cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кумуктар
Кумуктар (өздөрүн кумук деп аташат) — Россия Федерациясындагы эл, Кумык түздүктөрүндө жана Дагстан тоо этектеринде жашаган жергиликтүү калк. Саны 422,4 миң киши, анын ичинде 365,8 миңи Дагстанда, 8,9 миңи Чеченстанда, 12,6 миңи Түндүк Осетияда, 5,6 миңи Ставрополь крайында, 12,3 миңи Тюмень обл-нда (2002), ошондой эле Казакстан, Украина, Түркмөнстан, Азербайжан, Түркия, Иорданияда да жашашат. Кумук тилинде сүйлөшөт. Динге ишенгендери — мусулмансунниттер. Кумыктардын этностук негизин Түндүк-Чыгыш Дагстанда жашаган байыркы уруулар — аборигендер жана түрк уруулары (кыпчактар) түзгөн. Кумыктар этноними жөнүндө алгачкы эскерүү (биздин замандын 2-кылымында) антикалык, ошондой эле Плиния Улуу жана Клавдий Птолемей ж. б. авторлордун чыгармаларында кездешкен. Кумыктардын этнос катары калыптанышы 12—13-кылымдарга таандык. Негизги кесиби — дыйканчылык, мал чарбачылык жана балык уулоочулук. Эркектери көйнөк, ыштан, бешмет, чепкен, тон, бурка, башына папах, аялдар узун көйнөк, ыштан, булгаары бут кийим кийишип, башына жоолук салынып, кооздуктарды тагынышкан. Тамак-ашы — негизинен эт, сүт, дан азыктары.
Вюстенрот
Вюстенрот (Wüstenrot) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Штутгарт административдик округуна карайт. Хайльбронн районуна кирет.
Калкы - 6633 киши(2013-ж.). . Аянты - 30,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 25 107. Мэр — Хайнц Негеле.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 айылдык округуна бөлүнөт.
Лумбертон (Миссисипи)
Лумбертон (Миссисипи) (Lumberton) — Миссисипи штатынын Ламар (Lamar) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2228 киши. Болжолдуу аянты - 18.9 км². FIPS коду — 28-42640.
Семён Тимошенко
Тимошенко Семён Константинович [18. 2. 1895, Бессарабия губерниясы (азыркы Молдовия), Фурманка кыштагы – 31. 3. 1970, Москва] – Советтер Союзунун Маршалы (1940), Советтер Союзунун эки жолку Баатыры (1940, 1965). 1914-жылдан аскер кызматында. 1915-ж. пулемётчулар мектебин бүтүргөн. Биринчи дүйнөлүк согушта Түштүк-Батыш жана Батыш фронтторунда салгылашкан. 1918-ж. Жумушчу-дыйкандар Кызыл армиясынын катарына өтүп, атчандар бригадасынын командири болуп дайындалган. 1-атчандар армиясынын 6- (1919–20), 4-атчандар дивизиясынын командири (1920-21). 3- жана 6-атчандар корпусун башкарып жүрүп, аскер-академияларынын жогорку курстарын аяктаган (1922, 1927, 1930). Беларуссия (1933–35), Киев аскер округдарынын командачысынын орун басары (1935–37), Түндүк Кавказ (1937), Харьков (1937–38) Киев аскер округдарынын (1938–39) жана Украина фронтунун командачысы (1939), совет-фин согушунда (1939–40) Түндүк-Батыш фронтунун командачысы (1940). СССР Коргоо комиссариатынын Эл комиссары (1940–41), Башкы командачылыктын ставкасынын төрагасы (июнь-июль, 1941), СССР Коргоо комиссариатынын Эл комиссарынын орун басарынын милдетин аткаруу менен Батыш багытындагы бардык аскердин башкы командачысы (июль, 1941) жана Батыш фронтунун командачысы (июль-сентябрь,1941). Түштүк-Батыш фронтун (1941–42), Харьков операциясын жетектеген (май-июль, 1942). Сталинград фронтунун (июль-октябрь, 1942), Түндүк-Батыш фронтторунун командачысы (1942–43). Жогорку Башкы командачынын ставкасынын өкүлү (1943–46), Беларуссия (1946), Түштүк-Урал (1946–49), Беларуссия аскер округдарынын командачысы (1949–60). СССР Коргоо министрлигинин алдындагы генералдык инспекторлор тобунда (1960-62), Советтик согуш ветерандар комитетинин төрагасы (1962–70) болуп иштеген. ВКП(б) БКнын мүчөсү (1939–52), КПСС БКнын мүчөлүгүнө кандидат (1952-70). «Жеңиш», Октябрь Революциясы, 3 Суворов, 5 Ленин, 5 Кызыл Жылдыз, 1-, 2-, 3-даражадагы Георгий крести ордендери менен сыйланган.
Стерлинг (Массачусетс)
Стерлинг (Массачусетс) (Sterling) — Массачусетс штатынын Уорчестер (Worcester) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7 808 киши. Болжолдуу аянты - 81.8 км². FIPS коду — 25-67385.
Сот психиатриясы
Сот психиатриясы – медицина илиминин тармагы; ал кылмыш-жаза жана жарандык укук менен жүрүмдөрүнүн белгилүү бир маселелерине карата акыл-эс жактан өзгөрүүлөрдү изилдейт.
Дезен
Дезен (Deesen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Кумык тили
Кумык тили — кумуктардын тили; Дагстандын мамлекеттик тилдеринин бири. Дагстанда, Чеченстанда, Түндүк Осетин Респына тараган. Кумык тили түрк тилдеринин кыпчак тобуна кирет, бирок анда огуз топторуна жакындаткан элементтер да арбын кездешет. Карачай, балкар, ногой, караим жана крым татарларынын тилине жакын. Адабий кумык тили Октябрь революциясынан кийин касавюрт жана буйман диалектисинин негизинде түзүлгөн. Жазуусу 1928-жылы чейин араб алфавитинде, 1928—38-жылдары латын жазуусунда, 1938-жылдан орус графикасына өткөн. Кумык тилинде орус тилинен кирген сөздөр арбын.
Хобек
Хобек (Hobeck) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Анхальт-Цербст районуна кирет.
Калкы - 503 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 17,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 86 070. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Ульрих Андерс.
Хэвитт (Миннесота)
Хэвитт (Миннесота) (Hewitt) — Миннесота штатынын Todd округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 266 киши. Болжолдуу аянты - 5.3 км². FIPS коду — 27-28754.
Сот психологиясы
Сот психологиясы – жарандык жана кылмыш-жаза сот өндүрүшүнүн психологиялык жагын жана аргандай юридикалык статустагы жактардын психологиялык өзгөчөлүгүн изилдей турган юридика психологиянын бир тармагы.
