cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Байбураев Токтосун
Сыйлыктары:
- 1967-жылы 23-декабрда №3640 токтомдун негизинде СССР дин эл чарбасындагы ийгиликтери үчүн СССР дин эл чарбасынын жетишкендиктеринин көргөзмөсүнүн башкы комитетинин чечими менен Алтын медаль менен сыйланган;
- 1974-жылы мартта Көп жылдык ак ниетүү эмгеги үчүн СССР Жогорку Советинин Президиумунун атынан, Нарын облустук советинин агартуу комитетинин чечими менен Ардак медалы менен сыйланган;
- 1970-жылы 31-мартта «Владимир Ильич Лениндин туулган күнүнүн 100-жылдыгынын урматына карата» каарман эмгеги үчүн СССР Жогорку Советинин Президиумунун атынан юбилейлик медаль менен сыйланган;
- Агартуу майданында талыкпаган үзүрлүү эмгеги үчүн «Ардак белгиси» ордени, «Эмгектеги каармандыгы үчүн» медалы жана бир нече грамоталар менен сыйланган.
Байбуура уулу Токтосун 1975-жылы 24-мартта 67 жаш курагында каза болгон.
Токтосун агай колунан келген жардамын адамдан аябаган, бирөөгө орой мамиле жасап жаман айтпаган жөнөкөй адам эле. Ошондуктан аны окуучулары, жакындары чексиз сүйүүчү. 1998-жылдын 1-мартында анын көп жылдык билим берүүдөгү үзүрлүү эмгеги бааланып, өзу туулуп өскөн Нарын районунун куттуу Эмгекчил айылындагы орто мектепке Токтосун Байбураевдин ысымы ыйгарылган.
Токтосун Байбураев Исраилова Жумакан апабыз менен баш кошуп, алты эркек, эки кыздуу болушкан.Токтосун Байбураевдин урпактарынан 38 небереси, 162 чөбөрөсү, 15 кыбырасы бар.
Тун баласы Токтосун уулу Бегалы (1933-1979-жж.) атасынын мугалимдик кесибин улантып, аталган мектепте музыка мугалими болуп эмгектенген. Жубайы Жумалиева Нурбүбү менен биргеликте өмүр сүрүп, жети баланы тарбиялап өстүрүштү.
Токтосун уулу Нураалы (1936-2005-жж.) айыл чарба иштери менен алектенип, айыл чарба транспортун айдап эмгектенген. Жубайы Абакирова Гүлбарчын менен биргеликте өмүр сүрүп, 6 балалуу болушкан.
Токтосун кызы Гүлүш (1938-ж-1981-ж) Ысык-Көл облусуна турмушка чыгып, жолдошу Жунушов Көкө менен биргеликте өмүр сүрүп, 6 балалуу болушту.
Токтосун кызы Бурулкан (1940-жж.) Нарын облусунун Нарын районуна турмушка чыгып, көп жыл бою дүкөнчү болуп эмгектенген. Жолдошу Абдылдаев Турганбек менен биргеликте өмүр сүрүп, 8 балалуу болушкан.
Токтосун уулу Шаршеналы 1945-жылы туулган, ала да ата жолун улантып, педагог кесибин аркалады. жубайы Абдрахманова Бермет экөө мектепте чийүү, сүрөт, биология предметтеринен сабак берип эмгектеништи, аталган мектепке жубайы Абдрахманова Бермет директорлук кесипти да аркалап иштеген. Кийин Казан-Куйган айылында Оттук орто мектебине которулуп, ошол жакта эмгек жолун улантышкан. Бирге өмүр сүрүп, 6 баланы тарбиялап, өстүрүштү.
Токтосун уулу Турдалы (1947-2020-жж.) инженер-механик болуп көп жерлерде иштеп үзүрлүү эмгектенген. Жубайы Орозакунова Клара менен биргеликте өмүр сүрүп, 4 баланын ата-энеси.
Токтосун уулу Шераалы (1949-2008-жж.) Бишкек шаарында Ленин заводдунда токарь болуп иштеген.
Мыйзам аналогиясы
Мыйзам аналогиясы (гр. analogos – тийешелүү, ченемдеш) – талаш чыккан мамилелер жарандык укук ченемдери аркылуу да, тараптардын өзара макулдашуусу (келишими) аркылуу да жөнгө салынбаган учурда колдонулуучу ыкма. М. а. талаш-тартыш катышуучуларынын өзара мамилесин айкын кылат. М. а-н колдонууга төмөндөгүдөй зарыл шарттар болгондо гана жол берилет: а) талаш чыккан мамилелер түздөнтүз укук ченемдери, же тараптардын өзара келишими аркылуу жөнгө салынбаганда; б) ошондой мамилелерди жөнгө салчу мыйзам актыларын талаш-тартышты чечүү үчүн колдонууга мүмкүнчүлүк болгондо.
Стрэттон (Колорадо)
Стрэттон (Колорадо) (Stratton) — Колорадо штатынын Кит Карсон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 669 киши. Болжолдуу аянты - 1.2 км². FIPS коду — 08-74485.
Tommy Hilfiger
Tommy Hilfiger - кийим-кече, бут кийим, аксессуарлар, жыпар жыттуу заттар жана тиричилик буюмдарын чыгарган америкалык премиум кийим бренди. 1985-жылы негизделген, бренд универмагдарда жана 100 өлкөдө 2000ден ашуун эркин соода дүкөндөрүндө сатылат.
2006-жылы жеке капиталдык фирма Apax Partners компанияны болжол менен 1,6 миллиард долларга сатып алган. 2010-жылдын март айында PVH Corp. (анда Филлипс-Ван Хойзен деген ат менен белгилүү болгон) компанияны сатып алган. Дэниел Гридер 2014-жылдын июлунда башкы директор болуп дайындалган, ал эми негиздөөчүсү Томми Хилфигер компаниянын башкы дизайнери бойдон калууда, дизайн топторун жетектеп, бүт чыгармачылык процессти көзөмөлдөйт.
Панфилов Дмитрий Иванович
Панфилов Дмитрий Иванович [15.10. 1912, Россия империясы, Урал облусу (азыркы Батыш Казакстан облусу, Бөрүлүү району, Бөрүлү кыштагы) – 10. 12. 1985, СССР, Өзбек ССРи, Фергана шаары] - Советтер Союзунун Баатыры (1945), лейтенант. 1929-ж. үй-бүлөсү менен Кыргызстанга көчүп келип, Жалал-Абад облусунда керек-жарак союзунда айдоочу болуп иштеген. 1935-37-ж. Советтик Армиянын катарында кызмат өтөп, Улуу Ата Мекендик согушка 1941-ж. 24-июндан катышкан. 1944-ж. Саратовдогу танк окуу жайын бүтүргөн. Батыш, Калинин жана 2-Украин фронтторунда танк взводунун командири. 1944-ж. 21-августта Чиорбешти (Румыния) кыштагынын жанынан душмандын 120 офицер-солдаттарын жана 3 танкасын жок кылган. 25-августта Хуши шаарына жакын жерде курчоода калып, душмандын 3 жолку чабуулунун мизин кайтарган. 1946-жылдан запаска чыгып, Жалал-Абад шаарындагы электрприборлор заводунда иштеп, пенсияга чыккан. Ленин, Кызыл Жылдыз, 1-, 2-даражадагы Ата Мекендик согуш ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Tommy Hilfiger
Компаниянын тарыхы
2010-жылдын март айында Томми Хилфигер Calvin Klein, Timberland жана башка бренддерге ээ болгон Phillips-Van Heusen Corporation компаниясына 3 миллиард долларга сатылган. 2013-жылы Томми Хилфигер үчүн продукция чыгарган Кытайдын эң ири бут кийим өндүрүүчүсү Huajian Эфиопияда өзүнүн биринчи фабрикасын ачты жана бүгүнкү күндө анын 2000ден ашуун африкалык кызматкерлери бар.
