cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Батыш саргата чопо кени
Ийилгичтиги 9-11,5. Курамындагы сууда ээрүүчү туздун өлчөмү 0,56-2,3%. Чоподон «100» жана «125» маркасындагы кыш даярдоого болот. Ресурсунун божомолдуу запасы 35 млн м3.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Толук инновациялык-инвестициялык түрмөк
Толук инновациялык-инвестициялык түрмөк – бирдиктүү компьютерлештирилген башкаруу астында инвестицияны, маркетингди камсыз кылууну, долбоор-тапшырыкты «ачкычка чейин» жүзөгө ашырууну, товарлар менен кызмат көрсөтүүлөрдү сатып өткөрүүнү, кайра инвестициялоону ж. б. д. у. с. камтыган иш-аракеттердин ырааттуулугу.
Маквиль (Кентукки)
Маквиль (Кентукки) (Mackville) — Кентукки штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 206 киши. Болжолдуу аянты - 1.0 км². FIPS коду — 21-49206.
Ленин-Буляк (Бураев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Булл Крик (Миссури)
Булл Крик (Миссури) (Bull Creek) — Миссури штатынын Taney округуна караган АКШ шаары.
Ульм
Калкы - 122801 киши(2013-ж.). . Аянты - 118,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 21 000. Мэр — Эдгар Лам.
Шаар административдик курамы боюнча 18 шаардык районго бөлүнөт.
Боргентрайх
Боргентрайх (Borgentreich) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Хөкстер районуна кирет.
Калкы - 9092 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 138,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 7 62 012. Мэр — Бернхард Темме.
Толук лицензия
Толук лицензия – патентке негизделген бардык укуктарды патенттин колдонулуу мөөнөтү бүткөнчө пайдаланууга укук берген лицензия.
Эсенбаев Келдибек
ЭСЕНБАЕВ Келдибек  (7. 01. 1923-ж. азыркы Нарын облусу, Кочкор району, Кара-Суу кыштагы – 23. 07. 2015-ж., ошол эле жер) – эмгек жана согуш ардагери; Эсенбайэсепчинин уулу; белгилүү акын Келдибекова Шербеттин атасы.Эсенбаева Кулийпа (1.05.1926-17.03.2020)өмүрлүк жубайы.
Эмгек жолу
Кочкор районундагы Үч-Булак башталгыч мектебинин завучу, директору (1940–41), Кара-Суу орто мектебинде завуч, директор (1940–41), Кызыл Армиянын катарына чакырылып (1942), Ленинград жана Белорус фронтторунда согушка катышкан (1942–44). Жаратына байланыштуу согуштан кайткандан кийин Кара-Суу орто мектебинин директору (1944–51), Кочкор райондук эл агартуу бөлүмүндө инспектор (1951–53), Жаңы-Жол орто мектебинин директору (1953–55), Төлөк орто мектебинин директору (1955–59), Жданов атындагы колхоздо партуюмдун секретары, башкарманын орун басары, башкармасы (1959–64), Кара-Суу орто мектебинин дериктору (1964–83). 1939–40-жылдары манасчы Шапак Рысмендеевдин өз оозунан Мендирман кичи эпосун жазып алып, Кыргыз ССР Илимдер Академиясынын кол жазмалар фондуна тапшырган. "Кызыл жылдыз", "Ата Мекендик согуш", "Даңк" ордендери жана башка медаль, грамоталар менен сыйланган. Кыргыз ССР (1975) жана СССР Эл агартуусунун (1980) отличниги.
Унтерегг
Унтерегг (Unteregg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Төмөнкү Альгой районуна кирет.
Калкы - 1404 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 23,70 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 78 207. Муниципалитеттин башчысы — Марлене Прайзингер.
Виннэтт (Монтана)
Виннэтт (Монтана) (Winnett) — Монтана штатынын Petroleum Округуна караган АКШ шаары.
Батыров Максүт
Батыров Максүт (1950-ж. т., Токтогул шаарчасы) - Кыргыз Республикасынын эл агартуу отличниги.
Виннэтт (Монтана)
Калкы - 185 киши. Болжолдуу аянты - 2.5 км². FIPS коду — 30-81100.
Батыров Максүт
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Вапельфельд
Вапельфельд (Wapelfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Рендсбург-Экернфөрде районуна кирет.
Калкы - 328 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8,11 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 58 167. Муниципалитеттин башчысы — Йоханнес Меренс (жергиликтүү блок).
Бир өлкөнүн өнүгүү тарыхы
«Бир өлкөнүн өнүгүү тарыхы» — орус коомдук ишмери жана диний кызматкер Григорий Спиридонович Петровдун жазган китеби (1866—1925). Октябрь революциясынан кийин, Петров Сербияда жашап жатканда, Финляндия тууралуу жазылган китеп. Китеп Финляндия өлкөсүн идеалдуу өлкө катары сүрөттөп, аны Орусия жана башка өлкөлөргө үлгү болорун сунуштагандай жазылган . Китеп 2013 жылы кыргыз тилине которулуп,  KITEP.KG басмаканасы тарабынан басылып чыгарылган.
Петровдун өлүмүнөн кийин китеп көп жолу кайрадан бастырылып чыгарылган(анын ичинде 14 жолу болгар тилинде жана 16 жолу түрк тилинде).
Китептин автору
Григорий Спиридонович Петров (1866—1925) — диний кызматкер, коомдук ишмер, журналист, публицист жана үгүттөөчү. Ямбург шаарында төрөлгөн (азыргы — Кингиссеп). Санкт-Петербург диний академиясын аяктаган. Михайлов артиллериялык окуу жайында, Пажеск корпусунда, Александров лицеинде, Политехника институтунда жана башка көптөгөн гимназияларда сабак берген. Анын жазган чыгармалары Санкт-Петербург шаарында өтө кең тарап, Петров тез арада эле атактуу боло калган.
Кайрадан басып чыгарылышы
1925 жылы автордун өлүмүнөн кийин китеп болгар тилинде жарыка «В страната на белите лилии» («Ак лилиялар өлкөсүндө») аталышы менен жарыка чыгат. .
Болгар тилинен китеп түрк тилине которул чыгган, биринчи чыгарылышы Стамбул шаарында 1928 жылы болгон. Түрк лидери Мустафа Кемал Ататүрк китептин абдан жактыргандыгынан, аны «жашоону жаңыртуу» колдонмосу катары окуу жайлырынын окуутуу программасына кошулуусун сунуштайт.
Китептин мазмуну
Жашоону оңдогондордун окуюлары.
