cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жона Хилл
Ал "Форбс" журналынын көрсөткүчүнүн 2014-жылдын июнь айынан 2015-жылдын июнь айына чейин эң көп төлөнгөн актерлордун тизмесинде 28-орунду ээлеп, кирешеси 16 миллион АКШ долларын түзгөн. Ошондой эле ал "21 Жамп көчөсү" (анг. 21 Jump Street), "22 Жамп көчөсү" (анг. 22 Jump Street) жана "Чучук кечеси"(анг. Sausage Party) тасмаларынын сценарийин жазып жана өзү да тартылган.
Фултон (Миссисипи)
Фултон (Миссисипи) (Fulton) — Миссисипи штатынын Итавамба (Itawamba) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3882 киши. Болжолдуу аянты - 22.9 км². FIPS коду — 28-26300.
Немнюга (Кулой куймасы)
Немнюга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кулой дарыясынын оң жээгинен 117 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 201 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
Аредэйл (Айова)
Аредэйл (Айова) (Aredale) — Айова штатынын Батлер округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.6 км². FIPS коду — 19-02620.
Калкы
2010-жылы калкы 89 киши болгон.
Кантемир Антиох Дмитриевич
Кантемир Антиох Дмитриевич [румын тилинде Antioh Dimitrievici Cantemir; 10 (21). 9. 1708, Осмон империясы, Стамбул шаары – 31. 3. 1744, Франция, Париж шаары] – орус акыны, сатирик, котормочу, мамлекеттик ишмер. Рационалист агартуучу, орус классицизминде ыр түрүндөгү сатира жанрын негиздөөчүлөрдөн. Саясий эпиграммаларында жана сатираларында Пётр Iнин реформаларын жактаган. Бир нече тилде эркин сүйлөгөн, так жана гуманитардык илимдерди, орус маданиятынын тарыхын мыкты билген жана изилдеген. Адабий ишмердигин 1725-жылы котормодон баштаган. А. Кантемир Улуу Британия жана Францияда (1738–44) элчилик кызматта болгон. Горацийдин 22 сунушун, Анакреонттун 55 ырын которгон, агартуу идеясын тараткан. Физик Фонтенелдин «Дүйнөлөрдүн көптүгү жөнүндө сөз» трактатын (1730) которгон жана ага эскертүүлөр жазган (1742).
Буневилл (Кентукки)
Калкы - 111 киши. Болжолдуу аянты - 1.6 км². FIPS коду — 21-08614.
Министрликтер
Министрликтер – мамлекеттик башкаруунун борбордук органдары. Министрликтер Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин токтомдорунун, Кыргыз Республикасынын Президентинин актыларынын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомдорунун жана буйруктарынын негизинде жана аларды аткаруу иретинде иш алпарат. Министрликтерге – министрлер башчылык кылат жана министрликтерге жүктөлгөн иш-милдеттердин аткарылышы үчүн жекече жоопкерчилик тартат. Кыргыз Республикасынын министрликтери өз компетенциясынын чегинде нормативдик актыларды чыгарууга жана алардын аткарылышын текшерүүгө укуктуу, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн курамы – толугу менен Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан аныкталып бекитилет. Кыргыз Республикасынын министрлери Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн жана анын Президиумунун отурумунда каралуучу маселелерден, ошондой эле белгиленген тартипте Кыргыз Республикасынын башка министрликтери, мамлекеттик комитеттери жана мамлекеттик башкаруунун башка органдары менен макулдашууну талап кылган маселелерден тышкары өздөрүнө тапшырылган иш чөйрөсүнө тиешелүү мамлекеттик башкаруу маселелери боюнча өз алдынча чечим кабыл алат.
Торкен Айыл Өкмөтү
Торкен Айыл Өкмөтү - Токтогул районундагы администрациялык-аймактык бирдик.
06лустун борбору Жалалабат шаарынан 250 км, райондун борбору Токтогул шаарчасынан 20 км чыгыш тарапта, Ташкөмүр темир жол бекетинен 160 км. Торкен, Каражыгач, Көтөрмө айылдары карайт.
Калкы 10060 (2004); негизинен талаачылыкта (буудай, жүгөрү, картошка, күнкарама, бакча, тоют өсүмдүктөрү ж. б.) жана мал чарбасында эмгектенет. Айыл чарбага жарактуу жери 48,3 миң га, анын 3,0 миң га, айдоо жери.
12 тегирмен, 10 чыгаруучу цех, сүттү кайра иштетүүчү цех, автомобилге май куюучу 2 станция, устакана ж. б. ишканаларга иштейт. Төрт орто мектеп, маданият үйү, 3 клуб, 2 айылдык врачтык амбулатория, фельдшер-акушердик пункт, стоматология борбору, 3 мечит, 3 китепкана, мончо, сауна бар. Мындан тышкары айыл өкмөтүндө «Шамшыкал» өздүк көркөм чыгармачылык жамааты уюшулган.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Фрэнклин (Мэн)
Фрэнклин (Мэн) (Franklin) — Мэн штатынын Хэнкок округуна караган АКШ шаары.
Оберхайн
Оберхайн (Oberhain) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заальфельд-Рудольштадт районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Грос-Штитен
Грос-Штитен (Groß Stieten) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк-Батыш Мекленбург районуна кирет.
Калкы - 654 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,5 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 58 042. Муниципалитеттин башчысы — Христиане Берг.
Толук роговик кени
Толук роговик кени - Токтогул районунда. Роговик тоотеги ортоңку ордовикте пайда болгон.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Роллинсфорд (Нү-Гэмпшир)
Роллинсфорд (Нү-Гэмпшир) (Rollinsford) — Нү-Гэмпшир штатынын Стрэффорд округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2527 киши. Болжолдуу аянты - 19.5 км². FIPS коду — 33-65540.
Ионава (футбол клубу)
«Ионава» футбол клубу (Futbolo klubas Jonava) — Чоң Ионава графтыгына (феодалдык ээлик) кирген.
Роггенбург
Роггенбург (Roggenburg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Ной-Ульм районуна кирет.
Калкы - 2700 киши (31-декабрь, 2011 жыл). Болжолдуу аянты - 27,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 75 149. Муниципалитеттин башчысы — Франц-Клеменс Брехтель.
Генералдык
Генеральный (лат. generalis дегенден) — жалпы, башкы.
Мис., партиянын генеральный багыты — партиялык жог. инстанциялар (КПСС-тин съезди, БКнын пленуму) тарабынан белгиленчү, ар бир этапта конкреттүү шартка ылайык партиянын саясатын аныктоочу негизги багыт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы.
