cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ауборн (Мэн)
Ауборн (Auburn) — Мэн штатынын Андроскоггин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 23 055 киши. Болжолдуу аянты - 170.4 км². FIPS коду — 23-02060.
Пайпстоун (Миннесота)
Пайпстоун (Миннесота) (Pipestone) — Миннесота штатынын Pipestone округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4317 киши. Болжолдуу аянты - 10.2 км². FIPS коду — 27-51388.
Лоббизм (сүрөөнчүлүк)
Лоббизм (сүрөөнчүлүк) (англ. lobbyism, lobby – көп көзүнөн көмүскө күч) – мыйзам долбоорлорун кабыл алдыруу же четке кагуу максатын көздөгөн кандайдыр бир топ же жеке жак тарабынан жеке же кат жүзүндө кайрылуу же болбосо дагы башка ыкмалар (жапырт петицияларды, каттарды, жарыялоолорду уюштуруу) аркылуу парламентчилерге кысым көрсөтүү. АКШда чыккан (1946-жылы Л. жөнүндө атайын мыйзам кабыл алынган); азыр баардык демократиялык өлкөлөрдө бар. Кээбир мыйзам чыгаруу органдарынын алдында лоббисттердин өзүнчө кеңсеси жайгашкан.
Каскэйд (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 939 киши болгон.
Тайюань
Тайюань – Кытайдагы шаар, Шаньси провинциясынын административдик борбору. Фыньхэ дарыясынын (Хуанхэнин алабы) боюнда. Калкы 3,0 млн (2011). Кара металлургия, оор (темир жолунун кыймылдуу курамы, аскердик машиналары) машина куруу (кара металлургия жана тоо-кен өнөр жай үчүн жабдуу), химиялык, жеңил, тамак-аш өнөр жай ишканалары иштейт. Эски паркта – Цзиньцы храмы (6-кылым; 17-кылымда 300дөн ашуун храм, павильон, салтанат бөлмөлөрү, айванча, көпүрөлөр курулган), борбордук бөлүгүндө жыгачтан салынган Шэнмудянь храмы (1023–31), Тайюанга жакын Тяньлуншань тоосунда үңкүр храмы (6-кылым) сакталган. Тайюанга жакын жерде космодром курулган. Тайюандын аймагынан таш көмүр (Сишань), темир кени казылып алынат.
Дарлингтон (Миссури)
Дарлингтон (Миссури) (Darlington) — Миссури штатынын Джентри округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.1 км². FIPS коду — 29-18316.
Калкы
2010-жылы калкы 113 киши болгон.
Вариациялык катар
Мис., 1,—3, 8, 2 санынын Вариациялык катары төмөнкүчө жазылат:—3,1, 2, 8. Вариациялык катардын 2 четки мүчөсүнүн арасындагы аралык — вариациянын интер­валы, ал эми бул интервалдын узундугу анын кеңдиги деп аталат. Ма­том. статистикада Варициялык катар. параметрдик эмес маселелерди чыгаруупун теориясынын негизин түзөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Вариациялык статистика
Вариациялык статистика - тажрыйбага негизделген бөлүштүрүүлөрдүн сан жанa функция мүнөздөмөлөрүн (характеристикаларын) эсептөө.
Эгерде объектилердин кандайдыр бпр группасында жзилденүүчү белгинин көрсөткүчү объектиден объектиге өзгөрүп турса, анда мындай х\, х2,..., хп (п — объектилердин жалпы саны) көрсөткүчтүн ар бир маанисинеге барабар болгон бир п эле ыктымалдыкты туура келтиришет.
Тажрыйбага негизделген бөлүштүрүүлөр дискреттик бөлүштүрүүлөрдүн бөлүгү болот. Байкоолордун хь х2, ..., хn натыйжалары кокус чоңдуктар болгон учур үчүн гана Вариациялык статистиканын талкууланышы терең мазмундуу жfya матем. жактан так жүргүзүлгөн. Байкоолордун саны п жетишерлик чоң болгондо, тажрыйбага не­гизделген бөлүштүрүү Xi кокус чоңдуктардын белгисиз теориялык бөлүштүрүүсү үчүн статистикалык дурус баалоо болот. Бул учурда Вариациялык статистика математикалык статистиканын пайдалуу жардамчы аппараты боло алат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Мелбэта (Небраска)
Мелбэта (Небраска) (Melbeta) — Небраска штатынын Scotts Bluff округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 138 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 31-31570.
Нистеталь
Нистеталь (Niestetal) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Кассель районуна кирет.
Калкы - 10 531 киши(2013-ж.). . Аянты - 22,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 33 020. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Зиберт.
Так жана жуп функциялар
Так жана жуп функциялар, так функция – аныктоо облусу нөлгө карата симметриялуу жана f(-x)=-f(x) барабардыгын канааттандыруучу, башкача айтканда аргументинин белгиси өзгөргөндө өзүнүн да белгиси өзгөргөн функция. Мисалы, у=ах, y=sinx. Жуп функция – аныктоо облусу нөлгө карата симметриялуу болуп, f(-x)=f(x), касиетине ээ болгон функция. Мисалы, у= -Jl-x2, – 1<зс<1, у=х, -оо<х<со. Жуп функциянын графиги Оу огуна, ал эми так функцияныкы координата башталышына симметриялуу.
Варинг маселеси
Варинг маселеси - англис ма­тем. Э. Варинг тарабынан далилдөөсүз аныкталган сандар теориясынын маселеси.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Ичилүүчү сууну санитариялык коргоо
Ичилүүчү сууну санитариялык коргоо – ичиле турган суу булактарынын булгануусун (химиялык жана эпидемиологиялык) алдын алууга багытталган мыйзамдуу санитариялык-техникалык чаралар. Суу жер астындагы суу булактарынан (жабык), ал эми суу аз же жер астындагы суунун сапаты начар болгондо агын суулардан алынат. Сууну коргоо чаралары Кыргызстандын «Ичилүүчү суу жөнүндөгү мыйзамынын» санитариялык эреже жана норма талаптарына ылайык жүргүзүлөт. Негизинен иш-чаралар өзгөчө режимде чектелген санитариялык коргоо аймагында жүрөт. Ал үч бөлүктөн турат: 1) талап катуу коюлган аймак. Бул режимдеги аймакта суу топтолот жана суу түтүктөрү чыгуучу имарат жайгашкан. Ал тегерете тосулуп, айланасына бак-дарак өстүрүлүп кайтарылат; 2) булганыч суулар кошулуп, ичиле турган суунун сапатына таасир тийгизбөө үчүн чектелген аймак. Анын чеги суунун булгануусуна жана табигый тазаланышына жараша болот; 3) байкоо жүргүзүү аймагы, мында суунун башатына чейин эпидемиялык абал көзөмөлдөнөт. Суу менен камсыз кылууда борборлоштурулган зыянсыздандыруу, тазалоо, туздардан арылтуу иштери жүргүзүлөт. Сууну санитариялык коргоону санитэпидемиологиялык станция жүзөгө ашырат.
