cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марк Цукерберг
Фейсбукту негиздөө жана анын максаттары
Биринчи жолу Фейсбукту жаратуунун демилгеси Филипс Экзетер Академиясы тарабынан келген, ал мектепти Цукерберг 2002-жылы бүтүргөн. Цукерберг Фейсбукту өзүнүн Гарвардагы жатаканасындагы бөлмөсүндө 2004-жылы, 4-февралда биринчи жолу иштеткен. Thefacebook аталган сайт абдан тез популярдуу болуп баштаган анкени бул сайт MySpace социалдык тармагынан айырмаланып минималисттик дизайны жана жарнаманын жоктугу менен айырмаланган. Жалгыз Марк бул сайтты иштеткенге жетише албай турганын билген Цукерберг өзүнүн бөлмөлөш балдарын жумушка алган. Алардын бири Дастин Московиц жана досу Эдуардо Саверин. Булар математик жана программисттер болгон. Биринчи Фейсбук Гарвардда гана иштей баштаган, кийинчерээк Стенфорд, Йель жана башка элитардык университеттеринде иштеп баштаган. 2004-жылдын жазында элитардык университеттеринен дагы тышкары университтерде иштеп баштаган. Экинчи курстун акырында Марк Цукерберг кремний өрөөнүнө, Калифорниянын Пало-Алто шаарына достору менен жай мезгилине кетет. Ал жерге Facebook сайтын иштетүү үчүн барышкан. Цукербергдин командасына Шон Паркер кирет. Бул жигит 21 жашында экенине карабай таланттуу программист жана оратор болгон. Ал Napster деген ырларды бөлүшүү сайтын түзгөн. Шон Паркерди Цукерберг Facebookтун президенти кылып дайындаган. Жигиттер инвесторлорго чыккан жана Facebookта 2004-жылдын акырына чейин 1,5 миллион колдонуучу болот деп 500 миң доллар акча алышкан. Бул акчалардын дээрлик бардыгы серверлерди сатып алууга жумшалган.
Филантропия
Цукерберг аныкталбаган санда еврей диаспорасына акча жардам кылган, өзүнүн ачык булак веб серверин коомдук тармагын кызматка берген. Цукерберг баштоо деген билим фондун негиздеген. 2010-жылдын, 22 сентябрында Цукерберг 100 миллион АКШ долларын Нетворк коомдук мектебине берген.
Facebook жана Марк Цукерберг жөнүндө чыгармалар
2011 жылы "The Facebook Effect: The Inside Story of the Company that is Connecting the World" атту Дэвид Киркпатриктин китеби жарык көрдү. Анын орус тилинде "Эксмо" басмакананын чыгарылган вариантында аталышы "Социальная сеть. Как основатель Facebook заработал $ 4 миллиарда и приобрел 500 миллионов друзей" деп 5000 экземпляр болуп чыккан.
Жогоруда айтылган китепте Марктын үй-бүлөсү жөнүндө бир аз маалымат бар, көбүнчө анын студенттик кэзиндеги окуусу жана бирге окуп жашаган курсташтары жөнүндө көп маалымат берилген.
Автобиографиялык "Марк Цукерберг. Миллиардер в футболке" аттуу китеп 2011 жылы "Книга по Требованию" басмаканасында чыккан. Ал китептин автору Николай Донзанович. Чыгармада бизнесмендин жашоосу, карьерасы жөнүндө баяндалат.
Режиссёр Дэвид Финчер 2010 жылы "Социалдык тармак" (Социальная сеть) аттуу көркөм фильмди тарткан. Ал тасмада Facebook сайтынын пайда болушунун тарыхы көрсөтүлгөн. Бирок негизги каармандардын прототиптери - Марк Цукерберг, Шон Паркер жана Эдуардо Саверин тасмада көптөгөн туура эмес жана ката жерлери бар деп жарыя жасашкан.
Акча аккредитиви
АКЧА АККРЕДИТИВИ – аккредитивде көрсөтүлгөн шарттар сакталса, белгилүү мөөнөттө алуучуга акчаны төлөп берүү тууралуу тапшырмасы камтылган эмитент-банктын ошол өлкөдөгү же чет өлкөдөгү өзүнүн бөлүмүнө, же банкына жөнөткөн кишинин аты жазылган документ.
Асфальт төшөгүч
Асфальт төшөгүч — автомобиль жолун, аэродром курууда жана оңдоодо, алардын жабуусуна асфальт-бетонду жана башканы битум-минералдык аралашмаларды төшөөчү, өзү жүрүүчү жол куруу машинасы. Ал өндүрүмдүүлүгү боюнча өтө оор (300 о/с жогору), оор (150300 о/с), орто (75150 о/с) ж-а жеңил (25 о/с дан кем эмес) болуп айырмаланат. Жүрмө бөлүгүнө карата каз таман, дөңгөлөктүү жана айкалыштырылган болуп бөлүнөт. Ал автотранспорттон аралашманы кабыл алуу, аларды бөлүштүргүч айланма шилегичке жиберүү, төшөлүүчү тилкенин энине жараша жаюу, жабуунун көрүнүшүн жакшыртуу, тегиздөө жана аны тыгыздоо кызматын аткарат. Ал жумушчу шаймандары жана автоматтык башкаруу менен камсыздалат.
24 февраль
24-Февраль - Григорий календары боюнча 55-күнү, жылдын аягына чейин 310 (толук жылда 365) күн бар.
Моңгол чакчарылмасы
Моңгол чакчарылмасы (лат. Erythroculter mongolicus, syn. Chanodichthys mongolicus ) — чакчарылма балыктардын бир түрү.
Кум-Арык (Панфилов району)
Кум-Арык (Кум-Арык) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Панфилов районундагы айыл. Орто айыл округу составына кирет.
Дан жана дан азыктарын сактоо
Дан жана дан азыктарын  сактоо – дан жана дан азыктарынын салмагы менен сапатын сактоо үчүн жүргүзүлгөн чаралар жыйындысы. Бул чаралар туура уюштурулса, дандын салмагы, сапаты толук сакталып, коромжуга аз учурайт (бир жылда 0,08–0,3% салмак жоготот). Дан негизинен кургак, муздак жана абасыз жерде сакталат. Кургак сактоодо газ алмашуу жана ным аз болгондуктан, данды бузуучу микроорганизм менен дан зыянкечтери өөрчүбөйт. Муздак сактоодо температура төмөн (8°С жана андан да төмөн) болгондуктан, микроорганизм менен курт-кумурскалардын көбөйүүсү токтойт. Абасыз жерде, башкача айтканда аба кирбеген жайларда (мисалы, силос чуңкуру) дан зыянкечтери (курт-кумурскалар, кенелер) таптакыр өөрчүбөйт. Дан эгиндери кампаларда, акшак азыктары кендир каптарда сакталат.
