cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уу-Булак шаар калдыгы
Уу-Булак шаар калдыгы -10-12-кылымга таандык археологиялык эстелик. Чаткал суусунун жогору агымында, анын оң өйүзүндө. Кара-Кысмак суусунун батыш тарабында жайгашкан. Цитадель (68 м х 92 м) жана ага туташкан короодон (153 м х 92 м) турат. Алар мунаралуу калың дубалдар менен айланта тосулган. Чептин жана короонун ичинде о. кылымдагы курулуштардын калдыгы бар. Чаткал өрөөнүнүн оозундагы күзөт чеп болушу да мүмкүн. 1951-ж. археолог A. К. Кибиров изилдеген.
Хатынь
Хатынь – мурдагы Хатынь (БССР, Минск облусу) кыштагындагы архитектура-скульптуралык мемориал комплекс, Белоруссиянын Улуу Ата Мекендик согушта (1941–45) курман болгон калкына тургузулган эстелик (1969-ж. 5-ноябрда ачылган). Архитектуралык композицияга кирген жөнөкөй скульптуралык тулкулар [«Хатынь набаты”, “Кыштак көрүстөнү”, “Хатынь түтүнү”, мемориал плиталуу “Эстелик аянты” жана Өчпөс от, “Багынбас адам” скульптурасы (архитектор Ю. Градов, В. Занкович, Л. Левин, скульптор С. Селиханов, Лениндик сыйлыгы, 1970)] оор драматизмге, баатырдык пафоско каныккан. Азыр Белорус мамлекеттик тарых музейинин филиалы.
Кызыл-Куль (Балтачев району, Башкыртстан)
кызыл-Куль — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Төмөнкү Карышев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 25 киши. Почта индекси — 452994, ОКАТО коду — 80208819005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Сиртя-Яга
Сиртя-Яга (Сирта-Яга) — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Печор деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 42 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Стафилококктор
Стафилококктор (Staphylococcus, гр. staphyle- бир тал жүзүм жана kokkos - дан) -шар сымал бактериялардын уруусу; клеткалары кыймылсыз спора пайда кылбайт. Бөлүнүү жолу менен көбөйөт, пайда болгон жаны клеткалар бир биринен ажырабай топтошуп бир тал жүзүмгө окшошот, бирден, экиден да кездешет. Айрымдары углевод жана спирттерди ачытып, кислоталарды, ошондой эле кээ бири уу продуктуларды пайда кылат. Стафилококктор - оору козгогучтар; жараланган жерлерди, чыйканды, терини ириндетет, тамак-ашта өөрчүп, аны жегенде ууландырат.
Дроза
Дроза (Drosa) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Көтен районуна кирет.
Калкы - 615 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 10,57 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 82 070. Муниципалитеттин башчысы — Зигрид Лауэ.
Циклотрон
Циклотрон – заряддалган оор бөлүкчөлөрдү (протондорду, иондорду) ылдамдатуучу циклдик резонанстык ылдамдаткыч.
Хогарт, Уильям
Хогарт, Уильям (1697, Лондон – 1764, ошол эле жер) – англис живописчиси, график жана искусство теоретиги. Э. Геймблден күмүш гравюрасы боюнча, 1720-жылдан Лондондо Ж. Торнхиллдин академиясында окуган. “Аягы суюк аялдын карьерасы” (1731), “Модалуу нике” (1745), “Пиво көчөсү” (1751) гравюраларында сын реализмди өнүктүрүп, адепсиздикти, бузулгандыкты ашкерелеген. Х. шаардык кембагалдардын турмушуна да көп кайрылган. Теориялык эмгектери агартуучулук көз караштар менен үндөш.
Бланкенрат
Бланкенрат (Blankenrath) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Кохем-Целль районуна кирет.
Калкы - 1728 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,59 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 35 010. Муниципалитеттин башчысы — Йохен Ханзен.
Мясников, Александр Леонидович
Мясников, Александр Леонидович [6(18). 9. 1899, азыркы Калинин обл., Красный Холм кыш.—19. 11. 1965, Москва] — сов. терапевт, СССР МИА- нын акад. (1948). 1922-ж. 1-МГУнун мед. ф-тетин бүткөн.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Хетцерат (Айфель)
Хетцерат (Айфель) (Hetzerath (Eifel)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бернкастель-Витлих районуна кирет.
Орток-Тоо
Орток-Тоо - Талас өрөөнүнүн чыгышында. Каракол жана Үч-Кошой сууларынын аралыгында, Кыргыз Ала-Тоосуна жарыш жатат. Узундугу 35 км, туурасы 8 км. Тоонун жонунда байыркы түздүктөр жакшы сакталып калган, түндүктү карай жантайыңкы жана жазы. Орточо бийиктиги 2300 м, эң бийик жери 2501 м (Шумкар чокусу). Капталдары асимметриялуу: түштүгү тик жана кыска, терең сайлар көп. Түндүк бетинде бийик чөптүү шалбаалуу талаа жана шалбаа, түштүк бетинде бадал (1600–2000 м бийиктикте), бетеге шыбактуу талаа өсүмдүктөрү, 2000 мден жогору түркүн чөптүү шалбаалуу талаа. Жайыт.
Циклотрон нурлануусу
Циклотрон нурлануусу (магнит-тормоздуу нурлануу) – айлана же спираль боюнча магнит талаасында кыймылдаган заряддалган бөлүкчөнүн электр-магниттик нурлануусу.
Синхротрондук нурлануудан айырмаланып Циклотрон нурлануусу релятивисттик эмес ылдамдык менен кыймылдаган бөлүк-чөлөрдүн магнит-тормоздуу нурлануусу болот.
Вальдемс
Вальдемс (Waldems) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Дармштадт административдик округуна карайт. Райнгау-Таунус районуна кирет.
Калкы - 5508 киши(2013-ж.). . Аянты - 36,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 39 016. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Шерф.
Грит (Небраска)
Калкы - 6960 киши. Болжолдуу аянты - 6.1 км². FIPS коду — 31-11370.
Холст
Холст – живописте – жетишерлик бекем кездемеден, көбүнчө алдын ала боелгон полотно негиз. Кээде кездеменин (жут, зыгыр, кендир) өзүн Х. деп аташат жана ал живописте колдонулат. Полотно термини өтмө мааниде жана живописте жалпы живопись чыгармаларын түшүндүрөт.
Уу балтыркан
Уу балтыркан (Cicuta, L. 1753) - өсүмдүктөрдүн татаал гүлдүүлөр тукумундагы уруусу. Тамыры жазында тегерек, күзүндө созуңку, сабагы көңдөй, бийиктиги 50-150 см болгон көп жылдык чөп. Жалбырактары узун саптуу, 2-3 ирет канатчадай тилкелүү, акыркы тилкелери 8 смге жетет. Гүл чатырчасы 10-25 майда чатырчага бөлүнөт. Мөмөсү - кырдуу, тегерек кутуча. Жер жүзүндө 20 түрү бар. Европа, Азияда, Моңголия, Кытай, Японияда кеңири таралган. Кыргызстанда бир түрү Ысык-Көл аймагында кездешет. Тамырындагы чайырдай ак зат өтө уулуу. Жашыл массасы да уулуу, анын 400 г жылкыны өлтүрөт.