Фонвизин Денис Иванович
Фонвизин Денис Иванович (3 (14). 4. 1744 же 1745, Москва - 1 (12). 12. 1792, Петербург) - орус жазуучусу, агартуучу. Орус социалдык комедиясына негиз салгандардан. Ак сөөк үй-бүлөдөн. 1755-62-ж. Москваунтине караштуу гимназияда окуган. «Шумпай түлкү» (1762) жана «Кызматкерлериме арноо» (1763-66) деген тамсилдери аркылуу сатирик катары таанылган. «Бригадир» (1769) аттуу содиалдык-турмуштук комедиясында орус ак сөөктөрүнүн француз маданиятына кылган кошоматчылыгын сатиралык мүнөздө ачып берген. «Кемпай» (1783) сатиралык комедиясында дворяндык тарбияны, билим берүү системасын ашкелерелеп, кийинчерээк лакапка айланган помещик-крепостниктер Простаков менен Скотининдердин жана Митрофанушканын образдарын түзгөн. Ф-дин чыгармалары реалисттик орус адабиятына таасир тийгизген.
Гөшиц
Гөшиц (Göschitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Орла районуна кирет.
...Фон
...Фон (гр. phone - тыбыш, үн) - татаал сөздөрдүн үнгө, тыбышка тиешелүүлүктү туюнтуучу бөлүгү (мис., телефон, магнитофон ж. б.).
Логикалык чечмелөө
Логикалык чечмелөө – ой жүгүртүү мыйзамдарынын жардамы менен укук ченемдеринин маанимаңызы жана мазмунун түшүндүрүү жана түшүнүү. Аркыл ыктардан түзүлөт: укук ченемдеринин алдынала көрсөтмөлөрүнөн улам бир катар укуктук тергөөлөрдүн логикалык ой жүгүртүмү, «карама-каршыдан» чечмелөө, кичинеден чоңду карай жана тескерисинче корутундулоо.
Шайдала (Белокатай району, Башкыртстан)
Шайдала — Башкыртстандын Белокатай районундагы айыл, Белянк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 69 киши. Почта индекси — 452586, ОКАТО коду — 80210804008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Энгельштадт
Энгельштадт (Engelstadt) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Майнц-Бинген районуна кирет.
Калкы - 741 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 39 016. Муниципалитеттин башчысы — Хайке Цирен-Хессе.
Норвуд (Колорадо)
Норвуд (Колорадо) (Norwood) — Колорадо штатынын Сан Мигель (San Miguel) округуна караган АКШ шаары.
Радио толкундардын таралышы
Радио толкундардын таралышы – радиодиапазондогу электр-магниттик термелүүлөрдү мейкиндикте радио бергичтен кабыл алгычка берүү процесси. Табигый шарттарда радио толкундардын таралышы атмосфера аркылуу жүрөт. Радио толкундардын таралышы чөйрөдө фазалык ылдамдык менен таралат жана жутулат. Бул толкундардын энергиясынын бир бөлүгү чөйрөнүн электрондору менен иондорун дүүлүктүрөт. Термелүүчү электрондор жыштыгы бирдей, амплитудалары жана фазалары окшош экинчи радиотолкундарды пайда кылат. Радио толкундардын таралышында чагылуу жана сынуу процесстери орун алат. Радио толкундар дифракция жана интерференция касиеттерине ээ. Узун радио толкундар Жер менен ионосферанын арасындагы аба катмарында, дифракциянын натыйжасында таралат. Радио толкундардын ионосферада чагылышы түшүү бурчуна жана анын жыштыгына көз каранды. Ионосферага тик бурч боюнча түшкөн радио толкундар чагылбайт, тар бурч боюнча түшкөндөрү жогорку нурларды пайда кылат, ал эми кең бурч боюнча түшкөн толкундар кайра чагылат. Кыска радио толкундар жер бетинде түз сызыктуу багытта таралгандыктан, кабыл алуу 60–70 км менен чектелет. Бирок ионосфера менен Жердин ортосунда бир нече миң км аралыкка таралат. Орто толкундар үчүн күндүз ионосферадан чагылуу болбойт жана берүү аралыгы аз болот. Түн ичинде ионосферадан чагылуу пайда болуу менен орто толкундар алыска таралат. Атмосферанын бир бөлүгү болгон тропосферанын касиеттери вакуумдун касиеттерине жакын. Натыйжада тропосферада радиотолкундар жер бетин көздөй кайрылып, жер бетинин ийрилигин айланып өтөт жана алыска жетет. Бул өтө кыска толкундар үчүн гана аткарылат. Радио толкундардын таралышына метеорологиялык шарттар, Жердин магнит талаасы өз таасирин тийгизет.
Лаге (Динкель)
Лаге (Динкель) (Lage (Dinkel)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Графство Бентхайм районуна кирет.
Апокалипсис (тасма)
"Апокалипсис" (Apocalypto) - 2006-жылдагы америкалык эпикалык жоруктуу тасма. Режиссер жана продюсери Мел Гибсон. Сценарийин жазган Фархад Сафиния. Тасмага жергиликтүү мексикалык жана жергиликтүү америкалык Руди Яңблад, Раул Трухило, Майра Сербуло, Далия Эрнандес, Иан Уриел, Херардо Тарасена, Родолфо Паласиос, Бернардо Руиз Хуарез, Аммел Родриго Мендоза, Рикардо Диаз Мендоза жана Исраел Контрерас аттуу актерлор катышышкан. Гибсондун "Христостун азабы" деген аталыштагы мурунку тасмасындагыдай эле тасманын диалогу заманбап тилге жакындаштырылган байыркы тилде болот. Тасмада Майа уруусунун юкатек тили англис жана башка тилдин субтитринин коштоосунда колдонулган. Юкатек тили кээ бир жерлерде Майа тили деп да айтылып жүрөт.
Лаге (Динкель)
Калкы - 1014 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 56 013. Муниципалитеттин башчысы — Хенни Нихуйс.
Апокалипсис (тасма)
Чындыгында Майанын кыйроосу 600 жыл мурун болгону менен тасманын окуясы 1511-жылдын тегерегиндеги Колумбияга чейинки Юкатан жана Гватемаладагы окуяны баяндайт. Окуя Майа цивилизациясынын бүтөөрүнө аз калган мезгилде месо-американын бир уруусунун адамы курмандыкка чалынуудан качып, айылы талкаланып жана барымтага алынып кеткенден кийин өз үйбүлөсүн куткарып калуусунун тегерегинде уланат. Тасма ийгиликтүү сатылып, дүйнөлүк аренадан 120 миллиондон ашык киреше алып келген. Киносынчылар Гибсондун режиссердук эмгегин, Диин Семлердин кинематографиясын жана актерлордун роль аткарууларын мактоо менен көпчүлүгү жылуу пикир айтышкан.
Кастлфорд (Айдахо)
Кастлфорд (Айдахо) (Castleford) — Айдахо штатынын желекин-Фолс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.2 км². FIPS коду — 16-13240.
Така тумшуктар
Така тумшуктар (лат. Rhinolophidae) – жарганаттар тукуму. Мурдунун учунда түксүз тери «такага», «ээрге» ж. б. окшош өсүндүсү бар. Ысыкты сүйгөн жаныбар. Эки уруунун 65 түрү негизинен Борбордук Азияда кенен таралаган. КМШ өлкөлөрүнөн Түркмөнстан, Өзбекстан, Казакстан жана Тажикстанда, Кыргызстанда (Алай кырка тоосунда) жолугат. Терең, караңгы үңкүрлөрдө жашайт, түнкүсүн демилгелүү келишет. Абада учуп жүрүшкөн омурткасыз жаныбарлар менен азыктанат. Жылына бирден тууйт. Бир түрү – така тумшук кидик жарганаттын саны азайып кеткен, Кыргызстандын Кызыл китебинин тизмесине киргизилген.
