cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Өрүү
Өрүү - кайыштан ат жабдыктарын, көктөн камчы жасоо өнөрү. Өрүүнүн терме, жылан боор, суйсалма (каз тандай), котур, нөкөр, жөрмөм, жон же кыр, жырым, жети кашка, беш кашка ж. б. түрлөрү бар. Өрүүнүн 24 талды бирден өткөзүп, 4 тал ирети менен жупталып, 8 курдай терилгени эң татаал деп эсептелет.
Нектон
Нектон (гр. nēktos – сүзүүчү ) – суу агымына туруштук бере алуучу жана бир кыйла аралыкка активдүү сүзүп жүрүүчү жаныбарлар жыйындысы. Нектондун өтө көп жанатуруктуу өкүлдөрү – балыктар, кальмарлар, кит сымалдар, деңиз жыландары. Нектонго, ошондой эле кургактыкта тукумдап, бирок сууда азыктануучу жаныбарлар, мисалы,калак буттуулар, суу таш бакалары, пингвиндер, калан жана башка кирет. Алардын денеси сүйрү формада болуп, кыймыл органдары жакшы өрчүгөн. Нектон деңиздин үстүнкү тереңдигинде абдан ар түрдүү жана көп санда, себеби ал андагы азыктардын молдугуна байланыштуу.
Хьюрстбоурн Акрс (Кентукки)
Хьюрстбоурн Акрс (Кентукки) (Hurstbourne Acres) — Кентукки штатынын Джэфферсон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1504 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 21-38818.
Нойштадт (Фогтланд)
Нойштадт (Фогтланд) (Neustadt/Vogtl) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Фогтланд районуна кирет.
Калкы - 1077 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 12,98 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 1 78 440. Муниципалитеттин башчысы — Гизела Шөлай.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Николай Некрасов
Некрасов Николай Алексеевич [28. 11(10. 12). 1821, Немиров деген жер, азыркы Винница облусунун аймагында – 27. 12. 1877 (8. 1. 1878), Петербург] – орус акыны. Балалык чагы Ярославль облусунун Грешнев (азыр Некрасов) кышаарында өткөн. Бул анын дыйкандар менен волгалык бурлактардын оор турмушун өз көзү мененкөрүп, крепостнойчулуктун ырайымсыз адеп-ахлагын эртелеп аңдап билишине мүмкүндүк берген. 1832–37-жылы Ярославль гимназиясында окуган. 1838-жылы«Ой», 1840-жылы«Үмүт жана добуш» ыр жыйнактары жарыкка чыккан. Бул жыйнактагы ырлар Белинский тарабынан учурунда катуу сындалган. 1841-жылы Белинский менен таанышканы кийин Некрасовдун акындык тагдырында чечүүчү мааниге ээ болгон. «Бешик ыры» (1845), «Караңгы көчө менен бара аламбы» (1847) аттуу ырларында шаар турмушунун социалдык карама-каршылыктары, «Мекен» (1846), «Ит агытып, аң уулоо» (1846) сыяктуу ырларында крепостнойлук укук, помещиктер турмушу сындалат. Некрасов 40-жылдары жакырлардын турмушунан алып прозалык чыгармалар да жазган: «Петербургдун булуң-буйткалары» (1845) очерки, «Дүйнөнүн үч өлкөсү» (1849; А. Панаева экөө) романы жана башка 1847-жылы Белинскийдин колдоосу менен «Современник» журналын чыгарууга киришкен. Бул жылдары акын крепостной айыл-кыштактардагы кайгыны, жокчулукту көрсөтүүдөн («Кыштакта», 1853) калк каршылыгын (протестин) көрсөтүүгө өтүп, революционерлердин образын түзөт («Бактысыздар» поэмасы, 1856), эзилген элдин ырчысы катары чыгат («Кире бериштеги ойлор», 1858, кыргызчасы – 1971; «Волгада», 1860; «Темир жол», 1864). Реформадан кийинки жылдары Некрасов дыйкандардын турмушун, аял тагдырын, помещиктердин зомбулугун тайманбай акыйкат сүрөттөгөн чыгармаларды жараткан: «Кыдырма соодагерлер» (1861), «Кызыл тумшук карт аяз» (1863, кыргызчасы – 1955), «Россияда ким жыргайт» (1863–77, кыргызчасы – 1975) поэмалары. «Современник» жабылгандан кийин (1866) Н. «Отечественные записки» журналын (1868) чыгарууга өткөн. Бул мезгилден баштап дворяндык-буржуазиялык коомдун кемчиликтерин ашкерелөө, аны сынга алуу («Замандаштар» аттуу сатиралык поэмасы, 1875), революционерлерди даңазалоо [«Чоң ата» (1870), «Орус аялдары» (1871–72) деген поэмалар] анын поэзиясындагы негизги темага айланган. Некрасов орус поэзиясында Пушкин менен Лермонтовдун реалисттик салтын жаңы шартта өрчүткөн. Анын чыгармалары орус классикалык жана совет поэзиясынын өрчүшүнө жагымдуу таасир тийгизген. Некрасовдун көп чыгармалары кыргызчага которулган.
Вудсбороy (Мэриленд)
Вудсбороy (Мэриленд) (Woodsboro) — Мэриленд штатынын Frederick округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 846 киши. Болжолдуу аянты - 1.8 км². FIPS коду — 24-86750.
Нойендорф (Айфель)
Нойендорф (Айфель) (Neuendorf (Eifel)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Херберт Пробст районуна кирет.
Калкы - 94 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,71 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 272. Муниципалитеттин башчысы — Херберт Пробст.
Ниэнборстель
Ниэнборстель (Nienborstel) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Рендсбург-Экернфөрде районуна кирет.
Калкы - 601 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,37 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 58 113. Муниципалитеттин башчысы — Уве Раймерс.
Джосэфвилл (Миссури)
Джосэфвилл (Миссури) (Josephville) — Миссури штатынын Saint Charles округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 270 киши. Болжолдуу аянты - 4.1 км². FIPS коду — 29-37700.
Мидланд Парк (Нү-Жерси)
Мидланд Парк (Нү-Жерси) (Midland Park) — Нү-Жерси штатынын Берген округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7128 киши. Болжолдуу аянты - 4.1 км². FIPS коду — 34-46110.
