cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ателеоп сымалдуулар
Ателеоп сымалдуулар (лат. Ateleopodidae) — океандын тереңинде жашоочу балыктардын бир тукуму. Буга ателеоптор (лат. Ateleopus) уруусу кирет.
Катыраңкы
Катыраңкы — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Сузак районундагы айыл. Кыз-Көл айыл аймагына кирет.
Калк
Калкы - 833 киши.
Кожоканов Мукамбет
Кожоканов Мукамбет (1906, Нарын областтык Тянь-Шань району, Эчки-Башы айылы — 1967, ошол эле жер) — малчы, Социалдык Эмгек Баатыры (1957 ). 1952-жылдан Нарын облусундагы Тянь-Шань районунун «Коммунизм» колхозунда уйчу болуп иштеген. Ал 1956-ж. 58 өгүздүн ар бирин 414 кгдан мамлекетке тапшырган. Ленин ордени менен да сыйланган.
Кыскача өмүр таржымакалы
Муканбет Кожоканов Кыргызстан падышалык Орусиянын оторчулук заманында Он-Арча болуштугунда (азыркы Кыргызстандын Нарын облусуна караштуу Нарын районундагы Он-Арчва айыл аймагына караштуу Эчки-Башы кыштагында) 1906-жылы туулган.
Теги - кыргыз. Тынымсейит уруусунан.
Он жашында анын айылдаштары улуттук-боштондук көтөрүлүшкө катышып, андан кийин Улуу Үркүнгө качканда, ал 10 жашар тестиер болгон.
Совет дооруна алгачкы советтик мектептен таалим алган.
1930-жылдары анын айылында уюшулган колхоз "Коммунизм" деп аталган.
Экинчи дүйнөлүк согуштан кийинки доордо М.Кожоканов айылындагы алдыңкы эмгекчилердин бири болгон. Малчылыктагы айрыкча эмгеги үчүн ал оболу Лнин ордени менен сыйланган.
Ал эми 1957-жылы ал Социалисттик Эмгектин Баатыры наамына ээ болгон. (Бул наамды алган жалгыз эчки-башылык болуп калган).
Анын Турар, Кыбат деген кыздары, Кылычбек, Сапарбек, Болотбек аттуу уулдары бар. Ал 1967-жылы каза болуп, сөөгү Эчки-Башы суусу Он-Арча дарыясына куйган жерге жакын чыгышыраактагы дөңсөөгө коюлган жана күмбөз тургузулган. Анын күмбөзүнүн түштүгүрөөк тарабында дөңсөөдө Чоро ажы Айты уулунун күмбөзү турат.
Таш-Короо (Алай району)
Таш-Короо (Таш-Короо) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Алай районундагы айыл. Гүлчө айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1 298 киши.
Мурзино (Кармаскалин району, Башкыртстан)
Мурзино — Башкыртстандын Кармаскалин районундагы айыл, Жаңы киешкин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 180 киши. Почта индекси — 453013, ОКАТО коду — 80235845005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Калькуляция
Калькуляция (Латын тили calculatio - санап, эсептеп жатам) - продукция бирдигинин же иштин өз наркын чыгаруу. Калькуляция - өз нарк боюнча план менен отчёттун негизги бир көрсөткүчү. Мында белгилуу продукция, ошондой эле жумуш бирдигинин чыгымы акчалай белгиленет. Калькуляция пландуу, отчёттуу, нормативдуу жaна долбоордук болуп ажырайт. Калькуляция - үнөмдөө жана сом аркылуу контролдоонун зарыл каражаты. Ал ишканаларда бирдей буюмдун өз наркынын жана рентабелдуулугунун деңгээлин салыштырууга, адистештирууну туура чөчуүгө, өндүрүштүк программаны жайгаштырууга шарт түзөт. Айыл чарба азык-түлүгүнүн өз наркынын Калькуляция сы анын сатык баасын пландоодо колдонулат. Калькуляция продукциянын түрү жана бирдиги боюнча түзүлөт. Ал негизинен сырьё, материал, отун, энергия чыгымына, баа составына жана транспорттоо-даярдоо сарпына байланыштуу болот. Кызмат акы Калькуляциясы эмгек өндүрүмдүүлүгүнө, өндүрүштөгү жумушчунун кызмат акы деңгээлине карата аныкталат. Калькуляцияга кируучу чыгым эсептөө ыкмасына жараша даана жана кыйыр болуп бөлүнөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Бешташ (көрүстөн)
Бешташ көрүстөнү — Талас өрөөнүндөгү коло дооруна таандык эстелик. Көрүстөндөрдүн чекелерине чоң жалпак таштар тикесинен орнотулган да, ортосу таштар менен төшөлгөн. Н. П. Кожемяко изилдеген.
Кичи-Жаргылчак
Ысык-Көлдүн түштүк жээгинде, Кичи Жаргылчак суусунун сол өйүзүндө, Бишкек — Каракол унаа жолунун боюнда, деңиз деңгээлинен 1649 м бийиктикте жайгашкан. Райондун борбору Кызыл-Суу кыштагынан 31 км батыш тарапта. Балыкчы темир жол бекетинен 160 км. Калкы негизинен мал менен алектенет жана карагат теришет. Орто мектеп, китепкана, бала бакча, маданият үйү ж. б. бар.
Калкы
Калкы ― 2918 киши (2009-жылы), 2007-жылы ― 2494 киши.
Блэйр (Оклахома)
Блэйр (Оклахома) (Blair) — Оклахома штатынын Jackson округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 818 киши. Болжолдуу аянты - 1.1 км². FIPS коду — 40-06650.
Кальдерон де ла Барка, Педро
Кальдерон де ла Барка, Педро (17. 1. 1600-25. 5. 1681) - испан драматургу. Алькала-де-Энарес жана Саламанк университеттеринен окуган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Кожокматов Сатынды
Кожокматов Сатынды (3.12.1935, Ысык-Көл областтык, Ак-суу району, Маман айылы — 4.12.2008, Бишкек) — медицина илимдер доктору (1993), профессор (1994). КРдин Эмгек сиңирген врачы (1995). КММИни бүтүргөн (1959). 1959-75-ж. Сүлүктү шаарында хирург, бөлүм башчысы, 1975-79-ж. КММИде ассистент, доцент, 1990-жылдан кафедра башчысы болуп иштеген. Хирургия, травматология жана ортопедия боюнча адистик 130дан ашык илимий эмгеги, андан ичкери 4 монография, 10 ойлоп табуусу бар. СССР саламаттык сактоосунун отличниги (1970). И. К. Ахунбаев атындагы сыйлыгына лауреаты (1999). Эмгек Кызыл Туу ордени менен сыйланган. Эмгектери: Лечение повреждённого тазобедренного сустава и их последствий. Б., 1977; Экзогенный остеомиелит (в соавторстве). Б., 1977; Организация неатложной травматологической помощи (в соавторстве). Ф., 1985; Закрытая травма живота (в соавторстве). Ф., 1986.