Ахмет (Благовар району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Приключениелүү адабият
Приключениелүү адабият – турмушта чын эле болгон же ойдон чыгарылган курч сюжеттүү окуяларды кызыктуу баяндаган көркөм чыгарма. Приключениелүү адабияттын чыгармаларында анализдик, дидактикалык жана жай сүрөттөөчүлүк элементтер кээде жок болот, кээде экинчи орунда турат. Мындай чыгармалардын үлгүлөрү катары эллинизм доорундагы грек романдарын, рыцардык эпосту (12–16-кылым), 17–18-кылымдагы саякат адабиятын көрсөтүүгө болот. Приключениелүү адабияттын өнүгүшүнө документалдуу проза, журналистика да кыйла салым кошкон. 19-кылымдагы романтизм, неоромантизм багытында жаралган чыгармаларда приключениелүү адабияттын башкы касиеттери басымдуулук кылган. Мындай чыгармалардын тунгуч үлгүлөрү «деңиз романдарын» жазган Ф. Купер менен Ф. Марриеттин, тарыхый-приключениелүү романдар жараткан А. Дюманын (атасы) калемдерине таандык. приключениелүү адабиятта сюжет адатта дыкат түзүлүп, күтүүсүз окуялар, кагылыш, аңдышуу, изине түшүү, кыйроо, жеңилүү-жеңүү өңдүү табышмактуу суроолор биринин артынан бири куюлушуп келет. советтик приключениелүү адабияттын темасы менен жарандык мазмуну көбүнчө Улуу Ата Мекендик согуштун кызыктуу окуяларын, советтик чалгынчылардын Мекен үчүн күрөшүн камтып, башкы идеясын революциячыл баатырдык пафос түзгөн. Өкүлдөрү (советтик): Л. Никулин, А. Грин, В. Каверин, Ю. Семёнов, Б. Полевой, И. Ликстанов, А. Рыбаков, Л. Платов, Л. Успенский, В. Катаев, А. Беляев ж. б. Кыргыз адабиятында приключениелүү адабияттын үлгүлөрүн К. Эсенкожоев жана К. Жантөшев жараткан.
Viber
Viber — смартфондр үчүн проприетардык мессенджер. Тексттик, аудио жана видео каттарды жөнөтө алат.Клиент Windows, OS X, Linux, Android, BlackBerry OS, iOS, Series 40, Symbian, Bada жана Windows Phone платформаларында иштей алат. 2017-жылдын акырына карата абал боюнча Viber postsovetskom космоско таанымал периштенин бири болуп саналат.
Меркерс-Кизельбах
Калкы - 3042 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 19,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 63 054. Муниципалитеттин башчысы — Инка Зольман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Viber
Вибердин артыкчылыгы эмнеде?
Viber орнотулган «акылдуу» телефондор арасында Wi-Fi, 3G жана 4G тармагы аркылуу бекер чалууга, CМC-билдирүүлөрдү, сүрөттөрдү, видео жана аудио билдирүүлөрдү жөнөтүүгө мүмкүндүк берет. Мында болгону интернетти пайдаланууда жергиликтүү оператор тарабынан акы алынат. Компанияга киреше алып келүүсү үчүн Viber Out кызматы бар. Бул кызмат аркылуу колдонуучулар Viber`и жок абоненттерге арзан баада эл аралык жана жергиликтүү чалууларды жүргүзө алышат. Бирок Viber'дин бул акы төлөөнүүчү чалуулары Скайпка салыштырмалуу бир аз кымбат. Программанын башкалардан айырмачылыгы – колдонуу усулу эң жөнөкөй. Ушунусу менен ал Скайпты четке сүрүүдө. Болгону интернеттен Viber`ди көчүрүп аласыз. Андан соң программаны иштетип, ага өлкөңүздү жана телефон номуруңузду жазсаңыз, сизге СМС аркылуу активдештирүү коду келет. Аны киргизген соң программа сиздин телефондун дарек китепчеси менен биригип, андагы Viber`ге туташкан номурларды өзү табат.
Чалуулардын Кыргызстандагы баасы
Skype менен Viber’дин Кыргызстандан чет өлкөлөргө чыккан акы төлөнүүчү чалуулары боюнча бааларын салыштыруу Кыргызстага чет өлкөдөн чалуу баасы
Компаниянын негиздөөчүлөрү
«Viber Media» компаниясынын негиздөөчүлөрү – Игорь Магазинник жана Тальмон Марко. Компаниянын башкы кеңсеси Кипрде, программаны иштеп чыгуу борборлору Беларуста, Кытайда жана Израилде жайгашкан Игорь Магазинник Орусияда туулуп-өскөн. Ал 1991-жылы Израилге жер которуп, ал жактан компьютер жаатында билим алган. Учурда Израилде жашап, иштейт. Израилде туулуп-өскөн Тальмон Марконун да кесиптик иши маалымат технологияларына байланышкан. Программаны түзүүгө чейин ал Израилдин куралдуу күчтөрүнүн борбордук командачылыгында 1993-жылдан 1997-жылга чейин IТ-директор катары эмгектенген. 2014-жылдын февралына чейин «Viber Media`нын» ири үлүшкерлери израилдик үй-бүлөлөр Шабтай (55,2 пайыз үлүш) менен Марко (11,4 пайыз) жана америкалык «IRS West» (12,5 пайыз) компаниясы болуп келген. Февралдан тарта компаниянын 100 пайыз үлүшү толугу менен жапон миллиардери Хироси Микитанинин «Rakuten» компаниясына өткөн. Миллиардер Viber`ди сатып алууга 900 миллион долларын аяган эмес.Буга чейин бул программаны 400 миллион долларга кытайлык «WeChat», жапондук «Line» жана Түштүк Кореянын «KakaoTalk» сыяктуу компаниялары сатып алууга даяр экендиги тууралуу маалыматтар жарык көргөн. Бирок ар бир кадамын миллиметрине чейин өлчөгөн израилдиктер аталган баага ыраазы болгон эмес. Delay - деп да аталат кармалууда - VoIP чакырат сапаты начар турган нерсеге алып, белгилүү. Кечигүү башка бир пакетти жиберүүгө бир аяккы алат жолу катары аныкталат. Кечиккен миллисекунд (мс) бир багытта же эки багытта жана сан көрсөткүчтөрү ченесе болот.
Назаров мөңгүсү
Назаров мөңгүсү — Чоң Алай кырка тоосунун түн. капталындагы өрөөн тибиндеги мөңгү. Уз. 7,0 км, аянты 6,1 км2, көлөмү 0,25 км3.
Кызылсуунун сол куймасы Кызылагындын алабында жайгашкан. Башы деңиз деңг. 6000 м, этеги 4100 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийикт. 4500 м, абляция облусунун аянты 1,5 км2. Мөңгүдөн башталган суу Жанайдартакка (Кызылагындын башаты) оң тараптан куят.
Фильзум
Фильзум (Filsum) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Лер районуна кирет.
Калкы - 2084 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 23,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 57 008. Муниципалитеттин башчысы — Георг Гатен.
Лэйк (Миссисипи)
Лэйк (Миссисипи) (Lake) — Миссисипи штатынын Scott округуна караган АКШ шаары.
Сот статистикасы
Сот статистикасы – укук статистикасынын башкы бөлүктөрүнүн бири; сот ишмердүүлүгүнүн сандык жагын изилдейт. КР Жогорку соту сот иш-тажырыйбасын изилдейт жана жалпылаштырат, С. с-н жүргүзөт.
Пуллах-им-Изарталь
Пуллах-им-Изарталь (Pullach im Isartal) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Мюнхен районуна кирет.
Калкы - 8733 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 84 139. Муниципалитеттин башчысы — Үрген Вестентаннер.
Карнэй
Карнэй (Carney) — Мичиган штатынын Menominee округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 225 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 26-13400.
