cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ысык-Ата курорту
Климаты мелүүн континенттик. Кышы жылуу, январдын орт. темп-расы –5,5°С. Жайы салкын, июлдуку 16°С. Күзү кургакчыл, күнөстүү. Жылдык жаан-чачыны 500 мм. Жылдык орт. салыштырмалуу нымдуулугу 53%. Жылдык күн тийүү узактыгы 2200 с. Курорттун негизги табигый фактору – минералдуу ысык суулары (к. Ысыката минералдуу суусу). О. эле Чүй өрөөнүндөгү Камышановка баткак кенинен ж-а Ысык-Көлдөн ташылып келинген дары баткак пайдаланылат. Бальнеол.-терапия ж-а баткак м-н дарылоодон сырткары физиотерапия, дарылоочу физкультура, укалоо ж. б. жүргүзүлөт. Курортто нерв системасы, кыймыл-таяныч органдары, гинекологиялык ж-а урологиялык оорулар м-н жабыркагандар дарыланат. Жылына 7 миңдей киши дарыланат. Поликлиника, сууга киринүү ж-а баткак м-н дарылануу корпусу, кышында жашылча өстүрүлүүчү жылытылма жай, минералдуу суу ичүү үчүн бювет ж. б. бар. Терренкур маршруттары белгиленген. Чүй өрөөнүнө (Буранага), курорттун айланасындагы арчалуу токойго, шаркыратмага экскурсия уюштурулуп турат. Курорт 450 орундуу.
Эмили Блант
Эмили Оливия Лаура Блант (Emily Blunt;1983 жылдын 23-февралында туулган) - британиялык-америкалык кино жана театр актрисасы. Актриса чыгармачылык жолун 2001-жылы Лондондо коюлган "Падыша үй-бүлөсү" (англ. The Royal Family) пьесасында ойноп баштаган. Эки жылдан кийин актриса биринчи жолу "Аскер канышасы" (англ. Boudica (Warrior Queen)) тасмасында ойногон. "Менин жайымдын махабаты" (англ. My Summer of Love) мелодрамасындагы ролу үчүн the Evening Standard British Film Award сыйлыгынын "Көптү үмүттөндүргөн жаңы актриса" деген номинациясы актрисага ыйгарылган.
2009-жылы Эмили Блант Британия кино жана телекөрсөтүү академиясынын "Британия" сыйлыгына "Британиядагы жылдын мыкты актрисасы" номинациясында татыктуу болгон. Актриса "Жаш Виктория" (англ. The Young Victoria, 2009) тасмасында Виктория канышанын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн мактоолорго арзып, "Алтын глобус" сыйлыгынын "Көркөм фильмдеги эң мыкты актриса" номинациясына көрсөтүлгөн. 2009-жылы актриса Билл Найи, Рупер Гринт менен бирдикте "Жаман ой" (англ. Wild Target)криминалдык комедиясында ойногон. Э. Блантка киреше алып келген тасмалар "Түзөтүүчү команда" (англ. The Adjustment Bureau, 2011), "Убакыт торчосу" (англ. Looper, 2012) жана "Эртеңкинин чеги" (англ. Edge of Tomorrow, 2014) болгон.
Актриса "Алтын глобус" сыйлыгына "Йемендеги балык" (англ. Salmon Fishing in the Yemen, 2012) тасмасындагы ролу жана "Музыкалык категориядагы кинофильмдеги эң мыкты актриса" номинациясында "Токойго карай" (Into the Woods, 2014) тасмасындеги ролу үчүн төртүнчү жана бешинчи жолу көрсөтүлгөн. 2016-жылы актриса "Мергенчи" (англ. The Huntsman: Winter's War) фэнтези тасмасында, "Поезддеги кыз" (The Girl on the Train) триллеринде ойногон. Э. Блант башкы ролду ойногон "Поезддеги кыз" (англ. The Girl on the Train) тасмасы ушундай ат менен жазылган, дүйнөлүк окурмандар тарабынан мыкты деп табылган (эң көп сатылган) романдын негизинде тартылган. Аталган фильмдеги ролу үчүн Э. Блант Британия кино жана телекөрсөтүү академиясынын "Башкы ролдогу эң мыкты актриса" номинациясына жана АКШ киноактерлор Гильдиясынын (коомунун) "Башкы ролдогу актрисанын эң мыкты ролу" номинациясына көрсөтүлгөн.
Назгүл Осмнова
Осмонова Назгүл − 1972-жылы Ош облусунун Өзгөн районундагы Мырза-Арык айылында төрөлгөн. 1995-жылы Бишкек шаарындагы И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университеттин филология факультетин бүтүргөн. 1995-2000 жылдары эркин журналистика менен алектенген. 2000 жылы Кара-Суу райондук "Эмгек майданы" гезитинде эмгектеген. 2007-2008 жылдары Кара-Суу райондук Райкеңешинде жетектөөчү адис болуп иштеген. 2009-2010 жылдары Кара-Суу райондук китепканасында директор. 2011-2012 жылдары "Обон" гезитинде журналист. 2013-жылы "Сериал" адабий гезитинде башкы редактор. 2014-2015-жж. "Туран", "Де-Факто" гезиттеринде жооптуу редактор. 2016 жылдан тартып "Багыт-KG" гезитинде башкы редактордун орун басары. "Күн түнөгөн жүрөк" (1994),"Жетим көпөлөк" (1998), "Чаалыккан кыялдар" (2015) ыр жыйнактары жарык көргөн. 2016-жылы Жусуп Абдырахмановдун "1916. Күндөлүктөр. Сталинге кат" автобиографиялык китебин кыргыз тилине которуп, "Улуу Тоолор" басмаканасынан жарык көрдү.
Чорневиц
Чорневиц (Zschornewitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Виттенберг районуна кирет.
Калкы - 2872 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 13,04 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 405. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Грөбнер.
«Мендирман»
«Мендирман» – кыргыз элинин социалдык-турмуштук дастаны. «Мендирмандын» үч варианты бар. Биринчи варианты 1918–39-жылдары Шапак Рысмендеевден жазылып алынып, 1941-жылы өзүнчө китеп болуп чыккан. Экинчи вариантын 1941-жылы Ы. Абдырахманов Кайдуу деген карыядан жазып алган. «Мендирмандын» үчүнчү вариантын Тоголок Молдо жазып тапшырган. Аталган варианттардан мазмундуу, кызык окуялуусу, чебер айтылганы – Шапак Рысмендеевдин варианты. Дастанда баш каарман Мендирмандын атасы өлгөндөн кийин аталаш бир туугандарынан көргөн кордугу, ошондон башка элге качып кеткени, айткан сөзү, аткарган иши менен ал элге, каны Адылга жакканы үчүн Адыл кандыгын бергени, кийин түмөн кол менен өз элине кайрылып келип, арып-ачкан элин чогултуп, турмушун оңоп, калмактардын үстөмдүгүн жойгону жөнүндөгү окуялар баяндалат. Фольклордук туруктуу салт боюнча «Мендирманда» да ак жеңет, чындык, ак ниеттик, эрдик, калыстык даңазаланып, оң каарман Мендирман жеңишке жетет. «Мендирман» дастанындагы окуяларды айрым фольклорчулар 16–17-кылымга таандык деп болжолдошот.
