cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Санактар
Санактар, санак ырлары – кыргыз оозеки поэзиясындаучураган, балдарды саноого үйрөтүү, эсептей билүүгө көнүктүрүү мүнөзүндөгү чыгармалар. Алар балдарга гана эмес, кээде чоңдорго да арналып, филос. маани-мазмунга ээ болот. Мис.,
Юникод тамгалар системи
Юникод тамгалар системи (Universal Character Set (UCS)) – Юникод стандартынын бөлүгү болуп эл аралык стандарт тамгалар тобунун системи. Учурдагы UCS системинин толугураагы болуп UCS-2 системи эсептелип, анда көпчүлүк дүйнөлүк тилдердин алфавитин коддоого тамганын 16 биттүү коду аныкталган.
Тергенташ аска бетиндеги сүрөттөр
Тергенташ аска бетиндеги сүрөттөр – коло доорунан орто кылымга чейинки мезгилге таандык археологиялык эстелик. Алай районунун Үчдөбө айылынан 14 км түндүктө, Кичикаракол суусунун башатында жайгашкан. Байыркы кишилер, эчки-текелер, төөлөр, иттер, жылкылар, чабактуу дөңгөлөктөр, ар кандай формадагы белгилердин жана түшүнүксүз сызыктардын сүрөттөрү тоолордон урап түшкөн таштардын жылмакай капталдарына тартылган. Мындан сырткары аң уулоо, эки жуп атка чегилген арабалардын, ат чаап бара жаткан кишинин, жандыктардын жуп-жубу менен колдорун жогору көтөрүп бийлеп жаткан көрүнүштөрү тартылган кызыктуу сүрөттөр да бар. Тергенташ аска бетиндеги сүрөттөр тууралуу алгачкы кабарды Л. Жусупакматов 1980-ж. билдирген. Кыргыз тарыхчылар жамааты жана Түрк тарых курумунун биргелешкен археологиялык экспедиция тарабынан изилденүүдө.
Мурундан кан агуу
Мурундан кан агуу - мурун бир нерсеге катуу урунганда же анын былжыр чели жабыркаганда (тытылса, сыйрылса жана башкалар), жугуштуу ооруларда, кан басымы жогорулаганда, жүрөк, бөйрөк, боор ооруларында, ошондой эле кээ бир кан оорусунда болот. Кээде атмосфера басымы, аба температурасы жана нымдуулугу өзгөргөндө, мурундун былжыр челин химиялык заттар көпкө дүүлүктүргөндө (кесип зыяндуулугу), ошондой эле күн ысыкта мурундун былжыр чели кургап, башка кан көп келгенде да мурундан кан кетет. Мурун канаганда кан демейде сыртка агат. Айрым катуу оорулууда жана кичине балдарда кан кулкунга кетет. Бул учурда кан аралаш кусат.
Мурундан кан агууда төшөккө башын өйдө жаздап жаткызып, суутектин өтө кычкылына нымдалган кебезди же дакини тоголоктоп таноого тыгып, канды токтотууга аракет жасалат. Мурундун үстүнө муздак сууга малынган чүпүрөк коюу, эгерде кан токтобосо кежигеге муздак басуу сунуш кылынат. Кан токтогондон кийин катуу кыймыл жасабай жатып, өтө ысык тамак ичүүгө болбойт. Эгерде кан токтобосо врач чакыруу зарыл. Мурундан кан агуу кайра-кайра кайталанса тигил же бул оорунун белгиси болушу мүмкүн, ошондуктан врачтык текшерүүдөн өткөн оң.
Говорово (метро бекети)
Говорово — Москва метросунун Калининско-Солнцевская сызыксындагы станция. 2018-жылы 30-августда ачылган.
Термен (Салауат району, Башкыртстан)
Термен — Башкыртстандын Салауат районундагы айыл, Терменев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 974 киши. Почта индекси — 452487, ОКАТО коду — 80247860001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Буунун экономикалык жана социалдык кеңеши (экосок)
Буунун экономикалык жана социалдык кеңеши (экосок) – БУУнун башкы органдарынын бири; БУУнун Башкы Ассамблеясынын жетекчилиги астында БУУнун экономикалык жана социалдык ишмердигин, БУУнун адистештирилген мекемелеринин, ошондой эле БУУнун көп сандаган органдарын теске салат. ЭКОСОК мамлекеттердин экономикалык жана социалдык тармактарындагы экономикалык өнүгүү, дүй¬нөлүк соода жүргүзүү, өнөржайлаштыруу, жаратылыш байлыктарын өздөштүрүү, адамдын эларалык укуктарын жана эркиндиктерин коргоо, аялдардын абалы, элдердин өсүшү, социалдык камсыздандыруу, илим жана техника, кылмыштуулуктун алдыналуу сыяктуу тармактардагы кызматташтыктарын теске салат жана өнүктүрөт. БУУнун Уставы боюнча Кеңеш мамлекеттердин эларалык экономикалык, социалдык, маданий кызматташууларынын, адамдын укуктарын жана эркиндиктерин урматтоого жетишүүнүн маселелери, эларалык конференцияларды жана симпозиумдарды чакыруу, конвенциялардын долбоорлорун даярдоо, БУУнун адистериштирилген мекемелери менен келишимдерди, баяндамаларды түзүүгө жана сунуштарды киргизүүгө чакырылган. БУУнун Башкы Ассамблеясы жыл сайын ЭКОСОКтун 18 мүчөсүн 3 жылдык мөөнөткө шайлайт. == Колдонулган адабияттар ==
Касперский антивирусу
Касперский антивирусу (англ. Kaspersky Antivirus, KAV) - Касперский Лабораториясы тарабынан иштелип чыккан антивирустук программалык камсыздоо. Колдонуучуларга вирус, троян программалар, шпион программалар, рукиттер жана adware коркунучтарына каршы коргонуу сунуштайт. Мындан тышкары, HIPS компоненттерин камтыган проактивдүү коргоонун жардамы менен белгисиз коркунучтардан сактанууну камсыз кылат ("Kaspersky Internet Security 2009+" деп аталган мурдагы версиялар үчүн гана. '+' мында антивирустун катардагы версиясы чыккан жылдын артынан бирге көбөйүп турган мурдагы регистрдин катар саны). Алгач, 1990-жылдардын башында -V деп, андан кийин - AntiViral Toolkit Pro деп аталган.