Боронов, Адина Айылчиевич
Боронов, Адина Айылчиевич (1957, Алай району, Жошолу айылы) — «Манас» изилдөөчү, филология илимдеринин кандидаты (1988). Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетин. бүтүргөн (1981). 1981 —83-ж. Москвада СССР Илимдер акдемиясынын Тил таанууинститутунда стажировкада болгон, 1983-жылдан ушул эле институтта аспирант. 1988—90-ж. Кыргыз ССР Илимдер акдемиясынын Тил жана адабиятинститутунда илимий кызматкер, 1989жылдан Кыргыз айыл чарба институтунда улуу окутуучу, 1991-жылдан кафедра башчысы. «Кыргыздын баатырдык эпосу «Манастагы» адам аттары» деген темада кандидаттык диссертация (1988) коргогон. Анда эпостогу адам ысымдары, алардын этимологиясы иликтенген. Манас эпосу менен кыргыз тилинин карым-катнашына, эпостун тилине байланыштуу илимий макалалардын автору
Колдонулган адабияттар
Манас энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440. ISBN -5-89750-013-4
Деб
Дёб — Орусиядагы дарыя. Вологда облусу, Киров облусу, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Луза дарыясынын оң жээгинен 275 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 53 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Түштүк дарыясы. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Рассвет (Иглин району, Башкыртстан)
Рассвет — Башкыртстандын Иглин районундагы айыл, Красновосход айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 19 киши. Почта индекси — 452408, ОКАТО коду — 80228830004.
Бэклабито (Нү-Мексико)
Бэклабито (Нү-Мексико) (Beclabito) — Нү-Мексико штатынын San Juan округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 339 киши. Болжолдуу аянты - 19.4 км². FIPS коду — 35-06425.
Картографиялык проекциялар
Картографиялык проекциялар – жер эллипсоидинин же жер шарынын бетин тегиздикке түшүрүүнүн математикалык ыкмалары. Картографиялык проекциялар жер эллипсоидинин бетиндеги жана тегиздиктеги чекиттердин координаталарынын өз ара көз карандылыгын аныктайт. Эллипсоиддин (же шардын) бетин тегиздикке бүктөлүүсүз же үзбөй жаюуга мүмкүн болбогондуктан, тегиздикке түшүрүлгөн жердин айрым геометриялык касиеттерин картада бурмалап көрсөтүүгө туура келет. Бурмалап көрсөтүүлөрдүн мүнөзүнө карай тең бурчтуу, тең чоңдуктагы, эркин жана тең аралыктагы параллелдердин, меридиандардын түшүрүлүшүнө карата цилиндрдик, конустук, азимуттук, жалган конустук (псевдоконустук), жалган цилиндрдик (псевдоцилиндрдик), шарттуу картографиялык проекцияларга бөлүнөт. Тигил же бул картографиялык проекцияларды колдонуу картанын эмнеге арналышына, картага түшүрүлгөн аймактын конфигурациясына жана абалына жараша болот.
Юрактау (Стерлитамак району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ыраакы Чыгыш кызыл канат чабагы
Ыраакы Чыгыш кызыл канат чабагы (лат. Leuciscus brandti) — ...
Гидразобирикмелер
Гидразобирикмелер – эки углеводород радикалы менен байланышкан гидразо тобу бар бирикмелер. Жалпы формуласы (R-NH-NH-R). Болгон гидразин туундулары. Ароматтык Г. практикалык мааниси чоң. Алар түссүз кристаллдар; сууда эрибейт, спиртте, бензолдо, эфирде эрийт. К-талар менен туздарды пайда кылбайт. К-талар таасиринде Г. скелеттик – бензидин жана семидин кайра топтоштуруу реакцияларына кирет. Ароматтык Г. эң жөнөкөйү – гидразобензол. Г. - күчтүү калыбына келтиргичтер. Абадагы О2 бөлмө темп-расында эле аларды окистендирип азобирикмелер пайда болот:
[O]
RNH-NHR  RN=NR + H2O. Щелочтуу чөйрөдө да Г. оңой окистенет. Мис., гидразобензолду спиртте окистендиргенде, азобензол жана Н2О2, ал эми окистенүү -калыбына келүү диспропорциялашуу реакциясында, жогорку темп-рада азобензол жана анилин пайда болот. Ароматтык Г. күчтүү калыбына келтиргичтер таасиринде аминдер пайда кылат. Г. азобирикмелер же нитробензолго начар калыбына келтиргичти таасир этүү менен синтезделет:
[H]
2ArNO2 — Ar-NH-NH-Ar + 4H2O
Ароматтык Г. азобоёк алуудагы баштапкы зат. О. эле дары-дармек, полимерлешүү реакциясынын инициаторлорун синтездөөдө колдонулат.
Громотуха (Том куймасы)
Громотуха — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Томск облусу, Новосибирск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Томь дарыясынын сол жээгинен 227 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Томь Кемерово шаарынын аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Толук ыйгарымдуу элчи
Толук ыйгарымдуу элчи - Дипломатиялык иерархиядагы эң жогорку даража. Бир адам өз өлкөсүнөн башка өлкөгө ыйгарымдуу элчи болуп шайланганда, ал өлкөгө өз өлкөсүнүн атынан өкүлчүлүк кылат. Ыйгарымдуу элчи өзүнүн кол астындагы кызматчылар менен бирге түрдүү тармактарда эки өлкөнүн ортосундагы байланышты жүргүзөт. Ал адам ыйгарымдуу элчи болгондон мурда ал жөнүндө маалыматтар каршы тарапка (ал элчи боло турган өлкөгө ) берилет. Каршы тарап талдоо жүргүзгөндөн кийин ал маалыматты өзүнүн президентине жөнөтөт. Бул иш-аракет «Агреман талабы» деп аталат. Каршы тарап президенттен оӊ жооп алганда бул билдирүүнү биринчи тарапка жөнөтөт. Кызматка келиши менен эле ал адам ыйгарымдуу элчи болуп саналбайт. Иш баштоодон мурда ишеним катын барган өлкөсүнүн президентине жол-жобосу менен тапшырууга тийиш. Ошондон кийин гана ал өз ишин баштайт. Дүйнөлүк дипломатияда ыйгарымдуу элчи болуп бул кесипте билим алган кишилерден башка кесиптик билими болбогон кишилер деле иштей алышат. Ал кишини ыйгарымдуу элчи кылып тандоо анын өлкөсүндөгү өкмөткө байланыштуу. Бирок каршы тараптын аны ыйгарымдуу элчи кылып кабыл алуусу өзүнүн эркине байланыштуу. Эгер кабыл албаса, агремандан баш тарткан болот. Бирок бул учур аябай эле сейрек кездешет. Себеби бул абал ыйгарымдуу элчини сунуш кылган өлкөнү иренжитүүсү мүмкүн. Абдан маанилүү себеп болбосо, ыйгарымдуу элчилерге агреман берилбейт.
Колдонулган адабияттар
Эл аралык мамилелер сөздүгү/ Түз. Аббас Караагачлы; котор. Топчугүл Нармаматова, -Б.:КТМУ, 2008.- б. ISBN 978-9967-24-921-9
Каменский кум-шагыл кени
Каменский кум-шагыл кени Ысык-Көл районунда, Ананьев кыштагынан 6 км түндүктө, деңиз деңгээлинен 1648 – 1701 м бийиктикте. 1984-ж. чалгындалган. Кен Чоң Байсоорун суусунун өрөөнүндө жайгашып, өзөндүн аллювий катмарынан түзүлгөн. Пайдалуу катмар 36% койташтарды, 45% шагылды, 19% кумду камтыган кум-шагыл кошундусунан турат. Чалгындалган калыңдыгы 10 м. Шагыл 89% интрузия тектеринен турат. Кум-шагыл курулушта жана жол курууда пайдаланылат. Запасы А категориясы боюнча – 173 миң м3, В – 670 миң м3, С1– 1339 миң м3, А+В+С1– 2182 миң м3. 1997-жылга карата баланстагы запасы: А – 66 миң м3, В – 670 миң м3, С1– 1339 миң м3, А+В+С1– 2075 миң м3.
