cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чернова Елена Петровна
Чернова Елена Петровна (9. 4. 1926, Одесса ш. - 6. 11. 2003, Бишкек) - экономист, экономика илимдин доктору (1971), проф. (1981), Кыргыз ССР ИАнын корр. мүчөсү (1984). 1949-ж. Ломоносов атындагы ММУну бүткөн. 1949-53-ж. КМУда улук окутуучу, 1956-62-ж. ФПИде доцент, 1962-92-ж. КР УИАнын экономика институтунда бөлүм башчы, 19922003-ж. КР УИАнын Экон. илимий-изилдөө борборунун улук илимий кызматкери болуп иштеген. 200дөн ашык илимий эмгектин (а. и. 30 монография) автору. Эки «Ардак Белгиси» ордени менен сыйланган.
Бенгалия
Бенгалия (бенг. বঙ্গ ,Bengal ) — Түштүк Азиянын түндүк-чыгыш бөлүгүндөгү тарыхый аймак. Бул жерде негизинен бенгалдар жашайт, алардын эне тили бенгал тили. Азыркы учурда Бенгалия Индия ( Батыш Бенгалия - Индия Республикасынын чыгышындагы штат) менен Бангладеш штатынын ( Чыгыш Бенгалия ) ортосунда бөлүнгөн.
Этимология
Аты-жөнү, "Бенгал" байыркы падышалык келген Банга (айткан "Бонго"), алгачкы камтылган, алардын кеп Махабхарата ( 1 жылдык BC ). "Банга" термининин келип чыгышы жөнүндөгү теориялар биздин заманга чейинки 1000-жылдары бул аймакка отурукташкан прадравидское уруусу бонгду көрсөтөт. д., жана австриялык сөз "бонг" (күн кудайы). "Vangaladesa" термини Түштүк Индияда 11-кылымдагы документтерде аймакты сүрөттөө үчүн колдонулат. Заманбап термин "Bangla" XIV кылымдан баштап белгилүү болгон, пайда болгон убакыт Бенгал Султанатынын биринчи башкаруучусу Шамсуддин Ильяс Шах деп аталып калган шахынын Bangala.Португалиялыктар бул аймакты улуу географиялык ачылыштар доорунда Бенгал деп аташкан.
Аянты
Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин Чыгыш Пакистан жана Батыш Бенгалияга бөлүнгөнгө чейин Бенгал 1,674,279 чарчы километр аянтты ээлеген. км.
Дини
Бенгал мусулмандарынын бир аз гана бөлүгү Индия Республикасынын байыркы мусулман басып алуучулардын урпактарына таандык. Алардын көбү убакыттын өтүшү менен исламды кабыл алган төмөнкү кастадагы индустардан турат.
Инндеги Нусдорф
Инндеги Нусдорф (Nußdorf am Inn) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Розенхайм районуна кирет.
Калкы - 2607 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 28,61 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 87 156. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Оберауэр.
Петерсберг (Залькрайс)
Петерсберг (Залькрайс) (Petersberg (Saalkreis)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале районуна кирет.
Рерих мөңгүлөрү
Рерих мөңгүлөрү, Салык мөңгүлөрү – Кыргыз Ала-Тоосунун түндүк капталында жанаша жаткан өрөөн тибиндеги эки мөңгү. Аламүдүн суусунун алабынан орун алган. узундугу 4,5–4,8 км, аянты 3,0– 3,2 км2. Башы деңиз деңгээлинен 4300–4180 м, этеги 3680–3320 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийиктиги 4000–4480 м. Абляциясынын аянты 2,2–2,4 км2. Мөңгүнүн тилин морена каптап жатат. Андан Салык суусу башталып, Аламүдүнгө оң жактан куят. Мөңгүлөр орус живописчилери Николай Константинович жана анын уулу Святослав Рерихтердин ысымдарынан аталган.
Зоннеберг
Зоннеберг (Sonneberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Зоннеберг районуна кирет.
Калкы - 22 356 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 45,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 72 018. Мэр — Зибиле Абель.
Шаар административдик курамы боюнча 14 шаардык районго бөлүнөт.
Палоо
Палоо – эт, май, сабиз, пияз, туз кошуп, күрүчтөн демдеп бышырылган тамак. Палоо – жалпы эле Чыгыштын, айрыкча Орто Азия элдеринин сый тамактарынын бири. Палоо даярдоо үчүн күрүч, эт, май, сабиз, ошондой эле пияз, сарымсак, помидор, бий алма, мейиз, зире ж. б. кошумчалар керектелет. Күрүч күрмөк, чар, таштардан тазаланып, муздак сууга жуулат да, 30 мин жылуу сууга жибитилет. Тууралган эт акталган майга куурулуп, анын үстүнө пияз, кийин сабиз салынып, кызарганча куурулат. Ага тууралган помидор, туз кошулуп, бардыгы куурулган соң, көлөмүнө ылайыкталып суу куюлат да от күчөтүлөт. Ал 20-25 мин кайнаган сон, күрүч салынат. Буга чейин палоосу майрамдык тамак эсептелген. Recipes күрүч, маш, буурчак жана эт, колдонушат. Биз пияз, сабиз жана сарымсактын бир өкчөмө таш менен бардык кошулган. Тамак ачык отко, зайтун майы көп кошо даярдалат. Күрүч суусун тартып бүткөндө, от барган сайын азайтылып, сарымсак ички кабыгы менен же тазаланып, күрүчтүн арасына матырылып, казандын үстүнө табак көмкөрүлүп, 30 мин демделет. Палоонун устукан Палоо, илбээсин Палоо, маараке Палоо, мөмө Палоо, чучук Палоо ж. б. түрлөрү бар. Кыргызстандын түштүгүндө палоону аш дешет, түндүктө - күрүч/демдеме күрүч.
Пальгов Николай Никитич
Пальгов Николай Никитич (10. 12. 1889, Россия империясы, Тамбов губерниясы, Борисоглебск уезди – 2. 6. 1970, Казак ССРи, Алматы шаары) – физик географ, гляциолог. География илимдеринин доктору (1952), профессор Казак ССР Илимдер Академиясынын академиги (1954), Казак ССРинин илимине эмгек сиңирген ишмер (1952). 1946–67-жылдары Казак ССР Илимдер Академиясынын география секторунун жетекчиси, ошол эле маалда (1953-жылдан) Казак аялдар педагогикалык институтунда, Казак университетинде окутуучу. 1962-жылдан СССР географиялык коомунун ардактуу мүчөсү. Иле Ала-Тоосу, Жунгар Ала-Тоосу, Күнгөй Ала-Тоо, Какшал тоо тизмегиндеги ж. б. тоолордогу мөңгүлөрдү изилдеген. Иле Ала-Тоосундагы мөңгү анын ысмы менен аталган. Эмг.: Казахстан. М., 1970; Современно оледенение в Заилийском Алатау. А.-А., 1958; Реки Казахстана. А.-А., 1959.
Пакстон (Небраска)
Пакстон (Небраска) (Paxton) — Небраска штатынын Keith округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 614 киши. Болжолдуу аянты - 1.4 км². FIPS коду — 31-38610.