Антисептика
Асептика
Асептика — жараатка бактерия түшүрбөй алдын алууга багытталган. Антисептика пайда болгонго чейин хирургиялык дарылоодо өтө көп кабылдоолор болуп, операциядан кийинки тилме, гангрена, сепсис көп кезиккен. Мындай кабылдоолордун кесепетинен кээ бир ооруканаларда хирургиялык операциялар убактылуу токтотулган. Ал убакта мындай инфекциялык кабылдоолорду микробдор пайда кыларын билишкен эмес, кабылдоо кандайдыр бир оору пайда кылуучу «миазмдан» болот деп түшүнүшкөн.
Миазм
«Миазмды» хирургдардын өздөрү жуктуруп жатканы ойго да келген эмес; операция жана таңуу убагында гигиеналык эрежелер бузулган. Инфекциялык кабылдоолордун себебин ошол убакта венгриялык акушер И. Земмельвейс жана орус хирургу Н. И. Пирогов туура түшүнүшкөн. Н. И. Пирогов «миазм» сезгенген жараатта пайда болуп, аны ириңдетип, шишитип, жарааттан абага бөлүнүп, башка оорулуунун жараатын, ошондой эле таңгыч материалдарды булгарын айткан. И. Земмельвейс төрөттөн кийинки сепсистин козгогучу төрөт үйүнүн абасынан эмес, төрөтүп жаткандардын колунан жугарын эске алып, колду жана аспаптарды хлор акиташынын эритмеси менен тазалоону сунуш кылган. Мындан кийин бул оору кескин азайган.
Л. Пастер далилдөөсү
1863-ж. француз микробиологу Л. Пастер ачуу жана ириңдөө микроорганизмдердин тиричилик аракетинен болорун далилдеген. Англис хирург Д. Листер Пастердин изилдөөлөрүнүн жана өзүнүн байкоолорунун негизинде операциядан кийинки инфекциялык кабылдоолорду жаратка түшкөн микроорганизмдер пайда кылат деген жыйынтыкка келип, аларга каршы антисептика деп аталган, теориялык негизделген чараларды сунуш кылган (1867).
Бактерицид
Бактерициддик (микробго каршы) каражат катары карбол кислотасы колдонулган. Анын эритмеси менен аспаптар, операция алдында хирургдун колу тазаланган, күчтүү чачыраткыч менен операция бөлмөсүнө чачыратылган. Бул метод өтө натыйжалуу болуп, тез тараган. Бирок карбол кислотасы микробду өлтүргөнү менен уу болгондуктан, жарааттын ткандарын өлтүргөн, аны менен дем алганда жалпы ууланууну пайда кылган. Бара-бара уусу аз антисептик каражаттар табылып, микробду зыянсыздандыруунун жаңы жолдору иштелип чыкты.
Э. Бергман методу
Микроорганизмдер жогорку температурада өлөрүн изилдөөлөр далилдеген. Немец хирургу Э. Бергман зыянсыздандыруунун асептика деп аталган жаңы методун иштеп чыккан. Операцияда же таңууда пайдаланылуучу материал тирүү микроорганизмден тазаланышы, башкача айтканда кайнатылып, ысык аба, буу жана башка жиберилип стерилдениши тийиш. Хирургдун колу көбүнчө химиялык каражаттар менен стерилденет (к. Стерилдөө). Азыркы антисептикалык каражаттарды колдонуп, кээ бир ириңдетүүчү микробдор пайда кылган ооруларды операция жасабай эле айыктырууга болот. Терини кесип, тыттырып алганда, ал жерге, мисалы, йоддун спирттеги эритмесин сыйпап, жакшылан таңса андагы бактериялар өлүп, жараат тырыгы жок айыгат.
Биринчи жардам асептикага
Ошондуктан биринчи жардам берүүдө асептика эрежелерин сактоо зарыл. Үйдө стерилденген таңуучу материал (даки, салфетка, кебез жана башка), бинт болууга тийиш. Жардам көрсөтүүчү киши колду самындап жууп, атыр же спирт менен сүртүп туруп таңгакты ачуу керек. Пинцетти колдонордон мурда 10 мин. кайнап жаткан сууга салып коюлат. Таңгакты ачканда стерилденген салфетканы пинцет менен учунан кармап, жараатка жабылчу жерине кол тийгизбей жарааттын тегерегин йоддун спирттеги эритмеси менен тазалап туруп таңуу талап кылынат. Эгерде стерилдүү таңгыч материал жок болсо, үтүктөлгөн чүпүрөктү пайдаланса болот.
Спирттер
Кыйла кеңири таралгандарга этанол (60-90 %), пропил (60-70 %) жана изопропил (70-80 %) спирттери, же алардын эритмеси кирет. Спирттерди инъекция алдында терини дезинфекциялоо үчүн, көп учурда йод (йод тундурмасы) же кээ бир катиондук үстүртөн-активдүү заттар (бензалконий хлорид 0,05-0,5 %, хлоргексидин 0,2-4,0 % же октенидин дигидрохлорид 0,1-2,0 %) менен бирге колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Индира Ганди
Индира Ганди (19.11.1917-ж. - 31.10.1984-ж.) - Индиянын көрүнүктүү саясий ишмери. 1966-1977-жылдары жана 1980-1984-жылдары Индиянын примъер-министри болуп иштеген. Аллахабат шаарында төрөлгөн, Индиянын эң биринчи премъер-министри Джавахарлала Неунун жалгыз кызы болгон. Күйөөсү, журналист жана саясатчы Фреоз Ганди. Атактуу Ганди үйбүлөсүнө тиешеси жок.
Омур таржымалы
Индира Ганди Аллахабад шаарындагы Уттар Прадеш аймагында төрөлгөн. Ал үй бүлөдө жалгыз кыз, атасы Джавахарлала Неру Биринчи Индиянын премьер министри жана ошондой эле коптогон сыйлыктын ээси.
Жолдошу журналист Фероз Ганди, Апасы Камала Неру. Индира Гандинин эки баласы Раджив жана Санджай Индира Ганди дуйнодонт кайткандан кийин ордун баласы Раджив баскан.
1942-жылы омурлук жолдошу Фероза Гандиге турмушка чыгат. 1944-жылы биринчи баласы Радживдди торойт. Эки жылдан кийин экинчи баласы Санджай жарык дүйнөгө келет. 15 августта 1947-жылы Индия коз карандысыздыка жетишет. Индира Ганди биринчи премьер-министирдин секретары болуп дайындалат.
1960-жылы озунун омурлук жолдошунан айрылып, саясаттан алыстап кеткенин айткан. 1964жылы Гандинин атасы дуйнодон кайткан. Санджай Гандинин кичуу баласы, Санджай дайыма Радживдей болгусу келген.
Кассациялык сот
Кассациялык сот – кээбир өлкөлөрдөгү кассациялык баскыч катары сот ишин кароого ыйгарым укугу бар, ошондой эле укук ченемдерине түшүнүк бере турган жана төмөнкү соттор тарабынан мыйзамдын сакталышына көзөмөлдүк кыла турган жогорку соттун аталышы. Алсак, Италияда өлкөнүн жогорку сот органы Жогорку К. с., Бельгия менен Францияда К. с. деп аталат.
