cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Херренберг
Херренберг (Herrenberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Бёблинген районуна кирет.
Юра мезгили
Өсүмдүктөрдөн жылаңач уруктуулар (ийне жалбырактуулар ж. б.) жана папоротниктер дүркүрөп өсүп, көмүрлүү катмарлардын пайда болушуна шарт түзөт. Омурткасыз жандыктардан аммониттер жана белемниттердин жаңы түрлөрү жаралган. Учуучу кескелдириктер, алгачкы канаттуу (куш) археоптерикс жана деңиз крокодили пайда болгон. Кургакта жашоочу сойлоочулардын кээ бир түрү (динозаврлар) алп көлөмгө жеткен. Деңизде ихтиозаврлар абдан өөрчүгөн.
Херренберг
Калкы - 31 292 киши(2013-ж.). . Аянты - 65,71 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 15 021. Мэр — Томас Шприслер.
Шаар административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Берге (Альтмарк)
Берге (Альтмарк) (Berge (Altmark)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Калкы - 726 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 28,12 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 055. Муниципалитеттин башчысы — Бернхард Берлин.
Гүлдүрөмө
Гүлдүрөмө — Кыргызстандын Баткен облусунун Кадамжай районундагы айыл. Исхак-Полотхан айыл аймагына кирет.
Калк
Калкы ― 1084 киши (2009-жылы).
Николай Пирогов
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Осгуд (Миссури)
Осгуд (Миссури) (Osgood) — Миссури штатынын Sullivan округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 48 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 29-55424.
Дейтрон
Дейтрон – суутектин оор изотоп атомунун - дейтерийдин ядросу. 1Н2 же d менен белгиленет, бир протондон жана бир нейтрондон турат.
Противин (Айова)
Противин (Айова) (Protivin) — Айова штатынын Чикасо округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.2 км². FIPS коду — 19-65010.
Калкы
2010-жылы калкы 317 киши болгон.
Айхен (Вестервальд)
Айхен (Вестервальд) (Eichen (Westerwald)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 561 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,27 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 023. Муниципалитеттин башчысы — Петер Эндерс.
Декордоштуруу
Декордоштуруу (лат. Decoro – кооздойм) – заттын бөлүкчөлөрүн, газдык же суюк фазадан кристаллдын бетиндеги дефекттерге же химиялык жол менен анын көлөмүндөгү дефекттерге отурукташтырып, кристалл торчосундагы ар кандай дефекттерди изилдөө ыкмасы. Декордоштурулган кристалл оптикалык же электрондук микроскоптордун жардамы менен изилденет.
Боди-арт
Боди-арт (англ. body art – дене өнөрү) – 1960-ж. пайда болгон авангарддык багыт. Б.-а. өкүлдөрү өз денелерин чыг-лык объект жана материал катары пайдаланышып, көп учурда ар кандай ооруксунтуучу манипуляцияларды жасашкан: денелерин гипске салышкан, боёшкон, кесишкен, чарчаткан дем алуу көнүгүүлөрүн жасашкан, денедеги түктөрдү өрттөшкөн жана башка Б.-а-тын өзгөчө түрүн сүрөтчүнүн ар кандай абалда өзүн-өзү демонстрациялоосу түзгөн. Акционизмдин бир көрүнүшү катары Б.-а. контмаданиятта пайда болгон кээ бир көрүнүштөр (татуировка жана денени боёо, нудизм, жыныстык рев-я) менен жакындашат. Б.-а. өкүлдөрү: Вито Аккончи, Терри Фокс, Джина Пане, Крис Берден, Брюс Маклин, Брюс Науман, кит Соньер.
Бёрзлинген
Бёрзлинген (Börslingen) — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Альб-Дунай районуна карайт. Тюбинген административдик округуна тиешелүү. Калкы – 168 (2013-ж.). Аянты – 6,29 км². .
Дубровка (Аургазин району, Башкыртстан)
Дубровка — Башкыртстандын Аургазин районундагы айыл, Ибраев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 151 киши. Почта индекси — 453472, ОКАТО коду — 80205810006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Загулов Жакен
Загулов Жакен - (21. 7. 1931, Ысык-Көл облусу, Ысык-Көл району, Кара-Ой айылы 1. 9. 2005, Бишкек) экономика илимдеринин доктору (1977), эл чарбасын башкаруу жана пландоо боюнча адис. Москва автомобиль-жол институтун (1955) жана аспирантурасын (1961) бүткөн. Фрунзедеги автобазанын башкы инженери, директору (1955-64), Кыргыз CCP Транспорт министрлигинде башкармалыктын башчысы (1964-66), Фрунзе автомобиль кураштыруу заводунун, «Кыргызавтомаш» өнөр жай бирикмесинин директору (1966-83), ФПИнин профессору (1983-жылдан). 50дөн ашуун илимий эмгеги, анын ичинде 9 монографиясы жарык көргөн. Эмгек Кызыл Туу ордени жана медалдар менен сыйланган. Эмгектери: Вопросы экономики автотранспорта в Киргизской CCP. Ф., 1966; Эффективность использования основных производственных фондов автомобильного транспорта Киргизской CCP. Ф., 1973.
Пирометрия
Пирометрия (гр. руг — от жана ...метрия) — температураларды (жылуулукту) өлчөө методдорунун тобу.
Пирометрияга негизинен оптикалык өлчөө методдору гана кирет. Пирометрияда колдонулуучу негизги прибор — оптикалык термо­метр. Темп-раны өлчөөнүн оптикалык методу заттардын жылуулук чыгаруу, айрым учурда жылуулук жутуу касиетине негизделген. Заттардын жылуулук чыгаруу жөндөмдүүлүгү анын темп-расына көз каранды. Пирометрия методу жылуулук чыгарып туруучу, б. а. Кирхгофтун законуна баш ийген гана заттар үчүн колдонулат.
Адаптация (биология)
Ар түрдүү чөйрө факторлордун жандуу организмдерге таасири жаратылышы (атмосфердик, суу, физиологиялык), таасир этүү күчү (четтөөчү, экстремалдык, леталдык ж.б.), убакыт боюнча айырмаланат. Организмдердин мындай ар кыл таасир эткен факторлордун таасирине жооп берүү реакциясы да ар түркүн. Бирок баардык учурда организмдин жооп берүү реакциясы ыңгайланышуу мүнөзгө ээ. Мындай организмдин ыңгайланышуу реакциялары адаптация деп аталат.
