cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крылов Иван Андреевич
Нарын 1791-1793-жылдарда менен бирдикте достору ачат типографию жана книжную лавку учурда ага. К журналдар "Зритель" жана "Санкт-Петербуржский Меркурий. Кысымы менен бийлик экөө тең журналынын перестают чыгууга. Нарын 1794-1797-жылдары увлекается кумар оюндарына жана баруунун жарманкелерди. Нарын 1797 Голицын чакырат Крылова кызмат ордуна жеке катчысы жана мугалим өздөрүнүн балдары. Нарын 1801 менен Голицыным переезжает в Ригу. Күзүндө 1803-жылдын Крылов уезжает ичинен Риги к брату в Серпухов. Жана 1806 кайтарылат Санкт-Петербург. Нарын 1808-1810 иштейт Монетном департаменти. Жалал-1809-жылы чыгарылат биринчи китеби басен Иван Андреевича Крылова. Ошол эле жылы баллотируется Кызматы академиясын. Жана 1811-жылы анын шайлайт мүчөлүгүнө Россия академиянын. 1812-1841 - иштейт Ачык китепкана. Нарын 1816-жылы кабыл алынган Коом сүйүүчүлөр россия словесности. Нарын 1817 кабыл Петербуржское коом сүйүүчүлөр словесности, улуттук илимдер жана көркөм сүрөт. Жайында 1818г. шайланган айыл жеринен келген чыныгы мүчөлөрү Казанского коомдун сүйүүчүлөр улуу ата мекендик словесности. 1819 - басылып 6 томдордун басен Иван Крылов. 27-мартта 1820-жылдын Крылову ордени тапшырылды св. Владимира 4-й даражасы. Жалал-1823 Российская академия тапшырат Ивану Андреевичу алтын медалга медаль. Ошол эле жылы переживает эки геморрагиялык инсульт оорусун болжолдуу. 21-ноябрда (9-ноябрындагы боюнча старому стилю) 1844-жылдын Иван Андреевич Крылов умирает-жылдын скоротечного өпкөнүн сезгенүүсү. Бири боюнча версиясын, себеби өлгөн жылы заворот ичиндегиси-жылдын переедания.
Тургунбаев Ойрот
Тургунбаев Ойрот 1934-жылы Сузак районунун Сафаровка айылында туулган.
Дир Трэйл (Колорадо)
Дир Трэйл (Колорадо) (Deer Trail) — Колорадо штатынын Арапаое округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 598 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 08-19630.
Корнли (Небраска)
Корнли (Небраска) (Cornlea) — Небраска штатынын Platte округуна караган АКШ шаары.
Эргольдсбах
Эргольдсбах (Ergoldsbach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Ландсхут районуна кирет.
Калкы - 7484 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 57,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 74 127. Муниципалитеттин башчысы — Лудвиг Робольд.
Боз-Учук айыл аймагы
Боз-Учук айыл аймагы ― Кыргызстандын Ак-Суу районундагы административдик-аймактык бирдик. Нововознесеновка, Боз-Учук, Ичке-Жергез айылдарынан турат. Административдик борбору ― Нововознесеновка айылы.
Кагошима
Кагошима — Жапониядагы шаар. Кагошима префектурасынын административдик борбору. Кюсю аралынын түштүк жээгинде жайгашкан. Калкы 607,7 миң (2008). Эл аралык аэропорту бар. Жолдор тоому. Өлкөнүн балык кармоочу ири деңиз порту (Рюкю а. менен паром аркылуу байланышат). 1889-жылдан шаар статусуна ээ. Цурумару сепилинин калдыктары (18-кылым), таш көпүрөлөр сакталган. Машина куруу, текстиль, химиялык, металлургия өнөр-жай ишканалары иштейт. Карапа (13-кылым), сацума фаянсы (16-кылым) жана фарфор (19-кылым) өндүрүшүнүн борбору. Университеттер, музейлер, океанариум бар. Жапон стилиндеги ландшафт паркы, ботан. бак, зоопарк уюштурулган. Кагошимадан 40 км түндүк-батышта «Сендай» АЭСи, Осуми ж. аралында Учиноура космос изилдөө борбору, шаардан 9 км чыгышта аракеттеги Сакурадзима жанартоосу (акыркы жолу 1960-ж. атылган) жайгашкан. Ысык булактар чыгат. Туризм өнүккөн.
Мукабалоо процесси
Мукабалоо процесси негизги үч операциядан — китеп блогун камдоодон, китеп­тин тышын даярдоодон жана ага блокту бириктирүүдөн турат. Китеп бло­гун камдоодо китептин басма табактары бириктирилип тигилет да, түбүнө корешок (китеп түп) жабыштырылып, пресс менен ныкталат, андан соц блоктун үч тарабы кесилет, коре­шогу жумурулап ийилет, корешокко кооздук жана бекемдик үчүн каптал жана кагаз чапталат. Бул операциялар желимдөөчү станокто, ныктагыч пресете, кескич магаинада, блок иштеткич агрегатта жана кургаткыч установкада иштелет. Китептин мукабасы өзүнчө даярдалып (Мукаба), сырткы бетине керектүү текст же сүрөт басылат.
Бул үчүн сыр же түстүү фольга коло же стереотип штампынан ысык түрдө паар түшүргүч пресси алынат. Даярдалгап китеп бло­гу мукабанын ичине салынып, пневматикалык же механикалык прессте ныкталат да, китеп корешогуна анын ачылышып жеңилдетүүчү жик салынат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Мэйпл Гроув (Миннесота)
Мэйпл Гроув (Миннесота) (Maple Grove) — Миннесота штатынын Hennepin округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 52 090 киши. Болжолдуу аянты - 90.5 км². FIPS коду — 27-40166.
Чилликос (Миссури)
Чилликос (Миссури) (Chillicothe) — Миссури штатынын Ливингстон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 17.0 км². FIPS коду — 29-13690.
Калкы
2010-жылы калкы 9515 киши болгон.
Усенов Сами
Усенов Сами 1932-жылы Сузак районунун Көк-Арт айылында туулган.
Октябрь айыл аймагы
Октябрь айыл аймагы ― Кыргызстандын Ак-Суу районундагы административдик-аймактык бирдик. Октябрьское, Жол-Колот, Отуз-Уул, Үч-Кайнар айылдарынан турат. Административдик борбору ― Октябрьское айылы.
Зюльцеталь (Бөрде)
Зюльцеталь (Бөрде) (Sülzetal (Börde)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бөрде районуна кирет.
Калкы - 9313 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 103,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 490. Муниципалитеттин башчысы — Эрих Вассерталь.
Кадамжай кен таш калдыгын сактоо жайы
Кадамжай кен таш калдыгын сактоо жайы – Баткен облусундагы Кадамжай шаарчасына жакын жайгашкан. 1971-ж. ишке киргизилген. Аянты 115 миң м2. Мында негизиненКадамжай сурьма комбинатынын иштетилген калдыктары (мышьяк, күкүрт, сурьма) сакталат. Гамма нурлануу өлчөмү жөнүндө так маалымат жок. Жер титирөөгө туруктуулугу 8 балл.