1909-1910-жылдары Финляндияны эки жолу кыдыруу мүмкүнчүлүгүнө ээ болгон элем. Бул өлкө адамга өзгөчө бир таасир калтырат. Бөлөк өлкөлөргө эч окшобойт. Адамдары да башкалардан айырмаланып турат. Биздин пикирлерибиз, кыймыл аракеттерибиз, жашоого болгон көз карашыбыз жана мамилелерибиз аларда жок. Кайсыдыр бир башка планетанын өкүлүндөй сезилишет. Ыйык китепте баяндалгандай, ак лилия гүлдөрүн эске салат. Ак лилиялар өлкөсү жөнүндө өзүмдүн чөнтөк дептеримдеги жазган күндөлүгүмдү жана байкоолорумду 1914-жылы «Съвременна мысл» деген журналга жарыялаган болчумун. Мен анда төмөнкүлөрдү белгилеген элем: …Финляндиядагы маданияттын мындай жогорулашы Европанын эч жеринде жок. Ал эң жаш өлкөлөрдүн катарына кирет. Калкы Волга дарыясынан өтүп, Урал тараптан көчүп келген. Балким байыркы болгарлар менен кошуна же алардын бир уруусу болгон чыгаар.
Бир кездерде «Эч кимдин бизге зыяны тийбесин, жапа чектирбесин» дешип тынч жерлерди издешиптир. Ансыз деле алар өздөрүнө таандык табиятына ылайык жоош-момун христиан адамдар болушкан. Эч ким жашабай турган жана жашай албай турган бүгүнкү мекенине келип жайгашышкан. Орусия менен Швеция азыркы Финляндияны ондогон, жүздөгөн жылдар бою табигый бир чеп катары колдонуп келген. Бир өлкөнүн өнүгүү тарыхы 6 Швециялыктар дагы, орусиялыктар дагы Финляндияда чоң саздар жана өтүүгө мүмкүн болбогон чытырман токойлор көп болгондугунун айынан согушуу үчүн бири-бирине аскердик унаа жөнөтө алган эмес. 1808-жылдан баштап биринчи дүйнөлүк согушка чейин Финляндия орустардын бир облусу болгон. Бирок өздөрүнө таандык мыйзамдарга ээ болушкан. Бул укук аларга Александр I тарабынан берилген. 1894-жылы Николай II тарабынан дагы да бекемделген.
…Петербург жана Вибург шаарларынын арасындагы жол көп дегенде 4 саатка созулат. Петербургда фин улутундагылар эмгектенген жеке менчик бир фин бекети (вокзал) бар. Бул бекетке алгачкы кадамды таштаганда эле өзгөчө бир жылуу сезим пайда болот. Орус бекеттеринде жана кассаларында булардан айырмаланып чаң, кир, иретсиздик дароо байкалып, кыйкырышуулар, ызы-чуулар тынчыңды алат. Фин бекеттери болсо таптаза, иреттүү жана тынч. Вагондорунда да аябай чоң айырма бар. Биздегиге окшогон орус вагондору түкүрүк идиши сыяктуу. Дубалдары сыйрылган, ар түрдүү сөздөр жана аттар жазылган. Жүргүнчүлөр менен контролерлор арасында же жүргүнчүлөрдүн өздөрүнүн арасында ар түрдүү түшүнбөстүктөр орун алган. Фин вагондорунда болсо, ар ким өз ордун билет. Мындай жагымдуу абалды немис вагондорунан гана кездештирген болчумун. Эч кандай түшүнбөстүк жок, эч ким вагонго түкүрбөйт, катуу үн менен сүйлөбөйт, чылым чекпейт. Өрнөктүү тазалык орун алган. Жол акысы арзан болгон үчүнчү класстагы жатуучу жайы бар вагондор да абдан сонун жасалгаланган, таптаза, шейшептер салынган. Сапарда эч ким эч кимге тоскоолдук жаратпайт. Уктап жатсаң эч ким катуу сүйлөп ойготпойт. Финдер негизи эле сүйлөбөйт, шыбырашат…
Хелсинкфорс шаарында же финдер өздөрү айтышкандай Хелсинкиде, Вибург шаарында же финче айтканда Випуриде жана бардык чоң шаарларында көчөлөрдөн миңдеген адамдарды көрүүгө болот. Бирөөлөр келет, дагы бирөөлөр кетишет. Бир өлкөнүн өнүгүү тарыхы 7 Жалгыз жүргөндөр, кошо жүргөндөр, жолугушкандар, токтоп тургандар жана сүйлөшкөндөрдү көрүшүң мүмкүн. Бирок, бакырып-кыйкырып тынчтыкты бузган эч ким жок. Жөөлөшкөн көпчүлүктүн үнү да угулбайт. Финляндияда орус маданияты болбогондугунун биринчи белгиси да ушул. Бул өлкөдө полициялар жана аскер кызматкерлери да кыйкырып сүйлөшпөйт. Фаэтон ээлери (тиешелүү жүргүнчүлөрдү ташуучу ат арабаны башкарган адам) да жүргүнчүлөрдү кагып-силкмек түгүл, аларга кайрылган кезде үнүн да бийик чыгарбайт. Жолугуп калган достор пикир жана сезимдерин бакырып айтышпайт. Финдер жалгыз гана эркин болгондуктары үчүн эле каалаган убакытта каалаган ырын ырдап, каалаган музыкасын чалганга укугубуз бар деп ойлошпойт. Францияда деле жайкы түндөрү көчө ызы-чуусунан уктай албай чыгасың. «Баткактар өлкөсү» делген Финляндияда болсо адамдар башкалардын эгемендигине көбүрөөк маани берип урмат кылышат. Ал жерде эгемендүүлүк жана эркиндик жогору бааланат. Бирок алардын эгемендик түшүнүгү болбогон эле шылтоолор менен башкалардын тынчын алуу маанисин билдирбейт…
Бекетке келгенде унаадан түшөсүң да, тамактануучу жайга бет аласың. Европанын бардык жерлеринде ашканалар кандай экендиги баарына маалым. Тамак-аштын үч-беш эселенген баада сатылаары белгилүү. Фин ашканасы менен ресторандарында эч нерсе сатылбайт. Ашканасына дасторкон жайылат да, тамактар ортодогу атайын үстөл үстүнө тизилет. Текчелердин бир четинде ар түрдүү табак, бычак, вилка жана кашыктар көрүнүп турат. Тамактангысы келген жүргүнчүлөр үстү ачык коюлган каалаган тамагынан каалашынча тандап алып тамактанышат да, кассага 1 же 1,5 марканы өздөрү барып төлөп коюп кетишет.
Вибургдагы мейманканада (финче: равинтола) эки апта бою жашадым. Канча күн жатканым, канча таңкы, канча түш Бир өлкөнүн өнүгүү тарыхы 8 кү, канча кечки тамак жегеним тууралуу мейманкана өкүлдөрү кабарсыз болчу. Чыгымдарымдын эсебин өзүм чыгарып, акчасын төлөшүм керек.