Адаптация (лат – ыңгайланышуу) – организмдердин чөйрөгө ыңгайланышуусу. Алар ар дайым 3 негизги факторлордун таасири астында өөрчүшөт - өзгөргүчтүүлүк, тукум куучулук, жана табигый тандалуу.
Адаптациялар деп эволюциялык түрдө калыптанган жана тукум куучулук аркылуу бекитилген, динамикалык экологиялык факторлордун шартында нормалдуу жашоо тиричилигин камсыз кылган, тирүү организмдердин өзгөчөлүктөрү аталат.
Физиологиялык адаптациялар
Бул адаптациянын негизинде организм суукка, жылуулукка, басымдын, кычкылтектин жетишсиздигине ж.б. факторлордун өзгөрүүсүнө туруктуулугу жогорулайт.
Морфологиялык адаптациялар
Бул адаптациялар организмдин түзүлүшүнүн өзгөрүүсү менен коштолот (мисалы, чөл өсүмдүктөрүнүн жалбырагынын өзгөрүүсү).
Морфологиялык адаптациялар өсүмдүктөрдүн жана жаныбарлардын жаны жашоо формаларын түзүлүшүнө алып келет.
Кылык-жорук (этологиялык) адаптациялар
Этологиялык адаптациялар особдордун ошону менен бирге эле түрдүн сакталып калышына багытталган кылык жорук реакциялар.
Мындай реакцияларга:
Боёк катмарын бекемдөө
Боёк катмарын бекемдөө – майлуу боёктор живописин реставрациялоодо кайра калыбына келтирүүдө кракелюрдун пайда болгонуна байланыштуу кыртыштан же негизден боёк катмарынын ажырай башташы жана алардын бекемдигин калыбына келтирүүчү иштер. Б. к. б. жалпы жана бөлүктүк болуп 2ге бөлүнөт. Бузулуп бара жаткан боёк катмарына бириктирүүчү заттарды киргизүү менен анын үстүн кайра тегиздеп коет.
Эчки маарактар
Эчки маарактар (Gallinago) - канаттуулардын чулдуктар түркүмүндөгү уруусу. Денесинин уз. 30 см; тумшугу узун, канаты учтуу, куйругу кыска. Жону куйкул күрөң, кара чаарлары бар; төшү, боору агыш. Алардын 13 түрү бардык жерде таралып, Австралияда кыштайт. Жай күндөрү кайкып учканда куйругун дирилдетип кой-эчкинин маараганындай дабыш чыгарат.
Нымдуу топурактагы курт-кумурска, алардын личинкалары менен азыктанат.
Сингапур ашканасы
Сингапур ашканасы — Сингапурда белгилүү болгон ар түрдүү тамак-аштардын түрлөрүн билдирген жалпы термин. Сингапур ашканасы түрдүү улуттардын: малай, кытай, индонезиялык, индиялык, тайлык жана европалык ашканалардын таасири астында өнүккөн. Филиппин жана жакынкы Чыгыш ашканаларынын таасири да сезилет.
Жергиликтүү тамак-аштын көп маданияттуулугу, түрдүү стилдеги эл аралык ашканалардын оңой жеткиликтүүлүгү жана баасынын кеңири диапазону Сингапурду “тамак-аш бейишине” айлантат. Алгачкы сингапурдук иммигранттар тарабынан даярдалган түрдүү тамактардын ыңгайланышы, бир нече улуттук ашканалардын кезигишинде жаңы тамактардын пайда болушуна алып келген.
Сингапурдуктар ресторандарда эмес, Hawker Centreде (фут-корту, эл аралык буфет) тамактанышат. Бул Hawker Centre кеңири таралган, арзан жана адатта ондогон күркөлөрдөн турат, алардын ар бири өз фирмалык тамактарын сунуштайт. Адатта, Hawker Centre бир эле учурда бир нече улуттук ашканалардын тамактарын тартуулайт. Hawker Centre турак жай комплекстеринин короолорунда да жайгашуусу мүмкүн.
2016-жылы Hong Kong Soya Sauce Chicken Rice and Noodle жана Hill Street Tai Hwa Pork Noodle эки Мишлен жылдызы менен сыйланып, дүйнөдөгү биринчи көчө тамак-аш мекемеси болуп калды. Биринчи мекеме ошондой эле "Мишлен жылдызы менен белгиленген эң арзан тамак-аш" наамын алган.
Лэйк Арбор (Мэриленд)
Лэйк Арбор (Мэриленд) (Lake Arbor) — Мэриленд штатынын Prince George округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 8533 киши. Болжолдуу аянты - 8.2 км². FIPS коду — 24-44817.
Хоэнлинден
Хоэнлинден (Hohenlinden) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Эберсберг районуна кирет.
Калкы - 2822 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17.32 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 75 123. Муниципалитеттин башчысы — Лудвиг Маурер.
Бергисдорф
Бергисдорф (Bergisdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бургенланд районуна кирет.
Калкы - 412 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 6,63 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 84 035. Муниципалитеттин башчысы — Эрнст Пөллер.
Врэншол (Миннесота)
Калкы - 399 киши. Болжолдуу аянты - 3.9 км². FIPS коду — 27-71788.
Трир
thumb|left|300px| Трир (Trier, Augusta Treverorum) - Германиянын Батыш жагында Рейнланд-Пфальц аймагында жайгашкан Шаар. Шаардын экинчи аты - «Түндүк Рим». Себеби б.з.ч. 15 ж. рим императоры Октавиан Август шаарды негиздеген. Ошол себептен шаардын алгачкы аты «Августа Треворум» болгон. Шаарда тарыхый маанилүү, көрүнүктүү жерлер өтө көп. Трир шаары - дүйнө жүзүнүн маданият мурастарынын тизмегине кирип, ЮНЕСКОнун көзөмөлүндө.
Шаардын административдик бөлүнүшү
Трир шаары 19 административдик районго бөлүнөт:
Атактуу тургундары
Трир Шаарсы - Карл Маркстын туулган жери.
Адольф Гитлер - Трирдин ардактуу жараны.
Пройсиш-Ольдендорф
Калкы - 12862 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 68,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 7 70 036. Мэр — Анке Корсмайер-Павлицки.
