cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Трактор
Трактор (соңку лат. tractor; лат. traho - сүйрөйм, тартам) - жол куруу, жер айдоо ж. б. айыл чарба жумуштарын аткаруучу дөңгөлөктүү жана каз тамандуу өзү жүрмө машина. Буу менен жүрүүчү, дөнгөлөктүү алгачкы Трактор Улуу Британия менен Франдияда 1830-ж. пайда болгон. Кийин АКШнын айыл чарбасында пайдаланыла баштаган. Бирок аны менен жер айдоо кымбатка тургандыктан, кеңири тараган эмес. Россияда 1837-ж. Д. Я. Загряжский, 1889-ж. А.П. Костиков-Алмазов каз таман (гусеницалуу) Трактордун айрым жумушчу бөлүктөрүн ойлоп табышкан. СССРде 1923-ж. биринчи Трактор чыгарылган. Кыргызстанда Трактор 1920-жылдын ортосунан баштап пайдаланыла баштаган. Трактордун негизги бөлүктөрү: тулку; кыймылдаткыч; жүрүчү бөлүгү, күч өткөргүч, башкаруу механизми жана иштөөчү шаймандар. Күч өткөргүч кыймылдаткычтын муунактуу валындагы айланууну жетелөөчү дөңгөлөккө жана кубат берүүчү валга өткөрөт. Ошол эле мезгилде айлануу жыштыгын төмөндөтөт жана айландыруу учурун чоңойтот. Күч өткөргүч бөлүктүн негизги тетиктери: илиништиргич, аралыктан бириктиргич, кыймыл өткөргүч куту, башкы жана акыркы кыймыл бергич, дифференциал жана жетелөөчү, багыттоочу пневматикалык шиналуу дөңгөлөктөрдөн (дөңгөлөктүү трактордуку) турат. Каз тамандуу Трактордун жүрүүчү бөлүгү асма; тоголуу, чынжырлар, жетелөөчү жана багытточу дөңгөлөктөр, ролик жана таянычтардан турат. Башкаруу механизмдерине рулдук башкаргыч жана тормоз, ал эми жумушчу бөлүгүнө гидравликалык система жана илгич кирет. Трактордо дизель кыймылдаткычтары колдонулат. Айыл чарба Тракторлору арналышы боюнча жалпы, универсалдуу, катар аралыктарды иштетүүчү жана атайын болуп бөлүнөт. Жалпы арналыштагы Тракторлор жалпы айыл чарба жумуштарын (айдоо, малалоо, культивациялоо, себүү, жыйноо ж. б.) аткарууда колдонулат. Бул Трактордун кубаттуулугу жогору (мис. ДТ-75, Т-4, Т-150 ж. б.). Универсалдуу-катар аралык иштетүүчү Трактор культивациялоо, жумшартуу, отоо, түптөө, жер семирткич чачуу, түшүм жыйноо иштеринде колдонулат. Бул Тракторлор унаа катары дагы пайдаланылат (мис., МТЗ 80/82, ЮМЗ, -Е-40 ж. б.). Атайын Тракторлор белгилүү шартта (мис., тоолуу, саздуу жерлерде, жүзүмзарда, бак-огороддордо ж. б.) иштейт. Атайын тракторлорго МТЗ-80Х, Т70С, ДТ-75К, Т-25К, Т-16 м ж. б. кирет.
Султанбаев Абдрахман
Султанбаев Абдрахман (Куйбышев айылы) - коомдук ишмер; Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты (1938-42).
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Вудберн (Кентукки)
Вудберн (Кентукки) (Woodburn) — Кентукки штатынын Варрен округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 323 киши. Болжолдуу аянты - 1.0 км². FIPS коду — 21-84414.
Арслан (Чишмин району, Башкыртстан)
Арслан — Башкыртстандын Чишмин районундагы айыл, Арслан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 664 киши. Почта индекси — 452153, ОКАТО коду — 80257815001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Рыскулова, Айгуль Маратбековна
Айгуль Рыскулова (1964-жылы 23-ноябрда төрөлгөн, Фрунзе, Кыргыз ССРи, СССР) —2020-жылдын февраль айынан бери КМШнын Экономикалык кеңешине караштуу Экономикалык маселелер комиссиясында Кыргызстандын ыйгарым укуктуу өкүлү. Буга чейин Айгүл Рыскулова эмгек жана социалдык өнүгүү министри, Социалдык фонддун төрагасынын биринчи орун басары, Мамлекеттик каттоо кызматынын жетекчиси жана Бишкек шаарынын вице-мэри болуп иштеген.
Эмгек жолу
1982-1987-жылдары Аламүдүн райондук эл сотунун соттук отурумунун катчысы, андан кийин Бишкек шаарынын Биринчи Май райондук сотунун кылмыш иштери боюнча улук катчысы болуп иштеген.
1989-жылы Айгүл Рыскулова Бишкек шаарынын Биринчи Май райондук сотунун консультанты, ал эми 1990-жылы Бишкек шаарынын Биринчи Май райондук сотунун төрагасынын жардамчысы болгон.
1995-1996-жылдары Бишкек шаарынын калкты иш менен камсыз кылуу башкы башкармалыгынын биринчи категориядагы юрист-консультанты, андан кийин Кыргызстандын Эмгек жана социалдык коргоо министрлигинин курама-экономика бөлүмүнүн башчысы болуп иштеген.
1997-жылы Бишкек шаардык социалдык коргоо башкы башкармалыгынын жетекчиси болуп, андан кийин Кыргызстандын Эмгек жана социалдык коргоо министрлигине караштуу Калкты иш менен камсыз кылуу мамлекеттик департаментинин директору болуп дайындалган.
2003-жылы Айгүл Рыскулова Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун аппаратынын жетекчиси болуп дайындалган. Ал эми 2005-жылы Кыргызстандын Социалдык фондунун төрагасынын биринчи орун басары болуп дайындалган.
2006-2007-жылдары Кыргыз Республикасынын Миграция жана ишке орноштуруу боюнча мамлекеттик комитетинин төрайымы болуп иштеген.
2007-жылдын декабрынан 2009-жылдын октябрына чейин – Кыргызстандын Миграция жана ишке орноштуруу боюнча мамлекеттик комитетинин төрайымы. Ошондой эле 2009-2010-жылдары Кыргызстандын Эмгек, ишке орноштуруу жана миграция министри болуп иштеген.
Далькендорф
Далькендорф (Dalkendorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Гүстроу районуна кирет.
Рыскулова, Айгуль Маратбековна
Эмгек жолу
2010-жылдын 14-июнунда Ош шаарында, Ош жана Жалал-Абад облустарында болгон окуяларда жабыркагандарга жана качкындарга жардам көрсөтүү маселелери боюнча Убактылуу өкмөттүн төрайымынын өкүлү болуп дайындалган.