Рим цифралары
Рим цифралары – Байыркы Римде пайда болгон сандарды белгилөөчү шарттуу белгилер (же эсептөө системасы). Б. з. ч. 500 жыл мурун этрусктарда пайда болгон. Ал кошуу жана кемитүү принцибине негизделген. Натуралдык сандарды белгилөө үчүн 7 тамга колдонулган: 1—1; V-5; Х-10; L-50; С-100; D-500; М-1000. Рим цифраларынын жардамы менен сандарды жазуу эки принципте жүргүзүлөт: 1) I, X, С белгилери чоң белгилердин сол жагына келсе, 1, 10, 100гө азайтылып (1Х=9), ал эми он жагына келсе, 1, 10, 100гө кошулуп жазылат (XI=11). Мисалы, 2012 саны. Эки миң MM, он X, эки II. бирге жазсак: MMXII. 2) Калган сандар белгилерди кайталоо менен жазылат. Рим цифралары курултайларды, пленумду, китептин бөлүмдөрүн (глава) ж. б. белгилөөдө колдонулат.
Свантон (Небраска)
Свантон (Небраска) (Swanton) — Небраска штатынын Saline округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 106 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 31-48060.
Жугуштуу ылаңдар
Жугуштуу ылаңдар - эволюциянын таасири менен жаныбарлардын организминде мителик кылууга жөндөмдүү болгон патогендүү микроорганизмдерден пайда болот. Алар ылаңдаган малдан соо малга, кишиге жугууга жөндөмдүү, өсүп-өнүгүүсү бир канча баскычта өтөт, макроорганизмде спецификалык реакцияларды (антителолорду, аллергияны) пайда кылат, көпчүлүк учурда иммунитетти пайда кылуучу касиетке ээ. Жугуштуу ылаңдардын бир тобу жаныбардан адамга жугат. Жугуштуу ылаңдар жаныбарлардын продукттуулугу төмөндөйт, өлүмгө учурайт, алардын алдын алуу жана дарылоо үчүн бир кыйла каражат зарп кылынып, экономикалык чоң зыянга дуушар кылат. Жугуштуу ылаңдар жапайы жана айыл чарба жаныбарын жабыркатат. Бирок, чарбалык, экономикалык шарттардын көп кырдуулугуна жана климатка байланыштуу бардык жерде бирдей кездешпейт. Жугуштуу ылаңдарга эпизоотиялык процесс таандык. Жугуштуу ылаңдардын пайда болушунун, өнүгүшүнүн, таралышынын бир топ себеби бар. Аларга тукум куугучтук, жаныбарлардын жашы, тукуму жана организминин жалпы абалы кирет. Жугуштуу ылаңдарды изилдөөнү жана ага каршы күрөшүүнү жеңилдетүүчү 10дон ашык классификациясы бар. Жугуштуу ылаңдар клиникалык белгилеринин өнүгүүсү боюнча бир канча түрдө өтөт: өтө тез, курч, жетилген, улаарган (создуккан, өнөкөт). Жугуштуу ылаңдардын диагнозу эпизоотологиялык, клиникалык, патанатуулган гистологиялык, бактериологиялык, вирусологиялык, иммунологиялык комплекстүү изилдөөлөрдүн негизинде коюлат.
Чанчунь
Чанчунь - Кытайдын түндүк-чыгышындагы шаар. Цзилинь (Гирин) провинциясынын адм. борбору. Калкы 2,8 млн (2010; агломерациясы менен 3 млн). Жолдор тоому. Т. ж. бекети. Эл аралык аэропорту бар. Кытайдагы автомобиль кураштыруунун ири борбору. Трактор, т. ж. вагондору жана сүрөт тартуучу камераларды өндүрүүчү борбор. Жогорку технологиялуу өндүрүштөрү, медицина, фармацевтика, жаңы конструктордук материалдарды өздөштүрүү, илимий-изилдөө жана тажрыйба-конструктордук иштеп чыгууларды жүргүзүү өнүккөн. Машина куруу, химиялык, жыгаччылык, тамак-аш, электроника, биотехнолиялык, энергетика, медицина, текстиль ж. б. өнөр жай ишканалары иштейт.
Кол өнөрчүлүк өнүккөн. Кытай ИАнын филиалы, 50дөй ИИИ-лер, улуттук лабораториялар, ЖОЖдор (а. и.Чанчунь университети), музейлер (а. и. Маньчжоу-го император ак сарайы) бар. Будда монастыры, Ыйык Тереза католик собору, Ляо династиясына таандык пагода ж. б. сакталган.
Вальдлауберсхайм
Вальдлауберсхайм (Waldlaubersheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Кройцнах районуна кирет.
Таш иштетүү
Таш иштетүү – табигый ташка керектүү форма жана кооздук берүү процесси. Ал негизинен үч операциядан турат: араалап-кесүү, кырларын жумурулоо жана беттерин жылмалоо. Биздин заманга чейинки эле жүргүзүлүп келген. Мисалы, таштарды бөлүп-жаруу иштери – 20–30, араалап-жылмалоо – 5–8, ал эми ташты механикалык жол менен иштетүү 5–3 миң жыл мурда (биздин заманга чейинки) эле пайда болгон. Таш иштетүү процесси экиге бөлүнөт: механикалык жана механикалык эмес. Механикалык – ташты кесүү же уруу жолу менен ишке ашырылат. Механикалык эмес иштетүүнүн термиялык, ультраүндүү, гидравликалык, электр гидравликалык д. у. с. түрлөрү болот.
Воронцовка
Воронцовка - Байтик өрөөнүндө жайгашкан. Райондун борбору Лебединовкадан 25 км, Бишкек шаарынан 20 км түш. тарапта.
Мыйзам укуктарынын ченемдери
Мыйзам укуктарынын ченемдери – мыйзамда камтылган укук ченемдери.
Сулайманов Жаныш
Эмгек жолун мектепте мугалим болуп иштөөдөн баштаган. Партиянын райондук комитеттинде инструктор, “Каныш-Кыя” совхозунда партия комитетинин катчысы, жумушчулар комитетинин төрагасы, “Башкы-Терек” совхозунун директору, АЗСтин начальниги ж.б.кызматтарда иштеген.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Мыйзам долбоору
Мыйзам долбоору – мыйзам чыгаруу органына же референдумга мыйзамды кабыл алуу үчүн коюлуучу текст. М. д-н даярдоо иши аны иштеп чыгуу чечимин кабыл алууну, тексттин даярдоону, баштапкы долбоорду талкуулоону жана аягына чыгара иштеп чыгууну, аны баардык кызыкдар органдар жана уюмдар менен макулдашууну өз ичине камтыйт. М. д-н даярдоо иши аяктагандан кийин, ал мыйзам чыгаруу демилгеси катары мыйзам чыгаруучу органдын кароосуна берилет. Субъекттери боюнча мыйзам чыгаруу демилгеси өкмөттүк, депутаттык ж. б. болуп бөлүнөт.