Шаар административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
Херришрид
Херришрид (Herrischried) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Вальдсхут районуна кирет.
Калкы - 2743 киши(2013-ж.). . Аянты - 37,50 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 37 049. Мэр — Христоф Бергер.
Юнкерлер козголоңу
Юнкерлер козголоңу (1917) - аскер окуу жайларындагы юнкерлердин 1917-ж. 29-октябрда (11-ноябрь) Петрограддагы куралдуу контрреволюциячыл аракети. Керенский-Краснов козголоңунун бир бөлүгү болгон. Юнкерлер козголоңу «Мекенди жана революцияны сактап калуу комитети» жетектеген. Кызыл Гвардиянын патрулу 29-октябрга (11ноябрь) караган түнү Юнкерлер козголоңунун жетекчилеринин Сирин көтөрүлүш чыгаруу планы көрсөтүлгөн документи менен бирге колго түшүргөн.
Документте козголоңду 30-октябрда (12-ноябрь) Красновдун отряддары Петроградга жакындаганда баштоо белгиленген. Бирок козголоңдун планы билинип калган соң Николаев инженердик окуу жайынын юнкерлери аны мөөнөтүнөн мурда 29-октябрда (11ноябрь) баштан, борбордук телефон станциясын, Михаил манежин басып алган. Ошол эле күнү - кечинде революциячыл матрос, солдат жана кызыл гвардиячылардын күчү менен Юнкерлер козголоңу басылган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Пайсен (Гольштейн)
Пайсен (Гольштейн) (Peissen (Holstein)) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штайнбург районуна кирет.
Дембер эффектиси
Дембер эффектиси – бир тектүү жарым өткөргүчтүн жарыктандырылышы бир калыпта эмес болгондо, анда электр талаасынын жаралуу кубулушу.
Аны нем. физиги Х.Дембер 1931-ж. ачкан. Теориясын Я.Н.Френкел (1933-ж.), Х.Фрелих (1935-ж.), Л.Д.Ландау жана Е.М.Лифщиц (1936-ж.) иштеп чыгышкан. Жарыктандыруу бир калыпта болбогондуктан, жарым өткөргүчтө жаралган теңсалмаксыз заряд алып жүргүчтөрдүн (электрондордун, көзөнөктөрдүн) концентрациясынын градиенти пайда болот. Ошондуктан аларда диффузия жүрөт. Ашыкча электрондор жана көзөнөктөр жарым өткөргүчтүн жарыктандырылган бетинен анын тереңдигин көздөй диффузияланышат.
Кочкарева саңылауы
Кочкарёва саңылауы (Кочкара) — Орусиядагы дарыя. Краснодар крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Пшада дарыясынын сол жээгинен 22 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 4 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кубань бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңиз бассейнинин дарыялары Пшада (Краснодар аймагындагы дарыя) дарыясы бассейнинин батыш чек арасынан Дедеркай дарыясынын Чыгыш шекарасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Кара деңиз бассейниндеги дарыя.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Дитерсхайм
Дитерсхайм (Dietersheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Мэкон (Миссури)
Мэкон (Миссури) (Macon) — Миссури штатынын Мэйкон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 16.6 км². FIPS коду — 29-45326.
Калкы
2010-жылы калкы 5471 киши болгон.
Эффективдүү масса
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Боёктор
Боёктор - кездеме, тери, кагаз, пластмасса, резина жана башкаларды боёодо колдонулуучу түстүү органикалык бирикмелер. Боёктор байыркы заманда эле белгилүү болгон. Табигый боёктор көбүнчө өсүмдүктөрдөн (ализарин, индиго), кээде жаныбар организминен (пурпур) алынган. 19-кылымдын ортосунда сапаттуу синтездик боёктор көп чыгарылып, табигый боёктор кеңири колдонулбай калды. Алардын сапаты молекулаларынын химиялык түзүлүшүнө байланыштуу. Химиялык түзүлүшү боюнча азобоёктор, нитробоёктор, күкүрттүү боёк, индиго, антрахинон жана башка топторго бөлүнөт. Алифаттык жана алициклдүү катардагы боёкторго каротиноиддер кирет. Аларда көмүртек атомдорунун чынжырлары конъюгирлешкен кош байланыш системасында болот. Ароматтык боёкторго окси жана алкокси топтору бар чексиз кетондор, диарилметан туундулары, хинон, антрахинон жана башка тиешелүү болсо, гетероциклдүү боёктордо көбүнчө пиррол туундулары болот. Техникалык жактан материалдарды боёо жана аны колдонуу шартына жараша түздөн-түз боёочу, негиздик, булгаары, ацетат жибегин, синтездик булаларды боёочу пигменттер, лактар болуп бөлүнөт. Боёктор кино, сүрөт иштеринде, анализдик химияда, медицинада жана басмаканада колдонулат.
Көкөкулусун
Көкөкулусун – ороним; Тасма (Сухой хребет) жарым аралынын Ысык-Көлгө кирип турган тумшугу.
Жарым аралдын мурдагы аты – Сарыдөбө. Тумшук жапыз аккумуляциялык жээк тибине кирет; көлдүн «төмөнкү» тектиринин учу. Майда тунма кумдардан турат. Көлдүн деңгээлинен 1–1,5 м гана бийик жатат. Көл суусунун таралышына байланыштуу К. тез өзгөрүлмөлүү абалда. Жарым аралдын жээктеринде камыш, жекен, өлөң, жылгын ж. б. өсөт. Аты моңгол-калмак лексикасынын негизинде жаралган: монг. хулс (ан) – «бамбук; камыш», хөх – «көк», калмакча хулсн– «камыш», көк–«көк». Көкөкулусун («көк камыш») эски топонимдердин бири.
Ал «Манас» эпосунда да кезигет. 1856–59-ж. тартылган карталарда Кук-Кулусун, Кукекулусун түрүндө жазылган. Жаңы топографиялык карталарда бул нукура аты өзгөртүлүп, натура формада (Сухой хребет тумшугу) берилген.
Пироплазмидоздор
Пироплазмидоздор — сүт эмүүчү жаныбарлар, куш, балык жанa жерде- сууда жашоочулардын (адамга да жукканы белгилүү) кеңири тараган кан мителүү ылаңдардын тобу. Аны бир клеткалуу пироплазмид организмдери пайда кылат.