Далькендорф
Калкы - 307 киши(2013-ж.). . Аянты - 15,3 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 53 016. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Мүллер.
Рыскулова, Айгуль Маратбековна
Эмгек жолу
2012-жылдын май айынан август айына чейин – Кыргыз Республикасынын Жаштар, эмгек жана ишке орноштуруу министрлигине караштуу “Ала-Тоо Финанс” микронасыя агенттигинин Байкоочу кеңешинин төрайымы.
2012-жылдын августунан сентябрына чейин – Мамлекеттик каттоо кызматынын төрайымы. 2012-жылдын 18-сентябрында Айгүл Рыскулова бул кызматтан бошотулган.
2014-2018-жылдары Бишкектин вице-мэри болуп иштеген. Ал маалда саламаттык сактоо, билим берүү жана социалдык-маданий блокту жетектеген. Кийинчерээк, 2021-жылдын март айында ал башка ишке өткөндүгүнө байланыштуу кызматынан кеткен. 2020-жылдын февраль айында Айгүл Рыскулова КМШ Экономикалык кеңешине караштуу Экономикалык маселелер комиссиясында Кыргызстандын ыйгарым укуктуу өкүлү кызматына келген.
Сыйлыктары
Айгүл Рыскулова – 2-класстагы мамлекеттик кеңешчи.
1999-жылы Айгүл Рыскулова Кыргызстандын Ардак грамотасы менен сыйланган.
2008-жылы Орусия Федерациясынын Федералдык миграция кызматынын медалы менен сыйланган.
2009-жылы Кыргызстандын Коопсуздук кеңешинин мүчөсү болгон.
2011-жылдын 5-мартында Кыргызстандын мамлекеттик кызматына эмгек сиңирген ишмер деген ардактуу наамга ээ болгон.
2011-жылдын 9-июнунда эл аралык, гуманитардык жана коомдук байланыштарды өнүктүрүүдөгү жигердүү ишмердиги үчүн Орусия Федерациясынын “Ардак грамотасы” менен сыйланган.
2011-жылдын 30-июнунда Айгүл Рыскулова Эл аралык жарандык коргонуу уюмунун ордени менен сыйланган.
Кыргызстандын өнүгүшүнө кошкон өзгөчө салымы үчүн Бишкек пресс-клубу (БПК) ага “Кыргызстандын сыймыгы” атайын сыйлыгын ыйгарган.
Кызыктуу фактылар
Айгүл Рыскулова “Рыноктук мамилелерге өтүү мезгилиндеги эмгек рыногунда мамлекеттин саясаты” китебинин автору.
Ал ошондой эле “Аялдар футбол лигасы” республикалык коомдук бирикмесинин президенти.
Үй-бүлөсү
Үй-бүлөлүү, уулу бар.
Мисте
Мисте (Pistacia) – өсүмдүктөрдүн сумахтар тукумундагы мистелер уруусу; жалбырагы күбүлмө дарак жана бадал. Жапайы мистенин Сирия менен Кичи Азияда 20 түрү, Орто Азияда 1 түрү -кадимки мисте жана Азербайжанда 2 түрү – кадимки мисте менен тегерек жалбырактуу мисте өсөт. Кадимки мисте(Pistacia vera L.)  – көп сөңгөктүү (бийиктиги 5–10 м) дарак, айрымдары калың шактуу, жыш тамырлуу бадал. Кыргызстандын түштүгүндө 50 миң гадай жерди ээлейт. Кургакчылыкка жана суукка (–25°С) чыдамдуу. Жалбырагы татаал, кабыктуу, гүлү айрым (бир) жыныстуу, чачы сымал, эки үйлүү өсүмдүк; апрелде гүлдөйт. Мөмөсү бир данектүү, кабыгы катуу. Айрымдары 350–400 жыл мөмөлөйт. Данегинин маңызы жашыл түстө жана анда 54–60% май, 18–25% белок жана 16,7% азотсуз зат болот. Данеги (маңызы) желет жана андан кондитер өндүрүшүндө керектелүүчү баалуу май алынат. Чайырынан лак, боёк жасалат. 8–10 жылдык бир түп дарагынан 30–45 кг түшүм алынат. Мисте өстөрүүчү негизги мамлекеттер: Иран, Турция, Америка Кошмо Штаттары, Греция, Сирия, Тунис ж..б.. Тегерек жалбырактуу мисте – бийиктиги 10–20 м дарак, Кичи Азияда, Балкан жарым аралында, КМШ өлкөлөрүндө – Крым менен Кавказда өсөт. Мөмөсү желбейт, анда 60% май (самын жасоодо пайдаланылат) болот.
Сулайманова Турганбүбү
Сулайманова Турганбүбү (1921-ж. т., Куйбышев айылы) - СССР эл агартуусунун отличниги.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Таймашуучулук
Таймашуучулук – сот өндүрүшүнүн демократиялык принциби, ага ылайык сот жыйындарында ишти териштирүү тараптардын талашы түрүндө жүзөгө ашырылат. Анда жүрүмдүн катышуучуларына бирдей укук берилет. Сот иштин жагдайларын артараптуу, толук жана объективдүү иликтөө, акыйкатты айкындоо, мыйзамдуу жана негиздүү чечим (өкүм) чыгаруу үчүн мыйзамда каралган баардык чараларды көрүүгө милдеттүү.
Геометрикалык өзгөртүп түзүү
Геометрикалык өзгөртүп түзүү — бирдей катыштагы фигуралардын өлчөмдөрүн өзгөртүү; тегеректердин радиустарын бирдей чоңдукта чоңойтуу, белгилүү бир эрежени пайдаланып, берилген фигураны экинчи бир фигура менен салыштыруу.
Геометрикалык өзгөртүп түзүү ар түрдүүчө берилет. Алардын ичинен кобүроөк пайдаланганы — чекиттик өзгөртүп түзүү. Чекиттик өзгөртүп түзүү көп түрдүүлүктүн (сызыктар, беттер, мейкиндиктер) өзүнө өзүн чагылдыруу. Чекиттик өзгөртүп түзүүдө чекиттердин жыйындысы катары каралуучу ар бир фигура түспөл деп аталуучу жаңы фигурага өзгөртүлүп түзүлөт. Чекиттердин ортосундагы катыштарды байланыштыруучу че­киттик өзгөртүп түзүү сыяктуу эле, фигуралардын ортосундагы катыш­тарды түзүүчү фигуралык өзгөртүп түзүү да геометрияда кенири колдо­нулат.
Геометрикалык өзгөртүп түзүү элементтерди өзгөртүү, б. а. чекиттерди сызыктарга, сызыктарды чекиттерге айландыруу мүмкүнчүлүгүнө да ээ.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
17 Октябрь (Тогуздун айы)
17 октябрь — жылдын 290-чү күнү (толук жылда 291-чи күн), Григорий календары боюнча жылдын аягына чейин 75 күн бар.
