cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бухгольц (Вестервальд)
Бухгольц (Вестервальд) (Buchholz (Westerwald)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. нойвид районуна кирет.
Калкы - 4646 киши(2013-ж.). . Аянты - 20,63 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 38 080. Муниципалитеттин башчысы — Маргрет Валлау.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 22 шаардык районго бөлүнөт.
Бад-Раппенау
Бад-Раппенау (Bad Rappenau) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Штутгарт административдик округуна карайт. Хайльбронн районуна кирет.
Калкы - 20 505 киши(2013-ж.). . Аянты - 73,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 25 006. Мэр — Ханс Хериберт Блеттген.
Шаар административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
Ландольфсхаузен
Ландольфсхаузен (Landolfshausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Гөттинген районуна кирет.
Калкы - 1158 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 52 015. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Шлипер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Мамлекеттер аралык экономикалык комитет (мэк)
Мамлекеттер аралык экономикалык комитет (мэк) – КМШга мүчө-мамлекеттердин Экономикалык бирлигинин туруктуу иштей турган кординациялоочу жана аткаруу органы. Ал катышуучу-мамлекеттер тарабынан берилген ыйгарым укуктарынын чегинде көзөмөлдөө жана тескөө милдетин аткарат. Экономикалык бирликтин натыйжалуу иштөөсүн жана КМШ чегиндеги өзара мамилелердин талаптагыдай өнүгүшүн камсыз кылуу МЭКтин негизги максаты болуп саналат. МЭК КМШ мамлекет башчыларынын кеңеши менен өкмөт башчыларынын кеңешине баш ийет жана КМШ Уставын, Экономикалык бирликти түзүү жөнүндөгү келишимди, КМШ мамлекет башчыларынын кеңеши менен өкмөт башчыларынын кеңешинин чечимдерин, мамлекеттер аралык жана өкмөттөр аралык макулдашууларды жетекчиликке алат.
Венгрия илимдер академиясы
Венгрия илимдер академиясы - Венгриянын Будапешттеги жогорку илимий мекемеси. 1825-ж. негизделген.
ВИАда 1970-ж. илимий 10 бөлүм (тил жанa адабият, тарых жанa философия, физи­ка-математика, айыл чарба медицина, тех­ника, химия, биология, экономика жанa укук, геол.-география), составында 188ден ашык анык мүчө жана корр. мүчө, 68 чет өлкөлүк мүчө (анын 20сы сов. илимпоз) болгон (1970).
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Талкалануу кыртышы
Талкалануу кыртышы, үбөлөндү кыртыш – литосферанын үстүнкү бөлүгүндөгү ар кыл элювий түзүлүштөрүнүн жыйындысы. Алар континенттик шартта жер бетинде тоо тектердин талкалануусунун натыйжасында пайда болот. Талкалануу кыртышы 2 – автоморфтуу жана гидроморфтуу типке бөлүнөт. Автоморфтуу (грекче «аутос» – өзүм) талкалануу кыртышы эч ташылбай ордунда калган элювийден түзүлөт. Автоморфтуу кыртыштан айрым химиялык элементтер топурак жана кыртыш сууларына эрип, сыртка чыгып кетсе баштапкы кыртыштын ордуна гидроморфтуу кыртыш калыптанат. Эритинди түрүндө сыртка чыккан элементтер ал жерден төмөн жаткан рельефтин оёң жерлерине чөгөт. Автоморфтуу жана гидроморфтуу талкалануу кыртышынын ортосундагы мындай өз ара байланыш геохимиялык байланыш деп аталып, мааниси өтө чоң. Мисалы, талкалануунун автоморфтук латериттик кыртышына чектеш алюминийдин гидрооксиддери жана төмөн жаткан жерлерде чөгүп-топтолгон боксит кендери кездешет. Талкалануу кыртышы негизги морфогенездик 2 типке: аянттык жана сызыктуу болуп бөлүнөт. Аянттык талкалануу кыртышы тектоникалык тынч абалдагы түзөң жерлерди каптап жатат. Айрымдарынын аянты ондогон, кээде жүздөгөн чарчы кмге чейин жетет. Сызыктуу талкалануу кыртышы ар түрдүү курамдагы, генезистеги тоо тектердин контакттарында жана жарака зоналарында таралган. Байыркы талкалануу кыртышы геологиялык тарыхтын ар кыл этаптарында калыптанган. Эң байыркысы протерозой талкалануу кыртышы Карелия жана Чыгыш Европа платформасынын Украина калканында. Талкалануу кыртышын окуп-изилдөө аркылуу кыртыш калыптанып жаткан мезгилдин климат өзгөчөлүктөрүн аныктоого болот. Талкаланууга дуушарланбаган түпкү магмалык тектерге салыштырмалуу талкалануу кыртышынан пайдалуу кен байлыктар оңой өндүрүлөт.
Проктор (Миннесота)
Проктор (Миннесота) (Proctor) — Миннесота штатынын St. Louis округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3057 киши. Болжолдуу аянты - 7.8 км². FIPS коду — 27-52630.
Несса (Германия)
Несса (Германия) (Nessa) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Вайсенфельс районуна кирет.
Калкы - 977 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 14,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 84 365. Муниципалитеттин башчысы — Дитмар Бөме.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Талкан
Талкан — куурулган жана тегирменге же жаргылчакка тартылып майдаланган дан азык. Кургак тамактардын эң байыркыларынан. Талкан аштыгына карай – арпа талкан, буудай талкан, жүгөрү талкан, таруу талкан ж. б.; даярдалышы боюнча кант талкан, май талкан ж. б. деп бөлүнөт. Чала фабрикат катары талкандан ар кыл суюк аш (жарма) жасалат. Айранга, кымызга чалынып да ичилет, сүткө, каймакка же майга көөлөнүп желет. Талкан малчыларга, мергенчилерге жана алыска сапар тарткандарга көпкө сакталышы менен ыңгайлуу азык болгон.
Ethereum
Ethereum –Биткойндан кийинки рыноктук капитализация боюнча чоңдугу менен экинчи болгон криптовалюталык платформа. Ethereum ачык баштапкы кодго ээ жана блокчейн технологиясына негизделген. Биткойн сыяктуу эле, Ethereum борбордоштуруудан ажыратылган тармак болуп саналат жана борбордук уюмдун көзөмөлүндө эмес, ал банктын же үчүнчү жактын зарылдыгы жок онлайн-төлөмдөрдү анонимдүү жасоого мүмкүндүк берет. ETH аббревиатурасы жана грек тамгасы түрүндөгү Xi Ξ символду Ethereumдун алмаштыруучу бирдиктерин белгилөө үчүн пайдаланышат. Бөлчөктөрдүн өз аталыштары бар: 1/1000 - финни, 1/106 - сабо, 1/1018 - вэй. Майнинг Ethereum биткойндар майнингине окшош, бирок Ethereum блокторунун чынжырын чечүүдө майнер эфирди иштеп табат. Ethereumдун эң негизги функцияларынын бири - смарт-контракттар. Ethereum смарт-контракттары Ethereum же EVM (Ethereum виртуалдык машинасы) виртуалдык машинасы тарабынан аткарылат. Башка криптовалюта сыяктуу эле, Ethereumду сатып, сатып алса, төлөсө жана алмаштырса болот. Ethereum технологиясы салттуу юридикалык процедураларды пайдаланбастан блокчейн түрүндөгү контракттарда, бөлүштүрүлгөн негизде ар кандай активи менен транзакцияларды жазууга мүмкүндүк берет. Биткойндан айырмаланып, Ethereum – бул криптовалюталардын бүтпөгөн көрөңгөсү. Ал криптовалюта инфляция абалында болушу мүмкүн дегенди билдирет. Ethereum криптовалюталар биржасында активдүү сатылат. Анын жалпы капитализациясы 2021-жылдын февралында 180 миллиард доллардан ашты. Платформага ар кандай уюмдар, анын ичинен Microsoft, IBM, JPMorgan Chase кызыгышты. Bloomberg Businessweek, Ethereum тарабынан таркатылуучу программалык камсыздоо, уруксатсыз кийлигишүүдөн коргонууну издеген каалаган жак менен пайдаланылышы мүмкүн деп ырастайт. Сиз иштерди сиз билбеген кимдир-бирөө менен коопсуз алып бара аласыз, анткени шарттар блокчейнге киргизилген смарт-контрактта көрсөтүлгөн.