Хрисоэлефантин скульптурасы
Хрисоэлефантин скульптурасы – жыгач негиздин үстүндө пил сөөгүнөн (кийим менен жабылбаган адамдын дене мүчөлөрү үчүн) жана чегилген алтындан (калган бардык бөлүктөрү үчүн) жасалган антик доорунун чыгармалары. Майда Х. б. толугу менен баалуу материалдардан жасалган Акролит менен салыштыр.
Демилитаризация
Демилитаризация (де... жана лат. militaris - аскер) - эл аралык укукта:
Демилитаризация толук жана жарым жартылай болуп бөлүнөт. Толук Демилитаризацияда мурдагы согуш базалары толук жок кылыпып, жанылары курулбайт. Жары жана артылай Демилитаризацияда жаңы согуш базаларын курууга, келишимде көрсөтүлгөндөн ашык аскер күчтөрүн кармоого тыюу салынат.
Александр Мясников
Мясников, Александр Фёдорович (1886-1925)
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Көбүрөөк доллар үчүн
"Көбүрөөк доллар үчүн" (Per qualche dollaro in piu, For a Few Dollars More, На несколько долларов больше) − 1965-жылы жарыкка чыккан италиялык "спагетти вестерн" жанрында тартылган тасма. Режиссеру Сержио Леоне, башкы каармандарды Клинт Иствуд, Ли Ван Клиф жана Жиан Мария Волонте ойногон. Экинчи пландагы терс каармандын элесин немис актеру Клаус Кински жараткан. Тасма 1967-жылы АКШда "Бир ууч доллар" тасмасынан кийинки жана "Жакшы, жаман жана чыр" тасмасына мурунку "Доллар" үчилтигинин экинчи бөлүгү катары жарыкка чыккан. Бул үч тасма Иствудду атактуу жылдызга айланткан.
Тасманын тарыхчысы Ричар Шикел Клинт Иствуддун өмүр баянында бул тасма "Бир ууч долларга" караганда көркөм жана татаал, "Жакшы, жаман жана чыр" тасмасына караганда көбүрөөк чыңалуу жаратканы жана окуялардын жыштыгы менен айырмаланат" деп баса белгилөө менен үчилтиктин эң мыктысы болоорун жазган. Режиссер Алекс Кокс Волонте Индиосун "бардык убактагы вестерндердин эң катаал бузукусу" катары мүнөздөө менен чиркөө окуясын "бардык вестерндердин "эң коркунучтуу өлүмү" деп эсептеген.
Искусство таануу
Искусство таануу – кең мааниде коомдун бүткүл көркөм маданиятынын, ошондой эле искусствонун жалпы закон ченемдерин, объективдүү өнүгүү логикасын, коом менен карым-катышын, адамга тийгизген таасирин, көркөм чыгарманын мазмуну жана формасы сыяктуу маселелерди изилдөөчү илимдер комплекси. Ушул мааниде искусство таанууга адабият таануу, музыка таануу ж. б. кирет. Ал эми тар маанисинде пластикалык жана мейкиндик искусствосу (архитектура, живопись, графика, жасалга жана колдонмо) жөнүндөгү илим. Искусство таануу сүрөт искусствосу, архитектура, жасалга жана колдонмо өнөрү жана дизайндын көп аспекттерин изилдейт. Искусство таануу үч бөлүмдөн турат: искусство тарыхы, теориясы, көркөм сын. Искусство теориясы социалдык-философиялык көз караштарды жана жалпы түшүнүктөрдү пластика өнөрүнүн жана анын айрым түрлөрүнүн өзгөчөлүктөрүнө жараша колдонуп, искусствонун идеялык мазмуну, көркөм методу, формалары, сүрөттөө каражаттары, технологиясы сыяктуу маселелерин изилдейт. Көркөм сын өз заманындагы турмуш көрүнүштөрүн, багыттарын, түрлөрүн, сүрөткердин чыгармачылыгын жана айрым чыгармаларды талдап баа берет; искусство көрүнүштөрүн турмуш менен мезгилдин коомдук идеялары менен өлчөп, ага ылайыктыгын аныктайт. Искусство таануу өз корутундулары менен жыйынтыктары объективдүү жана так болушуна умтулуп, коомдук жана бир катар так илимдердин методун пайдаланат; тигил же бул доордун көз карашын жана табитин чагылтат. Искусство таануу 16–19-кылымда өзүнчө илим болуп бөлүнгөн. Туңгуч теориялык эмгектер Байыркы Грецияда жазылган, аларда искусствонун көптөгөн маанилүү теориялары менен тарыхына аныктама берилген. Искусство таануунун илим катары калыптанышына Кайра жаралуу доору маанилүү роль ойногон. Кыргызстанда улуттук искусствонун гүлдөп-өсүшү менен байыркы эстеликтерди сактоого, музей курулуштарына, көркөм мураска, эл чыгармачылыгын изилдөөгө, элдик өнөрдү өнүктүрүүгө көп көңүл бөлүнүүдө.
Грюнендайх
Грюнендайх (Grünendeich) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Штаде районуна кирет.
Калкы - 1905 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 59 020. Муниципалитеттин башчысы — Марен Көстер-Хетцендорф.
Султанабад
Султанабад — Өзбекстандын Анжиян облусунун Коргондөбө районундагы шаарча. 2009-жылы шаарча макамы берилген.
Флориссант (Миссури)
Флориссант (Миссури) (Florissant) — Миссури штатынын Сент-Луис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 30.3 км². FIPS коду — 29-24778.
Калкы
2010-жылы калкы 52158 киши болгон.
Утрехт
Утрехт - Нидерланддагы шаар, Утрехт провинциясынын адм. борбору. Рейн д-ндагы порточо Калкы 301,1 миң (2010). Жолдор тоому. Шаардын экономикасынын негизин банк-финансы, бизнес кызматы, тейлөө чөйрөсү (соода, транспорт) түзөт. Машина куруу, химиялык, тамеки, текстиль (11-кылымдан) ж. б. өнөр жай ишканалары иштейт. ЖОЖ (а. и. университет; 17-к.), борбордук музей бар. Синт-Питерскерк базиликасы (11-14-к.), Домкерн собору (11-16-к.) сакталган. Шаардын 14-16к-га таандык турак-жайлары 2000-ж. Бүткүл дуйнөлук мурастын тизмесине киргизилген.
Майзах
Калкы - 12 896 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 53,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 79 134. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Зайдль.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Боденроде-Вестаузен
Боденроде-Вестаузен (Bodenrode-Westhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Айхсфельд районуна кирет.
