cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лавров, Петр Лаврович
Чыгармачылыктагы философия
Чыгармачылыктагы философия чыгармачыл фантазия жана дүйнө түшүнүктөрүн образ түрүндө ишке ашыруу жаатында иш алып барат. Үчүнчү баскычты турмуштагы философия түзөт, бул практикага, ишке ашырыла турган жогорку адеп-ахлак идеалдарын иштеп чыгат. «Билимдеги философия,— деп жазат Лавров, — бардык маалыматтарды ырааттуу системага салуу, бардык нерселерди бир бүтүндүк катарында түшүнүү жана түшүнүктөгү биримдик болуп саналат. Чыгармачылыктагы философия дүйнө жана жашоо-турмуш түшүнүктөрүн чыгармачылык иш-аракеттерге алып кирүү, бардык нерселердин бирдиктүүлүгү жөнүндөгү түшүнүктү образга, сымбаттуу формага, ой менен форманын биримдигине айландыруу болуп саналат. Турмуштагы философия күндөлүк иш-аракеттердин маанисин аңдап-түшүнүү, бардык нерселердин бирдиктүүлүгү жөнүндөгү түшүнүктү биздин иш-аракеттерибизге киргизүү, бардык нерселердин бирдиктүүлүгү' жөнүндөгү аңдалып-баамдалган түшүнүктү практикалык идеалга, ой менен иш-аракеттин биримдигине айландыруу болуп саналат» [Философия жана социология. 1-т. 571-6].
Концепциясы
Өзүнүн ушул концепциясы аркылуу Лавров таанымдын, чыгармачылыктын жана иш-аракеттин синтези болгон жаңы философияны түзүүгө умтулган. Мындай болгондо бул жаңы философия теория менен практикалык турмуштун ортосундагы байланыштыруучу звено катарында чыгар эле.
«Тарыхый каттарында» Лавров тарых, професс, цивилизация, мамлекет, улут жана башка эң маанилүү түшүнүктөр жөнүндө өз көз караштарын баяндайт. Ал коом менен жаратылыштын ортосундагы принципиалдуу айырмачылыкты баса көрсөтөт. Лавров үчүн жаратылышта кайталануучу мүнөзгө ээ болгон кубулуштардын мыйзамченемдүүлүгү үстөмдүк кылат. Тарыхта, коомдо болсо өнүгүү жана прогресс бар, буларга тарыхчы гана баа бере алат, тарыхчы гана коомдогу өнүгүүнүн багытын аныктай алат. Лавров мындай деп жазат: «Аң-сезимдүү түрдөбү же аңдалбастанбы, адам адамзаттын бүткүл тарыхына өзү жетишкен адеп-ахлактык жол-жоболорду кошумчалайт... Бардык адамдар тарых жөнүндө, адеп-ахлактык идеалдарына карата болгон өз көз караштары боюнча субьективдүү түрдө баа беришет, мындан башкача баа да бере алышпайт» [Танд.чыгарм. 1-т. 190-6.].
Бир гана «тарыхчынын адеп-ахлактык идеалы тарыхка анын жалпы жана жеке учурларына перспектива берүүгө жөндөмдүү болгон бирден бир шам чырак».
Коом тууралуу
Ошондуктан, Лавровдун пикирине ылайык, тарыхтагы прогресс коомдун турмушунда аң-сезимдүү, рационалдык фактордун өсүп өнүгүшүнө байланыштуу, бул болсо өз кезегинде, «инсандын дене бой, акыл-эс жана адеп-ахлактык жагынан өнүгүшүнө, акыйкат менен адилеттүүлүктүн коомдук формада ишке ашырылышына байланыштуу болот» [Ошонун өзүндө. 199-6.]. «Ой гана коомдук маданиятка адамдык нарк-насил бере ала турган бирден бир ишмер» [244-6.]. Бирок ой «инсанда гана» [245-6.] реалдуу болгондуктан, сынчыл ой жүгүртө билген инсандар тарыхтын башкы кыймылдаткыч күчү катарында чыгышат.
Сүргүндөн кийин
Сүргүндөн Петербургка качып келип, андан соң чет өлкөгө кеткенден кийин Лавров «Вперед» журналын жана гезитин басып чыгара баштайт, анын беттеринде ал коомдук өнүгүүгө карата өз көз караштарын баяндайт. Ал орус революциячыл народниктик кыймылдын өзгөчө тибин калыптандырат, мунун негизги өзгөчөлүгү революцияны өтө кылдаттык менен даярдоо керек деген позицияны туткандыгында болгон. Ал народниктик кыймылдагы анархисттик да (Бакунин), ошондой эле заговорчулук да (Ткачев) багыттарга бирдей каршы чыккан. Ал революцияны шаштырбоо керек жана аны жасалма жол менен ишке ашырууга болбойт деп эсептеген. Революцияны жасалма жол менен ишке ашыруу, анын пикири боюнча, ар кандай коомдук силкинүүлөр дал эң кедей көпчүлүккө чоң оорчулук түшөрүн жана дал ушулар олуттуу курмандыктарга дуушар болорун билгендердин көз алдында «акталбай турган кырсык».
Ал революцияга заговорчулук мамиле жасоого каршы чыгып, «бир кыйла өнүккөн азчылыктын чакан тобу тарабынан иштелип чыккан идеялар элге таңууланышы мүмкүн, социалист-революционерлер ийгиликтүү толкуп чыгып, борбордук өкмөттү кулатып, анын ордуна отура алат жана мыйзамдарды чыгаруу жолу менен жаңы түзүлүштү түзүп, даяр эмес карапайым калкка жакшылык алып келе алышат» деген пикирди эскирди деп эсептеген. «Жаңы бийлик кандай жол менен келбесин, биз эски бийликтин жаңы бийлик тарабынан күч менен алмашылышын каалабайбыз. Орус коомунун келечектеги түзүлүшү... көпчүлүктүн өзүлөрү тарабынан аңдалып жана түшүнүлгөн керектөөлөрүн ишке ашырууга тийиш» [Ошонун өзүндө. 31-6.].
Лавров адамдардын революциячыл иш-аракеттеринин негизинде этикалык принциптер жатууга тийиш деген жобого таянат. Ал мындай деп жазат: «Максатка жетүү үчүн бардык каражаттар жакшы деп эсептеген адамдар өзүлөрүнүн эрежесин максаттын өзүн бүлүндүрө турган каражаттан башкасы жакшы деген өтө жөнөкөй жалпыга белгилүү жобо менен чектөөнү эч качан унутпоого тийиш».
Курутегерек жез кени
Курутегерек жез кени Жалал-Абад облусунун Чаткал районунда, Сандалаш кырка тоосунун түндүк капталында, Курутегерек суусунун башында, деңиз деңгээлинен 2500–3100 м бийиктикте. Кен жергиликтүү элге илгертен белгилүү. 1964–66-ж. геол. чалгындоо жүргүзүлгөн. Кен аймагын Таш-Көмүр мезгилинин башталышында пайда болгон, калыңдыгы 1250 мге жеткен мрамор, мраморлошкон акиташ тектери түзөт. Алар бүктөлүүлөргө дуушарланып, ири синклиналды түзүп жатат. Акиташ тегин кварцтуу диорит жана кварцтуу диорит-порфирдин шток сымал кичирээк интрузиялары жиреп чыккан. Руда тулкулары акиташ тегинин интрузия менен кошулган жерлериндеги скарн кабаттарында жайгашкан. Алар линза жана тарамча түрүндө калыптанган. Минералдык курамы ар түрдүү. Негизги минералдары: магнетит, пирит, пирротин, халькопирит, нукура алтын, жез ж. б. Рудадагы пайдалуу компоненттердин өлчөмү: жездики 1,02–1,08%, алтындыкы 2,2 –5,3 г/т, күмүштүкү 0,35–180 г/т, платинаныкы 0,00011–0,5 г/т, ренийдики 0,5–5 ''г/т. Запасы С1 жана С2 категориясы боюнча жездики 319,2 миң т, алтындыкы –30 т''.