Трубецкой, Евгений Николаевич
Трубецкой Евгений Николаевич (1863–1920) – орустун диний философу, укук таануучусу, коомдук ишмер, князь. Диний философиялык багыттагы идеяларды жараткан. Трубецкойдун саясий көз караштары кадетизмден дүйнөнү жаңыртууну эволюциялаштырган. Совет бийлигине каршы атуулдук согуш учурунда катышкандардын бири. «Таанып билүүнүн метафизикалык божомолдору» (1917) “Турмуштун маңызы” (1918-жылы) деген эмгектеринде философ Соловьевдин эмгектерин сындаган.
Виктория көлү
Виктория көлү, Виктория Ньянза, Укереве Чыгыш Африкадагы көл. Танзания, Кения жана Уганда мамлекеттеринин чек арасында. Чыгыш Африка платформасынын тектоникалык ийилүүсүндө жайгашкан. Аянты 68 миң км2(тузсуз көлдөрдүн ичинен чоңдугу боюнча дүйнөдө 2-орунда). Тереңдиги 80 мге чейин. Жээги ойдуңдуу, булуң-буйткалуу. Аралдары көп (жалпы аянты 6 миң км2дей). Көп дарыялар куят; эң чоңу Кагера (Нилдин башаты); Виктория Нил суусу агып чыгат. Толкун пайда кылуучу катуу шамал болуп турат. Балык кармалат (негизги промыселдик балыгы балти). Кеме жүрөт. Негизги порттору: Энтеббе (Уганда), Мванза, Букоба (Танзания), Кисуму (Кения). Түндүк жээгине жакын Уганданын борбору Кампала шаары орун алган. Викторияны Инди океанынын жээктери менен байланыштыруучу Кисуму Момбаса жана Мванза Табора Дар-эс-Салам темир жолу бар. Рубондо аралында (Танзания) улуттук парк уюшулган.
Веб-сервер
Веб-сервер (Web server) - бул клиенттерден, адатта веб-браузерлерден HTTP-сурамдарды кабыл алып жана аларга HTTP-жоопторду, адатта HTML-баракчалар менен бирге сүрөттөлүштөр, үндөр, файлдар же башка маалыматтарды берүүчү аппараттык (компьютер) же програмдык камсыздоо (компьютер програмы). Башкача айтканда сизге браузерди колдонуу менен бүткүл дүйнөлүк желеге саякат жасоого, азыр сиз көрүп жатканыңыздай веб-барактарды көрүүгө мүмкүндүк берген програм. Веб-серверлер - Бүткүл дүйнөлүк желенин негизи болуп эсептелет.
Веб-сервер деп анын иштөөсүн жүзөгө ашырган програмдык камсыздоону, ошондой эле тигил програмдык камсыздоо иштеп жаткан аппараттык жабдууну (комьютер) да атап коюшат. Анткени бул экөө тикеден-тике байланышта жана ажыратылгыс түрдө иштегенде гана клиенттердин сурамдарына жооп бере алышат. Бул болсо веб-серверлердин негизги милтети.
Көбүнчө клиент болуп саналган веб-браузер, ресурстарды алуу үчүн веб-серверге URL-даректери менен туюнтулган сурамдарды жиберет. Ресуртар - бул клиентке керек болгон HTML-барактар, сүрөттөлүштөр, файлдар же ушул сыяктуу башка маалыматтар. Андан соң веб-сервер жооп иретинде, суралган маалыматтарды клиентке жиберет. Бул алмашуу HTTP протоколу боюнча жүргүзүлөт.
Кошумча милдеттери
Веб-серверлер жогоруда биз сөз кылган иштерден бөлөк кошумча милдеттерди аткарышы да мүмкүн. Мисалы:
Програмдык камсыздоо
2011 - жылдын август айындагы жыйынтыктар боюнча UNIX операциялык системдеринде көбүрөөк колдонулуучу, веб-серверлер базарынын 65% пайызын ээлеген жана эң кеңири жайылган эркин веб-сервер - Apache эсептелген.
Кээбир белгилүү веб-серверлер:
Клиенттер
Веб-серверге кайрылуу үчүн клиент катары ар түрдүү програмдар жана аппараттар колдонулушу мүмкүн. Мисалы:
Кокустук
Кырсыгына ар кандай түрлөрү менен келип: Кырсыктар электр энергиясы менен маалымат жүрүш тармагына ашыкча ысып, үзгүлтүккө үчүн. Бардык эле кырсык кардар жабдуулар, кошумча иштетүү тутумунун жана башка программалык obechpecheniya менен жергиликтүү болушу мүмкүн.
Шилтемелер
Netcraft - дүйнө жүзүндө колдонулган веб-серверлер боюнча аныктамалар жана статистикалар
Нюдя-Томбой-Яха
Нюдя-Томбой-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Тарензей-Се дарыясынын сол жээгинен 4 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 20 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ателоптор
Ателоптор (лат. Atelopus) — келтекбаш бакалардын бир уруусу, буларга Стельцнер (лат. A. stelzneri) ателобу, ала ателоп (лат. A. varius) ж.б. түрлөрү кирет.
Вейдемейер, Иосиф
Иосиф Вейдемейер (1818–1866) – немис революционери Америка Кошмо Штаты менен Германияда марксизмди таратууга эмгек сиңирген, жумушчу кыймылынын ири өкүлү.
1852-ж. «Революция» аттуу журналды негиздеген
Зириклы (Кидыша куймасы)
Зириклы — Орусиядагы дарыя. Челябинск облусу, Оренбург облусу, Курган облусу, Башкыртстан Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кидыш дарыясынын сол жээгинен 44 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 20 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тобыл дарыясы башатынан Увелька дарыясын кошпогондо, Уй дарыясынын куюлушуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Турбоатом
Турбоатом — Харьков метросунун Холодногорско-Заводская сызыксындагы станция. 1975-жылы 23-августда ачылган.
Зириклы (Кидыша куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Виктория чоң чөлү
Виктория чоң чөлү - Австралпянын түштүгүндөгү кумдуу чөл. Аянты 300 миң км2. Деңиз деңгээлинен орточо бийиктиги 150-300 м. Дайыма жүрүп туруучу шамалдын багытына карай жаткан кум жалчалары басымдуу (бийиктиги 1030 м); ал спинифекс өсүмдүктөрүнүн тамырлары менен бекемделген. Жылдык жаан-чачыны 125-250 мм. Улуттук парк уюшулган.
Кальвинизм
Кальвинизм - Ж. Кальвин тарабынан негизделген протестантизмдин багыттарынын бири. Реформация мезгилинде пайда болуп, телчигип келе жаткан буржуазиянын кызыкчылыгын диний чагылдырган. Кальвинизмдин өзгөчөлүгү - анын абсолюттук тагдыр жөнүндөгү окуусу. Бул боюнча адам туула электе эле кудай анын биринин бешенесине жыргалчылыкты, экинчисине азап-тозокту жазган. Ал жазмыш өзгөрбөйт имиш.