Дөң-Кыштак
Дөң-Кыштак (Дөң-Кыштак) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Ноокат районундагы айыл. Жаңы-Ноокат айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 4684 киши.
Электр тармагы
Электр тармагы - электр энергиясын анын булагынан керектөөчүлөргө берүү жана бөлүштүрүү үчүн колдонулуучу курулмалардын жыйындысы. Керектөөчүлөрдү камсыздандыруу сапаты Электр тармагынын иштешине көз каранды. Электр тармагы чоң энергетикалык бирикмелерди (энергия системаларын) түзүү, электр энергиясын алыс аралыкка берүү максатында да колдонулат. Өндүрүлүүчү электр энергиясынын 98% и аба линиясы жана кабель аркылуу берилет. Электр тармагынын түрү, чыңалуусу, токтун теги, аткаруу милдети ж. б. боюнча айырмаланат. Электр тармагы ички, алардан тышкары курулган тармактар тышкы деп аталат. Ошондой эле шаардык, айылдык жана электр системалык Электр тармагы болуп бөлүнөт. Кыргызстанда Электр тармагын куруу абдан өнүккөн, Чүй, Ысык-Көл өрөөндөрү, Нарын облусунун бардык райондору Электр тармагы менен бириктирилген. Ош облусунун Электр тармагы Талас өрөөнү менен, Бишкек энергия системасы, Алматы энергия системалары менен байланыштырылган.
Мензула съёмкасы
Мензула съёмкасы – талаа шартында кипригель менен мензуланы колдонуп, масштабы 1:500, 1:1000, 1:2000, 1:5000ге барабар болгон жердин топографиялык планын түзүү. Координата торчосунан турган планшетте рейка аркылуу ошол жердин бийиктиги, контуру, рельефи, аралыктары чекит менен белгиленет. Бирдей бийиктиктеги чекиттер бири-бири менен туташтырылып, аймактын айрым элементтери (суу, көл, жол, кыштак ж. б.) көрсөтүлөт, планы түзүлөт. Шарттуу белгилер, масштаб берилет.
Элгин (Миннесота)
Элгин (Миннесота) (Elgin) — Миннесота штатынын Wabasha округуна караган АКШ шаары.
Лониа
Лониа (Ionia) — Мичиган штатынын Ionia округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 11394 киши. Болжолдуу аянты - 13.5 км². FIPS коду — 26-40860.
Драйсбах (Вестервальд)
Драйсбах (Вестервальд) (Dreisbach (Westerwald)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 582 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 216. Муниципалитеттин башчысы — Курт Вагнер.
Стонингтон (Мэн)
Стонингтон (Мэн) (Stonington) — Мэн штатынын Хэнкок округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1152 киши. Болжолдуу аянты - 97.9 км². FIPS коду — 23-74580.
Электр талаасынын чыңалышы
Электр талаасынын чыңалышы - электр талаасын сан жагынан мүнөздөөчү вектордук чоңдук; ал талаага киргизилген зарядга q аракет этүүчү күчтүн F заряддын чондугуна болгон катышы E = F/q аныкталат.
Пурвис (Миссисипи)
Пурвис (Миссисипи) (Purvis) — Миссисипи штатынын Ламар (Lamar) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2164 киши. Болжолдуу аянты - 10.2 км². FIPS коду — 28-60480.
Наскеев Куралбек Молдокматович
Наскеев Куралбек Молдокматович (18. 10. 1947-ж. туулган, Үлгү (азыркы Кожомкул) кыштагы) - коомдук-саясий жана мамлекеттик ишкер.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Ширлэй (Массачусетс)
Ширлэй (Массачусетс) (Shirley) — Массачусетс штатынын Миддлсекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7 211 киши. Болжолдуу аянты - 41.2 км². FIPS коду — 25-61590.
Райан Гослиң
Райан Томас Гослиң (Ryan Gosling 1980-жылы 12-ноябрда туулган) - канадалык актер жана музыкант. Ал канал Диснейдин Mickey Mouse клубунунда (1993-95) бала актер катары эмгек жолун баштаган, андан кийин "Караңгыда коркосуңбу" (англ. Are You Afraid of the Dark?, 1995) "Калтырак" ( англ. Goosebumps, 1995) жана башка оюн-зоок программаларына жана телесериалдарга тартылган. Актер "Фанат" (англ. The Believer (2001) тасмасында улутчул скинхеддин ролун ойногон, андан кийин "Сандары боюнча өлтүрүү" (англ. Murder by Numbers, 2002), "Кыргын эрежеси" (The Slaughter Rule, 2002), Лиленд Кошмо Штаттары (англ. The United States of Leland, 2003) сыяктуу көз карандысыз тасмаларга тартылган.
Райан Гослиң "Dead Man's Bones" музыкалык тобунда иштейт, ыр альбомун чыгарып, Түндүк Америка боюнча 2009-жылы гастролдо болушкан Актер Калифорния штатындагы Беверли Хиллзде марокко тамактарын жасаган "Tagine" ресторанынын кожоюну. Р. Гослиң айбанаттарга гумандуу мамиле жасоого үндөгөн PETA уюмуна колдоо көрсөтүп келген. Ошондой эле майып балдардын укугу боюнча долбоорлордун катышуучусу, Чад, Уганда, Конго мамлекеттерине саякаттап, уруш-жаңжалдарды алдын алуу боюнча иштерди жүргүзүп турган.
Гросбетлинген
Гросбетлинген (Großbettlingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Эслинген районуна кирет.
Калкы - 4181 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 16 022. Мэр — Мартин Фриц.
Граль-Мүриц
Граль-Мүриц (Graal-Müritz) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Доберан районуна кирет.
Калкы - 4236 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 51 022. Муниципалитеттин башчысы — Франк Гизе.
«Менин сидим жөнүндө ыр»
«Менин сидим жөнүндө ыр» («Elcantur de Mio Cid») – испан элинин баатырдык дастаны. Элдик ырчылар (хуглар) тарабынан 1140-жылдар чамасында жаралып, 13-кылымдын башында жазылып алынган. Дастандын баш каарманы – тарыхый адам, рыцарь Руи (Родриго) Диас де Бивар (1040–99). Ал араб эзүүсүнө каршы испан элинин патриоттук күрөшүнө катышкан элдик баатырлардан болгон, ошон үчүн эл аны Сид (арабча «сеид» – төрө) деп атаган. Сиддин идеалдуу образына баскынчыларга жана феодал төбөлдөрүнө каршы күрөшкөн баатыр мүнөзү, элдин духу сиңирилген. Бул жаркын образ кийинчерээк европалык айрым жазуучулардын (П. Корнель, И. Гердер) реалисттик чыгармаларында кайра жаралган. Дастанда Батыш Европанын кээ бир эпикалык чыгармаларындагыдай христиандык мистицизм менен учкул фантастика жок.
Халле (Нойенхаус)
Халле (Нойенхаус) (Halle (bei Neuenhaus)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Графство Бентхайм районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Булыч (Благовещен району, Башкыртстан)
Булыч — Башкыртстандын Благовещен районундагы айыл, Беде-Полян айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 25 киши. Почта индекси — 453446, ОКАТО коду — 80215804003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кулуштан
Кулуштан (Кулуштан) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Ноокат районундагы айыл. Кулатов айыл округу составына кирет.