Учурда Ethereum 2.0 же Eth2 катары белгилүү Ethereumду чоң жаңыртуу үчүн ачык булак иштелип чыгууда.
Айсулуу Тыныбекова
Айсулуу Тыныбекова ― кыргыз спортчусу, кыз-келиндер күрөшү боюнча дүйнөнүн 2 жолку чемпиону (2019-ж. Нурсултан, Казакстан. 2021-ж. Осло, Норвегия) жана дүйнө чемпионатынын коло байгенин ээси (2017-ж. Париж, Франция.), Азиянын 4 жолку чемпиону (2016, 2017, 2019, 2021). Азия Оюндарынын чемпиону (2018) жана коло байгесинин ээси (2014). Дүйнө кубогунун жеңүүчүсү (2020-ж. Белград, Сербия). 2022-жылы Азия чемпиондугунда экинчи орунду багынткан.
Ethereum
Жаңыртуунун негизги максаты – секундасына учурдагы 15 транзакциядан секундасына он миңдеген транзакцияга чейин тармактын өткөрүү жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу. Буга жумуш жүгүн параллелдүү иштеген көптөгөн блокчейндерге бөлүү жолу менен жетүүгө болот («сегментирования» деп аталат), шанан алардын бардыгына жалпы Proof-of-Stake консенсус блокчейнине ээ болушу керек, кандайдыр бир сингулярдык чынжырды кыянаттык менен бузуу жалпы консенсусту бузууну талап кылат, бул чабуулчуга кол салуудан алгандан канчалаган кымбатка турат.
Ethereum 2.0
Ethereum 2.0 (ошондой эле Serenity катары белгилүү) үч этапта ишке киргизүү үчүн иштелип чыккан:
Айсулуу Тыныбекова
Өмүр баяны
1993-жылы 4-майда Жалал-Абад облусунун Майлуу-Суу шаарында төрөлгөн. Үй-бүлөдө төртүнчү бала, эки эжеси, ага-иниси бар. Айсулуу бала кезинен баштап спортко жакын болуп өстү. Спортко жакын болушуна апасы чоң салым кошкон. Үй-бүлөдө өзгөчө салт бар: баары күн сайын эртең менен чуркашат.
Айсулуу 8-класска чейин мектептин баскетбол командасынын капитаны болгон. 9-классты бүтүргөнгө чейин каратэ менен машыгып жүргөн. 10-классында эркин күрөш менен алектене баштаган. Ата-энесин колдоосуна ээ болуп, профессионалдык спорт менен машыгуу үчүн Бишкекке көчүп келген.
Залда маттар болбогондуктан, күрөш ыкмаларына матрацтарда үйрөнгөн. Кесипкөй болуп, өзүнүн үстүнөн иштеп, дүйнөлүк чемпион болуу каалоосу спортчуга үйдү жана ата-энесине болгон сагыныч сезимин жеңүүгө жардам берген.
Эгемен Кыргызстандын тарыхында спорттун Олимпиадалык түрлөрүнөн Дүйнө чемпиону болгон алгачкы кыргызстандык спортчу. Ал ошондой эле күрөш боюнча Дүйнө чемпионатынын финалында эки жолу күрөшүп, эки жолу тең жеңишке жеткен алгачкы кыргызстандык. Чыңгыз Айтматов атындагы Мамлекеттик жаштар сыйлыгынын лауреаты.
Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген спорт чебери, "Даңк" медалы, II даражадагы Манас орденинин ээси. Тыныбекова Нурбек Изабеков менен Түгөлбай Базакечевдин жетекчилиги алдында машыгат.
Морс Блуфф (Небраска)
Морс Блуфф (Небраска) (Morse Bluff) — Небраска штатынын Saunders округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 134 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 31-32865.
Мамлекеттердин аймактык бүтүндүк принциби
Мамлекеттердин аймактык бүтүндүк принциби – эларалык укуктун мамлекеттик мамилелерде туруктуулукту камсыз кылууга багытталган негизги принциптеринин бири. 1945-жылы БУУнун Уставынын кабыл алынышы менен белгиленген бул принциптин маани-маңызы мамлекеттин аймагын кандай гана болбосун кол салуудан коргоодо турат. БУУнун Уставы кандай гана болбосун мамлекеттин саясий көз карандысыздыгына жана аймактык бүтүндүгүнө (кол тийбестигине) каршы күч менен коркутууга же аны колдонууга тыюу салган.
Бурнхам (Мэн)
Бурнхам (Мэн) (Burnham) — Мэн штатынын Уалдо округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1142 киши. Болжолдуу аянты - 106.6 км². FIPS коду — 23-09270.
Каменные Сопки
Каменные Сопки — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Крынка дарыясынын сол жээгинен 36 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Нидерфюлльбах
Нидерфюлльбах (Niederfüllbach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Кобург районуна кирет.
Калкы - 1591 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 2,59 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 73 153. Муниципалитеттин башчысы — Мартин Раушер.
Амэсбюри (Массачусетс)
Амэсбюри (Массачусетс) (Amesbury) — Массачусетс штатынын Эссекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 16 283 киши. Болжолдуу аянты - 35.4 км². FIPS коду — 25-01185.
Дахвиг (
Дахвиг ( (Dachwig) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет.  Гота районуна кирет.
Калкы - 1584 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 12,66 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 67 009. Муниципалитеттин башчысы — Фолькер Ашенбах.
Лапвай (Айдахо)
Лапвай (Айдахо) (Lapwai) — Айдахо штатынын Нез-Перс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.0 км². FIPS коду — 16-45370.
Калкы
2010-жылы калкы 1137 киши болгон.