Малдын өлүмү (30—60%), кунардуулугунун төмөндөшү, профилактикалык жанa дарылоо үчүн кеткен орчундуу каражаттар чарбага экон. залал келтирет. Пироплазмидоздордун ылаңдаткычы Кызыл кап денечелеринин (эритроциттердин) ичинде мителейт. Боёлгон препаратта тегерек, алмурут, амёба сымал формада болот. Пироплазмидоздор — жаз-жай айларында кездешүүчү мезгилдүү ылай. Аны иксода кенелери таратат. Дарттуу мал калтырап, көзүнүн, оозунун ичи саргарып, анемия, гемоглобинурияга чалдыгат. Мал начарлап, жем-чөп жебейт. жүрөк, ичеги-карындын иштеши бузулат. Ылаңдан айыккан малда 4 айдан 2—3 жылга чейин иммунитет жаралат.
Профилакта малды кенеге чактырбоо, атайын препарат­тар менен эмдөө (химиопрофилактика).
Прэйрай Сити (Айова)
Прэйрай Сити (Айова) (Prairie City) — Айова штатынын Джаспер округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.12 км². FIPS коду — 19-64470.
Калкы
2010-жылы калкы 1680 киши болгон.
Айхенбах
Айхенбах (Eichenbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Арвайлер районуна кирет.
Калкы - 60 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 31 021. Муниципалитеттин башчысы — Йоахим Нойбуш.
Жаңы федоровка (Аургазин району, Башкыртстан)
Жаңы федоровка — Башкыртстандын Аургазин районундагы айыл, Ибраев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 833 киши. Почта индекси — 453472, ОКАТО коду — 80205810008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Пиросманишвили Николай Асланович
Пиросманишвили Николай Асланович (Николай Асланович) (болжол менен 1862, Мирзаани кыш., азыркы Цителдкара районну — 5. 5. 1918, Тбилиси) — грузин сүрөтчүсү.
Бордюр
Бордюр (французча bordure – чети) 1. жасалга композициясынын (килем, панно, стела ж. б.) четин жээк­теп турган тилке, кыюу. Дубал жазуусунун же дубал кагаздарынын (обои) үстүнкү бөлүгүндөгү кыюу да Б. боло алат (кээ бир учурда орнамент түрүндө болот). 2. парк, бакча газондордун айрым бөлүктөрүн жээктеп турган өсүмдүктөрдүн жапыз жана кууш тилкеси.
Пиросманишвили Николай Асланович
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Бад-Бедеркеза
Бад-Бедеркеза (Bad Bederkesa) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Куксхафен районуна кирет.
Калкы - 4993 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 43,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 52 003. Муниципалитеттин башчысы — Теодор Эннен.
Теоретикалык (классикалык) экология
Классикалык экология заманбап биоэкологиянын бөлүмдөрүн камтыйт.
Изилдөө предметине жараша:
Дональд (Орегон)
Дональд (Орегон) (Donald) — Орегон штатынын Marion округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 608 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 41-20100.
Корженевский мөңгүсү
Корженевский мөңгүсү – Чоң Алай кырка тоосунун түндүк капталындагы эң ири мөңгү. Узундугу 22,5 км, аянты 89,1 км2. Кызыл-Суунун сол куймасы – Жанайдартак суусунун алабынан орун алган. Бутактанган тоо-өрөөн мөңгүлөрдүн тобуна кирет. Башы деңиз деңгээлинен 6210 м, этеги 3880 м бийикте жатат. Кар чегинин бийиктиги 5000 м, абляциясынын аянты 23 км2. Ортоңку мореналар менен бөлүнгөн бир нече тармактарынын биригишинен түзүлөт. «Тилинин» учу калың морена менен текши капталган. Мөңгү Н. Л. Корженевскийдин ысымынан аталган.
Деңгээл жылышуусу
Релятивдик, квант механикасынын негизги теңдемеси болгон Дирактын теңдемесинин так чыгарылышы энергиянын атомдогу деңгээлдерге, негизги кванттык сандын бирдей маанилери n = l, 2, 3,... жана толук моменттин бирдей маанилери j=I/2,3/2,... үчүн, орбиталык кванттык сандын боло турган эки маанисине карабастан (I =J±1/2), бири бирине туура келүүсүн көрсөтөт.
Деңгээл жылышуусу кванттык электр-динамикада теориялык түрдө түшүндүрүлөт. Ал төмөнкү эки радиациялык эффект менен байланышкан: 1) байланышкан электрондун виртуалдуу фотонду жутуусу же бөлүп чыгарышы, электрондун эффективдүү массасын өзгөртөт жана аномалдуу магниттик моментти пайда кылат; 2) электрон-позитрон түгөйүнүн вакуумдагы жаралышы жана аннигиляциясы, комптон толкун узундугуна чамалаш аралыкта ядронун кулондук потенциалын өзгөртөт. Мындан тышкары суутек ядросунун кыймылынын жана структурасынын кошкон салымы табылган. Өлчөнгөн жана эсептелген жылыштардын бири бирине туура келиши суутек атомунун башка деңгээлдери үчүн жана суутек түспөлдүү атомдордун энергия деңгээлдери үчүн дагы байкалат.
Деңгээл кеңдиги
Деңгээл кеңдиги – дискреттүү энергиялык деңгээлдерге ээ болгон квант механикалык системанын (атом, молекула ж. б.) турактуу болбогон абалындагы энергиянын аныксыздыгы. Атомдун спектриндеги сызыктардын эни деңгээл кеңдигин мүнөздөйт.
Вуд Лэйк (Миннесота)
Вуд Лэйк (Миннесота) (Wood Lake) — Миннесота штатынын Yellow Medicine округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 439 киши. Болжолдуу аянты - 2.1 км². FIPS коду — 27-71446.
Беренброк
Беренброк (Berenbrock) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Небуг (дарыя)
Небуг — Орусиядагы дарыя. Краснодар крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кара деңиз орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кубань бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңиз бассейнинин дарыялары Пшада (Краснодар аймагындагы дарыя) дарыясы бассейнинин батыш чек арасынан Дедеркай дарыясынын Чыгыш шекарасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Кара деңиз бассейниндеги дарыя.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Пульхайм
Пульхайм (Pulheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Көльн административдик округуна карайт. Рейн-Эрфт районуна кирет.