Штаймке
Штаймке (Steimke) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Калкы - 432 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 18,54 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 505. Муниципалитеттин башчысы — Олифер Менде.
Нью Дюрхам (Нү-Гэмпшир)
Нью Дюрхам (Нү-Гэмпшир) (New Durham) — Нү-Гэмпшир штатынын Стрэффорд округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2638 киши. Болжолдуу аянты - 114.3 км². FIPS коду — 33-51220.
Мистраль Габриэла
Мистраль Габриэла (өз аты-жөнү – Лусила Годой Алькаяга; 4. 7. 1889, Кокоимбо областы, Викунья – 10. 1. 1957, Нью-Йорк) – чилилик акын, коомдук ишмер, дипломат, агартуучу, 16 жашынан мугалим болуп иштеген. Чыгармачылыгы 1904жылдан башталган. 1914-жылы жарыкка чыккан «Өлүм сонеттери» жыйнагы ага атак-даңк алып келген. Лирикаларында испан поэзиясынын салттары менен индей мифологиясынын анимисттик образдуулугу айкалышта берилет: «Үмүтүн үзүү» (1922), «Талаа» (1938), «Жүзүм сыкчу жер» (1954). Мистралдын лирикалары П. Неруданын чыгармачылыгынын калыптанышына чоң таасир тийгизген. Нобель сыйлыгынын лауреаты (1945). Чыгармалары: Избранное. М., 1999.
Дорнхан
Дорнхан (Dornhan) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Фрайбург административдик округуна карайт. Ротвайль районуна кирет.
Калкы - 6115 киши(2013-ж.). . Аянты - 44,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 25 012. Мэр — Маркус Хубер.
Каперих
Калкы - 171 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 33 217. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Вернер Мендель.
Филлипс (Мэн)
Калкы - 990 киши. Болжолдуу аянты - 132.4 км². FIPS коду — 23-58445.
Геометрикалык түзүү
Геометрикалык түзүү - ар кан­дай аспаптын жардамы менен геом. фигураларды түзүү. Геометрикалык түзүүдө белгилүү бир шартты канааттандыруучу фигу­раларды (түз сызыктар, п-бурчтуктар, айланалар ж. б.) түзүү маселелери каралат. Мында түзүү аспаптары алдын ала белгилүү болот. Булар классикалык аспаптар циркуль жана сызгыч же чектелген түзүүчү аспап­тар (тик бурчтуктун моделиндеги сызгыч, четтери параллель болгон сызгыч ж. б.). Геометрикалык түзүү тегиздикте да, мейкиндикте да түзүүнүн постулаттарына таянат.
Сулайманов Касымаалы
Сулайманов Касымаалы (1942-ж. т., Бууракан айылы) - Кыргыз Республикасынын эл агартуу отличниги. Жалал-Абад өрт өчүрүүчүлөр окуу жайын (1960), Фрунзе кооперативдик техникумун (1968), Кыргыз мамлекеттик университетин (1978) бүтүргөн.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Оттштедт-ам-Берге
Оттштедт-ам-Берге (Ottstedt a Berge) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Веймар районуна кирет.
Калкы - 263 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 5,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 71 073. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Вернер Флайшхауэр.
Ходенхаген
Ходенхаген (Hodenhagen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Зольтау-Фаллингбостель районуна кирет.
Көп өлчөмдүү геометрия
Көп өлчөмдүү геометрия – үчтөн көп өлчөмдүү (өлчөө саны үчтөн көп) мейкиндик геометриясы. Көп өлчөмдүү геометрияны 1746-ж. немец философу И. Кант киргизген. Курчап турган мейкиндик үч өлчөмдүү, тегиздик эки өлчөмдүү, түз сызык бир өлчөмдүү болот. Геометрия алгач үч өлчөмдүү учур үчүн изилденип, кийин гана n>3 өлчөмүндөгү учур үчүн, б. а. евклид мейкиндиги, ошондой эле лобачевский, лиман, проекциялык, аффинылык мейкиндиктерге «Көп өлчөмдүү геометрия» термини колдонула баштаган. Элементардык геометрияда каралган кадимки евклид мейкиндиги – үч өлчөмдүү, ал эми n – өлчөмдүү евклид мейкиндиги Көп өлчөмдүү геометрияда каралат, мында n – ар кандай натуралдык сан. Кадимки евклид мейкиндигиндеги чекиттин абалы үч тик бурчтуу координата боюнча аныкталгандай n – өлчөмдүү евклид мейкиндиктеги «чекиттин» абалы х1, х2, ..., xnn координата аркылуу берилет. n – өлчөмдүү евклид мейкиндигиндеги эки чекиттин М(х1, х2, ..., х2 ) жана М'(у1 , у2 , ..., уn ) ортосундагы аралык төмөнкү формула боюнча аныкталат: р= √ (х1-у1)2+( х2-у2)2+...+(хn-уn)2 , мында р – эки чекиттин ортосундагы аралык.
Байербах-Эргольдсбах
Байербах-Эргольдсбах (Bayerbach bei Ergoldsbach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Ландсхут районуна кирет.
Калкы - 1739 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 25,42 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 74 119. Муниципалитеттин башчысы — Лудвиг Биндхаммер.
Геометрикалык фигуралар
Геометрикалык фигуралар тегиздиктеги же мейкиндиктеги. чекиттердин көптүгү.
Так (толук, бирдей) чечмелөө
Так (толук, бирдей) чечмелөө – укук ченемдеринин маани-маңызы жана сөздүк мазмуну (чектеме чечмелөөдөн же таралма чечмелөөдөн айырмалуу) дал келген учурларда орун алган укук ченемдеринин чечмелөөсү. Т.ч. укук ченемдерин өлчөмү боюнча чечмелөөгө кирет.
Геометрикалык фигуралар
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Аталисса (Айова)
Аталисса (Айова) (Atalissa) — Айова штатынын Маскатин округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.3 км². FIPS коду — 19-03385.
Калкы
2010-жылы калкы 283 киши болгон.
Күүгүм (романдар сериясы)
Биринчи роман, "Күүгүм" 2005-жылы жарык көргөндөн бери китептер сериясы дүйнөдө окурмандардын кеңири катмарында популярдуу болуп, коммерциялык ийгилик жарата алган. Китептер сериясы жаштар арасында абдан популярдуу. Төрт китеп тең бир нече сыйлыктарга ээ болгон. Эң белгилүүлөрү — 2008-жылы "Таң" китеби Британ китеп сыйлыгынын "Жылдын балдар китеби" наамын алган, ошондой эле китептер сериясы 2009-жылы Балдардын тандоосу сыйлыгынын "Сүйүктүү китеп" наамын жеңип алган.