Красный Клин (Алшеев району, Башкыртстан)
Красный Клин — Башкыртстандын Алшеев районундагы айыл, Зеленоклин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 279 киши. Почта индекси — 452120, ОКАТО коду — 80202818003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Горчаки (Давлекан району, Башкыртстан)
Горчаки — Башкыртстандын Давлекан районундагы айыл, Микяшев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 136 киши. Почта индекси — 453418, ОКАТО коду — 80222831003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Рипс
Рипс (Rieps) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк-Батыш Мекленбург районуна кирет.
Тонгул
Тонгул — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Четь дарыясынын сол жээгинен 83 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 102 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Магнетрон
Магнетрон [гр. magnetis — магнит жана (элек)трон] —- магнит талаасындагы (талаа диоддун огу боюнча багытталат) коаксиаль цилиндр түрүндөгү диод; өтө жог. жыштыкта иштөөчү генератордуу электр вакуум прибо­ру.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Люнен
Люнен (Lünen) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Арнсберг административдик округуна карайт. Унна районуна кирет.
Калкы - 87530 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 59,18 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 78 024. Мэр — Ханс Вильхельм Штодоллик.
Шаар административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
Вольнцах
Вольнцах (Wolnzach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Пфаффенхофен (Ильм) районуна кирет.
Калкы - 11 017 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 91,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 86 162. Муниципалитеттин башчысы — Йенс Махольд.
Өсүмдүк географиясы (фитогеография)
Өсүмдүк географиясы (фитогеография) — ботаника менен физикалык географиянын өсүмдүктөрдүн түрлөрүнүн өткөндөгү жана учурдагы географиялык таралуу закон ченемин изилдөөчү бөлүгү. Өсүмдүк географиясынын негизги объектилери: айрым түрлөрдүн ареалдары, ошондой эле Жердин ар кайсы аймактарындагы флора. Флоранын жана анын айрым элементтеринин келип чыгышын айкындоо, ошондой эле флорасы боюнча райондоштуруу өсүмдүк географиясынын негизги милдети.
Магний куймасы
Магний куймасы — негизи маг­ний болгон куйма. Ал куюлма жана деформациялануучу куйма болуп негизги 2 топко бөлүнөт. Куюлма Магний куймасынан ар кандай түспөлдүү (фасондуу) куюлма тетиктер, деформа­циялануучу куймадан пресетов, жумурубоюнча иштетүү, согуу жана штамптоо аркылуу чала иштетилген тетиктер даярдалат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Магнетрон тибиндеги приборлор
Магнетрон тибиндеги приборлор — өтө жогорку жыштыктагы (300 Мгц—300 Тгц) электр-вакуум приборлор классы.
Бул приборлордо электрондор кайчылашкан туруктуу электр жана магнит талаада кыймылдашат. Магнетрон тибиндеги приборлор радиолокация жана навигация түзүлүштөрүндө, космос байланыш каражатында, сызыктуу ылдамдаткычтарда, мед. аппараттар да ж. б. электр-магнит термелүүлөрүн пайда кылуу ж-а аларды күчөтүү үчүн колдонулат. Магнетрон тибиндеги приборлордо туруктуу электр талаасы анод менен катоддун аралыгында, ал эми туруктуу магнит талаасы туруктуу электр талаасынын күч сызыктары менен электрондордун кыймылынын багытына перпендикулярдуу пайда болот. Бул приборлор коп функциялуу касиетке ээ.
Бардык Магнетрон тибиндеги приборлор— коп резонатордуу магнетрон. Электрондордун агымы менен электр-магнит талаанын оз ара аракетипин магне­трон принцибинде түрдүү көп при­борлор түзүлдү. Алар акырындатуучу системалардын конструкциясы жана электрон агымын пайда кылуучу түзүлүштөрү боюча айырмаланат. Ошого жараша Магнетрон тибиндеги приборлор үч түргө бөлүнөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Ниэнбюттель
Ниэнбюттель (Nienbüttel) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штайнбург районуна кирет.
Калкы - 146 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 4,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 61 076. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Йон.
Шайбе-Альсбах
Шайбе-Альсбах (Scheibe-Alsbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Зоннеберг районуна кирет.
Калкы - 568 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 19,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 72 016. Муниципалитеттин башчысы — Петер Лойтойссер.
Игл Гроув (Айова)
Игл Гроув (Айова) (Eagle Grove) — Айова штатынын Райт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 10.3 км². FIPS коду — 19-23250.
Калкы
2010-жылы калкы 3712 киши болгон.
Нойербург
Нойербург (Neuerburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 1530 киши(2013-ж.). . Аянты - 10,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 088. Муниципалитеттин башчысы — Вилли Хермес.
Хопферау
Хопферау (Hopferau) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Восточный Альгой районуна кирет.
Калкы - 1080 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13.19 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 77 135. Муниципалитеттин башчысы — Грегор Байрхоф.
Өсүмдүк анатомиясы
Өсүмдүк анатомиясы - ботаниканын өсүмдүктүн ички түзүлүшүн изилдөөчү бөлүмү. Өсүмдүк анатомиясынын пайда болуусу микроскопту ойлоп табуу жана италиялык биолог М. Малыгагинин жана англиялык ботаник Н. Грюнун биринчилерден болуп өсүмдүк обьектисин микроскоптук изилдөөлөрү менен байланыштуу (17-кылымдын аягы). 19-кылымда өсүмдүк клеткасын изилдөөлөрдү немис биологу Т. Шванн клетка теориясын иштеп чыгууда пайдаланган. 19-кылымдын 2-жарымында 20-кылымда өсүмдүк клеткаларын, ткандарын жана алардын органоиддерин изилдөө алардын онтогенез процессиндеги өсүүсүн, өөрчүшүн изилдөө менен тыгыз байланышта жүргүзүлгөн. Өсүмдүк анатомиясынын маалыматтары агрономия, техника, тарых жана археология, өнөр жайдын фармацевтика, кагаз, жыгач иштетүү ж. б. тармактарында пайдаланылууда.