Ишкананы сатып алуу
Ишкананы сатып алуу – менчикти мамлекеттен ажыратуунун түрү. Ишкананы сатып алуу мүлктү сатып алуу-сатуу аркылуу жүргүзүлөт, анын натыйжасында менчик түрү жана менчик субъекти алмашат. Көптөгөн өнүккөн өлкөлөрдө эмгек коллективинин ишкананы мамлекеттен сатып алган түрү кеңири тараган. Бул процесс ар түрдүү ыкма менен ишке ашырылат. Мисалы, АКШда эмгек коллективи ишкананын акцияларын сатып алат. Капиталды сатып алуу үчүн банк кредити пайдаланылат. Кредит төлөнүп бүткөнгө чейин акциялар ишкананын тескөөсүндө турат, толук төлөнүп бүткөндөн кийин гана алар жамааттын ар бир мүчөсүнүн менчиги болуп калат. Сатылуучу ишкананын наркы рынок баасы боюнча аныкталат. Колдонуудагы эрежелерге ылайык ишкананын наркын баалоодо бир канча фактор эске алынат, анын ичинде экономиканын ошол тармагынын позициясы; капиталга теориялык баа жана финансылык абал; ишкананын кирешени өстүрүүгө жана дивиденддерди төлөөгө жөндөмдүүлүгү; ишмердик чөйрөсүндө иш жүргүзгөн ишканалардын капиталына рыноктук баа. Толук ишкананы сатып алуудан кийин эмгек жамааты аны кооперативге АКка же менчиктин коллективи түрүнүн базасында иштеген башка түрүнө өзгөртүп түзүү тууралуу чечим кабыл алат. Эгерде ошол ишкананын эмгек коллективи аны сатып алуудан баш тартса же мүмкүнчүлүгү жок болсо, конкурстук же аукциондук сатык колдонулушу мүмкүн. Аукциондо сатууда жогорку бааны ким сунуш кылса, ошол сатып алуучу болуп эсептелет. Ишкананы сатып алгандан кийин эмгек коллективи ишкананын бүткүл мүлкүнүн, ошондой эле анда чыгарылган продукциянын толук укуктуу ээси болуп калат. Бул натыйжалуу эмгектин жана өндүрүштүн маанилүү өбөлгөсү болуп саналат.
Талкуу
Талкуу – жыгачтын кургай элек кезинде ийрисин түзөтүүчү аспап. Жумуру жыгачтан ортосу кенен оюлуп, кырлары ири быдырлуу араа тиш (азуусу) түрүндө жасалат. Бир же бир жарым кулачтай узун, ок жыгачынын баш жагы да азууланат. Ийленүүчү чылгый терини бир адам талкууга бүктөп, улам оодарып турат. Экинчи адам ок жыгачты өйдө-ылдый сүргүлөп өйкөйт. Бир метрдей аштама жыгачтан талкуу жасалып, ага тери арта салынып, жайылат да, тизе менен басылып ийленет. Талкуу тери ийлөөгө ылайыкталып жасалган курал катары да байыртан белгилүү.
Кабарчыга өлүм
Тасма өндүрүшү
Тасманын 2014-жылдын 10-октябрында экранга чыга турганын Focus Features ошул эле жылдын 5-мартында жарыялаган.
Тасманын тартылышы
Негизги тасма тартуу иштери 2013-жылдын 16-июлунда АКШнын Жоржия штатындагы Атланта, Кобб жана Дикейтер шаарларында башталган.
Обону
Натан Жонсон тасмага саундтрек жазып, Back Lot Music студиясы бул саундрек кошулган альбомду 2014-жылдын 7-октябрында жарыкка чыгарган.
Төмөнкү утяш (Белокатай району, Башкыртстан)
Төмөнкү утяш — Башкыртстандын Белокатай районундагы айыл, Утяшев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 441 киши. Почта индекси — 452587, ОКАТО коду — 80210837001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Пэкуот Лэйкс (Миннесота)
Пэкуот Лэйкс (Миннесота) (Pequot Lakes) — Миннесота штатынын Crow Wing округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2162 киши. Болжолдуу аянты - 4.4 км². FIPS коду — 27-50416.
Оттрау
Оттрау (Ottrau) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Швальм-Эдер районуна кирет.
Калкы - 2306 киши(2013-ж.). . Аянты - 48,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 34 020. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Грайн.
Ишкер
Ишкер – кандайдыр бир пайдалуу иш баштоого жана жүргүзүүгө жөндөмдүү, жаңы товар, кызмат көрсөтүү, технология, жаңычыл идея, капитал салуу чөйрөсү түрүндө мурда белгисиз болгон жаңы рынок мүмкүнчүлүктөрүн издөөчү жана ишке ашыруучу чарбакер. «Ишкер» түшүнүгү «капиталист», «башкаруучу», «фабрикант» ж. б. түшүнүктөр менен маанилеш. «Ишкер» терминин батыш экономика илиминде алгач 18-кылымда бизнес теоретиги Р. Катильон (Франция) пайдаланган. Ишкердин системалаштырылган концепциясын ишкер Шумпетер (АКШ) өзүнүн «Экономикалык өнүгүүнүн теориясы» деген эмгегинде иштеп чыккан. Ишкерге өз кызыкчылыгы гана эмес, коомдук керектөө да таандык болууга тийиш, ансыз ал ишкер боло албайт. Ишкердин ролун А. Омит мындай деп белгилеген: «Өз кызыкчылыгын көздөө менен ал коомдун кызыкчылыгына көбүрөөк кызмат өтөйт». Ишкер майда менчик ээси, АКтын башкаруучусу, кооператор, ижарачы болушу мүмкүн. Алардын бардыгына чыгармачылык, демилгелүүлүк, кадыр-барк ж. б. мүнөздүү. Рынок экономикасы өнүккөн өлкөлөрдө ири, орто жана чакан ишкердик иштейт. Кыргызстанда жагымдуу шарт түзүүнү талап кылган орто жана чакан ишкердик басымдуу, ири ишкерлер да көбөйүүдө.
Эргесхаузен
Эргесхаузен (Ergeshausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Калкы - 150 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 41 039. Муниципалитеттин башчысы — Курт Пфайфер.
«Рамаяна»
«Рамаяна» – санскрит тилиндеги байыркы индиялык эпикалык поэма. Аны легендарлык акын Вальмики жазган деп эсептелет. Болжол менен Биздин заманга чейинки 4-кылымда Чыгыш Индияда пайда болгон. Поэманын азыркы турпаты 2-кылымга жакын калыптанып, Раманын эрдигине арналган. Поэманын негизинде тарыхый окуялар – арийлердин Түштү Индияга алгач оошу, жергиликтүү уруулар менен болгон кагылыштар жатат деген божомол бар. Поэмада окуялар баш каарман Раманын эрдиктерин сүрөттөө менен өнүктүрүлөт. Мифтер менен уламыштардын фантастикалык мотивдери поэма жаралган доордогу реалдуу белгилер менен жуурулушуп, инди элинин коомдук жана маданий турмушунун гүлдөгөн мезгили чагылдырылат. Индиянын жана анын айланасындагы өлкөлөрдүн көпчүлүк адабий чыгармаларынын сюжеттери менен образдарына таасир этип, көптөгөн чыгыш элдеринин көркөм адабиятына негиз болгон.
Ишрак
Ишрак (арабча сөзмө-сөз жаркылдоо) – орто кылымдагы мусулман философиясында чындыкты материалдык дүйнө менен байланышсыз карап, аны жанга «кубат берүү» аркылуу интуиция менен түшүнүүнү туюндурган термин. Зороастризм менен неоплатонизм идеяларынын аралашмасы болгон ишрак окуусу орто кылымдагы мусулман өлкөлөрүндө чыгышка гана мүнөздүү деп каралып, логикалык жол менен ойлоого негизделген батыштын (аристотелдик) тааным теориясына карама-каршы коюлган. Ишрак дүйнө, анын бытиеси, кыймыл жана кооздук теңирдин эманациясы деген неоплатондук пикирди да колдойт. Ишрак философиясы толугу менен орто кылымдагы Ж. Чыгыш ойчулу Шихаб ад-Дин Сухравардинин трактаттарында баяндалат (12-кылым).