Китептердин негизинде Summit Entertainment компаниясы эки "Күүгүм" тасма сериясын тарткан. Биринчи үч китептин негизинде ылайыкташтырылып тартылган тасмалар 2008, 2009 жана 2010-жылдары тиешелүү түрдө жарыкка чыккан. Төртүнчү китеп болсо толук метраждуу эки тасмага ылайыкташтырылып, биринчи кинотасма 2011-жылдын ноябрында чыкса, экинчиси 2012-жылдын ноябрында көрүүчүлөргө сунушталган.
Олма (Олма куймасы)
Олма (Чёрная) — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Олма дарыясынын оң жээгинен 28 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 58 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Траектория
Траектория (лат. trajectorius - жылышууга тиешелүү) - кыймылдагы материалдык чекиттин мейкиндикте сызган үзгүлтүксүз сызыгы; нерсе кыймылдаганда артында калган изилдөө Траектория түз жана ийри сызыктуу болот. Буга жараша материалдык чекиттин кыймылы түз сызыктуу же ийри сызыктуу деп аталат. Эркин материалдык чекиттин кыймылынын Траекториясы чекитке аракет эткен күчтөргө, кыймылдын баштапкы шарттарына жана кыймыл кайсы эсептөө системасына салыштырмалуу каралышына көз каранды. Борбордук тартылуу талаасында кыймылдаган чекиттин Траекториясы баштапкы ылдамдыктын маанисине жараша эллипс, парабола же гипербола (айрым учурларда туз сызык же айлана) түрүндө болот. Мис., чөйрөнүн каршылыгын эсепке албай, Жердин тартылуу талаасында, анын бетине жакын жайгашкан материалдык чекитке горизонталдык багытта берилген Э0 ылдамдыгынын маанисине жараша чекиттин Траекториясы төмөнкүдөй болот: &0=y[gR =7,9 км/с (биринчи космос ылдамдыгы) болсо - айлана; Э0= y[2gR = =11,2 км/с (экинчи космос ылдамдыгы) болЖердин радиусу, g - Жердин бетине жакын аралыктагы оордук күчүнүн ылдамдануусу. Жипке илинген анчалык чоң эмес жүк эркин эмес чекитке мисал болот. Эгерде жүктү тең салмактуулук абалынан чыгарып, баштапкы ылдамдык бербей коё берсек, анда ал айлананын жаасы болгон Траекторияны сызат. Ал эми баштапкы ылдамдык берүүдө, анын Траекториясы татаал ийри сызык формасында болот. Катуу нерсенин чекиттеринин Траекториясы нерсенин кыймылына көз каранды. Нерсе алга умтулуу кыймылына келсе, анын бардык чекиттеринин Траекториялары бирдей, ал эми нерсе башка түрдөгү кыймылда болгон учурларда нерсенин ар башка чекиттеринин Траекториялары ар түрдүү болот. Мис., түз жолдо жүрүп бараткан автомобилдин кузовунун чекиттеринин Траекториялары жолго салыштырмалуу түз сызык, ал эми дөңгөлөктөрүнүн борборлорунан башка чекиттеринин Траекториялары - циклоида. Траекторияны аныктоо теоретикалык изилдөөлөрдө да, көптөгөн практикалык маселелерди чечүүдө да мааниси чоң.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Нью Ипсвич (Нү-Гэмпшир)
Нью Ипсвич (Нү-Гэмпшир) (New Ipswich) — Нү-Гэмпшир штатынын Хиллсбороу округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5099 киши. Болжолдуу аянты - 85.6 км². FIPS коду — 33-51940.
Көптүк
Көптүк – математиканын негизги түшүнүктөрүнүн бири; бир бүтүн нерсе катары каралуучу кандайдыр бир түрдүү объектилердин же элементтердин жыйнагы. Жаратылыштагы каалаган объектилер Көптүк боло алат. Мисалы, шаар калкы, үйлөр, тегиздиктеги чекиттер, чарбактагы бак-дарактар ж. б. сандан турган Көптүк – сан Көптүгү деп аталат. Эгерде Көптүктүн элементтерин саноого мүмкүн болсо, ал {a, b,...} Көптүк менен белгиленет. Эки Көптүктүн (А, В) жок дегенде бирине тиешелүү болгон бардык элементтерден турган Көптүк Көптүктөрдүн биригүүсү (С) деп аталып, С=АʊВ деп белгиленет. Көптүктөрдүн кесилиши – бир эле мезгилде А көптүгүнө да жана В көптүгүнө да тиешелүү болгон элементтерден турган (С) көптүгү жана С=АΩВ түрүндө белгиленет.
Авика Гор
Авика Гор - (अविका गोर Avika Gor) ;1997-жылы 30 - июнда Индиянын Мумбай шаарында төрөлгөн."Келин" аттуу сериалында Ананди ысымы менен башкы каармандын ролун жараткан.Авика 10-класста окуганына карабастан, 2011-жылдан 2015 жылга чейин "Sasural Simar Ka" аттуу сериалда Роли аттуу кыздын ролун жаратат. Актриса "Келин" сериалындагы ролу үчүн "Аялдын мыкты ролу", "Жаш баланын мыкты ролу" номинацияларына ээ болгон.
Стакеев Сатыбалды
Стакеев Сатыбалды (1935-ж. т., Толук айылы) - айыл чарба өндүрүшүнүн ишмери.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Вудланд Хиллс (Кентукки)
Вудланд Хиллс (Кентукки) (Woodland Hills) — Кентукки штатынын Джэфферсон округуна караган АКШ шаары.
Норс Брэнч
Норс Брэнч (North Branch) — Мичиган штатынын Lapeer округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1027 киши. Болжолдуу аянты - 3.3 км². FIPS коду — 26-58080.
Традиция
Традиция (лат. traditio - салт маанисинде) - өткөн мезгилдеги адабий өнүгүштүн же жазуучунун калтырган, адабий процесске же жеке жазуучунун чыгармачылык өсүшүнө таасир берүүчү булак катары колдонулган идеялык-көркөмдүк табылгалары. Салтсыз адабий процесс өнүкпөйт. Кыргыз жазма адабиятынын пайда болуп, өнүгүшү үчүн алгач кыргыз фольклорунун жана акындардын чыгармачылык салттары, экинчиден, орус жана боордош чет элдер адабияттарынын салттары таасир этти. Салтты билгичтик менен пайдалануу эч убакта жаңычылыктын жолун тоспойт, кайра ага нарктуу таасир көрсөтүп турат, салтты тануу менен жаңычылык жаратууга мүмкүн эмес.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Роттальмюнстер
Роттальмюнстер (Rotthalmünster) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Пассау районуна кирет.
Субанбеков Тойчубай
Субанбеков Тойчубай (1954-ж.т., Акчий айылы) - жазуучу; «Түгөлбай -Ата» эл аралык коомунун сыйлыгынын лауреаты («Барсбек кагандын көрөр көзү» аттуу тарыхый романы үчүн).