Тристан-да-Кунья
Тристан-да-Кунья (Tristan da Cünha) - Атлантика океанынын түштүк бөлүгүндөгү аралдар тобу. Улуу Британиянын «деңиздеги алыскы аймагы». Пасха жана Питкэрн а. сыяктуу дүйнөдөгү калк отурукташкан эң алыскы аймактардын бири. Ал Түштүк Америкадан 3360 км Ыйык Елена а-нан 2161 км жана ТАРдан 2816 км арлыкта жайгашкан. Аянты 201 (эң ири аралыныкы 117) км2. Калкы 260тай киши (2008). Жанар тоо конусунан пайда болгон 4 аралдан турат. Аянты км2. Анда Эдинбург калктуу конушу жайгашып, анын тургундары дүйнөнүн континенттик бөлүктөрүнөн эң алыс жашагандардан болуп саналат. Калган аралдарында илимий базалар жана метеостанциялар бар. Балык кармалат. 1506-ж. аралды ачкан португалиялык деңиз саякатчысынын ысымынан аталган.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Ключи (Благовещен району, Башкыртстан)
Ключи — Башкыртстандын Благовещен районундагы айыл, Покр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 18 киши. Почта индекси — 453445, ОКАТО коду — 80215840003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мухаммед Али
Мохаммед Али (Muhammad Ali) - 1942-жылы 17-январда АКШнын Кентукки штатындагы Луисвилл шаарында төрөлгөн.Бокс тарыхында атын алтын тамгалар менен жазган мушкер. Ал көптөгөн жаштардын спорттун ушул түрүн тандоосуна себеп болгон.1960-жылы Олимпиада оюндарында чемпион аталып, профессионалдык бокс дүйнсүнө аттанган. Профессионалдык рингде ал 61 беттеш өткөрүп, 56 ирет женишке жетишкен. 1964-1966-жылдар аралыгында жана 1974-1978-жылдар аралыгында супер оор салмакта дүйнө чемпиону катары чемпиондук курга ээ болгон.
2016 жылдын 3-июнь күнү 74 жаш курамында легендарлуу мушкер Финикс шаарындагы ооруканалардын биринде көз жумат.
Өмүр баяны
Мушкер 1942-жылы 17-январда АКШнын Кентукки штатындагы Луисвилл шаарында карапайым үй-бүлөдө төрөлгөн. 10 жаш курагында башка теңтуштарындай болуп иштебесе да, мектепте парта, такталарды тазалап, аз-аздан акча алып турган. 1950-жылдары Луисвилл шаарында кара түстөгү адамдарга катуу басым болгон. Бул кичинекей Кассиус Клейди (өзүнүн аты) эрте турмушту түшүнүүгө, басымга кантип туруштук берүүгө үйрөткөн.Мушкер ал күнүн мындай эскерген "Менин теримдин түсүнө асылгандардын жаагын жапкандан мурун, мен бизди коомдо эмнеге жаман көрөрүн түшүнө албай ыйлачумун" Клей 12 жашында бокс менен машыга баштаган. Анын бул чөйрөгө келүүсү кокусунан болгон. Ал балдар менен балмуздак бекер тараткан жерлердин бирине барып, велосипедин уурдатып жиберген. Полиция кызматкерине карап ал "ууруну тапсам катуу токмоктойм" деген. Буга ал "бирөөнү токмоктогондон мурун, кантип токмоктоо керектигин үйрөнүш керек" деген жооп алат. Бир канча күн өткөн соң Клей ошол полициянын боксчу балдарын сыналгыдан көрөт. Ал бокс залына ушул окуядан кийин бара баштаган.
Карьерасы
18 жашка толгон Кассиус Клей "Рим-1960" Олимпиадасына жолдомо алган. Ал мелдеште эң жаш мушкер болгонуна карабай атаандаштарын утуп, алтын медаль тагынган. Мушкер Олимпиада оюндарынан алтын медаль менен кайтып келген соң Луисвилл шаарындагы ресторандардын бирине кирген. Бул ресторан ак түстөгү адамдар үчүн болгонун мушкер мыкты билген. Бирок өзүнүн Олимпиада чемпиону экенин айтып, ал ичкенге суу да ала алган эмес. Буга катуу арданган мушкер "керекке жарабаган" медалын сууга ыргыткан. Эл аралык Олимпиада комитети мушкерге медалды кайра 90-жылдары жасап берген.Кассиус Клей 22 жашында профессионалдар арасында Дүйнө чемпиону аталуу үчүн беттеш өткөргөн. Анын атаандашы Сонни Листон болгон. Клей өзүн рингде мыкты көргөзүп, атаандашы Листон 5-раунддан кийин беттешти токтотууну суранган.Дүйнө чемпиону аталган соң Кассиус Клей коомчулукка ислам динин кабыл алганын айткан. Буга катар ал Мухаммед Али деген ысымга ээ болгонун билдирген.1967-жылы ал согушка каршы экенин айтып, аскер кызматын өтөөдөн баш тарткан. Бул үчүн мушкер рингге чыгуу укугунан ажырап, аны 5 жылга эркинен ажыратуу боюнча сот чечими чыккан. "Өз өлкөсүн сатып кетти!" деп көптөгөн күйөрмандар андан жүз бурганы менен, мушкер принцибинен тайган эмес. 1971-жылы Жогорку Сот Мухаммед Алинин ишин кайрадан карап чыгып, мушкерди актаган. Айтылбай Рингге кайтып келип, Фрейзерге утулган. Профессионалдык рингде Али 61 беттеш өткөрүп, 56 ирет жеңишке жетишкен. Аны уткан мушкерлердин бири - Жо Фрейзер. Фрейзер-Али беттеши "кылымдын беттеши" деп аталып, 1971-жылы 8-мартта орун алган. Анда атаандашы Алиге жакынкы аралыктан көп сокку узатып, беттеш акырында упай айырмачылыгында жеңишке жетишкен.Али карьерасын 1980-жылы жыйынтыктаган. 1984-жылы анын көрүүсү, угуусу начарлап, ооруканага жаткырылган. Ага Паркинсон оорусу боюнча диагноз коюлган. Жыйынтыгында ал калган өмүрүн калтырак оорусу менен өткөргөн.
Алинин оратор экени көпчүлүккө белгилүү. Кезинде аны жогорку окуу жайлар да лекция окууга, студенттерди шыктандырууга чакырган. Мушкерди дүйнө эли "Мен мыктымын" деп алгач өзүн, анан дүйнө элин ишендирген адам катары билишет.Али көз жумган соң дүйнө эли кайгыруу менен анын жакындарына, санаалаштарына көңүл айтты. Үн каткандардын арасында белгилүү америкалык мушкер, экс-чемпион Майк Тайсон да болду. Ал кыскача гана: "Кудай өзүнүн чемпионун алып кетти", - деген билдирүү жасаган.
Толук диабаз кени
Толук диабаз кени Токтогул районунда; Толук кыштагынан 10 км аралыкта, Толук - Сарыкамыш жолуна жакын жайгашкан.