Химиялык өнөр жайлар
Химиялык өнөр жайлар – оор өнөр жайлары эң негизги тармактарынын бири. Аларга–жер семирткич алуу, химиялык реагенттер синтездөө, химиялык кездеме, пластмасса, чайыр, боектор, жуучу заттар, тоокен химиясы, нефтехимия, орг. жана орг. эмес синтездер жана башка кирет.
Кожокматова Гулия Сатындыевна
Кожокматова Гулия Сатындыевна (14. 2. 1958, Ысык-Көл областтык, АкСуу району, Октябрь айылы) — медицина илимдер доктору (1999), профессор (2001). КММИни (1982), Москвадагы И. К. Пирогов атындагы борбордук травматология жана ортопедия институтунун аспирантурасын (1987) бүтүргөн. 1987-жылдан ошол эле институтта кпиникалык ординатор, илимий кызматкер. Өзбек травматология жана ортопедия ИИИде улук илимий кызматкер, ассистент. Кыргыз мамлекеттик врачтардын адистигин жогорулатуу жа кайра даярдоо институтунда, 1999-жылдан КММАда профессор Травматология жа ортопедия боюнча адистик 70тен ашык илимий эмгеги андан ичкери 2 монография, 7 автордук күбөлүк жана окуу китеби бар. Эмгектери: Экзогенный остеомиелит (в соавторстве). Б., 1997; Лечение и профилактика последствий боевых повреждений конечностей. Б., 1998.
Поэтика
Поэтика (гр.) — адабият таанууда ар мезгилде ар түрдүү мааниде колдонулуп келген. Эң байыркы терминдердин бири. Байыркы мезгилде жалпы эле көркөм адабият жөнүндөгү илимди поэтика катары колдонушкан. (Мисалы, Аристотелдин «Поэтикасы»). Кийин бул термин ыр түзүлүшүнүн жана көркөм речти изилдөөчү адабият таануунун бөлүгү катарында колдонула баштады. Азыркы күндө поэтика термини эки мааниде колдонулат. 1. Кең мааниде көркөм адабият, адабияттын теориясы, жанры, композициясы, сюжети жана башка поэтика деп аталат. 2. Тар маанисинде поэзия чыгармасы жана анын түзүлүшү, ырдын стилистикасы да поэтика деген термин менен белгиленип жүрөт.
Кичи Ортон дарыясы
Кичи Ортон — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери КАР/ОБЬ/2677/635/114/58 орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кондома дарыясын кошпогондо, Томдун башатынан Новокузнецк шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Макен Сыдыкбаев
Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер (1992). Кыргыз Республикасынын эл сүрөтчүсү (2004). А. Малдыбаев атындагы эл аралык сыйлыктын лауреаты. Г. Айтиев атындагы эл аралык сыйлыктын лауреаты.
1958-ж. С. А. Чуйков атындагы көркөм сүрөт окуу жайын, 1964-ж. В. И. Суриков атындагы көркөм-сүрөт институтүн бүтүргөн. Эмгек жолун 1964-жылдан орус драма театрында сүрөтчү-коюучу болуп иштөөдөн баштаган. 1969-жылдан Кыргыз мамлекеттик драма театрында сүрөтчү-коюучу, 1972—75-ж. опера балет театрында башкы сүрөтчү, 1975-жылдан Кыргыз Республикасынын көркөм-сүрөт фондусунда сүрөтчү. 1979-жылдан академиялык драма театрда башкы художник, 1985-жылдан кайрадан опера балет театрында сүрөтчү-коюучу, башкы сүрөтчү болуп иштеген. «Кызыл жоолук жалжалым» (Ч. Айтматов), «Эжелүү-сиңдилүүлөр» (А. П. Чехов), «Манастын уулу Семетей», «Айкөл Манас», «Сейтек» (Ж. Садыков), «Ак боз ат» (Ш. Садыбакасов), «Төрт адам» (М. Байжиев), «Алтын кыз» (В. А. Власов), «Кармен» (Ж. Визе), «Курманбек» (Н. Давлесов), «Отелло» (Ж. Верди) жана башка спектаклдерди көркөмдөгөн. «Заводдун короосунда», «Жаандан кийин», «Күз», А. Малдыбаевдин портреттери жана башка живопистик иштери бар.
Бешташкороо көрүстөнү жана петроглифтери
Бешташкороо көрүстөнү жана петроглифтери Кочкор өрөөнүнүн чыгыш тарабындагы Каратоонун этегинде жайгашкан. Байыркы түрк дооруна (6–8-к.) таандык. Аска бетине түшүрүлгөн тоо текелердин, ритуалдык бий аткарган адамдардын сүрөттөрү арбын. Тоо текелерге жаа менен аңчылык кылуу көрүнүштөрү кездешет. Ошондой эле жылкы, түлкү, карышкырлардын чегип түшүрүлгөн келбеттери да бар. Коло дооруна таандык көрүстөндөр изилдене элек. Сак-усун доорлоруна тиешелүү көрүстөндөр изилденген. Маркумдун аты менен кошо көмүлгөн салт басымдуулук кылып, көрүстөндөрдөн жоокердин, аялдын, жаш баланын жандарынан жылкынын сөөгү, ооздугу жана токулган ээрлер табылган. Жылкысы жок өзү гана көмүлгөн көрүстөндө-гүлөрдү тирүү кезинде социалдык абалы төмөн адамдар болгон деп болжоого болот. Маркумдун баш жагына койдун жото жилигин коюу салты ошол мезгилде калыптанып, 13–14-кылымга чейин уланган. Үзөнгүлөрдүн бир канча түрү табылган. Көрүстөндөрдү 1991–94-ж. К.Табалдиев жетектеген археологдор тобу изилдеген.
Колдонулган адабият
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамалекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Алькес-Шор
Алькес-Шор — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Лимбеко-Ю дарыясынын сол жээгинен 27 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Атемелестер
Атемелестер (лат. Atemeles) — кумурска жечү коңуздардын бир уруусу.