Роттальмюнстер
Калкы - 4980 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 44,51 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 75 143. Муниципалитеттин башчысы — Франц Шөнмозер.
Субанбеков Тойчубай
1980-ж. КМУнун журналистика факультетин бүтүргөн. 1980-93-ж. республикалык «Мугалимдер газетасында» кабарчы, бөлүм башчы болуп иштеген, профсоюздун «Эл жарчысы» гезитин чыгарууга да жигердүү катышкан. 1993-жылдан өспүрүмдөрдүн жана жаштардын «Кырчын» адабий-көркөм журналында башкы редактордун орун басары. Белгилүү тарыхый инсандардын: Сатылган ажы, Дыйканбай манап, Баймурат төрө, Токтомуш хан, Амир Темир ж.б. ,ошондой эле бүгүнкү күндөгү республикадагы маданият ишмерлери тууралуу баяндардын, «Издер өчпөйт, издер жаңырат» (1986) аңгемелер жыйнагынын, «Жүрөктөш жар», «Жээренче чечендин акыркы күн-дөрү», «1999-жыл», «Кара-түлөк чоронун эрдиги» аттуу романдардын, «Көөдүлдүн кыркалекей теректери» деген повесттин, «Суу сактагычтын алдында калган жер» аттуу көлөмдүү чыгарманын автору. Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнүн отличниги. Кыргызстан журналисттер союзунун мүчөсү.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Шланлыкул (Буздяк району, Башкыртстан)
Шланлыкул — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Арслан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 283 киши. Почта индекси — 452722, ОКАТО коду — 80217804004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Митохондриялар
Митохондриялар (грекче mitos – жип, chondrion – бүртүк, данча), хондриосомалар – өсүмдүк менен жаныбар клеткасында дайыма кездешүүчү органоид. Ал клетканын дем алуусун камсыз кылат, дем алууда энергия бошонот же жеңил өздөштүрүлгүдөй формада топтолот. Бактерия, көк жашыл балыр ж. б. прокариоттордо митохондриялар болбойт. Аларда митохондриялардын кызматын клетка мембранасы аткарат. Митохондриялар тоголок, таякча, гантель сымал ж. б. формада болот, өлчөмү 0,5– 1,5 мкм. Митохондриялардын чоңдугу, саны, формасы жана милдети тышкы таасирге, патологиялык процесске жана клетканын физиологиялык абалына жараша өзгөрүп турат. Ички түзүлүшү бирдей. Негизги заты – матрикс эки кат мембрана менен капталган, алардын ичкиси кристер деп аталган туура тоскоолдорду пайда кылат. Митохондриялардын белок менен липиддин татаал комплексинен турган мембранасында окистенүү жана фосфорлонуу процесстерин катализдөөчү ферменттер топтолгон. Ички жана сырткы мембрана липиддердин саны жана ферменттердин курамы боюнча айырмаланат. Митохондрияларда жипчелер түрүндөгү дезоксирибонуклеин кислотасы (ДНК), рибонуклеин кислотасынын (РНК) бардык түрү жана рибосомалар бар. Ошондуктан митохондриялар белокту синтездөөгө жөндөмдүү.
18 Октябрь (Тогуздун айы)
18 октябрь — жылдын 291-чү күнү (толук жылда 292-чи күн), Григорий календары боюнча жылдын аягына чейин 74 күн бар.
Нарниянын жылнаамасы
"Нарниянын жылнаамасы" (The Chronicles of Narnia) — Клайв Стейплз Лүис тарабынан жарык көргөн жети фэнтези романдарынын цикли. Ал балдар адабиятындагы классикалык чыгарма жана автордун эң белгилүү эмгеги болуп эсептелет. Ал 47 тилге которулуп, 100 миллиондон ашуун нускасы сатылган. Лүис тарабынан жазылып, иллюстрациялары Полин Байнес тарабынан жасалган жана алгач Лондондо 1950 жана 1956-жылдары жарык көргөн "Нарниянын жылнаамасы" толук түрдө же жарым-жартылай бир нече жолу үналгыга, сыналгыга, сахнага жана тасмага ылайыкташтырылган.
Сыйкырдуу фантастикалык Нарния деп аталган дүйнөдө мифтик макулуктар жана сүйлөгөн жаныбарлар болот. Китептер сериясы кайсы бир дүйнөнүн тарыхын ачууда башкы ролду ойногон ар кайсы балдардын укмуштуу окуяларын баяндайт. "Жылкы жана анын баласы" китебинен тышкары бардык чыгармалардагы башкы каармандар чыныгы биз жашаган дүйнөдөн Нарнияга түшүп калган жаш балдар болот. Алар Нарнияга Аслан аттуу арстандын чакыруусу менен Нарнияны жамандыктардан коргоп, тактыны өз ордунда калтыруу үчүн чакырылып турат. Китептер Нарниянын бүтүндөй тарыхын камтыйт. "Сыйкырчынын жээнинде" Нарния дүйнөсүнүн жаралышынан тарта "Акыркы согушта" ал дүйнөнүн жок болушуна чейинки окуялар баяндалат.
Китептер цикли бин нече булактардан эргүү алып жазылган. Салттык христиан диний темаларынан тышкары Лүис грек жана рим мифтериндеги, ошондой эле салттык британ жана ирландия жомокторундагы каармандар менен идеяларды кеңири пайдаланган.
Китептер Экинчи дүйнөлүк согуштан кийинки балдардын жана өспүрүмдөрдүн фэнтези адабиятына чоң таасирин тийгизген. Негизинен балдар адабиятында боло келген темалар, мисалы дин темасы Лүис изилдеген темаларга кирбейт. Ал эми китептин раса жана жыныс сыяктуу темаларды изилдеши карама-каршы пикирлерди жараткан.
Салтанат Саматова
Балачагы
Салтанат үй-бүлөдө жалгыз кыз болгон, анын 4 бир тууганы бар: Акыл, Рахатбек, Давлет жана Талант Түгөлбаевдер. Салтанат мектепте окуп жүргөндө эле ар кандай иш-чараларга жигердүү катышып, алып баруучу болгон. Бала кезинде мультфильмдердин бардык ырларын жатка билгенин өзү айтып калчу. Салтанат 4 жашка чыкканда үй-бүлөсү менен Фрунзеге көчүп келишкен. Салтанат Шубин атындагы музыкалык мектепте окуган. 1990-жылы Абдраев атындагы мектептин фортепиано классын бүтүргөн.
1995-жылы И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин музыка факультетин аяктаган. Үй-бүлө борборго жаңы көчүп келгенде Салтанат орус тилин билчү эмес, ошондо аны бала бакчага беришкен. Эки айдын ичинде кыз тилди мыкты үйрөнүп кеткен. Салтанат скрипкада жана пианинодо ойночу.