Диабаз тектери протерозойдун аягында пайда болгон. өңү күңүрт-боздон карага чейин, кара темгилдүү. Диабазды имараттарды каптоочу сырьё жана курулуш материалы катары пайдаланса болот. Божомолдуу запасы Р2 категориясы бoюнча 100 миң м3.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Шлезен
Шлезен (Schleesen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Виттенберг районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Бад-Көнигсхофен-им-Грабфельд
Калкы - 6907 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 69,52 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 73 141. Мэр — Томас Хельблинг.
Диана Светличная
Диана Светличная (нукура ысымы Юлия Горяйнова, төр. 29-май, 1979, Томск) — жазуучу, журналист, фотограф.
Өмүр баяны
Томск шаарында туулган. Кыргыз мамлекеттик улуттук университетинин журналистика факультетин, Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Философия жана укук институтун бүтүргөн. Телевидениеде, радиодо жана гезиттерде журналист болуп иштеген. Учурда Кыргыз-Орус Славян университетинде окутуучу болуп эмгектенет.
Диананын биринчи макаласы 17 жашында “Блиц-Инфого” жарыяланган. Түрмөк “Диана менен бетме-бет” деп аталган. “Дружба народов” (Москва), “Восток” (Воронеж), “Простор” (Алматы), “Литературная Киргизия” (Бишкек), “Культура” (Бишкек), “Идиот” (Санкт-Петербург) журналдарына, адабий альманахтарга, ар кайсы өлкөлөрдүн тармактык жана жалтырак журналдарына макалалары чыгып турган. Бишкекте жашайт. "— “Өзүң жөнүндө жазгандан да кызыксыз бир иш барбы? Томск шаарында төрөлгөм. Ата-энем дүйнөнү кыдырып жүрүшчү, мен алар менен көчүп-конуп жүрүп өстүм. Билимим боюнча журналистмин. Табиятым болсо жомокчу. Жашоого жана өз тексттериме жеңил карайм. Акылдуу адамдарды жакшы көрөм”, — Диана Светличная."
Адабий фестивалдар жана конкурстар
• 2013-жылы Бишкекте өткөн “Жибек жолу” аттуу Борбор Азиянын биринчи искусство фестивалынын катышуучусу.
• “Тармактык адабият” сынагынын жеңүүчүсү – “Бокалдагы эмен жангагы” аңгемелер сериясы үчүн (2010).
• Татьяна Толстой менен Мария Голованивскаянын “Жакшы текст” Адабий чеберчилик мектебинин бүтүрүүчүсү
• OECABF (Open Eurasian Book Forum & Literature Festival) I Борбор Азия адабий сынагында “Проза” номинациясынын финалисти. За рассказ «Шахноза» (2012) вышла в финал Первого Центрально-Азиатского форума «Open Central Asia Book Forum». Выпускница Школы литературного мастерства Татьяны Толстой и Марии Голованивской «Хороший текст». Финалистка I Центральноазиатского литературного конкурса OЕCABF (Open Eurasian Book Forum & Literature Festival) в номинации «Проза».
Кыргызстан жөнүндө циклдер
[https://govori.tv/longreads/fermer-kesibi/ 1. Фермер кесиби. Нарындын тоолорундагы, топоздордун арасындагы, куурдак жыттанган жашоо тууралуу лонгрид]
3. [https://govori.tv/longreads/kesibi/ Кесиби – мамлекеттик кызматкер. Социалдык фонддун райондук бөлүмүндө өткөн бир күн.]
4. [https://govori.tv/longreads/pochtochu-kesibi/ Почточу кесиби. Ош облусунун алыскы айылындагы аялдардын жашоосу жөнүндө]
[https://govori.tv/longreads/pochtochu-kesibi/ 5. Медайым кесиби. Өзбекстан менен чектеш алыскы Дейрес-Сай айылынын күнүмдүк турмушу]
6. [https://govori.tv/longreads/uchkuch-kesibi/ Учкуч кесиби. Ырым-жырымдар, кыялдар жана асманга болгон сүйүү жөнүндө]
7[https://govori.tv/longreads/povar-kesibi/. Ашпозчук есиби. Пхукеттеги чайканада иштөөгө аргасыз болгон Захиданын окуясы]
Чыгармалары
• Банкадагы балыктар
• Аяз ата
• Рождество
• Зина үчүн көйнөк
• Бир кашык бал
• Жаңы дүйнө
• Молдавандын кызы
• Көтөрүлүү
• Деңиз жана таш бакалар
• Музыка сабактары
• Шахноза
• Шырдак
• Окуялар
• Нанды майга сүйкөгөндөй
• Жомоктогудай Кыргызстан
• Тоскоолдук жараткан фонтан
• Кокусунан жолуккан адамдар ж.б.
Берилген баа
2022 жылы Диана Светличная "Трещина (Жарака") Эмне үчүн Кыргызстандагы балдар экстремалдык шарттарда билим алышат дата-баян үчүн долбоордун башка катышуучулары менен бирге Уланбек Эгизбаев атындагы сыйлыктын өзгөчө байгесине ээ болду
2021-жылы “Жаңы дүйнө” журналынын версиясы боюнча Эрнест Хемингуэйдин атындагы сыйлыкка талапкер болгон.
Эрнест Хемингуэйдин атындагы сыйлык — чыгармаларында жаңы көркөм формаларды издөө, тилдик жана семантикалык чектерди кеңейтүү каалоосун чагылдырган орус тилдүү авторлорду колдоо максатында түзүлгөн эл аралык адабий сыйлык. Бул сыйлык 2015-жылы Торонтодо (Канада) белгилүү канадалык Litsvet басма үйү тарабынан негизделген.
Шилтемелер
Кыргызстандык жазуучу Эрнест Хемингуэйдин атындагы сыйлыктын номинанты болду
[http://www.literatura.kg/persons/?aid=630 Диана Светличная. Кыргызстандын жаңы адабияты]
Радио Sputnik Кыргызстан.«Саптардын ортосунда»: Кыргыз жазуучусу Диана Светличная менен маек.
[https://magazines.gorky.media/druzhba/2019/10/rasskazy-511.html Диана Светличная.Аңгемелер. Дружба народов.№10, 2019]
[https://www.opendemocracy.net/en/odr/the-crack-why-children-in-kyrgyzstan-study-in-extreme-conditions/ The Crack. Why Children in Kyrgyzstan Study In Extreme Conditions]
Диана Светличная социалдык тармактарда:
Facebook
Instagram
[https://www.instagram.com/faces_of_kyrgyzstan/ Диана Светличная. Кыргызстан элинин турмушун чагылдырган сүрөттөр. Карапайым адамдар жөнүндө жөнөкөй окуялар].
