cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хадис, Амалдар ниетке жараша
Аяттар:
“Эгерде жүрөгүңөрдөгүнү жашырсаңар да, ачык айтсаңар да, (баары бир) Аллах аны билет”. (Али-Имран, 29) Жашыруун же ачыктык инсандар үчүн айтылат. Алаах Таала жашыруун кылган иштериңди билгендей эле, жүрөктөгү сезимдерди, ой-кыялдарды да билет. Аллага ыйман келтирген, анын динин сүйгөн бир адам баардык жүрүм-турумун, жадагалса көкүрөгүндөгү ойлорго да көңүл бурат. ==== Хадистин вуруд ( келүү) себеби: ==== Башка адамдар ажы сообун алууга сапар тартышса бир адам Умму Кайс аттуу бир аял менен баш кошуу үчүн жолго чыкканы айтылат. Ат-Табарани « ал-Му-жамул-Кабир» эмгегиндеги ишеничтүү бир санадда бул риваятты бизге баяндаган: «Биздин арабызда Умму Кайс аттуу бир аялга көңүлү бар адам бар эле. Ал аял тигил кишини хижрат кылганга чейин өмүрлүк жубай болусуна макулдугун берген эмес. Хижрат кылгандан соң экө баш кошушту. Биз ага «Умму Кайс мухажири» деп атап калганбыз. Хижрат сөзүнүн сөздүк мааниси бир нерсени таштоо же башка жерге көчүү дегенди билдирет. Диний көз карашта Алланын тыйуу салган нерселерин таштоо деп аныктама берет. Хижрат Ислам тарыхында эки этапта болгон. Биринчиси Мекке доорунда мушриктердин эзүүлөрүнөн улам Эфиопияга мусулмандардын хижрат кылышы. Экинчиси капыр мамлекетинен (Мекке) Ислам мамлекетине (Мадина) хижраты. Хадисте дүйнө үчүн аткарылган хижраттын ибадат катары каралбашы айтылган.
Сухомлинский Василий Алекса́ндрович
Васи́лий Алекса́ндрович Сухомли́нский (1918–1970) ХХ кылымдын эң көрүнүктүү педагогдорунун бири.
Ал Украинанын Кировград областына караштуу Павлыш орто мектебинде 25 жылга жакын мугалим, директор катары иштөө менен бирдикте 30дан ашуун китеп, 600дөн ашуун макала жарыялаган. Анын мурастарына көп кырдуулук, универсалдуулук мүнөздүү, башкача айтканда ал таалим-тарбия ишине тике жана кыйыр тиешеси бар бардык маселелерди өз алдынча изилдеп, өзгөчө идеяларды жана тажрыйбаларды жараткан. Ошентип, ал мейли дидактика, мейли тарбия теориясы, мейли мектеп таануу болсун бул тармактардын баарында өзүнчө кайталангыс из калтырган. Ал мугалимдин балдарга карата гумандуу мамилесин калыптандырууга бөтөнчө маани берген. Сухомлинскийдин пикири боюнча педагогика гумандуулуктун биринчи белгиси бул балдардын жан дүйнөсүн түшүнө билүү.
Сухомлинский педагогикалык ишмердиги согуштун запкысын көргөн балдарга байланыштуу болгондуктан, анын эмгектеринен балдарга боорукер мээримдүү мамиле кылуу педагог менен окуучунун ортосундагы өз ара боорукердик мамиле жөнүндө айрым ой тыянактарды да, бүтүндөй бир нече беттен турган ой толгоолорду да жолуктурууга болот. Сухомлинский жаш муундарда мекенди акыл эси жүрөгү менен түшүнүүгө, башкача айтканда атуулдук сезимин тарбиялоо маселесин ар тараптуу изилдеген. Ошодой эле ал мурдагы педагогдор тарабынан чыйыр салынган «коллективде», «коллектив аркылуу», «жекече тарбиялоо», «коллектив шартында айрым окуучулар менен жеке иш алып баруу» сыяктуу олуттуу маселелерин жаңыча чечимин, усулдарын таба алган. Сухомлинский, «коллективдин рухий турмушу», «класстын интеллектуалдык дасмиясы» сыяктуу жаңы түшүнүктөрдү киргизген. Ар бир баланын өз кызыгуусу бар, ар кимдин өз «чымыны» бар, ар бири коллективди өзүнүн бир нерсеси менен өнүктүрөт. кызыгуулардын мындай көп кырдуулугу коллективди интеллектуалдык дасмиясын ар тараптуу байытат.
Сухомлинский ар кандай мектептеги таалим-тарбия ишинин жемиштүүлүгү, таасирдүүлүгү элдик педагогиканын бай кенч казыналарын өздөштүрүүгө, пайдаланууга байланыштуу болот. Аны жүзөгө ашыруунун чыныгы үлгүсүн көрсөткөн. Ырасында эле, анын педагогикалык системасына үстүрт серп салган адам, алардын негизги өзөгү украин элинин бай тарбиялык салттарына негизделгендигин ачык баамдайт. Сухомлинский «Мектептин жаш директору менен аңгемелер», «Уулума кат», «Мугалимге жүз насаат», «Тарбиялоо жөнүндө» сыяктуу эмгектери көрүнүктүү тарыхчы, таланттуу котормочу Дүйшө Айтмамбетов тарабынан кыргыз тилинде жарыкка чыгарылып, педагогикалык коомчулуктун сүймөнчүлүгүнө айланган. Мындан тышкары улуу педагогдун мурастарына, педагогикалык ишмердигине байланыштуу кыргызстандык педагог-окумуштуу А. Борисовскийдин үч китеби жарык көргөн.
Колдонулган адабияттар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004,
Векслер Владимир Иосифович
Векслер Владимир Иосифович [19.2(4.3).1907, Житомир 22.9.1966, Москва] - орус физиги, СССР ИАнын академиги (1958; корреспондент мүчө, 1946). Москва энергетика институтун (1931) бүткөн. 1936жылдан СССР ИАнын П. Н. Лебедев атындагы Физика институтунда жана 1949-жылдан Дубнадагы Ядролук изилдөөлөрдүн кошмо институтунда да иштеген. 1963-жылдан СССР ИАнын Ядролук физика бөлүмүнүн академик-секретары. Векслер рентген нурларынын физикасы, космостук радиация жана ылдамдаткычтар боюнча ири адис. Анын жетекчилиги менен Дубнада протондук синхротрон (1947) жана синхрофазотрон (1957) ишке киргизилген. Заряддуу бөлүкчөлөрдү ылдамдатуунун физикасы жана техникасы боюнча илимий мектепти негиздеген. Векслер Ленин (1959) жана СССР мамлекеттик сыйлыгынын(1951) лауреаты. 1963-жылы эл аралык «Атом тынчтыкка» сыйлыгынынтатыктуу болгон. Үч Ленин ордени, Эмгек Кызыл Туу ордени жана медалдар менен сыйланган.