Бэннсвил (Мэриленд)
Бэннсвил (Мэриленд) (Bennsville) — Мэриленд штатынын Charles округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7325 киши. Болжолдуу аянты - 44.0 км². FIPS коду — 24-06615.
Милфорд (Нү-Жерси)
Милфорд (Нү-Жерси) (Milford) — Нү-Жерси штатынын Хантердон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1233 киши. Болжолдуу аянты - 3.2 км². FIPS коду — 34-46260.
Носсен
Носсен (Nossen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Дрезден административдик округуна карайт. Мейсен районуна кирет.
Жаңы Сепяш (Алшеев району, Башкыртстан)
Жаңы Сепяш — Башкыртстандын Алшеев районундагы айыл, Ибраев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 350 киши. Почта индекси — 452136, ОКАТО коду — 80202819001.
Носсен
Калкы - 7162 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 50,50 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 2 80 280. Мэр — Уве Анке.
Шаар административдик курамы боюнча 15 шаардык районго бөлүнөт.
Туендат
Туендат — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кия дарыясынын сол жээгинен 33 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 40 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Өсүмдүк даты
Өсүмдүк даты - өсүмдүктөрдүн кеңири тараган жана өтө зыяндуу илдети. Basidiomycetes классындагы дат козу карын пайда кылат. Өсүмдүктүн илдетке чалдыккан органдарында ичинде козу карын спорасынан турган дат күкүмү бар ар кандай формадагы (тегерек, сүйрү) жана чоңдуктагы ыйлаакча пайда болот. Бардык дат козу карындар — облигаттык мителер.
Эгилме жана жапайы өсүмдүктүн ар бирине мүнөздүү датты пайда кылат. Күрөшүү чаралары: терен айдоо; агротех. иштерди туура жүргүзүү, айрыкча дан эгиндеринин илдетке туруктуу сортторун эгүү ж. б.
Дэйдвилл (Миссури)
Дэйдвилл (Миссури) (Dadeville) — Миссури штатынын Dade округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 224 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 29-17992.
Хьюстонвилл (Кентукки)
Хьюстонвилл (Кентукки) (Hustonville) — Кентукки штатынын Линкольн округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 347 киши. Болжолдуу аянты - 1.6 км². FIPS коду — 21-38836.
Ритцеров
Ритцеров (Ritzerow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Деммин районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Магний рудалары
Магний рудалары — курамында бөлүп алууга ири жактан татыктуу өлчөмдөгу магний бар табигый минералдардын чогундусу.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Неман дарыясы
Неман дарыясы (литвача Нямунас) – Беларусия, Литва жана Россия аркылуу аккан дарыя. Узундугу 937 км, алабынын аянты 98,2 миң км2. Минск дөңсөөсүнүн түштүгүнөн башталып, Неман оёңу, Балтика жалчасы (мында босоголорду пайда кылат), Ортонку Литва ойдуңу аркылуу агат да, Балтика деңизиндеги Курши булуңуна куярда дельтаны пайда кылат. Негизги куймалары: Нярис (Вилия) – оң, Щара, Шяшупе – сол. Орточо чыгымы 685 м3/сек. Жазында суусу кирип, жайында, күзүндө жана кышында жамгырдан ташкындайт. Декабрдан марттын аягына чейин тоңот. Неман каналдар аркылуу Преголя дарыясы, Днепр (Огинский каналы; азыр соолуп калган) жана Висланын (Август каналы) алаптары менен туташат. Немандын алабындагы суунун жартысын Вилея-Минск суу системасы аркылуу Днепрдин алабына бурат. Чатынан 782 кмге чейин (Каунас ГЭСинде токтойт) кеме жүрөт. Боюнда Гродно, Друскининкай, Каунас, Советск жана башка шаарлар жайгашкан.
Красная Поляна (Давлекан району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Магний кычкылы
Магний кычкылы, MgO — түссүз кристалл; тыгызд. 3,58 г/с.и3, эрүү t 2800°С, кайноо t 3600°С. Сууда на­чар эрийт.
Майда ак күкүм түрүндөгү, б. а. аморфтук MgO абадан суунун буусу менен С02 сицирип алып, Mg (ОН), ж-а MgC03 пайда кылат. М. к. кислоталар менен оңой кошулат. Абдан ысытылган MgO суу м-н кошулбайт, кислотада эрибейт. Жара­тылышта минерал түрүндө жолугат. Ө. ж-да магнезитти ж-а доломитти күйгузуү, магний сулъфатын, негиздик карбонатын ысытып ажыратуу менен алынат. М. к. отко чыдамдуу буюм жасоодо, магнезия цементин, курулуш материалын алууда, нефть продуктуларын тазалоодо ж-а меди­цинада колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Өсүмдүк зыянкечтери
Өсүмдүк зыянкечтери - эгилме өсүмдүктөргө залал келтирүүчү жандыктар. Ө. з. жылына дүйнөлүк түшүмдүн 20-25% ин жок кылат. Өсүмдүк зыянкечтеринин ичинен айрыкча омурткалуулардан кемирүүчүлөр, омурткасыздардан боор буттуу моллюскалар, нематодалар классындагы жумуру курттар, ошондой эле курт-кумурска жана жөргөмүштөрдүн, көп буттуулардын жана чаян сымалдар классынын көп түрү зыян келтирет, к. Өсумдук бити, Колорада коңузу.
Хоргау
Хоргау (Horgau) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Аугсбург районуна кирет.