Өзүнүн антивирусунан тышкары бекер дарылоочу Kaspersky Virus Removal Tool утилитасы чыгат.
Алкилсульфаттар
Алкилсульфаттар - алкилкүкүрт к-талары техникалык аталышы. Жалпы формуласы: ROSO3M. R - биринчилик же экинчилик радикал, M = Na, NH4+, триэтиламмоний. R= C10-C18 болгон А. эң маанилүү бирикмелер. Сууда эригенде коллоиддик эритмени пайда кылат жана алар - аниондук беттик активдүү заттар. Биринчилик алкил радикалдары бар А. биринчилик май катарындагы спирттерди SO32-, H2SO4, SO2CI, NH2SO3H таасиринде сульфирлеп, алынган алкилкүкүрт к-таларын андан ары нейтралдаштыруудан:
ROH + SO3  ROSO3H + Q ROSO3H + NaOH  ROSO3Na + H2O Күкүрт к-тасын же олеумду колдонгондо, реакция кайталанма болот, ошондуктан реакцияны к-таны 2 же 3 эсе ашыгы менен aлып, 35-550С жүргүзүлөт. NH2SO3H таасир эткенде алкилкүкүрт к-таларынын аммоний туздары пайда болот:
250оC
ROH + NH2SO3H -- NH4OSO3R Спирттер төмөнкү өкүлдөрүн сульфирлөө реакциясын спирт чөйрөсүндө, жогорку өкүлдөрүн сульфирлөөдө эриткич катарында СHCI3, CCI4, тетрахлорэтилен колдонулат. А. анча уулуу эмес, эң жакшы жуугуч заттар, щелочь эритмелери, к-талар, шор суу таасирлерине туруктуу. Полимерлешүү реакцияларында эмульгатор катары, полимердин антиоксиданттары катары, жибекти жумшартууда колдонулат.
Керимбаев, Сүйүн
Керимбаев Сүйүн (1915-жылы т., Чүй облусу, Сокулук району, Кызылтуу айылы) – тарых илиминин доктору (1984).
Жетишкендиктери
Эмгектери Кыргызстандын тарыхынын Улуу Ата Мекендик согуш мезгилине арналган, ошондой эле Кыргыз тарыхынын бардык томдоруна автор жана 2–3-басылыштын редакциялык коллегиясынын мүчөсү. 90дон ашуун (анын ичинде 3 монография) илимий эмгектин автору.
Сыйлыктары
Эмгек Кызыл Туу, Кызыл Жылдыз, «Ардак Белгиси» ордендери жана медалдар менен сыйланган. Кыргыз Республиканын илим жана техника боюнча мамлекет сыйлыгынын лауреаты (1970).
Алкендер
Алкендер (этилен углеводороддору, олефиндер) – мол-сында чектүү углеводороддон эки суутек атому кем болуп, көмүртек-көмүртек атомунун ортосунда бир кош байланышы бар бирикмелер. Жалпы формуласы СnН2n. А. эң жөнөкөй өкүлү этилен СН2 =СН 2. XVIII к. этилен менен хлор реакцияга киришинен май сыяктуу суюктук (дихлорэтан) алынган. Ошондуктан голл. окумуштуулар этиленге «май тектүү газ» же «олефин», ал эми жалпы эле бул класска тиешелүү бирикмелерге «олефиндер» деген ат беришкен (лат. «gaz olefiant» - май тектүү газ). А. эң жөнөкөй өкүлү этиленден баштап суутек атомун удаалаш метил радикалы менен орун алмаштыруудан алардын гомологиялык катары келип чыгат. Олефиндин изомерлери саны, мол-нын тармакташуусуна гана эмес кош байланыштын жайгашышына да көзкаранды болот. О. эле геометриялык изомерлер да мүнөздүү. Демек, мол-сындагы көмүртек атому бирдей болгон алкандарга салыштырганда олефиндердин изомерлери көп болот. Алардын структуралык изомерлери 4- мүчөсүнөн башталып, анын үч изомери болот. 5-мүчөсүнүн беш, 6-мүчөсүнүн он үч, 7-мүчөсүнүн жыйырма жети изомери бар. Мол-да көмүртек атомунун саны көбөйгөн сайын изомерлеринин саны да көбөйөт. А. атоо үчүн рационалдык жана илимий (IUPAC) номенклатуралары колдонулат. Мис., рационалдык номенклатура б-ча:
СН2 = СН - СН 2 - СН3 СН3-СН=СН-СН3
этил этилен симм. диметилэтилен
СН3
/
H2С = С диметилэтилен
\
Илимий номенклатура б-ча олефиндер аталышы алкандар «ан» мүчөсүн «ен» мүчөсү менен алмаштыруудан пайда болот. Мис., этан-этен, пропан-пропен, гексан-гексен ж.д.у.с. Натыйжада аларга алкендер деген жалпы ат берилген. Жогоруда келтирилген бутен изомерлери илимий номенклатура б-ча: 1-си бутен-1, 2-си бутен-2, 3-си 2-метилпропен-1 деп аталат. А. жаратылышта эркин түрүндө аз кезигет. Кээ бир нефтилер курамында да өтө аз санда болот. Канада нефтисинде гана саны көбүрөөк. А. эл чарбасы үчүн керектүү кээ бир заттар алууда негизги баштапкы продукт болуп эсептелет. Ошондуктан алар негизинен синтездик ыкма менен алынат: Мис., моногалоген алкандарды дегидрогалогендөөдөн:
KOH
Ареопаг
Ареопаг (грекче Areis pagos - Арео дөбөсү) - Байыркы Афиныдагы бийлик органы. Ал уруулук түзүлүш доорунда келип чыккан жана анын мүчөлөрү өмүрүнүн аягына чейин шайланышкан. Ареопагдын жыйындары Афиныдагы Арес дөбөсүндө өткөрүлгөндүктөн, ушундайча аталган. Ареопаг кеңири саясий, диний, сот жана көзөмөлдөө бийлигине ээ болуп, адегенде аристократиянын, анан олигархиянын тиреги болгон. Афины демократиясынын өнүгүүсүнө зор салым кошкон Эфиальттын реформасынан кийин ареопагдын бийлиги улам чектелип олтуруп, саясий бийликтен ажыратылган.