Орто-Кууганды суусу, Жумгал району
Орто-Кууганды суусу – Жумгал районундагы суу. Жумгал тоосунун Муз-Төр ашуусунан башталат. Жогорку бөлүгү Үч-Төр аталып чыгышты, Көлмө суусунун чатынан Орто-Кууганды аталып, аскалуу кууш капчыгай аркылуу агып, Жумгал ойдуңуна чыкканда сугат каналдарына бөлүнүп кетет. Ири куймалары: Кош-Булак, Түз-Ашуу, Арчалы-Төр. Жылдык Орточо чыгымы 3,7 м3/сек. Эң көп чыгымы июнь – июлда, азы февралда байкалат. Апрелде кирип, сентябрда тартылат. Алабында 2592 м бийиктикте Чоң-Таш көлү жайгашкан. Негизинен кар жана булак сууларынан куралат. Боюнда Кайырма кыштагы жайгашкан.
Боденроде-Вестаузен
Калкы - 1159 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14.53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 012. Муниципалитеттин башчысы — Франц-Йозеф Аренд.
Харлан (Айова)
Харлан (Айова) (Harlan) — Айова штатынын Шелби округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 11.3 км². FIPS коду — 19-34500.
Калкы
2010-жылы калкы 5282 киши болгон.
Хромолитография
Хромолитография (грекче choms-myc, lithos – таш, grapho – жазам, тартам) – бир нече таштарда аткарылган, таштардын саны боёктун саны менен дал келген, түстүү литография. Басылмада түстүк тон аралыгын түзүү менен бир боёк экинчи боёк менен бастырылышы мүмкүн.
Туюк-Жар
Туюк-Жар — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Аксы районундагы айыл. Кашка-Суу айыл аймагына кирет.
ААББТ коду ― 41703 211 836 06 0.
Тарыхы
2019-жылдын августунда Туюк-Жар калктуу конушуна айыл макамы берилген.
Кургак Нерута
Кургак Нерута (Песчанка) — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Болванская губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 31 км.
Эглинг
Эглинг (Egling) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Бад-Төльц-Вольфратсхаузен районуна кирет.
Кургак Нерута
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Эглинг
Калкы - 5303 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 74,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 73 120. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Заппль.
Наам
Наам - ишканалар, мекемелер, колхоздор тарабынан белгиленип, жеке адамдын, коллективдин сиңирген эмгегин же профессиялык, кызматтык,  ж. б. кесиптеги артыкчылыгын официалдуу күбөлөндүрүүчү атак.
Наамды берүү, андан ажыратуу жанa ага байланышкан укук милдеттерин белгилөө тартиби закондо көрсөтүлгөн. Ардак, аскердик, ил., атайын Наамдар, персоналдык, спорттук жанa ар кандай сыйлыктардын, конкурстардын лауреаттарынын, о. эле соц. мелдештин жыйынтыктары боюнча да Наамдар бар. Прокуратуранын прокурор жана тергөөчү кызматкерлерге берилүүчү Наамы класстык чин, Тышкы иштер мин-восунун чет мамлекеттердеги дипл. кызматкерлерине, элчилерге, миссияларына берилүүчү Наамдар дипломатиялык рангдар деп аталат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Хеферсвайлер
Калкы - 516 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,2 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 36 036. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Армбруст.
Хрусталь
Жубар, хрусталь (грекче krystallos – тунук таш, кристалл) – атайын мааниде – тоо хрусталы деп аталган, айнек сымал, тунук таштан жана өзгөчө курамдагы айнектен жана аны иштетүүдөн жасалган буюмдар (идиш, кичи скульптура жана башкалар) жыйындысы, к. Айнек макаласын.
Утопия
Утопия (гр. u - жок жана topos - орун б. а. жыргал) - илимий автордун фантазиясы менен турмушта аткарылбай турган кыялды сүрөттөгөн идеалдуу коом, б. а. чындыкка коошпогон пландарды камтыган чыгарманын аталышы. Термин Т. Мордун «Утопия» жана мыкты мамлекеттик түзүлүш жөнүндө окуяларды камтыган китебинен (1516) алынган. Кийинчерээк Т. Кампанелла «Күн шаары» (1602) деген чыгармасын да ушундай мүнөздө жазган. Утопиялык чыгармалар мезгил өткөн сайын улам көбөйүп, коомдогу прогрессчил адамдардын башкача бир мүнөздөгү жашоо жөнүндөгү ойлорун камтыган.
Мендота Хэйтс (Миннесота)
Мендота Хэйтс (Миннесота) (Mendota Heights) — Миннесота штатынын Dakota округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 11071 киши. Болжолдуу аянты - 26.1 км². FIPS коду — 27-41696.
Блю Ривер (Колорадо)
Блю Ривер (Колорадо) (Blue River) — Колорадо штатынын Саммит (Summit) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 685 киши. Болжолдуу аянты - 6 км². FIPS коду — 08-07410.
Джеринг (Небраска)
Джеринг (Небраска) (Gering) — Небраска штатынын Scotts Bluff округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7751 киши. Болжолдуу аянты - 9.7 км². FIPS коду — 31-18580.
Чагылдыргыч призмалар
Чагылдыргыч призмалар – призмага кирген оптикалык нурлануунун (жарыктын) призманын ичинде, аны чектеп турган жылма жалпак беттердин (грандардын) биринен же ирети менен бир нечесинен, чагылуусун мүнөздөгөн оптикалык призмалардын тобунун бири.
Көптөгөн башка оптикалык призмалар сыяктуу эле, Чагылдыргыч призмалар көпчүлүк учурда талапка ылайык накта геометриялык призма боло албайт. Ч. п. өздөрү аркылуу өткөн нурланууну жыштыктар боюнча ажыратпайт (б.а. жарыктын дисперсиясын пайда кылбайт), ал эми поляризациялык призмаларга окшоп жарыктын ачалануусун бербейт, анткени алар көбүнчө изотроптуу материалдардан жасалышат. Курчап турган чөйрөдөн Чагылдыргыч призмалар гранына кандайдыр бир бурч менен түшкөн нур кайрадан ошол эле же башка гранынан о. эле бурч менен чыгат. Көпчүлүк учурларда Чагылдыргыч призмалар грандарынан чагылуу толук ички чагылуу болот. Эгерде кандайдыр бир гранга нур чектик бурчтан кичине бурч менен түшсө, ал толук ички чагылууга дуушар болушу үчүн ошол грандын тышкы бети чагылдыруучу плёнка (күмүш, алюминий) менен капталат.
Көрүнүүчү жарыкка арналган Чагылдыргыч призмалар оптикалык айнектен; инфракызыл нурларга арналгандары – алар үчүн тунук болгон айнектин атайын сортторунан, кремнийден, флюориттен, фтордуу литийден, йоддуу цезийден ж.б.; ультракызгылт-көк нурлар үчүн – кварцтан, флюориттен, фтордуу литийден ж. б. жасалат.