Дүлөйлүк
Дүлөйлүк – кулактын укпай калышы же өтө начар угушу. Мында катуу үндү (ышкырык жана башка) же кулактын түбүнө кыйкырып сүйлөгөн тааныш сөздөрдү гана жакшы угат. Дүлөйлүктө эки кулагы тең же бир жагы укпай калат. Бир кулагы укпагандар көбүрөөк кездешет. Эки кулагы тең укпагандар атайын сурдолог жардамга муктаж болушат. Анын тубаса жана кийин пайда болгон түрү бар. Тубаса түрү тукум куума болушу ыктымал, кош бойлуулардын ар түрдүү жугуштуу оорулар менен оорушу же алкоголь ичимдиктерин ичкенде, баланын кызылча, грипп, паротит менен оорушу түрткү болот, ошондой эле резус-фактор шайкеш келбегендиктен да келип чыгышы мүмкүн. Кийин пайда болгон дүлөйлүккө кээ бир жугуштуу жана башка оорулар же кулактын кырсыкка чалдыгышы алып келет. Төрөлгөндөн кийин пайда болгон Дүлөйлүккө кээ бир жугуштуу жана башка оорулар же кулактын кырсыкка чалдыгышы алып келет. Ошондой эле кесип зыяндуулугу (ызы-чуу, дирилдөө), металл буулары (мисалы, коргошун, сымап, мышьяк) менен уулануу да себеп болот. Бала сүйлөй баштаганда (3 жашка чейинки) кулагынын укпай калышы дудук-дүлөйлүккө алып келиши мүмкүн. Дүлөйлүк капысынан же бара-бара пайда болушу ыктымал. Капысынан болгон дүлөйлүккө мээге кан куюлуу же ички кулакты кан менен жабдуучу кан тамырлардын бүтөлүп калышы, артерия басымынын кескин өзгөрүшү, баштын кырсыкка чалдыгышы, өтө уулануу себеп болот. Дүлөйлүк отосклероздо, мээ кан тамырынын атеросклерозунда жана кесип зыяндуулугунун натыйжасында бара-бара пайда болот. Анын эң алгачкы белгиси – кулак чуулдоо. Угуунун төмөндөшү өтө жай жүргөндүктөн, укпай калганда гана сезилет. Ошондуктан дүлөйлүктү пайда кылуучу ооруну өз убагында дарылоо зарыл. Алдын алуу да балдардын угуусун текшерип туруунун мааниси чоң. Дарылоодо ар кандай хирургиялык операция колдонулат. Ар кандай кесип зыяндуулугу туруктуу Дүлөйлүккө алып келгендиктен жумушчулардын угуусун текшерип туруу, ызы-чуу жана дирилдөөнүн таасирин четтетүүчү чаралар көрүлүшү керек. Алдын алууда бала бакчадагы балдарды текшерүүнүн мааниси чоң. Дарылоодо ар кандай хирургиялык операция жакшы натыйжа берүүдө.
Дүмбүл
Дүмбүл – 1) эгин данынын сүт-камыр боло баштаган абалы. Бул учурда өсүмдүк саргайып, данына органикалык заттардын топтолушу токтойт. Дандагы ным 22–30%ке азаят. Дүмбүл кезинде жыйналгандан сапаттуу тоют болот:
Кассачы
Кассачы – касса аткарымдарын жүргүзүүчү кызмат адамы; ал акча менен баалуу кагаздарды кабыл алат жана берет, билет сатат.
Жеңиш Жунушалиев
Жунушалиев Жеңиш (1935-жылы туулган, Ысык-Көл облусу, Түп району, Корумду айылы - 04.05.2016, Бишкек шаары) – тарых илимдеринин доктору (1993), профессор, Кыргыз Республикасынын УИАнын корреспондент-мүчөсү. Кыргыз Республикасынын илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты.
Кыскача өмүр таржымакалы
Жеңиш Жунушалиев 1935-жылдын бештин айынын (декабрынын) 24үндө Кыргызстандын Ысык-Көл облусуна караштуу Түп районундагы Корумду айылында туулган.
Анын эмгек жолу 1954-жылы Каракол шаарындагы Мугалимдер институтун аяктагандан кийин,  айылдык жети жылдык мектептин мугалими болуп иштөөдөн башталган.
1955-1960-жылдары Жеңиш Жунушалиев Кыргыз мамлекеттик университетинин (азыркы Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин) Тарых факультетинен таалим алган.
Орто мектепте мугалим, окуу бөлүмүнүн башчысы жана партиялык жооптуу кызматтарда иштеген.
Кыргызстан КП БКга караштуу Партия тарыхы институтунун директору, Кыргыз Республикасынын элге билим берүү министрлигинин окуу-усулдук кабинетинин директору, Кыргызстан УИАнын коомдук илимдер боюнча окумуштуу катчысы.
1997-жылдан 2014-жылга чейин КР УИАнын Тарых институтунун директору.
Ардагерликке өз ыктыярдыгы менен чыккан.
Маркумду акыркы сапарга узатуу жөрөлгөлөрү бугу (май) айынын 7синде өттү. Оболу үйүнөн жаназа окулуп, андан соң КР УИАсынын башкы имаратында акыркы сапарга узатуу жыйыны өттү. КР УИАнын президенти Абдыганы Эркебаев, ж.б. окумуштуулар чыгып сөз сүйлөштү.
Маркумдун сөөгү "Ала-Арча" көрүстөнүнө коюлган соң, калайык "Элим" ресторанында маркумга багыштап куран окутушту.
Чыгармачылыгы
400 ашык илимий эмгектердин автору. Эмгектери негизинен Кыргызстандын тарыхын изилдөөгө арналган.
Сыйлыктары. Наамдары
Кыргыз Республикасынын маданиятка эмгек сиңирген ишмери; илимге эмгек сиңирген ишмери.
Кыргыз Республикасынын УИАнын корреспондент-мүчөсү.
Кыргыз Республикасынын илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты.
Палац Спорту
Палац Спорту — Харьков метросунун Холодногорско-Заводская сызыксындагы станция. 1978-жылы 11-августда ачылган.
Базыр
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым башатынан Ачинск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Тышкы шилтемелер
]
Башкырт тили
Башкырт тили (башҡорт теле, башҡортса) — Түрк тилдеринин кыпчак-булгар тобуна кирет. Башкыртстанда, Татарстанда, Орусиянын, Оренбург, Челябинск, Курган, Свердловск облусунда таралган. Негизинен эки диалектиден турат: чыгыш (кувакан) жана түштүк (юрматин).
Башкырт тили татар тилине жакын, фонетикалык, грамматикалык жактан айырмачылыктары бар. Араб (1929-ж. чейин), латын (1929-жылдан) алфавитиндеги жазманы колдонушкан. 1939-жылдан бери орус алфавитинин негизиндеги жазмага өтүшкөн.
Башкырт ариптери
Баш макала
Баш макала - гезит, мезгилдүү басма сөздүн (гезит, журналдын) биринчи бетине берилүүчү жетекчи макала. Башмакала тигил же бул маселе боюнча редакциянын көз карашын баяндаган редакциялык макала катары гезит-журналдын негизги багытын белгилеп турат.
Ендренкин, Иван Иванович
Ендренкин Иван Иванович (1890-1948) - Совет бийлигин орнотуу үчүн күрөшкө катышкандардан. 1905-ж. Москвада революциялык иштерге катышкан. 1906-ж. Петербургда саясий адабияттарды тараткандыгы үчүн камалган. 1909-жылдан Шураб (Тажикстан), Ташкөмүр, Кызылкыя шахтыларында иштеген. 1917-жылдан Кызылкыя жумушчу депутаттар советинин төрагасы, 1920-жылдан чарба кызматтарында иштеген.