Калкы - 2497 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,52 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 72 159. Муниципалитеттин башчысы — Томас Хафнер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Нематодоздор
Нематодоздор – өсүмдүк, мал жана адамдын мите нематодалар (жумуру курттар) пайда кылуучу гельминтоздорунун (аскаридоз, амидостомоз, диктиокаулёз, метастронгилёз, мюллериоз, оксиуроз, параскаридоз жана башка) жалпы аты. Курттун узундугу 1 ммден 1 мге чейин, жип сымал же түрүлгөн формада, айрым жыныстуу, тамак сиңирүү, бөлүп чыгаруу жана нерв системалары бар. Мите адамдын ткандарында жана органдарында (ичеги-карын, булчуң, дем алуу органдары, боор, бөйрөк жана башка) мителейт. Нематодоздор геонематоздор жана бионематоздор болуп бөлүнөт. Геонематоздун козгогучу сырткы чөйрөдө (топурак, суу, буюм) көбөйөт, ал эми бионематоздун козгогучу ээсин алмаштыруу мененөрчүйт. Нематодоздор адамга суу, тамак-аш аркылуу жугат. Нематодоздор малдын чоңоюшун кечиктирет, продукттуулугун төмөндөтүп, өлүмгө дуушар кылат. Алдын алууда короо-жайды таза кармоо, баалуу тоют жанасуу менен камсыз кылуу, гельминтсиздендирүү иштерин өз убагында жүргүзүү, жайытты алмаштырып туруу жана башка иштердин мааниси чоң. Дарылоодо гельминттерге каршы дарылар колдонулат. Нематодоздор менен өсүмдүктөр да жабыркайт. Илдетке чалдыккан өсүмдүктүн үрөнү кечигип чыгат, өсүмдүктүн сабагы жооноюп, жалбырагы кичиреет. Өсүмдүк жакшы бүрдөбөй, соолуйт жана түшүм бербейт, акыры куурап калат. Каршы күрөшүү үчүн өсүмдүк үрөнүн дарылоо, топуракка нематоцид чачуу керек.
Вольферсдорф
Вольферсдорф (Wolfersdorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Фрайзинг районуна кирет.
Ида Гроув (Айова)
Ида Гроув (Айова) (Ida Grove) — Айова штатынын Айда округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 5.4 км². FIPS коду — 19-38010.
Калкы
2010-жылы калкы 2350 киши болгон.
Шайдиц
Шайдиц (Scheiditz) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Хольцланд районуна кирет.
Калкы - 41 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 1,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 082. Муниципалитеттин башчысы — Эдгар Димлер.
Немертиндер
Немертиндер (Nemertini) – омурткасыз жаныбарлар тиби. Денеси курт сымал, узундугу 0,5 ммден 30 мге, туурасы 9 ммге жетет. Баш жагында оозу, сезүү органдары жана тумшук тешиги болуп, андан узун, булчуңдуу тумшугун коргонуу жана кол салуу үчүн чыгарат. Денеси түктүү эпителий менен капталган. Анын астында көп катмарлуу күчтүү булчуңу бар. Дене көңдөйү паренхима менен толгон. Түз ичегиси арткы учунда ануска ачылат. Кан айлануусу жабык. Бөлүп чыгаруу органы жакшы өрчүгөн. Нерв системасы мээ түйүнүнөн жанаузата кеткен нерв талчалардан турат. Айрым жыныстуу. Бир классы, 800дөй түрү бардык океан, деңиздердин көбүнчө түбүндө жашоочу жырткычтар, айрымдары моллюска, краб жана деңиз жылдыздарынын митеси жана симбионту. 30дай түрү тузсуз сууда, 10дон ашык түрү топуракта (жерде) жашайт.
Тулуюл
Тулуюл (Чоң Тулуюл) — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - 429 дарыясынын оң жээгинен км алыстыкта Кия орун алган. Дарыянын узундугу - 41 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Мөнезее
Мөнезее (Möhnesee) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Арнсберг административдик округуна карайт. Зөст районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 15 шаардык районго бөлүнөт.
Монмаус Бич (Нү-Жерси)
Монмаус Бич (Нү-Жерси) (Monmouth Beach) — Нү-Жерси штатынын Монмут округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3279 киши. Болжолдуу аянты - 5.0 км². FIPS коду — 34-47130.
Вэст Лаурэл (Мэриленд)
Вэст Лаурэл (Мэриленд) (West Laurel) — Мэриленд штатынын Prince George округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4083 киши. Болжолдуу аянты - 10.9 км². FIPS коду — 24-83025.
Довэр (Миссури)
Довэр (Миссури) (Dover) — Миссури штатынын Lafayette округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 108 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 29-19918.
Нойеркирх
Нойеркирх (Neuerkirch) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Хунсрүк районуна кирет.
Калкы - 275 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 101. Муниципалитеттин башчысы — Фолькер Вихтер.
Магнит аномалиялары
Магнит аномалиялары — жер бетиндеги магнит талаасынын бир калыптагы абалынан өзгөрүп, кескин түрдө көбөйгөн геомагниттүү талаа.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Ниэнвольд
Ниэнвольд (Nienwohld) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штормарн районуна кирет.
Калкы - 459 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,19 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 62 051. Муниципалитеттин башчысы — Дорис Шульц.
Хэйден (Кентукки)
Хэйден (Кентукки) (Hyden) — Кентукки штатынын Лесли (Leslie) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 204 киши. Болжолдуу аянты - 2.1 км². FIPS коду — 21-38908.
Немет Дьюла
Немет Дьюла (2. 11. 1890, Карцаг ш., азыркы ЯсНадькун-Сольнок – 17. 12. 1976, Будапешт) – түрколог-лингвист, Венгрия ИАнын анык мүчөсү (1935), Болгария ИАнын (1948), Германия ИАнын (1955) корреспондентмүчөсү, Будапешт университетинин профессор (1906–64). Негизги эмгектеринде түрк филологиясын, венгрлердин байыркы тарыхын, ошол эле 9-кылымдын аягына чейинки уруулук абалын жана алардын этногенезиндеги түрктөрдүн ролун изилдеген. Ошондой эле түрк урууларынын пайда болушу, орхон рун жазуу эстеликтерин чечмелеп окуу жанагунндардын кайсы тилде сүйлөгөнүн изилдеген эмгектери бар. Н. түрк грамматикасынын автору. Кошут атындагысыйлыктынлауреаты (1948), Хельсинкидеги финн-угор коомунун (1931) корреспондент-мүчөсү, Лондон Королдук Азия коомунун мүчөсү (1956) болгон.
Нюнхриц
Нюнхриц (Nünchritz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Дрезден административдик округуна карайт. Риза-Гросенхайн районуна кирет.
Калкы - 6115 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 31,11 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 2 85 190. Муниципалитеттин башчысы — Герд Бартольд.