Рак сымалдар
Рак сымалдар (лат. Crustacea), рактар – муунак буттуулар тибинин классы. 6 классчасы, 31 түркүмү, 30000 түрү белгилүү. Дене узундугу бир нече ммден 80 смге жетип, хитин кабыгы менен капталган; 10дон 50гө чейинки сегменттерге бөлүнүп, баш, көкүрөк жана курсак бөлүгүнөн турат. Көпчүлүк учурда татаал түзүлүштүү рактардын баш жана көкүрөк бөлүгү биригип, баш-көкүрөк бөлүгүн түзөт. Алардын баш бөлүгүндө 5, көкүрөк бөлүгүндө 8, курсак бөлүгүндө 8 же андан көп сегменттери болот. Башында жуп (айрымдарыныкы жалкы) фасеттүү көзү, сезүү, кээде кыймыл-аракет органынын ролун аткарган муруту жайгашкан. Көкүрөк бөлүгүндөгү буттарынын жардамы менен жылат, кээ биринин 1–3 жуп буттары азыгын кармоо кызматын аткарат. Бакалоорлору же териси аркылуу дем алат. Нерв системасы нерв түйүнү тибинде, кан айлануу системасы туюк эмес, жонунда булчуңдуу жүрөгү жайгашкан. Рак сымалдар айрым жыныстуу, көпчүлүгү – гермафродиттер. Уруктануусу сырткы чөйрөдө өтөт. Көпчүлүк рак сымалдар метаморфоз жолу менен өөрчүйт. Рак сымалдар бактерия, өсүмдүктөр, органикалык заттар, өлгөн жаныбарлар ж. б. менен азыктанат. Кээ бир түрлөрү тамак ылгабайт. Айрымдары (крабдар, дарыя рагы ж. б.) тамак катары колдонулат. Көптөгөн түрлөрү – суу жаныбарларына жем.
Лар (Бентхайм)
Лар (Бентхайм) (Laar (Grafschaft Bentheim)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Графство Бентхайм районуна кирет.
Калкы - 2169 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 51,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 56 012. Муниципалитеттин башчысы — Ян Хиндрик Цваферинк.
Жаңы Оруссия (конфедерация)
Жаңы Оруссия (Новороссия Конфедеративдик Республикасы, КРН; Новоросія ), ошондой эле Элдик Республикалар Союзу, ЭРС, жалпы керектөө. ЛДЭР бир сунуш болуп саналат конфедерация  таанылбаган Донецк Эл Республикасы жана Луганск Эл Республикасынын 2014-жылдын жаз айларында жарыяланып, ал, чынында, бөлүктөрүндө ичинде Ош жана Луганск облустары Украинадан. 2014-жылдын 24-июнунда Донецк жана Луганск Элдик Республикалары конфедеративдик мамлекетке - Элдик Республикалар Союзуна биригүү чечимин жарыялашкан. 26-июнда Олег Царев Элдик Республикалар Союзунун (СНР) парламентинин спикери болуп шайланды. 15-июлда Кытай Эл Республикасынын парламентинин экинчи пленардык жыйынында конфедеративдик мамлекеттин конституциясына өзгөртүүлөр киргизилди – атап айтканда, Новороссия.
Конфедералдык союздун аталышы Донбасстын аймагынын олуттуу бөлүгүн камтыган Орус империясынынаталышындагы тарыхый аймакка карата жарыяланган үзгүлтүксүздүгүн билдирген.
Конфедерация келишими 2015-жылдын жазында токтотулган. 2015-жылдын 18-майында КДР тышкы иштер министри Александр Кофман «Новороссия долбоору» белгисиз мөөнөткө жабылганын билдирген Ушундай эле билдирүүнү Новороссия парламентинин спикери Олег Царев айтып, долбоор Новороссияны түзүү КДР жетекчилиги кол койгон Минск келишимдеринде каралбагандыктан «тоңдурулган» деп түшүндүрдү. Украина менен LPR, бирок жаңыртылышы мүмкүн, "эгерде Киев жарыяланган ок атышпоо режимин бузса, согуштук аракеттердин күчөшү болсо"
Тарыхый параллелдер
18-кылымдын экинчи жарымында орус-түрк согуштарынын натыйжасында Россия империясына кошулган Түндүк Кара деңиз аймагынын тарыхый аймактары Новороссия деп аталган. Херсон, Yekaterinoslav, бүтүп, Бессарабский облустарында, а также Кубан областы Бул жерлерде пайда болгон. аталышы XX кылымдын башына чейин колдонулган; 1917-жылдагы Октябрь революциясынан кийин ал иш жүзүндө колдонулбай калган - тарыхый Новоросиянын жерлери Украина ССРинин жана Россия СФСРинин курамына кирген.
Украинадагы саясий кризис
2013-жылы ноябрда Украинада саясий кризис башталып, өкмөттүн Европа Биримдиги менен Ассоциациялык макулдашууга кол коюу процессин токтотуу чечиминен улам келип чыккан. Бул чечим Киевдин борборунда, ошондой эле Украинанын башка шаарларында социалдык тармактарда жана массалык маалымат каражаттарында "Евромайдан " деп аталып калган массалык нааразылык акцияларына алып келди. 2014-жылдын январында бир катар мыйзамдар кабыл алынгандан кийин жана полиция менен демонстранттардын ортосундагы кагылышуулардан бул акция кескин түрдө президентке жана өкмөткө каршы мүнөзгө ээ болгон. Евромайдандагы нааразылык акцияларына катышкан гетерогендик саясий күчтөрдүн арасында « Оңчул сектор ».
18-20-февраль күндөрү Киевдин борборунда катуу кагылышуу массалык кан төгүүгө алып келип, андан кийин президент Янукович эпке келип, 21-февралда оппозиция менен Украинадагы кризисти жөнгө салуу. Ошол эле күнү Янукович Киевден чыгып, 22-февралда Жогорку Рада аны бийликтен четтеткен резолюция кабыл алган. Бул токтом менен Жогорку Рада да 2014-жылдын 25-майына мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоону дайындап, Украинанын президентинин милдеттери Жогорку Раданын төрагасы Александр Турчиновго жүктөлгөн.
Эгерде борбордо Украинанын түндүк, борбордук жана батыш аймактарында евроинтеграцияга карай кыймыл кайра жанданганын жарыялаган Киевдин жаңы жетекчилиги калктын колдоосуна ээ болуп, өзүнүн позициясын тез арада бекемдеп алган болсо, түштүк-чыгышта. Бийлик мурдагы оппозицияга өткөндөн кийинки алгачкы күндөрдөн кийин орус тилдүү азчылыктын кызыкчылыктарын эске албаган жаңы өкмөткө каршы нааразылык акциялары жайыла баштады (көбүрөөк маалымат үчүн караңыз: Украинанын түштүк-чыгышындагы нааразылыктар (2014).