Трамвайда билет саткан да, текшерген да эч ким жок. Жол акыны атайын кутучага таштайсың да каалаган жериңе чейин бара аласың. Менин таң калуума жооп кылып, финляндиялык бир мугалим мунун себебин мына мындай түшүндүрдү:
-Жалпы Европада болгондой эле Орусияда дагы калкка ишенимдин болбогондугу үчүн билет сатылса кондукторду, адамдардын алган-албагандыгын текшерүү үчүн контролерду койсоң, анда кантролерду ким текшерет? Биз контролерго эмес, калкыбызга, инсанга ишенебиз…
Бейиштей болгон Азиядан куулган финдер баткактык жана чытырман токойлорго көчүп келишип, өздөрү бейиштей шарт жаратып жашап кете алышты. Чынында баткактыктар өлкөсү болгон Суоми биздин түшүнүгүбүздөгү бейишке айланган. Баткактык жана таштак жайларды эң кооз бакча абалына жеткиришкен. Бул бакчада алар ак лилиялар сыяктуу жандуу, аруу жана таза. Алардын мындай артыкчылыгы жеке жашоолорунда гана эмес, жалпы коомдук жашоолорунда дагы көрүнүп турат. Профессор Чупров жазган акыркы саясий-экономикалык жааттагы макалаларынын биринде Финляндия менен Орусиянын мамлекеттик чыгашалар ортосундагы кызык бир салыштыруу ачыкка чыгат. Бул салыштырууда Финляндия башкаруусунда иреттүүлүк жана тартип, ал эми Орусияда жемкорлук бар экендиги даана чагылдырылган. Сайма көлүн 59 км. узундуктагы Сайма каналы Фин булуңуна байлап турат. Бул 59 км. аралыктагы каналды куруу үчүн чоң таштарды омкоруу жана тоолорду кулатып, тешип өтүү керек болгон. Мунун баарына болгону 13 млн. акча сарпталган. Бул жагдай кызыгууну жана көңүл бурууну жараткандыктан, профессор Чупров темир жолдорду куруудагы чыгашалар тууралуу изилдөө-салыштыруу жүргүзгөн. Жыйынтыгында 1 км. темир жолу Орусияда 115 000 рублга, Финляндияда болсо, Бир өлкөнүн өнүгүү тарыхы 9 рублга которгондо 36 000 рублга курулгандыгы айкын болгон.
1882-жылы Петербург-Хелсинкфорс жолунда ар бир километрге түшкөн орточо эсеп менен 5431 рубль кирешеге каршы Фин өкмөтү 2064 рубль чыгаша чыгарган. Або-Тавастгус жолундагы чыгаша ар бир км.ге орто эсеп менен 2878 рубль болсо, киреше бөлүгү кетирген чыгашасын актаган. Бирок ошол эле жылы Орусиядагы Балтика темир жолунда км. башына 8171 рубль киреше келгени менен, өкмөт 1 млн. 200 000 рубль чыгаша короткон. Ал эми километр сайын 11 143 рубль киреше алып келген Курск-Харков-Азов жолу үчүн өкмөт 3521 рубль сарптаган.
Кез-кез Швеция, кез-кез Орусиянын башкаруусунда калган финдер жүздөгөн жылдан бери дипломатия жана аскердик чеберлик жаатында көптөгөн эмгек жумшашкан. Өз улутун, өз маданиятын жана өз цивилизациясын жаратышкан. Эң алдыңкы орунда мектептерине көңүл бурушкан жана бурушууда. Финляндияда билим берүү мажбур түрдө жана акысыз. Ар бир фин жараны окуй жана жаза билет. Ар бир финляндиялыктын үйүндө китеп текчелер орун алган атайын бурчтар бар.
Бул китеп текчелеринде алгач өлкө мыйзамдары, окуу программалары болуп, андан соң маданият, үй башкаруусу, анан финдер үчүн эң чоң жашоо булагы болгон токойчулук жана малчылык сыяктуу өзгөчө багыттагы китептер турат.
Чоң борборлордун баарында ачылган бардык китепканалар элдин кызматына багытталып ачылган. Жакшы уюштурулган китепканаларда күн бою эч кандай накталай кепилдик талап кылынбастан үйгө алып кетип окуп келүү үчүн ижарага берилет.
Китепчилердин ишкерлиги өтө кенен болот. Калкы 15 Бир өлкөнүн өнүгүү тарыхы 10 000ден аз болгон Вибург шаарында 12 чоң китепкана бар. Сырткы көргөзмө текчелеринде тизилген бир топ тилдердеги китептер жана искусство чыгармалары ал жерден кандай гана бийик руханий азык жана өзгөчө баалуулук табуу мүмкүн экенин көрсөтүп турат.
Финляндияда спирт кошулган ичимдиктер ичилбейт. Ансыз деле 1907-жылы кабыл алынган мыйзамда мас абалга алып келген ар түрдүү ичимдиктин сатылышына тыюу салынган. Орус өкмөтү мамлекеттик буфеттери аркылуу аракты фин элине жаюу аракетин көргөн. Бирок финдер ал буфеттерге бойкот жарыялап, эч ким бут баспай коюшканда, алар аргасыздыктан жабылууга мажбур болушкан. Балким финдердин спирттик ичимдиктерге каршы болгон мамилелеринен улам, фин элинин келечегинин жаркын болуусуна айкын жол ачылгандыр. Европа үчүн «заманбаптыктын шарты» деп эсептелинген бул көчө ахлаксыздыгынан Финляндияда из да жок.
Алардын үй-бүлөлөрүндө да, мектептеринде да, көчөлөрүндө да, бийлигинде да таптаза салттар орун алган.
Ак лилиялар өлкөсү жөнүндө менин жазган күндөлүгүмдүн жана байкоолорумдун жогорудагы бир кесими Григорий Петровдун китебине баш сөз болууга жарайт деп ойлодум. Мен өз байкоолорумда Финляндияда көргөндөрүмдү жазып, бул өлкөнүн маданий бийиктиктерге кантип жеткенин көрсөткөн элем. Көптөгөн жылдар бою Финляндияда жашаган Григорий Петров болсо өзүнүн санат тили менен бул өлкөнүн өнүгүүгө кандай жол аркылуу жеткенин айтып берген. Фин эли мурда кандай болгонун, анан кандай болуп өзгөргөндүгүн баяндаган. Мектеп, бюро, казарма, чиркөө сындуу социалдык факторлор өлкөнүн руханий маданияты үчүн эмнелерди аткара алды? Бир өлкөнүн өнүгүү тарыхы
Ал жерде бул факторлор кандайча өз ордуна коюлган жана эң маанилүүсү Финляндиянын тарыхында жеке инсанга таандык сапаттар кандай роль ойногон? Чыгаан кишилер фин улутун чыгаан бир баатыр улутка айландырган же болбоду дегенде ошонун аракетин көрүшкөн.
Г. Петровдун китеби биздин саясий-социалдык, экономикалык шарттарыбызды эске алып жазылган. Мунун натыйжасында бул китептин баркы дагы да жогорулайт. Бул китеп жазуучунун кол жазмасынан болгар тилине которулган.
Д. Божков. (http://www.bizdin.kg/ru/книги/переведенная-литература/item/537-бир-өлкөнүн-өнүгүү-тарыхы )
Брик Тауншип (Нү-Жерси)
Брик Тауншип (Нү-Жерси) (Brick Township) — Нү-Жерси штатынын Оушен округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 75072 киши. Болжолдуу аянты - 83.6 км². FIPS коду — 34-07420.