Дрентведе
Дрентведе (Drentwede) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Дипхольц районуна кирет.
Калкы - 1017 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 30,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 51 014. Муниципалитеттин башчысы — Тео Амелунг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Түлөберди
Түлөберди (1735–1810) – манасчы. Түлөберди 1735-жылы туулган. Таластагы жетиген уруусунун коңурат уругунан чыккан, уламалуу манасчылардын бири Түлөбердинин кантип, кандай себеп менен манасчы болуп калгандыгы тууралуу, манасчылыгынын канчалык өңүттө болгондугу тууралуу так маалыматтар жок. Анын өз элин “Манас” айтуу аркылуу жоодон сактап калгандыгы жөнүндө гана айтылат. Ал мындайча: Илгери ошол Түлөберди жашаган чөлкөмгө жоо келет. Жоокерчиликтин эски ырымы менен туу кандамак болушкан алар туткун кармоого киришет. Ошентип туткунга Түлөберди түшүп калат. Туткундалып келаткан Түлөберди акыркы күнүм ушул экен деп ойлойт да, “Манасын” айтып кирет. Туткунубуз ырчы экен деген тигилер анын ырына кызыгып, угуп-көрүп, ыры бүткөн соң өлтүрмөк болушат. Бирок ырчынын ыры түгөнбөйт. Бир күн айтат, түгөнбөйт, эки күн айтат, түгөнбөйт, үч күн айтат, түгөнбөйт... Ошондо гана аскербашы: “Биз жоонун касиеттүү кишисин кармап келген экенбиз. Мындай киши менен туу кандалбайт. Жолубуз болбой калган экен, кайттык артка!” – деп, ат башын кайра артка бурган экен дейт.
Шэлл Рок (Айова)
Шэлл Рок (Айова) (Shell Rock) — Айова штатынын Батлер округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 4.2 км². FIPS коду — 19-72435.
Түлөберди
Андан башка Түлөберди Таластан чыккан манасчы Эмил уулу Назар баш болгон бир топ жаштарды манасчылыкка үйрөтүп, аларга устаттык кылган экен. Ал жөнүндө өзү: “Менин көп чүкөм бар. Алардын ичинен коночоогу, тапаны, аты алыска кетээри бирөө гана. Ал – Назар. Мындай манасчы жаралабы, жаралбайбы, ким билет. Анын айтканын уккан сайын делебем козголуп, канат байлап учкум келет. Ийине келтирип, Назар айтсын “Манасты!” – дечү экен.
Шэлл Рок (Айова)
Калкы
2010-жылы калкы 1298 киши болгон.
Түлөберди
Түлөберди манасчы 1810-жылы дүйнөдөн кайткан.
Мукрани көтөрүлүшү
Мукрани көтөрүлүшү (1871—72) - Алжирдеги араб жанa кабил урууларынын Франциянын колон, үстөмдүгүнө каршы көтөрүлүшү.
Француз колон, бийликтин зомбулугунан (жерг. элдин жерлерин тартып алып, адамдарын француз армиясына солдатка жөнөтүшунөн) 1871-ж. Мержана округунда феодал башкаруучу Си аль-Хаж Мухаммед Мукранинин башчылыгы менен негизинен дыйкандар жана көчмөндөр көтөрүлгөн.
Алар Алжирдин чыгыш бөлүгүн дээрлик бошотууга жетишсе да, күчүнүн чачкындылыгынан жанa колониячыларга Франциядан жадам келгендиктен 1872-ж. биротоло талкаланган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Брайтенау (Вестервальд)
Брайтенау (Вестервальд) (Breitenau (Westerwald)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 635 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 006. Муниципалитеттин башчысы — Үрген Берлет.
Анарбаев Кадырбек
Анарбаев Кадырбек 1928-жылы Сузак районунун Карагана айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Көнигштайн (Таунус)
Көнигштайн (Таунус) (Königstein im Taunus) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Жогорку Таунус районуна кирет.
Царство
Царство (лат. Regnum) биологияда - организмдер системасындагы эң жогорку таксономиялык категория. Мурда тирүү организмдер 2 Царствого - өсүмдүктөр менен жаныбарларга бөлүнгөн. 20-кылымдын ортосунан окумуштуулар Царстводон жогорку - чоң Царствону (прокариоттор жана эукариотторду) кабыл алышкан. Прокариотторго 2 Царство - архебактериялар, бактериялар (а. и. цианобактериялар же көк жашыл балырлар); эукариотторго 3 Царство - жаныбарлар, козу карындар жана өсүмдүктөр кирет. Царство кичине Царствого, андан ары типке (бөлүмгө) ажырайт.
Көнигштайн (Таунус)
Калкы - 15 946 киши(2013-ж.). . Аянты - 25,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 34 005. Мэр — Леонхард Хельм унабхенгиг абер.
Муздатуу
Муздатуу – азык-түлүк технологиясынын өзүнчө тармагы. Азык-түлүк консервалоодо кургатуу, туздоо, ыштап сүрсүтүү, антисептик заттар, кант, пастерлөө жана стерилдөө ыкмалары колдонулат. Алар азыктардын сапатын төмөндөтөт, түсүн, даамын, аш болумдуу касиетин өзгөртөт жана витаминдерин бузат. Тез бузулуучу азыктарды консервалоо ыкмаларынын натыйжалуусу – муздатуу. Азык муздатууда микроорганизмдердин тиричилик аракети төмөндөйт жана ферменттердин активдүүлүгү акырындайт. Ал муздатылган (температурасы 04˚Сге чейин), тоңдурулган (температурасы –0,5–2,5˚С) жана дефростацияланган (тоңу кеткен) болуп айырмаланат. Муздатууда муздаткыч заттар колдонулат. Эт, жумуртка, жемиш, сүттөн жасалган жана кондитер азыктары аба менен, балык, куш эти суюктук менен, сүт, каймак, шире, шарап жылуулук алмаштыргыч аппаратта суюктук менен муздатылат, ал эми муздун жардамы менен бөтөлкөдөгү ичкилик жана жашылча муздатылат. Узакка сактоо үчүн азык-түлүк –23˚С температурада тоңдурулат. Сактоодо азыктардын сапатын жогорулатуу үчүн ультракызгылт көк, иондоштурулган нурларга кармоо, атайын идиш жана соргуч материал, көмүр кычкыл газы, озон жана антибиотиктер колдонулат. Ушул чараларды муздатуу менен айкалышта пайдаланганда азыктардын сактоо мөөнөтүн узартууга болот.
Каулэс (Небраска)
Каулэс (Небраска) (Cowles) — Небраска штатынын Webster округуна караган АКШ шаары.