Агреман
Агреман (фр. agrément, agréer – жактыруу) – эл аралык укук боюнча, мамлекеттин жеке бир адамды башка бир өлкөнүн дипломатиялык өкүлчүлүгүнүн башчысы катары таанууга макулдук берүүсү. Агреман алмайынча ырасмий дайындоо мүмкүн эмес. Аккредиттеген мамлекет аккредиттелип жаткан жактын аккредиттөөгө сунуш кылган мамлекеттин өкүлчүлүк башчысы экендигине чындап ынанууга тийиш. Аккредиттеген мамлекет агремандан баштартуу жүйөсүн аккредиттөөчү мамлекетке билдирүүгө милдеттүү эмес.
Асхабдар
Асхабдар, ал - асхаб, ас - сахаба Мухаммед пайгамбардын жанында жүргөн же анын согуштук жүрүштөрүнө катышкан талапкерлери; кийин жалпы эле Мухаммедди көргөн адамдарды да асхабдар деп атап калышкан. Алар алгачкы мусулман аскерлеринин негизин түзгөн. Асхабдардын жогорку катмарын мухажирлери жана ансарлар түзүп, халифтерди шайлоого чоң таасир тийгизген, ошондой эле алардын катарынан башкаруучуларды, аскербашчыларды дайындашкан. Алардын жалыйнасы ошол мезгплде өтө жогору болгон. Мухаммед көз жумган соң, асхабдар анын окуусун улантышып, өздөрүнүн өзгөчө такыба жүрүм-турум жана пикири менен суннаны - исламдын негизги этика-укуктук бөлүгүн түзүшкөндүгү менен исламдын тарыхында мааниси зор.
Күмүштак суусу
Күмүштак суусу — Талас облусунун Бакай-Ата районунун аймагы аркылуу аккан суу; Талас дарыясынын сол куймасы. Талас Ала-Тоосунун түндүк капталынан башталып, түндүктү карай агат. Узундугу 60 км,алабынын аянты 393 км2. Негизинен кар, булак жана жаан-чачын сууларынан куралат. Май айында кирип, сентябрда тартыла баштайт. Жылдык орточо чыгымы 2,71 м3/сек, эң көп чыгымы июнь-июлда, азы февраль-ма ртта байкалат. Ири куймалары: Талды-Булак, Чоң Коңурдөбө. Негизинен сугатка пайдаланылат. Кыргызстан 7 канал чыгарылган, алар 3,48 м3 /сек суу өткөрө алат. Алабында Шапак, Кызыл Кыргызстан, Ключевка кыштактары бар.
Тикелей баскынчылык
Тикелей баскынчылык – эл аралык укук боюнча, мамлекеттик туруктуу аскер күчтөрү тарабынан жасалган баскынчылык. 1974-жылдын 14-декабрында БУУ тарабынан кабыл алынган «Баскынчылык аныктамасынын» 3-статьясына ылайык, согуш жарыялагандыгына карабастан, төмөндөгүдөй учурлар баскынчылык жосун катары каралат: а) мамлекеттик аскер күчтөрүнүн башка өлкөнүн аймагына басып кирүүсү, же кол салуусу, жана да андан келип чыккан баардык аскердик басып алуулар (убактылуу болсо дагы), аскер күчүн пайдалануу менен башка өлкө аймагынын, же анын бир бөлүгүнүн бүтүндүүлүгүн бузуу; б) мамлекеттик куралдуу күчтөрдүн башка өлкө аймагын бомбалоосу, же мамлекеттин башка мамлекетке каршы курал колдонуусу; в) мамлекеттик куралдуу күчтөрдүн башка мамлекетке тийешелүү суу бекеттер менен деңиз жээктерин камалоого алуусу; г) мамлекеттик куралдуу күчтөрдүн башка мамлекеттин кургактагы, аба, деңиз күчтөрүнө, же аба, деңиз флотторуна колсалуусу; д) башка мамлекеттин аймагында өзара макулдашуунун негизинде турган башка өлкөнүн куралдуу күчтөрүн макулдашууда каралган шарттарды бузуу менен өз кызыкчылыгы үчүн пайдалануу, же анын макулдашуу мөөнөтү бүткөндөн кийин деле ал аймакта кала берүүсү. Бул тизмек ушуну менен эле бүтпөйт. БУУ Уставынын жоболоруна ылайык, Коопсуздук Кеңеши дагы башка аргандай жосунсуз аракеттерди Т. б. катары аныкташы мүмкүн.
Дан жана дан азыктарынын зыянкечтери
Дан жана дан азыктарынын зыянкечтери, кампа зыянкечтери – сактоо жана ташуу учурунда данды, анын азыктарын бүлдүрүп, жок кылуучу жаныбарлар. Зыянкечтердин 100дөн ашык түрү бар. Алар: жөргөмүш сымалдар (кээ бир кенелер), курт-кумурска (айрым коңуздар менен көпөлөктөр), куштар (кээ бир көгүчкөндөр менен таранчылар), сүт эмүүчүлөр (чычкан сымал кемирүүчүлөр). КМШ өлкөлөрүн дө ун кенеси, кампа шиш тумшугу, коңуз, дан көңдөйлөгүч, буурчак данчысы, кампа күбөсү, таранчы, чычкан, келемиш жана башка өтө коркунучтуу. Булар дан менен дан азыктарын коротуп, сапатын начарлатып, булгайт, үрөндүн өнүмдүүлүгүн төмөндөтөт. Келемиш менен чычкан кампа курулушун, шаймандарды жана жасалганы да бүлдүрөт, чума, холера, күлапса жана башка ооруларды жайылтат. Күрөшүү чаралары: алдын алуу жана жок кылуу.
Колдонулган адабияттар
]]
Туруктуу делегация
Туруктуу делегация - Бир топ эл аралык уюмдарга мүчө болгон өлкөлөрдө атайын уюштурулган туруктуу делегациясы болот жана бул делегациянын башындагы киши туруктуу делегат же туруктуу өкүл, же болбосо башкы делегат деп аталат. Бул делегацияда иштегендердин баары кесиби боюнча тышкы иштер министрликтеринде эмгектенген адамдар болушу керек. Түркиянын туруктуу делегациялары төмөнкүлөр: БУУга караштуу Түркиянын туруктуу делегациясы (Нью- Йорк), НАТОнун туруктуу делегациясы (Брюссель), Жалпы Рыноктун алдындагы туруктуу делегациясы (Брюссель), ЮНЕСКО алдындагы туруктуу делегациясы (Париж), ОЕСD Европа Кызматташтык жана Өнүктүрүү Уюмунун курамындагы туруктуу делегациясы (Париж), Европа Кеңешинин алдындагы туруктуу делегациясы (Страсбург), БУУ Европа Кеңсесинин алдындагы туруктуу делегациясы (Женева).
Колдонулган адабияттар
Эл аралык мамилелер сөздүгү/ Түз. Аббас Караагачлы; котор. Топчугүл Нармаматова, -Б.:КТМУ, 2008.- б. ISBN 978-9967-24-921-9
Бороончу
Бороончу — Манас эпосунун каарманы, кытай кандарынын бири, баатыр. Эпосто көбүнчө «Кара жалдуу Бороончу» деген туруктуу эпитет менен айтылат да, кытай кандарынын катарында такай эскерилет. Көкөтөйдүн ашында эр сайышка кытайлар тараптан Коңурбай чыгарын Кошойго Б. билдирет (Сагымбай Орозбаков, 3. 238). Чалгынга барган Алмамбет менен Сыргак кытайлардын жылкысын тийип алгандагы кагылышта Алмамбет, Чубак менен найзалашкан (Сагымбай Орозбаков, 4. 302—304), Чоң казаттагы согушта Манас менен бетме-бет келип найза сайышууга кудурети жеткен чоң баатыр (Сагымбай Орозбаков, 4. 333). Саякбай Каралаевдин вариантында Жолой менен Нескарага көп кол берип, Эсенкан экинчи жолу Манаска жибергендеги согушта Кутубийдин найзасынан өлөт (Саякбай Каралаев, 1. 140).