Тара (Белорет району, Башкыртстан)
Тара — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Тукан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 69 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Маршахт
Маршахт (Marschacht) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Харбург районуна кирет.
Смэлтервилл (Айдахо)
Смэлтервилл (Айдахо) (Smelterville) — Айдахо штатынын Шошон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.8 км². FIPS коду — 16-75070.
Маршахт
Калкы - 3630 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,12 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 53 023. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Эккерман.
Смэлтервилл (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 627 киши болгон.
Маршахт
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Баш кесер (тасма)
"Баш кесер" (Sicario, Убийца) — 2015-жылы тартылган америкалык криминалдык драма тасма. Режиссеру Дени Вилнев, сценарийдин автору Тэйлор Шеридан. Башкы каармандардын образдарын жараткандар Эмили Блант, Бенисио Дел Торо жана Жош Бролин. Тасмада Американын Федералдык чалгындоо кызматынын (ФЧК, FBI) өз ишине так тыңчысына мексикалык маңзат тобунун катаал жана күчтүү башчысын жок кылуу боюнча мамлекеттик тапшырма берилгени тууралуу баяндалат. "Баш кесер" 2015-жылы Канн кинофестивалынын "Алтын пальма бутагы" сыйлыгы үчүн ат салышкан. АКШда 2015-жылдын 18-сентябрынан тарта чектелген түрдө көрсөтүлүп, ошол эле жылдын 2-октябрынан тарта дүйнө жүзүндө кинотеатрларга чыккан.
Тасма "Оскар" сыйлыгынын "Эң мыкты оператордук иш", "Эң мыкты музыка" жана "Эң мыкты үн монтажы" наамдарына көрсөтүлгөн. Ошондой эле BAFTA үч номинациясы, "Эң мыкты экинчи пландагы актер", "Эң мыкты оператордук иш" жана "Эң мыкты музыка" боюнча да ат салышкан. Тасма Мексикадагы көрүүчүлөр тарабынан башкы окуя орун алган Хуарес шаарынын чагылдырылганы үчүн сынга алынган. Сиквели же уландысы болгон "Аскер" тасмасын тартуу иштери 2016-жылдын ноябрында башталган.
Мыйзам үстөмдүгү
Мыйзам үстөмдүгү – мамлекеттик аткаруу бийлигинин ишмердигиндеги анын өзү чыгарган мыйзамга негизделген ченемдик укуктук актылардын үстүнөн болгон конституциянын, мыйзамдардын үстөмдүгү.
Шамалды-Сай (айыл)
Шамалды-Сай ошондой эле Ынтымак деген аталыш менен да белгилүү — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Ноокен районундагы айыл. Достук айыл аймагынын курамына кирет. Шамалды-Сай шаарчасынын жанында.
ААББТ коду — 41703 215 821 01 0.
Йена
Йена (Jena) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар.
Калкы - 104 232 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 114,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 53 000. Мэр — Альбрехт Шрөтер.
Шаар административдик курамы боюнча 41 шаардык районго бөлүнөт.
Вэнхам (Массачусетс)
Вэнхам (Массачусетс) (Wenham) — Массачусетс штатынын Эссекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4 875 киши. Болжолдуу аянты - 21.0 км². FIPS коду — 25-74595.
Сити оф Иган (Миннесота)
Сити оф Иган (Миннесота) (City of Eagan) — Миннесота штатынын Dakota округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 64 206 киши. Болжолдуу аянты - 86.6 км². FIPS коду — 27-17288.
Бернхард Риман
Риман Георг Фридрих Бернхард (17. 9. 1826, Ганновер, Брезеленц кыштагы – 20. 6. 1866, Италия, Селаска) – немец математиги. 1846–49-жылдары Гёттинген, Берлин университеттеринде окуп, К. Гаусс, К. Якоби, П. Дирихледен таалим алган. Гёттинген университетинин профессор (1857). Риман аналитикалык функцияларга геометриялык түшүндүрмө берип, Риман беттери жөнүндө түшүнүктү, конформдук чагылдыруу жана ага байланыштуу топологиянын негиздерин иштеп чыккан. Алгебралык функциялар жана интегралдар теориясын, дифференциалдык теңдемелердин аналитикалык теориясын, сандардын аналитикалык теориясын, функциялардын тригонометриялык катарга ажыроочулугун изилдеген. Функционалдык жана топологиялык мейкиндиктерди жалпылап, математикалык мейкиндикке аныктама берген. Евклид, Лобачевский геометрияларындагы мейкиндиктерди сунуш кылган. Математикалык идеяларын физикалык мейкиндикти түшүндүрүүгө колдонуп, салыштырмалуулук теориясына жакындаган. Римандын эмгектери математика, физика, механикада кеңири колдонулат.
Претцин
Претцин (Pretzien) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 938 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 5,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 270. Муниципалитеттин башчысы — Фридрих Харвиг.
Обериккельсхайм
Обериккельсхайм (Oberickelsheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм районуна кирет.
Калкы - 705 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 75 155. Муниципалитеттин башчысы — Мартин Хюммер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Коряктар
Коряктар — эл. РФ Камчатка крайында жана Магадан областында жашайт. Коряктардын саны 8 миң (2010). Коряк тилинде сүйлөшөт. Коряктар жөнүндөгү алгачкы кабарлар 1630—1640-жылдардагы орус документтеринде айтылат. Чарбасы жана турмуш-тиричилигинин өзгөчөлүгүнө жараша коряктар ошо кезде эле 2 топко — көчмөн-бугу өстүрүүчүлөргө (өздөрүн чавчыв деп аташат) жана деңиз боюнда отурукташкандарга (өздөрүн нымылын деп аташат) бөлүнгөн. Дини — шаманизм менен анимизм. Совет бийлиги убагында коряктардын турмушунда социалдык жана экономикалык терең өзгөрүштөр болду. Азыркы мезгилде негизги чарбачылыгы — балык уулоо жана малчылык (бугу).
Панфилов И. В. атындагы мелдеш
'''Панфилов И. В. атындагы мелдеш''' – грек-рим күрөшү боюнча эл аралык мелдеш. 1962- жылдан Фрунзеде (кийин Бишкекте) жыл сайын, 1967-жылдан республиканын ачык биринчилиги, катары өткөрүлүп келген. Эгемендик мезгилде эл аралык мааниге ээ болду. Ага дүйнөнүн булун-бурчтарынан спортчулар катышып турат. Мелдешке кыргыз спортчулары А. Ажыматов, Д. Кыдырганов, К. Дүйшөмбиев, Р. Санатбаев, К. Бегалиев, Р. Түмөнбаев, Д. Көбөнов ж. б. активдүү катышкан жана жеңүүчүлөрдөн болушкан.