Николаевка (Белорет району, Башкыртстан)
Николаевка — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Николаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 165 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Пэк (Айдахо)
Пэк (Айдахо) (Peck) — Айдахо штатынын Нез-Перс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.7 км². FIPS коду — 16-61840.
Калкы
2010-жылы калкы 186 киши болгон.
Бернштадт (Альб)
Калкы - 2082 киши(2013-ж.). . Аянты - 13,95 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 25 019. Мэр — Олифер Зюринг.
Моралдык зыян
Моралдык зыян – жарандардын материалдык эмес байлыгына колсалуу же алардын мүлктүк эмес укугун бузуу менен, ошондой эле мыйзамда каралган башка учурларда денебой же акылой кыйналуусуна алып келе турган аракеттер.
Фэңтянь кликасы
Фэңтянь кликасы (奉天)анын согуш башчысы доорунда Кытай Республикасын түзгөн бир нече карама-каршы аскердик топтордун бири болгон. Ал Фэнтян провинциясынын (азыркы Ляонин ) атынан аталган жана Манчжурияны түзгөн түндүк-чыгыш үч провинцияны камтыган аймактык базадан иштетилген. «Эски маршал» деген ат менен белгилүү болгон аскер башчы Чжан Зуолин кликаны Жапониянын колдоосу менен жетектеген.
Монополияга каршы мыйзамдар
Монополияга каршы мыйзамдар – өндүрүүчүлөрдүн
монополиясынан экономикалык, уюштуруу ж. б. чек коюу жана дем берүү жолдору
аркылуу сатып алуучулардын кызыкчылыгын коргой турган укук ченемдери менен
институттардын тутуму (салык чендеринин тутуму, кредит бөлүүдөгү артыкчылык
берүүнүн мыйзамдык аныктамасы, жекебасар-ишканалардын баа коюу иштерин жөнгө
салуу, кичи жана орто ишканалар үчүн ыңгайлуу укук шарттарын түзүү, чыныгы
тутумдары, чындыкка айкашпаган жарнамалар ж. б.)
Вест Стокбридж (Массачусетс)
Вест Стокбридж (Массачусетс) (West Stockbridge) — Массачусетс штатынын Беркшир округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1 416 киши. Болжолдуу аянты - 48.3 км². FIPS коду — 25-77990.
Ресифи
Ресифи, Пернамбуку – Бразилиянын түндүк-чыгышындагы шаар. Пернамбуку штатынын административдик борбору. Калкы 1,7 млн (2010; шаар айланасы менен 3,8 млн). Эл аралык аэропорту бар. Атлантика океанынын жээгиндеги портчо. Шаардын негизги чарба тармактары – соода, транспорт, логистика кызматы, туристтик бизнес жана саламаттыкты сактоо. Компьютердик ж. б. программаларды түзүүнүн өлкөдөгү ири борбору. Тамак-аш–татымал, текстиль, химиялык, цемент, машина куруу өнөр жай ишканалары иштейт. Филология академиясы, университет, музейлер бар. 19-кылымдын архитектура эстеликтери сакталган. Туризмдин борбору.
Людерсбург
Людерсбург (Lüdersburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Люнебург районуна кирет.
Калкы - 635 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 55 021. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Майер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Требур
Требур (Trebur) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Дармштадт административдик округуна карайт. Грос-Герау районуна кирет.
Калкы - 13199 киши(2013-ж.). . Аянты - 50,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 33 014. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Арнольд.
Пальгов мөңгүсү
Пальгов мөңгүсү – Фергана тоо тизмегинин түндүк-чыгыш капталындагы татаал өрөөн тибиндеги мөңгү. Арпа суусунун алабында. Узундугу 5,4 км, аянты 7,4 км2. Алабуга суусунун алабындагы эң ири мөңгү. Мөңгүнүн куралышына кырка тоонун түндүк-батыш айдарым капталынан түндүк-чыгыш ылымта капталын карай соккон кардуу катуу бурганак чон мааниге ээ. Башы 4660 м, этеги 3430 м бийиктикте жайгашкан. Кар чегинин бийиктиги 4045 м. Ага муз жаракалары, омурулган муздар мүнөздүү. Мөңгүдөн Арпа суусунун сол куймасы – Кичи Кара-Каман өзөнүнүн оң курамы башталат. Н. Н. Пальговдун ысмынан аталган.
Темир адам 2
"Темир адам 2" (Iron Man 2, Железный человек 2) — Marvel комикстериндеги каарман Темир адамга негизделип 2010-жылы тартылган Американын суперкаармандык тууралуу тасмасы. Продюсери Marvel Studios жана жайылтуучу компания Paramount Pictures.1 Бул "Темир адам" (2008) тасмасынын уландысы болуп саналат жана Marvel киноааламындагы 3-кинофильм. Режиссеру Жон Фавро, сценарийдин автору Жастин Теру. Тасмага ролдорду аткаргандар Роберт Дауни кичүүсү, Гвинет Пэлтроу, Дон Чидл, Скарлетт Йоханссон, Сэм Рокуэлл, Микки Рурк, Сэмюэл Л. Жексон. "Темир адамдагы" окуялардан алты ай өткөн соң Тони Старк АКШ өкмөтүнө Темир адамдын технологиясын өткөрүп берүүдөн баш тартып туруп алат. Бир тараптан арк реактордон ден соолугу жабыр тартып, көкүрөгүндөгү оору менен алпурушууга туура келет. Ошол эле учурда алдамчы орус окумуштуусу Иван Ванко да ушундай технологияны иштеп чыгып, Старк үй-бүлөсүнөн кан өчүн алыш үчүн Старктын атаандашы Жастин Хаммер менен биригип алып өз алдынча курал жасайт.
Палестина
Палестина — Жакынкы Чыгыштагы тарыхый аймак.
Санфиш Лэйк (Миннесота)
Санфиш Лэйк (Миннесота) (Sunfish Lake) — Миннесота штатынын Dakota округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 521 киши. Болжолдуу аянты - 4.4 км². FIPS коду — 27-63544.
Вайт (Мэн)
Вайт (Мэн) (Waite) — Мэн штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Теңир-тоо күрөң аюусу
Теңир-тоо күрөң аюусу (Тяньшанский бурый медведь; Ursus arctos isabellinus Horsfield) - сүт эмүүчүлөр классынын жырткычтар түркүмүнүн аюулар тукумунун түрү.
Алп денелүү зор айбан.
Дене узундугу 140 см, салмагы 300 кгга чейин.Бирок мындан да зорлору кезигет. Мисалы, Москва зоопаркындагы мындай күрө аюунун дене узундугу 3 м, ал эми салмагы 700 кгга чейин (2013-жылы) жеткен.
Таштемиров Мырзагул
Таштемиров Мырзагул (1900-ж.т.Шакафтар айылы) - коомдук ишмер.