Аялдардын эл аралык майрамы
Аялдардын эл аралык майрамы (8март) - аялдардын экономикалык, социалдык жана саясий тең укуктуулук үчүн күрөштө эл аралык тилектештигинин күнү. Байыркы Римде эле аялдар күнү матрондор (эркин аялдар) тарабынан белгиленип, марафондор өткөрүлгөн. Аларга бул күнү күйөөлөрүнөн белектер берилген жана ар кандай камкордуктар көрүлгөн. Күңдөргө дагы кожоюндары белектерди беришип, ал күнү эс алууга уруксат берилген. Римдик аялдар майрамдагыдай кийинишип, баштарына жыпар жыттанган гүлчамбарларды тагышып, Веста кудайынын храмына келип, сыйынышкан. Кийин аялдар өздөрүнүн турмушун өзгөртүүнү, эркектер менен тең укуктуулугу үчүн күрөшүүнү чечишкен. 1857-жылы 8-мартта Нью-Йоркто жумушчу аялдар шаардын көчөлөрүнө чыгышып, эмгек акыларынын төмөндүгү, эмгек шарттарынын начардыгына каршы нааразылык билдиришкен. 1908-жылы 8-мартта Нью-Йорктун жумушчу аялдары кайрадан иш ташташып, балдардын эмгегине тыюу салуу, фабриканын шарттарын жакшыртуу талаптарын коюшкан. 1909-жылы Америка социалисттик партиясы февралдын акыркы жумасын аялдардын Улуттук күнү деп жарыялашкан. 1910-жылы Копенгагенде социалист-аялдардын 2- эл аралык конференциясында немец революционери, Германия Компартиясын негиздөөчүлөрдүн бири Клара Цеткин бүткүл дүйнө аялдарынын эзүүгө, буржуазиянын үстөмдүгүнө, теңсиздикке каршы өз укуктары үчүн күрөштөгү тилектештигинин күнүн белгилөөнү сунуштаган. Анын сунушу боюнча жыл сайын Аялдардын эл аралык күнүн майрамдоо жөнүндө чечим кабыл алынган. Бул күн 1жолу 1911-жылы Германия, Австрия, Швейцария жана Данияда, ал эми Россияда 1913-жылы өткөрүлгөн. 1914-жылы Австрия, Венгрия, Германия, Нидерландия, Швейцария, Россия, АКШ жана башка өлкөлөрдүн аялдары аялдардын эл аралык күнү 8-мартты салтанаттуу майрамдоону белгилешкен (буга чейин көптөгөн өлкөлөрдө марттын ар кайсы күндөрүндө белгиленген). Ошондой эле еврей элдеринде да жаз майрамы - Пурим кыштан жазга өткөн мезгилге туш келип, 8-март күнү майрамдалат. СССРдин убагында СССР Жогорку Советинин Президиумунун 1965-жылы 8-майдагы Указы боюнча аялдардын эл аралык күнү - 8-март дем алыш күн болуп жарыяланган. Кыргызстанда аялдардын эл аралык күнү 1920-жылдан белгиленип келе жатат. Бул күн кыргыз аялдары үчүн чоң мааниге ээ болуп, аялдардын сабатсыздыгын жоюу боюнча мектептер, аялдардын клубдары, кызыл үйлөрү, кесиптик атайын артелдер жана башка пайда болгон. Мисалы, 1925-жылы 8-мартта Күрмөнтү болушундагы Талды-Суу кыштагында Кыргызстандагы аялдардын алгачкы клубу ачылган. Батышта бул майрам 1930-жылы аягында иш жүзүндө унутулуп калып, феминизмдин кайра жаралышы менен 1970-жылы калыптанган. 1978-жылы аялдардын эл аралык майрамы БУУ тарабынан расмий түрдө таанылган. Учурда аялдардын эл аралык майрамы көп өлкөлөрдө аялдардын сүйүктүү майрамдарынын бири болуп эсептелет. Расмий түрдө 32 мамлекеттер таанылган. Кээ бир улуттук майрам күнү болуп саналат. Калган КМШ өлкөлөрүндө Советтер Союзунан калган мурас адат боюнча белгиленет. Негизинен орус тилдүү калк. Украинада аны жокко чыгаруу келген, бирок Мыйзам калктын колдоо тапкан эмес.
Вануйта-Яха
Вануйта-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Паета-Яха дарыясынын оң жээгинен 42 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 36 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Апелляциалык арыз
Апелляциялык арыз - мыйзамдуу кучуно кире элек, биринчи инстанциядагы соттун чыгарган актысына, ишке катышкан жактардын облустук соттук коллегияга арыз келтируусу.
Көлөп
Көлөп (тажикче Куляб) — топоним. Сагымбай Орозбаков вариантында жана башка манасчылардын варианттарында кыргыздар мекендеп келген жерлердин бири катары көп эскерилет. Мисалы, Көкөтөйдүн ашында Бокмурун атасын көмгөнү элге кабар жиберип «Аягы Ысар, Көлөптү, Башы Жызак, Жөлөктү, Кабар берип баарысын» (Сагымбай Орозбаков, 3. 43) чакыртканда айтылат. К. эпоско 1635 —36-ж. кыргыздардын бир бөлүгү Ысар, К-кө келгенде (к. Ысар) кирип калган. Анткени, бул жылы Махмуд ибн Валинин «Бахр ал-асрар» аттуу кол жазма чыгармасындагы маалыматка караганда 12000 түтүн кыргыз К. менен Ысарга кыш мезгилде келген. Азыркы кезде ошол келген кыргыздар Тажикстанда, көпчүлүгү Ооганстан менен Пакистанда Памир тоолорун жердеп турушат.
Сабанкуль (Карайыдель району, Башкыртстан)
Сабанкуль — Башкыртстандын Карайыдель районундагы айыл, Жаңы бердяш айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 65 киши. Почта индекси — 452374, ОКАТО коду — 80234852007.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Комсомол (Токтогул району)
Комсомол (Комсомол) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Токтогул районундагы айыл. Жаңы-Жол айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 3 293 киши.
2011 футбол боюнча Азия Кубогу
2011-жылдагы АФК Азия Кубогу — Азия футбол конфедерациясынын курамындагы өлкөлөрдүн, улуттук курамалар арасындагы футболдук турнири. 15-жолу өткөн мелдеш, финалдык турнири 2011-жылы январь айында Катарда өткөн.
Стадиондору
Азия Кубогунун оюндары Катардын эки шаарында жайгашкан 5 стадиондо өткөн.
Венгеров, Анатолий Борисович
Анатолий Борисович Венгеров - (1928-1998). Советтик жана россиялык окумуштуу, юридика илимдеринин доктору, профессор. Мамлекет жана укук теориясы боюнча 250дөн ашуун илимий эмгектин автору. Ал илимий коомчулукту мамлекетте жана укук чөйрөсүндө болуп жаткан өзгөрүүлөргө жаңыча кароого аргасыз кылууга жетишкен. Коомдогу жана мамлекеттеги синергетика жана өзүнчө уюшуу процесстери, интелектуалдык менчик жана мамлекет, сөз эркиндиги жана жалпыга маалымдоо каражаттарынын укуктары, социалдык жөнгө салгычтар - булар анын изилдөөлөрүнүн айрым темалары гана. Анатолий Венгеров эмгек жолун прокурордун жардамчысы катары иштөө менен баштап, анан улук тергөөчү, юридикалык кеп-кеңеш бөлүмүнүн башчысы болгон да окутуучулук жана илимий ишмердик менен алектенген, юридикалык ЖОЖ дордун кафедраларын башкарган. 1993-жылдан тартып Калыстардын маалымат берүүчү сотунун төрагасы болуп иштеп келген (бул кийинчээрек РФ Президентине караштуу Маалымат талаш-тартыштары боюнча сот палатасы болуп кайра түзүлгөн). 1998-жылы РФ Президентинин жарлыгы боюнча Ардак ордени менен сыйланган. Жалпыга маалымдоо каражаттарынын укуктарын өнүктүрүүгө кошкон зор салымы үчүн 1999-жылы ал Укук жана Жалпыга маалымдоо каражаттары борборунун байгесине ээ болгон (өлгөндөн кийин). 2000-жылы ага "Фемида" сыйлыгы ыйгарылган (өлгөндөн кийин).