Нандльштадт
Нандльштадт (Nandlstadt) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Фрайзинг районуна кирет.
Калкы - 4977 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 34,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 78 144. Муниципалитеттин башчысы — Якоб Хартль.
Вартан
Вартан - жузум сорту. Аны 1947-ж. Кыргызстан дыйканчылык илимий изилдөө инстититунда селекционер Е. И. Сосина нимранг сортун венгр мускаты менен чаңдаштырып чыгарган.
Шиңгили чоң, сүйрү, салм. 378 г га чейин. Мөмөсү ири, тоголок, кызгылт. Кеч бышат. Ар гектардан 260 ц ге чейин жуүзүм жыйналат.
Миллэр (Небраска)
Миллэр (Небраска) (Miller) — Небраска штатынын Buffalo округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 156 киши. Болжолдуу аянты - 1.0 км². FIPS коду — 31-32130.
Варкиза келишими
Варкиза келишими -Грециянын улуттук-бошт. фронту менн Н. Пластирастын өкмөтүнүн ортосунда 1945- ж 12-февралга Афиныга жакын жердеги Варкизи да түзүлгөн.
Анда өлкөдөгү согуш абалын токтотуу, саясий иш боюнча камактагыларга түгөл амнистия беруу, барымтага кармалгандарды бошотуу, чогулушка, басма сөзгө эркиндик беруу каралган. Пластирастын өкмөту мамл. аппаратты чыккынчылардан тазалоого, бар­дык отряддарды куралсыздандырууга жанa туруктуу армия түзүүгө милдеттенген. Варкиза келишиминде өлкөнүн мамл. түзүлүшү жөнүндө плебисцит (гр. plebisci- tum — эл чечими), андан кийин парламенттик жалпы эркин шайлоо өткөрүү белгиленген. Ушундай шартта гана Грециянын улуттук-бошт. фронттунун жетекчилери армиясын таратып, куралын өкмөт органдарына өткөруп берүүгө макул болушкан. Би­рок Грециянын реакциячыл өкмөтү убадага турбай жацы отряддарды куралдандырган. 1946-ж. 1-сентябрда алдамчылык менен өткөрүлгөн «плебисциттен» кийин өлкөдө монархия калыбына келтирилген.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Бад-Зекинген
Бад-Зекинген (Bad Säckingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Фрайбург административдик округуна карайт. Вальдсхут районуна кирет.
Калкы - 16 765 киши(2013-ж.). . Аянты - 25,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 37 096. Мэр — Мартин Вайсбродт.
Бакфилд (Мэн)
Бакфилд (Мэн) (Buckfield) — Мэн штатынын Оксфорд округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1 723 киши. Болжолдуу аянты - 98.1 км². FIPS коду — 23-08710.
Джэймстаун (Миссури)
Джэймстаун (Миссури) (Jamestown) — Миссури штатынын Манитоу округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.6 км². FIPS коду — 29-36368.
Калкы
2010-жылы калкы 382 киши болгон.
Двухголовая
Двухголовая — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Баренц деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Фомоз
Фомоз - өсүмдүктүн Phoma уруусундагы мите козу карын козгоочу илдети. Капуста, картошка, сабиз, кызылча Ф-у көп кездешет. Илдеттүү өсүмдүктөргө кургак, чуңкур так, кара, кийин бозомук так жана жик түшүп, сактоодо чирийт. Илдет үрөн, өсүмдүк калдыгы, топурак аркылуу жугат. Каршы күрөшүү чаралары: капуста үрөнүн 48-50”С температурадагы сууга 20 мин салып ысытуу; эгүү алдында илдеттүү үрөндү алып таштоо; үрөндү ууландыруу, өсүмдүк калдыгын жок кылуу; туура которуштуруп айдоо; илдеттен таза үрөн эгүү, фунгицид чачуу.
Пайрз (Миннесота)
Пайрз (Миннесота) (Pierz) — Миннесота штатынын Моррисon округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1393 киши. Болжолдуу аянты - 3.5 км². FIPS коду — 27-50776.
Бурбах (Айфель)
Бурбах (Айфель) (Burbach (Eifel)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Ичинен күймө кыймылдаткыч
Ичинен күймө кыймылдаткыч – цилиндрдин жумушчу көңдөйүндө отундун химиялык энергиясын механикалык жумушка айландыруучу жылуулук кыймылдаткыч. Алгачкы газ Ичинен күймө кыймылдаткычын франциялык механик Э. Ленуар ойлоп тапкан (1860). Россияда О. С. Костович биринчи бензин карбюратордуу кыймылдаткычты түзгөн (1880). 1897-ж. Р. Дизель күйүүчү майдын кысылуусунан тутануучу кыймылдаткычты сунуш кылган. Ичинен күймө кыймылдаткыч суюк отун жана газ менен иштөөчү болуп бөлүнөт. Күйүүчү аралашманы цилиндрге үзгүлтүксүз берип туруу ыкмасы боюнча Ичинен күймө кыймылдаткыч 2 жана 4 тактылуу болот. Май менен абанын кошундусунан турган күйүүчү аралашманы даярдоо ыгына карата аралашманы сырттан жана ичтен даярдоочу кыймылдаткычтарга ажыратат. Карбюратордуу кыймылдаткычта аралашма сырттан даярдалып, электр учкуну менен тутанат, ал эми дизелдикте болсо ичтен даярдалып, цилиндрдин ичине кирген аба катуу кысылып, жогорку температурага жеткенде, ага бүркүлгөн күйүүчү май тутанат. 4 тактылуу карбюратордук кыймылдаткычтын жумушчу цикли поршендин 4 түрдүү абалы (такты), башкача айтканда муунактуу валдын эки айланышы менен аяктайт: 1такт аралашманы соруу, 2-такт аралашманы кысуу, 3-такт кеңейүү (жумушчу жүрүш), 4-такт түтүн чыгаруу. 2 тактылуу карбюратордук кыймылдаткычтын жумушчу цикли поршендин эки түрдүү абалы, башкача айтканда муунактуу валдын бир айланышы менен аяктайт. Энергияны өзгөртүү түрү боюнча поршендик, турбиналык (баралык), реактивдүү жана айкалыштырылган болот. Пайдалуу аракет коэффициенти 0,4–0,5. Ичинен күймө кыймылдаткыч. кеңири таралган кыймылдаткычка кирет жана айыл чарба машиналарында, самолёт, тепловоз, кемелерде ж. б. колдонулат.
Ной-Айхенберг
Калкы - 1815 киши(2013-ж.). . Аянты - 27,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 36 009. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Фишер.
Емаши (Белокатай району, Башкыртстан)
Емаши — Башкыртстандын Белокатай районундагы айыл, Емашин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 1116 киши. Почта индекси — 452590, ОКАТО коду — 80210807001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Фергана Убактылуу өкмөтү
Фергана Убактылуу Өкмөтү – 1919-жылдын 22-октябрынан 1920-жылдын 6-мартына чейин Орусиянын Түркстанынын Фергана облусунда Басмачы кыймылы тарабынан Орусиядагы жараандык согушу учурунда түзүлгөн өкмөт.