Теңир-тоо күрөң аюусу
Башы чоң, тумшугу узунураак.Буттары беш манжалуу, күчтүү, тырмактары ичине кирбейт.Куйругу кыска. Жүнү жыш, калы; тиштери чо, жыт билүүсү жакшы өрчүгөн. Башка аюулардан өзгөчөлүгү алдынкы буттарындагы ачык түстөгү узун тырмактары. Аюунун кууту июнь - июль айында башталат. Октябрда чээнге кирет, чээнде 1-2 мамалак (декабрь - январь айларында) тууйт. Мамалактар тез чооюшат.
Таштемиров Мырзагул
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Теңир-тоо күрөң аюусу
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Дуңганстан
Дуңганстан ( Chinese, Хуэситан  ), ошондой эле Дунганстан ( дунган элинин атынан аталган) деп аталат), 1934-1937-жылдары Кытайдын Синьцзян провинциясынын түштүк бөлүгүндө көз карандысыз башкаруудагы аймак болгон, Кытайдагы жарандык согушка туура келген . "Тунганстан" аталышын австриялык монголиялык эксперт Вальтер Хайсиг ойлоп тапкан . Аймакка түштүк Тарим ойдуңунун оазистери кирген жана аймактын борбору Хотан болгон. Тунганстанды үч тараптан Шинжаң губернатору Шэн Шицайга ишенимдүү аскерлер, ал эми түштүктөн Тибет платосу курчап турган.
Моралдык зыянды калыбына келтирүү
Моралдык зыянды калыбына келтирүү – жарандык укукта материалдык эмес жыргалчылыктарды коргоонун ыкмаларынын бири. Эгер жаранга таандык жыргалчылыктарга кол салуу аракеттери менен зыян келтирилсе (денеге жана адеп-ахлактык азаптануулар), болбосо анын мүлктүк эмес укуктарын бузган жана башка мыйзамда каралган учурларда сот бузуучуну көрсөтүлгөн зыянды акчалай же башка материалдык компенсациялоого милдеттендирүүсү мүмкүн. КР жарандык мыйзамдарда каралган учурларда моралдык зыян юридикалык жакка да калыбына келтирилиши ыктымал.
Үй-бүлө (тасма)
"Үй-бүлө" (The Family, Малавита) (айрым өлкөлөрдө Малавита жана Коса Ностра деген аталыштар менен чыккан) — 2013-жылы жарык көргөн криминалдык комедия. Режиссеру Лук Бессон. Тасмага тартылгандар Роберт Де Ниро, Мишел Пфайффер, Томми Ли Жонс, Дианна Агрон жана Жон Д'лео. Тасма көрүүчүлөрдү үй-бүлөлүк мафиянын окуясына жетелейт. Алар күбөлөрдү коргоо программасын пайдаланышып, жашоолорун өзгөрткүсү келет. Тасма франциялык Тонино Бенеквистанын "Малавита" (англисчеге 2010-жылы "Начар балдар" деп которулган)[4] романына негизделип тартылган.
Чернобыль авариясы
Чернобыль авариясы - 1986-ж. 26-апрелде Украинадагы Припять шаарына жакын жайгашкан АЭСтин 4-энергия блогунда болгон техникалык авария. Масштабы боюнча ядролук энергетика жаатында эң ири авария болуп саналат. Андан айлана-чөйрөгө радиоактивдүү заттар (уран, плутоний, Йод-131, Цезий-134, стронций-90 ж. б. изотоптор) тараган, радиоактивдүү заттардын бөлүнүшүн 1986-жылдын май айында миңдеген ликвидаторлордун (чернобылчылардын) зор эмгеги менен гана токтотулган. Айлана-чөйрөнү негизинен радиоактивдүү таштандылар булгаган. Көптөгөн адам жабыр тартып, экономикалык жана экологиялык жактан орду толгус зыянга учураган. Бул аймактан 200 миң адам эвакуацияланган. Мындай кесепеттен кийин 1986-2002-ж. Түндүк Америка жана Батыш Европа өлкөлөрүндө бир да АЭС курулган эмес. Мамлекеттик мыйзамдарда бир топ өзгөрүүлөр (жабык түрдөгү маалыматтарды ачыкка чыгаруу) болгон. Авариянын натыйжасында 30 км аралыктагы аймак дээрлик жарактан чыккан. Булганууга дуушар болгон 200 миң км2дей аянт, а. и. бир нече калктуу пунктар ж. б. тармактар атайын техниканын жардамы менен көмүлгөн. Радиоактивдүү заттар аэрозол ж. б. түрүндө, негизинен шамалдын багытына карай таралган. Айрыкча АЭСке жакын аймактар өтө катуу жабыркаган. Ага чектеш Украинанын Киев жана Житомир облусунун түндүк райондору, Беларуссиянын Гомель, Россиянын Брянск обл. да жабыркаган. Бул авариянын таасири Ленинград областында, Мордовия жана Чувашияда (бул аймактарда радиоактивдүү жаан жааган) да байкалган, к. Радиоактивдүу булгануу, Радиоэкология.
Акулина Фоминична Чернецова
Акулина Фоминична Чернецова (1902, Чүй облусу, Аламүдүн району, Аламүдүн кыш. - өнөр жай б.) - кызылча өстүрүүчү, Социалисттик Эмгектин Баатыры (1948). Эмгек жолун Аламүдүн районунда колхозчу болуп иштөө менен баштаган. Кийин Куйбышев атындагы колхоздо кызылча өстүрүүчү звеного башчы болгон. 1947-ж. ал жетектеген звено 2,5 га жердеги кант кызылчасынын ар гектарынан 838 цден түшүм жыйнаган. Ленин, 2 Эмгек Кызыл Туу ордендери менен сыйланган.
Махмут (Белорет району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Зоннеборн
Зоннеборн (Sonneborn) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Гота районуна кирет.
Калкы - 1250 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,48 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 67 063. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Дитмар.
Сильвертон (Колорадо)
Сильвертон (Колорадо) (Silverton) — Колорадо штатынын Сан Хуан (San Juan) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 531 киши. Болжолдуу аянты - 2.1 км². FIPS коду — 08-70580.
Петерсбург (Небраска)
Петерсбург (Небраска) (Petersburg) — Небраска штатынын Бун округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 374 киши. Болжолдуу аянты - 1.0 км². FIPS коду — 31-38995.
Кичи Светлая (Индига куймасы)
Кичи Светлая — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Индига дарыясынын сол жээгинен 130 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 28 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Нюдлинген
Нюдлинген (Nüdlingen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Бад-Киссинген районуна кирет.
Калкы - 4155 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 72 136. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Кизель.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Капитан Америка: Алгачкы өч алгыч
"Капитан Америка: Алгачкы өч алгыч" (Captain America: The First Avenger, Первый мститель) — 2011-жылы экрандаштырылган Американын суперкаармандык тасмасы. Marvel комикстериндеги Капитан Америка каарманына негизделип тартылган. Продюсери Marvel Studios, жайылткан Paramount Pictures.[a] Бул Marvel киноааламындагы бешинчи тасма болуп саналат. Режиссеру Жо Жонстон, сценарийин жазгандар Кристофер Маркус менен Стивен Макфили. Тартылгандар Крис Эванс, Томми Ли Жонс, Хуго Уивиң, Хейли Этвелл, Себастиан Стэн, Доминик Купер, Нил Макдонаф, Дерек Лук жана Стэнли Туччи. Экинчи дүйнөлүк согуш учурун чагылдырган тасмада бруклиндик оорукчан киши Стив Рожерстин окуясы баяндалат. Ал Капитан Америка аттуу супер аскерге айланып калып, дүйнөнү башкарып алыш үчүн "Тессеракт" затын энергиянын булагы катары пайдаланууну көздөгөн Кызыл баш сөөктү токтотуп калышы керек болот.