Калкы - 53769 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 72,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 3 62 036. Мэр — др. Карл-Аугуст Мориссе.
Шаар административдик курамы боюнча 12 шаардык районго бөлүнөт.
Хессигхайм
Калкы - 2217 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 18 028. Мэр — Мартин Шварц.
Унценберг
Унценберг (Unzenberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Хунсрүк районуна кирет.
Калкы - 422 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,50 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 154. Муниципалитеттин башчысы — Херман Лоренц.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Пироэлектриктер
Пироэлектриктердин жаратылышын 1756-ж. орус акад. Ф. У. Т. Эпинус түшүндүргөн. Пироэлектрик касиетине ээ болгон кристаллдар с.ырткы таасирсиз эле спонтандык поляризацияга ээ. Температуpa өзгөргөндө спонтандык поляризация кубулушу өзгөрөт да, пироэлектр эффектней деп аталат. Мындай касиеттеги кристаллдардын бири — турмалин.
Прикладдык (колдонмо) экология
Биосферанын бузулуу механизмдерин, бул процесстердин алдын алуу ыкмаларын, жаратылышты рационалдуу пайдалануунун жолдорун изилдейт.
3 негизги блоктон турат: геоэкология, техноэкология, социоэкология.
Десорбция
Десорбция (лат. de - алып таштоону белгилеген сөздүн бөлүгү жана sorbeo - жутамын) – адсорбцияга тескери процесс; адсорбенттин бетинде жана көлөмүндө жутулган зат кайрадан сыртка бөлүнүп чыгат.
Эски Ибра (Аургазин району, Башкыртстан)
Эски Ибра — Башкыртстандын Аургазин районундагы айыл, Ибраев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 288 киши. Почта индекси — 453486, ОКАТО коду — 80205819002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ланглэй Парк (Мэриленд)
Ланглэй Парк (Мэриленд) (Langley Park) — Мэриленд штатынын Prince George округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 16214 киши. Болжолдуу аянты - 2.1 км². FIPS коду — 24-45525.
Бродский, Исаак Израилович
Бродский, Исаак Израилович (1883–1939) – сов. сүрөтчүсү жана графиги. РСФСРдин искусствого эмгек сиңирген ишмер (1932). Алгач Б. Одесса көркөм сүрөт окуу жайында, 1902–08-ж. Петербургдагы Көркөм сүрөт академиясында И. Е. Репинден окуган. 1905–07-ж. самодержавиеге каршы бир катар саясый карикатуралар тарткан. Б. сов. доорунда тарыхый-рев-ялык мүнөздөгү (“Коминтерндин II конгрессинин салтанаттуу ачылышы”, 1920–24; “Бакулук 26 комиссардын атылышы”, 1925) чыгармаларды жараткан. Анын “В. И. Ленин Кремлдин фонунда” (1924), “В. И. Ленин Смольныйда” (1924), жана башка эмгектери көрүүчүлөргө кеңири белгилүү. Б. Ленин ордени менен сыйланган.
Бутафория
Бутафория – театр оюндарында чыныгы буюмдардын ордуна колдонулуучу жасалма буюмдар.
Эфир майлуу өсүмдүктөр
Эфир майлуу өсүмдүктөр – жалбырак, гүл, тамыр ж. б. органдарында эфир майы бар өсүмдүктөр. Ага чатыр гүлдүүлөрдөн - кориандр, карум, анис, фенхель; эрин гүлдүүлөрдөн - жалбыз, мускат шалфейи, лилиялардан - ак лилия, каз тамандар уруусупан - кызгылт каз таман; роза гүлдүүлөрдөн - роза ж. б. кирет. Мекени - негизинен тропик жана субтропик алкактары. Булардын көбү - бир жана көп жылдык чөп өсүмдүктөрү. Эфир майлуу өсүмдүктөрдүн жалпы саны 2500го жетип, жарымынан көбү жабык уруктуулар. Өсүмдүктөрдүн данынан (кориандр, анис, карум, фенхель), чобунон, жалбырагынан (каз таман, евгенол райканы, лаванда ж. б.), гүлүнөн (роза, жасмин, ак лилия, мускат шалфейи) эфир майы тартылат. Жылуу жана кургак климаттуу жерде эфир майы арбын альгаат. Эфир майлуу өсүмдүктөр гүл өстүрүүчүлүктө, бакчылыкта кооздук үчүн да өстүрүлөт. Эфир майынын чыгыны жана курамы өсүмдүктүн өсүү шартына, биол. өзгөчөлүгүнө жараша болот.
Мидвилл (Миссури)
Мидвилл (Миссури) (Meadville) — Миссури штатынын Линн округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.1 км². FIPS коду — 29-47036.
Калкы
2010-жылы калкы 457 киши болгон.
Социоэкология
Өзүнө экологиялык билим берүү, маданият, укук, менеджмент, бизнес, политика, этникалык жана демографиялык экология, урбоэкология, адамдын экологиясын камтыйт.
Прэйрайбург (Айова)
Калкы
2010-жылы калкы 178 киши болгон.
Бурканчылык көркөм искусствосу
Бурканчылык көркөм искусствосу – дини бурканчылык деп эсептелген Азия мамлекеттеринин көркөм искусствосу. Буржуазиялык көркөм искусство таануудагы таркатылган бул термин тээ башынан жаңылыш, туура эмес түшүнүк болгон, себеби көркөм искусствону динден көз каранды кылып койгон жана бир катар Азия мамлекеттеринин өз алдынча өнүккөн көркөм искусствосунун конкреттүү тарыхый, экономикалык шарттарын жокко чыгарган.
Мурзак-Коба
Мурзак-Коба Мурзаккоба — мезолит доорундагы үңкүр.
Крымда, Севастополь ш-на жакын жерде. Сов. окумуштуулар С. Н. Бибиков менен Е. В. Жиров 1936-ж. ачкан. Майда таш куралдар, азыркы типтеги жаны- барлардын сөөктөрү, көптөгон үлүл кабыктары, о. эле кроманьон адамынын (эркек жанa аял) бирге коюлган сөөгү табылган. Алар чалкасынан суналта жаткырылып, тайыз чуңкурга көмүлгөн. Аялдын манжаларынын учтары ошол кездеги ырым-жырымга ылайык тирүү кезинде эле чачылып салынган.