Минималдуу эмгек акы
Минималдуу эмгек акы – кандай гана ишкана болбосун мамлекет тарабынан расмий коюлган бир айлык же сааты менен төлөнүүчү эмгек акынын эң төмөнкү өлчөмү. Ал боюнча акча төлөмдөр, айып пул, санкциялар аныкталат. Кыргызстанда 2010-жылы орточо эмгек акы 4200 сом болуп, керектөөчүлүк себеттин өлчөмү 3500 сомду түзгөн.
Мэлвин
Мэлвин (Melvin) — Мичиган штатынын Sanilac округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 160 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 26-52920.
Хеспе
Калкы - 2119 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 57 014. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Фелинг.
Энтони Маки
Энтони Дуейн Маки (Anthony Mackie; 1978-жылы, 23-сентябрда туулган) - америкалык актер. Ал көптөгөн тасмаларда, телесериалдарда, Бродвейдеги жана Бродвейден тышкаркы "Ма Рейнинин кара түбү" (анг. Ma Rainey's Black Bottom), "Чөгүп баражаткан карга"(анг. Drowning Crow), "Аскердин оюну"(анг. A Soldiers's Game), "Карл Хэнкок Ракстын сүйлөшүүсү"(анг. Carl Hancock Rux's Talk) жана ал үчүн 2002-жылы " Obie" сыйлыгын уткан пьесаларда роль аткарган.
2002-жылы ал Эминемдин дебюттук "8 чакырым" (анг. 8 Mile) тасмасында тартылган. Ал эми "Ага-ини сыяктуу"(анг. Brother to brother) тасмасындагы ролу үчүн ал "Independent Spirit " сыйлыгынын "Эң мыкты актер" наамына көрсөтүлгөн. Буга кошумчалай 2009-жылы "Оору кутусу" (анг. The Hurt Locker) тасмасындагы ролу үчүн "Independent Spirit" сыйлыгынын "Экинчи пландагы эң мыкты актер" наамына экинчи жолу көрсөтүлгөн. 2014-жылы Энтони Marvel Cinematic Universe тарткан "Капитан Америка: Кышкы аскер" (анг. Captain America: The Winter Soldier ) тасмасында Сэм Уилсон/Фэлкондун ролун аткарган. Ошондой эле "Өч алгычтар: Алтрон доору" (анг. Avengers: Age of Ultron), "Кумурска адам" (анг. Ant-Man) жана "Капитан Америка: Жарандык согуш" (анг. Captain America: Civil War) тасмаларында катышкан.
Ал эми 2016-жылы, май айында ал HBO тарткан "Жол боюнча" (анг. All the Way) тасмасында Мартин Лүтер Киң кичүүнүн ролун аткарган. Ошол эле учурда Брайан Кренстон ошол эле тасмада "Тони" сыйлыгын жеңген Президент Линдон Б. Жонсондун ролун аткарган.
Фридом (Мэн)
Фридом (Мэн) (Freedom) — Мэн штатынын Уалдо округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 645 киши. Болжолдуу аянты - 57.6 км². FIPS коду — 23-26420.
Рай (Нү-Гэмпшир)
Рай (Нү-Гэмпшир) (Rye) — Нү-Гэмпшир штатынын Роккингэм округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5298 киши. Болжолдуу аянты - 95.1 км². FIPS коду — 33-66180.
Оберхельдрунген
Оберхельдрунген (Oberheldrungen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Кифхойзер районуна кирет.
Калкы - 892 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 12,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 65 052. Муниципалитеттин башчысы — Карин Климек.
Фэлкон (Миссисипи)
Фэлкон (Миссисипи) (Falcon) — Миссисипи штатынын Quitman округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 317 киши. Болжолдуу аянты - 1.0 км². FIPS коду — 28-24180.
Генералов, Фёдор Степанович
Генералов, Фёдор Степанович [24. 2(8. 3). 1899—3. 5. 1962] —колхоз курулушунун ишмери, эки жолу Социалисттик Эмгектин Баатыры (1949, 1957).
1940-жылдан КПСС мүчөсү. 1931-ж. Москва обл. Луховицк районунундагы «Красный Октябрь» колхозуна мүчө, 1932—37-ж. башкарманын председателинин орун басары, 1937—42-ж. председатель. 1942—62-ж. ошол эле райондогу В. И. Ленин атн. колхоздун председатели. Бул колхоз айдоо жердин, шалбаа менен жайыттын 100 га сынан мал чарба азык-түлүгүн өндүрүүдө жог. көрсөткүчкө жетишкен. 1946—54-ж. уйдун саны 190дон 376га, ар уйдан сүт саап алуу 2653—4358 кг га жеткирилип, 100 га а. ч. жеринен 366—1180 ц ге чейин сүт өндүрүлгөн.
КПССтин 20—22-съезддеринин деле­гаты. СССР Жог. Советине (3—6- шайл.) депутат. Ленин ордени, Эмгек Кызыл Туу ордени жанa медалдар менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Грүнов
Грүнов (Grünow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Мекленбург-Штрелиц районуна кирет.
Калкы - 316 киши(2013-ж.). . Аянты - 23,19 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 55 029. Муниципалитеттин башчысы — Лотар Ниндорф.
Бэттивилл (Кентукки)
Бэттивилл (Кентукки) (Beattyville) — Кентукки штатынын Ли округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1193 киши. Болжолдуу аянты - 5.2 км². FIPS коду — 21-04546.
Трипанозомоздор
Трипанозомоздор - малдын Kinetoplastida тибине кирген жөнөкөйлөр козгогон ылаңдары. Бардык жаштагы жаныбарлар ылаңдайт. Инвазиянын булагы - ылаңдаган, ылаңдап айыккан, чала айыккан жаныбарлар. Козгогучту таратуучулар - көгөөн жана башка кан соргуч чымын-чиркейлер, кенелер. Ылаң төөдө эң оор өтөт. Ыландын букма мезгили 1-3 жума. Ылаң негизинен өнөкөт, кээде курч (катуу кармоочу) же өнөкөт өтөт. Негизинен төөлөрдө катуу кармайт. Ылаңдаган мал калтырайт, температурасы бир көтөрүлүп, кайрадан түшүп турат, тез чарчайт, эриндери жана эки жаагы, жаагынын асты, кабагы, төшүнүн алды, жыныс органдары шишийт, былжыр челдери саргаят, арыктайт, коньюнктивит, кератит (көздүн айнек чели сезгенгендиктен толук көрбөй калышы мүмкүн), ирит (түстүү челдин сезгениши) пайда болот. Кээде териси жабыр тартат (экзема, бөрү жатыш), жаактын астындагы лимфа бездери чоңоёт. Парез жана шал болушу мүмкүн. Диагнозу эпизоотол. маалыматтардын, клиникалык белгилердин, микроскоптук жана серол. изилдөөлөрдүн негизинде коюлат. Дарылоо үчүн наганин же азидин, соварсен жана новарсенол сунуш кылынат.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Роден
Роден (Roden) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Майн-Шпессарт районуна кирет.