Болонья
Болонья шаары - Түндүк Италиядагы шаар. Рено дарыясынын боюнда жайгашкан. Болонья провинциясынын жана Эмилия-Романья облусунун администрациялык борбору. Калкы 367,2 миң (2005). Маанилүү жолдор тоому. Кеме жүрүүчү канал аркылуу По дарыясы менен туташат. Машина куруу, кара металлургия, химиялык, фармацевтика, полиграфия, жеңил, тамак-аш, текстиль өнөржайы өнүккөн. Атом изилдөөнүн Улуттук борбору, Университет (11-кылым; Европадагы байыркы университеттердин бири), Улуттук пинакотека, Сан-Стефано, Сан-Доминико жана башка музейлери бар. Б. з. ч. 6-кылымдын аягында Болонья этрусктардын (Фельсина) борбору болгон. Аты б. з. ч. 4-кылымдын орто ченинде шаарды басып алган бойлордун атынан аталган. Орто кылымда укук мектеби менен даңкталган. Роман стилиндеги Сан-Стефано чиркөө комплекси (11-13-кылым), жантайыңкы курулган үй-мунаралар (11-12-кылым), готика стилиндеги палаццо (13-15-кылым), Сан-Петронио чиркөөсү (14-17-кылым), ренессанс стилиндеги айкел порталдары (1425-38, скульптору Якопо делла Кверча), ренессанс (Бевилаква, 15-кылым) жана барокко стилиндеги сарайлар сакталган. Бул шаарда 1999-ж. бирдиктүү европ. билим берүү системасын түзүү боюнча эл аралык келишим алынган, к. Болонъя келишими.
Байбача
Байбача — байдын уулу, мырза. Совет бийлигинин орношу менен тап катары жоюлган байлардын тобу менен бирге эле байбача да запкы көрүп, алар менен кошо айдалган, түрмөгө түшкөн. Айрымдары кийин Совет бийлигине кызмат өтөшкөн. Бара-бара байбача аталышы колдонуудан чыгып калган.
Майрамкан Жуманова
Акын Майрамкан Жуманова Кара-Суу районунун Төлөйкөн айылында 1958-жылдын 8-октябрында туулган. Көп жылдардан бери Ош мамлекеттик университетинде физика факультетинин окутуучусу болуп иштеп келет. 1991-жылы К.Атабеков, Д.Бабаев менен авторлош «Физика боюнча текшерүү иштери: механика,
молекулалык физика, термодинамика» аттуу окуу куралын чыгарган.
2001-жылы «Окутуунун жаңы технологиялары: сынчыл ойлоо программасын жогорку билим берүү тармагында жайылтуу тажрыйбасынан»
аттуу илимий-методикалык жыйнактын түзүүчүсү болгон. 20дан ашуун илимий-методикалык макалалардын автору.
Алгачкы «Тилек» аттуу ыры «Кыргызстан маданияты» гезитинде 1985-жылы жарык көрүп,
ошондон тартып ырлары мезгилдүү басма сөздөрдө жарыяланып келет. Бир катар ырларына обон чыгарылган.
2007-жылы «Кыргыз Республикасынын билим берүү отличниги» төш белгисине татыган.
1995-жылдан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөсү.
The Joshua Tree
The Joshua Tree (кырг. Жошуа дарагы) - ирландиялык U2 рок-тобунун бешинчи студиялык альбому. Даниэл Лануа жана Брайан Ино тарабынан продюсерленген. 1987-жылы 9-мартта Island Records лейблинде чыккан. U2 бул пластинканы жаздырууда эксперименталдык The Unforgettable Fire эмбиент жаңыруусунан айырмаланып, ырлардын салттуу мазмундарынын алкагында чечкиндүү рок-жаңырууга умтулушкан. Альбомдун музыкалык стили Америка жана Ирландиянын элдик музыкасынан таасирленген. The Joshua Tree лирикалык планда топтун Америка Кошмо Штаттарына мамилесин "сүйүү-жек көрүү" өңүтүнөн көрсөтөт, тексттер саясий кыйытмаларга жык толгон жана руханий образдар менен көркөмдөлгөн.
Америкада гастролдоодон, адабиятынан жана саясатынан эргүү алгандыктан U2 жаңы пластинкасынын темасы катары ушул өлкөнү тандаган. Үн жазма 1986-жылдын январында Ирландияда башталган жана эки профессионалдык студиядан тышкары үй шартында дагы жасалгандыктан тынч чыгармачыл чөйрө түзүүгө ыңгайлуу болгон. Сессия учурундагы айрым окуялар - топтун A Conspiracy of Hope кайрымдуулук турнесине катышуусу, Грек Кэроллдун (U2"нин гастролдук менеджери) дүйнөдөн кайтышы жана Бононун Борбордук Америкага саякаты - альбомго өзгөчө тон берүүгө жардам берген. Жаздыруу 1986-жылы ноябрда бүткөн. U2 иштин башынан аягына чейин "музыкада киноматографиялуулук" деп аталган ык-мамилеге умтулган: угарманда ырда баяндалган жерде болуу, мында Америкада болуу сезимин жаратууга аракет кылынган. Музыканттар бул идеяны альбомдун мукабасына Американын чөлдөрүнүн пейзажында түшүшкөн сүрөттөрүн коюп бекемдешкен. Чөлдүн образы адамдардын ички-дүйнөсүнө күйгүзүүчү таасир берген азыркы цивилизациянын метафорасы болгон.
The Joshua Tree сынчылардын мактоолоруна татыган; 20 өлкөнүн чарттарында алдыңкы болгон; нускалары рекорддук сандарда сатылган. Музыканттар альбомдун арты менен дүйнөлүк атак-даңкка жетишишкен - Time'дын мукабасына сүрөтү чыккан төртүнчү топ болушкан. Time аларды "сезондун мыктылары" деп атаган. Өз кезегинде, Rolling Stone'дун редакциясы The Joshua Tree топту "каармандардан супер жылдыздарга" айлантканын белгилеген. Альбом бир нече хит-сынглдарга түрткү болгон. Булар топтун жүзү болуп калган - "With or Without You", "I Still Haven't Found What I'm Looking For" жана "Where the Streets Have No Name". Альбом 1988-жылы "Жылдын альбому" жана "Дуэт же топ менен мыкты вокалдык рок-аткаруу" номинацияларында эки "Грэмми" сыйлыгына татыктуу деп табылган. 1987-жылы альбомду колдоо максатында ири турне уюштурулган.
The Joshua Tree дайыма роктун тарыхындагы эң маанилүү үн жазма катары кабыл алынат. Ошондой эле, дүйнөдөгү эң көп сатылуучу альбомдордун бири болуп саналат: 25 миллиондон ашык нуска. 2007-жылы түрдүү кошумчалары менен чогуу альбомдун юбилейлик чыгарылышы жарык көргөн. АКШнын Улуттук үн жазуу искусствосу жана илими академиясынын чечими менен The Joshua Tree альбому "Грэмми сыйлыгынын даңк залына" кошулган. Салтанаттуу азем 2014-жылы болуп өткөн. Ошол эле жылы, Америка Конгрессинин Китепканасынын архивине - XX кылымдын маанилүү делген музыканын чыгармаларынын тизмесине кирген.