Махабат Байгабылова
Байгабылова, Махабат Токтогуловна - театр жана кино артисти.
Кулуштан
Калкы
Калкы - 1743 киши.
Махабат Байгабылова
Кыскача таржымалы
Махабат Байгабылова 1990-жылы орто мектепти аяктагандан кийин Каракол шаарындагы педагогикалык инститттун математика факультетине кирип, бир жарым жыл окугандан кийин таштап кеткен. Андан соң 1994-жылы Кыргыз мамлекеттик академиялык драма театрынын алдындагы театр оку жайна келип кирген. 1997-2001-жылдары Кыргыз мамлекеттик Б.Бейшеналиева атындагы искусство институтунда окуп, аяктаган. 2000-жылдан 2004-жылга чейин "Адеми" театрында актриса жана көркөм жетекчи, режиссер болуп эмгектенген. 2004-жылы Кыргыз мамлекеттик Б.Кыдыкеева атындагы жаштар театрына актриса болуп кызматка кирген. 2006-жылдан тартып актриса болуп эмгектенүү менен бирге ЮНИСЕФ менен Кыргыз мамлекеттик телерадиокомпаниясынын (КТР) биргелешкен эларалык "Керемет көч" долбоорунда эмгектенип, ушул мезгилге чейин ийгиликтүү иштеп келүүдө.
Театрда жана кинодогу ролдору
Кара кийимчен аял ("Каргыш тийсин сага, Жаңыл Мырза!", спектакль). Красная шапочка, Мама Красной шапочки,Бабушка Красной шапочки ("Красная шапочка", спектакль). Орус кыз ("Талант жана тагдыр", спектакль). Бүбүсара ("Чыңгыз менен Бүбүсара", спектакль). Актан, Акылай, Апасы ж.б. ("Керемет көч", анимациялык телесериал). Бүбүсара ("Чыңгыз менен Бүбүсара", көркөм фильм). Врач ("Кандуу сүйүү -2", көркөм фильм). Калыйкан ("Чыңгыз менен Бүбүсара", көркөм фильм). Мама Розы ("Возвращение блудной дочери", көркөм фильм). Мать героини ("Дотянуться до небес", көркөм фильм).
Айттинг
Айттинг (Eitting) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Эрдинг районуна кирет.
Калкы - 2415 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 35,63 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 77 116. Муниципалитеттин башчысы — Георг Вистер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Менуэт
Менуэт(франц. менуэт — мелкий шаг) — французский народный танец. Родом из региона Пауту. Менуэт исполняется с большой торжественностью, кланяясь и преклоняя колени, Поэтому менуэт постепенно стал жанром инструментальной музыки без танца. Такие виды менуэта часто встречаются в произведениях Баха, Генделя, Гайдна, Моцарта, Бетховена.
Электр талаасы
Электр таласындагы жумуш талаасы - электр-магнит талаасынын бир формасы. Курчаган мейкиндикте ар бир электр заряды жана өзгөрмөлүү магнит талаасы Электр талаасын пайда кылат. Электр талаасы аркылуу заряддардын өз ара аракеттенүүлөрү аткарылат. Электр зарядга аракет этүүсү заряддын кыймылынын ылдамдыгына көз каранды болбойт. Электр талаасынын негизги сандык мүнөздөмөсү - Электр талаасынын чыңалышы Е. Ал мейкиндиктин берилген чекитинде зарядга аракет этүүчү F күчтүн чекитте жайгашкан q заряддын чоңдугуна болгон катышы менен аныкталат: E = F /q. Электр талаасы чөйрөдө андан тышкары электр индукциясынын D вектору менен мүнөздөлөт. Мейкиндиктеги Электр талаасынын бөлүштүрүлүшүн Электр талаасынын чыңалышынын күч сызыктарынын жардамы менен сүрөттөөгө болот. Электр заряды жараткан Электр талаасынын күч сызыктары оң заряддан башталып, терс заряд менен бүтөт. Өзгөрмө магнит талаасы пайда кылган куюндуу Электр талаасынын күч сызыктары туюк болот.
Найзабеков Шеримбек Шамшыкеевич
Найзабеков Шеримбек Шамшыкеевич (5. 10. 1950-ж. туулган, Сокулук району, ВоенноАнтоновка кыштагы) - жетекчи кызматкер.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Калий жер семирткичтери
Калий жер семирткичтери — өсүмдүктүн азыктанышына, өсүп-өнүгүшүнө керектелүүчү калийлүү минерал. Калий азот жана фосфор сыяктуу эле өсүмдүктөрдүн өсүп-өнүгүшүндө негизги орунду ээлеген микроэлементтердин бири. Эң жөнөкөй жана арзан жер семирткич болуп эсептелет. Өсүмдүктү күйгүзгөндөн калган күлүн калий жер семирткичтери катары пайдаланса болот. Өсүмдүктүн түрүнө жараша калий ар кандай санда болот, мис., күн караманын күлүндө 30—40%, кара буудай саманынын күлүндө 20% жана башка Өсүмдүктү кошумча азыктандыруу үчүн пайдаланылат калий жер семирткичтери калий туздары бар тоо тектеринен алынат. Калий жер семирткичтери чийки калий тузу жана концентрацияланган калий тузуна бөлүнөт. Концентрацияланган калий жер семирткичтерине хлордуу калий, калий күкүрт кычкылы, 30—40%түү калий туздары, калимагнезия, шакар, күл кирет. Булар негизинен өнөр жайлык жол менен алынат. Чийки калий тузу табигый калий тузун майдалоо жолу менен алынат. Чийки калий туздарынан сильвинит, каинит, карналлит, лангбейнит, полигалит мааниге ээ. Хлордуу калийдин (КС1) — курамында 56—69% калий бар, ал негизги калий жер семирткичтери. Анда сильвинитке караганда хлор 4—5 эсе аз болуп, айыл чарба өсүмдүктөрүнүн бардык түрүнө ар кандай топуракта пайдаланса болот. Хлордуу калий (40%түү калий тузу) майда майдаланган сильвинит же каинит менен аралаштыруу жолу аркылуу алынат. Аны топуракка күзүндө себүү талап кылынат. Бирок хлорду көп талап кылбаган өсүмдүктөргө берилсе, анын сапатына терс таасирин тийгизиши мүмкүн. Калий сульфатын — K2SO4 (46% калий) бардык топуракта пайдаланса болот. Бирок хлорду көп талап кылбаган өсүмдүктөргө (тамеки, жүзүм, картөшкө жана башка) кылдат пайдалануу керек. Калий жер семирткичтери картөшкө, беде жана башка сыяктуу өсүмдүктөрдүн түшүмдүүлүгүн жана сапатын жогорулатат.
Калийлүү талаа шпаты
Калийлүү талаа шпаты — минерал. Химиялык курамы КАI3О8. Өз ичинен микроклин жана ортоклаз болуп эки түргө бөлүнөт. Катуулугу Моос шкаласы боюнча 6—6,5. С. салмагы 2,54—2,57. Микроклин кызыл, чийкил кызыл, ортоклаз ак, саргыч, кызгылтым боз болот. Жаратылышта кеңири тараган минерал. Гранит, пегматит тектеринин курамына кирет. Карапа өнөр жайында, кээде курулуш ишинде колдонулат. Айрым түрлөрү (амозонит жана башка) асыл таштардын катарына кирет.