Чагылдыргыч призмалар жарык агымынын багытын өзгөртүүдө, оптикалык системанын узундугун кыскартууда, сүрөттөлүштү 180°ка – бурууда же күзгүлүү чагылдырууда колдонулат. Чагылдыруучу грандарынын саны жуп болгон Чагылдыргыч призмалар (ромб, пентапризма) түз сүрөттөлүштү, так болгондору (тик бурчтуу Чагылдыргыч призмалар, Дове призмасы) күзгүлүү же тескери сүрөттөлүштү беришет. Бир нече Чагылдыргыч призмалар татаал комбинациясы бир эле убакытта бир нече кызматты (системанын узундугун жана нурлардын багытын өзгөртүү, сүрөттөлүштү буруу) аткара алат.
Фортескю (Миссури)
Фортескю (Миссури) (Fortescue) — Миссури штатынын Holt округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 51 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 29-25228.
Набат
Набат - агыш же саргыч түстөгү таттуу азык.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Чуртанлыкуль (Балтачев району, Башкыртстан)
Чуртанлыкуль — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Төмөнкү Карышев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 167 киши. Почта индекси — 452994, ОКАТО коду — 80208819006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ортолук кырка тоосу
Ортолук кырка тоосу, Батыш кырка тоосу – Камчатка жарым аралындагы башкы суу бөлгүч тоо. Узундугу 1200 км. Эң бийик жери 3621 м (Ича сопкасы – аракеттеги жанартоо). Кристаллдык сланец, гнейс, кумдук жана жанар тоо тектеринен түзүлгөн. Тоо тизмектерден жана лавалуу платолордон турат. Өчкөн жанартоолор көп. Мөңгүлүү (жалпы аянты 866 км2). Капталдарынын этектеринде ак таш кайың, бал карагай жана ольха, андан жогору тоолуу тундра өсүмдүктөрү өсөт.
Дройсиг
Дройсиг (Droyßig) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бургенланд районуна кирет.
Калкы - 2049 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 84 115. Муниципалитеттин башчысы — Риа Тайль.
Чала металлдар
Чала металлдар – электр касиеттери боюнча металлдар менен жарым өткөргүчтөрдүн арасындагы абалды ээлеген заттар (висмут, сурьма, мышьяк, графит ж.б.).
Температуранын өсүшү менен токту ташуучулардын саны көбөйүп, электр өткөрүмдүүлүгү чоңоёт. Чала металлдардагы токту ташуучулар чоң күүлөнүү-чүлүккө ээ, бирок эффективдүү массасы кичине. Ушул себептен Чала металлдар күчтүү магнит талааларындагы ж. б. диалектрик-металл фазалык өтүүлөрүн ж. б. байкоо үчүн эң ылайыктуу келет.
Стафилококкоз
Стафилококкоз - коён менен канаттуулардын жугуштуу дарты. Стафилококкоз ылаңы микробдор аркылуу пайда болот. Стафилококкоз микробдору коёндун терисинде, тери астында жана желининде ирин аралаш коп сандагы майда сезгенче пайда кылып, микробдор канга да жугат. Анда ирин аралаш микробдор көбөйөт. Канаттуулардын муундары сезгенет, Стафилококкоз ыланы оорулуу коён жана канаттуулардан, о. эле стафилококктуу тоют, буюм-кечек ж. б-дан жугат. Стафилококкоз клиникалык белгилери, бактериол. изилдоо боюнча аныкталат. Дарылоодо антибиотиктер колдонулат. Стафилококкоз ыланынын таралышына жол бербөө үчүн ветеринариялык-санитариялык эрежелерди туура сактоо керек.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Чаптоо
Чаптоо (лепка) – жумшак материалдарды (ылайдын атайын сорту, мом, пластилин) иштетүү менен байланышкан скульпторлук техникасынын негизги түрлөрүнүн бири. Толук өз алдынча турган техника катары Ч. моделди жасоодон баштап, бардык скульпторлук иштерде колдонулат (мисалы, чегип, оюп, жонуп сүрөт жасоодо), натыйжада Ч. скульптордун чыгармачыл практикасынын бардык жактарында катышат. Бул техниканын негизги материалы боз топурак, мүнөздүү аспабы болуп ар кандай чоңдуктагы жана формадагы стеки эсептелет. Ылайды адатта ичинен темир каркас менен бекемдеп алышат, ал эми аны ийлеп иштетүү, негизинен, кол менен эч кандай аспапсыз жүргүзүлөт. Өтмө мааниде – термин живописте жана графикада жарык шаңы менен түс аркылуу форманы чаптоодо колдонулат, к. Моделдештирүү макаласын.
Статоскоп
Статоскоп (гр. statos-туруучу жана skopeo - карайм) - прибордун ички басымы менен атмосферанын басымынын айырмасы аркылуу учуп жүргөн аппараттын бийиктигинин өзгөрүүсүн өлчөгүч прибор. Статоскоп карта түзүү үчүн аэрофото сүрөт тартууда колдонулат. Статоскоп катары көбүнчө эки бирдей автоматтык кайра туташтырылгыч манометр системасынан турган суюктук барометр колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Чачыкчы
Чачыкчы (түймөкчү) – түркүм жүн жиптен (майда тилинген кайыштан) чачык, түйүм жасаган уз.
Набатей падышалыгы
Набатей падышалыгы, Наба­тея — азыркы Иордания аймагында жашаган байыркы набатейлердин (араб урууларынын бир тобу) мамлекети.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Бейшенбек Иманалиев
Бейшенбек Иманалиев (1953 — 2020) — Кыргызстандык ишкер, кесипкөй куруучу, коомдук ишмер жана илимдин жана искусствонун ишмерлеринин колдоочусу. «Имарат Курулуш» ЮЖБнын президенти, «Кыргыз тили» республикалык коомунун вице-президенти болгон.
Вальдзольмс
Вальдзольмс (Waldsolms) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Гиссен административдик округуна карайт. Лан-Дилль районуна кирет.
Бейшенбек Иманалиев
Өмүр баяны
Бейшенбек Иманалиев 1953 Аяк Оона 3 Нарын облусунун Кочкор районундагы Чикилдек айылында туулган.
Иманалиев 1978 жылдан бери Кочкор чарбалар аралык курулуш уюмунда иштеген. «Теңир Тоо» комсомолдук-жаштар отряды менен жогорку эмгектик көрсөткүчтөрү жана курулуштун алдыңкы методдорун колдонгондугу үчүн Кыргызстан ЛКСМ XXI съездинин делегаты болуп шайланган.
1978 жылдан 1996 жылга чейин Иманалиев С. Бейшенбек ар кандай кызматтарда жүрүп, социалдык жана социалдык-маданий багыттагы көптөгөн имараттарды курууга катышкан:
1996 жылы Иманалиев С. Бейшенбек «Бабай Ата» ЖЧК курулуш компаниясын уюштуруп, кийинчерээк «Имарат Курулуш» ЖЧКсы деп аталып 200дөн ашык адистерди иш менен камсыз кылган. Ал эми курулуш тармагындагы ишмердүүлүгүнүн бардык жылдарында ал 700дөн ашык жумушчу орундарын түзгөн.