Марейяга
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Панфилов Иван Васильевич
Панфилов Иван Васильевич [20. 12. 1892 (1. 1.1893), Россия империясы, Саратов губерниясы, Петровск шаары – 19. 11. 1941, СССР, Москва облусу, Волоколамск району, Гуськов кыштагы] – советтик аскер начальниги, генерал-майор (1940), Советтер Союзунун Баатыры (өлгөндөн кийин, 12. 4. 1942). 1915-жылдан орус армиясында. 1-дүйнөлүк согушта ротанын командири. 1917-ж. полк комитетинин мүчөсү болгон. 1918-жылдан Кызыл Армияда. Жарандык согушта (1918-20) 25- аткычтар (Чапаев) дивизиясында согушкан. 1923-ж. Киевдеги бириккен аскер окуу жайын бүтүргөн соң, Түркстан аткычтар батальонуна командачылык кылган. 1938-41-ж. Кыргыз ССРинин аскер комиссары. 1941-ж. июлдан Улуу Ата Мекендик согушта Түндүк-Батыш, Батыш фронтторунда 316-аткычтар дивизиясынын командири. Анын дивизиясы Москваны коргоодо (1941, октябрь-ноябрь) эрдик көрсөткөн. И. Панфилов 19-ноябрда салгылашта курман болгон. Ленин, 2 Кызыл Туу ордени жана медалдар менен сыйланган. Сөөгү Москвадагы Новодевичье көрүстөнүнө коюлган. Ысмы дивизияга, Орто Азияда көптөгөн мектептерге, Казакстанда шаарга, Москванын бир проспектисине жана көчөсүнө, Кыргызстанда районго, көчөлөргө, Бишкек шаарындагы паркка ыйгарылып, анын эстелиги орнотулган (скульптор О. М. Мануйлова).
Белгрэйд (Мэн)
Белгрэйд (Мэн) (Belgrade) — Мэн штатынын Кеннебек округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2978 киши. Болжолдуу аянты - 150.0 км². FIPS коду — 23-04020.
Субанов Кимсан Токтоматович
Субанов Кимсан Токтоматович (1961-ж.т., Терек-Сай айылы)-философия илимдеринин кандидаты (2009).
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Сити оф Линколн (Небраска)
Сити оф Линколн (Небраска) (City of Lincoln) — Небраска штатынын Lancaster округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 258 379 киши. Болжолдуу аянты - 195.2 км². FIPS коду — 31-28000.
Жугуштуу энтеротоксемия
Жугуштуу энтеротоксемия - (Enterotoxemia infectiosa anaerobica) койлорду шүүшүндүү энтеритке чалдыктырып, нерв түйүнүн, боорду жабыркатып, жалпы денени ууландыруу менен оор өтүүчү контагиоздуу эмес ылаң. Ылаңды бактерия козгойт, ал айлана-чөйрөдө өтө туруктуу, 15-30 мин кайнаткандан кийин гана споралары жугушсузданат. Табигый шартта жугуштуу энтеротоксемия менен көбүнчө козулар, андан соң чоң койлор, кээде малдын башка түрлөрү (бодо, эчки, жылкы, төө, чочко, тоок, жапайы жырткычтар) ылаңдайт. Аба ырайына жана чөптүн өсүшүнө байланыштуу энтеротоксемия көбүнчө жай жана күз айларында, өзгөчө жаан-чачындуу жылдары кеңири таралып, чыгаша арбын болот. Ылаң козгогучу чөп менен малдын ичеги-карынына кирип, ыңгайлуу шартта тез көбөйүп, уу (экзотоксиндерди) бөлүп чыгарат. Токсиндер денеге сиңип, ылаңды күчөтүп, бүт организмди ууландырат. Көпчүлүк учурда ылаңдаган кой адегенде телмирип оттобойт, ордунан араң жылат, мүдүрүлүп жыгылып, турбай калат. Өлөр алдында оозу-мурдунан көбүктөнгөн суюктук агат, чычкактайт, ичи көбөт. Мындай учурда ылаң 5-6 күнгө созулат да, мал тез арыктайт. Илдеттүү мал тишин кычыратат, катуу ыйынат, көзү бозоруп, темтеңдейт. Өнөкөт өткөндө, комплекстүү метод менен дарылоо талап кылынат. Бир эле мезгилде ылаңдаган малды кош валенттүү иммундуу сыворотка, антибиотиктер (дибиомицин, дитетрациклин, биомицин, террамицин жана башка) менен дарылайт. Ылаң чыккан чарбага чектөө коюлат.
Ахмер (Белорет району, Башкыртстан)
Ахмер — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Тукан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 19 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Супериор (Колорадо)
Супериор (Колорадо) (Superior) — Колорадо штатынын Боулдер округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 9 011 киши. Болжолдуу аянты - 10.2 км². FIPS коду — 08-75640.
Мыйзам чыгаруу
Мыйзам чыгаруу – 1) мамлекеттин мыйзамдарды чыгаруудан көрүнүүчү өз иш-милдеттерин ишке ашыруудагы негизги усулдардын бири; 2) коомдук мамилелерди толугу менен же анын бир түрүн (жарандык мыйзамдарды, кылмыш-жаза мыйзамдарын ж. б.) жөнгө салуучу укук ченемдеринин жыйындысы. КРде «М. ч.» түшүнүгү өз ичине адатта: КР Конституциясын, конституциялык мыйзамдарды, мыйзамдарды, КР ЖКнын токтомдорун, КР Президентинин жарлыктарын, КР Өкмөтүнүн токтомдорун камтыйт. Ошентсе да, ар тармактын М. ч. тармагы өз өзгөчөлүктөрүнө ээ.
Сода Спрингс (Айдахо)
Сода Спрингс (Айдахо) (Soda Springs) — Айдахо штатынын Карибу округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 11.8 км². FIPS коду — 16-75195.
Калкы
2010-жылы калкы 3381 киши болгон.
Меллингхаузен
Меллингхаузен (Mellinghausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Дипхольц районуна кирет.
Калкы - 1066 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 51 027. Муниципалитеттин башчысы — Хайнер ф.д. Беренс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Вальдмор
Вальдмор (Waldmohr) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Кузель районуна кирет.
Калкы - 5229 киши(2013-ж.). . Аянты - 13,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 36 102. Муниципалитеттин башчысы — Фридрих Вун.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Биц
Биц (Bitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Цоллернальб районуна кирет.
Папанин Иван Дмитриевич
Папанин Иван Дмитриевич [14 (26). 11. 1894, Россия империясы, Севастополь шаары – 30. 01. 1986, СССР, Москва шаары] – Арктика изилдөөчү, географиялык илимдеринин доктору (1938), контрадмирал (1943). Советтер Союзунун Баатыры (1937, 1940). 1932-жылдан Арктика, 1937–38-жылдары Борбордук Арктикадагы жылып жүрүүчү «Түндүк Уюл» («СП-1») илимий станцияларын жетектеген. 1939–46-жылдары Башкы Түндүк деңизжолунун, 1951-жылдан СССР Илимдер Академиясындагы дениз экспедициялар бөлүмүнүн башчысы, 1952–72-жылдары СССР Илимдер Академиясындагы Ички суулардын биологиясы институтунун директору болгон. СССР Жогорку Советине депутат (1–2-шайланышына). Тогуз Ленин, 2 Кызыл Туу, 2 Эмгек Кызыл Туу, Октябрь Революциясы, 1-даражадагы Улуу Ата Мекендик согуш, Кызыл Жылдыз, 1-даражадагы Нахимов, Эл Достугу) ордендери жана медалдар менен сыйланган. Анын ысмы менен Таймыр жарым аралындагы тумшук, Антарктидадагы тоолор, Тынч океандын түбүндөгү кырка тоо, Сиваш булунундагы арал (Азов деңизинде), Ички суулар биологиясы институту, бир нече шаарда (Мурманск, Севастополь ж. б.) көчө аталган. Музейлери ачылып, Севастополь (1954) жана Мурманск (2003) шаарында эстелик тургузулган. Эмг.: Жизнь на льдине. Дневник. М., 1972; Лёд и пламень. М., 1977.