Мелбурн Университети
Мельбурн Университети (University of Melbourne) - Австралияда жайгашкан мамлекеттик илимий-изилдөө университети болуп саналат. Ал 1853-жылы негизделген, жана Викторияда эң байыркы окуу жайлардардын бири жана Австралиядагы экинчи эң байыркы университет болуп саналат. Times Higher Education ranks боюнча Мельбурн дүйнөдө 33-орунду ээлейт, ал эми Academic Ranking of World Universities боюнча дүйнөдө Мельбурн 40-орунда турат (экөө тең Австралияда).
Мельбурндун башкы кампусу Парквиллдеги ички районунда, дагы башка кампустары болсо Викториянын тегерегинде жайгашкан. Мельбурн Group of Eight мекемелирдин бири жана 21 Association of Pacific Rim Universities мүчөсү болуп да саналат. 1872-жылдан бери ар кандай жергиликтүү колледждер менен тыгыз байланышта. Башкы кампусунда жана ага жакын райондордо 12 колледж курулган. Алар илимий, спорттук жана Мельбурн студенттери менен мугалимдери үчүн турак жай менен бирге маданий программаларын сунушташат.
Тарзан (маанилери)
Тарзан — Каарман (жаратуучусу жазуучу Эдгар Райс Берроуз).
Мелбурн Университети
Мельбурн 11 өзүнчө окуу бөлүктөрдөн турат жана көптөгөн мекемелер жана илимий-изилдөө борборлору менен байланышып турат. Аларга Walter and Eliza Hall Institute of Medical Research, Florey Institute of Neuroscience and Mental Health, the Melbourne Institute of Applied Economic and Social Research and the Grattan Institute кирет. Мельбурнда15 бүтүрүүчүсү мектептер арасынан Мельбурн бизнес мектеби, Мельбурн укук боюнча мектеби жана Мельбурн медицина мектептери мыкты болуп эсептелинет.
Төрт Австралиянын өкмөт башчылары жана беш генерал-башчылары Мельбурнтан аякташкан. Башка Автралиядагы университтерге караганда бул окуу жайдан тогуз Nobel сыйлыгын студенттер жанан мугалимдер арасынан алгандары маалым.
Барчиев Уларбек
Барчиев Уларбек (1942-ж. т., Толук айылы) - айыл чарба өндүрүшүнүн ишмери.
1970-2003-ж. Толук айыл өкмөтүндө механизатор болуп иштеген. Даңк, Эмгек Кызыл Туу ордендери, медалдар менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Кайгер (дарыя)
Кайгер — Орусиядагы дарыя. Томск облусу, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - КАР/ОБЬ/2542/339/277 орун алган. Дарыянын узундугу - 44 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Зырянское айылындагы суу өлчөгөн посттун аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Жаңы карагуш (Бураев району, Башкыртстан)
Жаңы карагуш — Башкыртстандын Бураев районундагы айыл, Кашкалев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 33 киши. Почта индекси — 452967, ОКАТО коду — 80218825006.
Ван Хорн (Айова)
Ван Хорн (Айова) (Van Horne) — Айова штатынын Бентон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.8 км². FIPS коду — 19-80400.
Калкы
2010-жылы калкы 716 киши болгон.
Клайн-Лукков (Төмөнкү Чыгыш Померания)
Клайн-Лукков (Төмөнкү Чыгыш Померания) (Klein Luckow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Иккер-Рандов районуна кирет.
Калкы - 222 киши(2010). Аянты - 19,40 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 62 026. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Циммерман.
МакГенри (Кентукки)
МакГенри (Кентукки) (McHenry) — Кентукки штатынын Охио округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 417 киши. Болжолдуу аянты - 1.8 км². FIPS коду — 21-49098.
Контвиг
Контвиг (Contwig) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк-Батыш Пфальц районуна кирет.
Калкы - 4871 киши(2013-ж.). . Аянты - 24,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 40 206. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Хайнц Берманн.
Барпиев Абдувалы
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Исламдагы кийим
Исламдагы кийим - ислам мамлекеттериндеги, мечиттерде же коомдук жайларда кийүүлүчү, мусулмандардын кийимдери. Ислам мусулмандардан уруксат берилген жана чектен чыкпаган ачык-айкы эмес кийимдерди кийүүнү талап кылат.
Негизги талаптар
Аялдардын да, эркектердин да кийимдери салттуу кийинүү стилине туура келиши керек. Бул кийимге гана эмес, жүрүм-турум стилине да (сүйлөө манерасы, басуусу жана кыймылы) тиешелүү. Эркектерге аялдардын кийимин кийүү жана аялдарга эркектердин кийимин кийүү болбойт. Ислам аялдардын кийимдери христиан жана жөөттөрдүн салттарынын моралдык жана этикалык талаптарына каршы келбейт. Кыргыз элинин салттуу кийимдери да шарияттын талабына толугу менен жооп берет.
Кийимдердин булганган жерлери болбошу керек, өзгөчө намаз окуган учурда.
Тыюу салынган кийимдердин түрлөрү
Тыюу салынган кийимдердин түрлөрүнө кийинкилер кирет:
Этикет
Исламда кийим кийүү жана сактоо боюнча шарттар бар. Мусулман кийими таза, кооз болушу керек (өзгөчө жума же майрам намаздарында). Кийимдерди кийүүдөн мурун аларды жакшылап жууп же чайкап, төмөнкү дубаны окуу керк: «Мага авратымды жаап жана адамдардын арасында сулуулугумду белгилеген кийимдерди кийгизген Аллахга мактоолор болсун». Кийимдерин чечип жатканда келме айтуу сунушталат. Чечилген кийимдер тыкан бүктөлүп коюлушу керек.
Ихрам
Ажылыка барууда эркек мусулмандардан «изар» деп аталган кийимдерин кийүүсү талап кылынат. Изар белден тизеге чейинки дененин бөлүгүн жаап турат. Аны эки учун бири-бирине байлап же бир нерсе менен курчап койсо болот. Дененин үстүнкү бөлүгү рида деп аталган кезменин бөлүгү менен жабылат. Үч сүннөт мазхабы боюнча (ханафи мазхабынан бөлөк) риданын учтарын бири-бири менен байлоого, төөнөгүчтөр жана топчулар менен бекитүүгө, ага тешик жасап боо өткөргөнгө болйбойт.
Изар жана рида тигилген, токуулган, чапталган же кийизден жасалган болбошу керек. Меккеге зыяратка баруучу аялдар шарият уруксат берген бардык аялдардын кийиминин түрлөрүн кийсе болот. Эркектерге да, аялдарга да кийүүгө тыюу салынган кийим бул - кол кап.
Кийимдерди кыскартуу
Эркектердин кийимдерин кыскартуу ислам этикасынын бир бөлүгү - Мухаммед пайгамбардын сүннөттөрүн сактоону жана Аллахга моюн сунууну билдирет. Мухаммед пайгамбардын доорунда узун кийим кийүү текебердиктин жана бөлөк адамдарды теңсинбөө катары эсептелген.
Аялдардын кийими
Мусулман аялдардын же мусулмандын жубайларынын кийимдери (мусулман аялдардан тышкары, христиандар жана еврейлер аял ала алышат) шарият талаптарындай жана көйнөктөрү узун, жабык, өтө жука болбошу керек. Ачык түстөгү кийимдерден оолак болуп, өтө ичке жана дене келбеттин баса белгилеген кийимдерден оолак болуу шариятка ылайык.