Качева
Качева — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сотка дарыясынын оң жээгинен 69 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Менчик ишкана
Менчик ишкана – бир адамга таандык өндүрүш. Ал ишканадагы аткарыла турган иш-чаралар (каражат сарптоо, ишканага тиешелүү капитал ж. б.) ишкананын ээсинин көзөмөлү аркылуу өтөт. Менчик ишканага жеке бир үй-бүлөгө таандык ишканалар, менчик корпорациялар ж. б. кирет.Менчик иш
кана
Луна Пайр
Луна Пайр (Luna Pier) — Мичиган штатынын Monroe округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1483 киши. Болжолдуу аянты - 4.4 км². FIPS коду — 26-49700.
Пэйс (Миссисипи)
Калкы - 364 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 км². FIPS коду — 28-54920.
Райхерсбойерн
Райхерсбойерн (Reichersbeuern) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Бад-Төльц-Вольфратсхаузен районуна кирет.
Калкы - 2230 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 73 140. Муниципалитеттин башчысы — Мариа Ферман.
Сюрри (Мэн)
Сюрри (Мэн) (Surry) — Мэн штатынын Хэнкок округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1361 киши. Болжолдуу аянты - 133.1 км². FIPS коду — 23-75280.
Менчик ээси
Менчик ээси – менчиктин субъектиси, мүлктүн ээси, башкаруучусу, менчик объектисинин колдонуучусу катары көрсөтүлгөн менчик укугуна ээ жеке адам же юридикалык жак.
Найзабеков Шамшыке
Найзабеков Шамшыке (1916, Суусамыр кыштагы -1991, Военно-Антоновка кыштагы) — эмгек ардагери.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Лебанон (Нү-Гэмпшир)
Лебанон (Нү-Гэмпшир) (Lebanon) — Нү-Гэмпшир штатынын Графтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 13151 киши. Болжолдуу аянты - 107.1 км². FIPS коду — 33-41300.
Элизабет (Миннесота)
Элизабет (Миннесота) (Elizabeth) — Миннесота штатынын Otter Tail округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 173 киши. Болжолдуу аянты - 0.9 км². FIPS коду — 27-18566.
Шрюсбюри (Массачусетс)
Шрюсбюри (Массачусетс) (Shrewsbury) — Массачусетс штатынын Уорчестер (Worcester) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 35 608 киши. Болжолдуу аянты - 56.1 км². FIPS коду — 25-61800.
Драйфельден
Драйфельден (Dreifelden) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 284 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 215. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Вебер.
Арык-Тейит
Арык-Тейит (Арык-Тейит) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Ноокат районундагы айыл. Кулатов айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1320 киши.
Электр станциясы
Электр станциясы - электр энергиясын алууда пайдаланылган орнотмолор менен жабдуулардын, ошондой эле белгилүү бир аймакта жайгашкан курулмалар менен имараттардын тобу. Пайдаланылып жана курулуп жаткан Электр станциясы энергия булагына карата жылуулук Электр станциясы (ЖЭС), атом (АЭС) жана гидро Электр станциясы (ГЭС), магнит-гидродинамикалык генератор ж. б. болуп айырмаланат. Электр станциясынын башка түрлөрүнө Күндүн, шамалдын, жер астынан чыккан ысык суулардын энергиясы менен иштеген станциялар кирет. Алардын жалпы электр өндүрүшүндө мааниси аз. Кыргнда 1- Электр станциясы Ош шаарында Ак-Буура дарыясында курулган. Анын турбинасынын кубаттуулугу 180 кВт, генератору 55 кВт болгон. Нарын дарыясында - Токтогул ГЭСи (кубаттуулугу 1200 миң м
Вт), Ат-Башы (40 миң МВт), Үч-Коргон (180 МВт) КүрпСай (800 миң кВт), Камбар-Ата, Таш-Көмүр ГЭСтери иштеп жатат Бишкекте (кубаттуулугу 800 миң кВт), Ош ш-да (50 миң кВттык) ЖЭБ иштейт, к. Ат-Башы гидроэлектростанциясы, Токтогул гидроэлектростанциясы макалаларын.
Аксай
Аксай – жердин аты, тарыхый топоним.
Махмуд Кашгари (11-к.) анын Үч (азыркы Үчтурпак) округунун аймагына жакын экенин билдирет. Орто кылымдагы адабияттарда А-га чектеш же жакын жаткан Торугарт ашуусу, Атбаш шаары, Арпа-Йасы талаасы, Ташрабат кербен сарайы ж. б. аталат. Буга караганда байыркы А. азыркы Аксай сыртына туура келери шексиз. А. өрөөнүн жерг. көчмөн эл эзелтен эле пайдаланып келген. Көкаргын м-н Сариймектен табылган неолит мезгилинин буюмдары буга ачык далил боло алат.
Неопатриархат
Патриархат коомдун тарыхый жана структуралык өнүгүүсү аркылуу неопатриархатка өткөн, ал эркектердин үстөмдүгүнө негизделген салттуу патриархаттын бурмаланган формасы. Неопатриархат – аялдарды башкаруунун жаңы формасы, ал аялдын инсандыгын басуу жана үй-бүлөдө көз карандылыкты түзүү үчүн зомбулуктун ар кандай түрлөрү аркылуу иштейт. Патриархат азыр бардык үстүртөн жасалмалыгы жана айлакердиги менен постмодерндик цивилизациянын кийимине жамынса да, миңдеген жылдар мурун кандай болсо, дал ошондой эле бойдон иш алып баратат.
Неопатриархатты дагы жаңы патриархат, же уулдардын патриархаты деп аташат.
Сереп
Салттуу патриархат бул аталардын, же башка бийлиги бар эркектердин чексиз үстөмдүгүн билдирген көрүнүш. Бул жагдайда аялдар дээрлик толугу менен укуксуз, тигил же бул даражада үй-бүлөнүн бардык эркек мүчөлөрүнө көз каранды, добуш берүүгө жана чечим кабыл алууга укугу жок. Жаңы патриархатта, аял негизги адам укуктарына ээ, аздыр-көптүр өз жашоосун башкара алат, качан жана кимге турмушка чыгууну чечет, болжол менен балдардын санын пландай алат, коомдук турмушка катышуу мүмкүнчүлүгү бар, ж.б., бирок, патриархаттын өзөгү ошол эле бойдон калды. Патриархалдык система кыйраган жок, ал жаңы реалдуулукка ылайыкташтырылып жаңыланды. Аял чындап эле эркектин көлөкөсүнөн чыгып, автономияга ээ болду, бирок аны кайрадан чектөө үчүн барган сайын ага жаңы талаптар коюлууда. Неопатриархат жаңы мыйзамдар жана көзгө көрүнгөн теңчилик менен мүнөздөлөт, анткени конституцияда эркек менен аялдын тең укуктуулугу жазылган, эркектер жана аялдар чогуу окушат жана иштешет, өз ыктыяры менен баш кошушат. Бирок коомдо патриархалдык стереотиптер жана каада-салттар дагы деле күчтүү, аялдарга карата жек көрүү таралган, зордуктоо маданияты, үй-бүлөлүк зордук-зомбулук жана ага байланыштуу виктимблейминг менен слатшейминг кеңири жайылган. Швед социологу Г.Терборн, эмансипация процесстеринин жана андан кийинки жаңы укуктардын орношунун натыйжасында эркек жана аял дүйнөсүн так бөлгөн эскирген патриархаттын ордуна, бир караганда бул бөлүнүштү жок кылган жана эки жынысты тең көргөң неопатриархат келди.