Ориент (Мэн)
Ориент (Мэн) (Orient) — Мэн штатынын Аростук округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 145 киши. Болжолдуу аянты - 98.1 км². FIPS коду — 23-55435.
Гармониялаштыруу
Гармониялаштыруу— музыкалык чыгарманын аккорддорун түзүү, б. а. обон-күүнү (мелодияны) музыкадагы гармония эрежелерине ылайык аккорддук кошумчалар менен санжыргалоо.
Түркебеков Шамшыке
Алгач мектепте мугалим, кийинчерээк колхоздо бухгалтер, эсепчи (учётчик) болуп иштеген. Суусамыр айыл кеңешинин жооптуу катчысы, төрагасы болуп Каба уулу Кожомкул менен бир нече жыл кызматташкан. 1956-жылдары МТСтеги май куюучу жайда, 1960-жылдары Башкы кой чарба бирикмесинде (Г00), андан кийин «Суусамыр» совхозунда 1990-жылга чейин кампачы болуп эмгектенген.
Гармониялаштыруу
Гармониялык коштоонун өзү да кээде Гармониялаштыруу деп аталат.
Түркебеков Шамшыке
«Эмгек ардагери» медалы жана грамоталар менен сыйланган. Жаныш уруусунан.
Гармониялаштыруу
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Стокбридж (Массачусетс)
Стокбридж (Массачусетс) (Stockbridge) — Массачусетс штатынын Беркшир округуна караган АКШ шаары.
Түркебеков Шамшыке
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Турсунбекова Бурулкан Курамаевна
Турсунбекова Бурулкан Курамаевна (24. 5.1960-ж. туулган, Москва району, Чоң-Арык кыштагы) - врач, жетекчи кызматкер.
Вэнтворс (Нү-Гэмпшир)
Вэнтворс (Нү-Гэмпшир) (Wentworth) — Нү-Гэмпшир штатынын Графтон округуна караган АКШ шаары.
Турсунбекова Бурулкан Курамаевна
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Вэнтворс (Нү-Гэмпшир)
Калкы - 911 киши. Болжолдуу аянты - 108.7 км². FIPS коду — 33-80500.
Стокбридж (Массачусетс)
Калкы - 1 947 киши. Болжолдуу аянты - 61.4 км². FIPS коду — 25-67595.
Морган Фриман
Морган Фриман (Morgan Freeman;1937-жылы 1-июнда туулган) ― америкалык актёр, продюсер жана диктор.
Фриман 2005-жылы "Миллион долларлык селки" (англ. Million Dollar Baby, 2004) тасмасындагы ролу үчүн "Экинчи пландагы эң мыкты актер" номинациясында "Оскар" сыйлыгын алган. "Көчө баласы" (англ. Street Smart, 1987), "Мисс Дейзинин айдоочусу" (1989), "Шоушенктен качуу" (1994), "Багынбас" (2009) тасмаларындагы ролу үчүн "Оскар" сыйлыгыныны номинацияларына көрсөтүлгөн. Ал "Алтын глобус" сыйлыгына жана АКШ киноактерлор Гильдиясынын сыйлыгына дагы ээ болгон.
Фриман прокатта хит болгон "Даңк" (1989), "Робин Гуд: Уурурлардын ханзаадасы" (англ. Robin Hood: Prince of Thieves, 1991), "Жети" (1995), "Чексиз уруш" (1998), "Коркунучтун баасы (2002) тасмаларында тартылган.
Ошондой эле "Күч-кубаттуу Брюс" (2003), «Кара рыцарь» үчилтигинде (2005-2012), "Лего Фильм" (2014), жана "Лүси" (2014) тасмаларында дагы роль жараткан. Ал 1970-жылдарта популярдуу болгон "Электр компаниясы " балдар программасына тартылып атагы чыккан. Морган Фримен прокаттагы эң кирешелүү төртүнчү актер катары $4.316 миллиард каржы менен таанылган, ар бир тасма үчүн орточо эсепте $74.4 миллион киреше алып турган.
Бүткүл дүйнөлүк айкалыштырылган убакыт
Бүткүл дүйнөлүк айкалыштырылган убакыт (англ. Coordinated Universal Time, фр. Temps Universel Coordonné; UTC) — сааттарды жана убакытты жөнгө салуу үчүн атайын стандарт. Атомдук убакыттан бүтүн секундга жана дүйнөлүк UT1 убактысынан бөлчөк секундга айырмаланат.
UTC аббревиатурасынын (кыскартылган сөздүн чечмелениши) так чечмелениши жок. 1970-жылы кыскартуу түзүү талап кылынганда, Эл аралык элетрдик байланыш кеңеши англисче CUT = Coordinated Universal Time же французча TUC = Temps Universel Coordonné бул ролго туура келбейт деп эсептеп, нейтралдуу вариант кылып, UTC деп атаган.
UTC системасы эскирген Гринвич ортоктук убакыттын (GMT) ордуна киргизилген. Себеби, GMTнин убакыт шкаласы (көрсөткүчү) Жердин суткалык айлануусуна гана негизделген болчу. Ал эми UTC шкаласы атомдук убакыттын (TAI) шкаласына негизделип, элдин колдонуусуна ыңгайлуу болгон.
UTC менен UT1 ортосундагы айырмачылык 0,9 секунддан ашык эмес, эгерде жогорку тактык керектелбесе, кеңири түшүнүк болгон — дүйнөлүк убакыт (UT) колдонулса боло берет. Азыркы кезде, айрыкча бөлчөктүк секунлд убактысы кереги жок кезде Гринвич боюнча ортоктук убакытты (GMT) UTCтин же UT1дин ордуна алып карасак болот. Эгерде UTC менен UT1 убактыларынын ортосунда олуттуу айырма болсо, Гринвич убактысын колдонушпайт.
Жер шарындагы убакыт аралыктары UTCтан оң жана терс жылуу боюнча көрсөтүлөт.
UTC убактысын кышында да, жайында да которулбаарын эске алып коюшубуз керек.
Дексхайм
Дексхайм (Dexheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Майнц-Бинген районуна кирет.
Калкы - 1579 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 39 011. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Йохен Герлах.
Тимуриддер мамлекети
Тимуриддер мамлекети – Тимур (1336–1405) негиздеген Орто Азиядагы ири мамлекет. Тимуриддер мамлекетинин жашоосу 1370–1507-жылдары чейин созулуп, учурунда Иран, Багдад, Түркиянын чыгышын, Афганстандын көп бөлүгүн, Мавераннахр, Хорезм, Хорасанды жана азыркы Кавказ аймагын камтыган. Тимур өлгөндөн көп өтпөй так талашуу башталып, өлкө майда хандыктарга бөлүнгөн. 1407-ж. бийликке келген Шахрух (1377–1447) ошол эле жылы кайрадан Афганстанды, 1409-ж. Мавераннахрды каратып, анын башына уулу Улугбекти койгон. 1414-ж. Ирандын кыйла бөлүгүн, 1436-ж. Азербайжанды толук багындырып, бийликке огуздардын династиясынан чыккан Жахан шах дайындалган. Шахрух өлгөндөн кийин (1447) Тимуриддер мамлекети алсырай баштаган. 1449-ж. Улугбектин өз уулу колдуу болуп өлтүрүлүшү менен Хорасанга Шахруктун небереси Абу-л-Касым Бабур (1450–57), Мавераннахрга Мираншахтын небереси Абу-Сейид (1451–69) ээ болгон. Өз алдынчалыкка ээ болгон Жахан шах 1452-ж. Фарсты (Ирандын провинциясы), 1458-ж. Хорасанды убактылуу каратып алган. Абу-Сейид Тимуриддер мамлекетин кыска убакытка (1458–68) калыбына келтирген, бирок Азербайжанды каратып жүрүп каза болгондон кийин, так талашуулар кайрадан уланган. Абу-Сейиддин уулу Ахметтин (1469–94) Тимуриддер мамлекетин кайра бириктирүү аракетинен майнап чыккан эмес. Мухаммед Шейбани 1500-ж. Мавераннахрды, 1507-ж. Хорасанды каратып алышы менен Тимуриддер мамлекети өз жашоосун токтоткон. Тимуриддер мамлекетинин тушунда Орто Азиянын маданияты абдан өнүгүп, мечит, мавзолей, обсерватория, китепканалар курулган. Тимурдун тукумунан чыккан Улугбек белгилүү астроном жана математик болсо, Хусейн Байкара менен Бабыр улуу акын катары таанылган.