Крымда кырдаал эң радикалдуу түрдө өнүккөн, ал үчүн Орусияга кошулуу Евромайдандын түздөн-түз натыйжасы болгон. Жаңы өкмөттүн жана анын тарапкерлеринин бир катар аракеттери (Жогорку Радада мамлекеттик тил саясатынын негиздери жөнүндө мыйзамды жокко чыгаруу боюнча добуш берүү, люстрация жөнүндө мыйзамды даярдоо, Евромайдандын активисттеринин жана саясий ишмерлердин радикалдуу билдирүүлөрү) Крымда орус коомдук уюмдарынын активдешүүсү жана этникалык орусиялык крымдыктардын олуттуу бөлүгүн Украинанын, алардын басымы астында Севастополдун аткаруу бийлиги алмаштырылган. Бирок өткөн жылдардагы ушул сыяктуу кризистерден айырмаланып, Орусия ирредентчилерди “тыйып” койбостон, жарым аралды аннексиялоого багыт алды жана “ал Крымды Орусияга кайтаруу боюнча ишти баштоого аргасыз, анткени биз бул аймакты жана элди таштай албайбыз” деген ишенимде. ошол жерде жашагандар, тагдырдын ырайымына, улутчулдардын муз аянтчасынын астында жашагыла”. 26-февралда Межлистин жана Украинанын жаңы өкмөтүнүн тарапкерлери Крым парламентинин имаратын басып алууга аракет кылып, анын ишин токтотууга аракет кылышкан, бирок 27-февралда таңга жуук орусиялык атайын күчтөр Автономиялык республиканын бийликтеринин имараттарын басып алышкан. Крым, андан кийин парламент имаратына чогулган Крым Автономиялуу Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттары Анатолий Могилевдун өкмөтүн отставкага кетирип, май айында бүткүл Крым референдумун өткөрүү чечимине келишти. 25 Украинанын ичинде жарым аралынын автономиясын кеңейтүү үчүн. Крымдын жаңы өкмөтүн « Орус биримдиги » партиясынын лидери Сергей Аксенов жетектеп, Украинанын жаңы жетекчилигин тааныбай турганын жарыялап, Орусия жетекчилигине «тынчтык менен бейпилдикти камсыз кылууга көмөктөшүүгө» чакырды. Крым Автономиялуу Республикасынын аймагында»   ... Бу херекетлер Къырым халкъынынъ арасында кенг голдав алды. Кийинки бир нече жуманын ичинде жергиликтүү бийликтер Орусиянын ар тараптуу колдоосу менен жарым аралдын статусу боюнча бүткүл Крымдык референдум өткөрүп, анын көз карандысыздыгын жарыялап, аны Орусиянын бир бөлүгү деп жарыялашты.
Киевдеги тирешүүдө да Украинанын Түштүк-Чыгыш аймактарынын айрым жетекчилери жана коомдук жана саясий ишмерлер Украинаны федералдаштыруу жана бийликти децентралдаштыруу идеясын азыркы кырдаалдан чыгуунун мүмкүн болгон жолу катары билдиришкен. Бул идея бийлик алмашкандан кийин иштелип чыккан. Мурдагы башкаруучу партиянын бир катар аймактык кеңештеринин депутаттары өз жыйындарында Украинаны федералдаштыруу, орус тилин экинчи мамлекеттик тил катары таануу, жаңы өкмөттүн легитимдүүлүгүнө шек санап, чараларды көрүү талаптарын коё башташты. ага баш ийүүдөн чыгуу.
Куралдуу кагылышуунун башталышы
Нааразылык акциялары айрыкча Донецк, Луганск жана Харьковдо кеңири жайылган. Демонстранттар Украинанын жаңы бийлигин таануудан баш тартып, Украинаны федералдаштырууну жактап, дайындоосу легитимсиз деп табылган жаңы губернаторлорго каршы чыгышты. Өз аймактарынын “эл башчылары”. 6-апрелде демонстранттар Донецк, Луганск жана Харьков облустарындабир катар административдик имараттарды басып алып, акцияга чыга башташты.
Халистан
Халистан (в. -пандж. ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ - тамгалар. " Тазалардын өлкөсү ") - саясий умтулуу, Индиянын Пенжаб штатынын аймагында жок таанылбаган сикх мамлекети. Борбору - Амритсар шаары. Халистандын расмий тили - урду тили, фарс жазуусу колдонулат. Тилдери да кеңири таралган: Кашмири, Урду, Догри, Пахари, Балти, Ладакхи, Пенджаби, Гожри жана Дадри, Киштвари. Расмий диндер: сикхизм, ислам жана индуизм.
Индия Республикасы Халистанды өзүнүн ажырагыс аймагы деп эсептейт. Сикхтердин так талаптары аныкталбагандыктан, Халистан түшүнүгү Пенджаб (Индия жана Пакистан) менен гана чектелбейт, ал эми кээ бир дооматтарда Индиянын түндүгүндөгү олуттуу бөлүгүнө да жайылтылат.
Рами
Рами (Reohmeria gacq.) – өсүмдүктөрдүн чалкандар тукумундагы көп жылдык чөп же анча бийик эмес бадал. Тропикте өсүүчү 100гө жакын түрү белгилүү. Бир түрү ак рами (кытай рамиси деп да аталат) була алыш үчүн өстүрүлөт. Бийиктиги 2–3 м, кээси 4 мге жетет. Сабагы бутактанбайт, жибек түктүү, ал жыл сайын куурайт. Жалбырагы чоң, бир аз тегерек формада. Гүлү айрым жыныстуу, майда, түсү көк же кызгылтым. Сүйрү мөмөсү абдан майда. Рами жылуу, нымдуу жерде жакшы өсөт. Тропик өлкөлөрүндө 3, Кытайдын түштү бөлүгүндө 4–5 жолу түшүм берет. Уругу, тамыр сабагы, калемчеси жана көчөтү менен көбөйтүлөт. Жакшы өстүрүлгөн рами 20–30 жыл түшүм берет. КМШ өлкөлөрүнүн ичинен Тажикстан жана Өзбекстандын түштү тарабында, Закавказьеде өстүрүлөт. Раминин буласы бышыктыгы менен айырмаланат.
Карбас-Яга
Карбас-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Баренц деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Мамлекетти башкаруу иштерине катышуу укугу
Мамлекетти башкаруу иштерине катышуу укугу – бир катар конституцияларда (м.: Испания, РФ, Монголия, Словакия, КР) адатта мамлекеттик бийлик жана жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдарына шайлоо жана шайлануу укугун, референдумга катышуу укугун, мамлекеттик жана муниципалдык кызматка кирүүгө, сот адилеттигин ишке ашырууга тең укуктуулугун өз ичине камтыган жарандардын саясий укуктарынын комплексинин жалпыланган аталышы.
Иштван I Ыйык
Иштван I Ыйык (969–1038) – венгр князы (997жылдан), Венгриянын алгачкы королу (1000 же 1001), венгр мамлекетинин негиздөөчүсү. Борбордошкон кубаттуу Венгр мамлекетин түзүүгө жетишкен. Өлкөдөгү уруулук бытырандылыкты жоюп, ишиандар башкарган администрациялык-аймактык түзүлүштү (комитаттарды) түзгөн. 1030-ж. анын жетекчилиги менен немистердин кол салуусу токтотулган. Венгрияда христиан (католик) дини кабыл алынган (1038-ж. Иштван I ыйыктардын катарына киргизилген).