25 февраль
25-Февраль - Григорий календары боюнча 56-күнү, жылдын аягына чейин 309 (толук жылда 365) күн бар.
Борис Немцов
Кыскача өмүр таржымакалы
Атасынын, чоң атасы Давыд Израилевичтин (1883-1962) жана чоң энеси Анна Борисовна Немцованын (1899—1980) сөөктөрү Востряков жөөт көрүстөнүндө жерге берилген.
1976-жылы Н.И.Лобачевский атындагы Горький мамлекеттик университетинин (азыркы Нижний Новгород мамлекеттик университетинин) радиофизика факультетине тапшырган. Мында анын таякеси Вилен Яковлевич Эйдман дарс окучу.
Б.Немцовдун ойлоп табууларынын жана ачылыштарынын арасында акустикалык лазер жана космос кемесинде колдонулчу антеннанын кээ бир жакшыртылган параметрлери, ж.б. бар.
Академик Виталий Лазаревич Гинзбург өзүнүн 1997-жылкы эскерүүсүндө Немцовду өтө таланттуу физик катары жогору баалап, өзүнүн эки аспирантынын (Эйдман, Денисов) орток аспиранты болгонун айтканы бар.
1990-жылы март айында Горький улуттук-аймактык чөлкөмү боюнча РСФСРдин эл депутаты болуп шайланган. Реформачыл блоктун мүчөсү болгон.
Ал эми 1991-жылдын 27-августунан 1994-жылдын 18-апрелине чейин Б. Немцов Орусиянын президенти Борис Ельциндин Нижегород облусундагы толук ыйгарымдуу өкүлү болгон. (Орусия президенти 18.04.1994 кол койгон № 793 жардык).
1991-жылы 30-ноябрда РСФСР президентинин жардыгына ылайык Б.Немцов Горький облусунун акими болуп дайындалган. (Облус 1992-жылдын 16-майынан тартып Нижегород облусу болуп аталып калган).
1993-жылы Б.Немцов Орусиянын Федерациялык кеңешине депутат болуп шайланган.
1995-жылы декабрда (бештин айында) Нижегород облусунун губернатору кызматы үчүн шайлоодо реформатор атыккан Б.Немцов жеңишке жетишкен (добуштардын 58,9 пайызын алган).
Жалпысынан, 1991-97-жылдары Нижегород облусун жетектеп турган чагында Б.Немцов бир катар программаларды ийгиликтүү жүзөгө ашырган. Маселен, Нижний Новгороддогу “Стригино” аба майданы эл аралык макам алган, Нижегород жармаңкеси кайра иштей баштаган. Ал массалык маалымат каражаттарына ачык жетекчи болгон.
Би-Би-Синин кабарчысы Данила Гальперович Б.Немцов башкарып турган учурдагы Нижегород облусун “журналисттер үчүн бейиш” катары баалап, цензуралык чектөөлөр болбогондугун баса белгилеген жери бар. «АиФ-НН» басылмасынын баш редактору Наталия Лисицына да бул аймакты “эч коркпогон журналисттердин журту” катары баалаган.
Орусия Өкмөтүндөгү ишмердиги
1997-жылдын 17-мартында Б.Немцов Орусия Федерациясынын Өкмөтүнүн төрагасынын биринчи орун басары болуп дайындалган. (Орусия Федерациясынын Президенти 17.03.1997 кол койгон N 250 жардык).
1997-жылдын 24-апрелинен 20-ноябрына чейин Б.Немцов бир эле учурда Орусиянын отун жана кубат министрлигинин министри кызматын да аркалаган.
1997-жылдын 22-майынан 1998-жылдын 1-октябрына чейин Б.Немцов Орусия Федерациясынын Коопсуздук кеңешине да мүчө болгон.
Б.Немцовдун отун-кубат тармагын жетектеген учурун сынга алгандар да арбын. Академик Владимир Елиферьевич Накоряков, маселен, Немцову жана ал кызматтан кызматка көтөргөн Борис Бревновду сынга алып, алар сыяктуу “дилетант жетекчи кишилердин тобунун айынан отун-кубат комплексинде бүлгүнчүлүк орун алды” деп жазганы бар. http://www.sbras.ru/HBC/article.phtml?nid=347&id=6
Орусиялыктардын коомчулугунда Немцовдун баркы алгач жогору болгон. 1997-жылы апрелдеги сурамжылоого ылайык Борис Немцовду дээрлик 29 пайыз калайык өлкөнүн болочоктогу президенти катары көргүсү келээрин билдирген. Бирок 1999-жылдын соңуна карата Немцовду болгон 1 пайыз гана калайык саясатчы катары жогору баалаган.
1997-жылдын 4-ноябрында Б.Немцов жана Анатолий Чубайс Президент Борис Ельцинден Борис Березовскийдин Орусиянын Коопсуздук кеңешинин катчысынын орун басары кызматтан кетирүүнү суранышкан. Березовский “мамлекеттик иш менен жеке ишкердикти чаташтырып” алганын да белгилешкенин кийинчерээк Б.Ельцин эскерген.
1998-жылдын 24-августунда Б.Немцов бул кызматынан кетүү тууралуу арыз жазган, арызды президент Б.Ельцин канааттандырган (1998-жылдын 28-августундагы президенттик жардык).
1998—2007-жылдардагы саясий ишмердиги
1998-жылдын 22-сентябрында Б.Немцов Орусиядагы жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу боюнча Кеңештин төрагасынын орун басары кызматына дайындалган (коомдук башталыштагы кызмат).
1998-жылы декабрда “Жаш Орусия” коомдук-саясий кыймылы уюшулуп, Б.Немцов анын Федерациялык саясий кеңешинин төрагасы болуп шайланган. 1999-жылы жазында бул кыймыл “Оң иш” (“Правое дело”) аталган колалицияга кирген.
1999-жылдын августунда Орусиянын өкмөт башчылыгына Владимир Путин дайындалганда Б.Немцов ага оң баасын берген. Путиндин болочоктогу президенттикке татыктуу талапкер экендигин да 1999-жылдын соңунда белгилеген, бирок бул пикири ката болгонун кийинчерээк мойнуна алган.
1999-жылы декабрда Б.Немцов “Оңчул күчтөр биримдиги” блогунун өкүлү катары Нижний Новгород облусундагы №117 Автозавод шайлоо чөлкөмүнөн Орусиянын Мамлекеттик думасынын 3-чакырыктагы курамына депутаттыкка шайланган. “Оңчул күчтөр биримдиги” блогунун теңтөрагасы болгон.
2001-жылдын 28-апрелинде “Жаш Орусия” кыймылы 4-курултайында өзүн-өзү таркаткан.
2001-жылдын 27-майында Б.Немцов жаңы уюшулган “Оңчул күчтөр биримдиги” партиясынын Федерациялык саясий кеңешинин төрагасы болуп шайланган.