Ярбияга
Ярбияга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сеньяга дарыясынын оң жээгинен 7 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 79 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Галлин-Куппентин
Галлин-Куппентин (Gallin-Kuppentin) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Пархим районуна кирет.
Калкы - 546 киши(2013-ж.). . Аянты - 29,61 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 60 093. Муниципалитеттин башчысы — Хольгер Клукас.
Сот тапшырмасы
Сот тапшырмасы – ишти карап жаткан соттун башка сотко карата тапшырмасы. Башка шаардан же райондон далилдерди чогултуу зарылчылыгынан улам, ишти карап жаткан сот башка бир тийешелүү сотко белгилүү бир процесстик аракетти жасоону тапшырат. Сот тапшырмасы жөнүндөгү аныктамада каралып жаткан иштин мазмуну кыскача баяндалат, аныктала турган жагдайлар жана тапшырманы аткаруучу сот тарабынан жыйнала турган далилдер көрсөтүлөт. Бул аныктама дарегине жөнөтүлгөн сот үчүн милдеттүү болот, жана да 1 айга чейинки мөөнөт ичинде аткарылууга тийиш.
Климентовка (Благовар району, Башкыртстан)
Климентовка — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Кучербаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 206 киши. Почта индекси — 452744, ОКАТО коду — 80214822003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Самойлович мөңгүсү
Самойлович мөңгүсү — Борбордук Теңир-Тоодогу өрөөн тибиндеги мөңгү.
Көйкаптын алабында жайгашкан. Уз. 6,6 км, аянты 6,7 км2. Башы деңиз деңг. 5044 м, этеги 3500 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийикт. 4100 м, абляция облусунун аянты 2,7 км2. Өткөн кылымдын ортосуна чейин Көйкап мөңгүсүнүн сол салаасы болгон. Кийин тартылып, өзүнчө мөңгүгө айланган. Этеги шагыл таш м-н капталган. Мөңгүдөн Көйкап (Сарыжаздын сол куймасы) суусунун сол курамы башталат. Аты орус уюл изилдөөчүсү Р. Л. Самойловичтин ысымынан коюлган.
Хойдебер
Хойдебер (Heudeber) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Вернигероде районуна кирет.
Калкы - 1273 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 16,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 85 175. Муниципалитеттин башчысы — Хартмут-Эрих Буш.
Эдвард Нортон
Эдуард Харрисон Нортон (Edward Norton;1969-жылы 18-августта туулган) - америкалык актер, режиссер жана жарандык активист. Актер "Алгачкы коркунуч" (Primal Fear, 1996), "Американын белгисиз тарыхы"(англ. American History X, 1998), "Бёрдмэн" (англ. Birdman, 2014) тасмаларындагы ролдорү үчүн үч ирет "Оскар" сыйлыгына талапкер болгон. Ошондой эле, "Баары сүйөм дейт" (англ. Everyone Says I Love You, 1996),"Ларри Флинтке эл каршы" (англ. The People vs. Larry Flynt, 1996), "Мушташ клубу" (англ. Fight Club, 1999), Кызыл ажыдаар" (англ. Red Dragon, 2002), "25-саат" (англ. 25th Hour, 2002), "Бейиш өлкөсү" (англ. Kingdom of Heaven, 2005), "Иллюзионист" (The Illusionist, 2006), "Айдын өлкөсү" (англ. Moonrise Kingdom, 2012), ""Гранд Будапешт" мейманканасы" (англ. The Grand Budapest Hotel, 2014) жана "Чучук кечеси (англ. Sausage Party, 2016) тасмаларында ойногон. Актер "Ишенимди сактай" (англ. Keeping the Faith, 2000) тасмасында режиссердук талантын сынап көргөн, ошондой эле башка тасмалардын дагы сценарийин жазып, режиссердук кызматты аткарган. "Упай" (англ. The Score, 2001), "Фрида" (англ. Frida), "Укмуштуу Халк" (The Incredible Hulk, 2008) тасмаларынын сценарийин жазганы менен кино тармагында бааланган эмес.
Э. Нортон киноактер гана болбостон, айлана-чөйрөнү коргоочу, социалдык активист катары дагы белгилүү. Ал чоң апасы түптөп кеткен "Enterprise Community Partners" гуманитардык уюмунун (арзан үй таап берүү кызматын аркалаган уюм) байкоочу кеңешинин мүчөсү.
Примат
Приматтар (Primates) – татаал түзүлүштүү сүт эмүүчүлөрдүн түркүмү. Байыркы приматтар бор мезгилинде Азиядан Европага, Түндүк Америкага, Африкага ооп кетишкен.
Тио...
Тио... (грекче theion – күкүрт) – татаал сөздөрдүн кычкылтеги бар бирикмелердин күкүрттүү аналогдорун атоодо колдонулуучу алдынкы бөлүгү [мисалы, тиоспирттер RSH (ROH спирттеринин аналогдору)].
Турдумбеков Абдырайым
Турдумбеков Абдырайым (1951-ж. туулган, Суусамыр өрөөнү, 8-Март кыштагы) - саламаттыкты сактоонун отличниги, жетекчилик кызматтарды аркалайт.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Сот токсикологиясы
Сот токсикологиясы – өлтүрүү, өзүн-өзү өлтүрүү же өндүрүш менен турмуш-тиричиликтеги кырсыктын натыйжасында келип чыгуучу ууланууларды изилдей турган сот медицинасы менен токсикологиясынын тармагы.
Хэйвард (Миннесота)
Хэйвард (Миннесота) (Hayward) — Миннесота штатынын Freeborn округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 250 киши. Болжолдуу аянты - 1.6 км². FIPS коду — 27-27944.
Гёггинген (Вюртемберг)
Гёггинген (Вюртемберг) (Göggingen (Württemberg)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Восточный Альб районуна кирет.
Калкы - 2438 киши(2013-ж.). . Аянты - 11,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 36 024. Мэр — Вальтер Вебер.
Люка (Миссисипи)
Люка (Миссисипи) (Iuka) — Миссисипи штатынын Тишоминго (Tishomingo) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3059 киши. Болжолдуу аянты - 25.0 км². FIPS коду — 28-35300.