Радио уктуруу
Радио уктуруу – маалыматты, кайрылууну же музыканы ж. б. радио аркылуу берүү; массалык үгүттөө, билдирүү иштерин жүргүзүүнүн негизги каражаттарынын бири. Радио уктуруу түрдүү тармактарга бөлүнөт: мисалы, коомдук-саясий, маданий, спорт, медицина ж. б. Совет доорунда радио уктуруу байланыш каражаты гана эмес, маалымат булагы катары бааланган. 1917-жылы радиодон Совет өкмөтүнүн декреттери, маанилүү окуялар жана эл аралык кабарлар уктурулган. 1918-жылы Эл Комиссарлар совети (ЭКС) өлкөдө радио техникалык ишти борборлоштуруу жөнүндө декрет кабыл алган. 1919-жылы Нижегород радио (1920-жылы В. И. Ленин жетекчилик кылган) лабораториясында, 1920-жылдан радио уктуруу станцияларында алгачкы тажрыйба жүргүзүлүп, радио уктурууну өнүктүрүүгө өтө чоң маани берилген. 1933-жылы Эл Комиссарлар Совети «СССР ЭКСке караштуу радиолоштуруу жана радио уктуруу боюнча бүткүл союздук комитет жөнүндө жобону» бекиткен. 1945-жылы 7-майда радио күнүн (ЭКС тарабынан) майрамдоо жөнүндө токтом кабыл алынган. 1962-жылы «Бүткүл Союздук радио берүү жөнүндө жаңы жобо» кабыл алынып, анда пландаштырылуучу берүүлөрдүн мазмуну, жанры, уктуруунун мезгилдик талаптары каралган. Радио уктуруу СССР элдеринин 60тан ашык тилинде жана чет өлкөлөрдүн 70ке жакын тилинде жүргүзүлгөн. Уктуруунун орточо суткалык көлөмү 1975-жылы СССРдин калкы үчүн миңден ашык саатты, ал эми Кыргызстанда 22 саатты түзгөн.
Фергана Убактылуу өкмөтү
Тарыхы
1919-жылы сентябрда Ош шаары үчүн болгон салгылашууларда большевиктер партиясынын Анжиян обкомунун командири Мадаминбек Билдиндин аскерлери курман болуп, шаарды басып алышкан 1919-жылдын 10-сентябрында Мадаминбек менен Монстров Анжиянды курчоого алып, 23-сентябрга чейин созулган. 24-сентябрда Паргана фронтунун революциялык аскер кеңешинин башчысы Спасибов Анжияндын жанындагы салгылашта курман болгон.
Ал 1919-жылы 22-октябрда Иркештам (азыркы Кыргызстан) айылында жергиликтүү Басмачылар кыймылынын лидери Курбашы (аскердик наамы) Мадаминбектин төрагалыгы алдында түзүлгөн өкмөт. Буга чейин жоюлуп кеткен Түркстан Ислам Кеңешинин өкүлдөрү да катышты. Ак армияны жактаган бөлүмдөр да өкмөткө кошулган. Түзүлгөн өкмөткө 16 түрк мусулман жана 8 орус министр дайындалды. Мадаминбек Курбашы катары ал башкы командачы да, өкмөт башчы да болгон. Фергана Убактылуу Өкмөтүнүн бийлиги Фергана элинин арасында абдан күчтүү болгон. 1919-жылы октябрда төрт генералдын жетекчилиги астында 150гө жакын ефрейторлук отряд чогултулган.
Мадаминбек, Эргаш-курбашы, Курширмат жана Холбута Эшан Бул бөлүктөрдүн ар бири падышалык армиянын мурдагы офицерлеринен жана түрк офицерлеринен турган аскердик инструктор тарабынан даярдалган. Фергана өкмөттүк армиясы да эгемендүүлүк идеясына берилген кайраттуу, эр жүрөк жаштарды кабыл алып, аларды атайын окуу курстарынан окуткан. Алар Ыраакы Чыгыштын согуш өнөрүн тажрыйбалуу командирлерден үйрөнүшкөн. Башка өлкөлөрдөн курал-жарак сатып алуу боюнча атайын уюм түзүлдү. Бийликтин максаттарын жана милдеттерин элге түшүндүрүү үчүн идеологиялык бирикме да түзүлдү. Ассоциация баракчаларды, чакырууларды, каршы пикирлерди жана билдирүүлөрдү басып чыгаруу жана аларды аскер-армиясы менен коомчулукка таратуу менен алектенген.
1920-жылдардын башында Паргана өрөөнүнө Кызыл Армиянын жаңы бөлүктөрү киргизилгенде Мадаминбектин аскерлери бир катар салгылашууларда жеңилип калган. Монстров менен Муханов Кызыл Армия тарабына өткөн. Мадаминбек менен большевиктердин ортосундагы тынчтык келишиминен кийин Убактылуу Паргана өкмөтү 1920-жылдын 3-июнунда өз алдынча таркатылды.
Курбаштары
Паргана (курбаштары)
Норсглен (Колорадо)
Норсглен (Колорадо) (Northglen) — Колорадо штатынын Адамс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 33 697 киши. Болжолдуу аянты - 19.4 км². FIPS коду — 08-54330.
Варфоломей түнү
Варфоломей түнү — 1572-ж. 24-август түнү Парижде гугенотторго католиктердин кыргын салышы.
Кийин ал кыргын өлкөнүн башка провинцияларына да жайылган. Аны эне-королева Екатерина Медичи менен ка­толиктердин башчылары уюштурган. Булар гугеноттордун күч алып кетишинен чочулап, болочок король Генрих IV үйлөнүү тоюн өткөрүп жаткан түнү (ыйык Варфоломей майрамына тушташ) 3000 ден ашуун гугенотту өлтүрүшкөн. 25-августтан 3- октябрга чейин Франциянын башка шаарларында да гугеноттор көп кырылган. Ошондон улам «Варфоломей түнү»  деген термин кийин уюшкан түрдө кыргын салуу деген маанини берип калган.
Такла-Макан
Такла-Макан (уйгурчадан сөзмө-сөз – кароосуз ээн калган жер) – Кытайдын батышындагы Тарим түздүгүнүн борбордук бөлүгүнөн орун алган чөл. Дүйнөдөгү эң ири кумдуу чөлдөрдүн бири. узундугу батыштан чыгышка карай 1000 кмден, туурасы 400 кмге чейин. Бийиктиги 800–1300 м, бирок айрым токол тоолор 1664 мге (Чоң Тоо) чейин бийиктейт. Тарим дарыясынын жана анын куймаларынын аллювий чөкмөлөрүнүн узак жылдар бою топтолушунан жана шамал менен таралуусунан пайда болгон. Чөлдүн аянты 300 миң км2ден ашык, кумдун калыңдыгы 300 м. Түштүк-чыгышында бархандар жана узундугу 10–13 кмге жеткен кум жалчалары, чет жакаларында шор топурактар таралган. Климаты кескин континенттик. Жаан-чачын аз (жылына 50 мм), атмосферасы чаңдуу. Чөлдүн батышынан жана түндүк четинен Тарим дарыясы агып өтөт. Жаан-чачын көп жааган жылдары чөлдөн Хотан дарыясы агып, Таримге куят (калган дарыялары Кунь-Лундан башталып, чөлдү аралап агып, кумга сиңип кетет). Аймагынын көпчүлүк бөлүгүндө өсүмдүк өспөйт. Кыртыш суулары жер бетине жакын жайгашкан айрым жерлеринде тамариск, баялыш, дарыя өрөөндөрүндө теректүү тугай бадалдары, чанда оазистер кездешет (негизинен Тарим жана Жаркенд дарыясынын боюнда). Туруктуу жашаган калкы жок.