2004-2005-жылдары Б.Немцов “Нефтяной” концернинин директорлор кеңешинин төрагасы кызматын аркалады. Компанияга таандык банк жемкорлук доосу боюнча иликтене баштаганда, Б.Немцов бул кызматтан өз эрки менен кетти. Банктагы чуу боюнча кылмыш иши 2010-жылы кыскартылган.
2004-жылы “Комитет 2008: Эркин тандоо” уюмунун кеңешине мүчө болуп шайланган.
Немцов жана КМШдагы “түстүү ыңкылаптар”
2004-жылы Б.Немцов жетектеген “Оңчул күчтөр биримдиги” партиясы Украинадагы элдик ыңкылапты жана анын лидери Виктор Ющенкону расмий колдоп чыккан.
Б.Немцов Киевдеги оппозициячыл митингдерге да катышкан.
Кийин, 2005-жылдын февралынан 2006-жылдын октябрына чейин Б.Немцов Украинанын президенти Виктор Ющенконун штатка кирбеген кеңешчиси кызматын да аркалаган.
Б.Немцов Кыргызстандагы 2005-жылкы элдик ыңкылапты да колдоп, мурдагы президент А.Акаевдин авторитардык башкаруу тажрыйбасын сынга алган.
2007-жылдан кийинки ишмердиги
2007-жылы Б.Немцов өзүнүн саясий ишмердиги тууралуу “Козголоңчунун ыймандай сыры” (“Исповедь бунтаря”) деген китебин жарыялады.
2007-жылы өткөн Орусия Мамлекеттик думасына шайлоого Б.Немцов “Оңчул күчтөр биримдиги” партиясынын тизмесин жетектеп катышты. Шайлоо өнөктүгү маалында ал президент Путиндин саясатын кескин сынга алды.
Б.Немцов жана анын партиясы 2007-жылы декабрда Орусияда өткөн парламенттик шайлоону орой добуш бурмалоолор менен өттү деп сынга алды.
2007-жылы декабрда өз партиясы Б.Немцовду 2008-жылы март айына белгиленген президенттик шайлоого талапкер катары көрсөттү, бирок Б.Немцов өз талапкердигин оппозициячыл саясатчы, мурдагы премьер Михаил Касьяновдун пайдасына алып салды (26.12.2007). Бирок Касьяновдун талапкердиги расмий каттоого алынган эмес.
2008-жылдын 12-февралында Б.Немцов өзүнүн “Оңчул күчтөр биримдиги” партиясындагы мүчөлүгүн токтотконун (себебин айтпастан) жарыя кылды.
2008-жылы 5-апрелде Санкт-Петербург шаарында “Демократиялык кыймыл үчүн жаңы күн тартиби” аттуу жыйын болуп, анда жаңы демократиячыл кыймыл түзүлөөрү жарыяланды. Немцов да бул жыйынга катышты.
2008-жылы 15-ноябрда “Оңчул күчтөр биримдиги” партиясынын кезексиз курултайында бул партия өзүн-өзү таркатуу тууралуу чечим кабыл алды. Б.Немцов бул чечимге каршы болду, анткени “Оңчул күчтөр биримдиги” партиясы жаңы түзүлүп жаткан “Акыйкат иш” (“Правое дело”) деп аталган кремлчил катары шек саналган жаңы партияга кошулуп жаткан.
2008-жылдын 13-декабрында “Тилектештик кыймылы” (“Движение Солидарность”) деп аталган Бириккен демократиялык кыймылдын биринчи курултайы өтүп, Б.Немцов анын федерациялык саясий кеңешинин мүчөсү болуп шайланды жана анын бюросунун курамына кирди.
2009-жылы 26-апрелде Б.Немцов Сочи шаарынын мэри үчүн шайлоого оппозициячыл талапкер катары катышты. “Бурмалоолор менен өттү” деп сынга алынган бул шайлоонун жыйынтыгында ал экинчи орунда келди (13,6 пайыз). Биринчи орунга Анапа шаарынын акими Анатолий Николаевич Пахомов чыкты (76,86 пайыз) жана жеңүүчү деп табылды. Коммунист Юрий Дзагания үчүнчү орунду алды (6,75 пайыз).
2010-жылы 10-мартта Б.Немцов башка оппозициячыл лидерлер менен чогуу “Путин (бийликтен) кетиши керек” деп аталган кайрылууга кол койду.
2010-жылы 7-августта Б.Немцов Элбрус тоосунун чокусуна чыгып, ага оппозициячыл “Тилектештик” (Солидарность”) кыймылынын байрагын орнотту.
2011-жылы январда Б.Немцов президент В.Путин 2010-жылы 16-декабрда сыналгы аркылуу түз берүү маалында өзүнүн намысына шек келтирди деген доо менен сотко кайрылды, бирок 2011-жылы февралда москвалык шаардык сот президент В.Путин тек гана жалпылаштырган сөз айткан болчу деген жүйө менен Немцов мырзанын доосун четке какты. https://archive.is/20120713211959/premier.gov.ru/events/news/13427/index.html
2010-жылы 31-декабрда Москва шаарында Триумф аянтындагы уруксат берилген нааразылык митингине катышканына карабастан, Б.Немцов милиция тарабынан кармалып, шаардын Тверской райондук соту тарабынан 15 суткага абакка кесилген. Орусиянын укук коргоочулары жана “Эл аралык мунапыс” уюму сыяктуу эл аралык укук коргоо уюмдары Б.Немцовду жана камалган башка оппозиция өкүлдөрүн “абийир туткуну” деп жарыялашкан.
(2014-жылы июлда Европанын адам укуктары боюнча соту Б.Немцовдун эркин жыйын куруу жаатындагы атуулдук укугу бузулганын белгилеп, Орусия бийлигин Б.Немцовдун мыйзамсыз камалгандыгына байланыштуу ага 28,5 миң евро акча төлөп берүүгө милдеттендирди). http://lenta.ru/news/2014/07/31/nemtsov/
Б.Немцов 2012-жылдан тартып “Орусиянын Республикалык партиясы – Элдик эркиндик партиясы” («Республиканская партия России — Партия народной свободы, шарттуу кыскартылган аталышы: РПР-ПАРНАС») аттуу партиянын теңтөрагасы болуп калды.
Бул оппозициячыл партия 2013-жылы 8-сентябрда өткөрүлгөн Ярослав облустук Думасынын 6-чакырыктагы курамына башка оппозициячыл партиялар менен бирдикте шайлоого катышып, партиянын теңтөрагасы Борис Немцов 25-сентябрда Ярослав облустук Думасына депутат болуп туруктуу иштей баштады.
Крым жаңжалына жана Украинадагы соңку окуяларга мамилеси
Б.Немцов Орусия бийлигинин Крым жарым аралына карата саясатын кескин сынга алган оппозициячыл саясатчы болду.
Күтүүсүз өлүмү жана ага карата мамилелер
Борис Немцов 2015-жылы 27-февралда кечки саат 11:40та Москва шаарында Кремлге жакын Чоң Москворецк (“Большой Москворецкий мост”) көпүрөсүнөн Кичи Ордынка аймагындагы үйүн көздөй жөө өтүп бараткен жеринен белгисиз кишилер тарабынан атып өлтүрүлдү. Маалыматка караганда, ак түстөгү автоунаа менен келген кишилер алты ирет ок атып, анын төртөө Б.Немцовго тийип, ал дароо жан берген.
Жанында украиналык жаш айым болгону, бирок ал эч жабыр тартпагандыгы да кабардалды.