Риман геометриясы
Риман геометриясы, эллипстик геометрия — евклиддик эмес геометриянын бири, б. а. евклид геометриясынын аксиомаларынан кыйла айырмалуу болгон аксиомаларга негизделген геометриялык теория. Үч өлчөмдүү Риман геометриясынын негизги объектилери же элементтери болуп чекит, түз сызык жана тегиздик эсептелет; Риман геометриясынын негизги түшүнүктөрү тиешелүүлүк, тартип жана конгруэнттүүлүк. Тиешелүүлүк менен тартипке тиешелүү аксиомалар толук боюнча проекциялык геометриянын аксиомалары менен дал келет. Б. а. элементтердин Риман тегиздигинде жана римандык мейкиндикте жайгашуу касиети элементтердин проекциялык тегиздикте жана проекциялык мейкиндикте жайгашуу касиеттери менен дал келет. Риман геометриясы проекциялык геометриядан фигуралардын конгруэнттүүлүгүн жана аны менен бирге геометриялык чоңдуктарды (узундук, бурч, аянт, көлөм) ченөөнү карагандыгы менен айырмаланат. Ошентип Риман геометриясы метрикалык геометрия болот. Риман геометриясы орун алган мейкиндик (эллипстик мейкиндик) туруктуу он Риман ийрилигине ээ болот: к =1/R2. п өлчөмдүү Риман геометриясы (п+1) өлчөмдүү Евклид мейкиндигиндеги сферада моделденет. Риман геометриясы жөнүндө алгач Б. Риман 1854-ж. «Геометриянын негизинде жаткан гипотеза жөнүндө» деген лекциясында маалымдаган (ал 1868-ж. басылып чыккан). Мында Риман геометриясы кеңири маанидеги римандык мейкиндик теориясынын жеке учуру катары каралган.
Ашиде
Ашиде (阿史德) — Чыгыш Түрк кагандыгынын эки үстөмдүк кылган династиясынын бири. Династия дагы Ашина уруусунун жубайлык уругу болгон.
Уруунун келип чыгышы
Чжэн Цяонун 1161-жылдагы «Ар тараптуу жазуулар» китебине (29-том) ылайык, Ашиде ким экени белгисиз болгон байыркы Шошан кехан 始善可汗 («Биринчи жакшы каган») тукумунан чыккан.
Ашиденин Ашинанын жубайлык уруусу статусун Юянг Зазу чагылдырат, ал Ашинанын түпкү атасы Шемо Ашиде үңкүрүнүн батыш тарабындагы деңиз кудайын сүйүп калган деген мифти баяндайт.
Субанов Бейшенкул Шекенович
Субанов Бейшенкул Шекенович (30.10.1964-ж.т., Айгыр-Жал айылы) - Чаткал районунун гербинин авторлорунун бири, билим берүүнүн отличниги (2001).
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Папиллион (Небраска)
Папиллион (Небраска) (Papillion) — Небраска штатынын Sarpy округуна караган АКШ шаары.
Йеналөбниц
Йеналөбниц (Jenalöbnitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Хольцланд районуна кирет.
Претцир
Претцир (Pretzier) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Калкы - 1275 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 15,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 415. Муниципалитеттин башчысы — Херберт Шульце.
Узян (Белорет району, Башкыртстан)
Узян — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Узян айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 1501 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Таш кордо
Таш кордо – жоокерчиликте ичине ысытылган таштарды салып, тамак бышырууга ылайыкталган, жылкынын терисинен жасалган идиш; жаны союлган койдуң, эчкинин же кийиктин этин өзүнүн карынына же көөдөнүнө салып туюктап, өтө ысытылган майда таштарга, корго көөмп бышырылган эт тамагынын түрү. Элибизде даярдоо ыгына жараша таш кордонун бир нече түрү кездешет. Адегенде малды мууздап, терисин сыйрып, ичин аңтарып таштап, ичи-тышына туз сээп, эткел, калын жерлерин шиш менен сайып, тоо пияздан же сарымсактан шиш менен тешкен жерлерге сойлотот. Тузу сиңгиче териге ороп коё турат. Отту чоң жагып, жалпак таштарды таап, отко салып кызытат. Эттин ортосунан чоң шиш өткөрүп, сыртын чокко кактап турат. Ичине отко кызарган таштарды салып, таштардын табы кайткандарын алып салып, кайра кызарган ысык таштарды салып туруу керек. Ичинен кызарган таштын табы, сыртынан чоктун табы өткөн эт кызарып бышканы бүкүлү таш кордо, койдуң же кийиктин этин өз карынына салып, оозун бууп, бышырса думбалама таш кордо, кызарган ташка сулп этти же жиликтердин эттүү жагын келтирип жаап бышырса жампa таш кордо деп аталат.
Хусит кыймылы
Хусит кыймылы (хуситтер, хусийлер, الحوثيون ‎, же Ансар Аллах (Ансаруллах, Ансаруллах, أنصار الله)‎, Йеменде иш алып барган шииттердин - зайдилердин (жарудиттер) согушчан тобу. 2004-жылы ал Йемен өкмөтүнө каршы куралдуу көтөрүлүш түзүп, өлкөнүн түштүк аймактарынын айрымдарын акырындык менен басып алган. Хусийлер 2011 - жылы Йеменде президент Али Абдулла Салех кызматтан кеткен революцияга катышкан. Бул топ 2004-жылы сентябрда Йемен армиясы тарабынан өлтүрүлгөн анын негиздөөчүсү жана мурдагы лидери Хусейн аль-Хоусинин атынан аталган.
Рио-Бермехо
Рио-Бермехо (Rio Bermejo) – Түштүк Америкадагы дарыя. Парагвайдын оң куймасы. Аргентинанын түндүгүндө, Узундугу 1600/кмдей, алабынын аянты 133 миң км2. Борбордук Анд тоолорунун чыгыш капталдарынан башталып, Гран-Чако түздүгүндө салааларга бөлүнүп агат, ортонку агымында 400 кмдей. Өзүнүн мурунку куймасы Теуконун нугу боюнча агып өтөт. Орточо чыгымы 340 м3/сек. Пресиденсия-Рока шаарынан баштап анча чоң эмес кемелер жүрө алат.
Буриштер
Бури́штер (бурушаски, хунза) — эл. Кашмирдин (Пакистан бөлүгүндө) түндүгүндө бийик тоолу (Гилгит, Хунза, Нагар) жерде жашайт. Саны 87 миң (2000).