Радиоучкуч
Радиоучкуч – атмосферанын ар түрдүү бийиктигинде шамалдын багыты менен ылдамдыгын өлчөгүч курал. Радио толкундарды чагылдырган бутасы (мишени) бар шар түрүндө болот. Радиоучкучтун атмосферадагы абалы радиолокациялык жол менен аныкталат.
Гревенрода
Гревенрода (Gräfenroda) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Ильм районуна кирет.
Логотип
Логотип ( – сөз, typos – из, так) — ишкананын өз товарларын (продукциясын) маркалоо үчүн колдонуучу фирмалык белгиси (сүрөт, жазуу жана башка). Термин 19-кылымда өндүрүштүн, өндүрүлгөн продукциянын, экспорттун жана атаандаштыктын өнүгүшүндө пайда болуп, эки же үч типографиялык белгинин биригишин билгизген. Алгачкы логотип 1896-ж. (Prudential Insurance кампаниясынын) жарык көргөн. Логотип – кампаниянын кадыр-баркынын негизги элементтеринин бири. Ал биринчи кезекте кампаниянын рынокто өзгөчөлөнүшүнө өбөлгө түзөт. Ошондой эле логотип бир тармактагы ар түрдүү фирмаларды айырмалайт жана товар сапатына кепилдик берген соода белгисин алып жүрөт. Түрлөрү: графикалык оригиналдуу чийме, фирма белгиси, фирмалык блок жана башка. Кыргызстанда ишканалар да логотипти кеңири колдонушат.
Логотип-компаниянын имиджинин маанилүү элементи. Бул, биринчи кезекте, рынокто компанияны аныктоо үчүн кызмат кылат. Логотиптер бир тармактын ичиндеги ар кандай фирмалардын өнүмдөрүн айырмалоо үчүн пайда болгон. Катталган соода маркасы компанияны адилетсиз атаандаштыктан коргойт жана сотто анын укуктарын коргоого мүмкүндүк берет. Керектөөчүнүн кабылдоосунда, белгиленген репутацияга ээ болгон фирманын логотипинин же товардык белгисинин болушу товардын сапатынын кепилдиги болуп саналат. Белгилүү логотиби жок товарлар деп аталат юх.
Мюхельн (Гайзельталь)
Мюхельн (Гайзельталь) (Mücheln  (Geiseltal)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мерзебург-Кверфурт районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
Локаут
Локаут (англ. lock out, сөзмөсөз – кимдир бирөөнү эшикте калтыруу) – эмгектик талаш-тартышка жана иш таштоого, ошондой эле ишканалардын, анын бөлүмдөрү менен өкүлчүлүктөрүнүн жоюлушуна (кайра түзүлүшүнө) байланыштуу жумуш берүүчүнүн демилгеси боюнча иш ордунан бошотуу. Локаут ( англ. lock out – алдынан эшик жабуу) – жумушчуларды массалык түрдө иштен айдоо же ишкананы жабуу; ишкана ээлеринин убактылуу жумушту токтотушу же өндүрүш көлөмүн кыскартышы. Локаут негизинен ишкердин, жумушчулардын иш таштоосуна жана ыгы жок талаптарына ылайык каршы уюштурган чарасы болот. Ал жумушчуларга эмгек акы төлөбөй, кандайдыр бир деңгээлде кысым көрсөтүү үчүн уюштурулат.
Моррилл (Небраска)
Моррилл (Небраска) (Morrill) — Небраска штатынын Scotts Bluff округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 957 киши. Болжолдуу аянты - 1.5 км². FIPS коду — 31-32830.
Локо
Локо (ит. loco ) – 1) товар баасына аны ташып жеткирүүгө байланышкан төлөмдөр кирбей турган бүтүм шарты; 2) чет өлкөлүк валюталарды же баалуу кагаздарды сатып алуу-сатуу бүтүмү, ал боюнча эсептешүү ал түзүлгөн биржада накталай жүргүзүлөт.
Кимберли (Айдахо)
Кимберли (Айдахо) (Kimberly) — Айдахо штатынын желекин-Фолс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.1 км². FIPS коду — 16-43570.
Калкы
2010-жылы калкы 2614 киши болгон.
Такт
Такт (французча tact, латынча tactus – тийүү, сезүү, туюу) билим берүүдө – 1) кимдир бирөөгө же бир нерсеге туура мамиле кылууну, кайрылууну туюндуруучу сезим өлчөмү; өзүн тиешелүү түрдө алып жүрө билүү; 2) музыкада – басымдуу, басымсыз (күчтүү, күчсүз) үлүштөрдүн кезектешүүсүн белгилеген музыкалык өлчөм бирдиги; музыкалык метрдин бирдиги жана өзгөчө формасы. Такт түшүнүгү 17-кылымда калыптанган. Метрдин түрүнө ылайык жөнөкөй (2 же 3 үлүштүү), татаал, (4, 6, 9, 12 үлүштүү), аралаш (мисалы, 5 үлүштүү) жана өзгөрмөлүү такт болуп бөлүнөт. Күчтүүсү тактынын 1-үлүшү; татаал тактта да бир кыйла күчтүү үлүш болот. Такт өлчөмү бөлчөк (мисалы, 2/4) же өзгөчө белги (С – 4/4), такт чектери – тике сызыкча (тактылык белгилер) менен белгиленет.
Фарс Кеңештик Социалисттик Республикасы
Фарс Кеңештик Социалисттик — ( jomhuri-ye šuravi-ye sosiâlisti-ye gilan 1921 же Гилан Республикасы же Перс Советтик Республикасы катары да белгилүү) - Ирандын Гилян останында болгон советтик республика  1912 -жылдын 12-июнунда.
Тарыхы
1909 -жылдан тартып 1911 -жылга чейин Иранда Конституциялык революция учурунда Гилан (Гилян)революциянын маанилүү борбору болгон. Революциядан бир жыл өткөндөн кийин остананын токойлорунда Жеңгел кыймылы (перс тилинен женгел - токой ) түзүлгөн. Анын катышуучулары — прогрессивдуу либералдар, интеллигенциядан турган консти-туциячыл демократтар, дыйкандар жана фермалар, бардык улуттардын: азербайжандар, туркмендер, талыштар, курддар, перстердин майда шаардык жана айылдык буржуазиялары.
Айрумдар
Айрум (Ayrımlar; өз аты - Айрым) - түрк уруусу, азербайжандардын этнографиялык тобу.Азербайжандын батышында, бийик тоолуу аймактарда, Гөйгөл көлүнөн Акстафа дарыясына чейин. Алар азербайжан тилинин батыш диалекти тобундагы айрум диалектинде. Дини боюнча - шиит мусулмандары.