Маалымат булугы
http://Lip/rus/es/a/82745; http:// www/biografija/ru/show/bio/aspх?id=17069.
Окууучуларды медициналык кароодон өткөрүү
Окуучуларды медициналык кароодон өткөрүү – медициналык кароо өзүнүн милдети боюнча үчкө бөлүнөт:
Алдын ала кароонун максаты окучулардын ден соолугунун текшерип, окуп кетүүгө жарамдуулугун аныктоо. Мезгил-мезгили менен дайыма медициналык кароодон өткөрүү профилактикалык максатты көздөйт. Мында айрым окуучулардын кайсы ооруга организми жакын экенин, кантип алдын алуу жолдорун аныктайт. Айрым оорунун башталышына жол бербей алдын алууга болот. Массалык кароодон өткөрүү айрым эпидемиялык ооруларга таралуу шарты пайда болгондо жүргүзүлөт. Мында массалык эмдөөгө алдын ала даярдык көрүлөт.
Колдонулган адабияттар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004
Андадак дарыясы
Андадак — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Шорган көлү орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Тышкы шилтемелер
]
Дизель кыймылдаткыч
Дизель кыймылдаткыч кысылуудан от алуучу ичинен күймө кыймылдаткыч. Поршень менен кысуунун натыйжасында жогорку температурага чейин ысытылган абага күйүүчү май чачыратылып, ал цилиндрдин ичинде тутанып күйөт. 1897-ж. кысуудан тутануучу биринчи кыймылдаткычты жасаган немис инженери Р. Дизелдин ысмынан аталган. Дизель кыймылдаткыч күйүү камерасынын конструкциясына жараша: туташ, куюндуу жана кош камералуу болуп бөлүнөт. Туташ камералуу дизель кыймылдаткычта күйүүчү аралашма камеранын бардык жерине бирдей чачыратылат. Куюндуу камералуу дизель кыймылдаткычта күйүүчү май кысуу процессинде камерага куюндап, тез айланып кирген аба агымына чачыратылат. Кош камералуу дизель кыймылдаткычта негизги камеранын алдында жайгашкан камерада, адегенде аба менен күйүүчү майдын аралашмасынын басымы жогорулатылып, алгач күйө баштагандан кийин негизги камерага берилет. Камерасы поршендин ичинде жайгашкан күйүүчү май камеранын капталына берилип, анын буусу куюндаган абанын жардамы аркылуу жакшы аралашат. Дизель кыймылдаткычабдан үнөмдүү жылуулук кыймылдаткычына кирет. Трактор менен автомобилдин көбү, теплоход  жана тепловоздор, аскер техникалары – танк , сүйрөгүчтөр жана башка дизель кыймылдаткыч менен жүрөт. Дизель кыймылдаткыч орнотмо жана көчмө энергия курулмасы катары да пайдаланылат, ошондой эле дизель кыймылдаткыч циклинде иштөөчү газ кыймылдаткычтары да бар.
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Аялдын жыныс органдары
Аялдын жыныс органдары - көбөйүү кызматын аткаруучу мүчөлөр. Алар ички жана сырткы болуп бөлүнөт. Ички жыныс органдар жыныс гормондорун бөлүп чыгарып, ал гормондор канга өтүп, организмдеги маанилүү процесстерди башкарат, аялга таандык экинчи белгилердин өсүп жетилишин жөнгө салат. Аларга : энелик без, жатын, жатын түтүкчөсү, жатын кыны, чоң жана кичине жыныс эрини кирет. Энелик без - жатындын эки жагында жайгашкан жуп жыныс бези. Ал жатынга кыймылдуу бекип турат. Анда жыныс клетка - энелик клетка өөрчүйт, ошондой эле жыныс органдары нормалдуу иштешине жана экинчилик жыныс белгилерине (үндүн өзгөрүшү, эмчектин чыгышы жана башка) таасир этүүчү гормонду иштеп чыгарат. Энелик бездин иши аялдын жашына жана бүткүл организмдин функциялык абалына жараша болот. Жатын түтүкчөлөрү энелик без сыяктуу эле жатындын эки жагында жайгашкан. Ал ич челинин бүктөмүнөн орун алган. Оң түтүкчө солго караганда узунураак. Эгерде уруктанган энелик клетка жатын түтүгүндө токтоп калса, жатындан тышкары бойго бүтүү болот (Жатындан тышкары бойго бүтүү). Жатын түтүгү түйүлдүктүн чоңоюшуна ылайыкталган эмес, ошондуктан ал жарылып кетиши мүмкүн. Жатын -  булчуңдуу көңдөй орган (Жатын). Жатын кыны түтүк сымал, булчуңдуу, узундугу 79 см көңдөйчө. Ал үч катмардан турат. Аялдын сырткы жыныс органына чоң жана кичине жыныс эриндери кирет.
Сонаталык түзүлүш
Сонаталык түзүлүш - музыкалык чыгарманын түзүлүш түркүмү: айлана-чөйрөнү, диалектикалык көп кырдуу карама-каршы башталышты таасирдүү чагылдыра алган эң татаал жана ийкемдүү гомофондук-гармониялык музыкадагы түзүлүш. Сонаталык түзүлүш көбүнчө сонаталык, симфониялык циклдин биринчи бөлүмүндө, кээде финалында, экинчи же үчүнчү бөлүмдөрүндө да колдонулат. Сонаталык түзүлүш үч негизги: көрсөтүүчү (экспозиция), иштетүүчү жана кайталоочу (реприза) бөлүктөн турат. Кээде аларда киришүү жана жыйынтыктоочу бөлүктөр (кода) кезигет. Сонатанын көрсөтүү бөлүмүндө (экспозиция) негизги тема башкы партия адатта чыгарманын негизги мазмунун, оюн, идеясын аныктайт. Жардамчы партия (ал БПтемасынан айырмаланып турат жана көбүнчө лирикалык маанайда болот)жана аларды жалгаштыруучу партиялар берилет. Сонатанын иштетүү бөлүмүндө мурун көрсөтүлгөн темалар музыкалык көркөм каражаттар аркылуу өнүктүрүлөт, иштетилет, өзгөртүлөт, өстүрүлөт. Сонатанын кайталоо (реприза) бөлүмүндө бардык темалар негизги тоналдууЛукка топтолот. Чыгарманын айтылуучу ою такталат, жыйынтыкталат. Темаларды өзгөртүү, өстүрүү токтолот, тынчтанат. Кайталоо (реприза) түздөн-түз өзгөртүлбөгөн жана өзгөртүлгөн мүнөздөрдө да кезигет. Кээде Сонаталык түзүлүштүн иштетүү бөлүмү жок же иштетүүнүн ордуна эпизод колдонулган түрлөрү да кезигет (мис., Д. Шостаковичтин «Ленинград симфониясынын» 1-бөлүмүндөгү эпизод).
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Тильвитис Теофилис
Тильвитис Теофилис (15(28). 1. 1904, Гайжяй кыш,. азыркы Утена району - 5. 5. 1969, Вильнюс) - литва совет акыны, Литва ССР эл акыны (1954). 1951-жылдан КПСС мүчөсү. 1933-40-жылдары «Кунгаплис» сатира журналынын редактору.