Калкы - 1019 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,05 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 77 178. Муниципалитеттин башчысы — Отто Дюмиг.
Несь
Несь — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - АО деңиз орун алган. Дарыянын узундугу - 151 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
Деттинген-унтер-Тек
Деттинген-унтер-Тек (Dettingen unter Teck) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Штутгарт административдик округуна карайт. Эслинген районуна кирет.
Калкы - 5698 киши(2013-ж.). . Аянты - 15,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 16 016. Мэр — Райнер Хаусман.
Толук Айыл Өкмөтү
Толук Айыл Өкмөтү - Токтогул районундагы администрадиялык-аймактык бирдик. Райондун борбору Токтогул шаарчасынан 90 км чыгыш тарапта жайгашкан. Ташкөмүр темир жол бекетинен 282 км алыстыкта.
1927-ж. Толук айыл кеңеши болуп уюшулган. Азыркы айыл өкмөтүнүн аймагында төрт колхоз (Алмалуу, Ачык, Чаарташ, Толук) болгон, кийинчерээк ал колхоздор бириктирилип, Толук совхозу түзүлгөн.
Калкы 3300 (2004); негизинен мал чарбасында жана дыйканчылыкта эмгектенишет. Жеринин жалпы аянты 19,4 миң га,. айдоо жери 1,2 миң га, анын ичинен сугат жер 286 га, кайрак жер 917 га. Т. а. ө-нүн аймагында май чыгаруу 3 цех, 4 тегирмен, 4 устакана иштейт; 2 орто мектеп, оорукана, дарыкана, клуб ж. б. бар.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Толтоев Эшимбек
Толтоев Эшимбек (1872, Сагызгандык айылы - 1945, Ошол эле ! жер) - комузчу; Токтогулдун шакирти.
Ал эр жеткенден Токтогулду ээрчип, өнөрүн үйрөнгөн. Ал Токтогулдун “Ногой күү”, “Бурулчанын селкинчек”, “Ак чабак”, “Ырчы күү”, “Сурнай күү”, “Камбаркан”, “Кетбука”, “Kapa өзгөй”, “Насыйкат”, “Сен, сен дүйнө”, “Кербез”, “Чайкама” ж. б. күүлөрүн чеберчилик менен черткен. Токтогул сүргүнгө айдалганда Наманганга чейин узатып барган.
Анын аткаруусундагы Токтогулдун күүлөрүн москвалык музыка изилдөөчү, Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты, Кыргыз ССРинин искусствосуна эмгек сиңирген ишмери В. С. Виноградов 1961-ж. Москвадагы мамлекеттик музыкалык басмадан чыккан “Токтогулдун музыкалык мурасы” аттуу көлөмдүү китебине жарыяланган.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Минус
Минус (латынча minus – кем) – кемитүү амалын, ошондой эле терс сандарды билдире турган белги (– түрүндөгү горизонталь сызык).
Тринидад
Тринидад - Кубадагы музей-шаар. Санкти Спиритус провинциясында. Кариб деңизинин жээгинде жайгашкан. Калкы 51,9 миң (2010). Тамеки өндүрүшүнүн борбору. Бал камыш иштетүү ж. б. өнөр жай ишканалары иштейт. 18-19к-дагы барокко жана неоклассицизм стилиндеги курулуштар сакталган. Музейлер ж. б. бар. 1514-ж. негизделген. 1988-жылдан шаар жана анын айланасындагы Валье-де-лос-Инхениос өрөөнү (бал камыш иштетүүчү з-дор жайгашкан жер) Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген. Туризм өнүккөн.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Арион (Айова)
Арион (Айова) (Arion) — Айова штатынын Кроуфорд округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.2 км². FIPS коду — 19-02755.
Калкы
2010-жылы калкы 136 киши болгон.
Георг Кантор
Кантор Георг (немецче Georg Ferdinand Ludwig Philipp Cantor; 3. 3. 1845, Россия империясы, Санкт-Петербург шаары – 6. 1. 1918, Германия, Галле) – немец математиги. 1867-жылы Берлин университетин бүткөн. 1879–1913-жылы Галле университетинде профессор Г. Кантор чексиз көптүктөр теориясын жана трансфиниттик сандар теориясын чыгарган. 1874-жылы эквивалентсиз (б. а. түрдүү кубаттуулуктагы) чексиз көптүктөрдүн бар экенин билүү менен бардык чыныгы сандар көптүгүнүн тактыгын далилдеген, көптүк кубаттуулугунун жалпы түшүнүгүн (1878) изилдеген. 1879–84-жылдары Г. Кантор чексиздик жөнүндөгү окуусунун принциптерин сунуш кылган. Г. Кантор предел чекитинин, көптүк туундусунун түшүнүгүн киргизген, жеткилең көптүккө мисал келтирген, иррационалдуу сандар теориясын өнүктүргөн, Кантор аксиомасын айткан. Г. Кантордун идеяларына замандаштары каршы чыккан, бирок ал математиканын өнүгүшүнө зор еалым кошкон.
Эмгектери: Труды по теории множеств. М., 1985.
Шмальцероде
Шмальцероде (Schmalzerode) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мансфельд районуна кирет.
Калкы - 287 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 1,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 375. Муниципалитеттин башчысы — Майк Лайбе.
Сологубовка (Благовещен району, Башкыртстан)
Сологубовка — Башкыртстандын Благовещен районундагы айыл, Покр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 67 киши. Почта индекси — 453445, ОКАТО коду — 80215840005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Толтоев Жусуп Айтмурзаевич
Толтоев Жусуп Айтмурзаевич (1951-ж. т., К. Маркс айылы) - цирк артисти.
Кантор аксиомасы
Кантор аксиомасы – түз сызыктын үзгүлтүксүздүгүн ырастоочу аксиомалардын бири. Кантор аксиомасы боюнча узундугу нөлгө умтулган, бири бирине удаалаш коюлган кесиндилердин ар кандай удаалаштыгы бир гана жалпы чекитке ээ. Аны Г. Кантор (1872) далилдеген.
Гендердик дискриминация
Кесиптик дискриминация
Кесиптик сексизм жумуш ордунда болгон адамдын жынысына негизделген дискриминациялык практикаларды же аракеттерди билдирет. Уюмда эркектер менен аялдар бирдей кызматты ээлегени менен, алардын кирешеси, бийлиги жана кадыр-баркы бирдей эмес бөлүштүрүлөт. Гендердик дискриминация дагы деле уланып жаткан көрүнүш экенин, эмгек акыдагы болгон гендердик ажырым көрсөтүп турат. Негизинен, аялдар жумуш жеринде төмөнүрөөк кызматтарды ээлейт, азыраак айлык алышат, жумушта азыраак мүмкүнчүлүктөргө ээ (кошумча окууларга баруу, кесиптик тажрыйба алмашуу, промоушен) жана жумуштан оңоюраак бошотуулат.