Бүгүнкү күндөгү абал - бул феминизмдин жеңиши эмес, бул маданий орнотмолор жана стереотиптер аркылуу аялдык бардык нерсени кыйыр түрдө басынтуудан турган маданий сексизмдин чыңалышы.
Экономикалык
Эки жыныстын ортосундагы ресурстардын бөлүштүрүлүшү бирдей эмес бойдон калууда. Бул эмгек акы тармагында эң айкын көрүнүп турат. Дүйнө жүзү боюнча 2022-жылы аялдар эркектерге караганда 23% аз акы алышкан. Кыргызстанда 2019-жылы аял 14 миң 421 сом алса, эми эркек киши 18 миң 724 сом алган. «Аялдар менен эркектердин эмгек акысынын деңгээлиндеги айырма аялдардын көбү эмгек акылары төмөн болгон билим берүү жана саламаттыкты сактоо мекемелеринде иштеши менен шартталган», - деп белгилейт Улуттук статистикалык комитет.
Дүйнөдө эмгек акыда эң чоң ажырымдардын бири Түштүк Кореяда - 31,5%, ошондой эле Түштүк Кореялык аялдардын жумушчу күчүндө катышуусу да эркектерге караганда 20% төмөн. Жалпысынан жумушка орношо турган аялдын позициясы эркекке караганда начар. Анткени, иш берүүчү анын балалуу болуу мүмкүнчүлүгүн эске алат, демек, анын кызматкер катары баалуулугу төмөндөйт. Ошол себептен аялдарды жоопкерчилиги жана акысы төмөнүрөөк кызматтарга орношууга аргасыз болушат. Дүйнө боюнча аялдардын иш күчү аз акы төлөнүүчү, аз квалификациялуу жумушта топтолгон. Балалуу болгон аялдар деле ушундай абалда, анткени балдарга кам көрүү кызматтары бардыгы үчүн жеткиликтүү эмес. Демек аялдар балдарга кам көүү үчүн же жумушка азыраак убакыт бөлүшөт, же толугу менен иштен чыкып кетүүгө аргасыз болушат. Аялдар эркектерге караганда 2,5 эсе көп акы төлөнбөгөн жумуш аткарышат. Кыргызстанда аялдар эркектерге караганда 3 эсе көп үй иштерин аткарат.
Азыркы темп менен эсептегенде, дүйнөлүк гендердик эмгек акыдагы ажырымды жоюу үчүн 257 жыл талап кылынат.
Объективдештирүү
Ар бир аял жашоосунда объективдештирүүнүн тигил же бул түрүнө туш болгон. Неопатриархалдык орнотмолор жарнама, кино тасмалар жана порно индустриясы аркылуу аялдын денесинин ар бир мүчөсүнө белгилүү бир функцияны жүктөгөн. Кино жана оюндар аялды ашыкча сексуалдык мүнөздөгү, ачык же өтө тар кийимдер менен көрсөтөт, жарнама жана мода көрсөтмөлөрүндөгү аял образдар чыныгы аял көрүнүшүнөн алыс жана көпчүлүк үчүн жеткиликтүү эмес. Наоми Вулф, "Сулуулук жөнүндө уламыштар" китебинде мындай деп жазган: «Аялдарга багытталган жарнама биздин өзүн-өзү сыйлоо сезимибизди төмөндөтөт. Эгер бизди жакшы кылып көрсөтсө, эффективдүү болбой калат”. Н.Вульф ошондой эле неопатриархат кайрадан аялды оорулууга айлантууга аракет кылып жатат деп эсептейт, бирок бул жолу истерия жана нерв оорулары аркылуу эмес, бул жолу аялдын жеткилең эместигин таңуулап, чексиз диеталарды кармоого мажбурлап жана азаптуу сулуулук ыкмаларын колдонуу аркылуу.
Симона де Бовуар объект катары кабыл алынган аял өзүнүн субъективдүүлүгүнүн чегинен чыга албайт, ошондуктан коом ага актуалдуу кылган аялдык көйгөйлөрүнүн айланасында гана айланууга аргасыз деп жазган. Неопатриархат, бир жагынан, аялга үй же карьераны тандоо мүмкүнчүлүгүн сунуштайт, бирок ошол эле учурда айнек шып, айлык акынын теңсиздиги, басмырлоо, ыдык көрсөтүү, ар дайым өчпөс сулуу образын сактай албоо аялды үй-бүлөлүк очокко кайра кайтарууга мажбурлайт.
Электр сигналдарын күчөткүч
Электр сигналдарын күчөткүч - активдүү элементтер, радиолампалар ж. б. аркылуу электр менен азыктандыруу булагынын энергиясынын эсебинен кирүүчү сигналдын ток күчүн, электр кубаттуулугун, чыңалуусун күчөтүүчү түзүлүш. Электр сигналдарын күчөткүч күчөтүү коэффиценти, чыгаруу тилкесинин эни, cигналдын формасын бузуу денгээли, кирүүчү сигнал деңгээлинин уруксат берилүүчү өзгөрүүлөрүнүн диапазону, ички ызы-чуу менен мүнөздөлөт. Электр сигналдарын күчөткүч жумушчу жыштыктын диапазонуна жараша - туруктуу токту, үн жыштыктарын, импульстук жана телекөрсөтүү сигналдарын, аралыктык жыштыкты, радиожыштыкты күчөткүч; схемалык түзүлүшү боюнча - бир каскаддуу (бир активдүү элементи бар) жана көп каскаддуу, симметриялык (2 тактылуу) жана симметриялык эмес чыгыштуу жана кириштүү болуп айырмаланат. Электр сигналдарын күчөткүч байланыш түзүлүштөрүндө, радио уктурууда, өлчөө техникасында, автоматикада, тиричилик аппараттарында ж. б. системаларда колдонулат.
Нидероршель
Нидероршель (Niederorschel) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Айхсфельд районуна кирет.
Калкы - 3258 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 19,54 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 074. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Данноритцер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Грамбин
Грамбин (Grambin) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Иккер-Рандов районуна кирет.
Калкы - 452 киши(2013-ж.). . Аянты - 17,88 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 62 017. Муниципалитеттин башчысы — Фикториа Штайн.
Гросботтвар
Гросботтвар (Großbottwar) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Людвигсбург районуна кирет.
Калкы - 8171 киши(2013-ж.). . Аянты - 25,51 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 18 021. Мэр — Райнер Герхойссер.
Пушкино (Благовещен району, Башкыртстан)
Пушкино — Башкыртстандын Благовещен районундагы айыл, Беде-Полян айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 69 киши. Почта индекси — 453446, ОКАТО коду — 80215804006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Райнзи (Миссисипи)
Райнзи (Миссисипи) (Rienzi) — Миссисипи штатынын Alcorn округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 330 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 28-62560.