Рампа
Рампа (французча rampe) искусстводо – сахнанын таман алдына, көрүүчүлөргө көрүнбөгөндөй жайгашкан жарыктандыруучу аппаратура; өтмө мааниде – сахна, театр.
Нидершөненфельд
Нидершөненфельд (Niederschönenfeld) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Донау-Рис районуна кирет.
Калкы - 1368 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 79 192. Муниципалитеттин башчысы — Петер Маль.
Дермбах
Дермбах (Dermbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Вартбург районуна кирет.
Калкы - 3095 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 23,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 63 015. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Рупперт.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Апут (Белокатай району, Башкыртстан)
Апут — Башкыртстандын Белокатай районундагы айыл, Утяшев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 340 киши. Почта индекси — 452580, ОКАТО коду — 80210837002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мамлекеттердин эгемендүү теңчилиги
Мамлекеттердин эгемендүү теңчилиги – азыркы эларалык мамилелерин түзүүчү өтө маанилүү эларалык укук ынанымдарынын бири. 1970-жылкы БУУ Уставына ылайык, мамлекеттер ортосундагы достук мамилелер менен кызматташтыкка тийиштүү эларалык укук принциптери жөнүндөгү Декларациясында М. э. т-нин принциптери кыйла толук чагылдырылган. Бул Декларацияга караганда, эгемендүү теңчилик деген түшүнүк өзүнө төмөнкүлөрдү камтып турат: а) мамлекеттер юридикалык жактан тең; б) ар мамлекет толук эгемендүүлүккө мүнөздүү болгон укуктарды колдонот; в) ар мамлекет башка мамлекеттердин укук субъектүүлүгүн сыйлоого тийиш; г) мамлекеттердин аймактык бүтүндүүлүгү, саясий көзкарандысыздыгы кол тийгис; д) ар мамлекет өзүнүн саясий, социалдык, экономикалык, маданий тутумун эркин тандап алууга жана өнүктүрүүгө акылуу; е) ар мамлекет өзүнүн эларалык милдеттенмелерин толук жана акниеттүү аткарып, башка мамлекеттер менен тынчтыкта жашоого тийиш. Эларалык мамилелерде эске алынуучу мамлекеттердин юридикалык теңчилиги иш жүзүндөгү теңчиликти түшүндүрбөйт. БУУ Коопсуздук Кеңешинин туруктуу мүчөлөрүнүн өзгөчө абалы мунун бир мисалы болуп саналат.
Нетгау
Нетгау (Nettgau) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Калкы - 340 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 20,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 365. Муниципалитеттин башчысы — Роланд Клинглер.
Филипов Николай Андрианович
Филипов Николай Андрианович (1927-ж. т., РФ, Оренбург обл., Александров району, Каликино айылы) - техника илимдин доктору (1990), проф. (1995). Ленинград авиац. прибор куруу интун (1952), СССР ИАнын Электроника институтунун аспирантурасын (Ленинград, 1956) бүтүргөн. Кыргыз геологиялык башкармалыгында барсканчы, Кыргыз ССР ИАнын Энергетика жана суу чарбасы институтунда кенже илимий кызматкер, Автоматика институтунда лабор. башчысы, ФПИде улук илимий кызматкер, доцент, 1993-жылдан КТУда проф. Телемеханика, байланыш тармагы боюнча адис. 100дөн ашык илимий эмгеги, а. и. 3 монография, 26 ойлоп табуусу жарык көргөн.
Левисвилл (Айдахо)
Левисвилл (Айдахо) (Lewisville) — Айдахо штатынын Джефферсон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.6 км². FIPS коду — 16-46720.
Калкы
2010-жылы калкы 467 киши болгон.
Андоувэр (Массачусетс)
Андоувэр (Массачусетс) (Andover) — Массачусетс штатынын Эссекс округуна караган АКШ шаары.
Пэликан Рапидс (Миннесота)
Калкы - 2 464 киши. Болжолдуу аянты - 6.9 км². FIPS коду — 27-50164.
Эрден
Эрден (Erden) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бернкастель-Витлих районуна кирет.
Калкы - 380 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 31 030. Муниципалитеттин башчысы — Херберт Вебер.
Оффенбах
Оффенбах (Offenbach am Main) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Майн районуна кирет.
Калкы - 120435 киши(2013-ж.). . Аянты - 44,90 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 13 000. Муниципалитеттин башчысы — Хорст Шнайдер.
Милгрэмдин эксперименти
Милгрэмдин эксперименти (англ. Stanley Milgram) — социалдык психологиядагы эксперименттер сериясынын биринчи эксперименти. Бул экспериментти 1963-жылы Йел университетинин студенти Стэнли Милгрэм өзүнүн "Баш ийдирүүдөгү жүрүм-турумду изилдөө" (англ. Behavioral Study of Obedience) макаласында түшүндүргөн. Кийинчирээк "Авторитетке баш ийүү: эксперименттик изилдөө" (англ. Obedience to Authority: An Experimental View; 1974) китебинде жазган.
Киришүү
Милгрэм, эксперимент аркылуу бул суроого жооп издеген: эгерде жөнөкөй элдин жумуш милдетинде күнөөсү жок адамды кыйноо милдети бар болсо, анда, алар канчалык кыйнаганга даяр? "Башчы" (лаборатордук ак халатчан изилдөөчү) сыналуучуларга эксперименттин башка катышуучууларын кыйнай турган буйрук бергенде (чынында актерлор кыйналбайт), сыналучуулар "башчыга" ачык каршылык көрсөтө албай тургандыгы байкалган.
Алгачкы тарыхы
Негизи, Милгрэм өзүнүн изилдөөлөрүн, кантип немис жарандары концентрационный лагердеги миллиондогон күнөөсүз элди жок кылууга катышкандыгын түшүнүш үчүн баштаган. Алгач, өзүнүн эксперименталдык методикаларын АКШдан даярдап алып, Германияга барууну пландаган. Анткени, анын ою боюнча Германиянын тургундары баш ийүүгө оңой көнүшкөн. Бирок, Нү-Хэйвендде (Коннектикут штаты) өткөргөн биринчи эле экспериментинен кийин Германияга баруунун кажети жоктугун түшүнүп, илимий изилдөөлөрдү жашаган жеринде өткөзүүнү туура көргөн. Милгрэм бул тууралуу "Мен ушунча көп баш ийип берүүнү байкаганымдыктан, бул экспериментти Германиядан өткөрүү себебин көрбөй элем" деп айткан.
Жыйынтыгында Милгрэмдин бул эксперименти Голландия, Германия, Испания, Италия, Австрия жана Иорданияда кайталанып өткөрүлгөн. Бирок, эксперименттин натыйжасы АКШныкынан айырмаланган жок. Бул эксперименттер тууралуу кенен жазылган отчет Стэнли Милгрэмдин "Авторитетке баш ийүү" (англ. Obedience to Authority; 1973) китебинде, Миус менен Рааймэйкерстин китебинде жарыяланган (англ. Meeus W. H. J., Raaijmakers Q. A. W. (1986). Administrative obedience: Carrying out orders to use psychological-administrative violence. European Journal of Social Psychology, 16, 311—324).