Вудбюри (Миннесота)
Вудбюри (Миннесота) (Woodbury) — Миннесота штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 61 961 киши. Болжолдуу аянты - 92.2 км². FIPS коду — 27-71428.
Хоэнпайссенберг
Хоэнпайссенберг (Hohenpeißenberg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Вайльхайм-Шонгау районуна кирет.
Калкы - 3813 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20.44 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 90 130. Муниципалитеттин башчысы — Томас Дорш.
Техноэкология
Айлана чөйрөнүн техногендик кирдөөсүн изилдейт жана классификациялайт, алардын алдын алуу жана адамдын жаратылышка негативдүү таасиринин кесепеттери менен күрөшүү жолдорун изилдейт.
Ал ар түрдүү чарбалык ишкердүүлүктүн айлана чөйрөгө таасиринин экологиялык кесепетин аныктайт.
Детектирлөө (демодулдаштыруу)
Детектирлөө (демодулдаштыруу) (лат. detectio-- ачуу, табуу) – төмөнкү жыштыктуу сигналды бөлүп алуу үчүн, модуляцияланган термелүүлөрдү кайра өзгөртүү.
Алленбах
Алленбах (Allenbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Биркенфельд районуна кирет.
Дитмансрид
Дитмансрид (Dietmannsried) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Жогорку Альгой районуна кирет.
Калкы - 7873 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 53,67 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 80 119. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Петер Кох.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Исмагил (Аургазин району, Башкыртстан)
Исмагил — Башкыртстандын Аургазин районундагы айыл, Исмагил айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 905 киши. Почта индекси — 453488, ОКАТО коду — 80205813001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Бучарда
Бучарда (французча boucharde) – монументалдык скульпторлук технологиясында – пирамида формасындагы тишчелери бар, эки ургулоочудан турган төрт кырдуу балкасы бар металл аспап. Б. таштын үстүн иштетүүдө колдонулат.
Мурас укугу
Мурас укугу — адам өлгөндон ки­йин анын мүлкүнүн башка адамга (мураскерге) өтушүн жөнгө салуучу гражд.-укук нормаларынын жыйындысы.
Эфир майлары
Эфир майлары - өсүмдүктөрдөн алынуучу, суюк органикалык заттардын аралашмасы. Алар өсүмдүктөргө мүнөздүү жыт берип, бат бууланат. Кадимки температурада Эфир майлары - тунук, жеңил, кыймылдуу же коюу, түссүз же сары, жашыл, күрөң түстөгү суюктуктар. Көпчүлүк учурларда Эфир майларынын курамы спирттер менен татаал эфирлердин аралашмасынан турат. Эфир майлары спиртте, петролей эфиринде, бензолдо ж. б. эриткичтерде, өсүмдүк жана жаныбар майларында жакшы эрийт. Алар жарыктын таасиринен абада тез кычкылданып, чайырларды пайда кылып, өздөрүнүн жытын өзгөртөт. Эфир майларынан миңге жакын органикалык бирикмелер бөлүнүп алынган. Алардын составында каныккан жана каныкпаган алифаттык углеводороддор, ароматтык бирикмелер, терпендер, моно-, бициклдүү углеводороддор жана алардан алынган кычкылтектуу, гетероциклдуу бирикмелер болот. Эфир майлары негизинен парфюмерия жана косметика каражаттарын даярдоодо, кээ бирлери медицинада колдонулат, мисалы, жалбыздан бөлүнүп алынган мептолдон валидол даярдалат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Мурас укугу
Мыйзам боюнча мурастоодо өлгөндүн мүлкү мыйзамда көрсөтүлгөн мураскерлерге өтөт. Биринчи иретте балдарына (анын ичинде асыранды балдар), ар­тында калган жубайына, өлгөндүн эмгекке жарамсыз ата-энесине жана анын багуусунда 1 жылдан кем эмес турган (туугандык жакынчылыгына карабастан) адамга калтырылат. Мураскери жок болсо, өлгөндүн мүлкү анын ата-энесине, бир туугандарына өтөт. Өлгөн адам керээз калтырбаса же керээз мүлктүн бөлүгүнө гана тийиштүү болсо, мурас ээлөө мыйзамга ылайык ыйгарылат.
Пален
Пален (Pahlen) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Дитмаршен районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Төрөбеков Бекжан Төрөбекович
Төрөбеков Бекжан Төрөбекович - И.Раззаков атындагы Кыргыз мамлекеттик техникалык университетинин илимий иштер жана тышкы байланыштар боюнча проректор, техника илимдеринин доктору,  профессор, Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнө эмгек сиңирген кызматкер.
= Кыскача өмүр таржымалы жана билими = Төрөбеков Бекжан Төрөбекович - 1958-жылы Кыргыз Республикасынын Токтогул районундагы Жаңы-жол айылында туулган,
Кошумча кесиптик билим жана дасыгууну жогорулатуу
= Эмгек жолу жана ишмердүүлүгү = Кесиптик эмгек жолун 1981-жылы Фрунзе политехникалык институтунун (ФПИ) Ош кечки окуу факультетинде  (ОКФ) окутуучу болуп иштеп баштаган.
= Коомдук жана илимий-инновациялык ишмердүүлүк =
180ден ашуун илимий иштердин автору, анын ичинде 1 монография, 4 окуу куралы даярдалган, 7 автордук күбөлүктүн,  2 патенттин ээси. 3 илимдин кандидатын жетекчилик кылып коргоого чыгарган. Диссертациялык кеңештин мүчөсү. Кыргыз Республикасынын билим берүү жана илим министрлигинин 7 илимий гранттарынын жетекчиси жана аткаруучусу болгон. Илимий жана усулдук  изилдөөлөрдүн жыйынтыктары Кыргыз Республикасынын жогорку билим берүү системасын, ЖОЖдорду маалыматтык башкаруу ишмердүүлүгүн, унаа тармагын өнүктүрүү боюнча програмалык документтерге киргизилген.
= Сыйлыктары =
Бад-Бентхайм
Бад-Бентхайм (Bad Bentheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Графство Бентхайм районуна кирет.