Аялдардын кийими сөзсүз түрдө беттен жана колдон бөлөк, дененин бардык бөлүктөрүн жашырып турушу абзел. Куран аялдардан жилбаб кийүүсүн, моюнун жана көкүрөгүн чоочун эркектерден жашырууну талап кылат, бирок жүзүн жашырууга милдеттендирбейт.
Табарц (Тюринген орманы)
Табарц (Тюринген орманы) (Tabarz/Thür Wald) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Гота районуна кирет.
Калкы - 4031 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 21,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 67 064. Муниципалитеттин башчысы — Маттиас Клем.
Калифорния Университети (Санта-Барбара)
Санта-Барбарадагы Калифорния университети (University of California, Santa Barbara; көбүнчө КУ Санта Барбара же КУСБ деп кыскартылат) - Санта-Барбарадагы мамлекеттик изилдөө университет жана ал 10 кампусунун бири болуп саналат. Башкы кампусу Голетадан 414 га аралыкта, Санта-Барбарадан 13 км, ал эми Лос-Анджелестин түндүк-батышынан 160 км алыстыкта жайгашкан. 1891-жылдары ал көз карандысыз мугалимдердин колледжи деп аталчу. 1944-жылы UCSB Колумбия университет системасына кирип, азыр анда 3-орунду ээлейт.
UC Санта-Барбара он эки улуттук изилдөө борборлору менен эң мыкты изилдөө университет болуп саналат, ага белгилүү Кавли атындагы теориялык физика институту да кирет. Учурдагы UCSB мугадимдер арасында 6 Нобель сыйлыгынын лауреаттары, бир Fields медалынын ээси, 39 Улуттук илимдер академиясынын мүчөсү, инженердик Улуттук илимдер академиясынын 27 мүчөсү, ошондой эле америкалык Билим жана илимдер академиясынын 34 мүчөсү бар. 1995-жылы Америкалык ЖОЖдордун ассоциациянын тизмегине кирип, ARPAnet боюнча 3-орунда турат.
UC Санта-Барбара Big West NCAA Division I. Gauchos катышып, эркектердин футболунан жана суудагы поло оюндарынан көптөгөн улуттук чемпионаттарды утуп чыгышкан.
Толук шериктештик
Толук шериктештик – чарбакер шериктештик, анын катышуучулары (толук шериктештер) алардын ортосунда түзүлгөн келишимге ылайык шериктештиктин атынан ишкердик иш кылышат жана анын милдеттенмелери боюнча өздөрүнө тийешелүү мүлктөрү менен жоопкерчилик тартышат. Жак бир гана Т. ш-тин катышуучусу боло алат. Т. ш-тин фирмалык аталышында анын баардык катышуучуларынын ысымдары (аталыштары) жана «Т. ш.» деген сөз, же анын бир же бирнече катышуучусунун аты (аталыштары) «жана компания», жана «Т. ш.» деген сөз болуусу тийиш. Анын катышуучуларынын баары кол койгон келишимдин негизинде түзүлөт жана иш жүргүзөт. Т. ш-тин ишин башкаруу анын баардык катышуучуларынын макулдугу менен ишке ашырылат (уюштуруу келишиминде көпчүлүк добуш менен чечим кабыл алуу жагдайлары да каралышы мүмкүн). Т. ш-тин катышуучулары шериктештиктин милдеттенмелери боюнча өздөрүнүн мүлктөрү менен ортоктош субсидиярдык жоопкерчилик тартышат.
Баттэрфилд (Миссури)
Баттэрфилд (Миссури) (Butterfield) — Миссури штатынын Barry округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 397 киши. Болжолдуу аянты - 1.1 км². FIPS коду — 29-10144.
Боргхольцхаузен
Боргхольцхаузен (Borgholzhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Гютерсло районуна кирет.
Калкы - 8620 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 55,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 7 54 004. Мэр — Клеменс Келлер.
Шаар административдик курамы боюнча 12 шаардык районго бөлүнөт.
Толук шериктик
Толук шериктик – катышуучулары (толук шериктер) өз ара түзүлгөн келишимге ылайык шериктиктин атынан ишкердик менен алектенген жана анын милдеттенмелери боюнча өздөрүнүн баардык мүлктөрү менен тилектештикте жооп берүүчү чарбакер шериктик. Адам бир гана Т. ш-тин катышуучусу боло алат.
Варверорт
Варверорт (Warwerort) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Дитмаршен районуна кирет.
Калкы - 292 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 4,58 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 51 121. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Хайнц фон Постель.
Бакиров Сүйөркул
Бакиров Сүйөркул (1898, Кишен айылы - 1989, Сарысөгөт айылы) - алгачкы агартуучулардан. Атамекендик согуштун катышуучусу. Жалал-Абад педагогикалык окуу жайын бүткөн.
Умкирх
Умкирх (Umkirch) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Брайсгау-Жогорку Шварцвальд районуна кирет.
Калкы - 5217 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,72 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 15 115. Мэр — Вальтер Лауб.
Бриджуатэ Тауншип (Нү-Жерси)
Бриджуатэ Тауншип (Нү-Жерси) (Bridgewater Township) — Нү-Жерси штатынын Сомерсет округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 44464 киши. Болжолдуу аянты - 84.3 км². FIPS коду — 34-07720.
Мырза Тахир Ахмад
Мырза Тахир Ахмад (урдуча: مرزا طاہراحمد) (18-декабрь, 1928-жыл – 19-апрель, 2003-жыл)Убада кылынган Мессиянын IV Халифасы (Мырза Гулам Ахмаддын 4-орун басары) жана эл аралык Ахмадия Мусулман Жамаатынын жетекчиси болгон. Ал 1982-жылдын 10-июнунда өзүнөн мурунку Халифа Мырза Насир Ахмад кайтыш болгондон кийинки күнү Халифа болуп шайланган. 1974-жылы Ахмадия Мусулман Жамаатынын ишенимдерин коргоо үчүн Ахмадия делегациянын мүчөсү катары Пакистандын Парламентине барган. 1984-жылы Пакистан өкмөтү тарабынан күчкө киргизилген № XX мыйзамдан кийин Убада кылыган Мессиянын Халифасы өзүнүн милдеттерин аткара албай калып,аталган кызмат(башкаруучулук) коркунуч астында калгандыктан Мырза Тахир Ахмад Пакистанды таштап, Англиядагы Лондон шаарына көчкөн, Жамааттын борбору убактылуу Лондондогу «Фазл» мечитине которулган. Убада кылынган Мессиянын IV Халифасы катары Тахир Ахмад 1991-жылы Индияга караштуу Кадиянда болуп өткөн 100-Жалса Саланага (Жылдык Жыйын) катышкан. 1947-жылы Индия-Пакистан бөлүнүп, аталган Жамаат Индиядан Пакистанга көчкөндөн бери биринчи жолу кайсы бир Ахмадия Халифасы Кадиянга барган.