Оппозициялык саясатчы Борис Немцовдун киши колдуу болушун дүйнө лидерлери айыпташууда. Алар орус бийлигин окуяны дыкат иликтеп, күнөөлүүлөрдү тез арада жоопко тартууга үндөп жатышат. Германия канцлери Ангела Меркел Орусиянын президенти Путинден кылмышкерлердин сот алдында жооп беришин жеке көзөмөлгө алууну талап кылды.
28-февралда АКШ президенти Барак Обама: “Немцов өлкөсүнүн талыкпаган коргоочусу болчу. Ал мекендештеринин укугу үчүн күрөшүп келди. Мен анын коррупцияга каршы күрөшкөн эрдигине суктанчумун", - деп билдирди.
Ак үйдүн атайын билдирүүсүндө: “Кошмо Штаттар Немцовдун мыкаачылык менен өлтүрүлүшүн айыптайт жана орус бийлигин кылмышка күнөөлүүлөрдү тез арада жоопко тартууга чакырат”, - деп айтылат.
Орусиялык оппозиция Б.Немцовдун өлүмүнө бийликти күнөөлөп чыкты, расмий Кремл болсо кол салууну чагымчылдар ишке ашырганын айтууда. Орусиянын президенти В.Путин бул окуяны “провокациячыл кылмыш” катары айыптады.
Кызыл канаттар
Кызыл канаттар (лат. Scardinius) — каңылтыр балыктардын бир уруусу, булардын 2 түрү бар: кызыл канат (лат. S. erythrophalmus), грек кызыл канаты (S. graecus).
Борис Немцов
Күтүүсүз өлүмү жана ага карата мамилелер
1-мартта, жекшемби күнү, оппозициянын таламдаштары Борис Немцовду эскерүү үчүн Москва шаарындагы ал өлтүрүлгөн жерге чогулушту. Эскерүү иш-чарасы мурда белгиленген оппозициячыл “Жаз жүрүшүнүн” ордуна өттү. Бир катар чет мамлекеттерде, анын ичинде Кыргызстанда (Бишкек шаарында) да Немцовду эскерүү иш-чаралары өттү.
Үй-бүлөсү, жакындары
Б.Немцов башка да эки айымдан балалуу болгон.
Журналист айым Екатерина Одинцовадан уулдуу (Антон, 1995) жана кыздуу (Дина, 2002) болгон.
Сыйлыктары. Наамдары
Орусиянын сыйлыктары (анын ичинде “Атамекенге сиңирген эмгеги үчүн” медалы) менен сыйланган.
Галбай Максытов
Өмүр жолу
1942-жылы Ош облусуна караштуу Лейлек районундагы Маргун айылында колхозчунун үй-бүлөсүндө туулган. 1960-жылы “Кызыл-байрак” башталгыч мектебине мугалим болуп дайындалат. 1962-жылы Коминтерин жети жылдык мектебине которулат, ал жерде  кыргыз тилинен сабак берет. Г.Максытов 1956-жылы 8-класста окуп жүргөн мезгилде эле райондук ”Колхозтурмуш” ( азыркы “Алга”) газетасына ар түрдүү жанрдагы макалалары, сүрөттөмөлөрү жарыяланып турган. 1964-жылы Кыргызстан мамилекеттик университетинин чет тил факультетинин француз тили бөлүмүнө кирип, аны 1969-жылы аяктаган. Ошондон бери Маргун орто мектебинде чет тил мугалими болуп иштеп келе жатат.
Сыйлыктары
Г.Максытов педагогикалык иштеринде жараткан ийгиликтери үчүн 1995-жылы Республиканын элге билимберүү министирлигинин Ардак Громатасы менен сыйланган. 1983-жылы “Эл агартуунун мыктысы”-деген наамга татыктуу болгон.
Адабий чыгармаларынан –“Арсызбай арак ичкенде”, “Алтыным”, “Мен түшүмдө сүйлөймүн”, “Карынбайдын  кадыры”  жана башка сатиралык аңгемелери Кыргыз радиосунан уктурулуп, газеталарга жарияланган.
Асцит
Асцит (гр. askos - суюктук) - ар кандай оорулардын кесепетинен ич көңдөйүнө суюктуктун толушу. Ал көбөйгөндө ич көөп, көлөмү чоңоюп, териси жукарып, кеңейген вена кан тамырын көрүүгө болот. Ичтеги суюктук 30 лге чейин жетиши мүмкүн, ал дененин кыймылына жараша которулуп турат. Асцит жүрөк оорусунда, жалпы кан айлануунун бузулушунан же башка оорулардын таасиринен ич көңдөйүндө кандын жүрүшү токтоп же солгундаганда пайда болот. Аны дарылоо негизги ооруга карата жүргүзүлөт. Ичте суюктук көбөйүп кеткенде, оорулуунун абалын жеңилдетүү максатында заара айдама дарылар берилет, кээде ич көңдөйүн тешип суюктук чыгарылат.
Гидрогендөө
Гидрогендөө (гидрирлөө) – ар кандай заттка суутек кошулуу реакциясы. Көбүнчө Н-Н байланышынын энергиясы жогору болгондуктан (435 к Дж/моль) мол. суутек менен гидрирлөө эрежеге ылайык жогорку басымда >0,1-70 жана катализатор катышуусунда ишке ашат. Катализатор катарында металлдар (Fe, Ni, Co, Pt, Os, Ru), оксиддер (CoO, Cr2O3, MoO2, PtO2, NiO), сульфиддер (WS2, MoS2) жана аралаш катализаторлор (Pt- көмүр, Pt - Al2O3, Ni – кизельгур же алюминий бетине себилген жогорку дисперстүү никель (Н.Д.Зелинский катализатору) колдонулат. Г. реакциясы үч группага бөлүнөт: суутекти кошуп алуу менен бирге калыбына келүү; суутек жөнөкөй заттар жана каныкпаган бирикмелер менен кошулушу; мол-нын түзүлүшүн өзгөртүү менен суутек кошулушу. Г. реакциясы кош байланыштарды кармаган орг. бирикмелери өзгөчө практикалык мааниге ээ, мис., бензолду Г. циклогексан, нафталинден-тетралин жана декалин, май альдегидинен бутанол алынат. Көмүртек оксидин Г. метанол жана суюк отундун жогорку октандык компоненттерин алуунун негизги ыкмасы болуп саналат. С=С байланыштарына суутек кошулушу өсүмдүк майын катуу майга (маргаринге) айландырууда, таш көмүр жана нефть продуктуларын кайрадан иштетүүдө кеңири колдонулат. Г. гидрогенолиз менен коштолушу мүмкүн, мис., татаал эфирлерден ири мол-лык массалуу май спирттерин алуу.
26 Февраль (Бирдин айы)
26-Февраль - Григорий календары боюнча 57-күнү, жылдын аягына чейин 308 (толук жылда 365) күн бар.
Билим берүү ишин изилдеп үйрөнүү (Мониторинг)
Билим берүү ишин изилдеп үйрөнүү (Мониторинг) – билимдин сапатын текшерүү, изилдөө максатында билим берүү системасына башкаруучулар тарабынан мезгил-мезгили менен жүргүзүлүп туруучу көзөмөлдүк.
Мындай мониторингдин негизинде билим берүү мекемелеринин билим берүү иш сапаты, билимдин мамлекеттик стандарттарга жооп бериши жөнүндө маалыматтар топтолот. Ошондой эле көзөмөлдөө айрым бир окутуучунун ишинин сапатын жана натыйжалуулугун аныктоо үчүн да колдонулат.