Поляковка (Давлекан району, Башкыртстан)
Поляковка — Башкыртстандын Давлекан районундагы айыл, Поляк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 386 киши. Почта индекси — 453415, ОКАТО коду — 80222834001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Акберда (Алшеев району, Башкыртстан)
Акберда — Башкыртстандын Алшеев районундагы айыл, Ибраев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 89 киши. Почта индекси — 452136, ОКАТО коду — 80202819002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Маунтэйн Лэйкс (Нү-Жерси)
Маунтэйн Лэйкс (Нү-Жерси) (Mountain Lakes) — Нү-Жерси штатынын Моррис округуна караган АКШ шаары.
Рихтенберг
Рихтенберг (Richtenberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан Шаар. Түндүк Төмөнкү Померания районуна кирет.
Калкы - 1350 киши(2013-ж.). . Аянты - 15,63 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 57 075. Мэр — Карлдитер Вегнер.
Немис тили
Немис тили, немец тили – немистердин, австриялыктардын жана швейцариялыктардын бир бөлүгүнүн тили. Люксембургдагы расмий эки тилдин бири. Немис тилинде сүйлөөчү калктар КМШ өлкөлөрүндө, АКШ жана башка айрым мамлекеттерде жашашат. Инди-европа тилдеринин батыш герман тобуна кирет. Немис тилинин тарыхы байыркы, жогорку немис (8–11-кылым), орто жогорку немис (12–13-кылым), эртеги жаңы жогорку немис (14–16-кылым) жана жаңы жогорку немис 17-кылымдан баштап) тилдери деп 4 мезгилге бөлүнөт. Азыркы немец адабий тилинде 16 үндүү тыбыш, 3 дифтонг, 19 үнсүз тыбыш, 2 аффриката бар. Морфологиялык өзгөчөлүктөрү грамматикалык категориялар аркылуу туюнтулат. Жазмасы латын алфавитинин негизинде. Германия, Австрия, Швейцариядагы адабий тилдери өз ара айырмалуу. Ал айырма көбүнчө лексикадан жана сүйлөөдөн даана байкалат.
Имогэн (Айова)
Имогэн (Айова) (Imogene) — Айова штатынын Фримонт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.5 км². FIPS коду — 19-38055.
Калкы
2010-жылы калкы 66 киши болгон.
Хэйзел (Кентукки)
Хэйзел (Кентукки) (Hazel) — Кентукки штатынын Каллоуэй (Calloway) округуна караган АКШ шаары.
Өсүмдүк морфологиясы
Өсүмдүк морфологиясы (фитоморфология) - өсүмдүк түзүлүшүнүн закон ченемдүүлүгү жана форма пайда кылуу процесси жөнүндөгү илим. Өсүмдүк морфологиясы кең мааниде өсүмдүк формасын бүтүндөй өсүмдүктүн клетка органоиддеринин жана макромолекулалардын түзүлүшүнө чейинки деңгээлде, тар мааниде макроструктураны изилдейт. Өсүмдүк морфологиясынан өз алдынча өсүмдүк анатомиясы, эмбриологиясы жана цитологиясы бөлүнүп чыккан. Өсүмдүк морфологиясы изилдеген объектилерине жараша палинология (чанчаларды изилдейт), карпология (мөмөлөрдү), ризология (тамыр системаларын) болуп айырмаланат, к. Морфология макаласын.
Хэйзел (Кентукки)
Калкы - 440 киши. Болжолдуу аянты - 1.0 км². FIPS коду — 21-35380.
Джанкшн Сити (Миссури)
Джанкшн Сити (Миссури) (Junction City) — Миссури штатынын Madison округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 319 киши. Болжолдуу аянты - 0.9 км². FIPS коду — 29-37736.
Гирдлтри (Мэриленд)
Гирдлтри (Мэриленд) (Girdletree) — Мэриленд штатынын Worcester округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 117 киши. Болжолдуу аянты - 1.7 км². FIPS коду — 24-32250.
Хофкирхен (Дунай)
Хофкирхен (Дунай) (Hofkirchen (Donau)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Пассау районуна кирет.
Калкы - 3623 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 32,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 75 127. Муниципалитеттин башчысы — Вильхельм Вагенпфайль.
Тундинка (дарыя)
Тундинка — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - 1 дарыясынын сол жээгинен км алыстыкта Кривая орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ниэндорф (Мельдорф)
Ниэндорф (Мельдорф) (Nindorf (bei Meldorf)) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Дитмаршен районуна кирет.
Магнит бирдиктери
Магнит бирдиктери — заттын магниттик касиеттерин мүнөздөө үчүн колдонулуучу бирдиктер.
Бирдиктердин эл аралык системасында (СИ) магнит агымы — вебер (вб); магнит индукциясы — магнит талаасынын электр тогу бар өткөргүчтүн бөлүгүнө аракет кылган күчүнүн ошол өткөргучтүн узундугу менен ток күчүнүн көбөйтүндүсүнө болгон катышы аркылуу аныкталган вектордук чоңдук, анын бирдиги — тесла (т).
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Шалькау
Шалькау (Schalkau) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Зоннеберг районуна кирет.
Калкы - 3202 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 33,58 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 72 015. Мэр — Райнхард Ценер.
Шаар административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Ибра (Кугарчин району, Башкыртстан)
Ибра — Башкыртстандын Кугарчин районундагы айыл, Ибраев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 162 киши. Почта индекси — 453331, ОКАТО коду — 80238815001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Нойлайнинген
Нойлайнинген (Neuleiningen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Дүркхайм районуна кирет.
Калкы - 834 киши(2013-ж.). . Аянты - 9,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 32 038. Муниципалитеттин башчысы — Франц Адам.
Обервизенталь
Обервизенталь (Oberwiesenthal) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Хемниц административдик округуна карайт. Эрзгебиргскрейс районуна кирет.
Калкы - 2461 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 39,98 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 1 71 240. Мэр — Мирко Эрнст.
Балто-Ивановка (Давлекан району, Башкыртстан)
Балто-Ивановка — Башкыртстандын Давлекан районундагы айыл, Поляк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 61 киши. Почта индекси — 453415, ОКАТО коду — 80222834002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Магнит жылуулук кубулушу
Магнит жылуулук кубулушу — нерсе магниттелгенде же магниттүүлүгүн жоготкондо анын жылуулук абалынын өзгөрүшү.