Алкендер
R–CH2-CH2ClR–CH=CH2+KCl+H2O
сп.эр.
1,2 дигалогендүү углеводородго Zn чаңынын спирттеги же уксус к-тасындагы эритмесин таасир этүүдөн:
R–CHCl–CH2–Cl+Zn  R–CH=CH2+ZnCl2
спирттерди дегидратациялоодон алынат:
H2SO4
Өнөр жайларда А. алкандарды крекингдөөдөн жана дегидрлөөдөн жана башка ыкмалар менен алынат. А. алкандан айырмаланып, хим. реакцияга активдүү кирет. Реакция p- байланыш үзүлүшү менен жүрөт, башкача айтканда аларга кошуп алуу, полимерлешүү реакциясы мүнөздүү. Кошуп алуу реакциялары, гидрлөө, галогендөө, суутек галогенди, сууну кошуп алуу менен жүрөт:
R-CH=CH2+Br2 R-CH-CH2 ;

Br Br
R-CH=CH2+H2R-CH2-CH3 ;
CH2 =CH 2+HClCH3-CH2Cl.
Симметриясы жок А. суу, суутек галогенди Марковников эрежеси б-ча кошулат (к. Марковников эрежеси). А. жеңил окистенет да, окистендиргичтерге жана реакция шартына жараша ар кандай заттар пайда кылат. Миc., Е.Е.Вагнер (1888) реакциясына кирип, гликолдорду:
3R-CH = CH2+2KMnO4+4H2OR-CH-CH2+

OH OH
+2MnO2+2KOH
озонду таасир кылуудан карбонилдик бирикмелер (RCHO жана RRCO) жана суутек пероксидин пайда кылат. А. техникадагы негизги реакциясы полимер пайда болуусу (полимерлешүү реакциясы). А. орун алмашуу, изомерлөө реакциялары да мүнөздүү. А. ө.ж-да жөнөкөй жана арзан отун гана болбостон өндүрүштө өтө керектүү баштапкы зат болуп эсептелет.
Акөлөң сиенит кени
Акөлөң сиенит кени Ысык-Көл облусунун Тоң районунда, Балыкчы шаарынан 18 км түштүктө, Акөлөң кыштагынан 4 км түштүк–батыш тарапта, Оттук тоосунун түштүк этегинде, деңиз деңгээлинен 1720–1860 м бийиктикте. 1974–75-жылдары Түндүк Кыргыз геол. экспедициясы чалгындаган. Кен аймагы Таш-Көмүр мезгилинин аягы–пермь мезгилинде пайда болгон сиенит тоотектеринен түзүлгөн. Кен ири кристаллдуу сиенит штогунан турат. Штоктун узундугу 230 м, туурасы 100–130 м. Ири кристаллдуу сиенит боз, көгүлтүр жана бозомук кызгылт түстө болуп, анортоклаз, биотит, роговой обманка ж. б. минералдардан түзүлгөн. Алардын эң коозу жана кубулжуп көрүнгөнү – анортоклаз. Ал башка кристаллдарга караганда бир нече эсе чоңураак келип, сиениттин порфир сымал негизги структурасын түзөт. Мында ири кристаллдар 15–60%. Алардын узундугу 30 см, туурасы 8 смге жетип, жылмаланган таштын бетин караганда кубулжуп, эң кооздугу менен асылдуулугун арттырат. Блоктордун чыгышы 64,7% түзөт. Калыңдыгы 40 мм болгон даяр такталардын чыгышы–9,9 м2/м3. Узундугу 1–2 мге жеткен бышык жана жакшы жылмаланган такталар алынат. Кендин запасы А категориясы боюнча 356,6 миң м3, В – 595,1 миң м3, С1–390,9 миң м3. Алар менен имараттардын ички жана сырткы дубал беттерин каптап кооздосо болот. Ал эми кубулуп турма кооз кристаллдар майда асем буюмдарды жасоого жарактуу.
Мителер
Эндомителер
Эндомителер организмдин ичинде жашап, аны жабыркатат. Мисалы, теринин ичинде котур кенеси жана башкалар; ичегиде бодо малдын тасма курту, аскарида, чүчөк, власоглав курту, жазы тасма курт, ич өткөк амёбасы, лямблия жана башкалар; булчуң ткандарында (трихинелла, бодо малдын, чочконун тасма куртунун финнасы); кан клеткаларында безгек митеси жана башкалар жашайт.
Мителердин арасында туруктуу жана убактылуу мителер болот.