Компьютер калькулятору
Компьютерде Инженердик калькулятор менен чоң-чоң маселелерди иштейбиз. Жөнөкөй калькулятордо ар кандай амалдарды, арифметикалык мисалдарды аткарабыз, калькулятордо төмөнкүдөй баскычтар жайгашкан: Компьютерде эки түрдүү калькулятор бар: 1.	Жөнөкөй. 2.	Инженердик.
Инженердик калькулятор менен чоң-чоң маселелерди иштейбиз. Жөнөкөй калькулятордо ар кандай амалдарды, арифметикалык мисалдарды аткарабыз, калькулятордо төмөнкүдөй баскычтар жайгашкан:
Ботбай
Ботбай — "Манас" эпосунун эпизоддук кейипкери. Тейишкандын тоюнан кийин Кер-Көлдөгү ООрго канды көздөй жөнөгөн колду баштаган баатырлардын катарындааты аталып өтөт (Сагымбай Орозбаков, 2. 68).
Колдонулган адабияттар
Манас энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440. ISBN -5-89750-013-4
Камоо-Төр алтын кенчеси
Камоо-Төр алтын кенчеси Чүй облусунун Кемин районунда. Тасакемин тоосунун түндүк-чыгыш капталында, Кичи Кемин суусунун баш жагында, анын сол куймалары–Шаркыратма менен Тегирментинин аралыгында, деңиз деңгээлинен 2900–3250 м бийиктикте жайгашкан. 1988-ж. табылып, 1988–94-ж. издөө-баалоо иштери жүргүзүлгөн. Кен аймагы жогорку рифейдин плагиограниттери жана жогорку ордовиктин сиениттери менен жирелген рифейдин куперлисай свитасынын метаморфизмделген сланецтеринен түзүлгөн. Рудалануу метаморфизимделген сланецтердеги субмеридиандык жана түндүк-чыгыш багыттагы тектоникалык жаракалардын бириккен жери менен байланышкан. Жаракаларды бойлото сланецтердин гидротермдик процесстеринин таасиринен өзгөргөн тилкесинде кварц тарамдары, сульфиддик минералдар кездешет. Рудалануу тарам тибине, алтын-сульфид-кварцтуу формациясына кирет. Негизги руда минералдары: алтын, пирит, арсенопирит, галенит, сфалерит, күмүш, электрум ж. б. Рудадагы алтындын орточо өлчөмү 7,55 г/т, күмүштүкү – 37,12 г/т. Руданын запасы жана ресурсу 869,9 миң т, алтындыкы 6,57 т, күмүштүкү – 32,29 т.
Луи де Бройл
Де Бройл 1927-жылы заттын толкун сыяктуу жүрүм-турумун биринчи жолу тажрыйбалык түрдө көрсөткөндөн кийин, 1929-жылы физика боюнча Нобель сыйлыгын утуп алган.
1925-жылдагы де Бройл тарабынан ачылган пилоттук-толкун модели жана бөлүкчөлөрдүн толкун сыяктуу жүрүм-туруму Эрвин Шредингер (Erwin Schrödinger) тарабынан толкун механикасын түзүүдө колдонулган. Пилоттук-толкун модели менен чечмелениши анан кванттык формализмдин айынан каралбай калып, 1952-жылга чейин ал кайрадан Дэвид Бом (David Bohm) тарабынан кайра ачылып, өнүктүрүлгөн.
Луи де Бройл 1944-жылы Француз академиясынын 1-орундугун ээлөө үчүн шайланган он алтынчы мүчө болуп, өмүрүнүн аягына чейин Француз илимдер академиясынын катчысы болуп кызмат кылган. Де Бройл эл аралык лаборатория түзүүгө чакырган алгачкы жогору даражалуу окумуштуу болуп калган. Анын сунушу Өзөктүк изилдөөлөр боюнча Европа уюмунун (CERN) түзүлүшүнө алып келген.
Биоценоздогу организмдер байланышы
Биоценоздогу организмдер байланышы — биоценоздун калыптанышына жана анын туруктуулугуна ээ болгон тарыхый эволюциялык процесс. Ар бир түр белгилүү мейкиндикти азык, жашоо чөйрө катары пайдалануу үчүн түздөнтүз жана кыйыр түрдө катнашка кирип, биоценоздун пайда болушуна өбөлгө түзөт. Биоценоздогу түрлөрдүн ортосундагы түз же кыйыр түрдөгү байланыштар, ээлеген экологиялык текчеси эске алынып, трофикалык, тоникалык, форезия байланыштары деп бөлүнөт. Трофикалык байланыш тирүү организмдердин түрлөрүнүн популяцияларынын ичиндеги бир организмдин экинчи бир организм (тирүү, өлүк же алардын иштеп чыккан продуктусу) менен азыктануусунун негизиндеги азыктык байланышы. Биоценоздогу организмдик-азыктык байланыштардын натыйжасында азык тизмеги жана азык торчолору пайда болот. Биоценоздогу азыктык байланыш же азыктык тизмек организмдерди бири бирине энергиялык жактан көзкаранды кылып, биоценоздун түзүлүшүнүн туруктуулугун камсыз кылууда чоң мааниге ээ, башкача айтканда азык торчосу канчалык жыш болсо, биоценоздун туруктуулугу ошончолук жогору болот. Ошондой эле биоценоздогу организмдер азык тизмегин жана торчосу боюнча сандык, сапаттык жактан белгилүү бир катышта болуп, бири бирине көз каранды келет. Тоникалык (мейкиндик) байланыш биоценоздогу организмдердин түздөн-түз же кыйыр байланышы. Кыйыр түрүндөгү мейкиндик байланышы организмдердин тиричилик аракетинин натыйжасында башка бир организмдердин жашоо чөйрөсүнүн физикалык, химиялык касиеттерин жана башка шарттарын өзгөртүүсү менен жүрөт, башкача айтканда мындай кубулуштарга бир түрдүн экинчи бир түр жашай турган субстраттарды жана башка чөйрөлөрдү түзүшү жана суунун, абанын агымын камсыз кылышы, температураны өзгөртүшү жана ар кандай чөйрөгө продуктуларды бөлүп чыгарышы кирет. Организмдердин трофикалык, тоникалык байланыштары биоценоздогу тирүү организмдердин сандык жана сапаттык жактан калыптануусуна жана алардын туруктуулукка ээ болуп нормалдуу жашоосунда да мааниси зор. Форезия байланышы бир организмдин экинчи бир организмди «унаа» катары пайдаланып, бир жерден экинчи жерге барышы. «Унаалык» кызматты көбүнчө жаныбарлар аткарат. Өсүмдүктөрдүн уругунун, спорасынын, чаңчасынын жаныбарлар аркылуу бир жерден экинчи жерге барышы зоохория, ал эми майда омурткасыз жаныбарлардын (кенелер ж. б.) өзүнөн чоң жаныбарлар аркылуу бир жерден экинчи жерге барышы форезия кубулушу деп аталат (форез «сыртында» деген мааниде). Жаныбарлардын форезиялык жол менен таралышы майда муунак буттуулардын арасында да кездешет. Форезиялык таралуу пассивдүү жол менен жүрөт. Анткени, бул жаныбарлар майда болгондуктан морфологиялык өзгөчөлүктөрү бир жерден экинчи жерге жылууга мүмкүнчүлүк бербейт.