"Капитан Америка: Алгачкы өч алгыч" тасмасынын концепциясын иштеп чыгуу 1997-жылы башталып, Artisan Entertainment компаниясы тарабынан жайылтылат деп пландалган. Бирок 2003-жылдын сентябрь айына чейин чечилбей келген соттук териштирүүлөр долбоорго тоскоолдук жараткан. Marvel Studios компаниясы Merrill Lynch уюмунан карыз алып, тасманы каржылап, Paramount Pictures аркылуу жайылтууну пландаган. Жонстон 2008-жылы келгенге чейин режиссерлор Жон Фавро менен Луи Летере долбоорго режиссерлук кылууга кызыгуусун билдиришкен. Кастинг 2010-жылдын март айынан июнь айына чейин болгон. "Капитан Америка: Алгачкы өч алгычты" тартуу иштери 2010-жылдын июнь айында башталган. Тасма Бириккен Королдуктун Лондон, Манчестер, Кервент жана Ливерпул жергелеринде жана АКШнын Лос Анжелес шаарында тартылган. Тасма 3D форматына өндүрүштөн кийин которулган.
Мораторий (такоол)
Мораторий (такоол) (лат. moratorium – басаңдатуучу, мөөнөтүн жылдыруучу) – адатта белгилүү бир мөөнөткө чейин же согуш аяктаганга, табигый кырсык өткөнгө же дагы башка кыйчалыш кырдаал бүткөнгө чейин мамлекеттин өз милдеттенмелеринин, көбүнесе эларалык келишимдер боюнча, аткарылуу мөөнөтүн кийинкиге жылдырышы. Ал баардык милдеттенмелерге (жалпы М.) же айрымдарына гана жайылтылат. Кээде «М.» аталышы мамлекеттин кандайдыр бир аракетти жасоодон баштарткандыгын да билдирет (м.: өлүм жазасына карата аткарууга М.). КР жарандык укугу боюнча доо мөөнөтүнүн өтүшүн токтотот.
Людерсфельд
Людерсфельд (Lüdersfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Шаумбург районуна кирет.
Калкы - 1080 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 12,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 57 021. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Виндхайм.
Валенау
Калкы - 205 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 159. Муниципалитеттин башчысы — Рольф Мүллер.
Ташкеев Жамалбек атындагы толук эмес орто мектеби
Ташкеев Жамалбек атындагы толук эмес орто мектеби Айгыр-Жал айылынын Чапаев участкасында жайгашкан.
Чаткал райондук билим берүү бөлүмүнө карайт. 1985-жылы ашар жолу менен курулуп, ишке киргизилген. Мектепти 1985-86-жылдары Чоюнов Макен, 1988-90-жылдары А.Молдобаев, 1991-93-жылдары К.Мырзагулов, 1993-2003-жылдары Ш.Камалова, 2003-07-жылдары Б.Субанов, 2007-08-жылдары А.Стамбеков, 2008-11-жылдары М.Сыргабаева, 2011-13-жылдары О.Наркулова, 2013-жылдан Б.Эшикулов жетектеп келүүдө.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Петерсрода
Петерсрода (Petersroda) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Биттерфельд районуна кирет.
Калкы - 617 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 6,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 82 260. Муниципалитеттин башчысы — Уве Ройшер.
Республикалык адистештирилген музыкалык жатак мектеби М. Абдраев атындагы
'''Республикалык адистештирилген музыкалык жатак мектеби М. Абдраев атындагы''' – 1965-жылы Фрунзе шаарында ачылган. Мектептин негизги милдети – жогорку музыкалык окуу жайларына таланттуу балдарды даярдоого кылдуу, үйлөмө, кыргыз эл аспаптарында болочок ойноочуларды, хор дирижёрлорун, эстрада аткаруучуларын даярдайт. 1978-жылы мектептин хор коллективине Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгынын лауреаты наамы ыйгарылган. 1980-жылы мектепке композитор М. Абдраевдин ысмы берилген, анда композитордун чакан музейи уюштурулган. Мектепте С. А. Кривопалова, Ф. Ф. Якунин, В. С. Жапаркулов, О. А. Кулева, А. У. Укурчинов, И. Б. Сүйөркулова ж. б. сыяктуу жогорку тажрыйбалуу педагогдор эмгектенишкен. Мектепти М. Бегалиев, Э. Асаналиев, Ж. Каниметов, Ы. Осмонкулов, Мурат Рена, Р. Карагулова, Г. Эсенгулова, А. Садыков ж. б. ондогон музыканттар бүтүрүшкөн. Ар кайсы жылдарда мектепти Т. Тургуналиев, Ж. Момункулов, Т. Молдогазиев, Л. Исакеева, А. Абдуллаев, А. Асакеев жетектеген. 2010-жылдан директору – Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти, композитор И. Аманбаев.
Константин Черненко
Константин Устинович Черненко (24. 9. 1911, Россия империясы, Енисей губерниясы, Минусина уезди, Новосёлов болуштугу, Чоң Тесь кыш. - 10. 3. 1985, Москва) - мамлекеттик ишмер; КПСС БКнын Генералдык секретары (1984-85), СССР Жогорку советинин президиумунун төрагасы (198485). КПСС БКнын саясий бюронун мүчөлүгүнө кандидат (1977), мүчөсү (1978). ВКП(б) БКнын алдындагы жогорку мектепти (1945), Кишинев педагогика институтун бүтүргөн (1953). ЛКЖС Новосёлов райкомунда агитация жана пропаганда бөлүмүнүн башчысы (192931). Кызыл армиянын 49-чек ара отрядында (Казакстан) аскер кызматын өтөп (1931-33), Красноярск крайынын Новосёлов, Уярск райондорунда агитация жана пропаганда бөлүмунүн башчысы, крайлык партиялык агартуу үйүнүн директору (1933-41), Красноярск крайкомунун секретары (1941-43), Пенза обкомунун секретары (1945-48), Молдавия КП ВКнын агитация жана пропаганда бөлүмүнүн башчысы (1948-56), КПСС БКнын алдындагы массалык агитация жана пропаганда бөлүмүнүн секретары (1956-60), СССР Жогорку Советинин Президиумда секретариаттын башчысы (1960-65), КПСС БКнын алдындагы жалпы бөлүмдүн башчысы (1965-82) болуп иштеген. Социалисттик Эмгектин үч жолку баатыры (1976, 1981, 1982), Ленин сыйлыгынын лауреаты (1982), 4 Ленин, 3 Эмгек Кызыл Туу ордендери ж. б. медалдар менен сыйланган.