Кесиптик сексизмдин бир түрү - эмгек акыга карата дискриминация. 2008-жылы Экономикалык Кызматташтык жана Өнүктүрүү Уюму аялдардын жумушка орношуу деңгээли өсүп, жумуштуулук жана эмгек акы боюнча гендердик айырмачылыктар дээрлик бардык жерде кыскарганына карабастан, аялдардын жумушка орношуу мүмкүнчүлүгү дагы эле 20% аз экенин жана айлык акы эркектерге караганда 17% аз алаарын аныктаган.
Аялдар эркектерге караганда үй чарбасында көбүрөөк, ал эми эмгек рыногунда азыраак иштешет. Убакыттын өтүшү менен жөнгө салынбаган ажырым азайып баратса да, аялдар дагы эле орточо эсеп менен эркектерге караганда бир кыйла аз айлык алышат. Мисалы, Blau and Kahn аялдар менен эркектердин эмгек акысынын жөнгө салынбаган катышы 1980-жылдагы 62,1% дан 2010-жылы АКШда 79,3% га чейин көбөйгөнүн көрсөтүп турат.
Кесиптик дискриминациянын көрүнүштөрү:
Изилдөө көрсөткөндөй, эркектердин 80 пайызы жана аялдардын 90 пайызы иш жеринде гендердик дискриминация кездешет деп эсептешет. Гендердик дискриминация көптөгөн өлкөлөрдө бардык кызматкерлерге бирдей мамиле кылуу мыйзамын бузса да, сексуалдык теңсиздик дагы эле жумуш ордунда кеңири таралган көрүнүш бойдон калууда.
Саясатта дискриминация
Саясий катышуу жана өкмөттө өкүлчүлүк чөйрөсүндө гендердик дискриминацияны аялдардын жана эркектердин ээлеген кызматтарын салыштырып байкаса болот. 2020-жылы шайлоо өткөргөн 47 өлкөнүн маалыматтарына негизделген анализге карата, аялдар дүйнөдөгү улуттук парламенттердин 25,8%ын гана түзөт. Аялдар шайлоочулардын арасында да, шайланган кызматкерлердин жана саясий лидерлердин арасында да аз көрсөтүлүп келет. Мунун себептеринин арасында, дискриминациялык мыйзамдарды, практикаларды жана мамилелерди жана гендердик стереотиптерди, билимге жана саламаттыкты сактоого жетүү кыйынчылыгын, ошондой эле аялдардын жакырчылыгын атаса болот.
Европарламенттеги аялдарга карата сексизм, куугунтук жана зордук-зомбулук боюнча изилдөө «гендердик зомбулук аялдардын жашоосунун бардык катмарларына таасирин тийгизет» деп белгилейт. Саясат дүйнөсү да четте калган жок...сексизм, сексуалдык асылуу жана зордук-зомбулук... көбүнчө аялдардын саясатка катышуусу үчүн төлөшү керек болгон баа катары кабыл алынат», жана буга байланыштуу «аялдарга карата сексизмди жана зомбулукту жоюуга багытталган саясий, мыйзамдык жана башка чараларды күчөтүү маанилүү .»
Кыргызстанда Аялдар менен эркектердин өкүлчүлүгүндө мамлекеттик бийликтин бардык бутактарында жана чечимдерди кабыл алуунун бардык тармактарында дисбаланс байкалат. Эң көп саясий позициялардын деңгээлинде көрүнүп турат, мында аялдардын үлүшү 2021-жылдын 1-январына карата 24,3%ды гана түзгөн. Административдик кызматтардын деңгээлинде аялдардын үлүшү 39,9%ды түзөт.
Эң Жогорку өкүлчүлүктүү орган - Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинде эркек депутаттар ар дайым көп болуп келген, ал эми кээ бир мезгилдерде (2005-жылдагы шайлоодо) аял депутаттар таптакыр болгон эмес. 2021-жылы өткөрүлгөн сурамжылоодо Кыргызстандык аял депутаттар (жергиликтүү жана Жогорку Кеңеш депутаттары) саясатта дискриминациянын болушун тастыкташкан. Бул экономикалык дискриминация, психологиялык басым жана сексуалдык асылуу.
Генералдык секретарь (БУУ)
Генеральный секретарь (ООНдун) — Вириккен улуттар уюмунун (ООНдун) башкы админ, кызмат адамы.
ООНдун Секретариатын башкарат ж-a анын ишине жетекчплик кылат. Коопсуздук Советиннн сунушу боюнча ООНдун Генеральный Ассамблеясы 5 жылга дайындайт (бул мөөнөт бүткөндөн кийин кайра шайланышы да мүмкүн).
ООНдун енералдык секретары Ген. Ассамблеянын Коопсуздук Советинин, Экон. ж-a социалдык Советипип, Опека б-ча Советинин бардык заседаниелерине катышат ж-a ал органдар өзүнө тапшырган башка функцияларды аткарат;
Ген. Ассамблеяга ООНдун иши ж-до жылдык отчёт бе­рет; эл аралык тынчтыкты ж-a коопсуздукту сактоого коркунуч келтирет деп ойлогон ар кандай абалды Кооп­суздук Советине билдирүүгө укуктуу. ООНдун енералдык секретары ж-a Секретариат кызматкерлери өз милдеттерпн аткарууда кандайдыр бир өкмөттөн же бийликтен көрсөтмө суроого же алууга тийиш змее. ООНдун алдында гана жооптуу эл аралык кызматтагы адамдар катарында алар өзүлөрүнүн кыз­мат абалына таасир тийгизер ар кан­дай аракеттен четте туруута милдеттүү. ООНдун Уставы ООНго мүчө мамлекеттерди енералдык секретардын милдеттеринип эл аралык мүнөздө экенин урматтоого, өз милдеттерин аткаруу убагында ага таасир этүү үчүн аракеттенбөөгө милдеттендирет.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Сандаун (Нү-Гэмпшир)
Сандаун (Нү-Гэмпшир) (Sandown) — Нү-Гэмпшир штатынын Роккингэм округуна караган АКШ шаары.