Мырза Тахир Ахмад айрыкча бүткүл дүйнөдөгү адамдар менен өткөргөн Суроо-Жооп сессиялары жана Куран сабактары үчүн белгилүү деп айтылат. Анын халифалык доорунда Жамаат түзүлүш жана финансылык өсүп-өнүгүү жагынан эл аралык деӊгээлдеги тажрыйбага ээ болгон, анын ичинде 1994-жылы ачылган биринчи Ахмадия Мусулман Спутник телекөрсөтүүчүлүк (Муслим ТВ Ахмадия) дагы ошонун катарына кирет.
Башталгыч жашоо
Мырза Тахир Ахмад 1928-жылдын 18-декабрында Индияга караштуу Кадиянда жарык дүйнөгө келген. Ал башталгыч билимин Кадияндан алган жана 1944-жылы апасы Саййида Марям Бегам каза болгондон эки-үч айдан кийин Лахордогу Өкмөттүк Колледжге кирген. Рабвахтагы Жамия Ахмадияны (Теологиялык Академия) артыкчылык менен бүткөн соӊ ал окуусун уланта берген жана Лахордогу Пенжаб Университетинен араб тилиндеги дипломду артыкчылык менен алган.
1955-жылы ал өз атасы менен биринчи жолу Англияга барган, атасы ага англис тилиндеги билимин өнүктүрүп, жана Батыш калкынын социалдык адаттарын үйрөнүү үчүн ошол эле жерде калуусуна кеңеш берген. Ал Лондон Университетиндеги Чыгыш жана Африка окуулары мектебинде эки жарым жыл окуган, бирок 1957-жылы аны бүтүрбөй Пакистанга кайтып келген. Лондондо турган убакытта Тахир Ахмад Англиянын ар кайсы аймактарын, мисалга Ирландия, Шотландия жана Уэльсты саякат кылган, ошондой эле Батыш Европанын кээ бир аймактарын да көргөн.
1957-жылы кайтып келген соң Тахир Ахмад Асифа Бегамга үйлөнгөн жана жаңыдан негизделген Вакф-э-Жадид фондунун төрагасынын орун басары катары дайындалган, анын максат-мүдөөсү – бул Пакистандын айыл жерлеринде жашаган Жамаат мүчөлөрүнө таалим-тарбия берүү болчу. Андан тышкары гомеопатия менен жакыр адамдарды дарылай баштаган.
Ахмадия Мусулман Жамаатынын орду жөнүндөгү Пакистандагы Парламент жүргүзгөн иликтөөлөр учурунда Тахир Ахмадды кошо беш адамдан турган бир делегат Жамаат маселесин сунуштоо үчүн жөнөтүлгөн. Андан кийин дароо Пакистандагы Жогорку Кеӊеш тарабынан Ахмадия Мусулман Жамааты каапыр деп жарыяланган, Пакистандын ошол конститутциялык жана мыйзамдык позициясы 2014-жылга чейин өз ордунда калган.
Халифат
Пакистандагы Рабвах шаарында жайгашкан «Мубарак» аттуу мечитте чакырылган Мажлис Интихааб-э-Хилаафат (Шайлоочу Комитети) 1982-жылдын 10-июнунда Азирети Мырза Тахир Ахмадды Мырза Гулам Ахмаддын төртүнчү орун басары жана Жамааттын Жетекчиси катары шайлаган.
Генерал Зыя-ул-Хактын бийлиги 1984-жылдын 26-апрелинде чыгарган № XX анти-Ахмадия мыйзамы Тахир Ахмадды дароо Пакистандан чыгууга мажбур кылган. Ал 1984-жылдын 28-апрелинде 17 башка адамдар менен чыгып, 30-апрелде Лондонго барган жана акыр аягы куугунтукта жүргөн жылдары Жамааттын борбору Лондонго көчкөн.
Индияга кайтуу
1991-жылы Мырза Тахир Ахмад Кадиянда болуп өткөн Ахмадия Мусулман Жамаатынын 100-Жалса Саланасына (Жылдык Жыйын) катышуу максатында Индияга кайткан. Ал убакытта Ахмадия Мусулман Жамаатынын Халифасы 1947-жылы Индия-Пакистан бөлүнүп, Жамааттын борбору Мырза Башируддин Махмуд Ахмад негиз салган Пакистандагы жаңы жерге көчкөндөн бери биринчи жолу барган.
Ахмадия Мусулман Телевидениясы
Убада кылынган Мессиянын Халифасы катары Мырза Тахир Ахмад Ахмадия Мусулман Телевидениясын (негизинен МТА деп аталат) негиздеген. 1992-жылдын 21-августунда Лондондон спутник аркылуу биринчи программасын көрсөткөн. Ал жумасында бир жолу бир сааттык программа менен башталып, Ахмаддын жума кутбасын көрсөткөн.
Бүгүнкү күндө МТА бир күндө 24 саат, бир жумада жети күн көрсөтүлөт жана беш континенттеги миллиондогон адамдар аны көрүшөт, жана ал үч телеканалдан турат. Ар жума күнү Убада кылынган Мессиянын жума кутбасы көрсөтүлүп, бир убакта алты тилге которулат. Жамааттын маанилүү аземдери дагы жер жүзүндөгү ири тилдерде көрсөтүлөт.
Эл аралык Байъат
Мырза Тахир Ахмад 1993-жылы Ахмадийлердин жылдык чогулуштарында жыл сайын өткөрүлө турган эл аралык байъат (ант) берүү аземин баштаган, анда жаңыдан Жамаатка кошулгандар Халифага өз байъатын беришет. Эл аралык Байъат берүү аземи бүткүл дүйнөгө көрсөтүлөт. Ал ар дайым бул Мессиянын кайрадан келүүсүнүн учурунда жүз берүү зарыл болгон бир алдын-ала кабардын орундалгандыгы деп билдирчү.
Гомепатия
Мырза Тахир Ахмад көрүнкүктүү гомепатия дарыгери болчу. Эки ооруу үчүн, өзүнүн баш оорусу жана өз жубайынын узакка созулган оорусу үчүн дары издөө аракетинен кийин ал гомепатия дарылануусунун таасирдүүлүгүнө ишенген жана миңдеген ооруларды дарылаган. Ал акысыз гомепатия клиникаларын ачууга буюрган. Ал МТА Интернейшналдан көрсөтүлүүчү сабактар аркылуу гомепатия тарбиясы үчүн программаларды баштаган. Кийинчерээк ошол лекциялар китеп катары жарык көргөн.
Үйлөнүү, балдар жана үй-бүлөсү
Мырза Тахир Ахмад 1957-жылы Асифа Бегамга үйлөнгөн. Алардын Шавкат Жахан, Фаиза, Ясмин Рахман Мона, Атиятул-Мужийб Тууба деген төрт кызы бар, бир кызы бала чагында чарчап калган. Анын уулу болгон эмес, бирок кийинчерээк тарбиялап-окутуу үчүн ал киши Башир аттуу баланы багып алган. Асифа Бегам 1992-жылдын 3-апрелинде панкреатик рагы менен каза болгон. Мырза Тахир Ахмад Ахмадиянын негиздөөчүсүнүн небереси, экинчи Халифа Мырза Башируддин Махмуд Ахмаддын уулу, анын Саййида Марям Бегам аттуу жубайынан, ошондой эле үчүнчү Халифа Мырза Насир Ахмаддын аталаш тууганы да болгон.