Болонья университети
Болонья университети Европадагы байыркы университет. Италиянын Болонья шаарында жайгашкан. 11-кылымда негизделген. Диссертация жазуу, аны коргоо жана ага жараша илимий даража берүү салты биринчи жолу ушул университетте пайда болуп, бара-бара дүйнө жүзүнө тараган. Бардык тармактар боюнча адистер даярдалат. Учурда 60 миңден ашуун студент билим алат.
2020 Кыргызстан футбол чемпиондугу
2020 Кыргызстан футбол чемпиондугу (Кыргыз Премьер Лигасы) — Кыргызстан футбол лигаларынын тутумунун жогорку дивизионунун 29-мезгили. Кыргызстан чемпиондугу «жаз-күз» системасы боюнча уюштурулат. Чемпиондук наамды Бишкектик «Дордой» коргоодо.
Мелдеш титулдук демөөрчү «Шоро» компаниясынын каржылык колдоосу менен өткөрүлөт жана Шоро Премьер Лигасы деп аталат.
2020-жылдын 17-мартында Кыргыз Республикасынын аймагында коронавирус инфекциясынын алдын алуу жана жайылуусуна жол бербөө максатында Кыргыз профессионалдык футбол лигасынын (КПФЛ) жалпы жыйналышында Шоро Премьер Лигасынын беттештерин 11-апрелге чейин токтото туруу чечими кабыл алынган. Ал эми, 2020-жылдын 24-мартында КПФЛдин жалпы жыйналышы Шоро Премьер Лигасын 8-майда кайра улантуу чечимин кабыл алган.
Командалардын өзгөрүүсү
2020 Шоро Премьер Лигасында 9 команда катышат. 2019-жылдагы мезгилде 8 команда катышкан. Каганат футбол клубу бул мезгилдин дебютанты.
Чет өлкөлүк оюнчулар
Шоро Премьер Лигасында клубдар бештен көп эмес санда легионерлерди каттоого укуктуу. Команда старттык курамда оюн талаасына төрт гана легионерди чыгара алат. 2020 мезгилинде Евразиялык экономикалык биримдикке кирген мамлекеттердин жарандары легионер болуп саналбайт.
Легионерлер
Калың текст: Улуттук курамасы үчүн ойногон оюнчулар.
ЕАЭБ оюнчулары
Калың текст: Улуттук курамасы үчүн ойногон оюнчулар.
Ийрек
Ийрек -
БУУнун Өнүктүрүү программасы
БУУ Өнүктүрүү Программасы (U.N.D.P.- ЮНДП) — 1949-жылдан бери иш жүргүзгөн Кеңейтилген Техникалык Жардам Программасы менен 1958-жылы түзүлгөн БУУнун Менчик Фонду биригип, 1955-жылы бул уюмду түзгөн. Ал өнүгүп келе жаткан өлкөлөргө БУУ жана Адистик 41 Мекемелердин жардамдарын жеткирүү, бул өлкөлөрдү адистер менен камсыз кылуу, инвестиция жасоодон мурда бул өлкөлөрдү изилдөө жана буга байланыштуу долбоорлорду түзүү менен алектенет. Программа мүчө өлкөлөрдүн финансылык жардамы менен жүргүзүлөт. БУУ тарабынан биринчи өнүктүрүү жылы деп жарыяланган 1956-69-жылы өнүгүп келе жаткан өлкөлөргө бул программа аркылуу 1 млрд 200 млн доллар жардам берилген жана 60 миң адис жөнөтүлгөн, 45 миң адамга билим берилген. Бул мезгил аралыгында башталган миңге чукул долбоор жыйынтыкталганда ага кеткен финансылык чыгым 1 млрд 872 млн, ал эми өлкөлөргө жардам иретинде 2 млрд 121млн доллар акча сарпталган. Бул программага 8 миң адис жөнөтүлөт жана аларга жылына 5 миң доллар өлчөмүндө стипендия төлөнөт, ал эми сунушталган долбоорлорду ишке ашыруу үчүн 30 млн доллардык өлчөмдө материалдык жардам берилет. Мисалы, 1974-жылы 128 өлкө бул программага 240 млн доллардык өлчөмдө финансылык жардам берүүнү мойнуна алган.
Таргыл лаврак
Таргыл лаврак (лат. Roccus saxatilis) — деңиз алабугаларынын бир түрү.
Преображеновка (Стерлитамак району, Башкыртстан)
Преображеновка — Башкыртстандын Стерлитамак районундагы айыл, Николаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 434 киши. Почта индекси — 453146, ОКАТО коду — 80249852002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Жер астындагы суулар жана дары барактар
Кыргызстан жер астындагы сууларга бай. Алар жерастындагы тузсуз суулар жана минералдуу суулар деп ажыратылат. Республикада дары-баткак чыккан жерлер да көп.
Тектоникалык кыймылдын натыйжасында Кыргызстандын аймагында тоо аралык өрөөндөр жана тоолор пайда болгон. Өрөөндөр начар камдашкан жана борпоң тоотектерге толгон, ал эми протерозой жана палеозой тоотектеринен түзүлгөн тоолор ургаал бузулууларга дуушарланып, ар түрдүү өлчөмдөгү жаракалар менен тилмеленген. Жаракалар зоналарында топтолгон жерастындагы суулар булак түрүндө жер бетине чыгат. Кыргызстандагы жерастындагы суунун негизги (басымдуу) ресурсу өрөөндөрдө топтолгон. Мындагы суулар негизинен жер үстүндөгү суулардын фильтрациясынан топтолот жана толукталат (башка кен байлыктарга караганда жерастындагы суу запасынын толукталып турушу менен айырмаланат, бирок ресурсунун көлөмү чечүүчү ролдо болот). Тооаралык ири өрөөндөр жайгашкан Кыргызстандын түндүк аймагы жер астындагы сууга салыштырмалуу бай, ал эми жерастындагы суунун топтолушуна ыңгайлуу шарт азыраак болгон Фергана артезиан бассейнинин чет-жакасында орун алган республиканын түштүк аймактарында жерастындагы суунун запасы азыраак.
Жерастындагы тузсуз суулар калк орношкон жайларды суу менен камсыз кылууда, айыл чарба жерлерин сугарууда ж. б. тиричиликте жана өндүрүштө мааниси зор.
Жерастындагы тузсуз суулар. Азыркыга чейин Кыргызстанда жерастындагы тузсуз суулардын 40тан ашуун кени чалгындалып, 20сы чарбачылыкка жана ичүүгө, калгандары сугат үчүн пайдаланууга жарактуу экендиги аныкталган.