Жаштыгы
Салтанат алып баруучу болгонго чейин Медициналык институттун морфологиялык корпусунда лаборант болуп иштеген. Салтанат Саматова рак илдетине чалдыккан балдарга жардам берүүнү максат кылган “Жардам берүү оңой” коомдук фондунун негиздөөчүлөрүнүн бири. Институтту аяктагандан кийин бир жыл (1995-1996-жылдары) Ишенаалы Арабаев атындагы КМУда мугалим болуп иштеген. 1996-жылы “Европа плюс” радиосуна иштегени келген. Буга чейин “Кыргыз радиосунда” редактор болчу.
2012-2018-жылдары КТРКда “Акыл Ордо” интеллектуалдык программасынын алып баруучусу болгон. Мындан тышкары, ал “Алып баруучулардын гильдиясы” долбоорунда жалгыз аял болгон. Ал 27 жашында Нурбек Исаевге турмушка чыгып, Бакыт жана Ширин аттуу уул-кыздуу болушкан. Алып баруучу маектеринин биринде болочок жубайы менен мамиле курууга биринчи кадамды өзү жасаганын айткан жайы бар. Салтанат анын телефон номурун алып, аны биринчи жолугушууга чакырган.
2011-жылы Салтанат Саматова мээсинде шишик бар экенин билген.
Оору
Жакындарынын айтымында, Салтанат Саматова айыккыс дартка чалдыкканын кеч билип калган.
Ооруп жүргөнүнө карабастан Саматова “Жардам берүү оңой”, “Эргене” фонддору менен жигердүү кызматташкан. Онкологиялык оорулууларга моралдык жактан да, материалдык жактан да жардам берип келген. Ошондой эле Салтанат Саматова оорулуу балдарды колдоо максатында концерттерди өткөрүү демилгесин да көтөрүп жүрчү.
Салтанат Саматова рак оорусуна чалдыкканын жашырчу эмес. Тескерисинче, бул оору менен күрөшүүгө үндөгөн роликтерге жигердүү тартылып келчү.
Сыйлыктары
Салтанат Саматова 2016-жылдын 1-декабрында “Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер” наамын алган. 2021-жылдын февраль айында “Жардам берүү оңой” коомдук фонду Салтанат Саматова атындагы сыйлыкты негиздегенин жарыялаган. Сыйлык онкологиялык оорулуулардын медициналык жардамга жеткиликтүүлүгүн арттырган жана учурда дарыланып жаткандардын жашоо сапатын жакшыртууга багытталган мыкты долбоорлорго жана демилгелерге ыйгарылат. Биринчи сыйлык ушул жылдын апрель айында тапшырылат.
ӨЛҮМҮ
Телерадио алып баруучусу, маданиятка эмгек сиңирген ишмер Салтанат Саматова узакка созулган оорудан кийин каза болгон.
Бул суук кабарды кыргызстандыктар 2018-жылдын 15-августунда эртең менен угушкан. Дээрлик бардык маалымат сайттары Кыргызстандын маданияты оор жоготууга учураганын жазып чыгышкан. Салтанат Саматова менен коштошуу зыйнаты 16-августта Бишкекте өтүп, анын сөөгү борборго жакын жайгашкан Ала-Арча көрүстөнүнө коюлган.
Кесипкөй адис катары Салтанат Саматова кыргыз жана орус тилдерин мыкты билчү. Ошондой эле Саматова элдин эсинде жигердүү жарандык позициясы менен калган, ал  жаштарды чечкиндүү болууга үндөп, өзү да кыздарга жана балдарга үлгү болгон. Саматова аялдар өз укуктарын коргой билиши керектигин көп айтчу.
2022-жылдын 1-мартында теле жана радио алып баруучу Салтанат Саматова 50 жашка чыкмак.
Шилтеме
1.      Sputnik .. https://ru.sputnik.kg › Новости
3.      https://rus.azattyk.org › kyrgyzstan_saltana_samatova_rip
4.      https://24.kg › 93503_skonchalas_saltanat_samatova [1] https://24.kg › 93503_skonchalas_saltanat_samatova
https://kaktus.media › doc › 378492_ymerla_izvestnaia..
https://rus.azattyk.org › kyrgyzstan_saltana_samatova_rip
Митрофанов Василий Митрофанович
Митрофанов Василий Митрофанович (1919-жылы туулган, Казакстан, Костанай областы, Фёдоров району, Успеновка айылы) – ветеринария илимдеринин доктору (1966), профессор (1967), Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген ветврачы, КАЧИни бүтүргөн (1942). 1942–45-жылдары Ысык-Көл областынын Түп районундагы «Сан таш» совхозунда ветврач, 1945–50-жылдары Ысык-Көл айыл чарба техникумунда окутуучу, окуу бөлүмү боюнча директордун орун басары, 1966– 81-жылдары КАЧИде кафедра башчысы, бир эле учурда декан (1974–81). Малдын продукттуулугун жогорулатуу, мал ылаңын алдын алуу боюнча адис. 170тен ашык илимий эмгектин, анын ичинде 5 монография, ветеринардык патология боюнча 2 сөздүктүн автору.
Дамбек
Дамбек (Dambeck) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Лүдвигслуст районуна кирет.
Калкы - 280 киши(2013-ж.). . Аянты - 17,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 54 021. Муниципалитеттин башчысы — Барбара Виллер.
Көп үйлүү өсүмдүктөр
Көп үйлүү өсүмдүктөр, полигамдар – гүлү айрым жыныстуу, ошондой эле эки жыныстуу өсүмдүктөр. Бир эле өсүмдүктө эки жыныстуу гүлү жана аталык гүлү бар өсүмдүктөр – андромонэция (мисалы, марал кулак); эки жыныстуу гүлү жана энелик гүлү бары – гимономеция (мисалы, чайыр гүл жана көпчүлүк татаал гүлдүүлөр), ошондой эле эки жыныстуу гүл, ошону менен катар энелик жана аталык гүлдөрү – тримонэция (мисалы, кадимки жылкы жаңгак) болот. Полигамдуулук өсүмдүктө төмөнкү мүнөздө да кездешет: өсүмдүктүн бир особунда эки жыныстуу гүлү, экинчисинде аталык гүлү (андродиэция) же энелик гүлү (гинодиэция; мисалы, бото көз, көпчүлүк эрин гүлдүүлөр), ошондой эле эки жыныстуу, аталык жана энелик гүлдөр ар башка өсүмдүктө (триэция; мисалы, жүзүмдө, ак чечекте) болот. Өсүмдүктүн көп үйлүүлүгү кайчылаш чаңдашууга түрткү берет.