Келип чыгышы
Айрумдун келип чыгышы боюнча ар кандай карама-каршы маалыматтар бар.
Азербайжандын советтик окумуштуулары А. Алекперов жана К. Каракашли айрумдардын автохтондук (кавказ-албан) теги жөнүндөгү тезисти ортого салып, алардын ар бири өзүнчө негиздеген. Кийинчерээк Алекперовдун гипотезасы тарыхый чындыкта ырасталбаганы үчүн сынга алынган.
Улуу Орус Энциклопедиясына ылайык, Айрум түрктөшкөн православдык армяндардын урпактары болушу мүмкүн жана алардын аты армян кай-хоруна (лит. - армян-гректер). Азербайжан жазуучусу А. Хусейнзаде мурда бул теорияны сындаган."Адабиятта дагы эле тастыкталбаган вариант бар, ага ылайык Айрум уруусунун аталышынын прототиби армяндардын «хай-хор» («армян-гректер») сөз айкашы болуп саналат. Бул божомолго төмөнкү фактылар карама-каршы келет: Китепче-и тайфе-и Айрумлу эстелигине ылайык, Айрумдар Хулагу хан (1256-1265) тарабынан Орто Азиядан Сирияга көчүрүлгөн огуз түркмөндөрүнүн арасында болгон. Тимурдун (1370-1405) тушунда алар кайрадан Кичи Азиядан (Рум) Иранга көчүрүлүп, ал жерден Айрумлу деген жаңы атка ээ болушкан. Бул отурукташкандардын кээ бирлери, кажарлар Карабаг жана Гянджа (азыркы Кировабад) зоналарына отурукташкан, ал эми ошол кезде Румлу (б.а. «Кичи Азия») деп аталган айрумдар Шурагел менен Эриванда калган. (Ереван) областтары."Акыркысы боюнча, айрумлу урууларынын аттары: дашанлу, имирли, агсахлу жана экинчи да армян этнонимдерине таандык кылынбайт.
Гусейнзаде белгилеген «. ... ... Айрум тили боюнча гана эмес, рухий жана материалдык маданияттын жана жашоонун бардык салттарында азербайжандык болуп саналат жана бүгүнкү күнгө чейин алардын арасында огуз фольклордук мотивдерин сактап келет».
Лайферде
Лайферде (Leiferde) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Гифхорн районуна кирет.
Айрумдар
Азербайжан тилинин айрум сүйлөшү
Азербайжан тилинин айрум сүйлөгөн диалектисине байланыштуу мындай деп баса белгиленген: «Азербайжан тилинин диалектилеринде жана диалектилеринде азыркы көптөгөн түрк тилдеринде жок кээ бир байыркы формалар сакталып калган. Бул жагынан алганда Айрум диалектиси өзгөчө мүнөздүү, анда башка диалектилерге жана диалектилерге караганда азербайжан тилинин байыркы абалына мүнөздүү болгон лексикалык, фонетикалык жана грамматикалык реликтер көбүрөөк берилген».
Лайферде
Калкы - 4325 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 27,88 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 51 015. Муниципалитеттин башчысы — Маттиас Нерлих.
Айрумдар
Азербайжан тилинин айрум сүйлөшү
Муну менен катар айрум диалектисинде кыпчак элементтери бар, алар Куба, Баку, Шемаха, Нухин диалектилерине, ошондой эле азербайжан тилинин Загатал-Ках жана Жабраил диалектилерине да мүнөздүү.
Жайгашуусу
Орус империясынын доорундагы административдик бөлүнүш боюнча Айрум калкынын негизги бөлүгү Елизаветполь аймакчасында (алты аймакка бөлүнгөн, анын ичинен Айрум махаласы негизинен Айрум кыштактары болгон), Жеваншир округунда – Айрумда, Саатлы; жылы Казак - Боганис-Айрум, Полад-Айрум, Шиник-Айрум; Жевад-жылы - Саатлы ; Ланкаранда - Ахсахлы; Нухинскийде - Чолахлыда.
Азербайжандын Газах районунда Гушчу Айрим ( Quşçu Ayrım ) жана Баганис Айрым (Азерб. Баганис Айрым), Барда районундагы Саатлы кыштагы (азерб. Саатлы), Шамкир районундагы Жаңы Гойча кыштагы (азерб. Йени Гёйче), Товузда - Молла Айрым айылы, Келбажарда - Ашагы Айрим ( Aşağı Ayrım ) жана Юхары Айрым (азерб. Yuxari Ayrım), Армения шаарынын Айрум жана Gegharkunik Унтеберген (Как скачаÑ. Göyçe mahalı) аны мекендеген Айрумдун эстелигин алып жүрөт.
Антропология
Байкоолорго Караганда К. Каракашли айрумдары сырткы көрүнүшү боюнча абдан айырмаланат. Алардын арасында кара көздүү брюнеткалар жана көк көздүү блондинкалар бар. Айрумдун антропологиялык көрүнүшүнүн дагы бир өзгөчөлүгү – бийиктиктеги чоң айырмачылык. Алардын эң бийиктери Чырахлы (кырг. Чыракты) айылында жашашат.
Тарыхы
16-кылымдын аягында айрумдар экиге бөлүнгөн: бири Перс Азербайжанынын аймагына көчүп келип, бул жерде Шах Аббастын атынан Шахсеван атын алган, экинчиси эски ордунда калып, бир нече уруктарды же урууларды түзгөн: Айрум., Саатлы, Ахсахлы я Чолахлы. Фарс Азербайжан кетти Айрумдар басып Ардабил бар чөлкөм. Бул жерден алар кийинчерээк Закавказьеге өтүп, адегенде Муганга негизделип, кийин бүт Азербайжанга чачырап кетишкен.
Кийин бир Turkmanchay келишимге 1828, ага ылайык Персия болджалсыз Ериван жана Гянджа Россияга, Аббас Мирза, аймактарда жашаган бир нече түрк урууларынын жетеги менен түрк урууларынын согуш натыйжалуулугун жогорулатуу боюнча урчугуна чейин аларды жол таажысы төрөсү, Аракс дарыясынын түштүк бөлүгү, аларды сыйлык катары түшүмдүү жерлерди жана таттуу жайыттарды сунуш кылат. Жакын болгон, алардын ата-бабаларынын мал көчүп Алардын бири, Айрум уруусу болгон Гүмридеги (азыр шаар Армения ) Аважиг үчүн, бир району батыш түздүм.
Белгилүү өкүлдөр
Айрумдан Таж ол-Молук Айромлу – Иран ханышасы, Ирандагы Пехлеви династиясынын негиздөөчүсү Реза Пехлевинин жубайы, Реза Пехлевинин энеси – Нуш Афарин келген. Айромлу жана шахтын саясий полициясынын башчысы генерал-лейтенант Мохаммед Хосейн хан Айрумлу.
Варшава герцогдугу
Варшава герцогдугу, Варша­ва княздыгы — Наполеон империясынын курамындагы вассал мамлекет, Тильзит келшиминин (1807) негизинде түзүлгөн.