Тингведлир
Тингведлир (исланд тилинен Þingvellir – талаадагы парламент) – Исландиядагы улуттук парк. Рейкьявиктен 50 км чыгыш тарапта. Аянты 4 миң га. 1928-ж. уюшулган. Тингватлаватн көлүнүн (аянты 82,6 км2, өлкөдөгү эң ири көлдөрдөн) жээгиндеги чуңкурдукту камтып, 100 лгдей бийиктиктен орун алган. Жанар тоо рельефинин лава талаасы ж. б. формалары мүнөздүү. Парктын аймагы Түндүк Америка жана Евразия литосфералык плиталарынын кептешкен жеринде жайгашкандыктан сейсмдүүлүгү жогору. Тингведлир тектоникалык кыймылды көз менен көрө турган дүйнөдөгү 2 жердин бири болуп саналат. Парктын аймагындагы Ёксара суусунда кооз Ёксараурфосс шаркыратмасы бар. Тингведлир паркы кооздугу менен гана даңталбастан, тарыхый мааниси да зор. 930–1798-жылдары Тингведлирдин аймагында жылына Исландия Альтинги (парламент) чогулуп турган. Ошондой эле бул жерде 1000-ж. исланддар христиан динин кабыл алган жана 1944-ж. 17-июнда Исландиянын көз карандысыздыгы жарыяланган. Туризм өнүккөн. 2004-ж. Буткүл дүйнөлук мурастын тизмезисине кирген.
Пулленройт
Пулленройт (Pullenreuth) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Тиршенройт районуна кирет.
Калкы - 1811 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 43,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 77 148. Муниципалитеттин башчысы — Үрген Пирнер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Саречки мөңгүсү
Саречки мөңгүсү — Борбордук Теңир-Тоодогу татаал-өрөөн тибиндеги мөңгү.
Сарыжаздын оң куймасы Үчкөлдүн алабында. Көөлү кырка тоосунун батыш жагынан орун алган. Уз. 5,5 км, жалпы аянты 8 км2. Мөңгүнүн башы 4150 м, этеги 3640 м бийиктикте. Кар чегинин бийикт. 4000 м. Абляция аянты 1,6 км2. Чегинип бара жаткан мөңгүлөрдөн. Андан башталган суу Ээрташка (Үчкөлдүн негизи курамы) куят.
Кунажын
Кунажын — бир жарым (тай кунажын), эки (кунан кунажын), үч (бышты кунажын) жашар ургаачы уй. Кунажын кунан (эки жашында) кезинде куутка кошулат. Бооз кезинде адегенде торпоктор менен бирге багылып, тууруна 2—3 ай калганда инек уйларга кошулуп, 7—10 күн калганда туут жайга киргизилет. Анын рациону тирүүлөй салмагына, бооз-кысырына жараша түзүлөт.
Стоунхам (Массачусетс)
Калкы - 6 590 киши. Болжолдуу аянты - 46.9 км². FIPS коду — 25-68050.
Отис (Мэн)
Отис (Мэн) (Otis) — Мэн штатынын Хэнкок округуна караган АКШ шаары.
Финенбург
Финенбург (Vienenburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Гослар районуна кирет.
Калкы - 10 682 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 71,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 53 013. Мэр — Астрид Эльтнер.
Шаар административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Кунаев Динмухамед Ахмедович
Кунаев, Динмухамед Ахмедович [31. 12. 1911 (12. 1. 1912), Верный (азыркы Алматы) шаары — 22. 8. 1993, ошол эле жер] — советтик партиялык жана мамлекеттик ишмер; Казакстан Илимдер академиясынын академиги (1952), техникалык илимдеринин доктору (1969), үч жолку Социалисттик Эмгектин Баатыры (1972, 1976, 1982). 1936-жылы Москва түстүү металлдар жана алтын институтун бүткөн. 1936—42-жылдары Балхаш, Алтай, Риддер, Лениногор кен комбинаттарында машинист, цех башчысы, башкы инженер, «Алтайполиметалл комбинатында» башкы инженердин орун басары, кен башкармасынын директору, 1942—52-жылдары Казак ССР ЭКСтин төрагасынын орун басары, 1952— 55-жылдары Казакстан Илимдер академиясынын президенти, 1955—60; 1962—64-жылдары Казак ССР Министрлер Советинин төрагасы, 1960—62; 1964—86-жылдары Казакстан КП БКнын 1-секретары болуп иштеген. СССР Жогорку Советинин (3—9-шайланышынын) депутаты. КПСС БКнын (1956—87), КПСС БКнын саясий бюросунун мүчөсү (1971—87; 1966-жылдан кандидат). Казакстандагы карьерлерде кен казуунун натыйжалуу ыкмаларын изилдеп, өндүрүшкө кийирген. Эмгектери кенди ачык жол менен казуунун теор. жана практикалык маселелерине арналган. 8 Ленин, Эмгек Кызыл Туу ордендери менен сыйланган.
Вэстморлэнд (Нү-Гэмпшир)
Вэстморлэнд (Нү-Гэмпшир) (Westmoreland) — Нү-Гэмпшир штатынын Чешир округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1874 киши. Болжолдуу аянты - 95.5 км². FIPS коду — 33-82660.
Люк Бессон
Люк Бессон (Luc Paul Maurice Besson; French: [ bɛsɔ]; 1959 жылдын 18-мартында туулган) - француз режиссеру, сценарист жана продюсер. Ал "Жер алдындагы өтмөк" (англ. Subway, 1985) "Достор ортосундагы жарыш" (англ. Big Blue, 1988), жана "Никита" (англ. Nikita, 1990) тасмаларында режиссер жана продюсер болгон. Бул тасмалардын баары Cinéma du look (өтө ачык визуалдык стилде) стилинде тартылган. Л. Бессон "Леон" (фр.. Léon; англ. The Professional) жана "Жанна д’Арк" (англ. The Messenger: The Story of Joan of Arc) тасмалары үчүн "Эң мыкты режиссер" жана "Эң мыкты фильм" номинацияларында Франциянын улуттук "Цезарь" сыйлыгына көрсөтүлгөн. "Бешинчи элемент" (англ. The Fifth Element, 1997) илимий-фантастикалык уруш тасмасы үчүн 1997-ж. "Эң мыкты режиссер" жана "Эң мыкты француз режиссеру" наамдарын жеңип алган. Л. Бессон 2014-жылы "Люси" (англ. Lucy) аттуу илимий фантастикалык тасманын сценарийин жазып, режиссер болгон.
1980-жылы, ал өзүнүн Les Films du Loup кино компаниясын негиздеп, кийинчереек Les Films du Dauphin (fr) компаниясын түптөгөн. 2000-жылы бул кино компаниялардын ордуна өзүнүн узак убакыттан бери кызматташып келаткан кесиптеши Пьер-Анж Ле Погам менен бирдикте "EuropaCorp" кино корпорациясын негиздеген. Сценарий жазуучусу, режиссер жана продюсер катары Л. Бессон элүүдөн ашуун тасманын жаралышына катышкан.
UTC+3
UTC+3 — төмөнкү мамлекеттерде жана аймактарда колдонулуучу убакыт аралыгы:
Мертендорф (Тюрингия)
Мертендорф (Тюрингия) (Mertendorf (Thüringen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Хольцланд районуна кирет.
Калкы - 160 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 3,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 055. Муниципалитеттин башчысы — Эрхард Треффер.