Сыдыков, Казыбай
Сыдыков Казыбай (1939-ж,23 февраль. т., Ысык-Көл району, Карал-Дөбө айлы - 2011-ж,22 октябрь.к.б., Бишкек) — геолог, экономист, экономика илимдеринин доктору (1983), профессор (1988). Кыргыз Республикасынын илимге эмгек сиңирген ишмери (1995). 1964-жылдан Кыргызстан ИАнын экономика институтунда кенже, улук илимий кызматкер, 1972— 81-ж. сектор башчысы. 1981—86-ж. Кыргыз ССР мамлекеттик пландоо комитетинин экономика институтунда бөлүм башчы. 1987—88-ж. Кыргызстан ИАнын экономика институтунда бөлүм башчы, 1988-жылдан Кыргыз Республикасынын улуттук информациялык борборунун дирек¬тору. Эмгектери Республиканын өндүргүч күчтөрүн өнүктүрүү жана жайгаштырууга, табигый ресурстарды натыйжалуу пайдаланууга жана айлана-чөйрөнү коргоого, ошондой эле илимий техникалык прогресстин экономика маселелерине арналган. Сыдыков 82 илимий эмгектин (анын ичинде 16 монография; авторлош) автору.
Химиялык потенциал
Химиялык потенциал — белгилүү шартта берилген курамдагы фазанын кандайдыр бир i коммпонентинин абалын мүнөздөөчү термодинамикалык функция. Фазанын i компонентинин X. п. менен белгиленет жана көпчүлүк учурда изо-бардык потенциал (Гиббс энергиясы) О i компонентинин молдук санына болгон айрым туундусу катарында аныкталат:
X. п. курамы белгилүү фазага, туруктуу температура, басымда жана башка 1 компонентинин кошумча санын кошкондо изобардык потенциал өзгөрүшүнө барабар. Идеалдык газдар үчүн X. П. төмөнкү теңдеме менен аныкталат: moi =  moi+ RTlnРi мында mi° — i компонентинин стандарттык X. П. ; Р  ;  — аралашмадагы i компонентинин парциалдык басымы. Гетерогендик системада берилген компонент өз алдынча X. П.чоң болгон фазадан X. П. аз болгон фазага өтөт. Теңдештүү гетерогендик системада системанын бардык фазалардагы ар бир компонент X. П. барабар болот.
Кастарлуу үрөндөр
Кастарлуу үрөндөр – асылтукум үрөн өндүрүүчү жана башка чарбаларда оргиналдуу үрөндөрдү көбөйтүү жолу менен алынган үрөндөр.
Жан Кальвин
Жан Кальвин (Француз тили Ковен), 10.7.1509-27. 5.1564) - кальвинизмди негиздөөчү, реформация ишмери.
Эгизен
Эгизен — "Манас" эпосунун эпизоддук кейипкери, кыргыз баатыры. Айчүрөктү олжологону келген Кыястын колу менен салгылашып курман болот (Саякбай Каралаев, "Семетей", 1. 334).
Жылы-Суу
Жылы-Суу (Жылы-Суу) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Алай районундагы айыл. Гүлчө айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 603 киши.
Бешташ шаар чалдыбары
Колдонулган адабият
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамалекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Кең-Суу мөңгүсү
Кең-Суу мөңгүсү — Ичке Тянь-Шандагы Ат-Башы тоосунун түштүк капталындагы өрөөн тибиндеги мөңгү. Уз. 2,8 км, аянты 3,3 км2. Ак-Сай суусунун сол куймаларынын бири Кең-Суунун төрүнөн орун алган. Мөңгүнүн башы деңиз деңгээлинен 4760 м. Абляция областынын аянты 0,4 км2.
Мөңгүдөн Аксай-Суусунун сол куймасы Кең-Суу башталат.
Аптисептикалык каражаттар
Антисептик каражатдын өзгөчө тобун сырттан сыйпалуучу антибиотиктер (грамицидин жана башка) жана татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдөгү (мисалы, сарымсак, пияз, хрен, теңге гүл) фитонициддер түзөт.
Кээ бир антисептик каражаттар (мисалы, этил спирти, уксус жана сүт кислотасы) тамак-аш продуктуларын консервалоодо колдонулат. Алар кишиге зыянсыз өлчөмдө эритме түрүндө продуктуларга кошулат. Антисептик каражаттар продуктуларды жакшы сактоого гана жардам бербестен, аларга өзгөчө жыт жана даам берет (мисалы, уксус кислотасы).
Үчүн кожным антисептик болгон жагат пайдаланууга карата негизги курамы добавляют экстракт Алоэ ишеними же масло макадамии, бир катар башка функционалдык кошумчаларын. 15 секунданын ичинде этил спиртин аракети аркылуу кесепеттүү агенттердин тери 99,9% (программалар жана бактериялар) куткарат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Кожоназаров Кенжебай
Кожоназаров Кенжебай (1933, Жалал-Абад областтык, Сузак району, Ырыс айылы) — медицина илимдер доктору (1990), профессор (1991). КММИни бүтүргөн (1957). 1957-жылдан балдар ооруканасында врач, бөлүм башчы, башкы врач, 1983жылдан КММИде ассистент, доцент, кафедра башчысы болуп иштеген. Педиатрия жана балдар гастроэнтерологиясы боюнча адистик 50дөн ашык илимий эмгеги, андан ичкери 1 монография, 2 ойлоп табуусу бар. Эмгектери: Хронический гастродуоденит у детей. Ф., 1987; Методы исследования органов кровообращения у детей (в соавторстве). Б., 1994.
Вилаят-и факих
Вилаят-и факих - (персче: мыйзамды билген уламанын башкаруусу, бийлиги) мусулман жамаатында бийликтин имамдан имамга мурасталып өтүп турушун туура деп эсептеген шийит жол-жобосу. Анда имам-вали өзгөчө жөндөмдүүлүккө ээ болгондуктан, Кудай аны бийлик жүргүзүү үчүн койгон делет. Ал үчүн он экинчи имамдык «кайып болгонуна» байланыштуу, ал жокто жамаатты жетектеп, Кудайдын эркин жана имамдын көрсөтмөлөрүн калайыкка жеткирип турган анын өкүлү бүтүндөй жамаатка таанылган, эң абройлуу, бардыгын билген, кынтыксыз, мужтахид (мусулман, сопулук-юридикалык илимдин жогорку даражасына эгедер адам) болушу керек. Көпчүлүк шийит уламалары менен диний жетекчилер абалкы ислам мезгилинде имам Халифатты жетектеген сымал, диний жана саясий бийликтин башында жогорку мужтахид туруп, ислам мамлекетинин тагдырын чечүүнү өз колуна алуусу абзел деп эсептешкен. Вилаят-и факихтин жол-жобосу тууралуу алда канча жалпыланган түрдө аятолла Хомейнинин «Ислам бийлиги» аттуу китебинде баяндалган. Бул жол-жобонун идеялары азыркы Ирандын конституциясын иштеп чыгууда теориялык негиз болгон.
Атергатес
Атергатес (лат. Atergatis) — крабдардын бир уруусу.