Тасмания
Негизги маалымат
Аянты 68 миң км2. Калкы 512,0 миң (2011). Көбү – англис-австралиялыктар. Административдик борбору – Хобарт шаары Арал структурасы боюнча Австралиядагы Чоң Суу Бөлгүч кырка тоосунун уландысы. Рельефинде бири-биринен ажыраган платолор жана жалпак тоолор басымдуу; (бийиктиги 1617 мге чейин; Осса чокусу).
Жери тууралуу
Кен байлыктары: полиметалл жана темир кен таштары, калай, жез, алтын ж. б. Жээги булуң-буйткалуу (Маккуори, Сторм, Грейт-Ойстер ж. б.). Климаты түндүгүндө субтропиктик, түштүгүндө мелүүн нымдуу. Жылдык жаан-чачыны 600–1000 мм. Ири дарыялары – Теймар-Макуори, Деруэнт. Аралдын аянтынын 44%ин нымдуу токой, 21%ин улуттук парктар ээлейт. Түштүк-батышын түнт эвкалипт жана ийне жалбырактуу токой, жыгач сымал папоротник, альп өсүмдүктөрү, борбордук жана түштүк- чыгышын нымдуу склерофиль эвкалипт токою, шалбаа жана мамык чөптүү саз ээлейт. Жаныбарларынын көбү – эндемиктер. Аралды 1642-жылы голланд. деңиз саякатчысы А. Тасман ачкан. 1856-жылдан, Британия ээлиги деп жарыялангандан бери, ушул аталышында. 1901-жылдын 1-январынан Австралиянын Тасмания штаты.
Бетценвайлер
Бетценвайлер (Betzenweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Биберах районуна кирет.
Калкы - 698 киши(2013-ж.). . Аянты - 9,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 26 020. Мэр — Дитмар Рем.
Шахдаг элдери
Шахдаг элдери (ошондой эле азербайжан орфографиясында Шахдаг, Шахдаг, Шахдаг жана Шадаг деп жазылат ) - Түндүк Азербайжандагы Шахдаг тоосуна жакын жерде, өзгөчө Конахкент районунун үч ири айылында жашаган бир нече майда этностук топтор үчүн жалпы термин. Куба ) Дагестандын чек арасына жакын жерде. Шахдаг этникалык топтору негизинен түндүк- чыгыш кавказ тилдер үй-бүлөсүнүн лезги бутагынын самур тилдеринде сүйлөшөт.
Калктар
Шахтоолуктар — Алык, Будуг, Жэк, Хапут, Крыз, Ергүж, Хыналыг тоолуу айылдарында жашаган калктар, ал Шахдаг тоосунун алдында жайгашкан. Аларды байыркы Кауказдык Албаниянын урпактары катары эсептешет.
Мортификация
Мортификация – чакыруу өндүрүшүнүн тутуму аркылуу аларды жок кылынган деп таануу жолу менен жоголгон баалуу кагаздардын ээсинин укугун калыбына келтирүү.
Пальмалар
Пальмалар (Palmae) – бир үлүштүүлөр классындагы дарак өсүмдүктөрдүн жалгыз тукуму. Сөнгөгү бутаксыз, шагы, жалбырагы чокусунда, бийиктиги 60 .мге, диаметры 1 жге жетет. Айрым түрлөрүнүн сөңгөгү бутактуу, кээсиники челек сымал жоон. Көпчүлүк Пальмалардын түбүнөн майда көп сабактары өсүп чыгып, бадалга окшош. Сабагы ичке, узун, оролуп өсүүчү лианалары да белгилүү. Жалбырагы кезектешип жайгашкан, узундугу 15 мте чейин же желпүүр сымал канаттай (диаметри 5 мдей). Пальмалар көбүнчө 5-12, кээде 30-50 жылда гүлдөп, мөмөлөгөндөн кийин куурайт (монокарп өсумдуктөр). Ton гүлү - сото же машактай, кээсиники чачыдай, же шыпыргыдай. Көбүнчө бир үйлүү, гүлү бир, кээде эки жыныстуу. Гүл коргон жалбырактары жашыл, ак же сары түстө болуп, 2 катар, чанда оролуп өсөт. Аталыгы көбүнчө 6, мөмөсү жемиш сымал же кургак, кээде данектүү, ачылбайт. Уругу ири, катуу эндоспермдүү. Пальмалардын 230дай уруусу, 3400дөй түрү негизинен тропикте, бир азы субтропикте таралган. Ал нымдуу тропик токойлорунда, деңиз жээктеринде өсөт. Пальмалардын экономикалык мааниси зор, көп өлкөлөрдө өтө керек тамак-аш булагы болуп эсептелет. Анын мөмөсү (курма ж. б.) желет, ошондой эле айрым Пальмалардан кант, шарап, спирт, шире, өсүмдүк майы ж. б. алынат, сөңгөгү курулушта, жалбырагы кагаз, була ж. б. алууда колдонулат. Пальмалар байыртадан эле кооздук өсүмдүк катары өстүрүлгөн. Крымдын түштүк жээгинде, Кавказдын Кара деңиз жээктеринде 20дан ашык түрү өстүрүлөт.
Музей (ажайыпкана)
Музей (ажайыпкана) – КР мыйзамынын аныктамасы боюнча – ажайыпкана буюмзаттарын сактоо, изилдөө, көрүнөө коюу жана М. коллекциясы үчүн менчик ээси тарабынан түзүлгөн коммерциялык эмес маданий мекеме.
Ташке уулу Жамалбек
Ташке уулу Жамалбек (1908, Айгыр-Жал - 1982, ошол эле жер) - коомдук ишмер. Жаңы-Жол районунун Кербен айылындагы мугалимдерди даярдоо курсун бүткөн.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Вест Тисбури (Массачусетс)
Вест Тисбури (Массачусетс) (West Tisbury) — Массачусетс штатынын Дюкс (Dukes) округуна караган АКШ шаары.
Жогорку бел (Белорет району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Пальмира атоллу
Пальмира атоллу — Океанияда жайгашкан. АКШнын ээлиги. Аянты 11,9 км2. Гавайи аралынын түштүгүндөгү Лайн аралынын тобунда. Климаты экватордук, ысык. Жылдык жаан-чачыны 4445 мм. Орточо температурасы 30°С.
Атоллду алгач 1798-ж. америкалыктар тапкан, бирок алар 1802-ж. 7-ноябрда келишкен. Атолл 1862-ж. Гавайи королдугу, 1889-ж. Улуу Британия тарабынан аннекцияланган. 1898-ж. АКШга, 2-дүйнөлүк согуштан кийин жеке менчикке өткөн. 1959-жылдан кайрадан АКШга карайт. Учурда аралда 20га жакын киши бар. Атоллдогу эң ири аралчага самолёт конот. Катуу толкунда ушул атоллду баш-паанек кылган америкалык «Пальмира» кемесинин атынан аталган.