Эксперименттин түшүндүрмөсү
Эксперименттин башында, ролдорду бөлүштүрүш үчүн эки сыналуучунун ортосунда чучукулак өткөзүлөт, бирок, актер дайыма "окуучунун" ролуна ээ болуп, сыналуучу киши "мугалимдин" ролуна ээ болуп калат. Мындан кийин, "окуучуну" электроддорго туташтырылган креслого байлашат. "Мугалим" демонстрациялык түрдө электр тогун алып көрөт.
"Мугалим" башка бөлмөгө өтүп, үстүндө генератор турган столдун алдына отурат. Генератор ящик формасында болот, алдыңкы панелинде 30 переключатель жайгашкан: 15 Вдан 450 Вга чейин (араларында 15 В кадамы менен). Экспериментатор "мугалимге", эгерде переключатель басылган болсо - тиешелүү чыңалуудагы ток "окуучуну" ураарын, кое берилгенде - токтоп калаарын түшүндүрөт. "Мугалим" кайсы переключателдерди басканын унутуп калбасы үчүн, басылган переключатель ылдыйкы абалда сакталып калат. Ар бир переключателдин ылдый жагында ага тиешелүү болгон чыңалуусу жазылган. Мындан сырткары, переключателдерди топторго бөлүп, түшүндүрмөлөрүн жазып коюшкан: "Катуу эмес" (Slight Shock), "Орточо", "Катуу" , "Абдан катуу" , "Интенсивдүү" , "Абдан интенсивдүү" , "Абайлагыла: киши көтөрө алгыс күч". Акыркы эки переключателге "XXX" белгисин чаптап коюшкан. Генератордун панели жогорку сапатта жасалган: кандай максатта жасалганы (генератор 15 В - 450 В) жана өндүрүүчүлөрдүн аттары жазылган, панелде жебелүү вольтметр бар. Переключателдер басылганда ага тиешелүү кичи лампалар күйүп, үндөр чыгып турат. Башкача айтканда, генератор атайын ушул эксперимент үчүн жасалган түр калтырган.
Инструктаждан кийин эксперимент башталып, "мугалим" "окуучуга" жуп сөздөрдү окуп баштайт. Ал жуптарды "окуучу" жатташы керек. Андан кийин, "мугалим" жуптун биринчи сөзүн жана ага тиешелүү болгон 4 вариантты айтат. "Окуучу" 4 варианттын бирин тандап, алдында турган баскычтардын арасынан тандоосуна тиешелүүсүн басат. Окуучунун жообу мугалимдин маңдайында жайгашкан жарык таблодо көрсөтүлүп турат. Эгерде, "окуучу" ката кетирсе, "мугалим" жооп туура эместигин айтып, канчалык чыңалуудагы ток менен окуучуну ураарын билдирип, баскычты басат. "Окуучунун" ролун ойногон актер ток урумуш болот. Андан соң, "мугалим" туура жообун айтат. "Мугалим" ката болгон сайын токтун чыңалуусун 15 Вдан баштап 450 Вга чейин 15 В кадам менен чоңойтуп турат. 450 Вга жеткенде, экспериментатор "мугалимден" акыркы переключателди колдонуп кетүүнү өтүнөт. 3 жолу колдонулгандан кийин, эксперимент бүттү деп эсептелинет.
Чынында, "окуучунун" ролун ойногон актерду ток урбайт. Анын жооптор стандартташтырылган - орто эсеп менен үч туура эмес жоопко бир туура болуп келген. Демек, "мугалим" биринчи барактагы суроолорду берип бүткөндөн кийин, "окуучу" 105 В ток алып баштаган болот, "мугалим" экинчи барактагы суроолорду берип баштаганда, экспериментатор кайра 15 Вдан баштоосун жана тизменин аягына жеткенде, суроолорду кайра башынан берүүсүн өтүнгөн. Бул аракеттер "мугалимдин" анын жаңы милдеттерине көнүп, оңой өздөштүрүп алышына мүмкүнчүлүк түзөт.
Эгерде сыналуучу арсар болуп жатса, экспериментатор алдын ала даярдалган төмөнкү фразалардын бири менен улантууну талап кылат :
Бул фразалар, "мугалим" улантуудан баш тартып баштаса, башынан баштап, ирээти менен айтылат. Эгерде бүт фразалар айтылып бүткөндөн кийин "мугалим" улантууга макул болбой койсо, эксперимент токтотулат.
Мындан сырткары, эки атайын даярдалган фраза бар. Сыналуучу, "окуучунун" катуу жабыркап калуусу боюнча суроолорду берип жатса, экспериментатор: "Ток менен урганда оорутса дагы, ткандардын көп убакытка созулчу жаракаттарына алып келбейт" деп жооп берет. Эгерде сыналуучу "окуучунун" улантуудан баш тартып жатканын байкап калса, экспериментатор: "Бул окуучуга жакса дагы, жакпаса дагы, ал бүт жуп сөздөрдү туура жаттамайынча сиз улантышыңыз керек" деп жооп берет.
Катышуучулар, экспериментке катышкандыгы үчүн 4,5 доллар акчалай сыйлык алышат. Башында экспериментатор бул акчалай сыйлык лабораторияга келгендиги үчүн берилип, кийин эмне болуп кетпесин, сыналуучуда калаарын айтат. Йел университетинин 43 студенти бул экспериментте акчалай сыйлык албай катышканы менен, жыйынтык бирдей болуп чыккан.
Эксперименттин негизги варианты
Милгрэмдин деп аталган ишинде эксперименттин биринчи вариантына түшүндүрмө берилген: "окуучу" "мугалим" жайгашкан бөлмөсүнө коңшу, үн угулбаган бөлмөдө орун алат. "Мугалим" "окуучунун" үнүн укпайт, бирок, 300 Вга жеткенде "окуучу" "мугалимге" угуза дубалды соккулай баштайт. Андан соң окуучу таблого жоопторду чыгарбай да калат. Мындай көрүнүштү экспериментатор туура эмес катары кабыл алыш керек деп, кийинки деңгээлдеги чыңалуу менен ток урушун "мугалимден" талап кылат. Кийинки 315 В чыңалуусу менен келген токтон кийин дагы "окуучу" дубалды согуп, таблого жооп чыгарбайт. Мындан кийин "окуучудан" эч кандай үн, эч кандай жооп чыгарылган эмес.
"Obedience" тасмасы
Милгрэмдин "Obedience" аттуу документалдык тасмасында эксперименттин дагы иштетилген варианты көрсөтүлгөн. Ал вариант боюнча, эксперимент башталардын алдында "окуучу" алдын ала жүрөгү начар экенин билдирет. "Окуучу" "мугалимге" үнү угулган бөлмөдө жайгашат. 150 Вга жеткенде, "окуучунун" ролун ойногон актер жүрөгүнө арызданып, экспериментти токтотууну суранат, бирок, экспериментатор "Мугалимге": "Эксперимент уланышы керек. Уланта бериңиз" деп айтып турат. Токтун чыңалуу күчү жогорулаган сайын "окуучу" улам катуу үн чыгарып, чоң дискомфорт болуп жатканын көргөзүп, аягында эксперименттин аякташын суранып кыйкырып баштайт. 300 Вга жеткенде, "окуучу" экспериментке катышпай тургандыгын жана эч кандай жооп бербесин билдирет. Ошентип, 345 Вга жеткенде, "окуучу" кыйкырбай алсыз тынчып калат.