Пруссиядан жана Австриядан (1809) тартып ал­ган поляк жерлери да Варшава герцогдугуна бириккен. 1812-ж. Наполеон Орусияга жортуул жасаарында Варшава герцогдугун Франция армиясы негизги база ка­тары пайдаланган. Вена конгрессинин (1814—15) чечимине ылайык Варшава герцогдугунун территориясы Орусия, Австрия жана Пруссияга бөлүп берилген (Краков шаарынан башкасы). Краков ушул 3 өлкөнүн протектораты катары өз алдынча Краков республикасы болуп түзүлг­өн.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Динозерка
Динозерка — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Тылуга дарыясынын сол жээгинен 29 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 9,200 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча : 03040000112103000053588
Шигаевка (Белокатай району, Башкыртстан)
Шигаевка — Башкыртстандын Белокатай районундагы айыл, Емашин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 39 киши. Почта индекси — 452590, ОКАТО коду — 80210807002.
Лоро эсеби
Лоро эсеби – 1) чет өлкөдө банктарындагы корреспонденттик эсептеги каражаттар; 2) ал банктагы башка бир банктардын корреспонденттик эсептери (арбири өзүнчө сальдолонуучу тийиштүү эсептин пассивдүү сальдосу).
Шигаевка (Белокатай району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Эндлихгофен
Эндлихгофен (Endlichhofen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Калкы - 151 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 41 037. Муниципалитеттин башчысы — Ульрих Биркенсток.
Фольклористика
Фольклористика - фольклор (эл чыгармачылыгы) жөнүндөгү илим. Фольклористикада калайык жараткан (оозеки көркөм чыгарма, ыр, музыка, хореография, драма ж. б.) коллективдүү чыгармачылык изилденет. Европада Фольклористиканын жанданышына 18-кылымдын агартуучуларынын иш-аракети түрткү болгон. Россияда Фольклористиканын жаңыча иштелишине 19-кылымдын революциячыл демократтарынын фольклорго карата көз карашы таасир тийгизген. 19-кылымда жана 20кылымдын башында жаралган дүйнөлүк Фольклористикадагы негизги багыттар: миграциялык теория (Т. Бенфей), антропологиялык мектеп (Э. Б. Тайлор), этнопсихол. мектеп (В. Вундт), география-тарых (финн) мектеби (Ю. жана К. Крундар). Россиядагы Ф-нын ири өкүлдөрү: A. Н. Афанасьев, Ф. И. Буслаев, Н. Веселовский, П. В. Киреевский, A. Н. Пыпин ж. б. 20-кылымда фольклордо социологиялык изилдөө кеңири тарап, ал Россияда тарыхый мектеп (В. Ф. Миллер) деп аталган. Фольклористикадагы идеалисттик тенденциялар 20-кылымда батыш европалык ар кандай мектептер менен америкалык Ф-да айрыкча күчтүү болгон. 1950-жылдардын ортосунан тартып дүйнөлүк Фольклористикага мүнөздүү багыт структурализм (К. Леви-Строс) болгон. Кыргыз Фольклористикасынын тарыхы советтик доордон башталат. Ага чейин Ч. Валиханов, В. В. Радлов, Д. Алмаши, Б. В. Смирнов сыяктуу илимпоздор кыргыз фольклорунун, айрыкча «Манастын» айрым үлгүлөрүн жазып алып, өз пикирлерин айткан.
Революциядан кийин эл чыгармаларын жазып алуу, изилдөө колго алынган. Фольклордук чыгармаларды эл арасынан жыйноо, жазып алуу ишине зор эмгек сиңиргендер: К. Мифтакое, Ы. Абдрахманов, A. В. Затаевич. Кыргыз Ф-сынын өнүгүшүнө зор салым кошкондор: К. Рахматуллин, М. Вогданова, М. Ауэзов, П. Фалев, Е. Поливанов, В. М. Жирмунский, Б. М. Юнусалиев ж. б-дын «Манас» (к. Манас таануу) баштаган фольклордук чыгармалар боюнча илимий эмгектери бар. Эл чыгармалары өз алдынча жыйнак болуп чыгып жатат. «Эл адабияты» деген серия менен 1996-2003-ж. ичинде КР УИАнын мурдагы Манастаануу жана көркөм маданияттын улуттук борборунун илимий кызматкерлери тарабынан, А. Акматалиевдин жалпы редакциясы астында 40 томдук деп пландаштырылган китептердин 30 тому жарык көргөн.
Варшава келишими (1768)
Варшава келишими — Орусия менен Польшанын ортосунда 1768-жылдын 24-февралында (6-мартында) түзүлгөн.
Екатерина II өкмөтү диссиденттердин (католиктен башкалар, б. а. православныйлар менен протестанттар) тең укуктуулугу жөнүндөгү маселени Польшанын ички ишине киилигишүүгө пайдаланган. Варшава келишими боюнча дисспденттер католиктер менен тең укукка ээ болгон. Речь Посполитаянын негизги мыйзамдары (крепостной укук, королдун шайланышы ж. б.) бузулбай кала берген.
Булактар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Бангор (Мэн)
Бангор (Мэн) (Bangor) — Мэн штатынын Пенобскот округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 35 473 киши. Болжолдуу аянты - 90.0 км². FIPS коду — 23-02795.
Нассенфельс
Нассенфельс (Nassenfels) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Айхштет районуна кирет.
Ной-Анспах
Ной-Анспах (Neu-Anspach) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Жогорку Таунус районуна кирет.
Калкы - 14 798 киши(2013-ж.). . Аянты - 36,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 34 007. Мэр — Клаус Хоффман.
Нун (Колорадо)
Калкы - 471 киши. Болжолдуу аянты - 4.6 км². FIPS коду — 08-55045.
Муллэн (Небраска)
Муллэн (Небраска) (Mullen) — Небраска штатынын Hooker округуна караган АКШ шаары.
Ной-Анспах
Шаар административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Муллэн (Небраска)
Калкы - 491 киши. Болжолдуу аянты - 1.0 км². FIPS коду — 31-33250.
Нассенфельс
Калкы - 1920 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 76 149. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Хустерер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Палисэйд (Миннесота)
Калкы - 167 киши. Болжолдуу аянты - 1.2 км². FIPS коду — 27-49498.
Радиофизика
Радиофизика – физиканын радиодиапазондогу электр-магниттик термелүүлөр жана толкундар менен байланышкан физикалык процесстерди изилдөөчү бөлүгү. Андай процесстерге радио толкундун дүүлүгүшү, таралышы, кабыл алынышы, жыштыгынын өзгөрүшү ж. б. кирет. 20-кылымдын 20–30-жылдарынан калыптанган. Радиофизика менен астрономиянын негизинде радиоастрономия пайда болду. Радиоастрономияда космостук булактардан келген өтө начар сигналдар кабыл алынып, анализделет; жогорку сапаттагы бурчтук ажыратуу жөндөмдүүлүгүнө ээ болгон антенна менен интерферометрлер жасалат; космостук булактардын нурлануусунун жаратылышы изилденет. Радиофизиканын жетишкендиктери физиканын электроника, микроэлектроника, диэлектриктер физикасы, жарым өткөргүчтөр физикасы бөлүмдөрүнүн өнүгүшүн шарттады. Радиофизиканын негизги методдору болуп төмөнкүлөр эсептелет: 1) электрдик термелүүлөрдү өзгөртүп түзүү, аларды чөйрөгө таратууну изилдөө, радио толкундарды кабылдоо жана күчөтүп пайдалануу; 2) радио толкундарды чөйрөгө таратуу жана кабыл алуу боюнча антенна теориясынын негизги принциптерин иштеп чыгуу; 3) радио толкундардын жер бетинде таралышын изилдөө.