Чыгармалары 1923-жылдан жарыялана баштаган. «Үч грендер» жыйнагы (1926) символисттер менен романтистерге каршы жазылган «Кошчулар» поэмасы (1930-47) - Литванын тарыхый хроникасы. «Дичюс» поэмасы (1934) менен «Столдун тегерегиндеги саякат» романында (1936) эски коомдук түзүлүштү сынга алган. «Балтика шамалы» (1948), «Бакыт жөнүңдө сонеттер» (1951) ыр жыйнактары менен «Уснин» поэмасында (1949: СССР мамлекеттик сыйл., 1951) литвалык дыйкандардын социализмге өтүү жолун көргөзөт.
Ноида метросу
Ноида метросу – Ноида шаарынын метросу. Метросу 25-январь 2019-жылы ачылат.
Опытное Хозяйство (Уфим району, Башкыртстан)
Опытное Хозяйство — Башкыртстандын Уфим районундагы айыл, Краснояр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 132 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Тильвитис Теофилис
Ленин ордени, Эмгек зыл Туу ж. б. орден, медалдар менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Ханза Бек
ХАНЗА БЕК – Хакас-Минуса аймагында (Кыргыз жери) орус баскынчыларына каршы кыймылдын уюштуруучусу (1730–50), кыргыз баатыры. Айрым маалыматтарда Х. б. Июс түздүгүндө туулгандыгы айтылат. Оор салыкка, эзүүгө чыдабай көтөрүлгөн элди жетектеген. Х. б. Ханыс-Тоонун жанында Томскинин аскер башчысы менен жекеме-жеке салгылашка чыгып, анын желкесинен кайыш алган имиш. Ал кол топтоп, орус айыл-дарына, чыңдоолоруна кол сала баштайт. Орустардын көп сандаган аскерлери Х. б. ж-а анын колун чегинүүгө мажбурлаган. Жолдошторунун чыккынчылыгынан улам уктап жаткан Х. б-ти жоо байлап кетет. Аны Томскиге (айрым маалыматтарда Крас-ноярск) алып келишип, темир илмекке кабыргасынан асып өлтүрүшкөн. Хакас фольклорунда Х. б-тин өлүмдү тике карап тосуп алгандыгы, анын баатырдыгы баяндалат.
Опытное Хозяйство (Уфим району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ханза Бек
Колдонулган адабияттар
Кыргыз тарыхынын энциклопедиясы Б,2003
Наталья Никитенко
Өмүр баяны
Наталья Никитенко 1979-жылы 26-мартта Фрунзе шаарында туулган. Бала кезинде Наталья сүрөтчү болгусу келип, искусство мектебине барчу. Бирок сүрөт тартуу кесипке айланбаса да, ышкысы бойдон калды.
Наталья мугалимдердин үй-бүлөсүндө чоңойду – чоң атасы мектеп директору, ал эми чоң энеси мугалим болгон. Мындай жагдай Натальянын билимди көксөп өсүшүнө катуу таасирин тийгизген. Наталья башталгыч класста келгенден тарта мугалимдик кесипке кызыгып калган. Наталья Никитенко Лебединовкадагы №1 орто мектепте окуган, класстын старостасы болчу. Окуп жүргөн жылдар жакшы эскерүүлөргө бай болду. Ошентип, Никитенко Натальянын карьерасы да билим берүү системасы менен тыгыз байланышта болуп калды.
2001-жылы Москва шаарында Эл аралык Бизнес жана башкаруу университетин “Банк менеджменти” адистиги боюнча сырттан бүтүргөн.
2004-жылы – Кыргыз-Орус Славян университетинин аспирантурасын “Экономика” адистиги боюнча бүтүргөн.
2008-жылы Бишкек финансы-экономика академиясынын менеджмент багыты боюнча магистратурасын артыкчылык диплому менен аяктаган.
Эмгек Жолу
2000-2001-жылдардын ортосунда Никитенко Бишкек Финансы-Экономикалык Академиясында котормочу болуп иштеген.
2001-жылдан 2003-жылга чейин Академияда тышкы байланыштар бөлүмүнүн менеджери, ошондой эле Junior Achievement Kyrgyzstan фондунун менеджери болуп иштеген.
2003-жылдан 2006-жылга чейин – Бишкек Финансы-Экономикалык Академиясынын эл аралык бөлүмүн жана карьера борборун жетектеген.
2006-жылдан 2010-жылга чейин EdNet билим берүү мекемелер ассоциациясынын аткаруучу директору жана “TeachEx” жогорку билим берүү академиясы” коомдук фондунун директору болуп иштеген.
2010-жылдын октябрь айында “Ата Мекен” социалисттик партиясынын тизмеси боюнча Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 5-чакырылышынын депутаты болуп шайланган.
2010-жылдын 23-декабрында Билим берүү, илим, маданият, маалымат жана дин саясаты боюнча комитеттин мүчөсү болгон.
2012-жылдын февраль айынан 2014-жылдын май айына чейин Билим берүү, илим, маданият жана спорт боюнча комитеттин мүчөсү болуп шайланган.
2014-жылдын 29-майынан бери Наталья Никитенко Адам укуктары, конституциялык мыйзамдар жана мамлекеттик түзүлүш комитетинин төрайымы болуп дайындалган.
2015-жылдын 28-октябрынан 2021-жылга чейин Жогорку Кеңештин депутаты болгон.
Сыйлыктары
Ошондой эле Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин (2012-жыл), Кыргыз Республикасынын Билим берүү министрлигинин (2012-жыл) жана Көз карандысыз Мамлекеттер Шериктештигине мүчө мамлекеттердин Парламенттер аралык Ассамблеясынын (2014-жыл) Ардак грамоталары менен сыйланган.
Никитенко 2017-жылы “Улуттун жүзү” сыйлыгын алган. Бул сыйлык улуттук кызыкчылыкты коргоп, коомду алга түрткөн адамдарга ыйгарылат.
Үй-бүлөсү
Наталья Никитенко үй-бүлөдө жалгыз бала. Ал чоң ата-чоң апасынын жана ата-энесинин мээримине бөлөнүп чоңойгон. Наталья бул адамдар ага бекем пайдубал тургузуп, ар бир ишине колдоо көрсөткөнү үчүн абдан ыраазы.
Чоң атасы – Илья Миронович – кесипкөй мугалим, Улуу Ата Мекендик согуштун ардагери. Ар кандай ордендер жана медалдар менен сыйланган (Ленин ордени, “Эмгектеги каармандыгы үчүн” медалы, “Агартуунун отличниги” төш ​​белгиси ж.б. сыйлыктардын ээси).
Натальянын апасы кесиби боюнча химик. Совет доорунда ал ири ишканада – “Илбирс” фабрикасында иштеп, технологиялык линияны жетектеп, квалификациялуу адис болгон, бирок Советтер Союзу тарагандан кийин ишин башка тармакта уланткан.
Наталья Никитенконун бир баласы бар.
Тике сөз
Тике сөз Оозеки же жазуу речинде, сүйлөө же айтуу процессинде башка бирөөнүн сөзүнүн эч кандай өзгөртүүсүз берилиши. Т. с. "Манас" эпосунун текстинде негизинен үч түрдүү жагдайда учурайт: биринчи, манасчы эпосту аткарып жатканда, каармандардын сөзүн ошол бойдон өзгөртпөй берет; экинчи, айтуучу өзүнүн же каармандардын сөзүн эмес, ойлогон оюн, ички абалын берет; үчүнчүсү, тексттеги окуянын жүрүшү мезгилинде, манасчынын же каармандын мурда айтылган сөзү келтирилет.