Травести
Травести (фр. travesty, travestir - кийим которуштуруу) - сахна амплуасы; актрисалардын балдардын, жеткинчектердин ролу аткарылышын, ошондой эле актрисанын эркектин костюмун кийишин талап кылган ролдор.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Фиппсбург (Мэн)
Фиппсбург (Мэн) (Phippsburg) — Мэн штатынын Саджадахок округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2106 киши. Болжолдуу аянты - 113.7 км². FIPS коду — 23-58515.
Геоморлор
Геоморлор (гр. ge — жер жанa mei-romai —- өз энчимди аламын) — Байыркы Грециядагы жер ээлери (майда, орто жанa ири).
Афиныдагы Геоморлор — дыйкандар, эркин калктын үч тобунун (евпатриддер жанa демиургдар менен катар) бири. Тесей падышанын учурунда (болжол менен б. з. ч. 13-к.) чыккан. Геоморлор бара-бара жер участкаларыяап ажырап, жакырданышкан. Архонт Солондун реформалары (б. з. ч. 6-к.) Г. чарбасыыын кебүн калыбына келтирген, кийин Геоморлор шаардык демос м-н кошо афинылык кул ээлик демократиянын таянычына айланган. Ал эми Сиракуздагы жанa Самос аймагындагы Геоморлор— аристократтар, ири жер ээлери.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Китеп ууру
"Китеп ууру" (The Book Thief) — австралиялык жазуучу Маркус Зусактын 2005-жылы чыккан тарыхый романы жана анын эң белгилүү эмгеги.
2005-жылы басылып чыккан "Китеп ууру" эл аралык бестселлерге айланып, бир нече тилдерге которулган. Ал окшош аталыштагы тасмага 2013-жылы ылайыкташтырылган.
Сюжети
"Китеп ууру" 10-14 жаштардагы Лизел Мемингердин Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда Германиядагы жашоосун баяндайт. Лизелдин баштан өткөргөн окуясы ошол мезгилдеги жашоонун сулуулугу менен бузулушун сүрөттөгөн Өлүм тарабынан айтылат.
Агасы көз жумгандан кийин Лизел акылдан тайган акыбалда аны асырап ала турган ата-энеси Ханс менен Роза Хуберманн жашаган үйгө барат. Ал жерде жашаган мезгилде Лизел Нацинин үрөй учурган режимине дуушар болуп, аны курчап турган кыйратуучу чөйрөдөн кайгы-капасыз бала кезине барыш үчүн кыйынчылык тартат. Германиядагы саясий абалдын начарлашы менен аны багып алган ата-энеси Макс аттуу жөөт кишини жашырып алышып, үй-бүлөсүн коркунучка кептейт. Лизел менен тыгыз мамилени түптөп алган Ханс ага жашыруун түрдө окууну үйрөтөт. Жазуунун күчүн жана жазылган сөздү бөлүшүүнү таанып билгенден кийин Лизел Наци партиясы жок кыла турган китептерди уурдап эле калбастан, өз окуяларын да жазып, Макс менен биргеликте сөздүн күчүн бөлүшө баштайт.
Штайнбург (Бургенланд)
Штайнбург (Бургенланд) (Steinburg (Burgenlandkreis)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бургенланд районуна кирет.
Калкы - 240 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 9,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 84 460. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Линс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Каппель (Хунсрүк)
Каппель (Хунсрүк) (Kappel (Hunsrück)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Хунсрүк районуна кирет.
Калкы - 490 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 062. Муниципалитеттин башчысы — Хорст Нөрлинг.
Стакеев Сатыбек
Стакеев Сатыбек (1940-ж. т., Толук айылы) - айыл чарба өндүрүшүнүн ишмери.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Шугуалак (Миссисипи)
Шугуалак (Миссисипи) (Shuqualak) — Миссисипи штатынын Noxubee округуна караган АКШ шаары.
Хойа
Хойа (Hoya) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Нинбург районуна кирет.
Пөльциг
Пөльциг (Pölzig) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Грайц районуна кирет.
Так мурасы
Так мурасы – башкаруунун монархтык тутумунун негизги элементтеринин бири; мыйзамда белгиленген тартипте монархтын бийлигинин падышалык кылуучу үйдүн (династиянын) бир өкүлүнөн экинчисине өтүүсүн билдирет. Азыркы учурда Т. м-нын негизги 3 тутуму бар. Саликалык тутумда так мураскерлеринин чөйрөсүнөн аялдар таптакыр чыгарылып салынат (Швеция). Кастилдик тутумда Т. м-нын кезегинен аялдар чыгарылбайт, бирок эркектерге артыкчылык берилет: кичүү иниси улуу эжесинен артыкчылыкка ээ болот (Улуу Британия). Австриялык тутумда туугандыктын баардык тармактарында жана деңгээлдеринде эркектерге жана эркектин тарамдарына артыкчылык берилет. Аялдар такты эркек тукум такыр жок болгондо гана мурасташат. Бир катар араб өлкөлөрүндө Т. м-нын өзгөчө – «кландык» (мураскорду бийлөөчү үйбүлө үйбүлө кеңеши аркылуу шайлаган) таризи бар (Сауд Аравиясы, Кувейт, Катар).
Пөльциг
Калкы - 1257 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 76 058. Муниципалитеттин башчысы — Клаус-Фридер Хойцерот.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Көпшөк бетон
Көпшөк бетон, көпшөк куйма таш – көптүрүлгөн, илээшкек суюктук жана кремнезём сымал компоненттин аралашмасын катыруу менен алынган жеңил бетон. Илээшкек зат катары портландцемент алынат. Ал жука майдаланган клинкер, гипс жана активдүү кошундулардан даярдалат. Цемент кошулбай даярдалуучу Көпшөк бетонго акиташ колдонулат. Кремнезём компонентин колдонуу (негизинен кум) илээшкек материалды үнөмдөйт жана Көпшөк бетондун наркын төмөндөтөт. Көпшөк бетон алынуу ыкмасына жараша газ бетон жана көбүк бетонго бөлүнөт. Газ бетон имараттарды жылуулоодо колдонулат.
Ньюбюри (Нү-Гэмпшир)
Ньюбюри (Нү-Гэмпшир) (Newbury) — Нү-Гэмпшир штатынын Мерримак округуна караган АКШ шаары.
Сөлпүева Дамира Сабиржановна
Сөлпүева Дамира Сабиржановна (1953-ж.т., Музтөр айылы) - эл агартуу отличниги.
1975-ж. Ош педагогикалык институтун бүтүргөн. 1984-1998-ж. Талас облусунда мектепте мугалим, облустук элге билим берүү бөлүмүндө инспектор, бөлүмдүн башчысы, облустук билим берүү башкармалыгынын начальниги, 1998-жылдан ПРООНдо координатор, учурда менеджер. “Манас -1000” юбилейлик медалы, Кыргыз Республикасынын Президентинин Ардак грамотасы менен сыйланган.