Кечирилбеген
Иствуд тасмасын устат жана режиссер маркум Дон Сигел жана Сержио Леонеге арнаган. Тасма Оскардын "Эң мыкты тасма", "Эң мыкты режиссер" (Иствуд), "Эң мыкты экинчи пландагы актер" (Жин Хэкмен) жана "Эң мыкты монтаж" (Жоел Кокс) сыйлыктарын утуп алган. Иствуд Оскардын "Эң мыкты актер" наамына көрсөтүлгөн, бирок Ал Пачиного "Аял жыты" тасмасындагы ролу үчүн утулуп калган. 2004-жылы "Кечирилгис" тасмасын АКШ Конгрессинин китепканасы "маданий, тарыхый же эстетикалык баалуу" деп Улуттук кино реестринде сактоо үчүн тандап алган.
Каулэс (Небраска)
Калкы - 48 киши. Болжолдуу аянты - 1.5 км². FIPS коду — 31-10985.
Явьязы (Балтачев району, Башкыртстан)
Явьязы — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Штандин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 0 киши. Почта индекси — 452989, ОКАТО коду — 80208843006.
Кечирилбеген
Тасма 1992-ж. 7-августунан тартып Warner Bros. тарабынан кеңири көрсөтүлүп баштаган.
Явьязы (Балтачев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Отрадное айыл аймагы
Отрадное айыл аймагы ― Кыргызстандын Ак-Суу районундагы административдик-аймактык бирдик. Отрадное, Орлиное, Шапак айылдарынан турат. Административдик борбору ― Отрадное айылы.
Юнкою (дарыя)
Юнкою — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Печорская губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Арзыкулова Турат
Арзыкулова Турат 1924-жылы 25-майда Сузак районунун Кызыл-Туу айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Кадастр
Кадастр – (француз тилинде cadastre системалаштыруу) – тийиштүү объектилер жана кубулуштар боюнча мезгил-мезгили менен же болбосо үзгүлтүксүз байкоонун негизинде ырааттуу чогултулган маалымат жыйнагы. Табият-ресурстук блокко тийиштүү Кадастрларда объектинин орду, физикалык-географиялык мүнөздөмөсү, классификациясы, изилдөө деңгээли, байкоонун узактыгы, динамикасы ж. б. боюнча маалыматтар камтылат. Мындай Кадастрдын негизги элементи катары карталар пайдаланылат. Бүгүнкү күндө Кадастрлардын көбүнүн маалымат базасы компьютердик каражаттарда түзүлөт. Табиятресурстук бөлүккө суу, климат, ландшафт, токой, геология, медициналык география, минералдык ресурстар, өзгөчө коргоого алынган аймактар, рекреация, топурак, зыяндуу таштандыларды бөлүп чыгарган жерде жайгашкан булактар ж. б. Кадастрлар кирет.
Цвейг Стефан
Цвейг Стефан (28. 11. 1881, Вена - 22. 2. 1942, Бразилия, Петрополис) - австриялык жазуучу. Вена, Берлин университеттеринен окуган. Европа, Индия, Кытай, Америкага көп саякаттаган. 1928-ж. Россияга келип кеткен. Психол. новелланын чебери. «Алгачкы көңүл түйшүгү» (1911), «Амок» (1922), «Сезим дүрболөнү» (1927), «Мария Антуанетта» (1932), «ЭразмРоттердамскийдин салтанаты жана жапа чегүүсү» (1934), «Бальзак» (1946) деген новелла жыйнактарында адамдын ички дүйнөсүн ачууга умтулган. «Магеллан» (1938), «Жүрөктүн чыдамсыздыгы» (1939), «Америко» (1942) деген романдары жана эсселери (Э. Верхарн, Р. Роллан, Л. Н. Толстой, Ф. М. Достоевский ж. б. жөнүндө) бар.
Юлий Цезарь
Гай Юлий Цезарь (б. з. ч. 12 (13). 7. 102, (100), Рим - б. з. ч. 15. 3. 44, ошол эле жер) - байыркы римдик мамлекеттик жана саясий ишмер, диктатор, кол башчы. Ак сөөк үй-бүлөдөн. Цезарь демократиялык кыймылдын жол башчылары Гай Марий жана Цинна менен тууган болгондуктан, Сулланын тушунда Римден Кичи Азияга кетүүгө аргасыз болгон. Сулла өлгөндөн (78) кийин Римге кайтып, саясий күрөшкө активдүү катышат да 73-ж. аскер трибуну, 59-ж. консул болуп шайланат. Ал Помпей жана анын союздаштарынын аскерин Илерда (49), Фарсал (48), Тапс (46), Мундо (45) жанында талкалагандан кийин Римде бүткүл бийликти колуна алып, монархка айланганы менен башкаруунун респ. формасын сактаган. Бирок Цезардын монархтык умтулууларын республикачыл маанайдагы ак сөөктөрдүн, ал түгүл мурдагы тарапкерлеринин айрымдарынын каршылыгына учурап, Г. Кассий менен М. Ю. Брут башкарган төңкөрүшчүлөр (80ден ашуун адам) тарабынан сенаттын отурумунда өлтүрүлгөн. Цезардын аскердик темага арналган «Галл согушу жөнүндө запискалар», «Жарандык согуш жөнүндө запискалар» деген чыгармалары биздин күндөргө чейин жетти.
Муз жаргыч
Муз жаргыч – навигацияга жол ачуу үчүн муз жаруучу атайын кеме. Анын тумшугу, борттору өтө бышык, кыймылдаткычы өтө күчтүү. Муз жаргычтын милдети – башка кемелерди муздуу деңизден өткөрүү, аларга жардам берүү. Деңиз муз жаргычы (арктикалык), көл, дарыя жана рейддик, порттук болуп айырмаланат. Анын тумшугу музду өзүнүн оордук күчү менен сындырууга, муз сыныктарын түртүүгө, шилеп же чөктүрүүгө ылайык констр-ланат. Алгачкы советтик «Ленин» муз жаргычы 1959-жылы сууга түшүрүлгөн, ал биринчи аскердик эмес атом кемеси болуп эсептелет. Ал эми 1975-жылы 17-августта советтик «Арктика» атом муз жаргычы дүйнөдө биринчи жолу эксперименттик каттам менен Түндүкуюлдун географиялык чекитине жетип, кайра келген.
Царенко Лаврентий Иванович
Царенко Лаврентий Иванович (1. 1. 1914, азыркы Ош обл., Сузак району, Массы айылы - 27. 10. 1976, Фрунзе) - Советтик Союз. Баатыры (1945). Кызыл Армиянын катарында кызмат өтөп (1937-40), кийин Улуу Ата Мекендик согушка (1941-45) катышкан. Харьковдогу танк окуу жайын бүтүрүп (1943), 1-Прибалтика фронтунда 3-гвардиялык механикалаштырылган корпустун 43-гвардиялык танк полкунун командири болуп согушка кирген. 1944-ж. июлда Елгава ш. (Латвия) үчүн салгылашууда Царенко өзүнүн экипажы менен душмандын танкага каршы ок атуучу 3 замбирегин жана 14 ок атуучу точкасын 2 ок-дары складын, 7 паровозун жана 93 солдатын жок кылган. Ленин, Кызыл Жылдыз, 2-даражадагы Ата Мекендик согуш ордендери менен сыйланган.