Төмөнкү Т. с-дө калмак баатыры Музбурчактын ички ою берилип жатат:
Эси ооп эндиреп,
Зельбиц
Зельбиц (Жогорку Франкония) (Selbitz (Oberfranken)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Хоф районуна кирет.
Тике сөз
Акылдан тайып зеңгиреп,
Зельбиц
Калкы - 4507 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 27,70 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 75 171. Мэр — Клаус Адельт.
Тике сөз
"Эми өлмөк болдум деп"
Ат үстүндө чиренип,
Аманат жандан түңүлүп,
Карап турду түнөрүп (Курама вариант 2. 250).
Контексттеги "эми өлмөк болдум" деген каармандын ички ою, капылет айтылган ички сөзү гана Т. с., ал эми башка саптары айтуучунун сөзү.
Атаңдын көрү, Жаш Айдар,
Бокмурун экөөң мас Айдар!
Элдигиң жок, кас Айдар!
Көкөтөй абам өлгөн соң,
Ал дүйнөнү көргөн соң,
Кабарды неге бербейсиң?!... (Курама вариант, 2. 43).
Полипропилен
Полипропилен, пропилен термопластуу полимери, түссүз кристалл. tб.э.172оC, тыгызд. 0,92-0,93 г/см2 (20о С), мол. масс 30000-50000. П. касиетине анын каптал топторунун негизги чынжырга карата мейкиндикте жайгашышы чоң таасир тийгизет. П. изотактикалык, синдиотактикалык, атактикалык түзүлүштөрү белгилүү. Алардын эң маанилүүсү жана негизгиси изотактикалык жана синдиотактикалык структуралары. Аларга жогорку кристаллдык көрсөткүч бышыктык, жылуулукка чыдамдуулук касиеттери мүнөздүү. Атактикалык П. өтө ийилчээк, жумшак, жабышкак продукт. Буу жана газды начар өткөрөт, жакшы диэлектрик. щелочтор, к-талар жана органикалык эмес бузуучу чөйрөлөр таасирине туруктуу келет да, кадимки температурада көп органикалык  эриткичтерде эрибейт. Азот, күкүрт к-таларынын таасиринен бузулат, жылуулукка жана жарыкка туруксуз. П. өндүрүүдө чөйрөнүн таасиринен сактоо үчүн стабилизаторлор кошулат. П. мономерди эритмеде же масса түрүндө полимерлөөдөн алынат. П. ысык суюктуктар үчүн түтүктөр, пленкалар, бутылкалар, флакондор химимялык өнөр жайда керектелүүчү ар кандай идиштер, муздаткычтар жана радиоприемниктер тетиктери даярдалат.
Толкотт Парсонс
Толкотт Парсонс (1902-1979) - америкалык сациолог-теоретик, структуралык функционализм мектебинин башчысы, азыркы теориялык социологиянын жана социалдык антропологиянын негиздөөчүлөрүнүн бири.
Кара-Дөбө (Кадамжай району, Майдан айыл аймагы)
Кара-Дөбө — Кыргызстандын Баткен облусунун Кадамжай районундагы айыл. Майдан айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 1114 киши (2009-жылы).
Тиффин (Огайо)
Тиффин (Огайо) (Tiffin) — Огайо штатынын Seneca округуна караган АКШ шаары.
Вектор
Вектор (латынча vector алып жүрүүчү, бир жерден экинчи жерге которуучу) - багытталган кесинди; анын башталыш жана акыркы чекити көрсөтүлөт. Аны англисче математик У. Гамильтон (1845) киргизген. Ал сан маани менен эле эмес, багыт менен да мүнөздөлөт, Мисалы, ылдамдык, ылдамдануу, күч жана башка. Вектор жоон латын тамгалары a, b, ... менен, же кадимки алфавит тамгаларынын үстүнө сызыкча же жебе коюлуп: a, b, башталышы А, аягы В чекиттери болгон вектор АВ деп белгиленет. a векторунун узундугуна барабар оң сан анын модулу делет жана |a| аркылуу белгиленет. Эгер экөөнүн багыттары бирдей, модулдары барабар болсо, анда ал векторлор барабар же эркин (материалдык чекиттин кыймылынын ылдамдыгы) деп аталат. Бир түз сызыкта жаткан барабар эки вектор жылышма вектор (абсолюттук катуу нерсеге таасир эткен күч) деп аталат. Эгер вектордун башталышы менен аягы дал келишсе, ал нөл вектору деп аталып, 0 менен белгиленип, нөл векторго каалаган багыт туура келет жана модулу 0гө барабар болот. Бардык нөл векторлор барабар. ВА жана АВ карама-каршы векторлор, мында АВ = a болсо, ВА =— a га барабар. Узундугу 1ге барабар болсо, бирдик вектору же орт деп аталат. Эки вектор бир түз сызыкта же параллель түз сызыктарда жатышса, коллинеардуу, эгер бир тегиздикте же жарыш тегиздиктерде жатышса, компланардуу деп аталат. Вектор түшүнүгү чоңдукту жана багытты мүнөздөөчү объектилердин математикалык абстракциясы катары пайда болгон.
Монотеизм
Монотеизм - (гр. - бир кудай) бир кудай жөнүндөгү түшүнүктөргө негизделген диний ишенимдер системасы. Диний адабияттарда монотеистик дин деп христиан дини, иудаизм жана ислам аталат. Бирок монотеизм түшүнүгү салыштырмалуу болуп саналат, анткени, бир да дин ырааттуу түрдө монотеисттик болуп эсептелбейт. Алгачкы общиналык коом бузулуп, алгачкы мамлекеттер калыптанып жаткан мезгилде айрым уруулардын кудайлары бир пантеонго бириктирилет, анда эң күчтүү уруунун кудайы үстөмдүк кылат. Айрым учурда бул кудайдын жрецтери өз кудайын жалгыз же башкы кудайга айландырышка аракет кылышкан, башка бир учурда падышалар жалгыз кудайга сыйынууну жрецтердин сыйынуу салттарына каршы койгусу келген. Алгачкы жолу салыштырмалуу так монотеизм б.з.ч. 1 мин жылдыктын ортосунда жана экинчи жарымында еврейлерде пайда болгон.
Жергиликтүү өз алдынча башкаруу
Жергиликтүү өзалдынча башкаруу — жергиликтүү бирлештиктердин бийлик органынын өкүлчүлүктүү (кеңештер) жана аткаруучу (мерия, шаар башкармалыктары, айыл өкмөттөрү), ошондой эле жарандардын түздөнтүз катышуулары аркылуу жергиликтүү маанидеги иштерди башкаруу укугу жана иш жүзүндөгү чыныгы жөндөмдүүлүгү. Ж. ө. б. органдары, эреже катары, мамлекеттин бийлик органдарынын тутумуна кирбейт, бирок ишке ашырылышы мамлекеттик органдардын көзөмөлүндө туруучу бир катар мамлекеттик ыйгарым укуктарга ээ болот.