Турдугулов Эсенгул
Турдугулов Эсенгул (11. 7. 1918, Суусамыр өрөөнү -2009, ошол эле жер) - Улуу Ата Мекендик согуштун жана эмгектин ардагери.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Кунан
Кунан — эки-үч жашар эркек жылкы. Чоң атка салыштырганда кунандын дене түзүлүшү бир аз субагай келет. Айгыр болчу кунан теги, породасы, асыл тукумдуулугу ж. б. мыкты сапаттары боюнча тандалып алынат. Эки жаштагы бодо мал да кунан аталат.
Сот түзүлүшү
Сот түзүлүшү – 1) милдеттерди, уюштуруу жана иштөө принциптерин, сот түзүмдөрү менен компетенциясын белгилөөчү ченем жыйымдары. С. т. жөнүндөгү ченемдер КР Конституциясында, конституциялык мыйзамдарда жана КР мыйзамдарында камтылган; 2) сот мекемелеринин тутуму.
Каро
Калкы - 4229 киши. Болжолдуу аянты - 6.2 км². FIPS коду — 26-13420.
... типия
... типия (грекче tyros – так, оттиск) – татаал сөздөрдүн басма ишине тийиштүүлүктү билдирүүчү бөлүгү (мисалы, типограф, типография, фототипия).
Сот тутуму
Сот тутуму – белгилүү бир мамлекеттин баардык сотторунун жыйындысы. КРде ал КР Конституциясы менен КР мыйзамдары аркылуу белгиленет жана КР Конституциялык сотунан, КР Жогорку сотунан, КР жергиликтүү сотторунан турат.
Типаса
Типаса – Алжирдеги байыркы шаар, Типаса провинциясынын административдик борбору. Жер ортолук деңиз жээгинде. Шаар финикиялыктар тарабынан б. з. ч. 6-кылымда, азыркы шаар 1857-ж. негизделген. Финикия, Байыркы Рим, баштапкы христиан, Византия тарыхый эстеликтери, Мавритания падышаларынын күмбөзү ж. б. бар. 1982-ж. Вүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген.
Делльфельд
Делльфельд (Dellfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк-Батыш Пфальц районуна кирет.
Калкы - 1390 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 40 207. Муниципалитеттин башчысы — Дорис Шиндлер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Хойккевальде
Хойккевальде (Heuckewalde) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бургенланд районуна кирет.
Калкы - 441 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 6,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 84 225. Муниципалитеттин башчысы — Штеффен Кюн.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Турдугулов Садырбек
Турдугулов Садырбек (7. 11. 1939-ж. туулган, 1-Май кыштагы -1997, Суусамыр кыштагы) - эмгек ардагери, жетекчи кызматкер.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Лом (Благовар району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Сот фотосүрөтү
Сот фотосүрөтү – криминалистикадагы далил буюмдарды тиркөө жана изилдөө үчүн колдонулуучу усул тутумдары менен сүрөткө тартуу техникалык каражаттары.
Хавиер Бардем
Хавиер Ангел Энчинас Бардем (Javier Bardem;испанча айтылышы: [xaβjer βarðen]; 1969-жылдын 1-мартында туулган) - испан актеру. Бардем бир тууган Коэндер тарткан "Улгайгандарга жай жок" (англ. No Country for Old Men, 2007) деген тасмада Антон Чигурдун ролу үчүн "Экинчи пландагы эң мыкты актер" номинациясында Оскар сыйлыгын алган. Актер "Тең теңи менен" (исп. Jamón, jamón), "Төрөт" (исп.Carne trémula), "Ооздон оозго" ( исп.Boca a boca), "Күнөстүү ар дүйшөмбү" (исп. Los Lunes al sol), "Эвтаназия"(исп.Mar adentro) тасмаларында ойноп ийгиликке жеткен, "Скайфолл" (англ. Skyfall) тасмасындагы ролу үчүн Британия кино жана телекөрсөтүү академиясынын сыйлыгын жана АКШ киноактерлор Гильдиясынын сыйлыгын "Экинчи пландагы эң мыкты актер" номинациясында алган.
Бардем Британия кино жана телекөрсөтүү академиясынын сыйлыгын жана АКШ киноактерлор Гильдиясынын сыйлыгын, беш жолу "Гойя" сыйлыгын, эки жолу Европа киноакадемия сыйлыгын, эл аралык Канн фестивалынын "Эң мыкты актер" номинациясын, Венеция кинофестивалынын атайын «Volpi Cup» сыйлыгын эки жолу уткан. Ал "Оскар" сыйлыгына "Эң мыкты актер" номинациясында "Түн кире электе" (англ. Before Night Falls, 2000) тасмасындагы ролу үчүн талапкер болгон биринчи испан актеру жана биринчи болуп испан актерлорунун арасынан "Оскар" сыйлыгын уткан. Ал "Бьютифул" (исп. Biutiful) тасмасындагы ролу үчүн үчүнчү жолку "Оскар" сыйлыгына жана ушул сыйлыктын "Эң мыкты актер" номинациясына экинчи жолу көрсөтүлгөн.
Принцесса Елизавета жери
Принцесса Елизавета жери (Princess Elizabeth Land) – Чыгыш Антарктиданын 73 жана 88° чыгыш узундуктарынын аралыгындагы бөлүгү. Шериктештик жана Дейвис деңиздери менен чулганат. Муз катмарынын калыңдыгы 1000–1500 м. Жээктеринде жылаңач аскалар бар (Вестфолль оазизи ж. б.). Австралия экспедициясы иш жүргүзүүчү аймак (Дейвис станциясы). Д. Моусон жетектеген британиялык-австралиялык-жаңы зеландиялык экспедиция 1931-жылы ачкан; англиялык принцессанын (азыр Улуу Британиянын королевасы – Елизавета II) урматына аталган.
Сарымогол (Сарыкмогол) мөңгүсү
Сарымогол (Сарыкмогол) мөңгүсү — Алай кырка тоосунун түш. капталындагы татаал өрөөн тибиндеги мөңгү.
Уз. 4,2 км, аянты 4,5 км2, көлөмү 0,4 км3.Кызылсуунун оң куймасы Сарымоголдун төрүндө жайгашкан. Башы деңиз деңг. 4740 м, этеги 4280 м бийиктикте жатат. Карчегинин бийикт. 4400 м, абляция облусунун аянты 2,3 км2. Жайык төрдөн башталып, далы сымал жазы «тил» м-н аяктайт. Этегинде чакан морена көлү жатат. Андан башталган суу Сарымоголго оң тараптан куят.
Люкедэйл (Миссисипи)
Люкедэйл (Миссисипи) (Lucedale) — Миссисипи штатынын Джордж (George) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2458 киши. Болжолдуу аянты - 9.9 км². FIPS коду — 28-42440.
Ярней-Седеяга
Ярней-Седеяга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Ярней дарыясынын сол жээгинен 0,6 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 30 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сарыбет мөңгүсү
Сарыбет мөңгүсү — Борбордук Теңир-Тоодогу өрөөн тибиндеги мөңгү. Уз. 5,0 км, аянты 6,26 км2.