Марктайденфельд
Марктайденфельд (Marktheidenfeld) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Майн-Шпессарт районуна кирет.
Шаар административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Дов Крик (Колорадо)
Дов Крик (Колорадо) (Dove Creek) — Колорадо штатынын Долорес (Dolores) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 689 киши. Болжолдуу аянты - 1.4 км². FIPS коду — 08-21265.
Дрештедт
Дрештедт (Drestedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Харбург районуна кирет.
Калкы - 803 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 5,71 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 53 008.
Муздатуу системасы
Муздатуу системасы – кыймылдаткычты муздатуу үчүн колдонулган тетик жана агрегаттар жыйындысы. Кыймылдаткыч иштегенде күйүүнүн натыйжасында цилиндрдин ичиндеги температура 2000–2800˚Ска чейин жетет. Муздатуу эки түрдө – суюктук жана аба аркылуу жүрөт. Суюктук менен муздатуу учурунда кыймылдаткычтын цилиндри жана анын баш жагы (головкасы), андагы көңдөйдө жайгашкан суюктук менен муздатылат. Ысыган суюктук цилиндр беттери аркылуу өйдө көтөрүлүп, түтүк аркылуу радиаторго келет. Радиатор аркылуу өткөн суюктук желдеткич үйлөгөн аба менен муздап, кайрадан түтүк жана канал менен кыймылдаткычтын көңдөйүнө келет. Бул процесс тынымсыз кайталана берет. Кыймылдаткычтын нормалдуу иштеши үчүн суюктуктун температурасы 85–90˚Сдин тегерегинде болууга тийиш. Муздатуу системасында суюктуктун циркуляция болушун тездетүү үчүн атайын насос колдонулат. Кыймылдаткычтын ысытуу убактысын азайтуу жана суюктуктун температурасын туруктуу кармап турууда термостат колдонулат. Суук болгондо (кышында) муздатуучу суюктук катары тосол жана антифриз пайдаланылат. Көпчүлүк кыймылдаткычтар суюктук аркылуу муздатылат, ал эми аба менен муздатуу негизинен авиацияда жана мотоциклде колдонулат.
Тепкен айыл аймагы
Тепкен айыл аймагы ― Кыргызстандын Ак-Суу районундагы административдик-аймактык бирдик. Тепке, Жылдыз, Курбу айылдарынан турат. Административдик борбору ― Тепке айылы.
Мультивибратор
Мультивибратор (лат. multum — көп. vibro — термелем) — өз ара оң-тескери байланыштуу эки күчөткүчү бар. үзгүлтүктүү типтеги электр толкунунун релаксация генератору.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Хоммердинген
Хоммердинген (Hommerdingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 54 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,04 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 054. Муниципалитеттин башчысы — Михель Пеллетир зен..
Хиллсбороу (Миссури)
Хиллсбороу (Миссури) (Hillsboro) — Миссури штатынын Джефферсон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 6.2 км². FIPS коду — 29-32248.
Калкы
2010-жылы калкы 2062 киши болгон.
Хэфэй
Хэфэй, Лучжоу - Кытайдын чыгышындагы шаар, Аньхой провинциясынын адм. борбору. Калкы 1,5 млн (2010). Жолдор тоому. Эл аралык аэропорту бар. Кытай ИАнын Физика жана физикалык-плазма ИИИсинин борбору. Машина куруу (тиричилик электр приборлору, уюл телефондору, электроника), текстиль, жеңил,
Ялангач (Балтачев району, Башкыртстан)
Ялангач — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Ялангачев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 216 киши. Почта индекси — 452992, ОКАТО коду — 80208848001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мультипликациялык киносу
Мультипликациялык киносу - ки­но өнөрүнүн бир түрү; мында кино үчүн тартылган сүрөттөрдү (графикалык мультипликация) же атайын жасалган куурчактардын ырааттуу кыймылын киного тартуу менен (көлөмдүү мультипликация) чыгарма түзүлөт.
Вайнберген
Вайнберген (Weinbergen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Унструт-Хайних районуна кирет.
Калкы - 3123 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 43,77 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 64 066. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Мартин Менге.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Мэйпл Лэйк (Миннесота)
Мэйпл Лэйк (Миннесота) (Maple Lake) — Миннесота штатынын Wright округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2059 киши. Болжолдуу аянты - 5.1 км². FIPS коду — 27-40220.
Көздөрүндөгү сыр
"Көздөрүндөгү сыр" (El secreto de sus ojos, The Secret in Their Eyes, Тайна в его глазах) - 2009-жылы Хуан Хосе Кампанелла тарткан аргентина-испаниялык криминалдык драма. Хуан Хосе Кампанелла Эдуардо Сачеринин "Алардын көздөрүндөгү суроо" романынын негизинде автор менен биргелешип жазган. Тасма Аргентина жана испан компанияларынын биргелешип өндүргөн тасмасы болуп саналат.
Тасмада 1974-жылы зордуктап өлтүрүү ишинин үстүндө иштеген сот кызматкери жана сот (аткаргандар Рикардо Дарин жана Соледад Виллламил) жөнүндө окуя баяндалат. Окуя чиеленип отуруп, 25 жылдан кийин кайрадан козголот да, каармандар ортосунда сезим пайда болот. 82-Оскар аземинде "Эң мыкты чет тилдүү тасма" сыйлыгын алган жана мындан сырткары Голливуд жана Испания сыйлыктарына да татыган. Бул тасма "Расмий баян" аттуу тасма менен бирге Аргентинаны Латын Америка өлкөлөрүнүн ичинде эки жолу Оскар алган өлкөгө айланткан. Ошондой эле "Эң мыкты испан тилиндеги чет тасма" Гойя сыйлыгын алган. 2010-жылы тасма алдына Леонардо Фавионун 1975-жылкы классикалык "Назарено Круз жана карышкыр" тасмасын алдына өткөрүү менен Аргентинанын тарыхында эң көп киреше алып келген экинчи тасмага айланган.
Кашинг (Небраска)
Кашинг (Небраска) (Cushing) — Небраска штатынын Howard округуна караган АКШ шаары.
Зюплинген (Саксония-Анхальт)
Зюплинген (Саксония-Анхальт) (Süplingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 977 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 18,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 495. Муниципалитеттин башчысы — Херберт Петерс.
Караева Амиракан
Караева Амиракан 1921-жылы Сузак районунун Багыш айылында туулган. Эмгек жолун “Ачы” айылында чарбада эмгектенип баштаган. Улуу Ата Мекендик согуш учурунда жана андан кийинки оор жылдары кылган эмгеги бааланып, 1955-жылы БСыргыз ССР Жогорку Кеңешине депутат болуп шайланган. Андан кийинки жылдары 38 жыл саанчы болуп иштеп, көптөгөн жаштарга үлгү болгон.