Кайтышы
Мырза Тахир Ахмад 2003-жылдын 19-апрелинде жүрөк кармап, анан каза болгон. Жаңы шайланган Халифа Масрур Ахмад Убада кылынган Мессиянын V Халифасы катары 2003-жылдын 23-апрелинде жаназа намазын түшүргөн, анын жаназасына жер жүзүнөн 40,000ден ашуун адамдар катышкан.
Эмгектери, кайрылуулары жана суроо-жооп сессиялары
Мырза Тахир Ахмад жер жүзүндөгү ар кандай чогулуштарда жана форумдарда ар кайсы дин, кесиптер, маданият жана түшүнүктөргө ээ адамдардын суроолоруна жооп берген. Ал ар кандай суроолорго, мейли Ислам дини жөнүндө болсун же башка маселелер жөнүндө болсун, кандайдыр бир даярдыксыз же жардамы жок жооп берчү.
Курани каримдин урду тилиндеги котормосу
Анын жашоосундагы эстелик жетишкендиктердин бири – Курани каримдин урду тилиндеги котормосу. Ал Курани каримдин чыныгы маанисин адамдар түшүнүүсү үчүн өз котормосунда жөнөкөй тилди колдонгон.Ал котормо сүрөөлөргө түшүндүрмөлөр жана Курани каримдеги кыйын жана маанилүү жерлерге кыскача тафсирлер (түшүндүрмөлөр) менен дагы толтурулган. Жарык көргөн китеп МТА деген спутник каналдан 1994-жылдары менен 1999-жылдарынын ортосунда көрсөтүлгөн «Куран котормосу» деген сабактардан турат.
Кайзасс (дарыя)
Кайзасс — Орусиядагы дарыя. Томск облусу, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Барзас дарыясынын сол жээгинен 75 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 29 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Зырянское айылындагы суу өлчөгөн посттун аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Клайн-Луков (Мүриц)
Клайн-Луков (Мүриц) (Klein Lukow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Мүриц районуна кирет.
Калкы - 262 киши(31 бирдин айы 2006 жыл). Аянты - 14,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 56 029. Муниципалитеттин башчысы — Илона Бур.
Айбеншток
Айбеншток (Eibenstock) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Хемниц административдик округуна карайт. Эрзгебиргскрейс районуна кирет.
Калкы - 8136 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 90,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 1 91 120. Мэр — Уве Штаб.
Шаар административдик курамы боюнча 13 шаардык районго бөлүнөт.
Унтерзимау
Унтерзимау (Untersiemau) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Кобург районуна кирет.
Калкы - 4105 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 73 170. Муниципалитеттин башчысы — Михель Боссеккер.
МакКи (Кентукки)
МакКи (Кентукки) (McKee) — Кентукки штатынын Джэксон (Jackson) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 878 киши. Болжолдуу аянты - 6.0 км². FIPS коду — 21-49116.
Эски карагуш (Бураев району, Башкыртстан)
Эски карагуш — Башкыртстандын Бураев районундагы айыл, Кашкалев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 326 киши. Почта индекси — 452967, ОКАТО коду — 80218825007.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Каролин институту
Каролин институту (КИ, Karolinska Institutet; кээде (Royal) Caroline Institute деп аталат ) - медициналык университети болуп саналат, жана ошондой эле дүйнөдөгү ири жана кадыр-барктуу медициналык жогорку окуу жайлардын бири. Ал Швециядагы Стокгольмго караштуу Сольна деген жерде жайгашкан. Нобель ассамблеясы Каролин университетинде физиология жана медицина боюнча Нобель сыйлыктарын ыйгарышат. Бул жогорку окуу жайындын медицина тармактарында элүү профессор билим берет. 2017-жылы Оле Петтер Оттерсен университеттин ректору болуп шайланган.
Каролин институту 1810-жылы Стокгольмдун батыш тарабындагы Кунгсхольменде ачылган. Ондогон жылдар өткөндөн кийин негизги кампусу Стокгольмга жакыныраак жайгашкан Сольнага көчүрүлгөн. Экинчи университеттик камусу Стокгольмдун түштүк тарабындагы Флемингсбергдеги Хаддингде түзүлгөн. Каролин институту дайыма дүйнөдөгү кадыр-барктуу окуу жайлардын арсында жогорку орунду ээлейт ал эми азыркы учурда дүйнөдөгү медицинаны октуучу мыкты окуу жайлардын арасында 7-орунду ээлейт.
Щвециядагы Уппсала (1477-жылы түзүлгөн) жана Лунд университеттеринен (1666-жылы түзүлгөн) кийинки үчүнчү байыркы медициналык окуу жай болуп эсептелинет. Щвеция боюнча изилдөөлөрдүн 40%ы Каролин институтунда жүргүзүлгөн.
Окутуунун инсан таламдуу технологиялары
Окутуунун инсан таламдуу технологиялары – инсанды татаал, кайталанбаган өз алдынча баалуулук катары кабылдаган ж-а инсанды гармониялуу өнүктүрүүгө арналган окутуу жолдорунун жыйындысы.
Мындай технологиянын негизинде гумандуулук педагогикасы ж-а психологиясы, граждандык коомду түзүүдөгү демократиялык принциптер жатат. Ал «Адамдын бардыгы бирдей, алардын бири-бирин кемсинтүүгө укуктары жок» дегенди билгизет. Окутуунун инсанга багытталган технологиясын иштеп чыгууда негизги көңүл коомдун өнүгүү талабына, инсандын талабына, инсандын каалоосуна, жөндөмүнө, өнүгүшүнө гумандуу мамиле жасоо, ошого жараша окутуунун мазмунун, ыкмаларын, каражаттарын, уюштуруу формаларын тандоо, колдонуу, ар бир инсандын жетишкендигин объективдүү баалоо, аларга жекече мамиле жасоо идеясы жатат.
Албетте, алардын бардыгын тизмелеп олтуруу мүмкүн эмес. Ошондой болсо дагы инсандын өнүгүүсүн ишке ашыруунун эки элементин белгилөөгө болот: 1) социалдык-маданий тажрыйбаларды дидактикалык жактан кайрадан иштеп чыгуу, аларды окуу-программалык материал (билим стандарты) катары сунуш кылуу; 2) окутууда окуучунун субъект катары өздүк тажрыйбасына таянуу, аларды өз алдынча өнүгүүгө,кемчиликке өкүнүп, жетишкендикке канааттанууга үйрөтүү, шарт түзүү.
Мындай шарттар бир нече типтеги технологиялар аркылуу ишке ашат: максатында ар кандай жагдайдагы коомдук, социалдык, адистик ролдорду имитациялоочу оюндарды уюштуруу (имитациялоочу оюндар технологиясы) ж. б.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз педагогикасы:Энциклопедиялык окуу куралы/Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. кеңеш И. Бекбоев(төрага) ж.б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 340 б. ISBN 9967-14-018-6
Вирджиниа Сити (Монтана)
Калкы - 130 киши. Болжолдуу аянты - 2.4 км². FIPS коду — 30-77125.