Республикалык диагностика борбору
Республикалык диагностика борбору – ооруну аныктап, жардам көрсөтүүчү амбулаториялык медициналык мекеме. 1990-жылы уюшулган. Борбор уникалдуу, кымбат баалуу медициналык жабдуулар менен жабдылган. Анда автоматташтырылган каттоо жана маалымат-сурап билүү кызматы, маалымат-эсептеп чыгаруу, компьютер-томография жана рентген менен аныктоо, эндоскопиялык изилдөө, клиникалык аныктоо лабораториялары (биохимиялык, иммунологиялык, гематологиялык) ж. б. бөлүмдөрү бар. Ошондой эле функциялык изилдөө, ультра-үн менен аныктоо, цитоморфологиялык изилдөө, клиникалык-консультация берүү бөлүмдөрү да иштейт. Орточо эсеп менен күнүнө 800–900 бейтапты кабыл алып, 600дөй ар кандай ооруларды изилдей алат. Бул изилдөөлөр 1–3 күндө бүткөрүлөт. Оорулуу медициналык кароонун жыйынтыгын дарылоо сунуштары менен алат. Зарыл учурда адистештирилген стационарга жиберилет.
Пикрэлл (Небраска)
Пикрэлл (Небраска) (Pickrell) — Небраска штатынын Gage округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 182 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 31-39065.
Саргинт (Миннесота)
Саргинт (Миннесота) (Sargeant) — Миннесота штатынын Mower округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 61 киши. Болжолдуу аянты - 2.2 км². FIPS коду — 27-58576.
Трендельбург
Трендельбург (Trendelburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Кассель административдик округуна карайт. Кассель районуна кирет.
Калкы - 5176 киши(2013-ж.). . Аянты - 69,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 33 025. Мэр — Бернхард Клуг.
Ташболотов Арстан
Ташболотов Арстан (1920, Мончокдөбө айылы - 1987, Айрытам айылы) - айыл чарба өндүрүшүнүн ишмери. Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу (1941-43).
Зуль
Зуль (Suhl) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет.
Град (РЖУС)
MLRS "Град" (9K51) (РСЗО "Град") — 122 мм калибрдеги кеңештик жана орусиялык реактивдүү жалын учуруучу система (MLRS). Ачык жана корголгон жумушчу күчүн, соотташыгычтардын топтолон зонасында, артиллериялык жана минометтордун батареяларын, командалык пункттарды жана башка буталарды жана ар кандай согуштук шарттарда башка милдеттерди жок кылуу үчүн арналган.
Зуль
Калкы - 39 163 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 102,70 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 54 000. Муниципалитеттин башчысы — Йенс Трибель.
Град (РЖУС)
Түрлөрү
М-21 талаа ракета системасы 122 мм калибрдеги башкарылбаган ракеталарды атуу үчүн бир катар башка ата мекендик системалардын прототиби болуп калды.
Зуль
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Люнебург
Люнебург (Lüneburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Люнебург районуна кирет.
Калкы - 72 492 киши (31-декабрь, 2008 жыл). Болжолдуу аянты - 70,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 55 022. Мэр — Ульрих Медге.
Шаар административдик курамы боюнча 24 шаардык районго бөлүнөт.
Обераммергау
Обераммергау (Oberammergau) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Гармиш-Партенкирхен районуна кирет.
Питен
Питен (Piethen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Көтен районуна кирет.
Калкы - 264 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 4,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 82 265. Муниципалитеттин башчысы — Вальдемар Штари.
Туткун (тасма)
"Туткун" (Taken, Заложница) — 2008-жылы жарык көргөн Франциянын англис тилиндеги экшн триллер тасмасы. Режиссеру Пиер Морел, сценарийин Лук Бессон менен Роберт Марк Камен жазышкан. Тасмага тартылгандар Лиам Нисон, Мэгги Грэйс, Лиленд Орсер, Жон Гриз, Дэвид Варшовский, Холли Валланс, Кэти Кэссиди, Ксандер Беркли, Оливер Рабурден, Жерар Уоткинс жана Фамке Янссен.
Нисон БЧБнын Брайан Миллс аттуу мурдагы кызматкеринин образын жаратат. Анын өспүрүм кызы Ким менен кызынын курбусу Аманданы албаниялык адамдар сексуалдык кулчулукка сатуу үчүн уурдап кетишкен болот. Ал адам саткандардын артынан түшүп кыздарды издегени тууралуу баяндалат. Тасма 226 млн доллардан ашык каражат топтогон. Өзүн экшн тасмасына арнап, ошол багытка өтүп кеткен Нисондун бул фильмин бир нече басылмалар анын карьерасындагы бурулуш чекит катары баалашкан. Тасманын уландысы болгон "Туткун 2" 2012-жылдын 5-октябрында көрүүчүлөргө сунушталган, ал эми акыркы 3-бөлүмү "Туткун 3" 2015-жылдын 9-январында кинотеатрларга көрсөтүлө баштаган.
Ысык-Көл сазаны
Ысык-Көл сазаны же Иле маринкасы (Schizothorax pseudoaksaiensis) — Борбор Азия жана Батыш Кытайдагы Сазандар уруусунун Чачылаканат балыктардын бир түрү.
Черепица
Черепица, чатыр карапасы - үйдүн чатырын жабуучу материал. Ал бышырылган чоподон (карапа Черепицасы), термопластикакомпозиттен, цемент-кум аралашмасынан (цемент-кум Черепицасы) же акиташ-кум аралашмасынан автоклавда иштетүү (силикат Черепицасы) менен даярдалат. Цемент Черепица абага чыдамдуу сыр менен сырдалат. Карапа Черепицасын чыгаруу процессин беш этапка бөлүүгө болот: чопону даярдоодо ага форма берилет, кургатылат, үстүнө жабуу жабылат (ангоб же глазурь), андан кийин болжол менен 1000°С температурада туннель тибиндеги меште бышырылат.
Симла (Колорадо)
Симла (Колорадо) (Simla) — Колорадо штатынын Эльберт (Elbert) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 728 киши. Болжолдуу аянты - 1.4 км². FIPS коду — 08-70635.
Кичи Снопица
Кичи Снопица — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Снопица дарыясынын сол жээгинен 2 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 33 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Республикалык жугуштуу оорулар клиникалык ооруканасы
Республикалык жугуштуу оорулар клиникалык ооруканасы (РЖОКО) – Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо министрлигине караштуу 400 орундуу оорукана. 1946-жылы шаардык ооруканадан бөлүнүп, өз алдынча Фрунзе шаардык жугуштуу оорулар ооруканасы болуп уюшулган. 1991-жылдан РЖОКО деген статус берилген. Оорукана жугуштуу оору менен ооругандарга диагноз коюу жана дарылоо иштерин жүргүзүп, республика боюнча оор абалдагы (диагнозу белгисиз) оорулууларга консультация берет. Бишкек шаарындагы үй-бүлөлүк медициналык борборлордогу жугуштуу оорулар кабинеттерин көзөмөлдөйт. Ошондой эле Бишкек медициналык окуу жайынын студенттери практика өтүүчү база болуп саналат. Жыл сайын жугуштуу оорулар боюнча семинар, лекциялар окулуп, жугуштуу оорудан майып болгондордун баяны жазылган баракчалар даярдалат. Оорукана 10 бөлүмдөн турат, ошондой эле кабыл алуу жана реанимация, сырттан дарылоо бөлүмдөрү иштейт. Жугуштуу оорулардын диагнозун так аныктай турган бактериологиялык жана клиника-биохимиялык лабораториялар бар. Оорукана жугуштуу оорулардын санын азайтуу, алдын алуу иштерин массалык маалымат каражаттары аркылуу элге жеткирет.