Тили
Тили — бурушаски. Бурушаски өзгөчө обочолонгон тил. Башка элдер менен байланышта урду жана дард тилдерин колдонушат. Урду тилин көбүнчө аялдар колдонушат.
Теги
Буриштер Кашмирдин байыркы автохтондук калкы. Алар келгин индиевропалыктар менен аралашпай өзүн тилин жана маданиятын сактап калышкан. С. А. Старостиндин (белгилүү орусия лингвисти) гипотезасы боюнча буриштер синокавказдыктардын тукумдары.
Дин
Динге ишенгендери Ислам диндин шиит багытын тутушат. Көбүнчө шиит багытынын ичиндеги исмаилдик жана иснаашарит секталардын избасарлары. Ошондой эле, байыркы бутпарас элементери да сакталууда.
Маданияты
Материалдык маданияты боюнча калаштарга жана памирдик элдирине жакын.
Тамактануу
Жашылчаларды чийки бойдон жешет. Өрүктү көп жешет. Кышында кургатылганын өрүк жешет жана өрүктөн жасалган компотторду ичишет. Сүттөн жасалган азыктарга (эжиге, каймак ж.б.) да көңүл бурушат.
Оберкотцау
Оберкотцау (Oberkotzau) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Хоф районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Полтава облусу
Полтава облусу (Полтавська область) — Украинанын борборундагы облусу. Административдик борбору — Полтава шаары, ошондой эле калкынын саны боюнча чоң шаар.
Административдик борбору жана ири шаары — Полтава, башка ири шаарлары Кременчуг, Горишние Плавни, Лубны, Миргород, Гадяч, Пирятин, Карловка, Хорол.
Тарыхы
Полтава губерниясы — Россия империясынын губерниясы, 1802-жылы Кичи Орус губернаторлугунун жоюлушуна байланыштуу түзүлгөн.
20-кылымда Полтава облусу ири помещиктерге ээ болгон агрардык провинция болуп кала берген. 19-кылымдын аягында провинциянын курамына 15 округ кирген.
1925-жылы 3-июнда Полтава губерниясы жоюлган.
1937-жылы 22-сентябрда СССР Борбордук Аткаруу Комитетинин Декрети менен Полтава облусу 45 райондун жана облустук маанидеги эки шаардын курамында түзүлгөн:
1937-жылы Полтава областынын аймагында 224 өнөр жай ишканасы жана 312 кооперативдик соода артелдери иштеген. 1938-жылдын башында областта 2727 колхоз болгон, аларга 3238,7 миц гектар айдоо аянты бекитилген.
1939-жылдын 10-январында Ново-Георгиевский жана Онуфриевка райондору Кировоград облусуна, Липовая Долина жана Синевский райондору Сумы облусуна өткөрүлүп берилген. Ошол эле жылы Полтава, Котелевский жана Кременчуг облустары түзүлгөн. Бир аздан кийин Ковалевка району Шрамковкага айландырылган.
Калкы
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 1 386 978 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 867 201 адам же 62,5%, айыл калкы 519 777 адам же 37,5%.
Мамлекеттик статистика кызматынын маалыматы боюнча 2013-жылдын 1-сентябрына карата облустун калкынын саны 1 462 412 адамды түздү (бул 1-августка салыштырмалуу 242 адамга аз), анын ичинде шаар калкы – 899 192 киши (61,48%), айыл калкы – 563 220 киши ( 38,52%). Туруктуу калк - 1 454 574 адам, анын ичинде шаар калкы - 887 411 адам (61%), айылдыктар - 567 163 адам (39%).
Вэст Борроу (Массачусетс)
Вэст Борроу (Массачусетс) (Westborough) — Массачусетс штатынын Уорчестер (Worcester) округуна караган АКШ шаары.
Бэнтон (Мэн)
Бэнтон (Мэн) (Benton) — Мэн штатынын Кеннебек округуна караган АКШ шаары.
Полтава облусу
Улуттук курамы
Калктын улуттук курамы бир тектүү, украиндер 90%ке жакынын, орустар 7%ти түзөт.
Бэнтон (Мэн)
Калкы - 2557 киши. Болжолдуу аянты - 75.3 км². FIPS коду — 23-04475.
Полтава облусу
Улуттук курамы
2001-жылдагы эл каттоого ылайык (миң адам):
Административдик-аймактык түзүлүшү
Полтава облусунун административдик борбору — Полтава шаары.
Райондору
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 4 районго бөлүнүшү кабыл алынган : Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт (об'єднана територіальна громада).
Сити оф Кларисса (Миннесота)
Калкы - 681 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 27-11602.
Спирит Лэйк (Айдахо)
Спирит Лэйк (Айдахо) (Spirit Lake) — Айдахо штатынын Кутеней округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 4.9 км². FIPS коду — 16-76060.
Маткина
Маткина — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Вижас дарыясынын оң жээгинен 12 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 23 км.
Спирит Лэйк (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 1945 киши болгон.
Маткина
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Рэлстон (Небраска)
Рэлстон (Небраска) (Ralston) — Небраска штатынын Дуглас округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 6314 киши. Болжолдуу аянты - 4.4 км². FIPS коду — 31-40605.
Мельбек
Мельбек (Melbeck) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Люнебург районуна кирет.
Мыйзам чыгаруу божомолдорунун комиссиясы
Мыйзам чыгаруу божомолдорунун комиссиясы – мурдагы СССРдеги СССР Жогорку Советинин ар бир палатасында, ошондой эле союздук жана автономиялык республикалардын Жогорку Советтеринде тийиштүү Жогорку Советтин бекитүүсүнө киргизилген мыйзам долбоорлорун даярдоо жана алдынала кароо үчүн түзүлгөн туруктуу комиссия.
Мельбек
Калкы - 3392 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 55 024. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Хюбнер.
Баш катырма
"Баш катырма" (Inside Out, Головоломка) — компьютердик 3D форматындагы анимациялык тасма. 2015-жылы Америкада тартылган. Продюсери Pixar Animation Studios компаниясы, Ал эми мультфильмди Walt Disney Pictures жайылткан. Режиссерлору Пит Доктер жана Ронни Дел Кармен. Сценарийин жазгандар Доктер, Мег Лефов жана Жош Кули. Доктер менен Дел Кармендин аңгемесинен ылайыкташтырылып жазылган. Анимациялык тасмада жаш кыз Райли Андерсондун (Кейтлин Диас) аң сезиминдеги окуя баяндалат. Райли ата-энеси менен Миннесотадан Сан Франциского көчүп келгенден кийин анын аң сезиминдеги беш эмоция — Кубаныч (Эми Полер), Капа (Филиз Смит), Заар (Лүис Блэк), Коркунуч (Билл Хейдер) жана Жийиркенич (Минди Кэйлиң) — жаш кыздын жашоосуна багыт берип, жаңы чөйрөгө аралашуусуна таасир этет.