Жек Блэк
Томас Жэйкоб "Жек" Блэк (Jack Black; 1969-жылы, 28-августта туулган) - америкалык актер, куудул, жазуучу, продюсер, музыкант жана ырчы. Анын актердук карьерасы ар тараптуу болуп саналат, бирок негизинен комедиялуу тасмаларда тартылат. Жек "Акылсыз Жек" (анг. Shallow Hal, 2001), "Рок мектеби" (анг. School of Rock 2003), "Кинг Конг" (анг. King Kong, 2005), "Өргүү" (анг. The Holiday, 2006), "Куң-фу Панда" (анг. Kung Fu Panda, 2008-16) чыгарылыштарында, "Тропикалык күркүрөө" (анг. Tropic Thunder, 2008) жана "Берни" (анг. Bernie, 2011) тасмаларындагы родору менен кеңири таанымал. Ал эки жолу "Алтын Глобус" сыйлыгына көрсөтүлгөн. Блэк ошондой эле Tenacious D рок тобунун башкы вокалисти болуп саналат. Бул топту ал Кайл Гасс менен биргеликте 1994-жылы түзгөн. Алар "Tenacious D" (Тайманбаган Д), "The Pick of Destiny" (Тагдырды тандоо) жана "Rize of the Fenix" (Феникстин өсүүсү) сыяктуу альбомдорун чыгарышкан.
Арсен Эралиев
Арсен Эралиев - 1987-жылы 15-майда Талас облусуна караштуу Бакай-Ата районунун Өзгөрүш айылында туулуп-өскөн.Кыргыз балбаны Грек-рим күрөшү боюнча эл аралык класстагы спорт чебери.
Карьерасы
Арсен Эралиев Кыргыз Республикасынын көп жолку чемпиону, ошондой эле 2011-жылы Азиянын чемпиону болсо, 2012-жылы Лондондо өткөн Олимпиада оюндарына катышып келген.
Фрипорт (Мэн)
Фрипорт (Мэн) (Freeport) — Мэн штатынын Камберленд округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7879 киши. Болжолдуу аянты - 120.4 км². FIPS коду — 23-26525.
Кант району
Кант району – Чүй облусундагы административдик-аймактык бирдик. Район 1933-жылы түзүлгөн; 1998-жылы Кант району Ысык-Ата району менен биригип, Ысык-Ата району деп аталган.
Бад-Көцтинг
Бад-Көцтинг (Bad Kötzting) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Кам районуна кирет.
Калкы - 7256 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 62,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 72 137. Мэр — Вольфганг Лудвиг.
Хазлзурст (Миссисипи)
Хазлзурст (Миссисипи) (Hazlehurst) — Миссисипи штатынын Копиа (Copiah) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4400 киши. Болжолдуу аянты - 11.5 км². FIPS коду — 28-31220.
Кан-Теңир тоо тоому
Кан-Теңир тоо тоому, Муз-Тоо – Борбордук жана Чыгыш Теңир-Тоонун, негизги бөлүгү Кыргызстандын, чыгыш жагы жана Түштүк капталдары Кытайдын, Түндүк капталдары Казакстандын аймагында. Батышынан Сары-Жаз, чыгышынан Музарт өрөөндөрү, түндүгүнөн Текес, түштүгүнөн Тарим ойдуңдары менен чектешет. Узундугу 200 км, туурасы 50–60 км, жалпы аянты 10 миң км2ден ашык. Батышында Меридиан кырка тоосуна такалат. Батыш тарабындагы негизги кырка тоолор: Тескей Ала-Тоо, Адыр-Төр тоосу, Сары-Жаз кырка тоосу, Теңир-Тоо, Эңилчек кырка тоосу, Кайыңды кырка тоосу, Көйкап тоосу, Май-Баш тоосу, Боз-Кыр кырка тоосу; чыгышында: Калык-Тоо, Сайкал жана башка Мында Теңир-Тоонун эң бийик бөлүгү – Жеңиш (7439 м) жана Кан-Тоо (6995 м) чокулары жайгашкан. Эң жапыз жери 1687 м бийикте болгондуктан, бийиктик амплитудасы 5759 мге жетет. Орточо бийиктиги 3500 м. Рельефтин жогорку ярусу басымдуулук кылат. Неогендин башталышынан азыркы мезгилге чейинки кыймылдын негизги багыты – көтөрүлүү. Неогенге чейинки түздүктөр азыр 3000–3500 м бийикте тектирленген түздүк түрүндө сакталган (сырт). Өрөөндөр негизги структураларга жараша кеңдик боюнча жайгашкан. Негизинен протерозойдо жана төмөнкү палеозойдо пайда болгон мраморлошкон акиташ теги, кристаллдык жана чополуу сланец, мрамор жана аларды жиреп чыккан гранит-диорит тектеринен турат. Чет-жактарында неогендин кызгылт тектери да кездешет. Климаты кескин континенттик, бийиктеген сайын өзгөрөт. Жаан-чачын да ар жеринде ар кыл. Меридиан кырка тоосунун батыш капталында жылдык жаан-чачыны 1000 ммге чейин болсо, Эңилчек өрөөнүндө 250 мм гана жаайт. 3000 км2 жери же жалпы аянтынын 30%и мөңгү менен капталган.
Ири мөңгүлөрү: Түштүк Эңилчек (узундугу 59 км, аянты 613 км2); Түндүк Эңилчек (39 км, 203 км2), Кайыңды (26 км, 107 км2), Адыр-Төр (20 км, 75 км2), Семёнов (21 км, 74 км2). Кытай тарабында Темир-Суу, Сайкал, Түндүк жана башка мөңгүлөр бар. Сууларынын көбү Таримдин алабына таандык; ирилери: Сары-Жаз, Түндүк Текес, Түштүк ТемирСуу. Ландшафты бийиктик зоналуулук боюнча өзгөрөт. Түштүк капталынын этектерине чөл жана жарым чөл, андан жогору кургак талаа жана талаа, ички өрөөндөрүндө жана Түндүк капталында токой, андан бийик субальп, альп, шалбаа жана субнивалдык гляциалдык-нивалдык суук ландшафттар жайгашкан. Жаныбарлары: тоо эчки, аркар, аюу, илбирс жана башка Бул аймакты эзелтен кыргыздар мекендейт. Аты тоонун өтө бийиктигине байланыштуу пайда болгон: «теңирдин (асмандын) каны (падышасы)»; «асман мелжиген тоо» маанисинде. Экологиялык жактан Теңир-Тоонун эң таза жана рельефи татаал аймагы.
Калькофен (Пфальц)
Калькофен (Пфальц) (Kalkofen (Pfalz)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Доннерсберг районуна кирет.
Калкы - 187 киши(2013-ж.). . Аянты - 1,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 33 036. Муниципалитеттин башчысы — Вилли Шаттауэр.
Хессиш-Ольдендорф
Хессиш-Ольдендорф (Hessisch Oldendorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Хамельн-Пирмонт районуна кирет.
Калкы - 18927 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 120,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 52 007. Мэр — Харальд Крюгер.
Шаар административдик курамы боюнча 24 шаардык районго бөлүнөт.
Оберхоф
Оберхоф (Oberhof) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Шмалькальден-Майнинген районуна кирет.