"Окуучу" чыгарып коюусун талап кылат, экспериментти токтотуну суранат, жүрөгүнө арызданып жооп берүүдөн баш тартат, бирок, "мугалимди" же экспериментаторду урушпайт, коркутпайт. Ал тургай, "окуучу" "мугалимге" түз кайрылып эч нерсе сүйлөбөйт.
Жыйынтыктар
Эксперименттин негизги варианттарынын биринде 40 сыналуучунун ичинен 26сы "окуучуну" аяп, экспериментти токтотуунун ордуна 450 Вга чейин же эксперимент бүткөнгө чейин уланта беришкен. "Окуучу" дубалды ургулап, жооп бербей баштаганда беш сыналуучу гана (12,5 %) 300 Вдан токтошкон. Экинчи жолу дубалды соккулап баштаганда, дагы 4 (10 %) сыналуучу 315 Вдан токтошкон. "Окуучудан" соккулар жана жооптор келбей калганда эки (5 %) сыналуучу 330 Вдан токтошкон. Дагы кийинки ар бир деңгээлде бир сыналуучу токтогон (345 В, 360 В, 375 В). Калган 26сы аягына чейин барган.
Корутундулар
Милгрэмдин ою боюнча, эксперименттин жыйынтыгынан алынган берилмелер кызыктуу феномендердин пайда болоорун көрсөтөт: "бул изилдөө - авторитеттин буйруктарына макул болуп, акыл эстүү, чоң эле кишилердин тобокелге баргандарын көрсөтөт".
Хаггарддын изилдөөлөрү
2015-жылы, Лондон колледжинин университетинде иштеген Патрик Хаггард өзүнүн Брюссел Эркин университетинин кесиптештери менен жаңы изилдөө жүргүзүшкөн. Алар бул экспериментти ЭЭГди кошуу менен татаалдаштырышкан. Жыйынтыгында, кишиге берилген буйруктун мүнөзүнө карабастан, киши өзүнүн кыймылдарынан жоопкерчиликти алып салаары байкалган.
Эксперименттин кайталануусу
В 2017-жылы, SWPS Гуманитардык-социалдык университетинин Дариуш Долинский, Томаш Гржиб, Михал Фолваржный, Патриция Гржибала, Каролина Кжужиха, Каролина Мартиновска жана Якуб Трояновский аттуу социалдык психологдору Милгрэмдин экспериментин кайталап көрүшкөн. Алардын иштеринин жыйынтыгы «2015-жылы сиз электр тогу менен урат белеңиз? Стэнли Милгрэм түзгөн эксперименталдык парадигмадагы баш ийүү эксперименти - оригиналдык изилдөөлөрдөн кийинки 50 жылдын ичинде» (орус. «Вы бы причинили электрический шок в 2015 году? Послушание в экспериментальной парадигме, разработанной Стэнли Милгрэмом, в течение 50 лет после оригинальных исследований») деген аталыш менен илимий журналында жарык көргөн. Экспериментте 18ден 69 жашка чейинки жаштагы кишилер катышкан. Эркектер менен аял кишилердин саны тең болгон. Катышуучулардын жарымына берки жарымын ток урдура турган ар кайсы 10 баскычты басуу сунушталган. Бул кыймыл үчүн сыйлыктар берири дагы айтылган. Чындыгында, эч бир катышуучуну ток урган эмес. Натыйжасында, катышуучулардын 90%ы бул кадамга барышаары аныкталган. Бирок, эгерде ток ура турган катышуучу аял киши болсо, анда кыйноого макул болгондордун саны кескин азайганы байкалган.
Мурдок (Небраска)
Мурдок (Небраска) (Murdock) — Небраска штатынын Cass округуна караган АКШ шаары.
Иштеп чыгаруу ченеми
Иштеп чыгаруу ченеми ― жумушчунун (бригаданын) белгилүү бир убакыттын (сааттын, сменанын, айдын) ичинде иштеп чыгарууга тийиш болгон өндүрүмдөрдүн же операцияларынын санын объекттин өндүрүмдүүлүгүн, техникалардын, технологиянын, өндүрүштү жана эмгекти уюштуруунун, жумушчулардын квалификациясынын деңгээлине жараша болот. Иштеп чыгаруунун прогрессивдүү ченеми өндүрүштүн алдыңкы тажрыйбасын, илим менен техниканын жаңы жетишкендиктерин өндүрүшкө киргизүүнү талап кылат, иштеп чыгаруу ченеми убакыттын фондусун убакыт ченемине бөлүү жолу менен аныкталат. Убакыт ченеми канчалык чоң болсо, иштеп чыгаруунун сменалык ченеми ошончолук аз болот да, тескерисинче, убакыт ченеми канчалык аз болсо, иштеп чыгаруунун ченеми ошончолук арбын болот; тейлөө ченеми бир сменада жумушчунун канча сандагы жабдууларды же канча жумушчу орундарын тейлей тургандыгын көрсөтөт. Илимий жактан негизделген убакыт ченеми, иштеп чыгаруунун саны жана тейлөө ченеми эмгек өндүрүмдүүлүгүн жогорулатуунун, адам эмгегин үнөмдөөнүн чечүүчү факторлорунун бири болуп саналат.
Палмер Лэйк (Колорадо)
Палмер Лэйк (Колорадо) (Palmer Lake) — Колорадо штатынын Эль Пасо округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2 179 киши. Болжолдуу аянты - 8 км². FIPS коду — 08-57025.
Филдинг Генри
Филдинг Генри (22. 4. 1707, Сомерсетшир, Гластонбериге жакын Шарпем-Парк - 8. 10. 1754, Лиссабон) - англис жазуучусу. Англис агартуучул адабиятынын ири өкүлү. чыгармачылыгын акын («Маскарад», 1728), драматург («Дон Кихот Англияда», 1734; «Пасквин», 1736 ж. б.) катары баштаган. «Маркум Улуу Жонатан Уайльддын омүрү» (1743) романында Англиянын өкмөт башчыларын сындаган. «Жозеф Эндрус менен досу Абраам Адамстын окуяларынын баяны» (1742), «Таштанды бала Том Жонс баяны» (1749) романдары агартуучул реалисттик романдардын мыкты үлгүлөрүнөн. Ф-дин чыгармалары дүйнөлүк адабиятка, айрыкча Ч. Диккенс менен У. Теккерейдин сынчыл реализмине чоң таасир тийгизген.
Бухет
Бухет (Buchet) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 239 киши(2013-ж.). . Аянты - 13,32 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 208. Муниципалитеттин башчысы — Алойс Фусман.
Күрөш 2016 жайкы Олимпиада оюндарында
2016 жайкы Олимпиада оюндарындагы күрөш боюнча мелдеш 14 августтан - 21 августка чейин өтөт. 344 спортчуга 18 комплект медаль ойнотулат.
Бад-Риппольдзау-Шапбах
Бад-Риппольдзау-Шапбах (Bad Rippoldsau-Schapbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Карлсруэ административдик округуна карайт. Фройденштадт районуна кирет.
Калкы - 2234 киши(2013-ж.). . Аянты - 73,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 37 075. Мэр — Бернхард Вайделе.