Кванттык электр-динамика
Кванттык электр-динамика – электр-магнит талаасынын жана анын заряддуу бөлүкчөлөрү (негизинен электрон, позитрон жана мюон) менен өз ара аракеттенишинин кванттык теориясы. Тажрыйбада далилденген электр-магнит нурлануусунун дискреттүүлүгү жөнүндөгү түшүнүк Кванттык электр-динамиканын негизи болуп эсептелет. 1900-жылы М. Планк монохром жарыктын нурлануу процессинин дискреттүүлүгү жөнүндөгү гипотезаны айткан. Бул гипотеза боюнча электр-магнит талаасынын энергиясы белгилүү чоңдукта, башкача айтканда порция түрүндө өзгөрөт. А. Эйнштейн фотоэффект теориясын сунуш кылган. Ал теория боюнча электр-магнит талаасы фотон деп аталуучу элементардык талаалардан турат. Бул эки гипотеза азыркы кезде далилденген. Электрмагнит талаасынын кванты (фотону) – жыштыктын берилген чоңдугунда талаанын мүмкүн болгон минимум энергиясын E=hv жана импульсун p=h/l алып жүрөт, мында h – Планк турактуулугу, 1=с/и – толкун узундугу, с – жарык ылдамдыгы. Демек электр-магнит нурлануусуна v жана \lambda менен мүнөздөлүүчү жалаң эле толкундук эмес, ошондой эле дискреттүүлүк, корпускулалык касиет да тиешелүү. Электр-магнит нурлануусунун заряддуу бөлүкчөлөр менен өз ара аракеттениши кванттык электр-динамикада бөлүкчөлөрдүн фотондорду жутушу жана бөлүп чыгарышы катары каралат. Фотондордун алмашуусу заряддуу бөлүкчөлөрдүн өз ара аракеттенишин шарттайт. Бөлүкчө фотондорду бөлүп чыгарат, аларды кайра жутат; бөлүкчөлөрдүн өзүнүн талаасы менен өздүк аракети же өз-ара аракеттениши төмөндөгүдөй натыйжага алып келет: атомдордогу энергия деңгээлинин Лемб жылышуусу, чачырабашы жана башка Классикалык электр-динамика түшүндүрө албаган айрым маселелер. Кванттык электр-динамикада толук чечмеленген, мисалы, нерселердин жылуулук бөлүп чыгарышы, жутушу, чачыратышы, заряддуу бөлүкчөлөрдүн электр-магниттик өз ара аракеттениши жана башка Мындан тышкары электр-магниттик нурдун электрондор жана позитрондор менен өз ара аракеттениши сыяктуу башка кубулуштарды да кванттык электр-динамика өтө так түшүндүрөт.
Байдамтал заказниги
Байдамтал заказниги — Ысык-Көл облусунун Тоң районундагы ботаникалык корук аймак. Боом капчыгайында, Чүй дарыясынын боюнан (Көкмойнок кыштагынан Байдамтал суусуна чейин) орун алган. Аянты 20 га. Сейрек учуроочу жана реликт чөп өсүмдүктөрү шобер жана сибирь боз коңорчогун коргоо жана көбөйтүү максатында уюшулган.
Мияссы (дарыя)
Мияссы — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Тавда дарыясынын сол жээгинен 167 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 14 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Кутурган кум кени
Кутурган кум кени Ысык-Көл облусунун Түп районунда, Күрмөнтү кыштагынан 13  км түштүк-батышта, деңиз деңгээлинен 1620 м бийиктикте. 1961-ж. Чүй комплекстүү геол. экспедициясы чалгындаган. Калыңдыгы 0,5 мге чейин шагыл жана майда жумуру таш кабатчалары бар, ири бүртүкчөдөн майда бүртүкчөгө чейин болгон боз-кызгылт түстөгү, жуулган, таза көл куму кен аймагын түзөт. Кумдун орточо калыңдыгы 2,25 м. Гранулометриялык курамы: 10 ммден ириси – 0,59%, 5 мм – 1,61%, 2,5 мм – 8,64%, 1,25 мм – 13,97%, 0,6 мм – 37,85%, 0,3 мм – 28,54%, 0,14 мм – 9,78%, 0,14 ммден майдасы – 1,5%. Орточо ири модулу 2,79. Чаң жана чопо бүртүкчөлөрү 0,9%ти түзөт. Кум ар түрдүү маркадагы бетонду даярдоого жана курулуш ылайын жасоого жарамдуу. Запасы А категориясы боюнча 384 миң м3, В – 709 миң м3, С1 – 2577 миң м3.
Кегети өрөөнү
Кегети өрөөнү - Кыргыз Ала тоосунун түн. кап талында, Кегети суусунун алабын ээлейт. Чүй районунаймагында. Уз.35 км, таманынын жазы жери (Чүй өрөөнүнө чыга бериште) 3–4 км, кууш жери (ортоңку бөлүгүндө) 400–600 м. Өрөөндүн ооз (түн.) тарабы деңиз деңг. 1400 м, төрү 3600 м бийиктикте жайгашкан. Эрозиялык жана де-нудациялык процесстерден пайда болгон. Көп бөлүгү V формасында. Таманында төртүнчүлүк мезгилдин чөкмө тектери жокко эсе. Кегети өрөөнүнүн ландшафтына бийиктик зоналуулук мүнөздүү. Анда талаа жана шалбаалуу талаа, бийик чөптүү шалбаа бадал аралаш, субальп, альп шалбаасы мүнөздүү. Бийик чөптүү шалбаа аралаш өскөн карагай токою, аскалуу тоо беттери өрөөндүн табиятына өзгөчө кооздукту берип турат. Баш жагында Көл-Төр көлү жана Кегети шаркыратмасы бар. Кегети аркылуу Чүй жана Кочкор өрөөндөрүнө мал ашырылат.
Темирбек Акматалиев
Өмүр жолу
1958-жылы Нарын шаарында туулган. Ата-теги Кемин аймагынан. Кыргыз айыл чарба институн экономика факултетин бүтүргөн. Армиялык кызматты өтөп келгенден кийин Жашылча-жемиш  министирлигинде, Чүй облусунун чарбаларында  экономис, башкы бугалтер,  башкы экономист, Кыргыз Республикасынын  президентинин администрациясында  референт, эксперт, бөлүм башчынын орун басары, Ала-Бука районунун  администрация башчысы, Талас жана  Ош облустарынын  губернатору, финансыы  министири болуп иштеген. 2002-жылдын январь айынан тартып Кыргыз Республикасынын ички иштер министри. Кыргызстан Журналисттер союзунун мүчөсү.
Колдонулган адабият
Абдышев К. "Кылым инсандары" Бишкек 2003-ж.