Конц
Калкы - 17 923 киши(2013-ж.). . Аянты - 44,54 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 35 068.
Глэн Эхо Парк (Миссури)
Глэн Эхо Парк (Миссури) (Glen Echo Park) — Миссури штатынын St. Louis округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 160 киши. Болжолдуу аянты - 0.1 км². FIPS коду — 29-27370.
Балаболуш Байгазы
Байгазы Шоорук уулу, Балаболуш Байгазы (1880, Коңурөгүз айылы - 1935, Ош шаары) - Кетмен-Төбө өрөөнүндөгү таанымал болуш.
1893-ж. чоң атасы Эрбото аны Керимбай болуштун сыноосунан өткөрөт. Ушундан соң Байгазы Коңурөгүз айылына ыстарчын болуп дайындалат.
1896-жылы, башкача айтканда 16 жашында Каракыр болуштугуна болуш болуп шайланып, 1914-жылга чейин эл бийлеген.
1929-ж. НКВД тарабынан камакка алынып, Ош шаарындагы абактан каза болгон.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Брайтбрунн-ам-Кимзее
Брайтбрунн-ам-Кимзее (Breitbrunn am Chiemsee) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Розенхайм районуна кирет.
Калкы - 1458 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8,12 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 87 121. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Тальхаузер.
Вапэлло (Айова)
Калкы
2010-жылы калкы 2124 киши болгон.
Эдгар Райс Берроуз
Эдгар Райс Берроуз (Edgar Rice Burroughs) — Америкалык жазуучу. 1875 жылы 1 сентябрда АКШнын Иллинойс штатындагы Чикаго шаарында туулуп, 1950-жылы 19-мартта 74 жашында жүрөк оорусунан улам кайтыш болгон. Эдгар Берроуз атактуулукка Тарзан жөнүндөгү романдын автору катары жеткен. Ал ошондой эле XX кылымдагы илимий фантастика жана фэнтези жанрларынын өнүгүшүнө чоң салым кошкон.
Окутуунун методикасы
Окутуунун методикасы – педагогика илимдеринин составдык бөлүгү.
Анын максаты, жеке бир окутуу процессиндеги педагогикалык кубулуштардын системасын изилдөө, б. а. анын максатын, мүнөзүн, структурасын, байланыштарын, шарттарын аныктоо. Булар Окутуунун методикасынын түзүлүшүн аныктайт: Окутуунун методикасысы система катарында окутуунун максатын, анын мазмунун, окутуу методдорун, каражаттарын ж-а окутуу формаларын өз ичине камтыйт. Аталган компоненттер ар бир окуу предметинин (тил, математика, адабият, биология, физика ж. б.) өзгөчөлүгүнө жараша такталат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз педагогикасы:Энциклопедиялык окуу куралы/Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. кеңеш И. Бекбоев(төрага) ж.б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - 340 б. ISBN 9967-14-018-6
Толук эмес жумуш убактысы
Толук эмес жумуш убактысы – жумушчулардын ушул катмары, же эмгектин белгилүү шарттары үчүн узактыгы мыйзамда белгиленген ченемге каршы кыскартылган жумуш убактысы. Кыскартылган жумуш убактысынан айырмалуу Т. э. ж. у. анын толук ченеминин бир бөлүгү болуп саналат. КР эмгек мыйзамдарына ылайык толук эмес жумуш күнү же толук эмес жумуш жумалыгы тараптардын жумушка алуу учурунда жана андан кийинки макулдашуулары боюнча аныкталат. Келишим белгилүү же белгисиз мөөнөткө түзүлүүсү ыктымал. Кошбойлуу, 14 жашка чыгалек баласы (16 жашка чейинки майып баласы), анын ичинде анын багуусунда, оорулуу үйбүлө мүчөсүн (медициналык корутундуга ылайык) багып аткан кишиси бар аялдардын өтүнүчү боюнча администрация аларга Т. э. ж. у. белгилеп берүүгө милдеттүү. Т. э. ж. у. ички эмгек тартибинин эрежелеринде же жалдоочунун графигинде аныкталган күндөлүк жумуш күнүнүн ченеми кыскарат. Мындай шарттарда эмгек акы иштеген жумуш убактысына же өндүрүп чыгарганына жараша жүргүзүлөт. Т. э. ж. у. шарттарында иштөө жумушчу үчүн жыл сайынкы эмгек эс алуусунун узактыгына, эмгек жылдарын эсептөөгө жана башка эмгек укуктарына таасир этпейт.
Вернон Тауншип (Нү-Жерси)
Вернон Тауншип (Нү-Жерси) (Vernon Township) — Нү-Жерси штатынын Сассекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 25453 киши. Болжолдуу аянты - 182.7 км². FIPS коду — 34-75740.
Петров, Григорий Спиридонович
Григорий Спиридонович Петров (1866—1925) — диний кызматкер, коомдук ишмер, журналист, публицист жана үгүттөөчү. Ямбург шаарында төрөлгөн (азыргы — Кингиссеп). Санкт-Петербург диний академиясын аяктаган. Михайлов артиллериялык окуу жайында, Пажеск корпусунда, Александров лицеинде, Политехника институтунда жана башка көптөгөн гимназияларда сабак берген. Анын жазган чыгармалары Санкт-Петербург шаарында өтө кең тарап, Петров тез арада эле атактуу боло калган. «Бир өлкөнүн өнүгүү тарыхы» китебинин автору.
«Бир өлкөнүн өнүгүү тарыхы»
Октябрь революциясынан кийин, Петров Сербияда жашап жатканда, Финляндия тууралуу жазылган китеп. Китеп Финляндия өлкөсүн идеалдуу өлкө катары сүрөттөп, аны Россия жана башка өлкөлөргө үлгү болорун сунуштагандай жазылган. Китеп 2013 жылы кыргыз тилине которулуп, KITEP.KG басмаканасы тарабынан басылып чыгарылган. Петровдун өлүмүнөн кийин китеп көп жолу кайрадан бастырылып чыгарылган(анын ичинде 14 жолу болгар тилинде жана 16 жолу түрк тилинде).
Техас Университети (Остин)
Остиндеги Техас университети (University of Texas at Austin; расмий түрдө Остин ТУ, ТУ, Техас университ же спорттук жагдайлардагы Техас) - Ал коомдук изилдөө университети жана Техас системасынын алдынкы окуу мекемеси болуп саналат. 1881-жылы "Техас университети" болуп негизделген жана анын кампусу Остин шаарында жайгашкан. Техас - Техас Мамлекеттик Капитолийден болжол менен 1 миля (1600 м) аралыкта турат. Мекеме мамлекет боюнча жетинчи ири кампус болуп эсептелинет. Анда 50000ден ашуун студенттер жана аспиранттар жана 24000ден ашуун мугалимдери жана кызматкерлери бар.