Сюжет
Сюжет (франц- предмет) – адабий чыгармадагы мүнөздөрдүн өсүшүн жана өз маанилерин ачып берүүчү конкреттүү окуялардын системасы. М.Горькийдин сөзү менен айтканда сюжет: “Байланыштар, карама-каршылыктар, симпатия, антипатиялар жана жалпысынан эле адамдардын өз ара мамилелерин – бул же тигил типтин, мүнөздүн түзүлүп, өнүгүш тарыхы...”  Сюжет түзүү менен автор чыгарманын бүткүл материалдарын бириктирип, бүтүн картина түзөт. Жазуучу өзү билген окуяларды же ичинен токуп чыккан деталдарды сюжетте өз максатына ылайык пайдаланат.
Адабият
Ж.Шериев. А.Муратов. Адабият. Терминдердин түшүндүрмө сөздүгү/ Кыргыз энциклопедиясынын башкы редакциясы. –Бишкек, 2004. –ISBN 5-89750-084-3
Армийська
Армийська (,, 2016-жылдын 17-майына чейин — Советской армии, Радянської армії) — Харьков метросунун Холодногорско-Заводская сызыгындагы бекет. 1978-жылы 11-августда ачылган.
Тазлар (Кармаскалин району, Башкыртстан)
Тазлар — Башкыртстандын Кармаскалин районундагы айыл, Жаңы киешкин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 49 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Эгембердиев, Раимжан
Раимжан Эгембердиев (21-январь 1940-жыл, Ош облусу, Өзгөн району, Ак-Терек айылы, Жалпак-Таш айыл өкмөтү, Кыргызстан -- 30-январь, 2021-жыл, Бишкек, Кыргызстан) — кыргызстандык тилчи илимпоз, манас таануучу, окуу китептердин автору, филология илимдеринин кандидаты, профессор. Токмоктогу республикалык маданий агартуу окуу жайын (1961), Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетин бүткөн (1970).
Кашка-Терек, Сузак району
Кашка-Терек (Кашка-Терек) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Сузак районундагы айыл. Кыз-Көл айыл округу составына кирет.
Эгембердиев, Раимжан
Кыскача өмүр таржымакалы
Райымжан Эгембердиев 1940-жылы 21-январда Кыргызстандын Ош облусуна караштуу Өзгөн районундагы Жалпак-Таш айыл өкмөтүнө караштуу Ак-Терек кыштагында туулган.
Кашка-Терек, Сузак району
Калкы
Калкы - 1 158 киши.
Эгембердиев, Раимжан
Кыскача өмүр таржымакалы
Райымжан бала чагында оор тагдырга туш болуп, бир жашында апасы каза болуп, көп өтпөй атасы согушка аттанып, молдо Жусу чоң атасынын колунда тарбияланат.
1955-жылы чоң атасы да дүйнөдөн өтүп кеткени, “Атама барсам энем жат, агама барсам жеңем жат” - демекчи, кыйын шартта окуусу 6 ай үзгүлтүккө учурайт.
Орто мектепти бүтүргөн соң, 1957-жылдан Өзбекстандын Анжиян облусундагы Шахрихан районунда, Фергананын Куба районунда Янги-Кишлак айылында уй багып, кой кайтарып жан багат.
Үч жыл дегенде Кыргызстанга келип, Токмоктогу маданият техникумуна кирет.
Анан өз кесиби боюнча Куршаптагы техникалык окуу жайда тарбиячы болуп иштеген кезде, 1962-жылы аскерге чакырылат. Ал Монголиядагы советтик аскерлердин курамында кызмат өтөгөн.
Студент кезинде бир эле учурда булгаары ишканасында, кийин Кыргыз радиосунун музыкалык редакциясында редактор болуп иштеп жүрүп, 1970-жылы окуусун аяктаган.
1971–73-жылдары ал аспирантурада окуган.
"Кыргызстан" басмасында редактор болуп иштеген.
1980-жылдан Кыргыз мамлекеттик университетинин (КУУнун) кыргыз филологиясы факультетинде иштеген.
1993-жылдан Жалал-Абат шаарындагы Экономика жана ишкердүүлүк университетинде окутуучу жана Жалал-Абат мамлекеттик университетинин кыргыз тили кафедрасынын башчысы болуп иштеген.
Маркумдун сөөгү 2021-жылы 1-февралда анын керээзине ылайык туулган жеринде – Өзгөн районундагы Жалпак-Таш айыл өкмөтүнө караштуу Ак-Терек кыштагында жерге берилди.
Илимий ишмердиги
Р.Эгембердиев жарым кылымга жакын созулган илимпоздук, окутуучулук ишмердигин байсалдуу жүргүздү. Ал 1992-жылы “Фразеологияны 11-класста окутуу”, 2007-жылы “Кыргыз тилиндеги фразеологизмдер” эмгектерин, андан тышкары 10-11-класстар үчүн окуу китептерин жазууга катышкан. Ал 2010-жылы чыккан “Азыркы кыргыз адабий тили” китебинин да авторлорунун бири.
Ал узак жылдар бою кыргыз тилинин өзгөчө туюнтмаларын - фразеологизмдин төркүнүн иликтөөгө жумшап, бул жаатта ондогон эмгектерди, окуулуктарды, жүздөгөн илимий макалаларды жазып, илим кандидаты, профессору болуп, илимге ынтызар шакирттерине жол көрсөтүп, кызыктуу өмүр кечирди. Ал ""Манас" эпосундагы фразеологизмдер" деген темада кандидаттык диссертация жактаган (1980).
Эпостогу фразеологизмдер жагдайындагы макалалардын, кыргыз тилине байланыштуу бир нече окуу китептердин автору.
Ата-теги жана үй-бүлөсү
Раимжан Эгембердиевдин теги – кыргыз; эн чоң уруусу – адигине; адигинеден – баргы; баргыдан  – таз баргы.
Жубайы – Бегайым Макибаева 1947 жылы туулган (кыргыздын басыз уруусунун кызыл курт уругунан).
Жубайлар 1970-жылы КМУнун (азыркы КУУнун) филология факультетин чогуу аякташкан (ал түгүл алар курстагы бир топто окуган).
Бегайым Макибаева 1970-жылдан 2020-жылга чейин Бишкек шаарындагы М.Абдраев атындагы музыкалык мектеп-интернатында кыргыз тил адабиятынан мугалим болуп иштеген. Алар бир уул, үч кызды тарбиялсап өстүрүштү.
Уулу – Аскат Раимжанович Эгембердиев (16.11.1968 туулган).
Кыздары: Анар Раимжановна Эгембердиева (11.03.1976), Асел Раимжановна Эгембердиева (28.12.1981) жана Бермет Раимжановна Эгембердиева (16.09.1984).
Химиялык реактор
Химиялык реактор — химиялык реакциялар жүргүзүүчү куралдар. Аларга аралаштыргыч жана көлөмдүк реакторлор; катализдик көп катмарлуу жылыткыч тутуму бар колонкалык, трубкалуу реакторлор кирет.