Бир нече медалдардын ээси. Эмгектин ардагери.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Эрдвег
Эрдвег (Erdweg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Дахау районуна кирет.
Калкы - 5595 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 36,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 74 118. Муниципалитеттин башчысы — Михель Райндль.
Теплоключенка айыл аймагы
Теплоключенка айыл аймагы ― Кыргызстандын Ак-Суу районундагы административдик-аймактык бирдик. Теплоключенка, Лесное айылдарынан турат. Административдик борбору ― Теплоключенка айылы.
Атабеков Сайпидин
Атабеков Сайпидин 1911-жылы Көк-Жаңгак шаарында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Шэллсбург (Айова)
Шэллсбург (Айова) (Shellsburg) — Айова штатынын Бентон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.9 км². FIPS коду — 19-72480.
Балдар оюну
Балдар оюну — балдардын активдүү иш-аракетинин бир түрү. Оюн турмуштук окуяларды, өзгөчө улуулардын кылык-жоругун туурайт.
Шэллсбург (Айова)
Калкы
2010-жылы калкы 938 киши болгон.
Кумар уулу Балыкооз (Бекмурат)
Кумар уулу Балыкооз (Бекмурат) (1799–1887) аты аңаза, даңкы даңаза болгон манасчылардын бири. Кумар уулу Бекмураттын туулган жылы тууралуу так маалыматтар жок. Балыкооз манасчы болжол менен 1799-жылы туулган.
Эл оозунда Балыкооз деген ылакап аты менен белгилүү болгон бул манасчыга да салттуу түш көрүү негизги себеп болгон. Ал жаш кезинде Наманганга мал айдап баратып жаанда калат. Жаандан корголоп, Манастын күмбөзүнө баш калкалап, анда жатып уктап кетет да, түш көрөт. Түшүндө Манас кырк чоросу менен келип, бизди айтып жүргүн деп табыштайт да, минип жүр деп тору кунан берет. Түшүндө берген кунанды Балыкооз Наманганга бараткан жолунда, “Кабак” деген жерден кармап минет. Намангандык Кушбегиге жеткенде, жолдогу көргөндөрүн, түшү жөнүндө айтып берет. Кушбеги “Манас” айтып берүүсүн өтүнөт. Биринчи жолу ошол жерден “Манас” айтат. Кушбеги абдан ыраазы болуп, аттап-тондоп, Таластын бийлерине кат жолдоп, жакшы тосуп алгыла деп узатат. Ошондон тартып, Балыкооздун өмүрү жалаң сыйдын үстүндө өтөт.
Балыкооз Манас баатырга чейинки кыргыз тарыхы деп, “Оторхан” жомогун айткан, санжыраны, тарыхты абдан мыкты билген манасчы болгон. “Алгач үч чай кайнам айттым, анан үч ай айтсам да түгөнбөдү” – деген экен.
Балыкооздун даңкы таш жарып турган кезде Чүйдүн манабы Байтик Таласка мейманчылап барып, Ажыбектен сурап, Балыкоозду өзү менен ала кетет. Ошондо манасчы:
“Суу сурасам, бал берген,
Суусар энем аман бол.
Ат сурасам, төө берген,
Ажыбек атам аман бол” – деп, ырга кошуп коштошот.
Талас эли манасчыны улам кетиргиси келбей, улам бири коноктоп атып, анын коштошуусу эле бир жылга созулган экен. Манасчынын элге сиңген кадыры эл оозунда ушундай баяндалат. Ал эми пенде дит багып сүйлөй албаган Байтикке бир гана Балыкооз каяша айткандыгын эске алсак, анын кадыры ого бетер арта түшөт. Манасчынын айттусундагы айрым үзүндүлөр гана биздин күнгө келип жетти. “Таласты мактоо”, “Манастын кээ бир кийимдери”, “Манастын күмбөзү” ж.б. Балыкоозго таандык үзүндүлөрдү Каюм Мифтаков Таластын Кең-Кол жана Улуу-Төр жайлоосунда Сулайман Рыскулбек уулунун айтуусунда жазып алган. Сулайман болсо бул үзүндүлөрдү Балыкооздун уулу Найманбайдын өз оозунан угуп үйрөнгөн экен.
Атактуу манасчы, Балыкооздун түздөн-түз шакирти Рысменди уулу Шапактын айтымында, Балыкооз улгайып калганда да бетине бырыш түшпөгөн, үнү шаңкылдап, жигит кезиндегидей бийик чыккан киши болгон экен. Өмүрүнүн акыркы жылдары кайра Таласка барган Балыкооз:
“Кашка тиштен ажырап,
Карыганда кез болдук.
Калың эттен ажырап,
Арыганда кез болдук” – деп, эл менен эсендешип ырдайт. Өмүрүндө далай жолу жар чакырып, далай жолу айтышка түшкөн, кара нөшөр жамгырдай оозунан ырлар чубурган манасчынын ысмын өз доорунда да, андан кийин да кыргыз журтчулугу аздек менен атап, ага карата качан да болсо урмат көрсөтөт. Эл оозунда айтылып жүргөн “Шербеттин сөзү – берметтин көзү, Балыктын сөзү – калыктын сөзү” – деген ылакап да ошого далил болуп берет.
Улуу жаш курагында (белгисиз) Чүйдөгү “Арчалуу” деген жерде дүйнөдөн кайтат. Сөөгү Байтиктин Боз-Бөлтөгүнө коюлат.
Муз каптоо доорлору
Муз каптоо доорлору – Жердин геол. тарыхындагы климат өтө суук болуп, материктик муздар уюл кеңдиктерин гана эмес мелүүн кеңдиктерди да каптаган мезгилдер. Муз каптоолор протерозой заманынын башталышында Түндүк Америка; рифейдин аяк ченинде Австралия, Африка; карбондун акыры менен пермдин башында Гондвана материгинде жүргөн. Антропоген мезгилинде Евразия, Түндүк Америка муздун алдында калган. Антарктидада муз азыркыдан 300 м калың болгон. Кургактыктын 30%ин муз каптаган. Ал Скандинавия жарым аралынан баштап орус түздүгүнө, андан ары Днепр менен Дондун өрөөндөрүнө, Днепропетровск менен Харьковдун талааларына жеткен. Чыгыш тарапта Жаңы-Жер аралынан башталып, Обь суусун муз бөгөп, суу Торгой аркылуу Арал деңизине куйган. Германия, Польша, Улуу Британия, Памир, Теңир-Тоо, Алтай, Кавказ тоолору музмөңгүлөрдүн астында калган. Эң акыркы, 4жолку Валдай Муз каптоо доорлору мындан 10–11 миң жыл мурда жүргөн. Муз эрип кеткенден кийин сүрүлүп жылмаланган, чиймеленген жумуру кой таштар, узатасынан созулуп жаткан жалдар, быткылдуу кокту-колоттор, «кой маңдай таштар», «тармал аскалар» калган. Антропоген мезгилиндеги муз каптоолор так, толук изилденип, муз каптоо теориясы иштелип чыккан.