Алай тоо кыркасы
Кырлары
Кыры аска-зоокалуу келип, 4500–5000 м бийиктиктен жогору жатат. Тоонун түндүк капталы жазы (60–70 км), терең капчыгайлуу өрөөндөр (Кожашкан, Сох жана башкалар) менен тилмеленип, Жетикөл (бийик чокусу – 4079 м), Коргон (5100 м), Кулдуктоо (5016 м), Куруксай (5147 м), Тескей (3690 м) тоо тармактарынан турат. Ортоңку бөлүгү Исфайрамсай, Акбуура, Талдык (түндүгүндө), Кызылсуу (түштүгүндө) сууларынын алабын камтып, ири мөңгүлөр (Егоров, Дугов, Ливинский, Федченко, Гезарт, Агарт, Сарымогол, Кайыңды) жайгашкан. Кыры аскалуу, негизинен 4300–4600 м бийиктикте жатат. Тоонун түндүк капталы (жазылыгы 70– 80 км) Фергана өрөөнүнө жантайыңкы, баш жагында терең капчыгайлуу кенен өрөөндөр (Кичи Алай, Сурматаш, Исфайрамсай, Шаймерден жана башкалар) арбын. Түндүгүндөгү тоо тармактары: Коллектор (эң бийик жери – 5259 м), Кичи Алай (4933 м), Актөр (4501 м), Жоожатты (4048 м), Гаузан (3273 м), Ярунтуз (3670 м), Олоконтоо (4629 м), Талдык (4237 м), Текесекирикбел (2913 м) жана башкалар Түш капталы Алай өрөөнүн карай тик түшөт, кыска (10–15 км); кокту-колоттор, майда капчыгайлар, Текелик (эң бийик жери 5727 м), Каратепе (3794 м) сымал тармактары бар. Чыгыш жапыз бөлүгү Куршаб, Көксуу (Чыгыш), Алайкуу-Тар сууларынын алаптарын ээлейт. Мында мөңгүлөр азайып, чокулары жапыздайт да түндүк-чыгышта Какшаал–Фергана тоо тоомдоруна такалат. Кыры 3900–4300 м бийиктикте жатып, капталдары тик; кыска жана терең капчыгайлуу ири өрөөндөрү [Гүлчө, Көксуу (Чыгыш), Алайкуу жана башкалар], Теректоо (эң бийик жери 4767 м), Көкбулак (4039 м), Алайкуу (4733 м) сымал тоо тармактары бар. Алай кырка тоосу генезистик тиби боюнча горст-антиклиналь; герцин бүктөлүүсүнөн пайда болгон. Батыш жана ортоңку бөлүктөрүнөн тоого жарыш жаткан, чыгышынан түштүктөн түндүккө багытталган тектон. жаракалар өтөт.
Тоонун геологиялык түзүлүшү өтө татаал: батыш жана ортоңку бөлүктөрү силур, девон жана карбондун калыңдыгы 1500–3000 мге чейинки кумдук, кремнийлүү жана көмүрлүү сланец, гнейс, доломит, алевролит, акиташ, порфирит, туф, диабаз, полимиктүү жана акиташ тектүү конгломерат; чыгышы юранын калыңдыгы 3300 мге чейин жеткен конгломерат, гравелит, аргиллит тектеринен турат. Аларды айрым жерлерде (Кичи Алай, Кайыңды тоолору) гранит, гранитдиорит, сиенит интрузиялары жиреп чыккан. Тоо этектери (адырлар жана бөксө тоолор– Папан, Отузадыр, Катыраңтоо жана башкалар) жана өрөөндөрдүн тамандары палеоген, неоген жана антропоген мезгилдеринин калыңдыгы 200 мге чейинки чөкмө тектери (чопо, кум, мергель, майда таш, шагыл) жана мөңгү шилендилери менен капталган. Алай кырка тоосунда сымап, сурьма, темир, боксит, вольфрам, висмут, полиметалл, мышьяк, көмүр жана башкалар кендери бар. Алардын айрымдары өнөр жайлык мааниге ээ.
Тоонун климаты жана ландшафты бийиктик алкактуулук закон ченемине ылайык өзгөрөт. Климаты негизинен континенттүү келип, жапыз тоолуу бөлүгүндө июль айынын Орточо темп-расы 20–23°С, январдыкы – 3... – 5°С; орто бийиктиктеги бөлүгүндө июлдуку 14–16°С, январдыкы – 5... – 7°С; бийик тоолуу бөлүгүндө июлдуку 9–10°С, январдыкы – 16... – 18°С. Жылдык жаан-чачыны 300–400 мм. Ири суулары: Сох, Исфайрамсай, Аравансай, Акбуура, Гүлчө, Алайкуу-Тар (түндүк капталында), Кызылсуунун куймалары (түштүгүндө). түндүк капталына кургак талаа жана талаа (2000– 2200 м бийиктикке чейин), шалбаалуу талаа жана бийик чөптүү шалбаа (2600–2800 кмге чейин), жыш өскөн арча токойлуу шалбаа жана бадал аралашкан сейрек токой шалбаалуу талаа (2900–3100 мге чейин), субальп, альп шалбаа жана сейрек бетегелүү талаа (3500–3600 мге чейин), андан жогору бийик тоо тундралуу талаа жана нивалдык-гляциалдык ландшафт алкактары мүнөздүү. түштүк бетинде бийик тоолуу кургак талаа жана шалбаалуу талаа ландшафты басымдуу.
Алай кырка тоосунун чарбачылыкта мааниси зор: ири мөңгүлөрү жана түбөлүк кар алкагы Фергана жана Алай өрөөндөрүнө карай аккан сууларды толуктап турат; тоо тармактары жана капчыгай-өрөөндөрү малга жайыт катары пайдаланылат. Ашуулары: Талдык (3615 м), Карагушхана (3903 ж бийиктикте), Жаңыдаван (4379 м), Караказык (4495 м), Кайыңды (3997м), Теңизбай (2627 м), Текесалды (4072 м), Жиптик (4175 м), Шартдаван (3954 м). Талдык ашуусу аркылуу эл аралык маанидеги Ош – Хорог авт. жолу өтөт. Алай деген аттын келип чыгышы жөнүндө к. Жергиликтүү географиялык терминдер бөлүмүндөгү Ала макаласын.
Байкал тоо кыркасы
Байкал тоо кыркасы — Орусиядагы Байкал көлүнүн түндүк-батыш жээгин бойлой созулган тоо кыркасы. Узундугу 300 км. Орточо бийиктиги 1700-2000 м, эң бийик жери 2572 м. Протерозойдун кристаллдык сланецинен, аки таш, кварцит жана гранит тоо тектеринен турат. Көл жак тик капталдарында 900-1000 м бийиктикке чейин токойлуу талаа, андан жогору ийне жалбырактуу тайга токою жана майда бадалдар өсөт. Тоонун чокуларында тундра өсүмдүктөрү өсүп, шагыл таштуу келет.
Түндүк бөлүгүндө байыркы муз доорунун издери даана байкалат.
Булактар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Чоң Таловка (Талановка куймасы)
Чоң Таловка — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Талановка дарыясынын оң жээгинен 5 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Томь Новокузнецк шаарынан Кемерово шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
БУУ Кореяны Бириктирүү жана Өнүктүрүү Комиссиясы
БУУ Кореяны Бириктирүү жана Өнүктүрүү Комиссиясы (U.N.U.R.K.-ЮНЮРК) - 1950-жылы курулган жана БУУнун Башкы Ассамблеясы тарабынан милдеттендирилген. Максаты Кореянын экономикалык жана саясий жактан өнүгүүсүнө байкоо, изилдөө жүргүзүү жана бул тууралуу отчетторду берүү. Ал эми негизги максаты - Түндүк жана Түштүк Кореяны бириктирүү.
Европа валюта бирдиги
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан” Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Болот-бетон
Болот-бетон портландцемент, кварц куму, болот кырындысынын аралашмасынан алынган бышык бетон. Конструкциясы бетон жана болот арматурасынын айкалышынан турат. Бетон негизинен кысуу, ал эми арматура чоюу күчүнө туруштук берет. Ал көпкө жешилбейт жана бекем, узакка чыдамдуу, калыптоого ийкемдүүлүгү менен артыкчылыкка ээ. Ал өнөржай имаратынын, панел үйдүн таманына төшөлөт, көпүрө курууда, гидротехникалык курулушта жана башкаларга кеңири колдонулат.