Адыртөр кырка тоосунун түн. капталында, Сарыжаз суусунун башында жайгашкан. Мөңгүнүн башы деңиз деңг. 4465 м, этеги 3400 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийикт. 3950 м, абляция облусунун аянты 2,53 км2. Өткөн кылымдын ортосунда алдыга жылуунун максималдуу чегине жетип, азыркы мезгилде акырындап тартылууда. Этек ж-а жээк мореналары өткөн мезгилдеги мөңгүнүн чегин даана көрсөтөт. Андан Сарыжаздын сол куймасы башталат. Мөңгүгө Тянь-Шань физ. география ст. бир нече жылдан бери байкоо жүргүзүүдө.
Гёппинген
Гёппинген (Göppingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Гогенштауфен районуна кирет.
Калкы - 56819 киши(2013-ж.). . Аянты - 59,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 17 026. Мэр — Гуйдо Тилль.
Стоутон (Массачусетс)
Калкы - 26 962 киши. Болжолдуу аянты - 42.1 км². FIPS коду — 25-67945.
Тиран
Тиран (τύραννος) – 1) Байыркы Грецияда (негизинен б. з. ч. 7–6-кылымда) бийликти күч менен тартып алган адам; азыркы мезгилде «диктатор» маанисинде колдонулат. 2) Өз бийлигин зордоо, кыйноо менен жүргүзгөн ырайымсыз башкаруучу. Тирандар негизинен аристократтарга кысым көрсөткөн эзүүчү, кыйноочу, ырайымсыз киши болгон. Бирок, айрым Тирандардан чечкиндүү, калыс, акылдуу башкаруучулар (Коринфа Периандр же Афин Писистрат ж. б. тирандар) чыккан.
Виндхам (Нү-Гэмпшир)
Виндхам (Нү-Гэмпшир) (Windham) — Нү-Гэмпшир штатынын Роккингэм округуна караган АКШ шаары.
Кунастар
Кунастар (лат. Ciconiidae) — куштардын кунас сымалдар түркүмүндөгү тукуму. Дене Узундугу 76—152 см, салмагы 4 кгга жетет. Тумшугу узун же ийилген. Канаты узун, жазы, үн чыгаруучу булчуңдары жок болгондуктан, айрым түрү үн чыгаралбайт. 11 уруусу, 17 түрү тропик, субтропик жана мелүүн алкактарда таралган. КМШ өлкөлөрүндө 3 түрү (кара, ак жа кара тумшук кунастар) бар. Ак кунастардын салмагы 4 кгга жетет. Буту, тумшугу узун, жүнү ак, чалгындары кара. Алар Европа, Япония, Борбордук Азия ж. б. кездешет. Туруктуу түгөй күтөт. Ачык жерде, дарак, аска, жар, үй чатырларына диаметри 1—2 м уя салып, 3—5 жумуртка тууп, 1 айга экөөлөп басат. Алар уялагандан кийин көбүнчө топко чогулат. Бака, кескелдирик, чычкан, курт-кумурскалар ж. б. менен азыктанат. Келгин куш. Борбордук жана Түштүк Африка, Түштүк-Батыш Азия жана Батыш Кытайда кыштайт. Нымдуу шалбаада, сазда азыгын издейт. Азайып кеткендиктен, коргоого алынган.
Пухгайм
Калкы - 19 769 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 12,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 79 145. Мэр — др. Херберт Кренцлайн.
Шаар административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Приморье крайы
Приморье крайы – Россиянын эң четки түштүк-чыгышында жайгашкан субъект. Край 1938-жылы 20-октябрда түзүлгөн. Приморьеде. Япон деңизи чулгап жатат. Улуу Пётр булуңундагы (бир нече булуңга – Посьета, Славян, Амур, Уссури бөлүнөт) аралдар да (Орус, Рейнеке, Путятина, Аскольд ж. б.) кирет. Батышынан Кытай, түштүк-батышынан Түндүк Корея менен чектешет. Аянты 165,9 миң кмг. Калкы 1,9 млн (2014); негизинен орустар (86,9%) басымдуу, ошондой эле украин, татар, казак, кыргыз, беларус, өзбек ж. б. улут өкүлдөрү да жашайт. Негизинен православныйлар, протестанттар, ошондой эле иудейлер, католиктер, буддисттер, мусулмандар бар. Калкынын орточо жыштыгы 1 км211,8 киши. Борбору – Владивосток шаары (калкы 617,6 миң). Шаар калкы 78,3%. Ири шаарлары: Находка (177,7 мин), Уссурийск (157,8), Артём (110,8), Арсеньев (62,6). Крайдын курамында 24 административдик район, 12 шаар, 46 шаарча бар. Ыраакы Чыгыш федерация округуна кирет. Крайды губернатор (4 жылга шайланган) башкарат. Табигый шарты калктын жашоосу үчүн жагымдуу.
Экологиялык абалы Транссибирь темир жол магистралы өткөн аймакта, тоо-кен казылган жерде жана деңиз жээгинде (өзгөчө түштүктө) курч. Аймагынын 70%ин манжур тибиндеги ийне жана жазы жалбырактуу токой ээлейт. Чыгышында Сихотэ-Алинъ тоолору (эң бийик жери 1855 м) созулса, түштүк-батышынан Ханка ойдуңу орун алган. Климаты мелүүн муссондук. Январдын орточо температурасы -12°Сден -45°Сге чейин, июлдуку 14–21°С. Жылдык жаан-чачыны 600–900 мм. Негизги дарыясы – Уссури (сол куймасы Сунгачанын чатынан баштап, Россиянын Кытай менен чек арасы аркылуу агат). Көлү – Ханка. Тоолуу аймактарында коңур-токой, түздүктөрүндө коңур-күл, шалбаа-коңур жана аллювий топурагы басымдуу. Крайда 5 корук – Сихотэ-Алинь, Лазо, Уссури, Кедрлүү өрөөн, Ыраакы Чыгыш бар. Край балык кармап (Россияда кармалган балыктын 18%и), деңиз продуктуларын белендөө менен өзгөчөлөнөт. Плавик шпаты, бор продуктулары, вольфрам, коргошун концентраттары жана рафинацияланганы, көмүр өндүрүлөт. Региондук дүң продукциясы 73746,2 млн рублди түзөт. Андагы өнөр жайдын үлүшү (% менен) 27,1, айыл чарбасыныкы 5,9. Алдынкы өнөр жай тармактары: тамак-аш (негизинен балык кармоо, белендөө; ири ишканалары; ТУРНИФ, «Находка деңиз балыктарын кармоочу активдүү базасы» ААКтары), электр энергетика («Дальэнерго» ААК, «ЛуТЭК» ЖАК), машина куруу («Звезда» федералдык мамлекеттик унитардык ишканасы, кеме куруу жана ремонттоо өнүккөн; АККтары – «Находка кеме ремонттоочузаводу», «Дальзавод» холдинг компаниясы), токой, жыгаччылык, целлюлоза-кагаз («Тернейлес», «Приморсклеспром» ААК). Айыл чарбага жарактуу жери 1518,6 миң га (6,5% жер фондусу), анын ичинде 40%и айдоо аянты. Буудай, кара буудай, жашылча айдалат. Крайдын агроклиматтык шарты шалы, соя, бакча өсүмдүктөрүн өстүрүүгө ыңгайлуу. Мал чарбасы эт-сүт багытында. Куну (суу күсөн, калтар түлкү), аары, бугу чарбасы өнүккөн. Темир жолунун узундугу 1553 км, автомобилдики 7081 км. Башкы деңиз порттору – Находка (Россиядагы эң ири), Восточный, Владивосток. Владивостокко жакын Арём шаарында ири авиатүйүндөр иштейт. Крайда жалпы билим берүүчү 654 мекеме, 88 башталгыч жана орто окуу жайы, 39 ЖОЖ (филиалдары менен; анын ичинде 37 мамлекеттик жана Ыраакы Чыгыш мамлекеттик университети), Россия Илимдер академиясынын Ыраакы Чыгыш илимий борбору, китепканалар, 6 театр (анын ичинде 2 куурчак), филармония, симфония оркестри, 2 цирк, 16 музей (анын ичинде мамлекеттик, сүрөт галерея, Тынч океан флоту ж. б.) бар. Садгород, Шмаковка курорттору уюштурулган.