Кыргызстанда
1991-жылы апрелде Кыргыз Республикасынын «Жергиликтүү өз алдынча башкаруу жөнүндө» мыйзамы кабыл алынган. 1994-ж. 18-августта Кыргыз Республикасынын Президентинин Указы менен жергиликтүү өз алдынча башкаруунун шаардык, поселкалык, айылдык органдарына алгачкы эркин шайлоолор өткөрүлгөн. Кыргыз Республикасында Жергиликтүү өз алдынча башкаруу жергиликтүү жамааттар тарабынан ишке Алдан жакшы ашырылат, алар мыйзамдын чегинде жана өз жоопкерчилиги астында жергиликтүү маанидеги иштерди башкарат. Жергиликтүү маанидеги иштерди башкаруу жергиликтүү кеңештер жана мыйзамда белгиленген тартипте калктын өзү тарабынан түзүлгөн башка органдар аркылуу ишке ашырылат. Жергиликтүү кеңештер: өз аймагында социалдык-экономикалык өнүктүрүү жана калкты социалдык жактан коргоо программаларын бекитет жана алардын ишке ашырылышын көзөмөлдөйт, жергиликтүү бюджетти, анын аткарылышы жөнүндөгү отчётту бекитет, алар жергиликтүү мамлекеттик администрацияга көз каранды эмес. Жергиликтүү кеңештин депутаты 4 жылдык мөөнөткө шайланат жана жергиликтүү кеңеште айткан пикири жана берген добушунун натыйжасы үчүн куугунтукталбайт. Ар бир облуста губернатор, райондордо жана шаарларда жергиликтүү мамлекеттик администрация, айыл-кыштактарда айылдык өкмөттөр түзүлгөн. Айыл өкмөтү аткаруу-тескөө органы катары өзүнүн аймагын социалдык-экономикалык жактан өнүктүрүүнүн программасын, жергиликтүү бюджетти түзөт жана анын аткарылышын уюштурат, айылдын экономикасын башкарат, калкты социалдык жактан тейлөө, айлана-чөйрөнү коргоо ж.б. иштерин тескейт.
Соната
Соната (итал. sonare - добуш салуу) - аспаптык музыканын негизги жанрларынын бири. 16-кылымда кантатадан айырмаланып Соната аспап үчүн жазылган чыгарма катары калыптанган. Сонатанын классикалык үлгүлөрү 18-кылымда пайда болгон. Ал көбүнчө И. Гайдн, В. А. Моцарттын, өзгөчө Л. Бетховендин чыгармаларында толук иштелип чыгып, бүгүнкү күнгө чейин сакталууда. Алардын чыгармачылыгында Соната симфония масштабына чейин көтөрүлгөн.
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Көл-Суу
Көл-Суу — Какшаал тоо тизмегинин бир тармагы Сары-Белес тоосундагы көл. Ак-Сайдын оң куймасы Көк-Кыянын алабында, деңиз деңгээлинен 3514 м бийикте жайгашкан. Урап түшкөн тоо тектердин өрөөндү бөгөп калышынан пайда болгон. Аянты 4,5 км2, тереңдиги 20 мге чейин, суу куралуу аянты 488 км2. Өрөөндүн формасын кайталап, түндүктөн түштүктү карай 5 кмден ашык созулуп жатат. Туурасы 800-1000 м. Агып чыккан суу Көл-Суу деп аталып, Көк-Кыяга куят. Алабында жалпы аянты 2,7 км2 ден ашык мөңгүлөр бар.
Лексикология
Лексикология (грек тилинен lexikos— сөзгө тиешеси бар жана  logos — «окуу») — сөз жөнүндөгү илим. Бир тилдеги сөздөрдүн жалпы корун изилдөөчү илимдин тармагы. Тил илиминин бул тармагы тилдин сөз байлыгын, башкача айтканда лексикасын изилдейт.
Сөздүк курам же лексика жөнүндөгү тил илиминин бир бөлүгү лексикология деп аталат. Лексикология тилдин сөздүк курамын бүтүндөй бир система катары карап, аны ар тараптан текшерип үйрөтөт жана ошол милдетине жараша ал өзүнчө төмөнкүдөй маселелерди камтыйт.
Сөздүн мааниси деген эмне?
Сөздөрдүн маанилик жагы, башкача айтканда, сөздүн мааниси деген эмне, анын кандай типтери болот, маанилери кандайча өзгөрөт, жеке манилүү жана көп маанилүү сөздөр кайсылар, алардын пайда болуу жолдору, сөздөрдүн маанилик жактан өз ара калыптары, башкача айтканда, омоним, синоним, антонимдер жөнүндөгү маселелер лексикологиянын семасиология бөлүмүндө изилденет.
Лексикология өз ичинен экигө бөлүнөт: жалпы лексикология жана жеке лексикология. Жалпы лексикологияда жалпы тил илимине байланыштуу орток теориялар изилденсе, жеке лексикологияда кандайдыр бир белгилүү тилдин сөз байлыгын иликтейт.
Лексикологияда төмөнкү тармактар каралат: - Сөз жана анын мааниси - Сөздөрдүн өз ара байланышы - Диахрондук лексикология жана синхрондук лексикология - Кептин стилдик ар түрдүүлүктөрү Тил илиминин бул бөлүгүнүн изилдөө объектиси сөз болуп эсептелет. Ошондой эле, сөз морфологияда каралатда каралат. Бирок морфологиядагы сөздөрдү изилдениши анын грамматикалык өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу болот. Ал эми лексикологиядагы сөз түшүнүгүндө сөздүн мааниси жана анын жекече табиятына токтолуп, тилдеги сөз байлыгы иретинде кабылданат.
Семасиология
- (грек сөзү «semasia» - «белги», «тамган жана ogos» - илим", окуу») сөздөрдүн берген маанисин, башкача айтканда, сөздүн мааниси деген эмне? Анын кандай типтери болот? Маанилери кандайча өзгөрөт? Жеке маанилуу жана кеп маанилуу сөздөр кайсылар? Алардын пайда болуу жолдору, сөздөрдүн маанилик жактан өз ара катыштары, тактап айтканда, омоним, синоним, антонимдер жөнүндөгү маселелерди үйрөтүүчү лексикологиянын эң маанилүү тармагы.
Этимология
(грек cosy «etymons - чындык жана dogos» - илими, окуу>>) сөздөрдүн чыгыш тегин, анын кайсы тилдерден кабыл алынгандыгын тарыхый жактан иликтейт.
Ономастика
- (грек сөзү оnоmа» - am>, <amoo») энчилүү аттарды: адам аттары, жер-суу. ж.б. аттарын изилдейт.
4)
Фразеология
- (грек сөзү « > «туюнтма». речь түрмөгү». «logos» - «окуу», «илим») тилдеги туруктуу сөз айкаштарын үйрөтөт.
5) Лексикография - (грек сөзү «exikoz>> - сөздүк», «graphos-<<жазамын») сөздүктүн түрлөрү, аларды түзүүнүн теориясы, практикасы жана методикасы үйрөтүлөт.
7) Тарыхый лексикология - тилдин сөздүк курамынын өсүп өнүгүү абалын тарыхый жактан иликтейт ж.б.
Ошентип,лексикология тилдин лексикасын аспектилеп изилдеп, көп кырдуу проблемаларды кучагына алат. Адамдын ойлоосунда заттардын жана көрүнүштөрдүн маанилүү касиеттерин, белгилерин, байланыш жана маанилүү жалпы катыштарын чагылдырган түшүнүктөр пайда болот. Бул түшүнүктөр тилде сөз аркылуу туюнтулат, башкача айтканда, ар кандай түшүнүктөр аталышка ээ болот.
Тилдеги ар бир тыбыш сөздөрдү кураштырып түзүүнүн материалы жана аларды айтуу үчүн керектелүүчү белги катарында колдонулат. Демек, бир же бир нече тыбыштардан куралып, түшүнүктүн атын билдирүү үчүн колдонулган, белгилүү бир мааниге ээ болгон тилдин эң башкы, борбордук бирдиги сөз деп аталат. Сөздөрдөнн сөз тизмектери, сүйлөмдөр түзүлүп, адамдардын ортосунда пикир алмашууну камсыз кылат.