Вэст Гардинэр (Мэн)
Вэст Гардинэр (Мэн) (West Gardiner) — Мэн штатынын Кеннебек округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2902 киши. Болжолдуу аянты - 70.1 км². FIPS коду — 23-82945.
Мүлк жалдоо (ижара) келишими
Мүлк жалдоо (ижара) келишими – жалдоого берүүчү (ижарага берүүчү) жалдоочуга (ижара алуучуга) акысына мүлктү убактылуу ээлик кылуу менен пайдаланууга же убактылуу пайдаланууга гана берүүчү жарандык-укуктук келишим. Анын натыйжасында ижарачы алган жемиштер, азыктар жана кирешелер, эгер М. ж. к-нде башка жагдай каралбаса, анын менчиги болуп саналат.
Ташбаев Тургунбай Алманович
Ташбаев Тургунбай Алманович (23.6.1949-ж.т., Айгыр-Жал айылы) - финансы тармагынын көрүнүктүү ишмери.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Черапунжи
Черапунжи, Черрапунжи - Жер шарындагы эң жаанчыл жер; Индиянын түндүк-чыгышындагы Мегхалая штатында, Шиллонг платосунда деңиз деңгээлинен 1300 м бийиктикте жайгашкан калктуу пункт. Жылдык жаан-чачындын орточо өлчөмү 11 777 ммге жетет. Бул жерде метеорол. рекорддор (жылдык орточо жаан-чачыны 1860-61-ж. 22 987 мм, айлык орточо 1861-ж. 9299 мм) катталган. Ноябрдан мартка чейин кургак мелүүн. Жылдык орточо температурасы 17,3°С. айлык орточо 11,5-20,6°С. Топурагы күрсүз. Нөшөрлөгөн жамгырдан жуулуп кетет.
Валленборн
Валленборн (Wallenborn) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вульканайфель районуна кирет.
Калкы - 427 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,32 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 33 079. Муниципалитеттин башчысы — Мадлене Штеффес.
Темир уулу Черикчи
Темир уулу Черикчи (т. ж. б. - 1785) - кыргыз бийлеринин бири (18-кылымдын 2-жарымы), Маматкул бийдин небереси. Черикчинин саясий ишмердүүлүгү тууралуу маалыматтар кытай жазма даректеринин бири Сиюй чжиде («Батыш жерлеринин баяны») кезигет. Ал боюнча Жуңгар хандыгы кулагандан кийин кыргыздарды өз тарабына тартууну көздөгөн Цин өкмөтү 1758-ж. жайында аскер кызматындагы (шивэй) Толуньтай, Урдень баштаган элчилерин жөнөткөн. Алар Санташ - Ысык-Көл - Жумгал аркылуу Талас, Тогуз-Торого келип, кыргыздын бир нече бийлерине жолуккан. Алардын бири сарыбагыш-бугу урууларынын бийи Ч. болгон. Ал Ат-Башыдан Ысык-Көлдүн чыгышына чейинки жерлер эзелтен кыргыздардын конушу болгонун айтып, аны кайра кайрып берүү маселесин көтөргөн. Цин элчилери бул маселени император гана чече турганын эскертип, кыргыз бийлерин Кытайга чакырган (к. Кыргыз-Кытай дипломатиялык алакалары). Чакырык кабыл алынып, Маматкул бийдин карып калганына байланыштуу Черикчи башында турган 8 киши (Тулку Айт уулу, Нышаа Кудайменде уулу, Шербек Жакшыбай уулу, Бореке Акбай уулу, Айдарбектин иниси Ноци жана Шүкүр ж. б.) жиберилген. Элчилер император ж. б. мамлекеттик чиновниктерге жолугуп, Илеге чейинки жерлер, а. и. Ысык-Көл илгертен эле өз конушу болгонун дагы бир жолу бекемдеген. Кыргыз элчилери кайткандан кийин император Иле д-нын жээгиндеги жайыт, конуштары начар жерлерди кыргыздарга берсе боло тургандыгын эскертип, Иле аймагынын башчысына кат жөнөткөн. Н. Аристовдун эмгегинде Черикчи башында 1000 түтүн сарыбагыш, ошондой эле 1000 түтүн саяк уруулары сыяктуу кыргыздардын беш уруусу 1761-ж. Иле тарапта (Кеген-Каркыра) турганын белгилеген.
Тасмола маданияты
Тасмола маданияты, Ташмоло маданияты - алгачкы темир дооруна таандык археологиялык маданият. Негизинен Борбордук Казакстанга тараган. Павлодар областынын Куйбышев (азыркы Актогай) районундагы Тасмола капчыгайынын атынан аталган. Анда ушул маданиятка мүнөздүү мүрзө табылган. Тасмола маданиятынын мүрзөсү адатта чоң жана ага жанаша кичине дөбөдөн турат. Өлүк көргө түштүктү баштантып коюлуп, мүрзө таш плиталар менен жабылган. Кичине дөбөгө адатта ат жана карапа идиш көмүлгөн. Тасмола маданиятынын уруулары көчмөн малчылар болуп, сөөк менен металлдан мыкты буюмдарды жасай билишкен. Анын колдонмо өнөрүнө айбанаттар стили мүнөздүү. Тасмола-1, -2, -3, -5, -6 маданияттарына тиешелүү көрүстөндөр тобун алгач 1946–59-жылдары археологдор А. Маргулан менен анын шакирти М. Кадырбаев изилдеген.
Вилбрахам (Массачусетс)
Вилбрахам (Массачусетс) (Wilbraham) — Массачусетс штатынын Хэмпден округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 14 868 киши. Болжолдуу аянты - 58.1 км². FIPS коду — 25-79740.
Миномёт
Миномёт - далдадагы душманды мина менен атууга жанa анын талаа чептерин кыйратууга арналган жылмакай стволдуу замбирек.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Биберах (Баден)
Калкы - 3365 киши(2013-ж.). . Аянты - 22,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 17 011. Мэр — Ханс Петер Хайцман.
Платтэ Сентер (Небраска)
Платтэ Сентер (Небраска) (Platte Center) — Небраска штатынын Platte округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 359 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 31-39310.
Республикалык кан куюу борбору (РККБ)
Республикалык кан куюу борбору (РККБ) – республикада кан даярдоо, куюу боюнча уюштуруу-методикалык иш жүргүзүүчү медициналык мекеме. 1936-жылы Фрунзе шаарында кан куюу станциясы ачылган. 1996-жылдан РККБ деп аталат. Ал донорлорду каттап, медициналык анализ жүргүзөт, кан белендейт (консерваланган кан, андан алынган дары препараттары) жана канды алмаштыруучу заттарды даярдап, сактайт. Ошондой эле аларды дарылоо мекемелерине бөлүштүрөт, кан куюунун жаңы методдорун сунуштайт.