Туруктуу мителер
Туруктуу мителер өзүнүн жашоосун, тамактануусун, жашоо-тиричилигин бир гана организмде (ээсинде) өткөрөт. Ээсиз жашоосу мүмкүн эмес (мисалы, безгек митеси, лямблия, адамдын аскаридасы, котур кене жана башкалар). Убактылуу (күнүмдүк) мителер тамактануу учурунда гана ээси менен жашайт (безгек чиркейи, медициналык сүлүк, бүргө жана башкалар).
Стадиялары
Кээ бир мителердин өөрчүү цикли личинкалык, жыныстык жактан жетилүү стадиясынан турат. Бул учурда өөрчүүнүн бир формасы (личинкалык) бир организмде, ал эми экинчи формасы башка организмде өтөт. Ушуга жараша митенин ээси негизги (акыркы) жана аралык болуп бөлүнөт. Негизги ээсинин организминде жыныстык жактан жетилген жана жыныстык жол менен көбөйүүчү мителер, ал эми аралык ээсинде личинкалык формадагы мителер жашайт. Айрым мителер өөрчүү циклинде 2 — 3 ээсин алмаштырат. Мисалы, безгек митесинин өөрчүүсү адамдын организминде жана безгек чиркейинде; жазы тасма курту — циклопто, балыкта жана сүт эмүүчүлөрдө өтөт.
Мите алып жүрүүчүлүк
Мите алып жүрүүчүлүк — киши, жаныбарлардын организминде табияты түрдүү мителер, оору козгогучтардын болушу. Мында оорунун белгилери көпкө чейин билинбегендиктен жугуштуу оорунун таралышында мааниси чоң. « Мите алып жүрүүчүлүк » термини көбүнчө тар мааниде — мите ооруларын козгогучтарга карата колдонулат. Мите алып жүрүүчүлүк узакка созулуп, көп учурда клиникасы даана байкалган ооруга өтөт. Мите дененин сыртына (эктомителер) жана ички органдар менен ткандарга (эндомителер) жайгашуусу мүмкүн. Эктомителердин (мисалы, биттин) кишинин денесинде болуусу тазалыкты сактабагандыктан келип чыгат. Аларды жөнөкөй көз менен оңой эле байкоого болот. Эндомителерди атайын медициналык мекемелер лабораториялык ыкманын жардамы менен изилдейт. Азыркы медицина организмди мителерден тазалоочу ишенимдүү каражаттарга ээ.
Мите козу карындарга каршы дарылар
Мите козу карындарга каршы дарылар — микозорду дарылоо жана алдын алууда колдонулуучу заттар. Аларга кээ бир антисептикалык каражаттар (йод, фенол), салицил кислотасы, күкүрттүн бирикмелери жана башкалар кирет. Мите козу карындарга кээ бир антибиотиктер да таасир этет.
Мени алдачы
"Мени алдачы" (англ. Lie to Me) - америкалык криминалдык драма телесериалы. Алгач ал Fox тармагында 2009-жылдын 21-январынан 2011-жылдын 31-январына чейин көрсөтүлгөн. Сериалда доктор Кэл Лайтман (Тим Рот) жана анын Лайтман группасы деп аталган фирмасынын кесиптештери үчүнчү жактын (адатта жергиликтүү жана федералдуу укук коргоочулардын) тапшырмаларын аткарышат жана ошондой эле тергөө иштерине жардам беришип, чындыкка прикладдык психология: бет түзүлүшүнүн аракетин, микрокыймылын жана дене тилин чечмелөө аркылуу жетишет.
2009-жылдын майында көрсөтүү 13-эпизоддон турган экинчи сезонго улантылган; экинчи сезондун бет ачаары 2009-жылдын 28-сентябрында өткөрүлгөн. 2009-жылдын 24-ноябрында Fox эки сезон үчүн кошумча тогуз эпизод тапшырык берген, анын натыйжасында сезон 22 эпизодго чейин көбөйүп кеткен.
2010-жылы 12-майда Entertainment жумалыгы "Мени алдачынын" үчүнчү сезонуна 13-серия кошулду деп кабарлаган. "Мени алдачынын" үчүнчү сезонунун бет ачаары 2010-жылдын 10-ноябрында өткөн. 2010-жылдын 28-сентябрынан 2010-жылдын 4-октябрына Lone Star алмаштыргандан улам жылдырылган. 2011-жылдын 11-майынан тартып Fox каналы "Мени алдачы" сериалын үч сезондон кийин токтотту.
Көрсөтүү Сан-Францискодогу медицина мектебинин Калифорния университетинин психология боюнча сыйлуу профессору, мимика боюнча дүйнөдөгү алдыңкы адис Пол Экмандын эмгектерине шыктанып тартылган эле. Доктор Экман полиция бөлүмүнүн жана терроризмге каршы топтордун (анын ичинде транспорттук коопсуздук башкармалыгында) кеңешчиси болуп кызмат кылган жана бул сериалды чыгарууда илимий консультант болгон. Ал ошондой эле 15 китептин автору жана алардын ичинде "Жалган сүйлөө" жана "Ачылган сезимдер" аттуу белгилүү чыгармалары бар.