Люксембург (шаар)
Люксембург шаары (Lëtzebuerg, Luxembourg, Luxemburg) – Люксембург Улуу герцогдугунун борбору. Альзет (Сюр дарыясынын куймасы) жана Петрюс дарыясынын боюнда, деңиз деңгээлинен 334 м бийикте жайгашкан. Калкы 75,2 миң (2010; Чоң Люксембургда 120 миң). Трансевропа жолундагы ири жол тоому. Эл аралык аэропорту бар. Металлургия, машина куруу, химия, тамак-аш–татымал, тигүү өнөр жай ишканалары иштейт. Эл аралык финансы борбору. Европадагы эң ири маданий очок. Эл аралык университет, Улуу герцог институту, консерватория, улуттук китепкана, натуралисттер коому, улуттук музей, театр, медицина коллежи, искусство жана кол өнөрчүлүк мектеби бар. Алгач 963-ж. ченде сепил катары эскерилет. 1244-жылдан шаар. Люксембург 1505–1684-ж. жана 1697– 1714-ж. Испанияга тиешелүү болсо, 1684–97-ж. жана 1794–1815-ж. Франциянын ээлик аймагынын курамына кирген. 1714–94-ж. Австриянын эзүүсү астында болгон. 1815-ж. Вена келишиминин чечими менен Люксембург Улуу Герцогдугу түзүлүп, ошол мезгилден анын борбору. Улуу герцогдун резиденциясы, Сен-Кирен капелласы (6- жана 15-к.), готика стилиндеги Сен-Мишель чиркөөсү (16-к.), ренессанс стилиндеги юстиция ак сарайы (16-к.), барокко стилиндеги Нотр-Дам собору (17-к.) сакталган. Ар кандай фестивалдар, карнавалдар, шарап майрамы жана эрте жазда ачылган гүлдөрдүн көргөзмөсү (апрелде) өткөрүлүп турат.
Лазиогнаттар
Лазиогнаттар (лат. Lasiognathus) — кайырмакчан балыктардын бир уруусу.
Керженга
Керженга — Орусиядагы дарыя. Вологда облусу, Киров облусу, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Шарженга дарыясынын сол жээгинен 52 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Түштүк дарыясы. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Куручкурт тоо хрусталы кени
Куручкурт тоо хрусталы кени Жалал-Абад облусунун Аксы районунда, Таш-Көмүр шаарынын 20  км аралыкта, деңиз деңгээлинен 2500 м бийиктикте. 1980-ж. "Средазкварцсамоцветы" экспедициясы издөө иштерин жүргүзгөн. Палеозой мезгилинде пайда болгон метаморфизмделген эффузия катмарынын ичинде 2000ге чейин кварц тарамдары табылган, алардын 30% хрусталды камтыйт. Тарамдардын калыңдыгы 30 смден 2 смге чейин, узундугу 3–15 м. Кристаллдардын узундугу 5–60 см, эни 1–3 см. Кристаллдардын көбү жаракалуу жана газ-суюктук кошундулары менен булганган. Зергерлик буюмдарга жарай турган жогорку сапаттагы кристаллдар да кезигет.
Европа биримдиги
Европа биримдиги (ЕБ) — Европа өлкөлөрүнүн аймактык саясий жана экономикалык бирикмеси (1993-ж. чейин Европа Биримдиги). Европанын 27 өлкөсү кирет (2007). Европадагы 40 ашык өлкөнү бириктирген бир уюм. Биримдикке кирген өлкөлөрдүн арасында чек жок болуп, бир паспорт колдонулат. 1999-жылдан баштап өз валютасына ээ болду - Евро.
Австрия, Бельгия, Болгария, Венгрия, Германия, Греция, Дания, Ирландия, Испания, Италия, Кипр, Латвия, Литва, Люксембург, Мальта, Нидерланд, Польша, Португалия, Румыния, Словакия, Словения, Финляндия, Франция, Хорватия, Чехия, Швеция, Эстония.
Квартет
Квартет (латынча quartus – төртүнчү) – 1) төрт аткаруучудан (аспапчылардан же вокалисттерден) турган ансамбль. Аспаптык квартет кылдуу, тартма, үйлөмө жыгач, үйлөмө жез аспаптардан турган бир беткей, ошондой эле аралаш болушу мүмкүн. Курамы эркектерден же аялдардан (сопрано, альт, тенор, бас) турган жана аралашма вокалдык квартеттер да болот; 2) 4 аспап же 4 ырчы үчүн жазылган музыкалык чыгарма. Аспаптык квартетте негизинен ансамблдик-камералык музыка басымдуу орун ээлейт. Алар көбүнчө соната түрмөгүндө жазылган чыгармалар. Айрым операларда, ораторияларда да квартеттер кездешет.
Байдарка
Байдарка - суу спорту менен туризминде колдонулуучу ичке, жеңил кайык. Анын калагы кырына бекибейт, үстү люктуу палуба менен жабылган, эки айчыктуу калак менен айдалып, бут менен башкарылуучу руль менен бурулат. Байдарка спорттук, туристтик жана парустук болуп бөлүнөт. Спорттук байдарка палубасы жабык, 1, 2, 4 орундуу оюкчалары (кокпити) бар, эки айчыктуу калак менен айдалуучу кайык. Спорттук байдарка жука фанерадан жасалып, салмагы 30 кгга жетет, толкунсуз тынч сууда жарышуу үчүн колдонулат. Туристтик байдарканынын тулку бүтүндүй же бүктөлмө түрүндө болуп, жыгач, темир жана пластмассадан жасалып, суу өткөрбөөчү материал менен капталат. Туристтик байдарка спорттукка караганда салмактуу ( 27-50 кг), эндүү, сыйымдуу, жүк көтөрүмдүү. Байдарка жана каноэде сүзүү башкача Эларалык союзу түзүлгөн (1924). Спорттун бул түрү 1936жылдан Олимпиада оюндарынын программасына киргизилген, 1938-жылдан ар бир 4 жылда, ал эми 1971-жылдан дүйнөлүк жана европанын чемпионаты жылга өткөрүлөт. Парустук байдарка калак менен айдалуучу түрүнөн парусу жана тез сүзүшү менен айырмаланат. Байдарканын парустук түрү боюнча да спорттук мелдеш өткөрүлөт.
БУУ Качкындар Иши боюнча Жогорку Комиссариат Башкармалыгы
БУУ Качкындар Иши боюнча Жогорку Комиссариат Башкармалыгы - 1951-жылы түзүлгөн. Борбору Женевада. Максаты: дүйнөдө качкындарды коргоо жана алардын жаңы өлкөлөрдөгү экономикалык, социалдык жана укуктук проблемаларын чечүүгө жардам берүү. мамлекеттердин жана жеке уюмдардын кайрымдуулук иштери аркылуу иш жүргүзөт. 1954-жылы аткарган кызматы үчүн Нобель сыйлыгы менен сыйланган.
Пюкыттонногы дарыясы
Пюкыттонногы — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Пюль-Кы дарыясынын сол жээгинен 56 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 15 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Аламышык, Тоо
Аламышык, Тоо – Ички Теңир-Тоодогу Нарын кырка тоосунун батыш тарабы. Нарын менен Атбашы өрөөндөрүнүн ортосунда. Узундугу 35 км, туурасы 6–20 км,  басымдуу бийиктиги 3000–3300 м, эң бийик жери 3399 м. Негизинен девон, карбон мезгилдеринин акиташ тегинен турат. Рельефи татаал: чыгышты көздөй ичкерип, Нарын кырка тоосуна белбаскак (Шаркыратма суусунун өрөөнү) аркылуу кошулат; борбордук бөлүгү бийик, капталдары тик (60°), тектирлүү, коолуу; батышы ичкерип басаңдап (периклиналь), Жанбулак коктусунан баштап түздүккө «чыгып» кетет.