Иманалиевдин жетекчилиги астында 2004 жана 2016 жылдары Улуттук банктын имараты капиталдык оңдоодон өткөн жана реконструкцияланган.
Иманалиев С. Бейшенбек кайрымдуулук иштерине активдүү катышкан. Аларга бөлүнгөн чоң каражатка Кочкор айылына мечит салынды, көптөгөн жолдор салынды, Акжар айылында сквер ачылды, ал дайыма материалдык жактан жакыр жарандарга жана майыптарга жардам берип турган.
Бейшенбек Иманалиевдин ак ниеттуу жана ийгиликтуу эмгеги ВЛКСМ Борбордук Комитетинин, ошондой эле Кыргызстан ЛКСМ Борбордук Комитетинин, Кыргыз Республикасынын Архитектура жана курулуш боюнча мамлекеттик агентствосунун жогорку сыйлыктары менен сыйланган. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү, Нарын обладминистрациясынын жана Бишкек шаарынын мэриясынын сыйлыктары менен сыйланган, Кыргыз Республикасынын Президентинин, Жогорку Кеңештин Ардак грамоталары менен сыйланган.
2011 жылы Иманалиев С. Бейшенбек "Кыргыз Республикасынын Эмгек сиңирген куруучусу"наамын алган, ал эми 2016-жылы — "Бишкек шаарынын Ардактуу жараны".
.
Чимион
Чимион — Өзбекстандын Анжиян облусунун Коргондөбө районундагы айыл.
Искусстводогу синтез
Искусстводогу синтез – адам турмушунун материалдык жана рухий чөйрөсүн эстетикалык жактан уюштурган искусство түрлөрүнүн бир бүтүн көркөм ансамблге биригиши. Алардын идеялык, көз караштык, образдык жана композициялык биримдиги, кеңдикти жана убакытты көркөм уюштуруудагы жалпылыгы, масштабдардын, пропорциялардын, ыргактардын өз ара макулдугу көркөм көрүнүштү кабылдоону активдештирет; адамга көп жактуу эмоциялуу таасир тийгизет. Искусстводогу синтезге жасалга-колдонмо жана станоктук өнөрдүн үлгүлөрү да катышат. Убакыт искусствосунун (поэзия, музыка) синтези вокалдык жана театр өнөрү (ыр, романс, кантата, оратория, опера ж. б.) программалуу аспап музыкасында түзүлөт. Театр менен кино табиятында синтездик өнөргө кирет. Синтез ар кандай түрдө жүзөгө ашат: искусствонун бир түрүнүн ичинде (мисалы, документ фильмдин каражаттарын көркөм фильмге колдонуу) же искусство жанрларынын ортосунда (мисалы, кинематографиялык көрүнүштөрдү театрда пайдалануу). Искусстводогу синтезде алардын ролу ар кандай: кээде бир түрү доминанттык милдетти аткарат (мисалы, Египет архитектурасы живопись, скульптураны багындырып турат) же бир искусство сапат жагынан өзгөчө орунда (мисалы, классицизм искусствосунун архитектоникалуулугу, пластикалуулугу, байыркы грек искусствосунун пластикалуулугу, бароккодогу живопистүүлүк) турат. Айрым тарыхый доорлордо искусствонун түрлөрү бири-бирине эриш-аркак жашайт (мисалы, готика архитектурасы менен скульптурасы), бири-бирин шайкеш толуктайт, бири бирине контрасттуу салыштырма абалда турат (20-кылымдын көпчүлүк курулуштары). Алгачкы доорго синкретизм адам ишмердиги жана ырым-жырым, жөрөлгө менен тыгыз байланышкан искусство түрлөрүнүн бири-биринен ажырабагандыгы мүнөздүү. Искусство түрлөргө бөлүнө баштаганда, алардын бири-бирин толуктоо мүмкүндүктөрү ачылып, синтезге умтулуу касиети пайда болот. Сүрөт өнөрүнүн, сөз чыгармачылыгынын, музыканын элементтерин бир ойго багындырган храм жөрөлгөлөрү, ошондой эле үрп-адат аракеттери Байыркы Чыгыштан бери искусстводогу синтездин башталышы катары белгилүү; Египет курулушунун өтө зор көлөмүнө адамдын аң-сезиминин жеңишин даңазалаган Греция архитектурасы менен скульптурасынын шайкештиги карама-каршы келет. Орто кылымда храмдардын ичи мозаика, фреска, готикалык имарат витраждары менен жасалгаланган. Соңку готика, кайра жаралуу доорунда искусство жекелештирилип, анын түрлөрүнүн мааниси көтөрүлгөн. Улуу чеберлердин (Браманте, Рафаэль, Микеланжело, Л. Бернини) чыгармаларында искусство түрлөрүнүн ансамблге биригишинин жол-жобосу иштелип чыккан. Рококо жана 18-кылымдагы агартуу классицизминде жасалга жашоо чөйрөнү уюштурууга кызмат кылган. 20-кылымда ири мемориалдык курулуштарга, көргөзмө комплекстерине, фестивалдарга байланыштуу синтез боюнча олуттуу иш жүргүзүлгөн. 1930-жылдардан Москва метрополитенинин, Бүткүл союздук айыл чарба көргөзмөсү (азыр Бүткүл россиялык көргөзмө борбору) курулушу менен искусстводогу синтездин актуалдуулугу күч алган. искусстводогу синтездин үлгүлөрү Кыргызстанда 60–70-жылдарда түзүлө баштады.
У Тан
У Тан, Маха Тхрай Ситху У Тхан (22. 1. 1909, Пандано, Бирма - 25. 11. 1974, Нью-Йорк, АКШ) - бирмалык дипломат, БУУнун Генералдык секретары (1962-71). Пандано улуттук орто мектебин, Рангун университетин бүтүргөн. Дипл. иштерге чейин маалымат жана билим берүү тармактарында улук окутуучу, директор, Улуттук билим берүү маселелери боюнча кеңештин жана окуу китептери боюнча Бирма к-тинин, мектеп директорлору ассоциациясынын аткаруу к-тинин мүчөсү, журналист, билим берүү системасы боюнча Бирма к-тинин секретары, 1947-48-ж. Бирма Өкмөтүнүн пресс-секретары, 1948-49-ж. Маалымат берүү кызматынын директору, 1949-53-ж. Бирма маалымат министринин, 1953-55-ж. Премьерминистрдин канцеляриясынын, 1955-57-ж. Бирма экономикалык жана социалдык кенешинин секретары, 1957-61-ж. БУУнун алдында Бирманын туруктуу өкүлү, 1959-ж. БУУнун Ассамблеясынын 14сессиясынын төрагасынын орун басары, 196162-ж. Конго үчүн БУУда макулдашуу комиссиясынын жана капитал фондун өнүктүрүү боюнча к-ттин төрагасы, Бирма премьер-министринин кеңешчиси, БУУнун Генералдык секретарынын милдетин аткаруучу болуп иштеген.
Ортонку Арал, Ноокен району
Ортонку Арал, Ноокен району, Интернационал – Жалал-Абад облусунун Ноокен районундагы кыштак. Арал айыл аймагынын борбору. Кара-Үңкүр суусунун оң жээгинде, деңиз деңгээлинен 650 м бийиктикте жайгашкан. Райондун борбору Масы кышнан 10 км түндүк-чыгыш тарапта. Жалал-Абад темир жол бекетинен 60 км. Калкы 2649 (2007); негизинен дыйкан чарбаларында эмгектенет. Орто мектеп, кесиптик-техникалык окуу жайы, бала бакча, амбулатория, Маданият үйү, байланыш бөлүмү, стадион, мечит бар. Пахтаны кайра иштетүүчү «Юнисел Коттон Рефинери» заводу (1999-жылдан), сүт иштетүүчү чакан ишкана, май сыгуучу цех, 2 тегирмен, 2 ак жуаз, турмуш-тиричилик жактан тейлөө кызматы, базарчалар, соода жайлары иштейт.
Блаубах
Блаубах (Blaubach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Кузель районуна кирет.
Калкы - 398 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 36 006. Муниципалитеттин башчысы — Мартин Пфайффер.
Утайшань
Утайшань - Кытайдын чыгышындагы тоо; Шаньси провинциясында. Кытай буддизминде ыйык деп саналган 4 тоонун бири. Уз. 170 кмдей. Бийикт. 3061 м. Кумдук, акиташ жана жанар тоо тектеринен турат. Жону жайпак, капталдары тик. Бир нече храмдар (1-к.), 8-9-кылымга таандык жыгачтан салынган кечилканалар сакталган. 2008-ж. Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген.
Гудерхандфиртель
Гудерхандфиртель (Guderhandviertel) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Штаде районуна кирет.
Калкы - 1195 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 59 021. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Гош.
Акылдуу Уилл Хантиң
Тасма жакшы сын-пикирлерге татып, каржылык жактан ийгиликке жеткен. Тасма $10 млн бюджети менен $225 млн киреше тапкан. Тасма Оскардын "Эң мыкты тасма" сыяктуу тогуз наамына ат салышып, "Эң мыкты экинчи экинчи пландагы актер" (Уиллямс) жана "Эң мыкты сценарий" (Аффлек жана Деймон) сыйлыктарын утуп алган.
2014-жылы Уиллямс дүйнө салган соң "The Hollywood Reporter's" журналынын "100 тандалма тасма" тизмесинде 53-орунга татыган.
Харпер (Айова)
Харпер (Айова) (Harper) — Айова штатынын Киокак округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.2 км². FIPS коду — 19-34545.
Калкы
2010-жылы калкы 134 киши болгон.
Гордон (Небраска)
Гордон (Небраска) (Gordon) — Небраска штатынын Sheridan округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1612 киши. Болжолдуу аянты - 2.4 км². FIPS коду — 31-19350.
Чендер
Чендер – берилген өлчөмдөгү физикалык чоңдукту кайталап ченөөгө арналган өлчөө каражаттары.
Массанын чени (тараза таштары) же сыйымдуулуктун чени (өлчөөчү стакандар, цилиндрлер ж. б.) болгон жөнөкөй чендерден тышкары, татаал түзүлүштөр да Ч-ге кирет, мис., нормалдуу элементтер (ЭККүнүн чени), электр каршылыгынын чыгырыгы ж.б. Чендер бир маанилүү жана көп маанилүү болуп бөлүнөт. Бир гана өлчөмдөгү физикалык чоңдукту кайра түзүүчү Чендер бир маанилүү Чендер болуп, аларга тараза таштары, ченөөчү колбалар ж. б. кирет. Ал эми ар кандай өлчөмдөгү бир катар чоңдуктарды (мис., бир нече узундукту) кайра түзүүчү Чендер көп маанилүү болот (мис., шкалалуу сызгыч, өзгөрмө сыйымдуулуктуу конденсатор ж. б.). Чендер ар кандай топ түзүшү мүмкүн, мис., тараза таштарынын тобу. Электр чоңдуктарынын Чендер тобу башка тетикче менен жабдылып магазинди (электр каршылыктарынын, сыйымдуулуктардын ж. б.) түзөт.
Чендердин номиналдык мааниси деп Чендер көрсөтүлгөн же ага жазылган чоңдуктун маанисин (1 кгдык тараза ташы, 10 Омдук каршылык чыгырыгы), ал эми чыныгы мааниси деп өз маанисин түшүнөбүз. Чендердин номиналдык жана чыныгы маанилеринин арасындагы айырма болжол менен Чендер каталыгына барабар. Чендерге убакыт боюнча туруктуу болуу талап кылынат. Жиберилген каталыктарынын деңгээлдерине жараша Чендер тактык класстарга бөлүнөт.
Чеберчилик
Чеберчилик – мазмундуу жана таасирдүү көркөм образдарды жаратуу үчүн сүрөтчүнүн өз өнөрүнүн бардык мүмкүнчүлүктөрү менен каражаттарын натыйжалуу пайдалануу ыкмасы. Ч. бул сөздүн кеңири маанисинде – нормалдуу чыгармачыл практика үчүн керек сапаттардын бүт жыйындысын түшүндүрөт; аны көркөм идеянын жакшы жактарынан, сюжетти жеткилең, тапкычтык менен иштеп чыгуудан, композициянын ачык-айкын, көркөмдүгүнөн, сүрөттөөдөгү түстүк жана ийкемдүүлүк каражаттарынын толумдуулугунан жана ошондой эле көркөм өнөрдүн бул түрүнүн техникасын кынтыксыз пайдалана билүүдөн көрсө болот. Ч. терминин көп учурда анын кууш маанисинде бир гана техниканы пайдалана билүү менен байланыштырышат, бирок техникалык Ч-ти (кууш маанисинде) көркөм искусствонун идеялык милдеттеринен четтетилген, өз алдынча турган категория катары кароого болбойт. Сүрөтчүнүн чеберчилиги анын жогорку чектеги таасирдүү форманын органикалык биригишине жетишүүдөн турат; ал эми эң мыкты техника чыгармачылык практикадагы зарыл шарт болуп эсептелет. Тар максатта пайдаланылган техникалык Ч. тез эле демилгесиз кол өнөрчүлүккө айланат.
Фостэр (Миссури)
Фостэр (Миссури) (Foster) — Миссури штатынын Bates округуна караган АКШ шаары.
Сындо-То-Се
Сындо-То-Сё — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Черная дарыясынын оң жээгинен 74 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 25 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Бока (Грайц)
Бока (Грайц) (Bocka (Landkreis Greiz)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Грайц районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Наварра
Наварра - Пиренеи жериндеги (борбору — Памплона) королдук (905—1512).
Алгачкы тарыхы анча белгисиз. 9-кылымдын ортосунда арабдарга жана франктарга каршы күрөштүн натыйжасында Наварра графтыгы түзүлгөн.
Чекан
Чекан – тереңдетилген гравюра техникасында – көбүнчө карандаш манерасында колдонулган болот аспап. Сок билек түрүндө болуп, шар формасындагы башында майда тикенек сымал тишчелери бар. Гравюралоочу Ч. матуар деп да аталат. Скульпторлук технологиясында жана колдонмо көркөм искусствосунда чеканка процессинде негизги аспап катары колдонулган металл аспаптар Ч. деп аталат. Скульптуралык Ч-дар көбүнчө көп профилдүү балка түрүндө болот.
Хизель
Хизель (Hisel) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 13 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 052. Муниципалитеттин башчысы — Вернер үнгельс.
Бонанза (Колорадо)
Бонанза (Колорадо) (Bonanza) — Колорадо штатынын Сагуаче (Saguache) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 16 киши. Болжолдуу аянты - 1.1 км². FIPS коду — 08-07571.
Зилязекул (Балтачев району, Башкыртстан)
Зилязекул — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Төмөнкү Карышев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 198 киши. Почта индекси — 452995, ОКАТО коду — 80208819008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Майинген
Майинген (Maihingen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Донау-Рис районуна кирет.
Калкы - 1229 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 79 176. Муниципалитеттин башчысы — Франц Штимпфле.
Статистикалык физика
Статистикалык физика - теориялык физиканын өтө коп сандагы бөлүкчөлөрдөн түзүлгөн системанын (макронерсенин) касиеттерин изилдөөчү бөлүмү. Статистикалык физиканын милдети - макронерсенин касиеттерин аны түзүүчү молекулалар, атомдор ж. б. белүкчөлөрдүн касиеттери жана алардын ез ара аракеттениптери аркылуу түшүндүрүү. Статистикалык физика - физикалык статистика жана физикалык кинетика болуп бөлүнөт. Биринчисинде термодинамикалык тен салмактуу абалда болгон система каралат, экинчисинде тен салмаксыз процесстер изилденет. Статистикалык физикада системанын макроабалын мүнөздөөчү кандайдыр параметрлердин (координата, импульс, энергия ж. б.) орт. маанилери аркылуу системанын бөлүкчөлөрүнүн бөлүнүш функциясы аныкталат. Системанын бөлүкчөлөрүнүн абалы шартка карата классикалык механиканын же квант механикасынын мыйзамдары менен түшүндүрүлөт. Кайсы механиканы колдонгонуна жараша Статистикалык физика классикалык статистика жана квант статистикасы болуп айырмаланат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Надеждина, Надежда Сергеевна
Надеждина, Надежда Сергеевна (1908—1979)) —сов. балет артисти жана балетмейстер, СССР эл арт. (1966).
Чендердин метрдик системасы
Чендердин метрдик системасы – негизине эки бирдик камтылат: узундуктун бирдиги метр, массаныкы килограмм.
Чендердин метрдик системасы 18-кылымда Францияда иштелип чыккан. Белгилүү фр. окумуштууларынан түзүлгөн комиссиянын сунушу боюнча Париж географиялык меридианынын 1/4 узундугунун он миллиондон бир бөлүгү метр деп, ал эми 4°С температурадагы 1дм3 дистиллирленген суунун массасы килограмм деп кабыл алынган. Чендердин метрдик системасы башка бирдиктери (аянттыкы – метр квадрат, көлөмдүкү метр куб ж.б.) система улуттук мүнөзгө ээ болбой, башка мамлекеттер да колдонгондой болуп тандалып алынган. Чендердин метрдик системасынын өзгөчөлүгү болуп ондук катыштагы эселүү жана үлүштүк бирдиктерди түзүүгө боло тургандыгы. 1875-ж. Чендердин метрдик системасын 17 мамлекет кабыл алган. Чендердин метрдик системасынын негизинде физ-нын айрым бөлүмдөрүн же техника тармактарын камтыган, бир катар айрым бирдиктер системасы жана системадан тышкаркы бирдиктер пайда болгон. Илим жана техниканын өнүгүшү, о. эле эл аралык байланыштардын күчөшүнүн натыйжасында, 20-кылымдын орто ченинде, Чендердин метрдик системасынын негизинде, өлчөөнүн бардык аймактарын камтыган, Эл аралык бирдиктер системасы (СИ) түзүлүп, ал көпчүлүк мамлекеттер тарабынан кабыл алынган.
Дрондорф
Дрондорф (Drohndorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан айыл. Ашерслебен-Штасфурт районуна кирет.
Калкы - 531 киши (2006). Болжолдуу аянты - 6,11 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 3 52 005. Айылдын башчысы — Манфред Топф.
Ментор (Миннесота)
Ментор (Миннесота) (Mentor) — Миннесота штатынын Polk округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 153 киши. Болжолдуу аянты - 4.9 км². FIPS коду — 27-41714.
Усупов Сабыр
Усупов Сабыр (15. 5. 1939-ж. т., Ысык-Көл обл., Жети-Өгүз району, Шалба (азыркы Тилекмат) айылы) - спортчу (эркин күрөш). СССР спортунун чебери (1961), КРдин эмгеги сиңирген машыктыруучусу (1978). Эркин күрөш боюнча КРдин 12 жолку чемпиону. КМДТИни бүтүргөн (1961). 1961-68-ж. «Алга» спорт коомунда улук устат, 1970-72-ж. КРдин эркин күрөш боюнча тандалма командасынын улук машыктыруучусу, 1972 75-ж. балдар спорт мектебинин улук устаты, 1975-86-ж. КМДТИнин окутуучусу, даярдоо бөлүмүнүн башчысы, 1987-93-ж. КМУнун улук окутуучусу, 1993-94-ж. Ысык-Көл мамлекеттик унтинде кафедра башчысы. СССРдин 3-6-спартакиадаларынын катышуучусу.
Ортонку Дунай түздүгү
Ортонку Дунай түздүгү, Венгр ойдуңу Дунай дарыясынын ортонку агымынын алабында, Венгрия жана ага чектеш Словакия, Румыния, Хорватия, Австрия, түндүк-чыгышы Украина өлкөлөрүнүн аймагында. Аянты 200 миң км2. Альп, Карпат, Динар жана Серб тоолору менен курчалып, лёсс, аллювий чөкмөлөрүнөн турган тоо аралык тектоникалык ойдуң. Деңиз деңгээлинен бийиктиги 100–2000 м. Венгр тоолору аны Альфельд, Дунантуль, Кишальфельд деп аталган бөлүктөргө бөлөт. Жеринин бети жайпак, бир аз күдүрлүү; жетим тоолор кездешет. Климаты мелүүн континенттик, чыгышы – кургак, батышы – нымдуу. Жылдык жаан-чачыны 500–600 мм, тоолордо – 900 мм. Балатон көлү жайгашкан. Боксит (Венгриядагы Гант, Искасентдьердь кендери), нефть, газ, күрөң көмүр кендери бар. Аянтынын 70–80%ин түзгөн жерлерде дан эгиндери, жүгөрү, жашылча-жемиш айдалат. Токойлуу талаалары тоо этектеринде гана сакталып калган.
Ортонку Дунай түздүгүндө Будапешт (Венгрия), Загреб (Хорватия), Братислава (Словакия), Тимишоара (Румыния) ж. б. ири шаарлар жайгашып, калк жыш отурукташкан.
Вальдкаппель
Калкы - 4592 киши(2013-ж.). . Аянты - 96,48 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 36 012. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Адам.
Чен менен салыштыруу
Чен менен салыштыруу – өлчөнүүчү чоңдук менен ченден көчүрүлгөн чоңдук салыштырылган ченөө ыкмаларынын жалпы аталышы.
Чен менен салыштырууга төмөнкүлөр кирет: 1) карама-каршы коюу ыкмасы, мында салыштыруучу куралга (компараторго) бир эле убакытта өлчөнүүчү жана ченден көчүрүлгөн эки чоңдук таасир этет. Мис., тең ийиндүү таразанын бир табагына коюлган тараза таштары менен салыштырып массаны өлчөө; 2) дифференциал (жигин ажыратуу) ыкмасында компараторго чоңдуктардын айырмасы аракет этет (мис., интерферометрде чендердин учтарынын узундуктары салыштырылат); 3) нөл ыкмасында жыйынтыктоочу эффект нөлгө чейин жеткирилет. Мис., турактуу токтун көпүрөчөсү аркылуу каршылыкты өлчөөдө токторду теңөө; 4) орун алмаштыруу ыкмасы, мында өлчөнүүчү чоңдук чен көчүрмөсү менен алмаштырылат. Мис., таразага тартууда өлчөнүүчү нерсени жана тараза таштарын таразанын бир эле табагына кезеги менен коюу; 5) дал келтирүү ыкмасында чоңдуктардын арасындагы айырма шкалалардагы белгилер же сигналдар дал келгенде ченелет. Бул ыкма нониус же стробоскоп менен ишке ашырылат. Чен менен салыштырууну чендердин жардамы менен кайра көчүрүүгө мүмкүн б-н чоңдуктар үчүн колдонууга болот. Чен менен салыштыруу аркылуу ~0,01% жана андан жогору тактыкта электр өлчөөлөрүн жүргүзүүгө, о. эле ~0,001% жана андан жогору тактыкта таразага тартууга болот.
Чеканка
Чеканка – скульпторлукта – негизинен жасалгалык композицияларда колдонулган жука металл барактардан скульптура чыгармаларын аткаруу техникасы. Ч-нын кеңири мүмкүнчүлүктөрү майда формаларга да жана зор көлөмдөгү скульптуралык топторго да таралган (мисалы, Ленинграддагы мурунку Александр, А. С. Пушкин атындагы театрдын алдыңкы бетиндеги (фасадындагы) араба чегилген аттар менен Аполлондун фигурасы). Ч. процесси кызыл жезден, сейрек сары жезден (латунь) же ак темирден жасалган барактардан скульптуралык рельефти артынан (тетири бетинен) атайын балканын жардамы менен согуп сүрөт түшүрүү аркасында жүргүзүлөт. Ири жана татаал скульптуралык чыгармаларды автор эмес, уста-адис согуп түшүрөт, мунун баары бөлүк-бөлүк болуп (аларды андан соң бириктирип каңдашат) моделден алынган чаптама (слепок) сымал атайын калыптардын ичинде болот. Согуп жасалган скульптуранын артыкчылыгы-технологиясынын салыштырмалуу татаал эместиги, бекемдиги, жеңилдиги жана салыштырмалуу арзандыгы. Скульптуралык жана колдонмо көркөм искусство чыгармаларын металлдын үстүңкү бетинде чеккичтин жана башка аспаптардын жардамы менен чегип сүрөт түшүрүү да Ч. деп аталат.
Намуна
Намуна — Өзбекстандын Анжиян облусунун Коргондөбө районундагы айыл.
Эглинг-ан-дер-Пар
Калкы - 2253 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,77 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 81 116. Муниципалитеттин башчысы — Леонхард Вөрль.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Усупбаев Акылбек Чолпонкулович
Усупбаев Акылбек Чолпонкулович (1956ж. т., Талас обл., Кара-Бура району, Аманбаев айылы) - медицина илимдин доктору (2000), проф. (2001). КММИни (1980), Харков медициналык институтунун аспирантурасын (1987) бүтүргөн. Бишкек шаардык № 1 жана № 2 клиникалык ооруканада уролог, хирург-врач, бөлүм башчы (1981-91), ш-дык медициналык тез жардам клиникалык ооруканасында бөлүм башчы, башкы врачтын орун басары жана башкы врачы (1991-2004), 2001-жылдан КММАда урология жана андрология кафедрасынын башчысы. 2004-жылдан Улуттук госпиталга караштуу Респ. урология илимий борборунун директору. Усупбаевдин жетекчилиги менен республикада дарылоо жана диагноз коюу боюнча бир кыйла жаңы методдор практикага киргизилген. Мис., эритроциттик эндотоксинди аныктоо менен анын сперматогенезге тийгизген таасирин, заара-таш ооруларында тукум улоонун жоголушу жана анын калыбына келүү даражасын эксперименттик аныктоо, катуу кармаган өзгөчө эмес орхоэпидидимитти хирург. дарылоо; бөйрөктүн таш оорусун операция жолу менен дарылоодо бөйрөктү жана жогорку заара жолдорунун сарыктырма ыкмасы, ортопедиялык табарсык жасоо, цистоэктомия жүргүзүү; кош бойлуулардын пиелонефритин озон менен дарылоо ж. б. Усупбаев Борбордук Азияда 1жолу жыныс алмаштыруу операциясын жасаган (2013). Ал Бүткүл дүйнөлүк (1997) жана Европалык урологдор бирикмесинин (2009) мүчөсү, Кыргызстан урологдорунун респ. илимий коомунун президенти (2001). Анын 214төн ашык илимий эмгеги, а. и. 4 монографиясы, 2 автордук күбөлүгү, 12 ойлоп табуусу, 16 рационалдык сунуштары бар.
Гусборн
Гусборн (Gusborn) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Люхов-Данненберг районуна кирет.
Валлэй (Небраска)
Валлэй (Небраска) (Valley) — Небраска штатынын Дуглас округуна караган АКШ шаары.
Гусборн
Калкы - 1286 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 48,3 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 54 008. Муниципалитеттин башчысы — Хартмут Рингель.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Валлэй (Небраска)
Калкы - 1788 киши. Болжолдуу аянты - 4.0 км². FIPS коду — 31-50020.
Чарбак (Аксы району)
Чарбак — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Аксы районундагы айыл. Кашка-Суу айыл аймагына кирет.
ААББТ коду ― 41703 211 836 08 0.