Доктер өзүнүн кызы бой жеткен сайын личносту өзгөрө баштаганын байкап калып "Баш катырманын" үстүнөн 2009-жылы иштей баштаган. Мультфильмдин продюсерлери бир нече психологдор менен кеңешишкен. Алардын ичинен Калифорния университетинен Дахер Келтнер [6] менен да жолугушушкан. Келтнер окуяны текшерип чыгууга жардам берип, кишинин эмоциясы адамдар менен болгон мамилелерге таасир этээри жана алар аркылуу башкарылаары боюнча невропсихологиялык ачылыштарды баса белгилеп кеткен.[7]
2015-жылдын май айында 68-Канн кинофестивалында премьерасы болуп өткөндөн кийин "Баш катырма" Түндүк Америкада 2015-жылдын 19-июнунан тарта кыска метраждуу "Лава" тасмасынын коштоосунда кинотеатрларда көрсөтүлө баштаган. Киносынчылар мультфильмдн концепциясына, сценарийине, темасына, Майкл Жаккинонун композициясына, Полер, Смит жана Ричард Киңдин аткаруусундагы вокалдык чыгармаларга оң бааларын беришкен. Анимациялык тасма алгачкы эле аптада 90.4 млн доллар чогултуп, ошол учурдагы эң жогорку ачылыш болуп калган.[8] Дүйнөлүк кассалык жыйымдары 857 млн доллардан ашык сумманы түзгөн.[5] Мультфильм бир нече сыйлыкка, анын ичинде БАФТА сыйлыгынын, Алтын глобустун, Сынчылардын тандоосунун, Эннинин, Спутниктин жана Оскардын "Эң мыкты анимациялык тасма" наамына татыган. Дүйнөнүн 177 киносынчысынын арасында жүргүзүлгө сурамжылоонун натыйжасында "Баш катырмага" 21-кылымдын мыкты тасмаларынын ичинен 41-орун берилген.
Вальдмүлен
Вальдмүлен (Waldmühlen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 364 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,10 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 303. Муниципалитеттин башчысы — Гунтрам Янц.
Сопиев Апсамат
Сопиев Апсамат (1905, Мончокдөбө айылы (Шакафтар) - 1928, ошол эле жер) - Совет бийлигин орнотууга жигердүү катышуучу, алгачкы агартуучулардан.
Жалал-Абад педагогикалык окуу жайынын атайын курсун бүткөн. Жер реформасы ишке ашырууда жер бөлүп берүү боюнча артелдин башчысы, Шакафтарда жаштардын сабатсыздыгын жоюу мектебинде мугалим болуп иштеген. Стамбек корбашынын жигиттери тарабынан өлтүрүлгөн.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Сэйберт (Колорадо)
Сэйберт (Колорадо) (Seibert) — Колорадо штатынын Кит Карсон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 180 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 08-69040.
Жужаңдар
Жужаңдар - (жуаң-жуаң) кытай жазма даректери боюнча дунху (чыгыш жапайылары) тукумунан, мугулюй (таздар) деген ат менен белгилүү болгон уруулар. Моңгол тилдүү урууларга кирип, адегенде Вей династиясынын курамында болушкан. Гюйлухой аталган башчысынын тушунда жужаңдар бир аймакка бириктирилип, Жеужаң, же Жужаң деп аталган. Жужаңдар мамлекетине Иле дарыянын башы менен Тарбагатай аймагынан тышкары Жуңгария, Алтаин-Нур тоо кыркасына жакын талаалардын бир бөлүгү, Хангай, Селенга өзөндөрүнүн бассейни, Чыгыш Халха, Инцзинхэ өзөнүнүн башатындагы Чоң Хингандын эки бети, Ляо-хе өзөндөрүнүн ортоңку жана жогорку агымы, анын ичинен балким Сунгари менен Ляо-хе өзөндөрүнүн аралыгындагы талаалар да караган. 420-жылдары жужаңдар күчтүү өлкөгө айланып, Улуу талаанын гегемону болуп таанылган. жужаңдардын каганы Датан башкы душманы Тоба-Вейди алсыратууга аракеттенип, 424-жылы 60 миң аскери менен Кытайга кол салып, борборуна чейин жетип, императордун сарайын талкалаган. Датан өлгөндөн кийин анын ордуна уулу Ути отуруп, Түндүк Вей мамлекеттери менен тынчтык келишимин түзүп, жыл сайын алым төлөп турууга мажбур болгон. 437-жылы Ути аскери аларга кол салган. 439-443-, 449-, 458-жылы жужаңдар түндүк вейликтердин аскеринен орчундуу сокку жешкен. 5-кылымдын баш ченинде будда дини тарашына байланыштуу өлкө бүлгүнгө учурагандыктан, жужаңдар экиге бөлүнгөн. Ага карабай гаогюйлыктар менен согушун улантып, аларды талкалап, күчтүү өлкөгө айланган. Бирок, ич ара келишпестиктердин натыйжасында жужаңдардын акыркы кагандары Анахуань (Анагуй) менен Поломынь Кытайга кетүүгө аргасыз болгон. 521-жылы Анахуань кайрадан өлкө башы болуп, түндүк вейлик мамлекеттердин вассалы катары алым төлөй баштаган. 534-жылы Түндүк Вей мамлекеттери батыш-чыгыш болуп, экиге бөлүнүшүнө байланыштуу жаңы саясий кырдаал түзүлөт. Натыйжада жужаңдар. вассал болуудан баш тартып, Кытайдын чектеш аймактарына кол салган. Чыгыш Вей мамлекети Анахуань менен бирдикте Батыш Вейди талкалоого аракет кылат, бирок батыш вейликтер түрктөргө элчи жиберишет. Түрктөр гаогюйлыктар менен биригип, жужаңдарды талкалайт (546), алардын каганы Анахуань өзүн-өзү өлтүрөт (552). Ушул окуялардын натыйжасында Борбордук Азиянын саясий аренасында түрктөрдүн орду жогорулаган. Т. А Жуманалиев Жузнани, Абу ОмарОсмани боюнча Мухаммедал Менхаджад-Динин Си-раджал Жузжан и (1193, Иран өлгөн жылы белгисиз) фарсы тарыхчысы. Түндүк Афганстандын Фирузкух, Басмиян Гур султандарында катчы болуп кызмат кылган. Моңголдордун жортуулунда (1226) Индияга качып барып, мамлюк султандарынын тушунда Делиде казылык кызмат аткарган. 1260-жылы жужаңдар байыркы замандан 1253/60-жылдарга чейинки тарыхый окуяларды камтыган «Табакат-и Насири» аттуу эмгегин жазган. Анда Иран, Индия, орто Азияга жана моңгол чапкынына байланыштуу маалыматтар бар.
Мыйзам чыгаруу жыйыны
Мыйзам чыгаруу жыйыны – эки палаталуу парламенттин бир палатасынын аталышы.
Бишвайер
Бишвайер (Bischweier) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Карлсруэ административдик округуна карайт. Раштат районуна кирет.
Калкы - 3100 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,59 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 16 006. Мэр — Роберт Вайн.