Тектон. түзүлүшү боюнча –горстантиклиналь. түндүк беттериндеги капчыгайларда карагай, бадал, түштүгүндө жарым чөлдүү кургак талаа өсүмдүктөрү, чыгышында жана бийик бөлүктөрүндө субальп тулаңы өсөт. Тоо беттериндеги аска таштарда сүрөт чиймелер, акиташтуу жерлеринде үңкүрлөр бар. Анын эң бийик чокусуна ретрансляциялык телекөрсөтүү ст. курулган.
Болот конструкциялары
Болот конструкциялары болоттун ар кандай маркасынан даярдалган курулма түзүлмөлөр. Алардын элементтери ширетүү, бөрктөп чегелөө же бурама менен бириктирилет. Алар адатта күч келүүчү курулуш конструкциясы катары (имарат каркасы, көпүрөнүн аралык курулмасы, телекөрсөтүү мунарасы жана башка) имарат, кеме жасоочу же оңдоочу эллинг, самолёт туруучу ангар жана башкаларды курууда пайдаланылат. Болот конструкциясынан курулуш краны, мунара, нефть чалгындоо мунарасы, чоң 19-100 диаметрлүү түтүктөр, домналар жана башкалар жасалат жана дат басуудан сактоо үчүн карапа, бетон жана башка материалдар менен капталат. Болот конструкциясын долбоорлоодо конструкциясынын бекем жана туруктуу болушун камсыз кылуу зарыл. Чоң болот конструкциялары көргөзмө павильондорун, спорт залдарын, самолёт жыйноочу цехтерди жабууда колдонулат. Алар көмүртек аз кошулган, аз легирленген жана өтө бекем болоттон жасалат.
Кунакба (Стерлитамак району, Башкыртстан)
Кунакба — Башкыртстандын Стерлитамак районундагы айыл, Николаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 132 киши. Почта индекси — 453146, ОКАТО коду — 80249852003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Көк кашка чымчык
Көк кашка чымчык — сайрагыч чымчыктардын бир түрү.
Кроунпйнт (Нү-Мексико)
Кроунпйнт (Нү-Мексико) (Crownpoint) — Нү-Мексико штатынын McKinley округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2630 киши. Болжолдуу аянты - 18.3 км². FIPS коду — 35-18940.
Аккуз (Илишев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Абдугани Абдугафуров
Абдугафуров, Абдугани - жазуучу, драматург, сатирик. 1941-жылы 17-декабрда Ош шаарында туулган. Эмгек жолун саат оңдоочу болуп иштөө менен баштаган. 1961 - 1966-жж. Ош мамлекеттик педагогикалык институтун сырттан окуп бүтүргөн. 1964 - 1973-жж. Ош облустук «Ленин йули» гезитинин адабий кызматкери, бөлүм башчысы, 1973–1983-жж. Оштогу Бабур атындагы (мурдагы Киров) драма театрынын директору, 1984 - 1985-жж. Кыргызстан Компартиясынын Ош обкомунун инструктору, 1988-жылы редакциялык өндүрүштүк бирикменин башкы директору, 1990-жылдын март айынан Ош шаардык Аткаруу комитетинде, 1991 - 1992-жж. Ош шаардык Кеңешинде төраганын орунбасары болуп иштеген. Шаардык Кеңештин депутаттыгына эки жолу шайланган. 1992–1993-жж. Жумуш менен камсыздоо боюнча Ош облустук башкармасынын начальнигинен, Ош облустук «Ош садоси» өзбек тилинде чыгуучу гезитинин башкы редакторлугуна которулган.
1978-жылы КПСС БКнын алдындагы жогорку мектепти сырттан окуп бүтүргөн.
Анын чыгармачылыгы 1965-жылдан башталып, 1968-жылы биринчи жолу «Бушайман» аттуу комедиясы Оштогу Киров атындагы өзбек музыкалуу драма театрында коюлган. 1974-жылы биринчи ырлар жыйнагы жарык көргөн. Мезгилдүү басылмаларда бир топ интермедиялары, драмалары, сатиралык чыгармалары жарыяланып келген. Бир топ драмаларды кыргыз жана өзбек тилдерине которгон.
1976-жылдан СССР Жазуучулар, Журналисттер жана Театр ишмерлер союздарынын мүчөсү.
Маданият тармагындагы жана чыгармачылык, уюштуруучулук кызматтары үчүн Кыргыз Республикасынын Ардак грамотасына (1977), «Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмери» наамына (1980) татыктуу болгон жана «Манас» ордени," Данакер" ордени, «Даңк» медалы (1998) менен сыйланган.
Кыргыз тилинде
Аталар мурасы: Драмалар жана комедиялар. - Ф.: Кыргызстан, 1979. - 152 б.
Сыйлык бөлүштүрүү: Сатиралык аңгемелер жана интермедиялар. - Ф.: Мектеп, 1984. - 80 б.
Оштун мыкты перзенттери: Очерктер, аңгемелер. – Ош, 2001. – 174 б.
Өзбек тилинде
Адашбай: Ырлар. - Ташкент, 1974. - 112 б.
Юсупжан куудул: Сатиралар. - Ташкент, 1993. - 82 б.
Назаров, Насриддин Атакулович
Насриддин Атакулович Назаров (Nasriddin Nazarov; 16.7.1962) – борбордук азиялык этнограф, тарыхчы, саясат таануучу, саясат таануу илимдеринин доктору, философия илимдеринин доктору (2019) жана тарых доктору (2022),профессор. Теги – түрк тилдүү кыпчактардан чыккан лакай этносунан.
Кыскача өмүр таржымакалы
Насриддин Атакулович Назаров 1962-жылы 16-июлда Тажикстандын Вахш аймагында туулган. Кожент (мурдагы Ленинабад) шаарындагы С.М.Киров атындагы Ленинабад мамлекеттик педагогикалык институтун аяктаган. Ал Тажикстанда жана Орусияда жашаган. Орусиянын атуулу. 2005-жылы ал саясат таануу илимдери боюнча докторлук диссертациясын коргогон.
Тажик, лакай, өзбек, кыргыз, орус тилдеринде сүйлөйт. Ал Өзбекстандын борбору Ташкент шаарында Камалиддин Бехзад атындагы Улуттук сүрөт дизайны институтунда профессор болуп иштеген.
Күмүштак бор кени
Күмүштак бор кени Талас районунда, Бакай-Ата кыштагынан 25  км түштүктө, деңиз деңгээлинен 2200 м бийиктикте. 1977-ж. табылган. Бор рудалары күмүштак интрузиясынын түндүк-батыш бөлүгүнүн экзоконтактысы менен байланышкан, ал жерде аксинит, кээде датолит менен минералдашкан акиташтуу скарн кездешет. Бор ангидритинин өлчөмү датолиттүү скарнда 3–13%, аксиниттүү скарнда – 1,95 – 3,25%ти түзөт. Кээ бир руда линзаларынын калыңдыгы 75–100 м, узундугу 200 м. Бор кармап турган рудалардын болжол ресурсу 1 млн м3 түзөт.
Назаров, Насриддин Атакулович
Кыскача өмүр таржымакалы
Учурда Ташкент облусуна караштуу университеттердин биринде профессор болуп эмгектенет.
Илимий чыгармачылыгы
Насриддин Назаров орус, өзбек, лакай тилдеринде жазылган бир нече илимий монографиялардын жана көркөм чыгармалардын автору. Ал лакай таануу жаатында бир нече илимий (этнографиялык, фолклор таануучулук ж.б.) эмгектерди жараткан.