Миң-Булак байыркы көрүстөнү
Миң-Булак байыркы көрүстөнү – биздин заманга чейинки 1-миң жылдыктын ортосу – биздин замандын 1-миң жылдыгынын ортосуна таандык археологиялык эстелик. Нарын районунда, Он-Арча суусуна Оттук суусу куйган жерге жакын жайгашкан. Миң-Булак айылынан 3 км Түндүк тарапта. Көрүстөндөрдүн 1-тобу суунун жайылмасында. 20–22 дөбө-мүрзөдөн турат. Бийиктиги 0,5–0,7 м, диаметри 10–18 м. 2-тобу жайылманын үстүндөгү тектирде, түндүктөн түштүктү карай 2–3 катар болуп жайгашкан. Дөбө-мүрзөлөрдүн бийиктиги 0,20дан 0,7–1 м, диаметри 5тен 15–20 мге чейин. Үстүлөрү таш менен корумдалган. Дөбө-коргондор 30дан ашат. 1940-жылы археологдор А. Н. Бернштам, А. К. Кибиров, 1981-жылы археолог К. И. Ташбаева изилдеген.
Токтосунов Рысбай
Токтосунов Рысбай (1904, Белалды айылы - 1991, Сарысөгөт айылы) - согуш жана эмгек ардагери, коомдук ишмер.
Мэлвиндэйл
Мэлвиндэйл (Melvindale) — Мичиган штатынын Wayne округуна караган АКШ шаары.
Токтосунов Рысбай
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Густов
Густов (Gustow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Рүгөн районуна кирет.
Калкы - 643 киши(2013-ж.). . Аянты - 28,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 61 016. Муниципалитеттин башчысы — Бернхард Кирхнер.
Евграфовка (Благовещен району, Башкыртстан)
Евграфовка — Башкыртстандын Благовещен районундагы айыл, Покр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 5 киши. Почта индекси — 453445, ОКАТО коду — 80215840004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Миң-Булак шаар калдыгы
Миң-Булак шаар калдыгы – 10–12-кылымга таандык байыркы тургун жай. Нарын районунда жайгашкан. Жалпы көрүнүшү чарчы келип, жактарынын узундугу 92×115 м, бийиктиги 2,2 м, жазылыгы урандысы менен кошо 12 мге чейин. Тургун жайдын ичинде кошумча курулуштун издери байкалбайт. 1894-жылы чыгыш таануучу В. В. Бартольд, 1954-жылы археолог А. К. Кибиров баяндап жазган.
Токтосунов Мусабай
Токтосунов Мусабай (1915, Белалды айылы - 1985, Ошол эле жер) - согуш жана эмгек ардагери. Жалал-Абадтагы мугалимдер институтун бүтүргөн (1953).
Медалдар, грамоталар менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Кантсыз диабет
Кантсыз диабет – канда вазопрессин гормонунун азайышынан болгон эндокрин оорусу. Зааранын абдан көп бөлүнүшү жана өтө суусоо менен мүнөздөлөт. Бул ооруга вазопрессинди канга бөлүп чыгаруучу гипоталамус жана гипофиздин жабыркашы себеп болот. Оорулуу суюктукту көп ичкендиктен жана суткасына 4–12 лге, кээде 30–40 лге чейин түссүз, жытсыз, салыштырма салмагы төмөн, канты жок заара бөлүп чыгарат. Организм сууну көп жоготкондуктан, оорулуунун алы кетип, териси, былжыр чели кургайт, арыктайт, алы кетет, башы айланып ооруйт, кускусу келет. Оору өнөкөт болуп көпкө созулат, өмүргө коркунуч туудурбайт. Кээде тукум куума болушу мүмкүн. Дарылоодо гормондор пайдаланылат.
Канада калканы
Канада калканы – Түндүк Америка платформасынын Түндүк бөлүгүн, Гренландияны дээрлик бүт кучагына алган, кембрий мезгилине чейинки бүктөлгөн фундаменттин жер бетине чыгып калган урчугу. Тоо тектери өтө күчтүү метаморфизмделген, граниттешкен.
Вайн Грув (Кентукки)
Вайн Грув (Кентукки) (Vine Grove) — Кентукки штатынын Хардин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4169 киши. Болжолдуу аянты - 15.3 км². FIPS коду — 21-79734.
Шмацфельд
Шмацфельд (Schmatzfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Вернигероде районуна кирет.
Калкы - 355 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 6,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 85 280. Муниципалитеттин башчысы — Винфрид Буршайт.
Нечкаменсейяга
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ройт-Эрбендорф
Ройт-Эрбендорф (Reuth bei Erbendorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Тиршенройт районуна кирет.
Калкы - 1218 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,91 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 77 149. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Цөльх.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 15 шаардык районго бөлүнөт.
Генератор
Генератор (лат. generator — өндүргүч) — ар кандай продукцияны өндүрүшүчү (ацетилен, муз, буу, газ генораторлору), электр энергиясын иштеп чыгаруучу (электр машиналуу, буу турбиналуу, гидротурбиналуу, лампалуу, импульстуу, радио сигналдар Г. ж. б.) же энергиянын бир түрүн башка түрдөгү энергияга (ультраүн термелтүүчү Генератор) айландыруучу түзүлүш, аппарат же машина.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Генералдык штаб
Генералдык штаб— бардык борб. жанa жерг. аскер мекемелерлн башкаруучу жог. аскердик орган.
Генералдык штаб кызматы 16—17-кылымда панда бол­гон. Россияда 18-кылымдын башынан Генералдык штабдын чиндери ж-a квартирмепетерлик чиндер киргизилген. СССРде 1918-ж. май айында Бүткүл россиялык башкы штаб түзүлгөн. 1921-ж. февралда Талаа штабы м-н бириктирилип, Жумушчу-Дыйкан Кызыл Армиясынын ЖДКА штабы деп аталган. Анын биринчи начальниги М. В. Фрунзе штабды өркүндөтүү үчүн көп эмгек сиңирген.
Улуу Ата Мек. согуш (1941—45) убагында Генералдык штаб (начальниктери — Б. М. Шапошни­ков, А. М. Васильевский, А. И. Анто­нов) Жог. Башкы командованиенин Ставкасынын негизги органы болгон. Сов.Генералдык штаб Куралдуу Күчтөрдун түрлөрүнүн башкы штабдарынын. оорук (тыл) штабынын, Коргоо мин-восунун башкы ж-a борб. башкармаларынын макулдашылган иш-аракетин камсыз кылат. 1946-жылдап Генералдык штаб СССР Ку­ралдуу Күчтөрүнүн Ген. штабы деп аталды. 1953-жылдын мартынан Генералдык штабдын начальниги СССР коргоо миннистринин биринчи орун басары да болуп саналат. СССР ж. б. соц. өлкөлөрдө Генералдык штаб Коргоо мин-волорунун составына кирет ж-a коргоо министрлерине баш иет.