Тенишев, Эдхям Рахимович
Тенишев Эдхям Рахимович  (татарча Әдһәм Тенишев; 26-апрель 1921-ж., Пенза — 11-июль 2004-ж., Москва)  - советтик жана орусиялык татар түркологу, монголтаануучу, чыгыштаануучу, СССР жана Россия ИАсынын корреспондент-мүчөсү, филология илимдеринин доктору, профессор, Россия ИАсынын Тил илимдер институтунун Урал жана алтай тилдери бөлүмүнүн башчысы болуп эмгектенген. Россиянын түркологдор комитетинин төрагасы, Татарстан, Башкортостан ИАсынын ардактуу мүчөсү. «Советская тюркология» журналынын башкы редактору, «Сравнительно-историческая грамматика тюркских языков» аттуу көп томдук фундаменталдуу эмгектердин башкы редактору болуп иштеген.
Беркау
Беркау (Berkau) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Тенишев, Эдхям Рахимович
Өмүр таржымакалы
Э.Р.Тенишев 1921-ж. советтик Орусиянын Пенза шаарында татар интелдигенциясы өкүлүнүн үй бүлөсүндө туулган. Анын ата-бабасы Чынгыз хандын түрктөшкөн тукумунун ичинен Жучу улусуна кирген тектүү, кийинчерээк дворян наамын алган өкүлдөрүнүн урпагы болгон.
Бад-Бентхайм
Калкы - 15567 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 100,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 56 001. Мэр — др. Фолькер Паннен.
Беркау
Калкы - 485 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 18,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 050. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Вальтер Райхгельм.
Тенишев, Эдхям Рахимович
Өмүр таржымакалы
Э.Р.Тенишевдин ата-энеси уулунун ар тараптуу билим алуусуна шпртты түзүп беришкен.
Ал 1938-ж. Москва транспорт инженерлер институтуна тапшырат. 1941-ж. алгачкы математикалык эмгеги жарык көрөт. Математикага болгон шыгы Э.Р.Тенишевдин гуманитардык багыттагы илимдеги бараандуу ийгиликтерге жетишине шарт түзгөн.
Согуштан кийин Э.Р.Тенишев Ленинград университетинин Чыгыштаануу факультетине тапшырып, 1949-ж. "Кыпчакский язык и его связь с современными кыпчакскими языками (система спряжений)» аттуу темада дипломдук ишин коргойт.
Атактуу чыгыштаануучу С.Е.Маловдун жетекчилиги астында аспирантурага тапшырат.
1953-ж. байыркы уйгур эстелиги болгон булактын тилине арналган "Сутра Золотого Блеска" аттуу темада кандидаттык диссертациясын коргогон.
1956-ж. СССР ИАсынын Президуму Э.Р.Тенишевди Пекинге (Кытай эл Республикасы) жергиликтүү адистерге Кытайдагы түрк элдеринин тилдерин изилдөөгө көмөк берүү үчүн жонөтөт.
Натыйжада, жаш илимпоз үчүн илимий чоң жол ачылып, үч ирет жолу жана шарты татаал болгон Кытайдын ички аймактарына илимий жүрүштөрдү уюштурат (Синьцзян - 1956 г., Циньхай - 1957 г. и Сюньхуа - 1958 г.), анын натыйжасында лингвистикалык, фольклордук, этнографиялык жана тарыхый уникалдуу маалыматтарды топтоого жетишет.
Москвага кайтып келгенден соң, 1959-ж. тартып Кытайдагы жыйналган маалыматтарды системага салып, жарыялай баштаган эле.
Салар, сары югур жана Синьцзяндын башка уйгур диалектилерин изилдеп, илимий иштерин басмадан жарыялай баштаган.
1964 жана 1976 жж. "Строй саларского языка" и "Строй сарыг-югурского языка" (1976). аттуу фундаменталдуу монографиялары жарыкка чыккан. Биринчи аталган эмгектин негизинде 1969-ж илимдин докторлук диссертациясын коргогон.
1969-ж. Э.Р.Тенишев салар тилинин түркмөн жана уйгур тилдеринен обочолонгон өз алдынча калыптанган тил экендигин далилдеген илимдин докторлук диссертациясын коргогон.
"Строй сарыг-югурского языка" аттуу монографиясы да уйгурлардын бир бөлүгү деп аталган сарыг югурлардын тилинин тарыхын изилдеп, салар тили сыяктуу эле кытай жана байыркы уйгур, кыргыз тилдеринин таасирин алган тил деген жыйынтыкка келген.
Э.Р.Тенишевдин Чыгыш Түркстандагы элдердин тилдерин изилдөө түркология илимине жана анын теоретикалык оңугүүсүнө өз салымын кошо алды. Бул илимий проблема анын "De la branche orientale de l'alliance de langues centrale asiatique" аттуу макаласында жарыяланган.
Э.Р.Тенишев 2004-ж. дүйнөдөн кайткан.
Кыргыз таануу
Э.Тенишев Кытайдагы кыргыздар, фу-йү кыргыздары, сарыг уйгурлар ж.б. жөнүндө илимий эмгектер жазган, кыргыз тилинин тарыхы боюнча өзүнүн концепциясын сунуштаган.
Э.Р.Тенишевдин пикиринде сарыг югур тили байыркы уйгур тилдеринин бир диалектиси ( d – тили), кийнчерээк кыргыз тилинин (Z - тили) кыргыз тилинин күчтүү таасирин алган.
1997-ж. Бишкекте Э.Р.Тенишевдин "Древнекыргызский язык" аттуу эмгеги жарыка чыккан. Анда кыргыз тилинин тарыхый өнүгүүсүнүн (байыркы жана орто кыргыз тили) этаптарын реконструкциялаган, бирин – экинчиси алмаштырган диалектикалык базанын жана башка тилдер менен алакалары изилденген.
“Манас” эпосу жаралып, калыптанган биринчи этаптагы тил деген жыйынтыкка келген.
Э.Тенишевди Чыңгыз Айтматов өзгөчө сыйлаган.
Анын Кыргызстандагы шакирттери улуу түрколог салган илимий чыйырды улантышып келүүдө.
Бүктөмө
Бүктөмө (складень) – байыркы орус көркөм искусствосунда ар биринде же бир борборунда (эң чоңунда) сүрөттөрү бар бүктөлүп, ачылган икона. Адатта үч бүктөмдөн турган Б. көп кездешкен. Мында ортоңку бөлүгүн 2 капталындагы эки жакка ачылма бүктөмдөрү жаап калган, к. Диптих, Триптих, Полиптих макалаларын.