Найзабеков Жумасан
Найзабеков Жумасан (1927-ж. туулган, Суусамыр кыштагы) - эмгек ардагери, айыл чарба отличниги жана мамлекеттик ишмер.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Ардланкет
Ардланкет, Ардланкат, Арделанкет, Ардланкас – тарыхый топоним.
Орто кылымда Жидгил (Жадгал) округуна караган шаар. Араб-фарсы адабияттарында ал калаа жөнүндө айрым маалыматтар кезигет. Истахри (10-к.) А. Шаш округуна кирет, Илак (орто кылымда – Ахенгеран, азыр – Ангрен) м-н Парак (Чырчык) д-нын аралыгында, Кассан ш-нан эки станция алыс турат дейт. Ибн-Хаукал (9-к.) А. Жидгил облусундагы шаар, бул аймакта андан башка калаа жок экендигин жазат. Орто кылымдагы Жидгил округу азыркы Чаткал өрөөнүнүн аймагы (В. В. Бартольд, 1900). А-ке Чаткалдын сол куймасы Аксуунун чатындагы Күлбөскан шаар чалдыбары (10–12-к-дар) төп келет.
Кейт Бланшетт
Кэтрин Элис "Кейт" Бланшетт (Cate Blanchett;/ blæntʃət /; 1969-жылдын 14-майында туулган) -австралиялык актриса жана театр режиссеру. Ал көптөгөн сыйлыктардын ээси, алты жолу Австралия кино жана теле академиясынын сыйлыгын, эки жолу "Оскар" сыйлыгын, үч жолу АКШ киноактерлор Гильдиясынын сыйлыгын, үч жолу "Алтын глобус" сыйлыгын, үч жолу Британия кино жана телекөрсөтүү академиясынын сыйлыгын алган. Актрисаны режиссер Шекхар Капурдун "Елизавета"(англ. Elizabeth) деген Англиянын канышасы Елизавета Биринчи тууралуу тарыхый тасмасындеги башкы ролу эл аралык деңгээлге тааныткан. Бул ролу үчүн актриса Британия кино жана телекөрсөтүү академиясынын "Эң мыкты актриса" номинациясын, "Алтын глобус" сыйлыгын алган жана "Эң мыкты актриса" номинациясында "Оскар" сыйлыгына талапкер болгон. Мартин Скорсезенин "Авиатор" (англ. The Aviator) биографиялык тасмасындагы Кэтрин Хепберндун ролу актрисаны атак-даңкка бөлөп, "Экинчи пландагы эң мыкты актриса" номинациясында "Оскар" сыйлыгын алып келген. Бул "Оскар" сыйлыгын алган актрисанын ролун ойногон жана ал үчүн "Оскар" сыйлыгын алган жалгыз кино жылдызы болуп калды. 2013-жылы Вуди Алендин "Жасмин" (англ. Blue Jasmine) тасмасына тартылып, дагы көптөгөн сыйлыктарга ээ болгон, анын ичинде актрисага "Оскар" сыйлыгынын "Эң мыкты актриса" номинациясы дагы ыйгарылган.
К. Бланшент "Оскар" сыйлыгын эки фильмде тең Каныша Елизавета Биринчинин ролу үчүн алган, бир ролду бир нече фильмде ойногон алты актердун арасынан жалгыз К. Бланшетт мындай сыйлыкка татыктуу болгон. Ал австралиялык кино актерлордун ичинен эки жолу "Оскар" сыйлыгын уткан жалгыз актриса. Актриса жети жолу "Оскар" сыйлыгына талапкер болгон, "Чыр-чатактуу күндөлүк" (англ. Notes on a Scandal, 2006), "Елизавета: Алтын кылым" (англ. (Elizabeth: The Golden Age, 2007), "Ал жерде мен жокмун" (англ. I'm Not There, 2007) жана "Кэрол" (англ. Carol, 2015) тасмалары үчүн бир нече сыйлыктарга көрсөтүлгөн. Ал "Таланттуу мырза Рипли" (англ. The Talented Mr. Ripley, 1999) "Вавилон" (англ. Babel), "Бенжамин Баттондун табышмактуу окуясы" (англ. The Curious Case of Benjamin Button, 2008), "Робин Гуд" (англ. Robin Hood, 2010), "Кантип драконду үйрөтсө болот"((англ. How to Train Your Dragon 2, 2014), жана "Күлчү кыз" (Жетим кыз) (англ. Cinderella, 2015) сыяктуу көрүнүктүү тасмаларга тартылган. К. Бланшет "Шакектер кожоюну" (англ. The Lord of the Rings trilogy, 2001–03) трилогиясында жана "Хоббит" (англ. The Hobbit trilogy, 2012–14) деген бюджети чоң тасмаларда башкы ролдорду ойногон. 2017-жылы Marvel Studios кинокомпаниясы тарткан "Тор: Рагнарек" (англ. Thor: Ragnarok) тасмасында катышкан.
К. Бланшет театр сахнасында дагы укмуштуудай чыгармачылык ийгиликтерге жетишкен жана төрт жолу "Пьесадагы эң мыкты актриса" номинациясында "Helpmann Award" австралиялык театр сыйлыгына татыктуу болгон.
Мот (рэпер)
Матвей Мельников - Мот жаз музыкасын сүйгөн, бекем тартипте өсүп, мектепти алтын медаль менен аяктаган. Анан да денесине татуировка чегүүгө олуттуу себеп керек деп эсептейт. Айдоочулук күбөлүгү жок, метродо жүргөн жөнөкөй Мот көпчүлүк ырларын учакта баратканда жазат.
Өмүр баяны
Моттун балалыгы Орусиянын Краснодар шаарында өткөн. Бала кезинен ырчыны ата-энеси билимге умтулууга, бекем тартипке көндүргөндөн сырткары өзүн чыгармачылыкта да сынап көрсүн деп 5 жашында бий ийримине беришет. Мектепте жакшы окугандан тышкары Мот элдик бий, латын-америка бийлерин үйрөнүп, 10 жашында хореограф Алла Духованын «Тодес» бий коллективине алынат. Аталган коллективде 5 жыл бийлегенден кийин хип-хоп бийине өтүп, бул бий түрү боюнча түрдүү эл аралык сынактарга катышып, ысымы тар чөйрөдө белгилүү боло баштайт. Аны менен катар ыр жаздырып, аны интернетке жүктөп жүрчү. Мот бул тууралуу «рэп ырчысы болуп каларым оюма келген эмес, мен үчүн рэп жөн гана хобби эле» деп айткан. Мектепти аяктаган соң Москва мамлекеттик университетинин экономист-менеджерлик адистиги боюнча билим алат.
Карьерасы
Мот 19 жашында «Битва за респект» деп аталган таланттар сынагында өнөрүн татыктуу көрсөтүп, көзгө көрүнө баштайт. Дал ушул убакта ырчы кесиптештеринин кеңеши менен Мот деген псевдонимди алат (Мот – өз аты Матвейдин кыскартылып айтылышы). Ал эми Тиматинин «Black Star» продюсердик борборуна кантип келип калгандыгы тууралуу мындай дейт: «Бир күнү таң атпай «Black Star» борборунан чалып «сиз менен чогуу иштешели дегенбиз» деп кайрылышты. Ал убакта экономист-менеджерлик адистигинде аспирантурада окуп, аны менен бирге маркетолог болуп иштечүмүн. Ойлондум да «Black Star» берген мүмкүнчүлүктү колдонууну чечтим. Бирок окуумду таштаган жокмун, анткени окуу менен чыгармачылыкты чогуу алып кетким келди».