Сансыз Сынчы
Сансыз Сынчы Көкжар уулу (болжол менен 17-к. жашаган). Легендарлуу сынчы, көзү ачык инсан катары Сансыз сынчы Көкжар уулунун аты эл ичинде кеңири белгилүү, бирок, анын өмүр баянынан так берүүчү тарыхый маалыматтар жок. Ошондуктан ал жөнүндөгү маалыматтарды элдик санжыра, аңыз сөздөргө гана таянып айтууга болот. Ал кыргыз санжырасы боюнча багыш уруусунун легендарлуу түп атасы Карачоронун (Жанкоростун) алты баласынын бир Көчөктүн Көкжар деген уулунан туулат. Элде анын аты Санчы (Санжы) катары белгилүү. Эл ичинде Санчы сынчы аталышынын себеби, тилдеги гаплология законуна байланыштуу. Сансыз сынчынын өз алдынча бүткөн чыгармасы жок. Элдик жорго сөз менен көргөнүн, билгенин тартынбай айткан, айтканы айткандай келген өтө баамчыл кыраакы инсан болгон. Ошондуктан эл анын атынан айтпай “оболу машаяк” (олуя, карыя, аксакал) деп чакырышкан. Анын айткандары уламыш, аңыз сөзгө айланып, азыр да эл ичинде айтылып келет. Ал жөнүндө эл ичинде кеңири тараган аңыз сөздүн бири Кудаян ханды сындаганы. Кудаян хан зөөкүр, өзүм билемдиги менен атагы чыккан. Ошол хан Сансыз сынчыга бир күнү: – Сынчы экениң чын болсо, кана, мени сыначы, – дейт. Каардуу, кара мүртөз, сын көтөрө албас ханды сыноодон сынчы адегенде баш тартып: “ханга сын болбойт, сындан өткөндөн кийин гана хан болот. Сыны жок сыртан сиз болосуз”, – дейт. Хан: “Итте сын бар, кушта сын бар, эмне үчүн адам менде сын жок. Сында” – деп, такып туруп алат. Сынчы ошондо: “Ата – а болбостур, кыстап калдыңыз. Сындаганда менден сын кетээр, сизден сыр кетээр. Төбөдөн ары төрт коёрсуң. Төөбоз атымды тартып минерсиң, төө боз чепкенимди тартып киерсиң...
Бүтүн буюмду бүлдүргөн бүлүк каман деп сизди айтат. Көзүңө көрүнгөн нерсенинин баарын канап-бутап соо нерсе койбодуң. Сенин заманыңда эл мүңкүрөп, ач, жылаңач мусапыр көбөйдү. Мунун эсеси кийин чыгып, түбүң жакшы болбойт, элиң өз жеринен сүрүлүп, өзүң ач бел, куу жолдо калып, бутуң чөп алачыктан чыгып өлөсүң, артыңда тоголок – жумалак деген жөнсүз тукум калат”, – дейт. Ызаланган Кудаян хан сынчыны төбөгө төрт коюп, Төөбоз атын тартып жана төө боз чепкенин тартып кийгенде, Сансыздын сынчылык пири боз коён экен, койнунан булт деп секирип чыгып, көздөн кайым болгон имиш. Ошону менен Кудаяндан сыр кетип, сынчыдан сын кетип, эч кимди сынабай калат. Кийин Кудаян жөнүндө айтканы айткандай келет. С. сынчы жөнүндөгү бул аңыз сөздүн эл ичинде бүгүнкүгө чейин кеңири сакталып келатышы, сынчынын тартынбас эр жүрөктүүлүгүнө, чындыкты каардуу хандан да тартынбай бетке айта билген батылдыгына таң берүү менен байланышкан. Элдик көптөгөн аңыз сөздөрдө Сансыз сынчы кыргыз уруу башчыларынын өзүн жана алардын балдарын сындаганы, алардын келечегин алдын ала айтканы, аларга мыкты уул төрөп берүүчү аялды эл ичинен тандап алып бергени айтылат.
Чындыгында Сансыз адамдын кимдигин, анын келечекте кандай тагдыр күтүп турганын алдын ала айткан көзү ачык сынчыбы же ойдон чыгарылган апыртуубу? Адамзат тарыхында мындай фактылардан бир катар ынанымдуу мисалдарды келтирип, Рыскул Жолдошев төмөнкүдөй жыйынтыкка келет: “Ушундан улам Санчы өз убагында акылман, ойчул адам болуп, турмушта үйрөнгөн тажрыйбасынын негизинде өз деңгээлине жараша кыргызда сынчылык кылса керек деген ойдобуз”. Философ окумуштуу Али-Аскар Байбосунов муну тереңдетет. Ал Сансыздан сынчылыгы “кудайдын белеги”, анын “сынчылык, билгичтик, алдын ала айткычтык шыгы тубаса касиети” деп, мындай инсандар тарыхта боло келгенин белгилейт.
Колдонулган адабияттар
Шериев Ж.. Муратов А. Адабият .Терминдердин түшүндүрмө сөздүгү. Кыргыз энциклопедиясынын башкы редакциясы. Бишкек, 1994 - ISBN 5-89750-084-3
Кичи-Кара-Каман мөңгүлөрү
Кичи-Кара-Каман мөңгүлөрү — Фергана тоо тизмегинин түн.-чыгыш жана чыгыш капталдарында жайгашкан 2 моңгү. Арпа суусунун (Алабуганын негизги курамы) сол куймасы Кичи-Кара-Камандын төрүндө.
Уз. 4,3 жана 3,9 км, аянты 6,6 жана 3,3 км2. Этеги 3590—3720 м, башы 4640—4840 м бийиктикте жайгашкан. Морфол. жактан татаал өрөөн жана ереен тибиндеги мөнгүлөргө кирет. 10—15%тин үстүнкү жана каптал морена¬лар жаап жатат. Муз жаракалары кеп.
Төмөнкү Серафимовка
Калкы
Калкы ― 1281 киши (2009-жылы).
Миелоз (миелолейкоз)
Миелоз (миелолейкоз) - лейкоздор тобундагы кан оорусу. Мында кан пайда кылуучу органдар өсүп жетилбеген гранулоциттерди көп пайда кылат. Миелоздо лейкоциттердин саны бара-бара көбөйөт. Ал өтө күчөгөндө канда базофил жана эозинофилдин саны да жогорулайт. Көп учурда көк боордун чоңойгону байкалат. Мында оорулуу алсызданып, анемия болот. Дарылоодо химия терапия, нур терапиясы, жалпы организмди чыңдоочу процедуралар жүргүзүлөт, керек учурда кан куюлат.