Рио-Гранде
Рио-Гранде (Rio Grande), Рио-Браво-дель-Норте (Río Bravo del Norte) – АКШ менен Мексикадагы дарыя (эль-Пасо шаарынын чатына чейин эки өлкөнүн чек арасы). Узундугу 2870 км алабынын аянты 570 миң км2. Аскалуу тоолордон башталып, негизинен кургакчыл плато, айрым жерлерде кууш капчыгайлар аркылуу агып, Мексика булуңуна куят. Толугу менен сугатка пайданалынат. Орточо чыгымы чатында 15-20 м3/сек. Ортонку агымында Элефант-Бьютт жана Фалькон ири суу сактагычтары бар. Пресидио (Мексика) шаарынан баштап кеме жүрөт. Боюнда Альбукерке, Эль-Пасо, Ларедо (АКШ), Сьюдад-Хуарес, Нуэво-Ларедо (Мексика) шаары жайгашкан.
Мыйзам чыгаруу демилгеси
Мыйзам чыгаруу демилгеси – мыйзам чыгаруу ишинин биринчи баскычы, белгиленген эрежелерге ылайык, мыйзам долбоорун мыйзам чыгаруу мекемесине ырасмий киргизүү. Өзүнүн артынан тийиштүү мыйзам чыгаруу органынын ал мыйзам долбоорун өз жыйынында кароо милдетин жаратат. КР Конституциясына ылайык КРде М. ч. д. укугунун субъектиси төмөнкүлөр: 30 миң шайлоочу ( элдик демилге ); КР Президенти; КР ЖК депутаттары; КР Өкмөтү.
Кагарман (Белорет району, Башкыртстан)
Кагарман — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Узян айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 681 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Претч (Эльба)
Претч (Эльба) (Pretzsch (Elbe)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Шаар. Виттенберг районуна кирет.
Калкы - 1603 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 20,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 255. Мэр — Харри Дайке.
Mercedes-Benz
Mercedes-Benz  - Германиянын Daimler AG концерни тарабынан чыгарылган премиум унаа бренди. Дүйнөдө эң көп премиум унааларды саткан үч немис унаа өндүрүүчүлөрдүн бири.Бир аз убакытка чейин эки унаа чыгаруучу, Benz жана Daimler, параллелдүү өнүктү. 1926-жылы алар Daimler-Benz концернине биригишкен.
Benz брендинин жаралышы 1886-жылы Карл Бенц бензин менен иштеген ичинен күйүүчү кыймылдаткычы бар дүйнөдөгү биринчи үч дөңгөлөктүү унааны жараткандан кийин башталат.
Ал механикалык машиналар менен бир топ тажрыйбасы бар таланттуу инженер болгон. 1878-жылдан бери Карл Бенц аттары жок унааны түзүү үчүн эки такттуу кыймылдаткычты интенсивдүү түрдө иштеп чыккан.Ал биринчи моторду 1879-жылдын алдында алган. Андан кийин Карл ажырашып кеткен бизнес өнөктөштөрдүн бир катар өзгөрүүлөрү менен коштолду, көбүнчө алардын машине жасоо идеясына ишенбөөчүлүктөн улам. 29-январь 1886-жылы Бенц үч дөңгөлөктүү унаа ойлоп табууга патент алган. Горизонталдуу бир цилиндрлүү төрт тактуу кыймылдаткычтын салмагы болжол менен 100 кг болгон жана ал убакта абдан жеңил болгон. Анын көлөмү 954 куб метрди түзгөн. см, ал эми кубаттуулугу 0,55 кВт 400 айн/мин. Ал бүгүнкү күндө ичинен күйүүчү кыймылдаткычтарга мүнөздүү структуралык элементтерге ээ болгон: тең салмактуу кранк вал, электр от алдыруу жана суу муздатуу. 100 км жол жүрүү үчүн унаага 10 литрдей бензин керек болчу.
1893-жылы Бенц үч дөңгөлөктүү түзүлүшкө негизделген биринчи төрт дөңгөлөктүү унааларды чыгарган. Алар бир аз эскирген, бирок практикалык, бышык жана арзан болчу.
Кийинчерээк Бенц өзүнүн унааларын эки цилиндрлүү кыймылдаткычтар менен жабдый баштаган. 1900-жылы анын компаниясы каржылык кыйынчылыктарга туш болуп, адегенде француз, андан кийин немис инженерлери чакырылган.
Убакыттын өтүшү менен машинага төрт цилиндрлүү кыймылдаткычтар орнотула баштаган жана компаниянын иши өйдө көтөрүлгөн.
1909-жылы Blitzen Benz пайда болгон - жакшыртылган аэродинамикалык жарыш машинасы, ал 21 500 куб куб мотор менен жабдылган. см жана кубаттуулугу 200 a.к.
Дагы бир компания, Daimler-Motoren-Gesellschaft, 1890-жылы Готтлиб Даймлер тарабынан негизделген. Ал ошол замат 4 жыл мурун түзүлгөн төрт дөңгөлөктүү машинаны чыгара баштады. Анын дизайнын Даймлер өзү жана автоконструктор Вильгельм Майбах жасаган.
Башында, компания унаалар жакшы сатылган болсо да, көрүнүктүү эч нерсе чыгарган эмес. 1901-жылы Mercedes-35hp пайда болот, анын кыймылдаткыч күчү анын атынан коюлган. Бул модель заманбап унаанын биринчи өкүлү болуп саналат. Ал алгач жарыш унаасы катары иштелип чыккан, кийинчерээк жол унаасы катары иштелип чыккан. Автоунаага Daimler компаниясынын Франциядагы өкүлчүлүгүнүн башчысы жана Австро-Венгрия империясынын Ниццадагы консулу Эмил Йеллинектин талабы менен аталган. Ал моделди Мээримдүү Бүбү Мариямдын урматына атоону сунуштады, ал французча Maria de las Mercedeс деп аталат.
Машина 5913 куб куб төрт цилиндрлүү кыймылдаткыч менен жабдылган. Көптөгөн кайра иштетүүлөрдөн кийин, Мерседес-35hp 75 км/саат ылдамдыгын иштеп чыккан, бул ошол кездеги айдоочуларды таң калтырган.
Биринчи дүйнөлүк согуштан кийин Германиядагы экономикалык абал көптөн бери келе жаткан атаандаштар - Benz жана Daimler - кызматташуу боюнча сүйлөшүүлөрдү баштоого аргасыз кылды. Натыйжада, 1926-жылы жаңы автомобиль компаниясы пайда болгон - Daimler-Benz концерн. Компаниялар унааларды биргелешип иштеп чыгууну башташты, ал эми Фердинанд Порше конструктордук бюронун жетекчиси болуп калды.
Ал компрессордук машиналарды, атап айтканда S сериясынын түпкү атасы болуп калган 24/100/140 моделин иштеп чыгуунун үстүндө иштей баштаган.Бул үй-бүлөдө комфорт, люкс жана спорттук көрсөткүчтөр айкалышкан. Алар күчтүүрөөк, жеңилирээк жана маневрдүү болгон. Алардын жарыштарда пайда болушу дароо автокомпанияга эки эселенген жеңишти алып келди. Алардын түсү жана көлөмү үчүн алар "Ак пилдер" деп атала башташкан. 1928-жылы Порше өзүнүн фирмасын ачууну чечип, компаниядан кетип, анын ордун инженер Ханс Нибель ээлеген. Ал 6 цилиндрлүү 3,7 литрлик кыймылдаткычы бар Mannheim 370 жана сегиз цилиндрлүү 4,9 литрлик күч блогу бар Нюрбург 500 менен мурунку моделдин иштеп чыгууларына негизденип жатат.