Адилет партиясы
Адилет партиясы – республикадагы саясий партиялардын бири. 1999-ж. мамлекеттик каттоодон өткөн. Республиканын бардык жерлеринде баштапкы уюмдары уюшулган. Жетекчи органдары – Саясий Кеңеш жана Саясий Кеңештин бюросу. Партиянын мүчөлөрүнүн саны 45 миңден ашат. Партиянын стратегиялык милдеттери – укуктук мамлекеттин калыптанышына, демократиялык реформалардын ишке ашуусуна парламенттик – президенттик башкарууга көмөк көрсөтүү. 2000-ж. бир мандаттуу округдар боюнча Жогорку Кеңешке 10 адам шайланган. Агрардык партиянын Саясий Кеңешинин төрагасы Касымов Т., Саясий Кеңештин бюро мүчөлөрү: Бөрүбаев А. А. Жумалиев К. ж. б. Ардактуу мүчөсү Ч. Айтматов. Жооптуу секретары Сергеева О.
Химиялык реактор
Химиялык реакторлорду жасоодо аспап өндүрүмдүүлүгү, агымдар ылдамдыгы, жылуулук бергичтер беттик аянты, гидравликалык каршылык, режим жана конструктивдик параметрлер аныкталат. Берилген параметрлер термодинамикалык, кинетикалык, жылуулук, массалык жана агымдар структурасын эске алуу менен эсептелет.
Адилет партиясы
Китептин маалыматтары: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы. – Б.: 2004, ISBN 9967-14-011-9
Кыргыз-Буруттар
Кыргыз-Буруттар – Астрахань (Россия Федерациясы) ногойлорунун ичиндеги ири уруу. Айрым иликтөөчүлөрдүн пикиринде (И.Георги, Т.А.Трофимов жана башка) кыргыз буруттар 1758-жылы калмактардын акыркы толкуну менен келгендиги айтылат. 1782-жылы увачалык бурут татарларда жүргүзүлгөн эл каттоодо калмактардан бөлүнүп чыккан кыргыз буруттардын саны 350, анын ичинде утар-алабугаттардын курамында 200, калгандары болсо ногой карагаштардын курамдарына жуурулушкандыгы баяндалган. Акыркылар ногой утарлардын ичиндеги эң сыйлуу, ак сөөк кыргыз уругун түзүшөт.
Колдонулган адабият
“Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия” Бишкек 2003. “Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору” “И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети”
Витамин В1
Витамин В1, тиамин - сууда эрүүчү гетероциклдик бирикме: пиримидин менен тиазомдун туундусу. Антиневриттик таасир берет. В. В1 организмде углеводдун кычкылдануусун катализдөөгө катышат.
Ачыткы, боор, бөйрөк, мээ, жүрөк булчуңу, түрлүү тоюттар (дан өсүмдүктөрү, ири тартылган ун, улпак, буурчак, сүт, балык уну ж. б.) бул витаминдин булагы. В. В1 жетишпегенде шал оорусу (полиневриттер), тарамыштын карышуусу байкалат, ошондой эле куштардын жүнү үрпөйүп, алы кетет, баш чалкалатып, ичи өтөт.
Веналык ийрим
Веналык ийрим – логикалык позитивизм деп аталган кыймылдын уюштуруучусу жана идеялык негизин түзгөн топ.
Веналык ийрим 1922-ж. Вена университетинин алдындагы философия кафедрасында Шлик тарабынан уюштурулган семинардын негизинде пайда болгон. Веналык ийрим бир кыйла «илимий философияны» өнүктүрүүнү көздөгөн жаш илимпоздорду бириктирип, алардын иш аракеттери позитивдик багытка ээ болгон.
Веналык ийримдин ири өкүлдөрү Карнап, Ган жана Нейрат «Илимий дүйнө түшүнүү, «Веналык ийрим» аттуу манифести жарыкка чыгарышкан. 30-жылдарда Австрияны фашисттик Германия басып алгандан кийин ишмердигин токтоткон.
Эгиз-Кара
Эгиз-Кара (байыркы түрк тилдеринде эгиз — бийик, кара — кар жатпаган жер, башкача айтканда кар жатпаган бийик чоку, дөбө) — "Манас" эпосундагы топоним. Эпосто: "Эгиз-Кара, Былкылдак, Эгизектин Кара-Саз, Муну көргөн барсыңбы? (Сагымбай Орозбаков, 4. 63), — деп Манас Чоң казатка аттанарда Бээжинге баруучу жолдогу жерлердин бири катары эскерет. Чыгыш Казакстандагы жердин аты.
Идяш (дарыя)
Идяш — Орусиядагы дарыя. Челябинск облусу, Оренбург облусу, Башкыртстан Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Кизил дарыясынын сол жээгинен 106 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 21 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Урал бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Урал дарыясы Магнитогорск суу тармагынан Ириклинск суу тармагына чейин. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Урал (бассейнинин Орусиядагы бөлүгү).
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Башмакова Зинаида Дмитриевна
Башмакова Зинаида Дмитриевна - (1941-ж., Ысык-Көл облусу, Каракол) академиялык кайыкта сүзүү боюнча Кыргыз ССРинин жана СССРдин эмгек сиңирген машыктыруучусу (1983). КМДТИни 1964-ж. бүтүргөн. Кыргыз Республикасынын бир нече жолку чемпиону, «СССР спортунун чебери» наамын алган. КМДТИни бүтүргөндөн тартып балдардын спорттук, кийинчерээк олимпия резервдерин даярдоочу жана спорттук жогорку чеберчилик мектебинде машыктыруучу. 196994-ж. Кыргыз Республикасынын курама командасынын улук машыктыруучусу. СССРдин бир катар алдыңкы спортчуларын даярдаган. Алардын катарында Валентина Неплах (Европанын жаштар арасындагы эки жолку күмүш байгенин ээси), (СССРдин 12, дүйнөнүн 2 жолку чемпиону, көптөгөн эларалык мелдештердин жеңүүчүсү).
Нюдя-Япта-Яха
Нюдя-Япта-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Япта-Яха дарыясынын оң жээгинен 12 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 34 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Блэнхард (Оклахома)
Блэнхард (Оклахома) (Blanchard) — Оклахома штатынын McClain округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7670 киши. Болжолдуу аянты - 28.8 км². FIPS коду — 40-06700.
Вилла
Вилла - (villa короо-жай, кыштак) шаар сыртына курулган бак-дарактуу үйдүн бир түрү. Виллалар б. з. ч. 3-кылымда Италияда пайда болуп, 21-кылымда бүткүл Жер ортолук деңиздин боюна тараган. Бул учурдагы виллалар турак жай ж. б. курулуштардан турган архитектуралык комплекстен түзүлгөн. Кийинчерээк (империя доорунда) террасалуу, парк-павильондору бар виллалар салынган. 15-17-кылымда вилла салуу Италияда өнүккөн. Кайра жаралуу доорунун орто ченинде башкы имараты казиносу бар вилла куруу салтка айланган. 19-кылымдан шаар сыртына же дем алуучу жайларга салынган бак-паркы бар комфорттуу үйлөр вилла деп аталат.