Карнегиеллалар
Карнегиеллалар (лат. Carnegiella) — шынаакурсак балыктардын бир уруусу.
Кара-Ача (Базар-Коргон району)
Кара-Ача, Базар-Коргон району, Калинин – Жалал-Абад облусунун Базар-Коргон районундагы кыштак. Беш-Бадам айыл округуна караштуу. Деңиз деңгээлинен 815 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору Базар-Коргон кыштагынан 8 км түндүк-чыгыш тарапта. Жалал-Абад темир жол бекетинен 36 км.
Кыштак 1900-жылы негизделген. Калкы 2485 (2008); негизинен дыйкан чарбаларында эмгектенет. Орто мектеп, китепкана жана мечит бар. Турмуш-тиричилик кызматынын бөлүмдөрү иштейт.
Жек Дорси
Жек Патрик Дорси (Jack Patrick Dorsey) — 1976-жылы 19-Ноябрда туулган. Ал америкалык программист жана ишкер. Дорсини Twitter негиздөөчүсү деп таанышат жана аны MIT Technology Review 35 жашка чыга элек залкар новатор деп тааныган.
Өмүр баяны
Миссури штатына караштуу Сен-Луис шаарында чоноюп,14 жашында эле маршрутизатор жана диспетчердик кызматтарга кызыга баштаган. Логистика тууралуу ал түзгөн коду ачык программалардын түрлөрүнүн кээ бирлерин такси уюмдары азыркы күнгө чейин колдонулат. Bishop DuBourg High School атындагы орто мектепке барган, Нью-Йорк университетине өтүүдөн мурун Миссури университетине да барып жүрүп, ошол жерде биринчи жолу Twitter компаниясын түзүү оюна келген. Ал программист катары диспетчердик кызматта иштеп жүрүп, кийинчерээк Калифорнияга көчүп келген. Дорси Оклендде 2000-жылы курьерлер, такси, авариялык кызматын интернет аркылуу жиберүү кызматын жаратты. 2000-жылы июлда диспетчер тажрыйбасына таянып, “Жандуу журналга” жана мүмкүн AOL Instant Messenger кызматына кызыгып, кыска билдирүү жөнөтүүчү веб кызматын түзүү идеясы оюна келди. Ал качан биринчи  жолу ыкчам  билдирүүлөрдү көргөндө, Дорси суроо  берет: колдонуучунун  статусу  досторунун  арасында  оной  жайылууга  мумкунбу? Ал Odeo долбооруна барат. Азыркы учурда  жазуу  каттарынын  койгойу  менен  курошкон долбоор. Статус тексти катары СМС билдирүүлөрдү жайгаштырууга болот деген идеяны Дорси жана Биз Стоун ишке эки жуманын ичинде ишке ашырышат. Бул Твиттердин прототиби эле. Бул идея Одео колдонучуларга жана Блогер Эвана Уильямса инвестицыялады.
Twitter, Inc
Дорси, Стоун жана Уильямс Obvious компаниянын негиздечуусу болуп калышкан, 2008-жылдын 16- октябрында   компаниянан Twitter, Inc болунуп чыккан. Уильямс озуно генералдык деректордун ролун алган, а Дорси кенеш башчысы болгон. Сервистин популярдуулугу осуп баштаганда, негизги приоритет катарынан Дорси жумуштун колдон келгенин жакшырткан.
Твиттер жана биткоин
Twitter компаниясы Lightning Network Strike платформасы менен интеграцияланып, Биткойн базарына кирди. Twitter колдонуучулары эми Биткоинди платформанын башка колдонуучуларына которо алышат. Джек Дорси, Twitter компаниясынын башкы директору, BTC кызматын расмий кылды, бул колдонуучуларга платформада коопсуз жана заматта дүйнө жүзү боюнча эч кимге кынтыксыз төлөөгө мүмкүндүк берди. Strike платформасы көрсөткөн видеодо Twitter баалуулукту коопсуз которуу үчүн эң эффективдүү платформалардын бири болду. Учурда функция iOS колдонуучулары үчүн гана жеткиликтүү. Бирок, пресса менен болгон жолугушууда Twitter бул функция жакын арада Android колдонуучуларына да жеткиликтүү болоорун билдирди. Аналитиктер ири медиа аянтчалардын бирине BTC өзгөчөлүгүн кошуу, албетте, сөзсүз түрдө BTC активине болгон суроо-талапты көбөйтө алат деп эсептешет.
Советское (Ак-Суу району)
Советское  — Кыргызстандын Ысык-Көл облусунун Ак-Суу районундагы айыл. Ак-Чий айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 850 киши (2009-жылы).
Солнцево (метро бекети)
Солнцево — Москва метросунун Калининско-Солнцевская сызыксындагы станция. 2018-жылы 30-августда ачылган.
БУУнун эл аралык соода укугу боюнча комиссиясы
БУУнун эл аралык соода укугу боюнча комиссиясы (United Nations Commission on International Trade Law, UNCITRAL) ― БУУнун Башкы Ассамблеясынын 1966-жылы эл аралык соода укугунун өнүгүүсүнө көмөк көрсөтүү максатында түзүлгөн жардамчы органы. ЮНСИТРАЛ башка актылардын катарында 1974-ж. Товарларды эларалык сатуу-сатып алуу доонун эскиргендиги жөнүндө конвенцияны, 1980-жылы ага карата оңдоолор жөнүндө Протоколду, 1978-жылы ― Деңизде жүк ташуу жөнүндө конвенцияны, 1980-жылы ― БУУнун товарларды сатуу-сатып алуу жөнүндө эл аралык келишимдери жөнүндө конвенцияны даярдаган.