Черный Ключ (Белорет району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Хитмэн
"Хитмэн" (Hitman) — 2007-жылы тартылган француз-америка-британ экшн триллер тасмасы. Режиссеру Хавиер Генс. Ушул эле аталыштагы видео оюндар сериясына негизделип тартылган. Окуя "Уюм" деп аталган топто адамдарды өлтүрүүгө үйрөтүлгөн, кесипкөй көзгө атар Агент 47нин айланасында өнүгөт. Ал саясий кутумга аралашып калып, Интерпол менен Орусиянын атайын кызматтарынын бутасына түшүп калганын билип калат. Тасмага Тимоти Олифант, Ольга Куриленко жана Дугрей Скотт тартылышкан. АКШда 2007-жылдын 21-ноябрында, Бириккен Королдукта ошол эле жылдын 30-ноябрында, ал эми Францияда бир айдан кийин 26-декабрда көрүүчүлөргө сунушталган. Киносынчылардын ой-пикири өтө жакшы деле болбой калганына карабастан каржылык жактан ийгиликтүү болуп, 24 млн доллар бюджет менен тартылган тасма 99 млн доллар киреше алып келген.
Уландысы өндүрүш учурунда токтоп калганы менен "Хитмэн: Агент 47" деген аталышта кайра иштелип чыккан версиясы экрандаштырылган. Анда Руперт Френд Агент 47нин образын жараткан. Тасма көрүүчүлөргө 2015-жылдын 21-августунда сунушталган.
Вольера
Вольера (фр. voliere, voler—учуу) — бастырма, капас жана серүүндөтүү короосу бар жай.
Вольера ит, маймыл, куш, коён ж. б. айбанаттарды багууга ылайыкталып курулат. Вольера көбүнчө зоо­парк, көргөзмө, питомниктерде пайдаланылат. Ал айбанат чарбачылыгында капас деп аталат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Чеңгелдик механизм
Чеңгелдик механизм - көз карандысыз кыймылга келтиргичи менен эки аткарылышта болгон механизм: барабаны жана берүүчу механизми бекем кинетикалык, же фрикциондук байланышта. Акыркысы чеңгелди материалга эркин түшүү ылдамдыгына жакын ылдамдыкта түшүрөт. Чеңгелдик механизм адатта кыймылдуу порталдык жана айланма крандарга, кээде кабелдик крандарга орнотулуп, отун жүктөө жана ташуу үчүн колдонулат. Универсалдуу ныктоочторду автоматташтыруу үчүн да колдонулат. Радиалдык типтеги Чеңгелдик механизм көп звенолуу механизм түрүндө болот, анын жумушчу звенолору (жаактары) тактай (карагай) жүктөөдө колдонулат. Ошондой эле киного тартуучу же кинопроекциялоочу аппараттын фильмдик каналында 1 кадрга кинопленканын үзгүлтүксүз өтүшү үчүн кызмат кылуучу кривошиптүү-шатундук механизм да Чеңгелдик механизм деп аталат.
Ташанов Абдумуталип
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Мүлк укугу
Мүлк укугу – мүлккө ээлик кылууга, пайдаланууга жана тескөөгө байланышкан укук мамилелеринин катышуучуларынын, ошондой эле ал мүлктөрдү бөлүшүү жана алмашуу (товарларды, кызмат көрсөтүүлөрдү, баалуу кагаздарды, акчаларды ж. б.) боюнча материалдык (мүлктүк) талаптардан улам жарандык жүгүртүмдүн катышуучуларынын ортосунда пайда болуучу субъективдүү укук. М. у. менчик ээсинин чарба жүргүзүү укугуна, ыкчам башкаруу укугуна (буюмга М. у.) жана милдеттенмелик укукка (а. и. жарандын өмүрүнө жана саламаттыгына келтирилген зыянды калыбына келтирүү, ошондой эле жеке адамдын жана юридикалык жактын мүлкүнө келтирилген зыяндарды калыбына келтирүү), авторлордун жана ойлоп табуучулардын сыйакы алуу укугуна, мураскорлук укуктарга укуктуулугу болуп саналат.
Сартэлл (Миннесота)
Сартэлл (Миннесота) (Sartell) — Миннесота штатынын Stearns округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 15 876 киши. Болжолдуу аянты - 15.9 км². FIPS коду — 27-58612.
Пицпуль
Пицпуль (Pietzpuhl) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Йерихов районуна кирет.
Калкы - 244 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 22,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 86 160. Муниципалитеттин башчысы — Росвита Райнхольд.
Люнне
Калкы - 1868 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 30,25 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 54 034. Муниципалитеттин башчысы — Франц Шоппе.
Чен Борис Борисович
Чен Борис Борисович (10.1.1941-ж.т., Ташкент ш.) - физика-математика илимдин доктору (2002). ММУ жана Ташкент мамлекеттик университетин (1969) бүтүргөн. Кыргыз ССР ИАнын Физика жана математика институтунда кенже илимий кызматкер (1969-75), «Союзводавтоматика» Бүткүл союздук илимий кайра өндүрүү бирикмесининде улук илимий кызматкер, лабор. башчысы, бөлүм башчысы (1975-81), КМУда доцент (1981-88), Метеорология институтунда эксперименталдык базанын башчысы ((1988-93), РФ, Обнинск ш.) 1993-жылдан КРСУда лабор. башчысы, доцент, Борбордук Азиядагы атмосфералык оптикасы институтунда директор. Оптика, аэрозол микрофизикасы жана атмосфераны аралыктан лазердик зонддоо (байкаштыруу) тармагы боюнча адис. 150 дөн ашык илимий эмгеги, а. и. 4 монография, 6 ойлоп табуу, 10 окуу-методикалык куралы жарык көргөн.
Зульца
Зульца (Sulza) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Хольцланд районуна кирет.
Калкы - 291 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 095. Муниципалитеттин башчысы — Лиза Гайзенхайнер.
Оберау
Оберау (Oberau) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Гармиш-Партенкирхен районуна кирет.
Волынь облусу
Волынь облусу (Волинська область) — Украинанын түндүк-батышындагы облусу. Административдик борбору жана ири шаары — Луцк, башка ири шаарлары — Ковель, Нововолынск, Владимир, Киверцы, Рожище, Камен-Кашырский.
Оберау
Калкы - 3006 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 80 126. Муниципалитеттин башчысы — Петер Иммингер.
Волынь облусу
Район Чыгыш Европа түздүгүнүн батыш бөлүгүндө Припять жана Батыш Буг дарыяларынын алабында жайгашкан. Батышта Польша, түндүгүндө Беларустун Брест облусу, чыгышында Ровно, түштүгүндө Украинанын Львов облустары менен чектешет.
Волынь облусу 1939-жылы 4-декабрда түзүлгөн.
Калкы
2020-жылдын 1-майына карата Укрстаттын маалыматы боюнча облустун калкынын саны 1 030 361 адамды түзөт.