Магнит жылуулук кубулушу магнит абалы адиабаталык жана изотермдик өзгөрүүчү болуп айырмаланат. Бул кубулуш ар кандай затта байкалат, анткени заттын магнит абалы өзгөргөндө анын ички энергиясы да өзгөрөт. Ферро-, антиферро жанa ферримагнетиктерде Магнит жылуулук кубулушу көбүрөөк сезилет да, бул заттардагы Магнит жылуулук кубулушу алар магниттелгенде кандайча процесс болуп өтөрүнө;
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Мөнхенгладбах
Мөнхенгладбах (Mönchengladbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Дюссельдорф административдик округуна карайт.
Калкы - 257993 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 170,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 1 16 000. Мэр — Норберт Буде.
Немцев Иван Спиридонович
Немцев Иван Спиридонович (24. 5. 1923, азыркы Чүй Облусттук, Кемин району, Кемин шаары – 13. 12. 1997, Бишкек) – Советтик Союздун Баатыры (1943). Запастагы подполковник (1968-жылдан). Ригадагы аскер-саясий окуу жайын (1945), Атуу курсун (1961) бүткөн. 1942-жылдан Советтик армияда, Улуу Ата Мекендик согушта (1941–45) 548-пулемётчулар взводунун (Талаа фронту, 53-армия, 116-аткычтар дивизиясы) командири. 1943-жылы жайында Белгороддун жанындагы салгылашка катышкан. 1943-жылы 3–4-августта Нелхаев кышаарынын аймагында душман коргонуусун бузууда Н. душмандын ок атуучу жети точкасын жанабир взводго жакын жөө аскерин, «Аты жок» бийиктик үчүн салгылашта душмандын 25 солдатын жок кылып, жетөөнү туткунга алган жана өзү башынан жанаколунан жараланган. Ленин, 1-даражадагы Ата Мекендик согуш ордендери менен сыйланган. Кемин шаарынын бир көчөсүнө ысмы ыйгарылган.
Маргэйт Сити (Нү-Жерси)
Маргэйт Сити (Нү-Жерси) (Margate City) — Нү-Жерси штатынын Атлантик округуна караган АКШ шаары.
Вольфертшвенден
Вольфертшвенден (Wolfertschwenden) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Төмөнкү Альгой районуна кирет.
Калкы - 1861 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 78 218. Муниципалитеттин башчысы — Карл Флешхут.
Магнит заряды
Магнит заряды — электр-статикалык талааны түзгөн электр заряды сыяктуу статикалык магнит талаасын эсептеө үчүн киргизилген көмөкчү түшүнүк.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Роггендорф (Мекленбург)
Роггендорф (Мекленбург) (Roggendorf (Mecklenburg)) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк-Батыш Мекленбург районуна кирет.
Калкы - 1028 киши(2013-ж.). . Аянты - 31,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 58 088. Муниципалитеттин башчысы — Рико Грегер.
Өсүмдүк коргоо
Өсүмдүктүн кээ бир зыянкечтери менен илдеттери жана аларга каршы күрөшүү жөнүндө байырдан эле белгилүү болгон, аны системага салуу 1709-ж. Нюрнбергде (Германия; көрсөткүчтүн автору белгисиз) башталган. Өсүмдүк коргоонун ар кандай ыкмалары бар: агротех. ыкма (негизинен дан өсүмдүктүн зыяндуу кебер илдеттери, күздүкчү үкүчө, тамыр чириги, данчы дуулдак ж. б. зыянкечтер жагымсыз шарт түзүү менен жок кылынат); химиялык ыкма (уулуу заттар инсектицид ж. б. чачылат, айрыкча тех. өсүмдүктөр менен мөмө-жемиш дарактарын коргоодо), биологиялык ыкма (зыянкечтер менен илдеттерге каршы мите, жырткыч организмдер жана антибиотиктер пайдаланылат). Дың жана кысыр жерди өздөштүрүү өсүмдүк коргоонун дагы бир ыкмасы. Бул учурда кемирүүчүлөрдүн саны кескин азаят, анткени айдоо жерде алардын көбөйүшү үчүн шарт болбойт. Которуштуруп эгүү ыкмасында бир түрдөгү же ошол түргө жакын башка түрдөгү өсүмдүк зыянкечтери менен илдет козгогучтары азаят. Мисалы, дан эгиндерин башка (дан өсүмдүктөрүнө кирбеген) өсүмдүктөрдөн кийин эгүү данчы дуулдак (коңуз), сабак жегич үкү көпөлөк ж. б. келтирүүчү зыянды азайтат. Өсүмдүк коргоо боюнча окумуштуулардын изилдөөлөрүн эл аралык уюмдар көзөмөлдөйт. Ар бир 5 жылда Ө. к. боюнча Эл аралык конгресс өткөрүлүп турат (акыркысы 2004, Пекин). Кыргызстанда акыркы жылдары айдоо аянттарынын структуралары өзгөрүлүүдө. Айыл чарба өсүмдүктөрүнүн өстүрүү технологиясы колдонулбагандыктан, зыяндуу организмдер жана отоо чөптөрдүн көбөйүшүнө жакшы шарт түзүлүп, республикада өтө оор агрохимиялык жана фитосанит. абал түзүлүүдө. Республикада айыл чарбага зыян келтирүүчү көптөгөн зыяндуу организмдер 100дөн ашык зыянкеч, 70ке жакын илдет жана 300гө жакын отоо чөп айыл чарба өсүмдүктөрүн жабыркатат. Алар чегиртке, америка ак көпөлөгү, колорадо коңузу ж. б. Кылкандуу дан эгиндеринде данчы дуулдактын жана зыянкеч канталанын, пахта аянттарында кене, шире жана косек куртунун, бедеде фитономустун, мөмө-жемиш бактарында алма мөмө жегичинин, жупсуз жибек куртунун убак-убагы менен массалык таркалуусу байкалып келет. Кыргызстанда өсүмдүктөрдү коргоо жаатында мамлекеттик башкарууну (фитосанит. коопсуздукту камсыздоо, пестицид жана агрохимикаттарды коопсуз колдонуу, жердин асылдуулугун жана өсүмдүктөрдүн түшүмдүүлүгүн жогорулатуу) Айыл чарба жана мелиорация министрлигинин Химиялаштыруу жана өсүмдүк коргоо департаменти ишке ашырат (2013).