Кыргызстан сапарлары
Маселен, ал 2018-жылы 26-августтан 4-сентябрга чейин Бишкекте жана Ысык-Көлдө өткөрүлгөн Эл аралык туруктуу алтай таануу жыйынынын 61-отурумуна да катышты.
Эндокардит
Эндокардит (жаңы лат. endocarditis; байыркы грек тилинен ἔνδον — ичинде, καρδία — жүрөк, + itis) — жүрөктүн ички кабыгынын (эндокарддын) сезгениши. Кызыл жүгүрүктөн болгон эндокардит көп учурайт, ошондой эле сепсис, котон жара, кургак учуктан, кээде миокарддын инфарктынын жана башкалар оорулардын кабылдоосунан пайда болот. Эндокардитте жүрөк клапандары сезгенет да, кийин тырыкка айланып, тегиз жабылбай, жүрөк кемтигин пайда кылат. Кызыл жүгүрүктөгү эндокардитте кишинин алы кетип, бир аз эти ысыйт, жүрөк тез-тез кагып, жагымсыз сезим пайда болот. Эндокардитти ооруканада дарылоо керек. Эндокарддагы сезгенүү айыкканча оорулуу төшөктө жатуусу зарыл. Тузу кем, витаминге бай тамак ичүүгө тийиш. Эндокардиттин алдын алууда аны пайда кылуучу ооруларды (ангина, өпкөнүн сезгениши, нефрит, тиштин чириши жана башкалар) өз убагында дарылоо, организмди чыңдоо маанилүү. Оору кайталанбас үчүн ооруп айыккандар врачтын көзөмөл үндө, болот.
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Заводское
Заводское (Заводское ) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Москва районундагы айыл. Петровка айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 964 киши.
БУУ байкоочулары
БУУ байкоочулары - Дүйнөдөгү кризиске дуушар болгон коогалаңдуу аймактарга БУУнун чечими менен жөнөтүлгөн аскер күчтөрү менен жарандык адистерден турган уюм. Бул аскер күчтөрү менен адистер БУУга мүчө өлкөлөрдөн жөнөтүлөт. Бул байкоочу топ коогалаңдуу аймактагы абалды көзөмөлдөйт, касташкан тараптар кол койгон ок атууну токтотуу жолу менен түзүлгөн келишимдердин ишке ашуусун көзөмөлдөйт жана бул тууралуу отчетторду даярдашат, касташкан эки тарапка жарашуу жолдорун жана түрдүү сунуштарды киргизишет. Мисалы: Пакистан менен Индиянын ортосунда Кашмир аймагы үчүн атайын байкоочу тобу түзүлгөн. Жакынкы Чыгышта да буга окшогон байкоочу топ кызмат өтөөдө.
Молва (Похманка куймасы)
Молва — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Похманка дарыясынын сол жээгинен 25 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Кварц
Кварц – тоо тек пайда кылуучу эң кеңири таралган минерал. Химиялык формуласы SiO2. Гексагон жана тригон системасында кристаллданат. Өңү-түсү ар түрдүү. Көбүнчө түссүз, тунук, ак, сүттөй ак, боз, бозомук каралжын, кызгылтым жана башка Түссүз тунук түрү – тоо хрусталы, кызгылтым көгүшү – аметист, тунук эмес бозомтугу – раухтопаз, каралжын түстүүсү – морион, алтын сыяктанган саргычы цитрин деп аталат. Курамында киринди түрдө актинолит же хлорит кездешсе, жашыл түскө өтүп кетет. Аны празем, слюда же гематит болсо – авантюрин, кристаллсыз түзүлүштөгү түрлөрү – агат же халцедон деп аталат. Бардыгы айнектей жалтырайт. Катуулугу Моос шкаласы боюнча 7. Салыштырма салмагы 2,65. Гидротерм процессинде кен таш тарамдарын пайда кылат. Радиотехника, акустика, оптикада, карапа менен айнек жасоодо, кооз таш катары зергерликте, курулушта колдонулат.
Жаңы Афон метросу
Жаңы Афон метросу – Жаңы Афон шаарынын метросу. Метросу 4-июль 1975-жылы ачылат.
Европа валюта cиcтемаcы
Европа валюта cиcтемаcы (European moneеapy system‚ EМS) – Европа экономикалык кызматташтыгы өлкөлөрүнүн валюталык мамилелеринин уюштуруу формасы. Европа уюмуна мүчө мамлекеттердин валюта курстарын координациялоо жана турукташтыруу максатында 1979-ж. түзүлгөн. Европа валюта системасын түзүү демилгеси менен ГФР жана Франция биргелешип чыгышкан. Алардын долбоорлору Бремен шаарында (ГФР) өткөн Европа экономикалык коомуна (ЕЭК) мүчө мамлекеттердин өкмөт башчыларынын кеңешмесинде каралган жана жеткире иштелип чыккандан кийин 1978-ж. жактырылган. «Жалпы рыноктун» сегиз өлкөсү – ГФР‚ Франция‚ Италия‚ Нидерланд‚ Бельгия‚ Люксембург‚ Дания жана Ирландия Европа валюта системасынын катышуучулары‚ 1990-ж. Улуу Британия жана Испания Европа валюта системасынын толук мүчөсү болуп калышты. Европа валюта системасы белгиленген валюта курстарынын жана валюта курстарын бирдей негизде белгилөө үчүн пайдаланылган жана резервдик актив болуп эсептелген европа эсептешүү бирдигинин механизмдеринин негизинде түзүлгөн. ЕВCти Европа валюта кызматташтыгынын фонду башкарган. Европа валюта системасына кирген ар бир өлкө өз валютасын жана өздүк борбордук банкын сактады. Евро чыгарылгандыгына байланыштуу 1999-жылдын 1-январынан тартып Европа валюта системасы экономика жана валюта союзуна алмашылган.
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан” Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Ак кашка чымчык
Ак кашка чымчык — сайрагыч чымчыктардын бир түрү.
Акималиев Жамин
Акималиев, Жамин– окумуштуу, академик, илимдин доктору, профессор, обончу жана ырчы.
Өмүр жолу
1936-жылы Ак-Талаа району, Үгүт айылында туулган.
Кыргыз айыл-чарба институтун бүтүргөн.
Селекция станциясында илимий кызматкер, директор, айыл чарба  министринин орун басары, партиянын Сокулук райкомунун  биринчи катчысы, айыл чарба институтунун  ректору, республикалык агроөнөржай комплекс борборунун төрагасы болуп иштеген.
1996-жылдан тартып Кыргыз Республикасынын Агрардык академиясынын президенти.
100дөн ашык илимий эмгектери жарыяланган.
Республиканын илимине эмгеги сиңген ишмер.
Сыйлыктары
Илим жана техника жактан Мамлекеттик сыйлыктын ээси. Ленин, Октябрь революциясы, Эмгек Кызыл Туу (2) ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Чыгармачылыгы
Жамин Акималиев кыргыз элинин көркөм маданиятыны обончу катары да кирген. Анын "Жалжалым" атуу обону өз доорунда кыргыз эли сүйүп ырдаган өтө популярдуу обондордун бири болгон.
Комуздун коштоосунда аткарган бир нече  ырлары  Кыргыз радиосунун  алтын фондуна  жазылып алынган.
Чоң Камзас
Чоң Камзас — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Орташа Терсь дарыясынын оң жээгинен 43 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.