Жеке жашоосу
Туура жүрүм-туруму менен көпчүлүк рэп ырчыларынан өзгөчөлөнгөн Мот сүйүүдө туруктуу. Кыялкеч жигит бала кезинде «Spice Girls» тобунун ырчысы Эмма Бантонго үйлөнгүсү келчү. Учурда Моттун жүрөгү бош эмес, 2 жылдан бери Мария деген бийкеч менен сүйлөшөт. Массалык маалымат каражаттарында, интернетте Мот тууралуу жагымсыз маалыматты дээрлик таппайсың. Орусиянын болочоктогу рэп ырчыларын Моттун жүзүндө көрөбүз дегендер көп. Бул жөнүндө ырчы: «Менин өмүр таржымалым таза, жаман эч нерсе таба албайсың. Бир жолу буга ишенбей өзүм жөнүндө жазылган комментарийлердин баарын окуп чыктым. Негативдүү пикирлерди тапса болот экен, айрымдарга жөн эле жакпасам, кээ бирлер өтө жупуну, жөнөкөй деп жазышыптыр. Биздин коом рэп ырчысы десе эле тентек бирөөнү элестетишет. Кээде «бул сенин сахнадагы образың, жашоодо андай эмессиң» деп жазгандар болот. Мен образ эмесмин, адаммын. Мыкты тарбия бергени үчүн ата-энеме рахмат»,- дейт.
Ли (Нү-Гэмпшир)
Калкы - 4330 киши. Болжолдуу аянты - 52.2 км². FIPS коду — 33-41460.
Шэлбурн (Массачусетс)
Шэлбурн (Массачусетс) (Shelburne) — Массачусетс штатынын Франклин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2 058 киши. Болжолдуу аянты - 60.7 км². FIPS коду — 25-61135.
Сванвилл (Мэн)
Сванвилл (Мэн) (Swanville) — Мэн штатынын Уалдо округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1357 киши. Болжолдуу аянты - 56.1 км². FIPS коду — 23-75525.
Электр өткөргүчтүк
Электр өткөргүчтүк - электр талаасынын таасири астында нерселердин электр тогун өткөрүү жөндөмдүүлүгү жана бул жөндөмдүүлүктү сан жагынан мүнөздөөчү физикалык чоңдук. Өткөргүчтө дайыма бош электр зарядын алып жүрүүчүлөр (электрондор, иондор) болот. Алардын багытталган (иреттүү) кыймылы электр тогу. Көп өткөргүчтөрдүн Электр өткөргүчтүк (металлдардын, жарым өткөргүчтөрдүн) алардагы бош электрондордун болушу менен шартталган. Электролиттерде электр тогун иондор, плазмада болсо аралаш иондуу жана электрондуу өткөрүмдүүлүк ташыйт. Чындыгында Электр өткөргүчтүк заттын температурасына, структурасына (агрегаттык абалына, дефекттерине) жана сырткы таасирге (магнит талаасы, нурландыруу, электр талаасы) да көз каранды болот. Температуранын жогорулашы менен металлдарда азаят, жарым өткөргүчтөрдө жогорулайт. Диэлектрикте эң жогорку чыңалуу гана Электр өткөргүчтүктү чоңойтот. Электр өткөргүчтүктү өлчөө материалды (айрыкча металлды, жарым өткөргүчтүн тазалыгын) изилдеп үйрөнүүнүн маанилүү методдорунун бири болуп эсептелет.
Ысык-Көл курорт зонасы
Ысык-Көл курорт зонасы - Ысык-Көл облусунда. Ага Чоктал, Чолпон-Ата, Жыргалаң, Аксуу, Жети-Өгүз, Тамга климаттык бальнеол. ж-а баткак м-н дарылоочу курорттор, о. эле бир нече курорт аймактары кирет.
Республиканын борбору Бишкек ш. м-н курорттор ж-а курорт аймактары автобус, самолёт аркылуу бай лан ыша т. Ысы ккөлд үн жээгинде, 1610–2200 м бийиктикте, түштүгүнөн Тескей Алатоо, түндүгүнөн Күнгөй Ала-Тоо м-н курчалган Ысык-Көл ойдуңунда жайгашкан. Ойдуңдун таманын дүйнөдөгү ири көлдөрдүн бири, өзгөчө кооз, дарылык касиети бар мала туздуу Ысык-Көл зэлейт. Ал деңиз деңг. 1608 м бийиктикте жатат. Көл суусунун темп-расы кышында 0°тан 4°Сге чейин, жайында 20–24°Сге чейин жылыйт. Жээгинин көп бөлүгүн кумдуу жерлер (пляждар) ээлейт. Тоо капчыгайларында теңиртоо карагайы, субальп ж-а альп шалбаасы өсөт. Аймагында Ысык-Көл биосфералык резерваты уюшулган. Ысык-Көлдүн жээгиндеги курорттор жайгашкан аймактын кышы мелүүн жумшак келип, кар катмарынын калыңдыгы чыгышты көздөй жогорулап, январдын орт. темп-расы батышында –3°С, чыгышында–4°Сден –7°Сге чейин. Жайы салкын, июлдун орт. темп-расы 17°С. Жылдык жаанчачыны батышында 110 мм, борборунда-200–280 мм, чыгышында 500 ммдей. Жылына 2600–2880 саат күн тиет. Бриз шамалдары басымдуу. Ысык-Көл ойдуңун курчап турган кырка тоолордун капталдарында жайгашкан курорттордун (Аксуу, Жети-Өгүз ж. б.) кышы салыштырмалуу суугураак (январдын орт. темп-расы –9°С),кар бир кылка жаайт; жайы салкын (июлдун орт. темп-расы 15–16°С); жылдык жаан-чачыны 500–600 мм. Алардын курорттук ресурстарынын негизин минералдуу суулар түзөт. Респ-нын терм суу зонасынын жарымынан ашыгы Ысык-Көл ойдуңунда жайгашкан. Тескей Алатоонун түн. капталынан чыккан жылуу ж-а ысык (20°тан 60°Сге чейин) булактар (Чоң Кызылсуу, Аксуу, Бозучук, Жуукучак, Керегеташ ж. б.) хим. составы б-ча азоттуу сульфат-хлорид-натрийлүү сууларга кирет (минералдануусу 0,12–0,93 г/л). Составында, о. эле кремний кислотасы, фтор, күкүрттүү суутек бар. Жалпы суткалык дебити 2 миң м3 чамасында. Күнгөй Алатоонун этегинде суткалык чыгымы 700 м3 келген Кутургу ж-а Күрмөнтү субтерм (20°С) булактары чыгат. Суусунун хим. составы Тескей Алатоодогу булактардыкына окшош (минералдуулугу 0,2 г/л). Ысык-Көлдү курчаган тоо капталдарындагы терм булактарынын ичинен радондуу, орто ж-а аз минералдашкан Жетөгүз минералдуу суусунун мааниси зор; анын базасында Жетөгүз курорту иштейт. Ысык-Көл өрөөнүнүн борб. Бөлүгүндөгү артезиан бассейнине кирген минералдуу терм сууларынын бардыгы (Карабулуң жарым аралындагы Үчкайнар булагынан башкасы) геол. чалгындоо, бургулоосунун натыйжасында табылган. Ысык-Көлдүн түн. жээгинде Бает, Карой, Корумду кышнын ж-а Чолпоната ш-нын жанынан минералдуу ысык суулар чыгарылган (к. Чолпоната минералдуу суусу). Артезиан бассейнинин чыгыш бөлүгүнөн чыгарылган ысык булактын базасында Жыргалаң курорту иштейт. Бальнеол. курорттор үчүн Ысык-Көлдүн хлорид-сульфат-натрий-магнийлүү көл суусунун (минералдануусу 6 г/л чамасында) келечекте мааниси зор. Ы. к. з-нда минералдуу суулардан тышкары дары баткактардын мааниси зор.