Малая Ашинка (Иглин району, Башкыртстан)
Малая Ашинка — Башкыртстандын Иглин районундагы айыл, Красновосход айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 4 киши. Почта индекси — 452409, ОКАТО коду — 80228830005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Биоценология
Биоценология - (биоценоз жана ...логия) жаныбарлар жана өсүмдүктөр коомдоштугун жана алардын жаратылыштагы өз ара байланышын изилдөөчү илим. Алардын курамын, түзүлүшүн, чөйрөсүн (биоценозун), өсүп-өнүгүү жолдорун изилдейт. Биоценология экологиянын жана гидробиологиянын негизинде пайда болгон.
Кызыл кенелер
Кызыл кенелер (лат. Trombea) — кенелердин бир чоң тукуму.
Никола Аббаньяно
Никола Аббаньяно (15 июль 1901, Салерно — 9 сентябрь 1990, Милан) – италиялык философ-идеалист, позитивдүү экзистенциализмди жактоочу, субъективизмди жана пессимизмди жеңүүгө аракеттенген окуунун өкүлү (Хайдеггер, Сартр). Турин университетинин профессору.
Акча жүгүртүмү
Акча жүгүртүмү – товарлардын, товардык эмес төлөмдөр менен эсептердин айлануусун тейлеген, ошондой эле товардык эмес төлөмдөр менен эсептешүүлөр. Акча жүгүртүмүнүн 2 түрү бар: а) накталай акчанын т. а. банкнот менен тыйындын жүгүрүүсү; б) накталай акча белгиси төлөм каражаты болбостон, бир субъектинин банк эсебине башка субъектинин бул же тиги банк мекемесиндеги эсебинен белгилүү бир өлчөмдөгү каражатты которо турган накталай эмес акча жүгүртүүсү (Накталай эмес эсептешүүлөр).
Печель-Кикя дарыясы
Печель-Кикя — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ханчей-Яха дарыясынын сол жээгинен 10 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 22 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Оюлуу
Жүлүн, ири нерв, куймулчак оюлуусу
Жүлүн жабыркаганда, анын ооруларында же аны кысуучу ооруларда оюлуу айрыкча терең болуп, көпкө айыкпайт. Ири нерв жабыркаганда да оюлуу болот, мисалы, куймулчак нерви жабыркаса согончок оюлат. Витамин жетишсиздигинде, зат алмашуу бузулганда оюлуу күчөйт. Алсыз, жүрөк-кан тамыр системасы бузулган оорулуулардын бир сутканын ичинде териси оюлуп кетиши мүмкүн.
Оорулууну начар багуу
Оорулууну начар багуу — төшөнчү, кийимине көз салбоо, омурткасы жабыркаган оорулуу жаткан катуу щит, ыңгайсыз төшөк, тамак калдыгы, заара менен булганып, тоголоктолгон шейшеп жана башкалар Оюлуунун пайда болушуна түрткү берет. Адегенде тери көгүш-кызгылт тартып эпидермиси (теринин үстүңкү бети) сыйрылып түшөт. Ал жерде некроз болот, шишийт, тарамыш, булчуң көрүнүп калат. Оюлуу кабылдап кетсе тилме, флегмона, сепсис, газ гангренасына алып келиши мүмкүн.
Алдын алуу
Оюлуунун алдын алууда оорулууга жакшы көз салып, эгерде мүмкүн болсо, аны улам бир капталына оодарып, болбосо атайын оюлууну алдын алуучу матрацка жаткыруунун мааниси чоң. Кийимдин тигишине да көз салуу керек. Куймулчак жана чычаң тушка тегерек резина коюлат. Оюлуучу жерлерге кебез-дакиден жасалган тегерек төшөлөт. Ным шейшепти дароо которуу керек. Теринин басылган жерин күнүнө 3—4 жолу камфора спирти, 0,5%түү нашатырь спирти, таниндин 1 — 2%түү спирт эритмеси, 1%түү салицил спирти, уксустун суюлтулган эритмеси менен сүртүп туруу сунуш кылынат. Сүртүү менен жеңил массаж жасаган оң.
Териси кызарып, оюлуунун белгиси байкалса дароо врачка кайрылуу керек. Оорулууну багуу макаласын караңыз.
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Билим берүү реформасы
Билим берүү реформасы– билим берүү системасындагы олуттуу өзгөрүүлөр.
Билим берүү реформасы «Билим берүү системасын өнүктүрүү концепциясы» (1992) жана «Билим берүү мыйзамы» (1992) Билим берүү реформасынын укуктук-нормативдик негизи болуп калды. Эгемендүүлүк жылдарындагы билим берүү системасындагы негизги өзгөрүүлөргө орто мектептердин 11 жылдык окуу мөөнөтүнө толук өтүүсүн, орто, атайын орто жана жогорку окуу жайларынын менчик калыбын, тибинин жана мазмуунунун ошондой эле окуу программаларынын көп түрдүүлүгүн (варианттуулугун), окуу жайларынын жаңы муундагы компьютерлер менен жабдылып дүйнөлүк информациялык системага кирүүсү, жаңы муундагы окуу китептеринин пайда болушун, окуучулар жана студенттердин чет өлкөлөрдө, чет өлкөлүктөрдүн бизде окуу мүмкүнчүлүгүнө ээ болушун эл аралык уюмдардын программаларынын биздин окуу жайларга кириши аркылуу дүйнөлүк билим берүү системасына интеграцияланууну ж. б. кошууга болот. 1996-ж. кабыл алынган улуттук «Билим» программасы да бул процессти стабилдештирүүгө арналды.
Өлкөдөгү саясий-экономикалык өзгөрүүлөр билим берүүнүн максаттарын кайра карап чыгуу милдетин койду. Билим берүү тармагынын өнүгүү багыты 2025-жылга чейинки «Кыргыз Республикасынын Билим берүү боюнча мамлекеттик доктринасында», Кыргыз Республикасынын 2010-жылга чейинки өнүгүүсүнүн комплекстүү негиздеринин стратегиялык программасында» белгиленип, аны ишке ашыруу жолдору Кыргыз Өкмөтү 2001-ж. март айында бекитилген «КРнын 2010-жылга чейин билим берүүнү өнүктүрүү концепциясында» көрсөтүлгөн.
Реформанын негизги максаты – өлкөнүн туруктуу өнүгүүсүн жана экономикалык өсүшүн, адам ресурсунун коомдук өзгөрүүлөргө ылайык өркүндөшүн жана инсандын билимге болгон талабын канааттандырууну шарттаган эффективдүү билим берүү системасын түзүү. Муну жүзөгө ашыруу үчүн төмөндөгү артыкчылыктуу маселелерди чечүү талап кылынат:
– билим берүүнү башкаруунун эффективдүү коомдук-мамл. системасын түзүү;
– билим сапатын гарантиялаган ийкемдүү механизмдерди түзүү;
– бардык деңгээлде сапаттуу билим алууга бирдей мүмкүнчүлүктү шарттаган мамл. гарантияны камсыз кылуу;
– билим берүү кызматын эксперттөөгө шарт түзүү.
Билим берүү реформасынын негизи багыттары болуп төмөндөгүлөр эсептелет:
– мектепке чейинки билим жана тарбия берүүнү пропагандалоо жана мектепке чейинки тарбиялоо мекемелеринин тармагын кеңейтүү;
– билим берүү мекемелерин лицензиялоо жана аттестациялоо системасын өркүндөтүү жана улуттук тест жүргүзүү системасын киргизүү аркылуу билим сапатын гарантиялоо механизмдерин бекемдөө жана агартуу мекемелеринин ишмердигин баалоо механизмдерин күчөтүү;
– көз каранды эмес тест жүргүзүү кызматын уюштуруу;