Музкол
Музкол – Чыгыш Памирдеги кырка тоо, Тажикстанда. Мургаб дарыясынан түндүктө, дээрлик кеңдик багытта 110 кмге созулуп жатат. Эң бийик жери 6233 м (Советтик офицерлер чокусу). Негизинен метаморфизмделген сланец, акиташ теги жана кумдук тоо тектеринен түзүлгөн. Эң бийик бөлүгүнө аска-зоокалуу тоо-мөңгүлүү рельеф мүнөздүү. Таштак, аска-зоокалуу, корумдуу, тик капталдуу, мөңгүлүү бийик тоо ландшафты үстөмдүк кылат. Этектерин бийик тоо суук чөлү ээлейт; анда суйдаң криофил өсүмдүктөр өсөт.
Музоо
Музоо – уйдун 6 айга чейинки жаш төлү. Музоонун өңү, тирүүлөй салмагы, дене түзүлүшү жана башкалар. сапаттары анын породасына, багылышына, ата-тегине жараша болот. Мисалы, ала-тоо уюнун музоосу көбүнчө күрөң түстө; жаңы туулгандагы тирүүлөй салмагы 30–40 кг; 6 айлыгында 160–190 кгга жетет.
Көрле
Калкы - 2873 киши(2013-ж.). . Аянты - 17,51 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 34 012. Муниципалитеттин башчысы — Марио Герхольд.
Юн-Яга (Нямдо-Ю куймасы)
Юн-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Нямдо-Ю дарыясынын сол жээгинен 45 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 44 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Брайтенталь (Хунсрүк)
Брайтенталь (Хунсрүк) (Breitenthal (Hunsrück)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Биркенфельд районуна кирет.
Калкы - 325 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 34 013. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Диль.
Болот уулу Назар
Болот уулу Назар - (1828–1893) манасчы, 1828-жылы туулган. Ысык-Көлдүн Түргөн болуштугуна караштуу Сары-Камыш айылынан чыккан Болот уулу Назар бугунун арыкмырза уруусунун каратакыя-каракыз уругунан болгон.
Анын “Манасы” жазылып калбаганы менен, Чокон Валиханов жазып алган “Көкөтөйдүн ашы” дал ушул Болот уулу Назардан, Токсабанын ордосунда Жыргалаң суусунун боюнда жаздырып алган деген маалыматтар бар. Назарды көрүп билгендер анын чоң жомокчу болгондугун, үнү бийик чыгып, “Манас” айтып кызып калган учурда топусу шилисинен чекесине келип-кетип тургандыгын жана эпостун үчилтигин толук билгендигин эскеришет. Ал эми дагы бир манасчы Тойчубек уулу Алмабек ал Кыдыр акенин манасчысы болгон дейт. Өз кезегинде Көлдүн атактуу манабы, кадимки Тилекматтын уулу Чыныбай, Назар менен Тыныбекти айтыштырып көргөн. Буга көпчүлүктүн бир даары: “Назар күчтүү” десе, экинчи бир даары “Тыныбек күчтүү” деген талашынан улам пайда болгон. Ушунун өзү эле анын чоң манасчылардын биринен болгондугун далилдейт.
Чоң манасчы Болот уулу Назар 1893-жылы дүйнөдөн кайткан.
Жумаев Мамасали
Жумаев Мамасали 1926-жылы Сузак районунун Үч-Малай айылында туулган.
Согуштан кийинки жылдары айылдагы колхоздо, андан кийин совхоздо жетекчилик кызматтарда эмгектенип, 4 уул 5 кызды өстүрүп чоңойтуп, азыркы учурда 33 неберенин, 30 чеберенин сүйүктүү чоң атасы.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Хутба
Хутба (ар. жеке кишиге же көпчүлүккө жакшы сөз сүйлөө, үгүт-насаат айтуу) - Имамдын минбарга чыгып, жума жана айт намаздарында Аллага шүгүрчүлүк, Азирети Мухаммедге салам айтуу менен мусулмандарга үгүт-насаат айтуусу. Хутба ислам дининде - кээ бир ибадаттарды аткаруунун шарты жана толуктоо формасы. Хутба жума намаздан мурда, айт намазынан кийин окулат.
Марктбергель
Марктбергель (Marktberge) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм районуна кирет.
Калкы - 1557 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,2 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 75 143. Муниципалитеттин башчысы — Карл Хайнц Айзенрайх.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Дрифтзете
Дрифтзете (Driftsethe) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Куксхафен районуна кирет.
Мишкино (Балтачев району, Башкыртстан)
Мишкино — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Ялангачев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 372 киши. Почта индекси — 452992, ОКАТО коду — 80208848002.
Дрифтзете
Калкы - 727 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,37 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 52 014. Муниципалитеттин башчысы — Хайнер Шөне.
Мишкино (Балтачев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Долорес (Колорадо)
Долорес (Колорадо) (Dolores) — Колорадо штатынын Монтесума (Montezuma) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 936 киши. Болжолдуу аянты - 1.8 км². FIPS коду — 08-20770.
Далтон (Небраска)
Далтон (Небраска) (Dalton) — Небраска штатынын Cheyenne округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 332 киши. Болжолдуу аянты - 0.9 км². FIPS коду — 31-12070.
Челпек айыл аймагы
Челпек айыл аймагы ― Кыргызстандын Ак-Суу районундагы административдик-аймактык бирдик. Челпек, Бурма-Суу, Таш-Кыя айылдарынан турат. Административдик борбору ― Челпек айылы.
Харлэй (Миссури)
Харлэй (Миссури) (Hurley) — Миссури штатынын Стоун округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.9 км². FIPS коду — 29-33922.
Калкы
2010-жылы калкы 157 киши болгон.
Ху Цзиньтао
Ху Цзинь Тао (21. 12. 1942-ж. т„ Кытай, Аньхой провинциясы, Цзиси уезди, Чжиши к.) - КЭРдин мамлекеттик жана партиялык ишмери. Кытай КП БКнын мүчөсү (1982), анын секретариатынын жана Саясий бюросунун туруктуу к-тинин мүчөсү (1992).
Тибет аскер округунун партиялык мектептин ректору, КЭРдин төрагасынын орун басары (1998-2003) болуп иштеген. Янцзы з-нын жогорку жагындагы эки ГЭСтин курулушуна (1970-74) катышкан.
Коомдук тармакта Кытай КПнын салттуу саясатын сактап калган жана экономикалык реформаларды жүргүзгөн. Ал Тайвандын «сепаратисттик күчтөрүнө» чечкиндүү каршы туруп, Тайванды Кытайга бириктирүүнү тынчтык жол менен ишке ашырууну көздөгөн; 2005-ж. 14-мартта КЭРде «Мамлекетти бөлүп жарылууларга каршы аракеттер жөнүндө мыйзамды» күчүнө киргизген. Өлкөнүн ичинде өз саясий базасын чыңдоо үчүн жер-жерлерге өзүнө ишенимдүү такшалган кызматкерлерин дайындаган.