Лексикологиянын бөлүмдөрү:
Фразеология — туруктуу сөз айкаштары жөнүндөгү илим. Этимология — тил илиминин диахрондук багыттагы түрү, сөздөрдүн келип чыгышынын тарыхый жолдору изилденет. Лексикография — сөздүктөрдү түзүүнүн теориялык жана практикалык ыкмалары жөнүндөгү илим. Семантика — тил бирдиктеринин маанилерин изилдөөчү илим.
Жемал Огуз Өжал
Жемал Огуз Өжал (Cemal Oğuz Öcal) (1913, Сейдишаар, Конья, Түркия) - 1971), Түрк акын.
Омутная (Черная куймасы)
Омутная — Орусиядагы дарыя. Томск облусу, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Черная дарыясынын сол жээгинен 2 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Зырянское ([[Томск облусу)|Зырянское]] айылындагы суу өлчөгөн посттун куйган жерине чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Дизель отуну
Дизель отуну – нефтинин дизель кыймылдаткычтар күйүүчү май катары колдонулуучу бир кыйла оор фракциясы. Дизель отуну кысуу учурунда өзүнөн-өзү от алып кетүүгө ылайыктуу көмүртектин 12–16 атомунан түзүлгөн углеводороддун аралашмасынан турат. Алар 200дөн 360°Сге чейинки температурада кайнайт. Дизель отунунун сапаты цетан саны – углеводород-алкан (көмүртектин 16 атому) менен каныккан цетанга салыштырмалуу от алып күйүү ченеми боюнча мүнөздөлөт. Дизель отунунун автомобилдер үчүн цетандык саны цетанга туура келүүчү белгинин 40–50%ин түзөт. Дизель отуну эки түргө бөлүнөт: дистиляттык аз илээшкектүү, айлануу жыштыгы 800 мин–1жана андан көп же тез айлануучу кыймылдаткыч үчүн; өтө илээшкектүү калдыктуу (мотордуу ) жай айлануучу кыймылдаткыч үчүн. Дистилляттык отундун ар кандай климаттык зоналар үчүн бири-биринен тоңуу температурасы жана фракциялык курамы боюнча айырмаланган арктикалык, кышкы жана жайкы сорттору; ошондой эле күйүүчү май даярдоочу системасы (ысытуу, тундуруу, сепарациялоо) бар жана мындай системасы жок дизелдер үчүн арналган 2 түрү болот.
Сент-Китс жана Невис
Сент-Ки́тс жана Не́вис Федера́циясы (Federation of Saint Kitts and Nevis, ), же Сент-Кри́стофер жана Не́вис Федера́циясы (Federation of Saint Christopher and Nevis) —Кариб деңизинин чыгыш жагында жайгашкан Мамлекет эки аралдан куралат — Сент-Китс жана Невис, Антил аралдарынын курамында жайгашат.
Аянт театры
Аянт театры - аянттарда жана көчөлөрдө көрсөтүлүүчү театр оюндарынын түрлөрү (мисалы, мистерия, фарс, итальян комедия дель арте жана башка).
Моноцентризм
Моноцентризм - (гр. monos - бир, centrum - борбор) - расалардын жер шарынын бир аймагынан (болжолдуу түрдө Жакынкы Чыгыштан) гоминиддердин бир тобунан пайда болгондугу жөнүндөгү антропологиялык окуу.
Таабалдиев (Кубан Абдымен) Кубанычбек
Таабалдиев (Кубан Абдымен) Кубанычбек (1956-ж.т., Ысык-Көл обл., Каракол шаары) - журналист.
Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Полистирол
Полистирол – стирол түз тизмектүү түзүлүштөгү полимери, П. айнек сымал тунук зат, тыгызд. 1,06 г/см3 (20о) Катуу-лануу t 93°C, 80-1500С каучук сымалданган абалга өтөт, ал эми 250-3000С стирол пайда кылуу менен ажырайт. П. суунун, к-танын жана щелочтун таасирине өтө туруктуу, ароматтык углеводороддо, татаал эфирде эрийт, бензинде жана спиртте эрибейт. Диэлектрдик касиетке ээ. Өнөр жайда стиролду эмульсиялык жана суспензиялык метод менен азот же СО2 чөйрөсүндө стиролду полимерлештирүүдөн, ал эми акыркы мезгилде үзгүлтүксүз полимерлештирүү методу менен алынат. Кийинки мезгилде стиролду башка мономерлер менен полимерлөөдөн сополимерлер алынууда. Стиролдун винил карбазол, дихлорстирол, дивинилбензол менен сополимерлери жылуулукка өтө туруктуу. П. жана анын сополимерлери электр изоляциялык материал, пенополистирол, үй-тиричилик буюмдарын, теле жана радио техникада, муздаткычтын сыртын, автотетиктерди ж.б. жасоодо колдонулат.
Хафиз-и-Таныш
ХАФИЗ-И ТАНЫШ, Х а ф и з и б н М у х а м м е д а л – Б у х а р и (1549–1558-жылдан кийин) – бухаралык тарыхчы ж-а акын. 1584-жылдан өлгөнгө чейин Бухара хандыгынын ханы Абдулла Экинчиге багыштап, фарсы тилинде тарыхый «Шараф наме-ий шахи» («Шах сыймыгы китеби») эмгегин жазган. Бул китеп «Абдулла- нааме» деп да аталат. Анын алгачкы бөлүктөрү эки томдук болуп орусчага которулган. Эмгекте Моголстан ханы өзүнүн кыздарын Мавереннахрды бийлеген маркум Абу Саиддин уулдарына турмушка бергендиги айтылат. Йинус хан кызы Кутлуг-Нигар ханумду Омор шейх мырзага баш коштурган. Алардан «урматы улук Мухаммед Захир ад-Дин Бабур төрөлгөн», – деп айтылат. 1575-жылкы окуяларды сүрөттөп келип, Х.-и. Т. кыргыздардын айрым бир тобу Каратегинден (Тажикстандагы памирден) Ысарга (Гиссар) ж-а Дехнауга чейин (Ооганстандагы Памирге) кирип баргандыгы эскерилет. Бул Памир кыргыздарынын тобу ж-дөгү алгачкы мааламаттардан болуп эсептелет.
Аялуу (аномалдуу) балдар
Аялуу (аномалдуу) балдар – дене-бою же психикалык жактан өнүгүшү нормалдуу эмес, атайын шарттарда тарбиялап-окутууну талап кылуучу балдар. Мындай балдардын өсүп-өнүгүшүнүн нормадан четтөөсү тубаса жана кийин пайда болгон деп бөлүнөт. Кээде «майып балдар» деген термин да колдонулат. Аялуу (аномалдуу) балдардын майыптыгынын негизги категориялары: көрүүсү, угуусу, сүйлөөсү бузулган, кем акыл балдар. Аларды тарбиялап, окутуу дефектология илиминин мазмунун түзөт. Мындай балдарды үйрөнүү процессинде майыптыктын башталышы, анын мүнөзү жана убактысы, баланын аномалдуу өсүшүнүн жолдору айкындалат; баланын сезгичтигинин бузулушунун так мүнөздөмөсү (анын угуусу, көрүүсү, ойлоосу канчалык даражада начарлагандыгы жана башка) берилет. Окутуу процессинде өсүү кемчиликтерин аныктоо жана аларды компенсациялап, толуктоонун жолдорун иштеп чыгуу боюнча жүргүзүлүүчү педагогикалык изилдөөлөр өзгөчө маанпге ээ. Баланын сабакты начар өздөштүрүүсү көп учурда анын угуу же көрүү органдарынын начар же психикалык жактан өсүшүнүн төмөн экендигин өз убагында байкап билбегендиктен келип чыгат. Ошондуктан бул кемчиликтер билинер замат ата-энелер педагогдорго жана психоневрологдорго кайрылып, консультация алышы зарыл. Мындай баланы мектепке чейинки атайын мекемеге орноштуруу керек.