Истон (Миссури)
Истон (Миссури) (Easton) — Миссури штатынын Бьюкенен округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.6 км². FIPS коду — 29-21034.
Калкы
2010-жылы калкы 258 киши болгон.
Ичке
Ичке – Ат-Башы районундагы суу, Кара-Коюн суусунун оң куймасы. Узундугу 23 км, алабынын аянты 148 км2. Ат-Башы кырка тоосунун Түндүк-батыш капталынан агып түшөт. Алабынын деңиз деңгээлинен орточо бийиктиги 3500 м, эң бийик жери 4432 м. Куралуу облусуна кирет. Суу өрөөндүн төрүндөгү мөңгүнүн жанындагы чакан көлдөн башталып, кууш колот аркылуу түндүккө агып, бир нече куймалары кошулуп, Жаакташ өтөгүнөн ары Кара-Коюн өрөөнүнө чыгат. Төрүндөгү Жеңи-Ичке ашуусу аркылуу Чатыр-Көл, Ак-Сай өрөөндөрүнө мал ашырылат. Жылдык орточо чыгымы 1,60 м3/сек, эң көбү май, июнда, эң азы февралда байкалат. Алабында жалпы аянты 0,7 км2 келген 4 чакан мөңгү бар. Сугатка пайдаланылат. Айрым адабият, карталарда Ичке суусу Жеңичке, Жеңишке деп туура эмес жазылып жүрөт.
Радиоэкология
Радиоэкология экологиянын радиоактивдүү заттардын организмде топтолушун жана биосферадагы миграциясын изилдеген бөлүгү. Эки негизги багыты бар. Биринчиси радионуклиддердин экосистемада жана анын компоненттеринде (топурак ж. б.) болушун жана таралуусун, экинчиси иондошкон нурдануунун биотага жана адамга тийгизген таасирин изилдейт. Радиоэкология 20-кылымдын 50-жылдарында ядролук куралды сыноонун натыйжасында айлана-чөйрөнүн радиоактивдүү заттар менен булганышынын негизинде пайда болгон. Ага В. И. Вернадский, A. М. Кузин, A. А. Передельский ж. б. окумуштуулар зор салым кошкон, к. Радиоактивдуу заттар менен булгануу.
Лот (тоорук топусу)
Лот (тоорук топусу) – келишим боюнча берилүүчү товар партиясы. Бир буюмдан туруучу (антиквариат буюмдар, спорттук ат), же болбосо сапаты боюнча бирнече бир тектүү буюмдардан туруучу (терилер тобу, бирдей сапаттагы чай таңгагы) товарлардын мындай аталышы Л-ко бөлүнгөн тоорук соодасында кеңири тараган. Иреттүү номери бар ар бир тоорук топусуна өзалдынча баа коюлат.
Варшава договору (1955)
Варшава договору (1955) — социалисттик мамлекеттердин коргонуу уюму.
Достук, кызматташтык жана өз ара жардам жөнүндөгү ушул договорго 1955-ж. 14-майда социалисттик мамлекеттердин Варшава кеңешмесинде Албания, Болгария, Венгрия, ГДР, Польша, Румыния, СССР жана Чехословакия кол койгон (Албания 1962- жылдан Варшава договорунун ишине катышпай, 1968-ж. сентябрда кол үзгөн).
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Маймылдар планетасынын таң жарыгы
"Маймылдар планетасынын таң жарыгы" (Dawn of the Planet of the Apes, Планета обезьян: Революция) - 2014-жылы тартылган америкалык илимий-фантастикалык тасма. Режиссеру Мэтт Ривс, сценарийин жазган Марк Бомбэк, Рик Жаффа жана Аманда Силвер. Катышкандар: Энди Серкис, Жейсон Кларк, Гэри Олдмен, Kери Рассел, Тоби Кеббел жана Коди Смит-Макфи. Бул тасма "20th Century Fox"тун "Маймылдардын чыныгы планетасы" сериялуу тасмасынын кайра жаралуусунан башталган, 2011-жылы тартылган "Маймылдар планетасынын көтөрүлүшү" тасмасынын уландысы. Таң жарыгы көтөрүлүштөн он жылдан кийин жаралган. Окуя кара тумоо адамзатты тыптыйпыл жок кылып салган мезгилде Сан-Францискодо бир ууч эл бул кесепеттен аман калуунун жолун издейт. Ал эми Цезарь акыл-эстүү маймыл коомун өзүнө баш ийдирүү менен алек болот.
"Маймылдар планетасынын таң жарыгы" 2014-жылы 11-июлда АКШ жана Канадада жарыкка чыгып, сынчылар тасманын визуалдык таасирин, баянын, багытын, ишке ашышын, музыкалык баасын эмоциялык таасирин мактоого татырлык деп баалашкан. Тасма көп сатылып, дүйнөлүк аренада $710 миллиондон ашуун каражат топтоо менен "Эң мыкты визуалдык таасир" наамындагы Оскар сыйлыгын алган. "Маймылдар планетасы үчүн согуш" деген ат менен чыга турган тасманын үчүнчү чыгарылышы 2017-жылдын 14-июлунда жарыкка чыгат.
Фолкнер Уильям
Фолкнер Уильям (25. 9. 1897, Миссисипи штаты, Нью-Олбани - 6. 7. 1962, Миссисипи штаты, Оксфорд) - америкалык жазуучу. Оксфорд университетинде окуган. Аскердин кайгылуу тагдыры жөнүндөгү «Аскер сыйлыгы» (1926), Түштүктүн жер ээлеринин жакырланышын сүрөттөгөн «Желимчелер» (1927), «Сарторис» (1929), «Уу-чуу жана жаалдвшуу» (1929) сыяктуу романдардын автору. Анын «Өлүм төшөгүндо» (1930), «Ыйык жай» (1931), «Августтагы жарык» (1932), «Пилон» (1935) романдарында бурж. цивилизациянын кемчиликтерин көрсөтөт. «Зордукчулар» (1948) романынданегрлердин кордукталышын айыптап, «Насыят сөз» (1954) романында согуштун жүзүн ачат. «Кыштакча» (1940), «Шаар» (1957), «Адеми үй» (1959, үчилтик) деген романдарында АКШдагы капиталисттик мамилелердин калыптанышын сүрөттөп, коммунисттердин образын ачык көрсөтөт. Нобель сыйлыгынын лауреаты (1949).
Гревенталь
Гревенталь (Gräfenthal) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Заальфельд-Рудольштадт районуна кирет.
Калкы - 2471 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 36,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 73 028. Мэр — Хенри Бехтольдт.
Шаар административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Бурвайлер
Бурвайлер (Burrweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Вайнштрассе районуна кирет.
Калкы - 822 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 37 015. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Рабольд.
Дровяная (Крынка куймасы)
Дровяная — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Крынка дарыясынын оң жээгинен 22 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.