ККПнын 11-чакырылышынын 30 жылдыгына арналган 3-пленумда адамзаттын саясий маданиятынын жемиштерин сөзсүз кабыл алуу керектигин белгилеп, ошол эле учурда батыштын саясий системасынын моделин көчүрмөлөөнүн зарылдыгы жоктугун баса белгилеген.
Ал башкарган учурда Кытайда ички дүң продуктынын көлөмү 5,8 триллион долларга өсүп, дүйнөдө АКШдан кийинки экинчи орунга чыккан.
Кадр
Кадр – 1) кинокадр сүрөткө тартуу объектисинин кыймылынын бир фазасын же статикалык абалын белгилөөчү кинотасмадагы сүрөт. Кадрдагы режиссёрдук жана оператордук таба билгичтик тартылуучу көрүнүштүн идеясын жана мазмунун ачып берет. Кинокамераны жылдырып жүрүп, Кадр түзүү учурунда тартыла турган көрүнүштүн Кадрдагы кыймылына байланыштуу болгон динамикалык композициянын өзгөчөлүктөрү эске алынат. Кадрдын форматы, жайланышы тартуучу аппараттын айнегинин өлчөмүнө жана орнотулушуна жараша аныкталат; 2) кураштырма Кадр окуянын кандайдыр бир моментин камтыган фильмдин курамдык бөлүгү; 3) сценарийлик Кадр (фильм коюлуучу же режиссёрдук сценарийдеги) тартыла турган Кадрдын мазмунун жана бүткүл турпатын, анда болуучу аракеттерди, диалогдорду, ошондой эле үн менен коштоонун көркөмдүк чечилишин баяндап жазуу.
Зыков Михаил Александрович
Зыков Михаил Александрович 1925-жылы Россия Федерациясынын Челябинск облусунда туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Толстой Лев Николаевич
Толстой Лев Николаевич (орусча: Лев Никола́евич Толстой, 28-август (9-сентябрь) 1828, Ясная Поляна, Тула губерниясы, Орус империясы — 1910-жылдын Жетинин айынын 7 (20) 1910, Астапово бекети, Тамбов губерниясы, Орус империясы) көптөгөн роман, икаяларды жазган орус калемгери.
Толстой, 1828-жылы Тула губерниясындагы Ясная полянада дворияниндин үй-бүлөсүндө туулган. Жазуучунун атасы ири дворянин Николай Ильич Толстой 1812-жылы Улуу Ата-Мекендик согушка катышкан, белгилүү коомдук ишмер болгон, апасы Россиянын тарыхында калган ири князь Вольконскийдин кызы болгон. Тилекке каршы Толстой экиге чыкканда энесинен тогузга чыкканда атасынан айрылат. Жазуучунун атасынын карындашы тарбиялайт. Дворяниндин балдары катары үй-бүлөдөн билим алган. 1844-жылы Казань университетине тапшырып окуйт. Университетте үч жыл окуп, профессорлордун билимине канааттанбай таштап койгон, өз алдына чоң максат койгон: келечекте дүйнөнү багындырган окумуштуу болсом деп. 1854-жылы аскер кызматындагы агасы менен Кавказга келип согушка катышат. Батальондун командири катары көп эрдик жасайт. Кавказда жүрүп 1852-жылы "Балачак" повестин жазып “Современник” журналына Л.Н.Т. деген псевдоним менен жөнөтөт. Некрасов баштаган акын жазуучулар чыгарманы жогору баалаган. 1853-жылы Крым согушу башталып Л. Н. Толстой Севастопольду коргоого эрдик көрсөтүп, командир болгон, согуштагы эрдиги үчүн 1 орден 2 медаль алган. Согуштан келгенден кийин Петербургдагы “Современник” журналында Тургенев, Некрасов, Чернышевский, Островскийлер менен бирге иштейт.
1857-жылы биринчи жолу Европага, Франция Италия, Германия жана башка өлкөлөргө саякат жасайт. Мекенине кайтып 1860-жылы София Александровага үйлөнүп Ясная Полянада жашап калат. Ал жерде дыйкандардын балдары үчүн мектеп ачып, балдар үчүн азбуканы түзөт.
Музоо баш
Музоо баш (Solifugae) — муунак буттуулар тибинин жөргөмүш сымалдар классындагы түркүм. Дене узундугу 7 смге жетет. Узун түкчөлөр менен капталган бозомук сары денеси баш көкүрөк жана он муунактуу курсак — опистомдон турат. Баш көкүрөгүндө көздөрү, түрдүү кызмат аткарган 6 жуп буту бар. Музоо баш айрым жыныстуу, жумуртка тууп көбөйөт, метоморфозсуз өөрчүйт. Алардын 10 тукуму, 600дөй түрү кездешет. Жер шарынын Австралиядан башка өлкөлөрүнүн тропик, субтропиктеринде жана мелүүн алкактарында учурайт. КМШнын Европа бөлүгүндө, Казакстанда, Борбордук Азияда 70тен ашуун түрү тараган. Көбүнчө чөл, кургак талаа жана тоодо жашайт. Жырткыч, түрдүү омурткасыздар менен азыктанат, уусуз, көбү азыгын түнкүсүн издейт.
Мэйпл Плэйн (Миннесота)
Мэйпл Плэйн (Миннесота) (Maple Plain) — Миннесота штатынын Hennepin округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1768 киши. Болжолдуу аянты - 2.8 км². FIPS коду — 27-40256.
Иден (Альтмарк)
Иден (Альтмарк) (Iden (Altmark)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Эңилчек айыл аймагы
Эңилчек айыл аймагы ― Кыргызстандын Ак-Суу районундагы административдик-аймактык бирдик. Эңилчек, Кең-Суу, Койлуу, Кургак, Май-Саз, Таш-Короо, Эчкили-Таш айылдарынан турат. Административдик борбору ― Эңилчек айылы.
Шэнандух (Айова)
Шэнандух (Айова) (Shenandoah) — Айова штатынын Пейдж округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 9.0 км². FIPS коду — 19-72525.
Калкы
2010-жылы калкы 5546 киши болгон.