Ыджыд-Ошшор
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Приключениялык жанр
Приключениялык жанр, приключениялык адабият – борбордун багытында курч сюжеттер, жеке каармандын жана жалпы коомдун чыңалган конфликттери турган, окурмандын көңүлүн кызыктуу окуялардын, кырдаалдардын алмашууларына тарткан прозалык чыгармалар. Авантюралык, детективдик, илимий-фантастикалык, фантастикалык чыгармаларга жакын. Приключениялык адабиятта жанрлардын элементтери бири-бирине кошулуп, биригип да кеткен. Мындай чыгармаларга кыймыл-аракеттин ыкчамдыгы, кызыктуулугу, сюжетте күтүлбөгөн окуялардын, көрүнүштөрдүн тез-тез пайда болуп турушу, табышмактуу жана сырдуу баяндоо, каармандардын аракеттеринин тездиги, тапкычтыгы, окуялардын бат алмашышы, көбүнчө ойдон чыгарылган нерселердин сүрөттөлүшү, анализдөөнүн жоктугу мүнөздүү (мис., Д. Дефо “Робинзон Крузо”, А. Дюма “Үч мушкетёр” ж. б.) Кандайдыр бир деңгээлде мындай өзгөчөлүктөр К. Жантөшевдин “Каныбек” романына да мүнөздүү көрүнүштөрдөн болуп саналат.
Колдонулган адабияттар
Шериев Ж.. Муратов А. Адабият .Терминдердин түшүндүрмө сөздүгү. Кыргыз энциклопедиясынын башкы редакциясы. Бишкек, 1994 - ISBN 5-89750-084-3
Фантазия
Фантазия (грек. phantasia – психикалык образ, элестетүүдөн жаралган кыял) – элестетүүнүн өзгөчөлүгүн, күчтүүлүгүн билдирген эс тутум, ой-жоруу, кыялдануу.
Фантазия (грекче phantasia — кыял) — чыгармачыл, кыялдануу, чындыктан четтеп кетүү, ойдон чыгаруу. Фантазия адам баласынын ой жүгүртүү өзгөчөлүгүнө таандык касиет. Адам баласы табияттын сырларынын мыйзам ченемдерин үйрөнүп, өздөштүрүүнүн бийик деңгээлине жеткен кезде дүйнөнү так таанып, даана чагылдырууга өбөлгө түзөт. В. И. Ленин «эң бир так илимде да фантазиянын ролун танууга болбойт» деген да илимий ой жүгүртүү менен фантазиянын баштапкы байланышынын ролун баса белгилеген. Ал эми адамзаттын өнүгүшүнүн эң алгачкы этабында Фантазия чындыктан алыс турат да, табияттын ар кандай кубулушун туура түшүнүүгө кедерги болот. Ошонун натыйжасында дин, мистика, идеализм сыяктуу ар түрдүү түшүнүктөр жарала берет. Алгачкы доордун адамдарынын тотемизм, анимизм, ата-баба, табият культу, магиялык көз караш (ар кандай кудайларга, ыйык күчкө ишенүү жана башкалар) сыяктуу түшүнүктөрүндө да фантазиянын ролу чоң. Элдик оозеки чыгармачылыкта фантазия сюжет куруучу элемент катары кызмат аткарат (жомоктор менен эпостордо кереметтүү, сыйкырдуу фантастикалык сюжеттер менен мотивдер), же көркөм мотив, деталь катары көрүнөт (мисалы, «Манаста» партогенез — алма жегенден кийин Чыйырдынын боюна бүтүшү; «Эр Төштүктө » баатыр жер астынан Алпкаракушка минип жер үстүнө чыгышы; Кызыр келип Манастын чекесинен сылап бата берет).
Кичи Хэ-Яха дарыясы
Кичи Хэ-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Таз дарыясынын сол жээгинен 79 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 76 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Каролина даракчыл бакасы
Каролина даракчыл бакасы (лат. Microchyla cardinensis) — Американын даракка чыгып жашоочу бакаларынын бир түрү.
Кадыркулов, Ыдырыс
Кадыркулов Ыдырыс- (1917, азыркы Тогуз-Торо району, Казарман кыштагы —1984, ошол эле жерде) — Даңк орденинин кавалери. 1939-жылы декабрдан Советтик Армияда. 1941-жылы декабрдан Улуу Ата Мекеник согуш майданында болгон. 1943-жылы Түштүк Буг дарыясынан өтүү учурунда көрсөткөн эрдиги үчүн 3-даражадагы Даңк ордени, 1944-жылы 3000 мина коюп, душмандын 2500 минасын зыянсыздандыргандыгы үчүн 2-даражадагы Даңк ордени, 1945-жылы Ипель дарыясынан өтүүдө көрсөткөн каармандыгы үчүн 1-даражадагы Даңк орденине татыктуу болгон. Кызыл Жылдыз ордени менен сыйланган.
Аман Алымкул уулу
Аман Алымкул уулу (1909, Атаке болуштугу, Жарбаң айылы – 2003, Чүй району, Маданият айылы) – кыргыз санжырачысы, советтик, партиялык кызматкер, тарыхчы-педагог. Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу.
1930-жылдары Фрунзедеги педтехникумду, мугалимдер институтун, КМУну бүтүргөн. Токмок рабфагында, орто мектепте мугалим, колхоздо башкарманын төрагасы, комсомолдун Кыргызстан БКнын дыйкан жаштар бөлүмүнүн башчысы, Панфилов районундук аткомунун төрагасы, Чүй районундук гезитинин башкы редактору, 40 жылдан ашык Чүй районундагы Дүр орто мектебинде директор болуп иштеген.