Казак-орустар
Казак-орустар, казактар ― Орусиядагы этностук-сословиелик топтордун бири; орус жерлеринин четки түштүк аймактарында жашаган элдердин 14-кылымда калыптанган социалдык-этностук жана тарыхый жамааттары. Дон, Кубань, Оренбург жана Сибирь Казактарынын ичинде орустар, украиндер басымдуулук кылган, ошондой эле беларус, түштүк славян, татар, мордва, башкыр, калмак, кумык, ногой, чечен, армян, түркмөн, бурят ж. б. элдердин топтору да Казактардын курамына кирген. 15-кылымдын башынан Казактар орус мамлекетине аскердик кызмат өтөй башташкан.
16-кылымда Украинада Запорожье Сечи, Тер Казактарынын жана Сибирь Казактарынын жамааттары, Речь Посполита менен чектешкен аймакты украин Казактарынын поляк өкмөтүнө кызмат кылган өзгөчө тобу, 17-кылымдын ортосунда Чыгыш Украинада Слобода Казактары пайда болгон. Казактар Сибирь, Ыраакы Чыгыш жана Орусиянын түштүк аймактарындагы жаңы жерлерди өздөштүрүүгө активдүү катышкан. 16-17-кылымдарда Казактар кеңири автономияга ээ болушкан. Бардык маанилүү иштер аскер чөйрөсүндө чечилип, жамааттын башында атамандар турган. Орус өкмөтү акырындык менен казак облустарынын автономиясын чектеп, Казактарды толугу менен өздөрүнө каратууга умтулушкан. 17-18-кылымда Казактар өз эркиндиги үчүн талбай күрөшүп, падышага каршы көтөрүлүштөргө жигердүү катышкан. С. Т. Разин, К. А. Булавин, Е. И. Пугачёв сыяктуу көтөрүлүштүн жетекчилери Казактардан чыккан. Булавиндин көтөрүлүшү (1707-09) талкалангандан кийин Дон Казактарынын бир бөлүгү Кубанга, кийин Осмон империясына өтүп кетишкен. Е. И. Пугачёвдун көтөрүлүшү (1773-75) жеңилген соң, Запорожье Сечи жоюлган. 18-19-кылымда бир катар казак аскерлери жоюлуп, падыша өкмөтүнө толук баш ийген жаңы аскерлер (Астрахань, Оренбург, Кара-Деңиз, Сибирь, Кавказ, Забайкалье, Амур, Кубань, Терек, Жети-Суу, Уссури) түзүлгөн. Казактардын жалпы саны 4,4 млндон ашып, 63 млн теше жерге ээлик кылган. Казактардын бардык аскерлери административдик жана аскердик жактан Аскер министрлигине баш ийген. Казактар 18 жаштан 20 жыл, 1909-жылдан 18 жыл аскердик кызмат өтөшкөн. 18-20-кылымда Казактар Россиянын согуштук кампанияларынын баарына катышып, Жети жылдык (1756-63), Ата Мекендик (1812), Кавказ (1817-64), Крым (1853-56) жана орус-түрк согуштарында айырмаланган. 19-кылымдын аягы 20-кылымдын башында Казактар укук тартибин жана мамлекеттин коопсуздугун камсыз кылууда кеңири пайдаланылган. Жарандык согуштун жүрүшүндө (1917-22) Казактар элдешкис эки лагерге бөлүнүп кетишкен. Көпчүлүгү А. П. Богаевский, А.И. Дутов, А. М. Каледин, П. Н. Краснов, К. К. Мамонтов, Г. М. Семёнов, А. Г. Шкуронун командачылыгы алдында ак гвардиячылар, С. М. Будённый, Б. М. Думенко, Н. Д. Каширин, Ф. К. Миронов жетектеген Казактар Совет бийлиги тарапта салгылашкан. Ак гвардиячылар талкалангандан кийин миңдеген Казактар чет өлкөгө кетүүгө аргасыз болгон. 1920-ж. Казактар катмар катары жоюлган. 1936-ж. Казак-орустарга Жумушчу-дыйкан Кызыл Армиясына кызмат кылууга уруксат берилип, Кавказ дивизиясы түзүлгөн. Улуу Ата Мекендик согушта (1941-45) Казактар душманга каршы баатырдык менен салгылашкан. 1990-жылдардын башында Орусияда К. уюмдары кайра пайда боло баштаган. 1996-ж. январда Орусия президентинин алдында Казактар аскерлеринин башкы башкармалыгы түзүлүп, ал 1998-жылы Орусия президентине караштуу Казактар маселеси боюнча башкармалыкка айланган.
1993-жылы «Кыргызстандагы Жети-Суу казактарынын уюму» (атаманы М. И. Бучнев) түзүлүп, 2003-жылы «Кайра жаралуу» маданий-экономикалык борбору, 2006-жылдан «Кыргызстандагы Жети-Суу казактарынын республикалык уюму» (атаманы В. К. Бабичев) деп аталат. Уюмдун негизги максаты Казактардын үрп-адат жана салтынын негизинде келечектеги муундарды маданияттуулукка, спортко, патриоттуулукка тарбиялоо, наркомания жана наркобизнеске каршы күрөшүү. Билим борбору, улуттук кийимдерин тигүү цехтери иштейт, 3 чиркөөсү бар. Казак ырларынын респ. фестивалы өткөрүлөт. «Союз 2007» фестивалынын чегинде «Зарница» казак хору эл аралык маданий программага катышат. «Казактар тынчтык жана туруктуулук үчүн» гезити жана «Кыргызстандын Жети-Суу казак-орустары уюму» буклеттери чыгарылат. Казактар көп жашаган калктуу конуштарда баштапкы жамааттары түзүлгөн. «Кыргызстандагы Жети-Суу Казактарынын республикалык уюму» Орусия Казактар биримдигин бир бөлүгү жана Сибирь, Урал, Оренбург жана Жети-Суу Казактарынын эл аралык уюмунун мүчөсү.
Хэйделберг (Миннесота)
Хэйделберг (Миннесота) (Heidelberg) — Миннесота штатынын Le Sueur округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 122 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 27-28214.
Паркмэн (Мэн)
Паркмэн (Мэн) (Parkman) — Мэн штатынын Пискатакис округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 811 киши. Болжолдуу аянты - 119.8 км². FIPS коду — 23-56765.
Сот чечими
Сот чечими – иш негизинен чечиле турган баштапкы баскычтагы сот актысы. Ал мыйзамдуу жана негиздүү болууга тийиш. Соттордун кеңеш сырын сактоо менен, кеңешме бөлмөдө сот тарабынан чыгарылат.