Юн-Яга-Коче
Юн-Яга-Коче — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Юн-Яга дарыясынын оң жээгинен 33 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Муаммар Каддафи
Каддафи, Муаммар бен Мохаммед Абдель Салям бен Хамид Абу Меньяр аль-Каддафи - (7. 06. 1942, Италиялык Ливия, Мисрата муниципалитети, Сирт шаары – 20. 10. 2011, Ливия, Сирт шаары) – Ливиянын мамлекеттик жана саясий ишмери. Ливиянын «революциячыл жетекчилигинин» башчысы. «Эркин офицерлер» уюмун түзүүчүлөрдүн бири. Полковник. Ливия университетинин тарых факультетин (1963), Ливиядагы аскер окуу жайын (1965), Улуу Британиядагы Боунингтон-Хис аскер окуу жайынын даярдоо курсун (1966) бүткөн. 1969-77-ж. Революциялык командачылык кеңешинин төрагасы, 1970-жылдан Ливия Араб Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн жогорку башкы командачысы жана Улуттук коргоо Кеңешинин төрагасы, 1970-72-жылдары премьер-министр, 1972-74-жылдары Араб социалисттик уюмунун төрагасы, 1977-жылдан Жалпы элдик конгресстин генералдык секретары. 1969-ж. 1-сентябрда ливиялык армиянын жаш офицерлер тобу мамлекеттик төңкөрүш уюштуруп, королдук бийликти кулатып, Ливия Араб Республикасы жарыяланган. Бийлик М. Каддафи башында турган Революциялык командачылык кеңешке өткөн. 1970-ж. Ливия аймагындагы британдык жана америкалык согуштук базаларды жойгон. Египет президенти Г. А. Насер менен жакшы мамиледе болгон. 1971-ж. Египет, Сирия жана Тунис менен бирдикте Араб Республикалар Федерациясын түзгөн. Палестинаны боштондукка чыгаруу уюмунун иш чараларына көмөк көрсөткөн. 1973-ж. Ливиядагы чет элдик мунай компаниялары менен банктарды мамлекеттештирген. 1974-ж. «исламдык социализм» программасын жарыялап, өлкөдө араб социалисттик уюмуна гана жол берип, башка партияларга тыюу салган. 1980-жылдары Ливияда экономикалык, административдик реформаларды жүргүзүп, согуш чыгымдарын кыскартууга аракеттенген. Батыш өлкөлөрү, АКШ М. Кадаффини террористтерди жана террорчул уюмдарды колдойт деп таап, Ливияга каршы экономикалык ж. б. санкцияларды колдонгон. 2004-ж. бул экономикалык санкциялардын көбү алынган. 2008-ж. август айында 200дөн ашык африкалык шейх, эмир, султан жана уруу башчылары тарабынан М. Каддафи «Африка королдорунун королу» болуп жарыяланып, 2009-ж. февралда Африка союзунун төрагалыгына шайланган. 2010–11-ж. араб өлкөлөрүндө бийликтегилерге каршы демострация, протесттер күч алып, Ливияда Ливиянын Улуттук убактылуу кеңеши түзүлгөн жана өлкөдө граждандык согуш башталган. 2011-ж. 27-июнда Эл аралык кылмыш соту М. Каддафини камакка алууга уруксат берген. Сирт шаарын алуудагы согушта жарадар болуп, колго түшүп, өлтүрүлгөн.
Кальбах
Кальбах (Kalbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Фульда районуна кирет.
Калкы - 6304 киши(2013-ж.). . Аянты - 70,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 31 016. Муниципалитеттин башчысы — Даг Венер.
Маматканов Апсали
Маматканов Апсали 1925-жылы 15-февралда Сузак районунун Кедей-Арык айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Кадриль
Кадриль - (француз тилинде quadrille төрт адамдан турган топ) – европалык элдердин бийи. Кадриль хороводдук бий кыймылдарынын элементтерине негизделген. Композициясы төрт чарчы болуп турган төрт жупка эсептелген. Бий кезмектешип, жуптары алмашылып бийленет. Акырында бардык бийчилердин катышуусу менен аяктайт. Кадриль 17-19-кылымдарда ар кандай аталышта орус, украин, беларусь, латыш, эстон ж. б. элдерге кеңири тараган.
Вайнгартен
Вайнгартен (Weingarten) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Гота районуна кирет.
Калкы - 177 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 4,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 67 077. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Клар.
Карта, акча жана эки мылтык
"Карта, акча жана эки мылтык" (Lock, Stock and Two Smoking Barrels, Карты, деньги, два ствола) - 1998-жылы тартылган британиялык криминалдык комедия. Режиссер жана сценарийин жазган Гай Ричи, ал эми продюсери Мэтү Вон. Тасмага тартылгандар: Жейсон Флемиң, Декстер Флетчер, Ник Моран, Жэйсон Стейтем, Стивен Макинтош, Винни Жонс жана Стиң.
Дэйвнпорт (Небраска)
Дэйвнпорт (Небраска) (Davenport) — Небраска штатынын Thayer округуна караган АКШ шаары.
Карта, акча жана эки мылтык
Тасманын окуясы алдамчылык менен карта ойногон, өзүнө абдан ишенген жаш карта оюнчу үч мактанчаактын оюнунда £500,000 акчасын криминалдык чөйрөнүн башчысына уттуруп жибергени менен башталат. Карызын төлөө үчүн досу экөө алар кийинки эле эшикте иштеп жатканын билбей майда банда тобун тоноону чечишет.
Дэйвнпорт (Небраска)
Калкы - 339 киши. Болжолдуу аянты - 1.7 км². FIPS коду — 31-12245.
Карта, акча жана эки мылтык
Тасма Ричини эл аралык аренага тааныткан. Ошондой эле мурунку Уэлс футболчусу Жонсту жана мурунку дайвер Стейтемди оюнчу катары элге тааныткан. Тасма $1,35 млн бюджети менен ийгиликтүү сатылып, $28 млн киреше алып келген.
Тасманын сериялуу бөлүгү 2000-жылы жарыкка чыккан жана бул тасманы кошкондо 7 эпизод болгон.
Хонерат
Хонерат (Honerath) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Арвайлер районуна кирет.
Калкы - 213 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 31 032. Муниципалитеттин башчысы — Рудольф Бромменшенкель.
Жыргалаң айыл аймагы
Жыргалаң айыл аймагы ― Кыргызстандын Ак-Суу районундагы административдик-аймактык бирдик. Жыргалаң айылынан гана турат.
Саддам Хусейн
Хусейн Саддам Абд аль-Маджимд ат-Тикримти (28. 4. 1937, Ирак, Салах-эд-Дин, Аль-Ауджа кыш. - 30. 12. 2006, Багдад, Каджимайн району, Аль-Ауджа кыш.) - Ирактын мамлекеттик жана саясий ишмери. Ирак президенти (1979-2003), Ирактын премьер-министри (1979-1991 жана 1994-2003), генерал Ахмад Хасан Бакрдын өкмөтүнүн вице-премьери (1968-1979), Араб социалисттик кайра жаралуу партиясынын (Баас) Ирак бөлүмүнүн генералдык секретарынын орун басары (1966-92), генералдык секретары (1992-2006), Ирак командачылыгынын Революциялык советинин төрагасы, маршал (1979).
Хэйвард (Миссури)
Калкы - 123 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 29-31186.
Дрохтерзен
Калкы - 11 857 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 126,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 59 013. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Вильхельм Бөш.