Жерди пайдалануу шериктештиги
«Жерди пайдалануу шериктештиги» – дыйкандардын коллективдүү чарбаларынын бир түрү. Совет бийлигинин алгачкы жылдарында уюшулган. Шериктештердин кирешесине сатылып алынган машиналар жана айыл чарба шаймандары коомдун менчиги болгон. Түшкөн киреше шериктештиктин мүчөлөрүнө коомдук өндүрүшкө жумшалган эмгек күнгө жана эмгектин сапатына, өндүрүш каражаттарынын үлүшүнө, кээде киши башына жараша бөлүнгөн. 1940-жылдан бул шериктештиктер колхоздорго кошулган.
Ахмадабад метросу
Ахмадабад (Гужарат) метросу (Гужаратча: અમદાવાદ મેટ્રો) – Ахмадабад шаарынын метросу. Метросу 4-март 2019-жылы ачылат.
Куйбышев (Токтогул району)
Куйбышева (Куйбышева) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Токтогул районундагы айыл. Жаңы-Жол айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 3 177 киши.
Көмөк
Балыктын башы Көмөктөн,
Бактысы ашык бөлөктөн
Кыргыз уулу бу дагы
Улугу Багыш жедигер,
Жедигердин Багышы
Уруудан чыккан бу бир эр (Сагымбай Орозбаков, 3. 53). Географиялык реалияда Ооганстандын чыгышындагы жер.
Стефан Ламбиел
Стефан Ламбиел (фр. Stéphane Lambiel; 1985-жылы 2-апрелде Валэ кантонундагы Мартини шаарчасында төрөлгөн) - Суисс көркөм муз тебүүчүсү жана хореографы. Ал Дүйнөнүн эки жолку (2005–2006) Чемпиону/0}, 2006-жылкы Олимпик оюндарынын күмүш медалисти, эки жолку (2005, 2007) Гран При Чемпиону жана Суисс улуттук тогуз жолку (2001–08, 2010) чемпиону. Ламбиел өзүнүн айлануулары менен белгилүү жана айлануудагы бир нече абалды жайылткан киши катары таанылган.
Ал жука чурайынын (бир санынын кыймылдатуучу булчуңунун) жаракатынын айынан муз тебүү мелдештеринен кеткени тууралуу 2008-жылы 16-октябрда жарыялаган. Бирок 2009-жылы 25-июлда ал муз тебүү мелдештерине кайтып келип, Ванкувердеги 2010-жылкы Кышкы Олимп оюндарына квалификацияланууга аракет кыларын айтат. 2010-жылдын 9-мартында ал мелдештерден кайрадан кетээрин жарыялайт.
Жеке турмушу
Ламбиел Суитзеленддин Саксонунда өскөн. Анын Сильвия аттуу эжеси (1982-жылы төрөлгөн) жана Кристоф деген иниси (1989-жылы төрөлгөн) бар. Ламбиелдин энеси Португез. Ата-энеси 1999-жылы ажырашып кеткен. Ламбиел Суитзеленддин Лозан шаарында жашайт жана биология жана химия боюнча өзүнүн жетилүү аттестатын ("maturité") 2004-жылы июнда алган.
Ламбиел Франса, Герман (Суисс Герман эмес), Инглиш, жана Португез тилдеринде куюлуштуруп сүйлөй алат. Ал Италиан тилин үйрөнүп жатат.
Анын кокустаган эки тизеси тең кайра-кайра сезгенип, аны көрсөтмө оюн-зооктордон жана машыгуу убактысынан калтырып келсе да, бул көйгөйлөрдүн дабасы 2009-жылы табылган. Башка көп көркөм муз тебүүчүлөрдөй болбой, Ламбиел сааттын жебеси боюнча да, тескери багытта да айлана жана секире алат. Ал багытын улам-улам алмаштырып, эки сыйра айланып аксел секире алат, бирок мындай машыгууларын токтоткон.
2008-жылы берген интервьюсунда Алексей Мишин аны "көрүнүктүү артист жана айлануунун генийи" деп атап, анын кеткенин "оркойгон жоготуу" деп кошумчалаган". Мишиндин сөзү боюнча, Ламбиелди "учурдагы көркөм муз тебүүнүн эрежелери чектеп койгон".
Алгачкы жылдар
Ламбиел эжесин көрүп алып анын артынан жети жашынан баштап Суитзеленддин Саксон кыштагында муз тебе баштаган. Энеси аны хоккей ойносун дегени менен, ал секирүүгө көбүрөөк кызыкчу. Ал сегиз жашынан баштап машыктыруучу Питер Грүттер менен иштеш үчүн Женевага жүрүк менен бир жарым саат жол жүрчү жана он жашында үч айланып тоулуп секирген.
Ошол убакта Суитзеленддин балдар арасындагы улуттук биринчилигин утуп алган Ламбиел Лозаннада өткөн 1997-жылкы Дүйнө Биринчилигинде галага чыгып өнөр көрсөткөн. Кийинки эки жылы ал өспүрүмдөрдөн улуттук чемпион болгон жана өспүрүмдөр арасындагы Гран При айлампасында үч жыл өткөрүп, бул учурда эки медал утуп алган. Бир жыл машыгуунун кымбат турганынан (100,000 Суисс франкы), анын ата-энеси 1999-жылы ажырашып кеткенден кийин анын кыштагы чыгымдарды көтөрүш үчүн күйөрмандар клубун уюштурган. Ламбиел чоңдор арасындагы биринчи улуттук наамын 15 жашында, 2001-жылы утуп алган. Ал чоңдор арасындагы дебютун 2001-жылкы Европа Биринчилигинде онунчу болуп жасап, 2001-жылкы Дүйнөлүк Өспүрүмдөр Биринчилигинде бешинчи орунду алган.
Кийинки сезондо Ламбиел чоңдорго аралашып, өмүрүндөгү биринчи чоңдор арасындагы Гран При - 2001-жылкы Трофи Лаликте (Trophée Lalique) 6-орунду алган. Суисс муз тебүү федерациясы эгер ал 2002-жылкы Европа Чемпионатында жогорку он эки орунга кирсе, аны Солт Лейк Ситидеги 2002-жылкы Кышкы Олимп оюндарына жиберебиз деп ага айтышкан. Ламбиел төртүнчү орунду алып, Олимп оюндарына жиберилген, ал жактан он бешинчи болуп кайткан. 2002-жылы Дүйнөдө ал он сегизинчи болгон.
Андан кийинки сезондо Ламбиел 2003-жылкы Европада бешинчи орунду алып, Дүйнөдө онунчу орунга көтөрүлгөн. 2003-2004 сезонунда ал 2004-жылкы Европа Чемпионатында алтынчы, 2004-жылкы Дүйнөлүк Чемпионатта төртүнчү болгон.