Таксалоо
Таксалоо (лат. taxatio – бааны аныктоо) – такса коюу, т. а. товардын же кызмат акысы менен эмгек чыгымынын баасын так бычуу.
Юлдузлы (Буздяк району, Башкыртстан)
Юлдузлы — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Арслан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 132 киши. Почта индекси — 452722, ОКАТО коду — 80217804005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Дорнштадт
Дорнштадт (Dornstadt) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Альб-Дунай районуна кирет.
Калкы - 8408 киши(2013-ж.). . Аянты - 59,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 25 031. Мэр — Райнер Брайг.
Төрттүк союз
Төрттүк союз (1915) - Биринчи дүйнөлүк согушта (1914-1918) Антантaга каршы турган Герман империясы, Австрия-Венгрия, Осмон империясы жана Болгария аскердик-саясий блогунун адабияттарда кездешчү аты.
Төрттүк союз Герман империясы менен Австрия-Венгрия блогуна 1914-ж. Осмон империясы, 1915-ж. Болгария кошулган соң түзүлгөн.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Байербрунн
Байербрунн (Baierbrunn) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Мюнхен районуна кирет.
Калкы - 2944 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 84 113. Муниципалитеттин башчысы — Ойген Крамер.
Сөлпүев Ороз
Сөлпүев Ороз (1956-ж. т., Карасакал айылы) - финансы кызматынын отличниги (2002).
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Вудлоун (Кентукки)
Вудлоун (Кентукки) (Woodlawn) — Кентукки штатынын Кэмпбелл округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 268 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 21-84522.
Роббинстон (Мэн)
Роббинстон (Мэн) (Robbinston) — Мэн штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 525 киши. Болжолдуу аянты - 87.3 км². FIPS коду — 23-63275.
Сопиев Жетиген
Сопиев Жетиген (1911, Сарысөгөт айылы - 1999, Ошол эле жер) - эмгек ардагери.
«Совет» колхозу уюшулган күндөн тартып, Ошол колхоздо өмүрүнүн акырына чейин иштеген. Социалисттик мелдештердин жеңүүчүсү болгон. Эмгек Кызыл Туу ордени, медалдар менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Олмуга
Олмуга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кепина дарыясынын сол жээгинен 16 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 36 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Такталган чегара
Такталган чегара – капиталдык курулуштар менен имараттарга, туруктуу табигый белгилерге же баардык бурулуш чекиттери белгилүү ыраатка ээ болгон геодезиялык жайларга бекитилген атайын үлгүдөгү аралык белгилери байлануучу накталай кыймылсыз мүлк бирдигинин (жер участогунун) чегарасы.
Аткинс (Айова)
Аткинс (Айова) (Atkins) — Айова штатынын Бентон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.1 км². FIPS коду — 19-03475.
Калкы
2010-жылы калкы 977 киши болгон.
Дамен
Дамен (Dahmen) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Гүстроу районуна кирет.
Калкы - 562 киши(2009 жыл). Аянты - 36,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 53 015. Муниципалитеттин башчысы — Геральд Клик.
Георгадзе, Михаил Порфирьевич
Георгадзе, Михаил Порфирьевич (28. 2. 1912-зк. т., Зоди с., азыр СССРинин Чиатури ш-на караштуу)—советтик жана грузин мамл. жана парт, ишмер. 1942-жылдан КПСС мүчөсү.
1929-жылдан трак­торист, трактор бригадасынын бригадири. Айыл чарбасын механикалаштыруу техникумунда окуган, Москвадагы айыл чарбасын механикалаштыруу жана электрлештирүү институн (1941) бүтүргөн. 1941—51-ж. адегенде Жер иштер эл комиссариатында, кийин СССР а. мин-восунда инженер, башкы инже­нер, бөлүмдүн, башкарманын начальник.
1951—53-ж. ГССРдин а. ч. (кийинчерээк а. ч. ж-а даярдоо) министринин орун басары, МТСтер башкармасынын начальниги. 1953—54-зк. ГССР Мин. Советинин пред-линин биринчи орун басары зк-а а. ч. министри, 1954—56-ж. Грузия КП БКнын экинчи секретары.
1956—57-ж. ГССР Мин. Советинин пред-линин биринчи орун басары. 1957-жылдын февралынан СССР Жог. Советинин Президиумунун секретары. КПССтин 23-25- съезддеринде КПСС БКнын мүчөлүгүнө кандидат болуп шайланган. СССР Жог. Советинин (4—9-шайл.) депутаты. Ордендер, медалдар менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы.
Көр
Көр, мүрзө, кабыр – маркум коюлчу жай. Маркум алгач полеолит доорунда коюла баштаган. Бирок ал кезде маркумдар атайын көрүстөнгө эмес, өзүлөрү турган жерге эле көмүлгөн. Кадимки Көргө коюу мезолит доорунда пайда болуп, маркум менен бирге кийими, курал-жарагы, идиштери, тиричилик жана асем буюмдары, союлган мал кошо коюлган. Патриархат доорунун өнүгүшүнөн улам өлгөн эркекти өлтүрүлгөн аялы менен кошо коюу, таптык доордун тушунда өлгөн уруу башчыларын же падышаларды өлтүрүлгөн кулдары жана күңдөрү менен кошо көмгөн учурлар да кездешкен. Маркумду коюуда ар бир элдин өз салты болгон. Айрымдары аны табыты менен койсо, кээ бирөөлөрү өрттөп, күлүн гана койгон. Ар түрдүү урууда, элде маркум коюлган жайдын түрү, ички түзүлүшү да ар кандай доордо ар башка болгон. Кыргызстан аймагында коло доорунан калган мүрзөлөрдө көп уруулар маркумду тегерек аңга же таштан жасалган үкөккө күлүн же сөөгүн салып, үстүн таш менен кынап бекитсе, темир доорунун башталышында маркумду өтө кадырлап, чоң дөбөлөрдүн астына коюшкан. Айрым дөбөлөрдүн диаметри 100–120 м, бийиктиги 8–10 м болгон. Алар желе дөбө деп аталат. Ошондой эле б. з. башында казанактуу Көрлөр (Кетмен-Төбө, Баткен, Чаткал, Алай, Кызарт ж. б.) кеңири таралган. Андай айрым Көрлөрдө 1000–1500 дөбө-мүрзө бар. Орто кылымдагы мүрзөлөрдүн үстүнөн калмак таш, балбал эстеликтерди, таштан тургузулган зор дөбөлөрдү жолуктурууга болот. Байыркы Көрлөрдү изилдөөдөн диний ишеним тууралуу көп материал алынат. Антикалык дүйнөдө Көр некрополь деп аталган.
Шэрман (Миссисипи)
Шэрман (Миссисипи) (Sherman) — Миссисипи штатынын Pontotoc округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 548 киши. Болжолдуу аянты - 4.8 км². FIPS коду — 28-67200.