Хэнсон (Кентукки)
Хэнсон (Кентукки) (Hanson) — Кентукки штатынын Хопкинс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 625 киши. Болжолдуу аянты - 6.2 км². FIPS коду — 21-34390.
Тунказ (дарыя)
Тунказ (Тункас) — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - 506 дарыясынын оң жээгинен км алыстыкта Кия орун алган. Дарыянын узундугу - 24 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Глэнн Дэйл (Мэриленд)
Калкы - 12609 киши. Болжолдуу аянты - 19.1 км². FIPS коду — 24-33400.
Немистер
Немистер, немецтер (өздөрүн дойче деп аташат) – Германиянын негизги калкы. Жалпы саны 140 миллион киши, анын ичинен 75 млну Германияда (2012). О. эле АКШ, Канада, Казакстан, РФ, Бразилия, Европа өлкөлөрүндө (Австрия, Швейцария, Лихтенштейн, Люксембург жана башка), Латын Америкасы, Австралия жана Түштүк Африкада да жашашат. Немис тилинде сүйлөшөт. Динге ишенгендери – протестанттар жана католиктер.
Биздин заманга чейинки 1-миң жылдыктын аягында жана биздин замандын 1-кылымында байыркы герман уруулары Германия аймагындагы байыркы калктын бир бөлүгү, Түштүк-батыш жана түштүктөгү кельттер, ошол эле Альпыдагы реталар менен аралашкан. Немистердин этностук негизин биздин замандын 1-кылымында калыптанган франктар, сакстар, баварлар жана алеманндардын уруу союздары түзгөн. 10–13-кылымда немис феодалдары караткан аймактагы батыш славяндар жана Балтика боюндагы уруулардын бир бөлүгү немис элинин курамына кирген. 19-кылымдын орто ченинде немис улуту калыптанган. Немистер дыйканчылык, мал чарбачылык жана кол өнөрчүлүк менен кесиптенишет. Аялдар корсаж же кофта, бүйүрмөлүү юбка кийип, алжапкыч тагынып, жамынма жамынган. Эркектери көйнөк, тизеге чейин кыска же узун ыштан, күрмө кийип, моюн орогуч тагынышкан. 19–20-кылымда Немистерде тироль костюму, кайырма жакалуу ак көйнөк, кыска булгаары ыштан, кызыл күрмө, жазы кайыш кур, куштун канаты тагылган калпак кеңири таралган. Тамак-ашы – негизинен дан, эт, сүт азыктары, суусундук катары сыра ичишет.
Инвуд (Айова)
Инвуд (Айова) (Inwood) — Айова штатынын Лайон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.4 км². FIPS коду — 19-38415.
Калкы
2010-жылы калкы 875 киши болгон.
Магнит кабылдоочулук
Магнит кабылдоочулук — берилген заттын магнит моменти (магниттелиши) менен анын магнит талаа­сынын арасындагы байланышты мүнөздөөчү физ. чоңдук.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Хофхайм-ин-Унтерфранкен
Хофхайм-ин-Унтерфранкен (Hofheim in Unterfranken) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Хасберге районуна кирет.
Волынка (Давлекан району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Хофхайм-ин-Унтерфранкен
Калкы - 4974 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 56,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 74 149. Мэр — Вольфганг Борст.
Эски Сепяш (Алшеев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ниэндорф (Хоэнвештедт)
Ниэндорф (Хоэнвештедт) (Nindorf (bei Hohenwestedt)) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Рендсбург-Экернфөрде районуна кирет.
Вольферштадт
Калкы - 1101 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 30,70 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 79 231. Муниципалитеттин башчысы — Ксафер Шнирле.
Ниэндорф (Хоэнвештедт)
Калкы - 672 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,04 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 58 115. Муниципалитеттин башчысы — Эдит Кюль.
Дэ Сото (Миссури)
Дэ Сото (Миссури) (De Soto) — Миссури штатынын Джефферсон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 9.9 км². FIPS коду — 29-19252.
Калкы
2010-жылы калкы 6477 киши болгон.
Обервира
Обервира (Oberwiera) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Цвиккау районуна кирет.
Калкы - 1150 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 1 73 200. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Герингсвальд.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Өсүмдүк пигменттери
Өсүмдүк пигменттери - өсүмдүк тканындагы химиялык түзүлүшү ар башка боёк заттар. Өсүмдүк жалбырагында пигменттин 4 тобу болот: хлорофилл, каротиноид, фикобилин жана антоциандар. Эн негизгиси хлорофиллдер фотосинтездин негизин түзгөн жашыл түстөгү орг. бирикме. Каротиноиддерге сары, саргыч кызгылт же кызыл түстүү өсүмдүк пигменттери кирет. Эң негизгилери: каротин, ксантофилл. Каротин сабиз, кызыл өрүк, шабдалы жана ит мурундун мөмөсүндө арбын. Фикобилиндер хлорофилл менен бирге балырдын клеткасында болуп, фотосинтезге активдүү катышат. Антоциандар кызгылт көк жана көк, кызыл өсүмдүк пигменттери гүл желекчелеринде, мөмөлөрдө, жалбырактарда болот. Фотосинтезге катышпайт. Өсүмдүк пигменттеринин аракетинен бардык организмдердин материалдык жана энергиялык базасы түзүлөт.
Миллвилл (Нү-Жерси)
Миллвилл (Нү-Жерси) (Millville) — Нү-Жерси штатынын Кумберланд округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 29076 киши. Болжолдуу аянты - 115.3 км². FIPS коду — 34-46680.
Шахтебих
Шахтебих (Schachtebich) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Айхсфельд районуна кирет.
Калкы - 263 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,79 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 083. Муниципалитеттин башчысы — Йоханнес Биттер.