Маунтэйн Гроув (Миссури)
Маунтэйн Гроув (Миссури) (Mountain Grove) — Миссури штатынын Райт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 11.0 км². FIPS коду — 29-50402.
Калкы
2010-жылы калкы 4574 киши болгон.
Обляго
Обляго — Орусиядагы дарыя. Краснодар крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Текос дарыясынын сол жээгинен 4 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Прэстон (Айова)
Калкы
2010-жылы калкы 949 киши болгон.
Упперсхаузен
Упперсхаузен (Uppershausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 75 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,40 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 128. Муниципалитеттин башчысы — Алойс Шаль.
Мурадова Сона
Мурадова Сона - (1914—1997)  —түркмөн совет актёру, СССР эл арт. (1955).
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Вудлэнд (Миннесота)
Калкы - 437 киши. Болжолдуу аянты - 1.6 км². FIPS коду — 27-71500.
Ньоро (эл)
Ньо́ро (баньоро) — Уганданын батышында (Альберт көлдүн чыгышында) жашаган банту эли. Саны 900 миң адам (2012).
Ньоро тили жана маданияты боюнча торо элине жакын.
Тил
Ньоро (руньоро, луньоро) тилинде сүйлөшөт. Банту тилдерине кирет. Ошондой эле ганда жана англис тилдери кеңири тараган.
Дин
Калктын арасында христиандар (протестанттар) жана мусулмандар (сүннөттөр) бар. Жергиликтүү салттуу ишенимдер (политеизм, ата-бабалардын жана рухтардын культу) да сакталууда.
Чарбалык иштер
Негизги салттуу кесиптери малчылык (өркөч зебу-санга) жана дыйканчылык (таруу, ямс, батат, сорго, банан, жер жаңгак). Балык уулоо (Альберт көлүндө). Мурун пилдерге, крокодилдерге, арстандарга аңчылык практикаланчу. Туз өндүрүү (Кибиро айылы).
Кийим
Өсүмдүк буласынан (луба) же булгаарыдан жасалган жамынгыч. Ал ийинге ыргытылат же белге оролот. Жасалгалар аз колдонулат. Мурун алдыңкы 6 тишти алып, чачтарын кырып салышчуу.
Турак жай
Алар краальдарда жашашат. Турак-жай план боюнча тегерек, жыгач каркастан.
Маданият
Фольклор эпикалык жана тарыхый салттардан турат. Музыкалык аспаптар – барабан жана үйлөмө аспаптар.
Тарых
Ньоро эли банту жана нилот уруулардын миграциялык кыймылынын (1 миң жылдыкта) процессинде калыптанган.
Салт боюнча ньоро үч урууга бөлүнгөн:
Ал бөлүнүш азыркыга чейин сакталып калды.
2-миң жылдыктын башында дыйканчылык менен малчылык маданияттардын кесилишинде Китара алгачкы мамлекеттик түзүлүш пайда болуп, андан кийин Буньоро мамлекети бөлүнүп чыккан.
Буньоро Чыгыш Африка жээктери менен сооданы (пилдин сөөгү, жаныбарлардын терилери, кулдар) көзөмөлдөө үчүн ганда менен атаандашкан.
18-кылымга чейин Буньоро азыркы Уганданын аймагында алдыңкы мамлекет болгон, бирок кийин бир катар тышкы жана ички себептерден улам алсырап калган.
19-кылымдын ортосунан Буньоро Буганда мамлекетине көз каранды болгон.
1900-жылы Буньоронун көпчүлүк бөлүгү Улуу Британиянын Уганда протекторатынын курамына кирген.
1993-жылы Буньоро падышалыгы калыбына келтирилип, 1995-жылы анын статусу Уганданын жаңы конституциясында бекитилген.
Булактар
Ньоро тили
Ланхэм-Сибрук (Мэриленд)
Ланхэм-Сибрук (Мэриленд) (Lanham-Seabrook) — Мэриленд штатынын Prince George округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 18190 киши. Болжолдуу аянты - 13.6 км². FIPS коду — 24-45612.
Ньоро тили
Ньоро, руньоро, луньоро — ньоро элинин эне тили. Оруньоро жана рутагвенда диалектилерге бөлүнөт.
Локализациясы
Бул тилде Уганданын батышында сүйлөшөт. Батыш аймагы; Округдар: Хоима, Масинди, Бундибугио, Камвенге, Кибале.
Изилдөө
Биринчи элементарлык грамматикасы жана ньоро-англис сөздүгү 1902-жылы протестант миссионери Гари Мэддокс (Harry Edward Maddox) тарабынан басылып чыккан.
Текстин үлгүсү
«Kara na kara Kigambo akaba aroho, Kigambo akaba ali hamu na Ruhanga kandi Kigambo akaba ali Ruhanga. Okurugirra kimu ha kubanza akaba ali hamu na Ruhanga. Ebintu byona bikahangwa nibiraba omuli uwe, kandi uwe haatali busaho kintu kyona ekyahangirwe. Omuli uwe obwomeezi numwo bukaba buli, kandi obwomeezi obu nugwo gwali musana gw'abantu. Omusana ogu gujwera omu mwirima, kandi omwirima tigukaguraazaaga. Hakaba karoho omuntu ayatumirwe Ruhanga, ibara lye nuwe Yohaana. Ogu akaija kuba kaiso ow'okumanyisa eby'omusana, abantu boona nukwo baikirize habwe. Uwe akaba atali musana, baitu akaija kuba kaiso w'eby'omusana».
1:1-8 Иоанндын Евангелиясы
Дитрамсцелль
Дитрамсцелль (Dietramszell) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Бад-Төльц-Вольфратсхаузен районуна кирет.
Калкы - 5239 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 96,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 73 118. Муниципалитеттин башчысы — Лени Грөбмайер.
Рөдингхаузен
Рөдингхаузен (Rödinghausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Детмольд административдик округуна карайт. Херфорд районуна кирет.
Калкы - 9862 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 36,27 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 7 58 028. Муниципалитеттин башчысы — Эрнст-Вильхельм Фортмайер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.