Сульфиддүү дары баткак кендери (7) Ысык-Көл акваториясында ж-а анын жээк бөлүгүндө Карой, Чолпоната, Күрмөнтү, Жыргалаң, Кызылсуу ж-а Тамгада (запасы 3,5 млн м3) жайгашкан. Ден соолукту чыңдоодо өрөөндүн жагымдуу климатынын да таасири чоң. Ы. к. з-нда 100дөн ашык дарылоо-ден соолукту чыңдоо жайлары – 12 санаторий (1010 орундуу), 7 эс алуу үйү (3,3 миңден ашык орундуу), 47 пансионат (13 миңден ашык орундуу), 5 турбаза (2,5 миңдей орундуу), көптөгөн спорттук-ден соолукту чыңдоо ж-а балдар лагерлери бар. Курорт сезонунда 300 миңдей адам эс алат. Ы. к. з. тамак сиңирүү, кыймыл-а таяныч, дем алуу органдары, нерв ж-а жүрөк кантамыр системалары, гинекологиялык ж. б. ооруларды дарылоого жагымдуу. Келечекте дүйнөлүк маанидеги курорт зонасына айланып (эс алуу, туризм, альпинизм ж-а санитариялык дарылоо), санаторий, эс алуу үйлөрү, пансионат, мейманкана, мотель, туристтик ж-а спорттук базалар курулмакчы. 17 курорттук дарылоо комплексин түзүү белгиленген; алар ири 3 р-нго Түн. (борбору – Чолпоната), Чыгыш (борбору – Каракол), Түш. (борбору – Тамга) бирикмекчи.
Айхенау
Калкы - 11 961 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,98 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 79 118. Муниципалитеттин башчысы — Хуберт Юнг.
Хальбемонд
Хальбемонд (Halbemond) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Аурих районуна кирет.
Калкы - 1055 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 52 010. Муниципалитеттин башчысы — Херман Гроневольд.
Лэ Рой
Лэ Рой (Le Roy) — Мичиган штатынын Osceola округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 267 киши. Болжолдуу аянты - 2.59 км². FIPS коду — 26-47100.
Кедовка
Кедовка — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - АО деңиз орун алган. Дарыянын узундугу - 23 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
Абшыр-Ата
Абшыр-Ата — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Ноокат районундагы айыл. Кулатов айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 3468 киши.
Дрес
Дрес (Drees) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вульканайфель районуна кирет.
Калкы - 154 киши(2013-ж.). . Аянты - 1,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 33 210. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Хаймер.
Элк Ривэ (Миннесота)
Элк Ривэ (Миннесота) (Elk River) — Миннесота штатынын Sherburne округуна караган АКШ шаары.
Назаров Солтонбек
Назаров Солтонбек (28. 1. 1950-ж. туулган, Сокулук району, Военно-Антоновка кыштагы) - Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген машыктыруучусу (1989), СССР спортунун мастери (1973).
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Александр Фридман
Александр Александрович Фридман (1888-1925), россиялык математик жана геофизик.
Илимде өтө эрте айтылган жаӊы идеялардын жаратуучуларын замандаштары кыялкеч же еретиктер деп жарыялашат. Алардын концепциясы жылдар өткөндөн кийин гана, көбүнчө көзү өткөндөн кийин гана тааныла баштайт. Мындай тагдырга Фридман да туш болгон. Өмүрү өткөндөн көп жылдан кийин анын улуу математик, механик, теориялык метеорологиянын негиздөөчүсү экендигин билишкен. Эйнштейндин жалпы салыштырмалуулук теориясын чечкиндүү интерпретациялап, стационардык эмес Аалам теориясын түзгөн.
Александр Фридман 1888-ж. 17-июнда Петербургда музыканттын үй-бүлөөсүндө төрөлгөн. Бала кезинде эле дүйнөнүн гармониясы - сандардын жана чоӊдуктардын гармониясы, математика кызыктырган, Петербург университетинде академик Стекловдон сабак алып, кафедрада профессордук наамга даярдоого калтырылган. Башталышында метеорологияга көӊүл буруп, Жердин атмосферасын "гидродинамиканын математикалык чыгарылышын иллюстрациялоочу гиганттык табигый лаборатория" деп эсептеген. Атмосферадагы куюндарды жана агымдарды аэронавигациядагы практикалык маселелерди чечүүгө зарыл теориялык тыянактарды чыгарууга колдонгон. Фридман 1920-ж. башкы геофизикалык обсерваторияга кызматкер катары кабыл алынып, 1925-ж. директору болуп дайындалат.
Фридмандын өмүрү физикадагы илимий революциянын дооруна туш келген. Эйнштейндин жалпы салыштырмалуулук теориясы мейкиндик жана убакыт жөнүндө, Ааламдын чексиздиги жөнүндө кылымдарда калыптанган түшүнүктөрдү талкалады. Бул теориядагы Ааламдын стационардуулугу жөнүндө постулаттан биринчи болуп баш тарткан. 1922-ж. татаал систетемаларды баяндаган дүйнөлүк оӊ теӊдемени анализдеп, фундаменталдуу тыянакка келген: бул теӊдемелер кандай гана шарт болбосун чыгарышы көп болорун далилдеген. Демек, салыштырмалуулук теориясынын теӊдемелери Ааламдын чектүүлүгү жана формасы жөнүндө суроого жооп бере албастыгы белгилүү болгон.
Ааламдын стационардуулугу жөнүндө Эйнштейиндин постулаттын Фридман Ааламдын бир тектүүлүгү жана изотроптуулугу жөнүндө тыянак менен алмаштырган. Эсептөөлөрүндөгү Фридман көрсөткөн каталарды Эйнштейн ошол журналда мойнуна алып, жаш теоретик бул проблема боюнча жаӊы багыт ачкандыгын белгилеген. Бул маселенин бир чечилишинде Аааламдын ийрилик радиусу бир калыпта өсөрү аныкталган. Фридман 38 жашында оорудан каза болгондон кийин космологиядагы анын аты унутулуп калган. Бул эмгекке 1945-ж. Эйнштейн акыйкат баа берген: "Фридмандын жасаган тыянактарда жылдыздар системасынын кеӊейүүсүн Хабллдын ачылышы далилдеди. Мындан ары Фридман баяндаган идеяларга эч ким күмөн санабай калды."