Нео…
Нео… (гр. ntos – жаңы) – татаал сөздөрдүн биринчи бөлүгү, «жаңы» деген маанини берет (мисалы, неолингвистика, неоклассицизм, неодарвинизм, неофашизм, неокантчылык, неолит жана башка).
Магнит карталары
Магнит карталары — изосызыктын (изодинам, изогон, изоклин) жардамы менен геомагнит талаа чыңалышынын бөлүнүшү же аньш түзүүчүлөрү көрсөтүлгөн жер бетинин картасы.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Роггенсторф
Калкы - 444 киши(2013-ж.). . Аянты - 19,88 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 58 089. Муниципалитеттин башчысы — Эрнст-Аугуст Вилле.
Гойлдсбороу (Мэриленд)
Гойлдсбороу (Мэриленд) (Goldsboro) — Мэриленд штатынын Caroline округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 216 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 24-33950.
Хюстон Акрс (Кентукки)
Калкы - 491 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 21-38170.
Ноймаген-Дхрон
Ноймаген-Дхрон (Neumagen-Dhron) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бернкастель-Витлих районуна кирет.
Калкы - 2177 киши(2013-ж.). . Аянты - 16,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 31 092. Муниципалитеттин башчысы — Вилли Херрес.
Өсүмдүктөр коомдоштугу
Өсүмдүктөр коомдоштугу - өсүмдүктөр тобу белгилүү аймакта бири-бири менен абиостук жана биостук шарттары менен өз ара татаал мамиледе болгон бардык автотрофтуу жана гетеротрофтуу өсүмдүктөр жыйындысы. Өсүмдүктөр коомдоштугу бири-биринен түрлөрдүн курамы, структуралык түзүлүшү, өсүү шарты менен айырмаланат. Мисалы, уй беде шалбаада, ак кылкан талаада өсөт ж. б., к. Фитоценоз.
Өсүмдүк өстүрүүчүлүк
Өсүмдүк өстүрүүчүлүк - агрономиянын бир бөлүмү. Айыл чарбанын негизинен өсүмдүк продукциясын өндүрүүчүлөр үчүн айдалма өсүмдүк өстүрүүчү негизги тармагы; ошондой эле жапайы өсүмдүктөрдү өстүрүү, өсүмдүктөрдөн көп түшүм алуу жөнүндөгү илим. Өсүмдүк өстүрүүчүлүк калкты азык-түлүк, өнөр жайды сырьё, мал чарбасын тоют менен камсыз кылат. Ал табигый илимдер жана мал чарбачылыгы менен тыгыз байланышта. Өсүмдүк өстүрүүчүлүк талаачылык, бакчачылык, жашылчачылык, мөмөчулук, токойчулук, гул өстуруучулук ж. б. болуп бөлүнөт. Өсүмдүк өстүрүүчүлүктүн илимий негизин түзүүдө швейцариялык ботаник Ж. Сенебье, Г. Мендель, Росеия окумуштуулары A. Н. Энгельгардт, Д. И. Менделеев, В. В. Докучаев, К. А. Тимирязев, Н. И. Вавилов, И. В. Мичурин ж. б. илимпоздордун салымы чоң. Кыргызстанда өсүмдүк өстүрүүчүлүккө Ж. Акималиев, Н. Карабаев, К. Эргешова ж. б. салым кошкон. Азыр өсүмдүк өстүрүүчүлүк боюнча окумуштуулардын алдында төмөндөгүдөй милдеттер турат: айыл чарба өсүмдүктөрүн классификациялап, алардын биологиялык жана экол. өзгөчөлүктөрүн аныктоо; жаңы сортторду (гибриддерди) чыгаруу жана аларды илимий негизде райондоштуруу; чарбалык жактан баалуу өсүмдүктөрдү байырлаштыруу; техниканын өсүшүнө байланыштуу өсүмдүк өстүрүүнүн технологиясын иштеп чыгуу ж. б. Классификациялоонун негизин түзгөн өндүрүштүк белгилерге (өсүмдүк өстүрүүдөгү максат жана өстүрүүнүн ыкмалары) жараша айыл чарба өсүмдүктөрү төмөндөгүдөй чон топторго бөлүнөт: дан өсумдуктөру, түймөгү жана тамыры азык өсүмдүктөр (картошка, кант кызылчасы, сабиз, брюква ж. б.); май өсумдуктөру; эфир майлуу өсүмдүктөр (кориандр, анис, зире, жалбыз ж. б.); булалуу өсүмдүктөр (гозо, зыгыр, кенеп, жут, рами ж. б.); алкалоиддуу өсумдуктөр; тоют өсүмдүктөрү (судан чөбү, конок, чумиза, райграс, жер буурчак, беде ж. б.); бакча өсумдуктөру. Өсүмдүктүн төмөнкү биологиялык өзгөчөлүктөрү үчүн изилденет: вегетация мезгилинин узактыгы; өнүп-өсүү ыргагы; вегетация жана морфогенез фазаларынын ырааттуулугу; тамыр системасынын өсүү динамикасы; зат алмашуусу; суу жана азыктануу режимдери; суукка, ысыкка, кургакчылыкка чыдамдуулугу ж. б. өсүмдүк өстүрүүчүлүктөгү илимий жетишкендиктерди текшерүү жана аларды өндүрүшкө киргизүү үчүн чарбаларда тажрыйба жүргүзүлөт. Өсүмдүк өстүрүүчүлүкбоюнча эл аралык симпозиум, илимий-методикалык кеңешме ж. б. иш-чаралар өткөрүлүп турат. Кыргызстанда өсүмдүк өстүрүүчүлүк боюнча илимий-изилдөө иштерин Кыргызстан дыйканчылык ИИИ, КР УИА, КУАУ ж. б. илимий мекемелер ишке ашырат.
Индианола (Айова)
Индианола (Айова) (Indianola) — Айова штатынын Уоррен округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 23.8 км². FIPS коду — 19-38280.
Калкы
2010-жылы калкы 14,782 киши болгон.
Грибовка (Давлекан району, Башкыртстан)
Грибовка — Башкыртстандын Давлекан районундагы айыл, Поляк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 4 киши. Почта индекси — 453415, ОКАТО коду — 80222834004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы: