cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чеге гүлдүүлөр
Чеге гүлдүүлөр (Caryophyllaccae) - өсүмдүктөрдүн эки үлүштүүлөр классынын тукуму. Бир же көп жылдык чөп. Тамыры тик ылдый же сойлоп өскөн боочодой. Сабагы төшөлүп же тик өйдө өсөт. Жалбырагынын жээги тегиз, сабакка тушташ жайгашкан. Гүлдөрү шыпыргыдай, калемчедей, жаачадай топ гүлгө чогулган, кээде гүлү жалгыздан. Алар 4 же 5 үлүштүү. Чөйчөкчөсү түтүкчөдөй, кээде 4, 5 бөлүктүү. Мөмөсү - чокусунан ачылуучу, томолок же куйгучтай кутуча. Чеге гүлдүүлөрдүн 80 урууга кирген 2100 түрү негизинен Түндүк Жарым шардын мелүүн алкагында, КМШ өлкөлөрүндө 40 уруунун 670тей түрү, Кыргызстанда 24 урууга кирген 110дон ашуун түрү кездешет. Алар ойдуңдан тартып мөңгү этегине чейинки таштак, кумдак, аска-зоолуу, эшилме шагылдуу, нымдуу, беттерде, шалбаа, боздоң, огороддо, мал сарайга жакын жерде өсөт.. Анын самындуу тамыры жүн, жибек кездемелерди жууш үчүн колдонулат.
Рефераттык журнал
Рефераттык журнал – мезгилдүү басылма; көбүнчө илимий эмгектердин рефераттарын, библиографиялык көмөкчү көрсөткүчтөрдү ж. б. маалыматтарды жарыялайт, башкача айтканда адистерге бүткүл дүйнөлүк илимий-техникалык адабияттар жөнүндө үзгүлтүксүз кабар берет.
Вальдбөккельхайм
Вальдбөккельхайм (Waldböckelheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Кройцнах районуна кирет.
Калкы - 2266 киши(2013-ж.). . Аянты - 18,58 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 33 107. Муниципалитеттин башчысы — Рүдигер Карш.
Каардуунун тагдыры
"Каардуунун тагдыры" (The Fate of the Furious, Форсаж 8) (Ылдам жана каардуу 8, Ылдам 8 жана F8 деп да кыскартылып колдонулат) — Американын 2017-жылдагы экшн тасмасы. Режиссеру Ф. Гэри Грэй, сценарийдин автору Крис Морган. Бул "Ылдам жана каардуу" франшизасынын сегизинчи сериясы. Тасмада тартылгандар Вин Дизель, Дуэйн Жонсон, Жейсон Стэйтем, Мишел Родригес, Тайриз Гибсон, Крис Брижес, Скотт Иствуд, Натали Эммануэл, Элза Патаки, Курт Рассел жана Шарлиз Терон. "Каардуунун тагдырында" Доминик Торетто (Дизел) аялы Летти (Родригез) менен жайлашып алган болот. Анан эле кибертеррорист Сайфер Доминикти өз тобуна каршы буруп, өзү үчүн иштөөгө мажбурлайт. Бул Доминиктин тобу аны таап Сайферди жок кылууга түртөт.
"Каардуунун тагдыры" бул франшизадагы Жордана Брүстер[3] менен Пол Уокер катышпаган алгачкы серия. Уокер акыркы жолу "Ылдам жана каардуу: Токио дрифтинде" (2006) тартылган болчу, андан кийин ал 2013-жылдын 30-ноябрында "Каардуу 7ни" (2015) тартуу учурунда унаасы кырсыктап каза болгон.[2] Уокер каза болгондон кийин 7-серияга сценарий кайра жазылып, сюжеттик линия эки каармандын тең образдарын соңуна чыгарган.
Сегизинчи серияны тартуу пландары тууралуу 2015-жылдын март айында Дизель "Жимми Киммель түз эфирде!" берүүсүнө келгенде жарыяланган жана тасма Нью-Йорк шаарында тартылаары айтылган. "Каардуу 7" чыгаары менен тасма тартууга даярдыктар көрүлө баштаган. Дизел, Морган жана продюсер Нил Х. Мориц кайра кол коюшкан. Кастинг 2015-жылдын апрель айынан июнь айына чейин болгон. Ошол эле жылдын октябрь айында Грэй мурдагы сериянын режиссеру Жэймс Вандын ордуна тасмага режиссерлук кылаары айтылган. Негизги тасма тартуу иштери дүйнөнүн ар кайсы экзотикалык жерлеринде тартуу боюнча франшизалык салтты карманып 2016-жылдын март айында Миватн, Гавана, Атланта, Клевеланд жана Нью-Йорк шаарында башталган.
Винн (Мэн)
Калкы - 420 киши. Болжолдуу аянты - 114.7 км². FIPS коду — 23-86305.
Чевкинит
Чевкинит (тоо-кен инженери К. В. Чевкиндин (1802-75) ысмынан аталган) - минерал, диортосиликат; химиялык курамы Ce4Ti408 (Si207)2. Кошундулары: Nb, Th, Са, Sr, Zr. Моноклин системасында кристаллдашат. Чайырдай кара түстүү, тунук эмес же жука четтери гана жарык өткөрөт. Катуулугу 55,5, тыгыздыгы 4400-4930 кг/ма. Электр магнитине тартылат. Радиоактивдүү, курамында 1-21% Th02 жана 2,5%ке чейин XJ03 кошундулары болгондуктан, кепчүлүгү метамиктүү. Жегичтүү гранитте, сиенитте, ошондой эле граниттүү жана сиениттүү пегматитте ильменит, сфен, диркон ж. б. менен чогуу кездешет. Геологияда тоо тектин абсолюттук жашын аныкгоодо колдонулат.
Бинау
Бинау (Binau) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Карлсруэ административдик округуна карайт. Неккар-Оденвальд районуна кирет.
Таттар
Таттар (өздөрүн тат, таттар, кавказдык фарсылар, даглилер, лохижихондор деп аташат) – Азербайжан (Кубин, Хачмас, Шабран райондорунда) жана Россияда (Дагстандын түштүгүндө) жашаган иран эли. Саны 28 миң киши, анын ичинде Азербайжанда 25200 (2009), Россияда 1 585 (2010). Тат, азербайжан, дагстан жана орус тилдеринде сүйлөшөт. Динге ишенгендери – мусулман-шииттер жана сунниттер. Таттардын этностук негизин иран тилдүү этностук топ, aнын ичинде азербайжандар түзөт. Таттар – Жакынкы жана Орто Чыгыштын байыркы элдеринин бири, Ирандын түндүк-батышында жана азыркы Азербайжан Республикасынын борбордук жана чыгыш бөлүгүндө жашашат. Дыйканчылык, мал чарбачылык жана кол өнөрчүлүк менен кесиптенишет. Маданияты менен турмуш-тиричилиги азербайжандардыкындай. Аялдардын салттуу кийими – узун көйнөк, чалбар шым, бутуна такасыз, булгаары туфли, эркектери – бели тар, жакасыз, узун, таар чапан, башына бапак кийишет. Таттардын көпчүлүгү шаарларда жашап, өнөр жайларда иштешет. Таттардын маанилүү майрамы – Нооруз.
Муниципалдык (жергиликтүү) укук
Муниципалдык (жергиликтүү) укук – биркатар өлкөлөрдөгү жергиликтүү өзалдынча башкаруу ишин уюштурууну жөнгө салуучу ченемдердин тутумун камтыган конституциялык укуктун бир тарамы.
Жоон-Арык суусу
Жоон-Арык суусу - Кочкор районундагы чоң суу. Тескей Ала-Тоонун түш. капталынан башталган Каракужур жана Төлөк сууларынын кошулушунан пайда болот. Узундугу 34,8 км, алабынын аянты 1340 км2. Кочкор суусу менен кошулуп, Чүй д-н түзөт. Ири куймалары: Кара-Кокту, Чалай, Кара-Кужур, Төлөк. Мындан башка 60тан ашык майда куймасы бар. Алабында жалпы аянты 0,15 км2 келген 2 көл жатат. Жылдык орточо чыгымы 11,4 м3/сек; байкалган эң көп чыгымы 131 м3/сек, эң азы 1,97 м3/сек. Апрелде кирип, августтун аягында тартылат. Сугатка пайдаланылат, андан ондон ашык сугат каналдары башталат. Жээгинде Сары-Булак, Көк-Жар кыштагы. жайгашкан.
Винчендон (Массачусетс)
Винчендон (Массачусетс) (Winchendon) — Массачусетс штатынын Уорчестер (Worcester) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 10 300 киши. Болжолдуу аянты - 114.1 км². FIPS коду — 25-80405.
Сосновка (Белорет району, Башкыртстан)
Сосновка — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Сосн айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 870 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Соус Форк (Колорадо)
Соус Форк (Колорадо) (South Fork) — Колорадо штатынын Рио Гранд (Rio Grande) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 604 киши. Болжолдуу аянты - 6.1 км². FIPS коду — 08-72395.
Сейлон (Миннесота)
Сейлон (Миннесота) (Ceylon) — Миннесота штатынын Martin округуна караган АКШ шаары.
Жоуль-Ленц мыйзамы
Жоуль-Ленц мыйзамы ― массасы белгилүү идеалдык газдын ички энергиясы анын көлөмүнө эмес температурасына гана көз карандылыгы жөнүндөгү мыйзам. Жоуль-Ленц мыйзамы идеалдык газдын кинетикалык теориясынын көз карашынан келип чыгат: молекулалардын өз ара аракеттенишүүсү болбойт (өз ара аракеттенишүүнүн потенциалдык энергиясы нөлгө барабар), ошондуктан молекулалардын арасындагы аралыктын өзгөрүшү (көлөмдүн өзгөрүшү) ички энергияны өзгөртпөйт.
Рирай (Айдахо)
Рирай (Айдахо) (Ririe) — Айдахо штатынын Джефферсон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.8 км². FIPS коду — 16-67960.
Сейлон (Миннесота)
Калкы - 369 киши. Болжолдуу аянты - 1.7 км². FIPS коду — 27-10792.
Рирай (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 656 киши болгон.
Жоуль-Ленц мыйзамы
Q=aI2Rt. Пропорциялаштыктын а коэффициенти бирдиктер тутумун тандоого байланыштуу болот. Эгерде I ампер менен өлчөнсө, R Ом, t секунда менен туюнтулат, ал эми а = 0,239 болсо, Q калория менен, а = 1 болсо, Q джоуль менен ченелет.
Ильфельд
Ильфельд (Ilfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Нордхаузен районуна кирет.
Калкы - 2954 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 62,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 62 022. Муниципалитеттин башчысы — Рене Шрөтер-Аппенродт.
Жоуль-Ленц мыйзамы
Бул мыйзамды англиялык физик Ж.П. Жоуль аныктаган (1834-жылы).
Бекназ Алмазбеков
Клубдук карьерасы
Кыргызстанда төрөлгөн Алмазбек бала кезинде агасы ал жактагы университетке окууга сунуш түшкөндүктөн Түркияга көчүп кеткен. Кыргызстанда « Алга Бишкек » кулбу менен футбол ойногон жана Түркияга келгенден көп өтпөй « Галатасарайга » чакырылган. Ал учурда ал 18ге чыга элек болгондуктан, бул кадам УЕФА тарабынан иликтенип, эч кандай күнөөсү жок, анткени Алмазбек Атамбаев Түркияга футболго байланыштуу гана көчүп кеткен эмес.
2019-жылы Галатасарай жаштар командасында ойноп жүрүп, калыстын өз командасына адилетсиз түрдө ыйгарганын сезген пенальтини атайылап өткөрүп жиберип, эл аралык жаңылыктарды жараткан. Кийинки жылы Галатасарай жаштар командаларында өзүнүн жакшы формасын улантып, АФК тарабынан Борбордук Азиядагы эң мыкты жаш оюнчулардын бири деп аталган.
2022-жылы февраль айында 16 жашында биринчи командага көтөрүлгөн Ал расмий эмес дебюттук оюнун Украинанын « Динамо Киев» командасына 3:1 эсебинде утулуп, Глобалдык тынчтык турунун алкагында Эмре Кылычтын ордуна чыккан.
Эл аралык карьера
Алмазбеков Кыргызстандын атынан эл аралык жаштар деңгээлинде чыгып келген. 2022-жылдын май айында 2023-жылы АФК Азия Кубогунун тандоо оюндарына Кыргызстандын футбол боюнча улуттук курама командасына чакырылган.
Колония (тасма)
"Колония" (Colonia, Колония Дигнидад) — 2015-жылы тартылган тарыхый романтикалык триллер. Режиссеру Оскар сыйлыгын жеңип алган Флориан Галленбергер, продюсери Бенжамин Херрманн, сценарийдин авторлору Торстен Вензер менен Галленбергер. Бакшы ролдорду аткаргандар Эмма Уотсон, Дэниел Брүл жана Майкл Нүквист. Тасма 1973-жылдагы чили аскердик төңкөрүшүн жана немец диний насаатчысы Пол Шэвер жетектеген, "Колония Дигнидад" деп аталган Түштүк Чилидеги белгилүү культ тууралуу окуяларды чагылдырат. Тасма Германиянын, Лүксембургдун жана Франциянын компаниялары биргелешип тарткан эл аралык өндүрүш болуп саналат.
Негизги тасма тартуу иштери 2014-жылдын 2-октябрында Лүксембургда башталган. Ошондой эле Германия менен Аргентинада да кино тартуу иштери жүргөн. "Колония" 2015-жылы Торонто кинофестивалынын "Атайын чыгарылыш" бөлүмүндө көрсөтүлгөн.
Кичи Щелиха
Кичи Щелиха — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Индига дарыясынын оң жээгинен 10 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Рока (Небраска)
Рока (Небраска) (Roca) — Небраска штатынын Lancaster округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 220 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 шаршы шақырым. FIPS коду — 31-41830.
Вопросы истории КПСС
Вопросы истории КПСС - илимий журнал, КПСС БКнын Марксизм-ле­нинизм институнун органы.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Рефлектор
Рефлектор (латынча reflecto – тескери багыттайм, чагылдырам) – 1) чагылдыргыч рефлектор – түшкөн электр-магнит (мисалы, жарык) же үн толкундарын дээрлик толук чагылдыруучу бир же бир нече күзгүдөн турган түзүлүштү рефлектордун чагылдыруучу бети – күзгү. Чагылган толкунду чогултуу үчүн рефлектордун бети иймек (сфера, параболоид ж. б.) болууга тийиш. Рефлектор акустика, астрономия, радиотехникада (антенна) жана турмуш-тричиликте колдонулат; 2) астрономияда жарык чыгаруучунун (жылдыздар, планеталар, Күн ж. б.) сүрөттөлүшү башкы иймек күзгү, ошондой эле кошумча иймек жана жалпак күзгүлөр менен алынуучу, чагылтуучу телескоп.
Обергюнцбург
Обергюнцбург (Obergünzburg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Восточный Альгой районуна кирет.
Калкы - 6316 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 46,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 77 154. Муниципалитеттин башчысы — Ларс Леферингхаус.
Муниципалдык карыз
Муниципалдык карыз – муниципалдык заёмдордон, муниципалдык түзүлүш тарабынан кабыл алынган кепилдиктерден (тапшырмалардан) пайда болуучу милдеттенме, ошондой эле муниципалдык түзүлүш тарабынан өзүнө үчүнчү жактын 10 пайыздан ашык эмес, ал эми кыйындык менен жетүүчү жана алыскы жерлерде 15 пайыздан көп эмес милдеттенме кабыл алышы.
Татыбеков Алымбек
Татыбеков Алымбек (15.5.1946-жылы туулган, Тянь- Шань (азыркы Нарын) областы, Ак-Талаа району, Үгүт айылы) – физик, техника илимдеринин доктору (2008). Пржевальск мамлекеттик педагогикалык институтун (1968), Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Физика институтунун аспирантурасын (1983) бүтүргөн. Ак-Талаа районунда мугалим, окуу бөлүмүнүн башчысы (1968–72), Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Физика институтунда улук лаборант, инженер, улук инженер, илимий кызматкер, лаборатория башчысы (1972–2005), Белоруссия Илимдер академиясынын Жылуулук массасы жана алмашуу институтунда илимий кызматкер (стажировкада, 1983–87), 2005-жылдан КМТУ Тоо-кен жана технологиясы институтунда кафедра башчысы, илимий бөлүмдүн башчысы, окутуунун инновациялык технологиясы борборунун директору. Физика жана төмөнкү температурадагы плазма физикасы, плазма технологиясы боюнча адис. 70тен ашык илимий эмгектин, анын ичинде 3 монография, 2 автордук күбөлүктүн жана 1 патенттин автору. Эмгектери: Диабатическая температура при термическом изложении оксалата иттрия. Б., 2004; Энтальпийный фактор огневой переработки твердых бытовых отходов. Б., 2005.
Бойл-Мариотт мыйзамы
Бойл-Мариотт мыйзамы — негизги газ мыйзамдарынын бири, эксперименталдык түрдө 1662-жылы Роберт Бойл тарабынан негизделген жана 1676-жылы Эдм Мариотт тарабынан өз алдынча кайра ачылган. Изотермиялык процессте газдын жүрүм-турумун сүрөттөйт. Заманбап физиканын көз карашы боюнча мыйзам Клапейрон – Менделеев теңдемесинин натыйжасы болуп саналат.
Бойл-Мариотт мыйзамы төмөнкүдөй:
Туруктуу температурада жана газдын массасында газдын басымынын жана анын көлөмүнүн көбөйтүлүшү туруктуу болот.
Математикалык түрдө бул билдирүү формула түрүндө жазылат
pV = C,
мында p - газдын басымы; V – газдын көлөмү, ал эми С – макулдашылган шарттарда туруктуу чоңдук. Жалпысынан алганда, С мааниси газдын химиялык табияты, массасы жана температурасы менен аныкталат.
Албетте, эгерде 1-жазба газдын баштапкы абалына, ал эми 2-жана акыркы абалына тиешелүү чоңдуктарды белгилесе, анда жогорудагы формуланы формада жазууга болот.
p1V1 = p2V2
Жогорудагы жана жогорудагы формулалардан изотермиялык процессте газ басымынын анын көлөмүнө көз карандылык формасы төмөнкүдөй:
p = C / V
Бул көз карандылык Бойль – Мариотт мыйзамынын мазмунунун биринчисине барабар дагы бир көрүнүш. Бул дегенди билдирет.
Туруктуу температурадагы газ массасынын басымы анын көлөмүнө тескери пропорционалдуу.
Анда изотермиялык процесске катышкан газдын баштапкы жана акыркы абалынын ортосундагы байланышты төмөнкүчө чагылдырууга болот:
Газдын баштапкы жана акыркы басымдарын жана көлөмдөрүн бири-бири менен байланыштырган ушул жана жогорудагы формуланын колдонулушу изотермиялык процесстер менен эле чектелбейт. Формулалар процесстин жүрүшүндө температура өзгөргөн учурларда күчүндө кала берет, бирок процесстин натыйжасында акыркы температура баштапкыга барабар болуп чыгат.
Бул мыйзам каралып жаткан газ идеалдуу деп эсептелген учурларда гана жарактуу. Атап айтканда, Бойл-Мариотт мыйзамы сейрек кездешүүчү газдарга карата жогорку тактык менен аткарылат. Эгерде газ катуу кысылган болсо, анда бул мыйзамдан олуттуу четтөөлөр байкалат.
Бойл мыйзамы – Мариотт, Чарльз мыйзамы жана Авогадро мыйзамы менен толукталган Гей-Люссак мыйзамы идеалдуу газдын абалынын теңдемесин алуу үчүн жетиштүү негиз болуп саналат.
Суранов Молдоисак
Суранов Молдоисак (1888, Кара-Буура району, Чолпонбай айылы - 1929, Кайың-Суу) - Совет бийлигин алгачкы орнотуучулардан.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Майнерзен
Майнерзен (Meinersen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Гифхорн районуна кирет.
Калкы - 8215 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 53,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 51 017. Муниципалитеттин башчысы — Хайнрих Вреде.
Чебоксары
Чебоксары - Россиядагы шаар (1920-жылдан), Чуваш Респ-нын адм. борбору (1925-жылдан). Волга дарыясындагы порточо Калкы 465 миң (2013; агломерациясы менен 680 миң). Т. ж. бекети. Эл аралык аэропорту бар. Чувашиянын илимий, өнөр жай жана маданий борбору. Машина куруу (заводдору: «Промтрактор», «Электроприбор», «Энергозапчасть», агрегат, электр аппараттары, прибор куруу, кабель), жеңил (а. и. кебез кездеме комбинаты), тамак-аш (кондитер азыктары ф-касы), жыгаччылык өнөр жай ишканалары, В. И. Чапаев атындагы өндүрүш бирикмеси (жарылгыч заттар (а. и. аскерий коргонуу үчүн), радио-техникалык) иштейт. Курулуш материалын чыгарат. ЖОЖ (а. и. Чуваш университети), театрлар, музейлер (а. и. В. И. Чапаевдин) ж. б. бар. 13-кылымда болгар-чуваш конушу катары негизделип, 1555-жылдан орус чеби, 1920-25-ж. Чуваш АОсунун борбору болгон. Троицский монастыры (16-к.), Введенский собору (1651-ж.), Воздвижения (1702) жана Успенье (1763) чиркөөлөрү, ошондой эле 17-18-кылымга таандык үйлөр сакталган.
Жошибаев Сейткан
Жошибаев Сейткан - (9. 6. 1939, Казак ССРи, Жамбыл облусу, Акыр-Төбө станциясы) медицина илимдеринин доктору (1981), профессор (1994), КР УИАнын корреспондент мүчөсү (2000). КРдин эмгек сиңирген дарыгери (1978). КММИни (1962), СССР МИАнын А. Н. Бакулев атындагы жүрөккан тамыр хирургиясы ИИИнин аспирантурасын бүтүргөн (1970). Нарын жана Талас облусу ооруканаларында уюштуруп, аны 1984-жылга чейин жетектеген. Алматы шаарындагы Казак клиникалык жана эксперименттик хирургия ИИИде жүрөк-кан тамыр хирургиясы бөлүмүнүн (198492), КР УКТБнин кардиохирургия бөлүмүнүн (1992-2004-) жетекчиси. 2004-жылы Жүрөк хирургиясы жанаоргандарды алмаштыруу ИИИ уюшулгандан анын директору, 2006-жылдан ошол эле институтта бөлүм башчы болуп эмгектенет. И. К. Ахунбаев атындагы жүрөк-кан тамыр системасы коомунун төрагасы. Жүрөк-кан тамыр хирургиясы боюнча адис. 160тан ашык илимий эмгеги, анын ичинен 2 монографиясы, 10 ойлоп табуусу бар. Ахунбаев атындагы сыйлаган лауреаты. «Даңк» жана башка медалдар менен сыйланган. Эмгектери: Реконструктивно-пластическая коррекция аномалий Эбштейна // Грудная и сердечно-сосудистая хирургия. № 12, 1990.
Побциг
Побциг (Pobzig) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 401 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 10,99 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 255. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Вайссенборн.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Вопросы литературы
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Татымал өсүмдүктөр
Татымал өсүмдүктөр – эрте түшүм берүүчү жана көк кезинде (жаны бойдон) тамак-ашка колдонулуучу өсүмдүк тобу: салат, шпинат, ашкөк, шибит, ышкын, козу кулак ж. б. тез өсүп жетилүүчү жалбырактуу жашылча өсүмдүктөр жана шалгам. Татымал өсүмдүктөрдүн курамында түрдүү витамин (A, С ж. б.), минерал заттар көп. Адамга жагымдуу келип, жакшы сиңет. Салат, шпинатта 31–34%тей белок болот. Татымал өсүмдүктөр 20–60 күндө жетилип, тамак-ашка толук жарайт. Бул өсүмдүктөр күрдүү жана нымдуу жерде жакшы өсөт. Татымал өсүмдүктөр ачык жана жабык аянтка өстүрүлөт. 12–15°С жылуулукта жакшы өсөт. 3–5°С суукка чыдайт. Шпинат суукка өтө байымдуу. Татымал өсүмдүктөр тез өсүп жетилгендиктен, бир жылда бир нече жолу түшүм алынат.
Филипсталь (Верра)
Филипсталь (Верра) (Philippsthal (Werra)) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Херсфельд-Ротенбург районуна кирет.
Калкы - 4182 киши(2013-ж.). . Аянты - 21,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 32 016. Муниципалитеттин башчысы — Ральф Орт.
Панама каналы
Панама каналы – Борбордук Америкадагы жасалма суу жолу, Панаманын аймагында. Панама мойногунун эң жапыз жерин кесип өтүп, Атлантика океанын Тынч океан менен туташтырат. Эл аралык маанидеги негизги суу жолдорунун бири. Узундугу 81,6 км, анын ичинде 65,2 км кургактык, 16,4 кми Кариб деңизинин Лимон бухтасы, Панама булуңу аркылуу өтөт. Туурасы 150-305 м орточо терендиги 12,8 м; 12 шлюзу, 2 жасалма көлү бар. Каналдан кемелер орто эсеп менен 9 саатта, эң тези 4 саат 10 минда өтөт. Бир суткада 36-48, жылына 14 миң кеме өтүп, жүк ташуунун көлөмү 150 млн тдан ашат. Атлантика океанына чыга бериште Кристобаль жана Колон, Тынч океан жагында Бальбоа, Панама порттору жайгашкан.
Панама каналын куруу идеясы 16-кылымдын башында пайда болуп, ал кийин гана ишке ашкан. 1846-ж. АКШ Колумбияга (анда Жаңы Гранада аталып, курамына Панама да кирген) Панама мойногу аркылуу жүктү бажы акысысыз өткөрүү жөнүндө келишимди тануулаган. Буга айрыкча АКШ, Улуу Британия жана Франция кызыктар болуп, ич ара атаандашуу жүргөн. Испан-Америка согушунан (1898) кийин канал куруу укугуна АКШ менен Улуу Британия ээ болгон. Бирок АКШ Панамадагы улуттук-боштондук кыймылдан пайдаланып, 1903-ж. Панаманын Колумбиядан бөлүнүүсүнө көмөк көрсөткөнү үчүн Панама зонасын алган. 1904-ж. АКШ Панама каналын курууну баштап, 1920-ж. 12-июнда аяктаган. 1943-ж. Панамада өткөн БУУнун Коопсуздук Кеңешинин көчмө отурумунда Панама каналы боюнча 1903-ж. түзүлгөн адилетсиз чечим кайра каралып, жаңы декларация кабыл алынган. Анын жыйынтыгы боюнча Панама каналы 1999-жылдын 31-декабрынан Панамага өткөн.
Таунгу
Таунгу – Мьянманын түштүк-чыгышындагы мамлекет (14–16-кылым). Борбору да Таунгу аталган. 16-кылымда майдаланып бөлүнүп кеткен Мьянма (1599-жылга чейин) ушул шаарда бириктирилген.
Роджэрс (Небраска)
Роджэрс (Небраска) (Rogers) — Небраска штатынын Colfax округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 95 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 км². FIPS коду — 31-42145.
TikTok
TikTok (TikTok) - Бээжиң "ByteDance" компаниясына таандык, кыска видеону көрүү үчүн сервис. 2018-жылы башталган, эл аралык версия Кытайда кыска клиптер үчүн алдынкы көргөзмө формат болуп жана ылдам өскөн жана жүктөлүп өтүнмөлөр бири болуп, башка өлкөлөрдө абдан популярдуу болуп жатат.
Булактар: АКШ 52% TikTok колдонуучулар — бул iPhone колдонуучулар болуп саналат. TikTok бейтарап гендердик формат бар, ал эми 44% TikTok колдонуучулар — аялдар жана 56% — Эркектер. TikTok жаңы колдонуучулардын 43% Индия жатышат экенин көрсөтүп турат. TikTok анын колдонуучулардын 41% 16 жаштан 24 жашка чейинки куракта болуп саналат, анткени жаш муунду өзүнө тартып турат. Бул колдонуучулардын 90% арасында күн сайын колдонмону колдонуу
TikTok колдонуучу тартуу деңгээл 29% болуп саналат. 2018-жылдын июлуна карата абал боюнча, TikTok колдонуучулар күнүнө 52 мүнөт орточо колдонуу сарптаган. "ByteDance" АКШ колдонуучулар күнүнө сегиз жолу колдонмо ачып экенин айтты, ал эми жеке сессиянын узактыгы кыйла жогору — 4,9 мүнөт
Тенденциялары
Жылы TikTok көптөгөн багыттарын, анын ичинде Мемдер, атактуу аткаруучулар жана комедиялык көрүүлөр ырлар бар. Алардын көпчүлүгү "Дуэт" өзгөчөлүгү менен пайда болгон, колдонуучулар түп аудио менен болгон видеого өз видеосун кошууга мүмкүндүк берет
Интернетте чагылдырылуусу
Курактык чектөөлөр
- Сентябрда 2021-жылы кызматтык ээси өзгөртүү колдонмо TikTok кытай версия боюнча бошотулган, Douyin колдонмолор, алар 14 жашка чейин колдонмо менен өткөргөн болсо, кытай колдонуучулар кызмат 10 жашка жетүү үчүн бөгөт болуп калды. Мындан тышкары, балдардын тиркемесин колдонуу убактысы эртең мененки 6дан кечки 22 саатка чейин белгиленген.
Монетизация
Bloomberg басылмасы 2018-жылдын октябрында ByteDance 2018-жылы өзүнүн максаттуу киреше 7 миллиард доллардан ашык болсо да, киреше алып келген жок деп билдирди. Бир нече ай ичинде компания ачык болууну пландап жатат деп имиш болгон. TikTok 100 АКШ долларына чейин 0,99 10 000 үчүн 99,99 АКШ долларына чейин баштап, колдонмодогу монеталарды сатып алууга сунуш кылат. Колдонуучулар, өз кезегинде, санариптик белек, аларды алмаштырууга болот, алардын сүйүктүү жаратуучуларга монеталары бере алат. Sensor Tower мобилдик тиркемелер рыногунда маалымат чогултуу компаниясы TikTok дүйнө жүзү боюнча 3,5 октябрда 2018 жылдын октябрына караганда дээрлик төрт эсе көп өтүнмөлөр ичинде сатып алуу боюнча 2017 миллион доллар сарптаган деп билдирди
Колдонуучу кирешелер
6-август, 2020-жылы Forbes 12 ай ичинде максималдуу киреше турган (2019-июнуна чейин 2020) 5 миллион АКШ долларын түзгөн биринчи жогорку акы төлөнүүчү TikTok жылдыздар рейтингин чыгарган
Тарыхы
"Доуинь" социалдык тармагы 2016-жылы сентябрда ByteDance кытай компаниясы тарабынан ишке киргизилген. Кийинчерээк TikTok деген эл аралык рынокто бул колдонмонун көчүрмөсү басылып чыккан. Бул компаниялар өз өлкөсүнүн мыйзамдарын бузбастан, глобалдашууга мүмкүндүк берди. Жылдын 9-ноябрында, 2017-жылы ByteDance коомдук желе алган musical.ly ал эми август 2 2018 TikTok менен аны бириктирген. 2019 — жылы тиркеменин түшкөн акчасы 200-300 млн долларды, 2020 жана 2021-жылдары компаниянын болжолдоолору боюнча-1 жана 6 млрд долларды түзгөн. TikTok дүйнөдө 2020-жылы жүктөп өтүнмө болуп калды. Июнда 2021-жылы кызмат биринчи жолу Улуу Британия жана Кошмо Штаттарда сүйлөшүүлөр орто жана канчалык YouTube толуктады
Маалыматтарды мыйзамсыз чогултуу
Чачынды элементтердин кен-таштары
Чачынды элементтердин кен-таштары - өнөр жайлык концентрациядагы чачынды элементтерди камтыйт. Алардын жаратылышта өз кени жок, башка кендерди жана минералдык концентраттарды комплекстүү ылгоодо кошо бөлүнүп алынат. Нефелиндин кошундусу Rb, Cs, Ga, апатиттики - Sr, TR, биотиттики - Li, Cr, Rb, Tl, Ga, ачык түстүү слюдалардыкы Li, Rb, Cs, Tl, Ga, титаномагнетиттики, ильмениттики - Sc, V, касситериттики - Sc, In, Ga, Ta, Nb, вольфрамиттики - Sc, Ta, Nb, сфалериттики - Cd, In, Ga, Tl, Ge, галениттики - Cd, Tl, Se, Te, Bi, Ag, халькопириттики - Cd, In, Se, Te, Re, Ni, Pd, Pt, Rh, Ir, Ru, Os, Co, Bi, молибдениттики - Re, Se, Te, пентландиттики - Pd, Pt, Rh, Co, Se, Te, антимониттики, киновардыкы - Tl, Se. Чачынды элементтер белгилүү бир геохимиялык - халькофилдик (селен, теллур, рений, германий, кадмий, индий, таллий, галлий), литофилдик жана сидерофилдик (ванадий, германий, скандий, родий, рубидий), органофилдик (германий, ванадий ж. б.) жана гидрофилдик (рубидий) касиетке ээ. Элементтердин геохимиялык өзгөчөлүктөрү алардын металлогениясын аныктап, белгилүү бир геологиялык-геохимиялык топко жана кендин тибине таандык экенин билгизет.
TikTok
АКШ 2018-жылы бирдин айында TikTok ата-энесинин макулдугу жок 13 жылга чейин мыйзамсыз бала маалыматтарды чогултуу менен коштолду. 5,7 миллион долларга айып пул; балдардын Интернетти колдонууда купуялыгын коргоо мыйзамын бузуу үчүн айып санкциялары тууралуу чечим — children ' s Online Privacy Protection Act (өкчөе. COPPA) АКШнын Федералдык соода комиссиясы кабыл алды. 2019-жылдын күзүнө чейин TikTok Android боюнча купуялуулук коргоо чараларын кыдырып, интернет колдонуучуларды көзөмөлдөө колдонмолорун уруксат мобилдик түзмөктөрдөн уникалдуу маалыматтарды чогулткан.
Пайдаланууга тыюу салуу
Сынчы
Жылы TikTok бир нече байкоочу лексика менен музыка жолдорунда астында жазылган роликтер көп көрсөтүлөт. Сервис начар контенттин ченемдүүлүгү. Педофилдер балдар менен байланышты жөнгө салууну, камерага түзөмдү, ачык видеолорду чечишет. Тиркемедеги роликти жарыялоо интернет зыян алып келиши мүмкүн. Компания кытай бийлик органдары менен кызматташуу боюнча айыптоолорго дуушар болгон
Панамалыктар
Панамалыктар (өздөрүн панаменьос деп аташат) – эл, Панаманын негизги калкы. АКШ, Колумбия, Коста-Рика, Никарагуада да жашашат. Жалпы саны 2,3 млн киши, анын ичинде 1,93 млну Панамада (2000). Испан тилинде сүйлөшөт. Католик динин тутушат, протестанттар (элүүлүктөр, адвентисттер, англикандар, баптисттер ж. б.) да бар. Антропологиялык жактан Панамалыктардын көбү (70% и) метистер жана мулаттар. Панамалыктар – 16–18-кылымдардагы колониячылардын, ошондой эле абориген индейлер, Африкадан алынып келинген негрлер (Вест-Индиядан Панама каналына жана америкалык плантацияга иштөөгө келгендер) менен аралашкан келгин европалыктардын (италиялыктар ж. б.) тукумдары. Панамалыктардын негизги кесиби – дыйканчылык. Улуттук кийимдеринин байыркы түрү Эррера провинциясында (Оку району) сакталып калган. Эркектери кенен тигилген ак көйнөк (камисилья), шым, калпак, сандал, майрам күндөрү калың матадан көйнөк (колето), аялдары ачык түстөгү көйнөк, кофта, гүлдүү юбка, башына чепчик же самандан жасалган шляпа кийишип, кооздуктарды тагынышат. Тамак-ашы – негизинен эт, күрүч, буурчак жана жер-жемиштер.
Вальдбрайтбах
Вальдбрайтбах (Waldbreitbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Нойвид районуна кирет.
Калкы - 1850 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 38 076. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Вилли Энгельс.
Ричфилд (Айдахо)
Ричфилд (Айдахо) (Richfield) — Айдахо штатынын Линкольн округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.7 км². FIPS коду — 16-67600.
Калкы
2010-жылы калкы 412 киши болгон.
Спрингфилд (Колорадо)
Спрингфилд (Колорадо) (Springfield) — Колорадо штатынын Бака округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1 562 киши. Болжолдуу аянты - 2.3 км². FIPS коду — 08-73330.
Муниципалдык менчик
Муниципалдык менчик – жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарынын ээлигинде, пайдалануусунда, тескөөсүндө болгон, жергиликтүү өзалдынча башкаруунун кирешелерин алуунун жана калктын социалдык-экономикалык муктаждыктарын канааттандыруунун булагы болуп кызмат кылган жергиликтүү жамааттардын менчиги. КРдеги менчиктин бир түрү. М. м-те төмөнкүлөр болот: кыймылдуу жана кыймылсыз мүлк, анын ичинде жер; жергиликтүү жамааттардын казынасы; муниципалдык баалуу кагаздар ж.б. М. м-ти пайдалануу жана тескөө тартибин КР ченемдик укуктук актыларына ылайык жергиликтүү кеңештер белгилейт. М. м-ке укук мамлекеттик, жеке жана менчиктин башка түрлөрү менен катар эле мамлекет тарабынан таанылат жана корголот.
Витман (Массачусетс)
Витман (Массачусетс) (Whitman) — Массачусетс штатынын Плимаус (Plymouth) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 14 489 киши. Болжолдуу аянты - 18.1 км². FIPS коду — 25-79530.
Панама
Панама, Панама Республикасы – Борбордук Америкадагы мамлекет. Панама мойногунун жээгинде жайгашкан. Чыгышынан жана түштүк-чыгышынан Колумбия, батышынан Коста-Рика менен чектешет. Түндүгүнөн Кариб деңизи, түштүгүнөн Тынч океан чулгайт. Аянты 75,4 миң км2. Калкы 3,4 млн (2011), элинин негизин панамалыктар түзөт. Ошондой эле түндүк-батышында жана түндүк-чыгышында индейлер, чибча (гуйами, куна ж. б.), түштүк-чыгышында чоколор (амбера ж. б.) жашайт. Динге ишенгендери – католиктер. Протестанттар да бар. Расмий тили – испан тили. Калкынын жашынын орточо узактыгы: эркектериники - 72 жаш, аялдарыныкы - 78. Төрөлүүнүнүн денгээли орточо (1000 кишиге 24,1), өлүм-житим төмөн (1000ге 4,8, жаш балдарыныкы жогору, 1000ге 16,0). Административдик- аймактык жактан 9 провинцияга бөлүнөт. Борбору – Панама шаары Шаар калкы 73%. Ири шаарлары: Колон, Бальбоа, Панама. Акча бирдиги – АКШ доллары. Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2010).
Сентер Сити (Миннесота)
Сентер Сити (Center City) — Миннесота штатынын Чикаго округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 628 киши. Болжолдуу аянты - 1.2 км². FIPS коду — 27-10576.
Панама
Мамлекеттик түзүлүшү
Панама унитардык мамлекет. Конституциясы 1972-ж. кабыл алынган. Башкаруу формасы – президенттик республика. Мамлекет жана өкмөт башчысы – президент. Мыйзам чыгаруу бийлигинин жогорку органы – бир палаталуу Улуттук ассамблея. Панамада көп партиялуу система орун алган. Негизги саясий партиялары – Демократиялык революциялык партия, Панама улуттук партиясы, Демократиялык өзгөрүү партиясы ж. б.
Табияты
Жери негизинен тоолуу. Климаты субэкватордук, Кариб деңизине караган капталдары нымдуу. Айлык орточо температурасы 25- 28°С. Жылдык жаан-чачыны 3500 жлгечейин. Эң ири дарыясы – Чагрес. Күлдөшкөн латерит топурагы басымдуу. Дайыма жашыл, түштүк-батышында жалбырагы күбүлмө токой өсөт. Улуттук парктар (Дарын ж. б.), резерваттар, токой заказниктери уюштурулган.
Панамерика оюндары
Панамерика оюндары – Америка континентиндеги эң ири жана комплекстүү спорттук мелдештер. 1951-ж. башталган жана төрт жылда бир өткөрүлөт. Панамерика оюндарынын программасына спорттун 15 түрү кирет: баскетбол, бейсбол, күрөш, бокс, сууда ойнолуучу поло, волейбол, дзюдо, гимнастика, мылтык атуу, жеңил жана оор атлетика, футбол, велосипед спорту, ат спорту, фехтования ж. б. Мелдештер 16 күнгө чейин созулат. 1951-ж. түзүлгөн Панамерика спорттук уюму (ПАСО) жетектейт. ПАСОго 33 өлкөнүн улуттук олимпиялык комитеттери бириккен. Расмий тилдери – англис жана испан тилдери. Штаб квартирасы Мехико шаарында жайгашкан.
Панама
Тарыхы
Байыртадан Панама аймагын индей уруулары (куна, чоко, гуайям ж. б.) мекендеген. 1509-ж. испандар Дарьен булунунун жээгинде жаңы колония ачып, 1519-ж. Панама шаарын негиздешкен. 19-кылымдын 1-чейрегинде испан бийлигине каршы күрөш башталып, 1821-ж. Панаманын көз карандысыздыгы жарыяланган. 1830-ж. Панама Жаңы Гранадага, 1886-жылдан Колумбияга караган. Панама мойногуна ээ болуу үчүн Улуу Британия менен АКШ аракеттенген. 1903-ж. 3-ноябрда АКШнын колдоосу жана демилгеси менен Панама республикасынын саясий көз карандысыздыгы жарыяланып, ошол эле айда Панама каналы жээгиндеги аймактар АКШнын көзөмөлүнө өткөн. 1959-ж. Куба революциясынын жеңишинен улам Панамада улуттук-боштондук кыймылы күчөп, Панама каналын кайтарып алуу талабы коюлган. АКШ 1903-жылдагы Америка – Панама келишимин кайра кароого аргасыз болгон. 1968-ж. Панамада аскер төңкөрүшү болуп, бийликке генерал Торрихос келген. Ал бардык саясий партияларды, улуттук ассамблеяны таратып, айрым реформаларды ишке ашырган. Пмда курулуш иштери (үй, көпүрө, жол ж. б. куруу) жанданып, өлкөнүн өз алдынчалыгын чыңдоо боюнча чаралар көрүлгөн. Ошондой эле 1999-жылдын 31-декабрына чейин Панама каналын Панама өкмөтүнө өткөрүп берүү жөнүндө келишим түзүүгө АКШны макулдаткан. 1981-ж. генерал Торрихос авиа кыйроодон өлгөн жана бийликке полковник Мануэль Норьега баштаган жарандык өкмөт келген. 1989-ж. 20-декабрда АКШ бийлиги Норьеганы наркотик сатууга катышкан деген күнөө менен бийликтен кетирген. 2009-ж. чейин өлкөнүн ички саясий абалы тынчыган эмес. 2009-ж. 3-майда «Демократиялык тандоо» либералдык партиясынын өкүлү Рикардо Мартинелли президенттикке шайланган. Экономикасынын негизин Панама каналын пайдалануу түзөт. 2009-ж. канал аркылуу 14,3 миң кеме өтүп, 198 млн т жүк ташылган. Ошондой эле Панаманын желегин 8,2 миңге жакын кеме колдонуп, 2008-ж. жалпы көлөмү 201 млн т жүк өткөн. Кирешенин көп бөлүгү «ынгайлуу желек» менен жүргөн соода кемелеринен, ошондой эле банк-финансы, камсыздандыруучу компаниялардан жана чет өлкөлүк туризмден түшөт. Ички дүң продукциясынын (ИДП) көлөмү 40,32 млрд АКШ долларын түзөт (2009). Аны киши башына бөлүштүргөндө 12,0 миң доллардан туура келет. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү (% менен) 76,5, өнөр-жайдыкы 17,1, айыл-чарбасыныкы 6,4. 2008-ж. 6,2 млрд кВт-с электр энергиясы өндүрүлгөн. Кант, ром, жин өндүрүлөт. Тигилүү буюмдар, эмерек, тамак-аш – татымал (сүт, томат) өнөр-жайы иштейт. Балык жана жемиштер беленделет. Агрардык секторунда өсүмдүк өстүрүүчүлүк өнүккөн. Негизинен дарбыз, коон, ананас, банан өстүрүлөт. Салттуу өсүмдүктөрү – кофе, бал камыш. Негизги азыктары – жүгөрү жана шалы. Мал чарбачылыгы да бар. Балык жана деңиз азыктары даярдалат. Автомобиль жолунун узундугу (миң км менен) 11,08, темир жолунуку 76. Ири порттору: Колон, Бальбоа. Экспортко айыл-чарба азыктарын, балык жана креветка, эт, кант, металл буюмдары, кийим-кечек чыгарылат. Негизги соода шериктери: АКШ, Коста-Рика, Нидерланд жана Кытай.
Иммельборн
Иммельборн (Immelborn) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Вартбург районуна кирет.
Панама
Тарыхы
Панаманын байыркы маданияты (16-кылымга чейин) Мексиканын маданияты менен Борбордук Америка өлкөлөрүнүн маданият менен карым-катнашта калыптанган. Коло ниялык мезгилдеги шаарлары (Панама, Портебело) ар кандай курулуштар, рыноктор, кампалар, бажы үйлөрү менен толукталган. 20-кылымда Панама менен Колонн шаарында ошол кездеги АКШ архрасынын таасириндеги комплекстер жана имараттар пайда болгон. 20-кылымдын сүрөт искусствосундa Р. Люистин аллегориялык монументтик чиймелери, X. М. Ульонанын экспрессиялык скульптурасы, X. Ф. Аросеменанын пейзаждары менен натюрморттору; Ф. Р. Карчеранын эл турмушуна арналган ксилографиясы белгилүү. Панаманын кийинки замандагы искусствосу кубизимдин (С. Одубер), сюрреализмдин (П. Руньян), попарттын таасиринде өнүккөн. Өлкөнүн борбору Панама шаарында собор жана чиркөөлөр (17-кылым), 1671-ж. пираттар тарабынан өрттөлгөн, эски Панаманын урандылары (16–17-кылымдар) бар.
Билим берүүсү мектепке чейинки тарбиялоону, башталгыч, толук орто, кесиптиктехникалык жана жогорку билим берүүнү камтыйт. Мамлекеттик жана менчик окуу жайлары бар. 15 жаштан жогорку калктын сабаттуулугу 70% ти түзөт (2012). Окутуу 15 жашка чейин акысыз жана испан тилинде жүргүзүлөт. Панама университети (1935) жана «Санта-Мария ла Антигуа» католиктик университети (1965), ошондой эле ири китепканалар, музейлер, илимий мекемелери бар. «La Prenza», «Panama News», «El Siglo» ж. б. гезит-журналдар чыгарылат. Радиоуктуруу 1959-жылдан, телекөрсөтүү 1960- жылдан иштейт.
Иммельборн
Калкы - 1662 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 12,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 63 041. Муниципалитеттин башчысы — Зильфиа Матерн.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Сумсар орто мектеби
Сумсар орто мектеби Сумсар айылында жайгашкан, Чаткал райондук билим берүү бөлүмүнө карайт.
Имараты 1961-жылы курулган. Окутуу орус, кыргыз тилдеринде тилдеринде жүргүзүлөт. 46 мугалим (38 жогорку билимдүү, анын ичинде 8 Кыргыз Республикасынын билим берүү отличниктери) эмгектенип, 508 бала билим алууда. Мектепти 1951-52-жылдары А.Федотов, 1953-64-жылдары И.С.Шаламай, 1964-73-жылдары А.Ф. Приходько, 1971-76 жана 1981-88-жылдары В. О. Цекиндер, 1976-79-жылдары Г.Б.Петров, 1979-81-жылдары Т.Ф.Андерс, 1988-жылдан Л.А.Маняшин етектеп келүүдө.
Алдыңкы педагогдор Л.А.Маняшин, Д.С.Адылбеков, А.Ч .Халитова, Ы.Д.Козубаев, А.Г.Маняшина, С.Б.Садыкова, Г.М.Мадалиева, Р.О.Чынасова эмгектенет.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Реформация
Реформация (латынча reformation – өзгөртүү, кайра куруу, ондоо) – 16-кылымда Батыш жана Борбордук Европа өлкөлөрүндө кеңири жайылган коомдук кыймыл; негизинен феодалдык түзүлүштүн башкы идеологиялык таянычы болгон католик чиркөөсүнө каршы күрөшкөн. Феодалдык мамилелердин жикке бөлүнүшү, жаңы капиталисттик элементтердин пайда болушу, социалдык карама-каршылыктардын курчушу реформациянын чыгышына себеп болгон. Реформация идеялык жактан Кайра жаралуу доорунда даярдалып, анын маанилүү булагын орто кылымдагы ерестер (чиркөөнүн диний окуусунан четтеген агым) түзгөн. Реформациянын идеологдору католик чиркөөсүнүн, анын иерархиясы менен жалпы эле дин кызматчыларынын зарылдыгы жок деп эсептешкен. Реформация кыймылына католик чиркөөсүн ар түрдүү көз карашта сындаган таптар жана социалдык топтор катышкан. Реформациянын негизги багыттары: бюргердик-буржуазиялык (М. Лютер, У. Цвингли, Ж. Кальвин), бул багыт татаал чиркөөлүк шатыны, ыйыктарды, көп диний майрамдарды жоюуну, буржуазиянын мүдөөсүн жактаган «арзан чиркөөнү» талап кылган; элдик багыт (Т. Мюнцер) католик чиркөөлөрүн жоюу, феодалдык эзүүнү жок кылуу, социалдык теңдикти көздөгөн; королдук княздык багыт өз бийлигин чыңдоо жана чиркөөнүн жер байлыгын тартып алууну көздөгөн ак сөөк феодалдардын мүдөөсүн жактаган. Көп өлкөдө реформация кыймылы ири таптык салгылаштарга айланган. Реформация жеңген өлкөлөрдө жаңы протестанттык чиркөөлөр уюштурулуп, Батыш Европада католицизмдин ролу начарлаган.
Бинген (Зигмаринген)
Бинген (Зигмаринген) (Bingen (bei Sigmaringen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Баден-Вюртемберг районуна кирет.
Калкы - 2783 киши(2013-ж.). . Аянты - 37,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 37 008. Мэр — Йохен Фетцер.
Чач учтук
Чач учтук, чачпак, сөлкөбай - жаш келиндер, орто жаштагы аялдар өрүлгөн чачтарынын учуна тагынуучу (кооздук) буюм. Ал бири-бирине шакекчелер менен бириктирилген тегерек, үч бурчтук, төрт бурчтук ж. б. формадагы күмүш тенге тыйын же пластина, ошондой эле жибек чачыктардан турат. Чачыктары чыйратылган жибек жиптен бир карыш узундукта жасалат.
Сноуден (тасма)
"Сноуден" Торонто эл аралык кинофестивалында 2016-жылдын 9-сентябрында бет ачары болгонго чейин Комик-Кон фестивалында экрандаштырылган. АКШнын кинотеатрларында ошол эле жылдын 16-сентябрынан тарта Open Road Films тарабынан көрсөтүлө баштаган. Ал эми Германиянын кинотеатрларына 22-сентябрда кирген. Тасма бир беткей ой-пикирге ээ болгон эмес. 40 млн доллар бюджет менен тартылган тасма 37.3 млн доллар топтоп, кассалык жыйымдары да канааттандыраарлык болбой калган.
Обердакштеттен
Обердакштеттен (Oberdachstetten) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ансбах районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
Муниципалдык түзүлүш
Муниципалдык түзүлүш ( municipal formation ) – шаар, айыл калктуу конушу, бир аймакка бириктирилген бир нече калктуу конуштар, анын чегинде жергиликтүү өзалдынча башкаруу ишке ашырылат, муниципалдык менчик, жергиликтүү бюджет жана жергиликтүү өзалдынча башкаруунун шайланма органдары болот. М. т. аталгысы көп учурда жергиликтүү жамааттар түшүнүгүнүн синоними катары колдонулат.
Кичи Ярней
Кичи Ярней — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Ярней дарыясынын оң жээгинен 6 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 30 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Брюа (Мэн)
Калкы - 9 482 киши. Болжолдуу аянты - 40.4 км². FIPS коду — 23-06925.
Тахеометр
Тахеометр (грекче tachys, tacheos – тез жана ...метр) – тахеометриялык съемка жүргүзүүдө колдонулуучу геодезиялык прибор. Тахометр орнотулган белгилүү бир чекит менен аныкталуучу чекиттин горизонталь жана вертикаль бурчтарын, аралыгын, бийиктигин салыштырмалуу түрдө аныктайт. Тахометр айлантма, номограммалык, авторедукциялык жана ички базалык болуп ажыратылат.
Вопросы философии
Вопросы философии - Советтик илимий журналы
Журналда диалек жана тарыхын материализмдин маселелерин изилдөөнүн натыйжалары, илимий социализмдин жана социалдык курулуштун теориялары баяндалат; социалдык өзгөрүштөргө, маданиятт, логика, этика жанa эстетика, атеизм, философия тарыхына, социологиянын өнүгүшүнө, табият таануунун жаңылыктарына байланыштуу негизги маселелерге филос. корутундулар жасалат; маркстик философияга жат идеяларга жанa теорияларга талдоо жасалган материалдар жарыяланат; философиянын ар түрдүү проблемалары боюнча талкуу жүргүзүлөт. Тиражы 35 500 (1976). 200г жылы 3 миң экземпляры чыккан
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Позерна
Позерна (Poserna) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Вайсенфельс районуна кирет.
Калкы - 384 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 5,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 84 385. Муниципалитеттин башчысы — Хуберт Ханс-Юрген Мельцер.
Росали (Небраска)
Росали (Небраска) (Rosalie) — Небраска штатынын Thurston округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 194 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 31-42250.
Мариенталь
Мариенталь (Mariental (Niedersachsen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Хельмштедт районуна кирет.
Калкы - 1010 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 54 015. Муниципалитеттин башчысы — Курт Барч.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Панафриканизм
Панафриканизм – адегенде расалык эзүүгө жана теңсиздикке каршы чыгып, бүт дүйнөдөгү негрлерди бириктирүү максатын көздөгөн, барабара Африка элдеринин саясий-экономикалык көз карандысыздыгы жана биримдиги үчүн күрөшкөн африкалык улутчулдардын кыймылына айланган идеялык-саясий аракет. Панафриканизм расалык дискриминацияны токтотуу, өнү кара жарандарга саясий укук берүү маселесин талап кылган АКШ жана Вест-Индиядагы негр интеллигенттеринин демилгеси боюнча 19–20-кылымдардын чегинде пайда болгон. Азыркы Панафриканизм панафрикалык 5-конгрессте (Манчестер, 1945) негизделген. Ага У. Дюбуа, К. Нкрума сыяктуу африкалык боштондук кыймылынын ишмерлери катышып, Африка өлкөлөрүнүн көбү өз алдынчалыкка жеткен. Бул идеяны Ливия лидери (1969-2011) Муаммар Каддафи кайрадан көтөрүп чыгып, бирок иш жүзүндө ийгиликке жеткен эмес.
Сумсар орс
Кен өндүрүшү орун алган шаарчалардын калкын, жумушчуларды камсыздоо максатында СССР түстүү металл министрлигинин алдында түзүлгөн. Жетектегендер: Д.Е.Козлов (1952-73), A.Е.Атаханов (1974), A.А.Мамыралиев (1977-97), М.А.Кондаренко (1977-88), В.М.Алиев (1988-93), A.С.Такешов (1993-99), А.Бийчиев (1999- 2004).
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Төмөнкү Ятва (Сланцы) (Белорет району, Башкыртстан)
Төмөнкү Ятва — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Сосн айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 95 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
60 секунд
Кино Калифорниянын Лос Анжелес жана Лоң Бич жергелеринде тартылган.
Муниципалитет (жергиликтүү башкарма)
Муниципалитет (жергиликтүү башкарма) (нем. munizipalitat, лат. municipium – өзалдынча башкаруучу жамаат) – КРде жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы – жергиликтүү маанидеги иштерди өз жоопкерчилиги алдында чечүү үчүн тургундардын өзүлөрү тарабынан түзүлүүчү өкүлчүлүк, аткаруу-тескөө органдары. Жергиликтүү өзалдынча башкаруу тутумуна тургундар тарабынан түзүлгөн жергиликтүү кеңештер, анын аткаруу-тескөө органдары, аймактык өзалдынча башкаруунун коомдук органдары, ошондой эле жарандар жыйыны менен чогулуштары кирет. Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын тутуму КР аймактык-башкаруу ажырымына ылайык түзүлөт.