«Жарбаңдардын санжырасы», «Агартуу мурастарыбыз», «Манап бий таржымалы» деген китептердин, санжыра боюнча 50дөн ашуун макалалардын автору.
Орден, медалдар менен сыйланган.
Социалдык адаптация
Социалдык адаптация (көндүм) – индивиддин жаңы социалдык коомдун шарттарына көнүгүү процесси.
Социалдык адаптациянын негизги аспектисинин социалдык ролу болуп индивиддин кабыл алуусу саналат. Муну менен социалдык адаптациянын негизги бир социалдык-психологиялык механизмдин социалдаштырылган инсанга карым-катышы шартталган. Адаптациянын эффективдүүлүгү индивиддин өзүнүн социалдык байланыштарына, өзүн канчалык деңгээлде кабыл алышына байланыштуу. Өзү жөнүндө толук эмес өнүккөн түшүнүк адаптациянын бузулушуна алып келет.
Аксай көмүр кени
Аксай көмүр кени Нарын облусунун Ак-Талаа районунда, Аксай суусунун башатында, Жамандаван тоосунун түндүк этегинде. Кен жөнүндөгү алгачкы маалымат 1936–39-ж. Н. М. Синицын тарабынан берилген. 1952-ж. издөө иштери, 1955–56-жылдары көмүр казып алуу үчүн 60 м тереңдикке чейин штольня өтүлүп, 1957–59-жылдары издөө-баалоо, чалгындоо иштери жүргүзүлгөн (Н. К. Гильмитдинова). Көмүрлүү юра катмарында негизги кабат жана бир нече кабатчалар бөлүнгөн. Негизги кабатынын калыңдыгы өтө өзгөрүлмөлүү жана кендин ар түрдүү бөлүгүндө ар кандай. Анын калыңдыгы 0,05 мден 6,90 мге чейин өзгөрөт. Көмүрдүн сапаты технологиялык касиети, петрографиялык курамы изилденбегендигинен кайсы маркага тийиштүү экендиги белгисиз. Көмүр айрым көрсөткүчтөрү боюнча Таш-Көмүр, башка көрсөткүчтөрү боюнча күрөң көмүр метаморфизм стадиясына таандык. Орточо күлдүүлүгү 11,0%, орточо күйүү жылуулугу 28,24 М Дж/кг (6746 ккал/кг). Эсептелген запасы (В+С1+С2 категориясы боюнча) 183 миң т.
Франкфорд Тауншип (Нү-Жерси)
Франкфорд Тауншип (Нү-Жерси) (Frankford Township) — Нү-Жерси штатынын Сассекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5565 киши. Болжолдуу аянты - 91.8 км². FIPS коду — 34-24810.
Картлазма (Зилайыр району, Башкыртстан)
Картлазма — Башкыртстандын Зилайыр районундагы кыштак, Дмитриев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 36 киши. Почта индекси — 453689, ОКАТО коду — 80227813002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Каңылтыр биттери
Каңылтыр биттери (лат. Branchiura) — мите калакпут ракчалардын бир түркүмү.
Буунун эларалык сотунун консультациялык корутундусу
Буунун эларалык сотунун консультациялык корутундусу – аргандай юридикалык маселелер боюнча БУУнун Эларалык соту берүүчү корутунду. БУУ Уставына ылайык корутунду суроо укугуна БУУнун Коопсуздук кеңеши, Башкы ассамблеясы, ошондой эле Башкы ассамблеянын улуксаты менен БУУнун жана башка адистештирилген органдары ээ. Азыркы учурда мындай укук ЭКОСОКко , БУУнун башка органдарына, БУУнун баардык адистештирилген мекемелерине, ошондой эле  АКЭАга  берилген. Консультациялык корутунду сөзсүз күчкө ээ эмес, ошентсе да кээбир эларалык келишимдер боюнча тараптардын талашында алар чечүүчү катары таанылат. == Колдонулган адабияттар ==
Avast Antivirus
Avast аталышы - anti-virus advanced set'тин кыскартылганы ("алдыңкы антивирус топтому") Англис тилинде "токто" же "калтыруу" деген маанилерге келген avast сөзү бар экени кийин кийин байкалган.
Лирикалык-эпикалык жанр
Лирикалык-эпикалык жанр – көркөм чыгарманын эпикалык жана лирикалык сүрөттөөнү жуурулуштуруу аркылуу коомдук турмушту чагылдырган түрү. Ыр түрүндө болот. Анын жанрдык негизги өзгөчөлүгү турмуш көрүнүштөрү эпикалык мүнөздө баяндалуу менен каармандардын ички сезимдери, санаркоолору лирикалык сүрөттөөлөргө тыгыз айкалышта келгендигинде. Адатта мындай чыгармаларга поэмалар, ыр менен жазылган романдар киргизилет. Мис., А. Токомбаевдин “Таң алдында”, “Өз көзүм менен”, “Комуз күүсү”, Т. Үмөталиевдин “Кубат”, “Ак алтын жөнүндө ыр”, С. Эралиевдин “Ак Мөөр”, К. Маликовдун “Көл жээгинде кездешүү”, А. Токтомушевдин “Сүйүү жана коркунуч”, “Алтын тоо” деген чыгармаларын атоого болот. “Олжобай менен Кишимжан”, “Жаңыл Мырза”, “Ак Мактым” эпосторун да Л.-э. ж-га киргизүүгө мүмкүн.
Avast Antivirus
Avast Free Antivirus эң таанымал бекер антивирустардын бири деп эсептелет. Avast антивирусун дүйнө жүзү боюнча 400 миллионго жакын колдонуучу пайдаланат.
Лирикалык-эпикалык жанр
Колдонулган адабияттар
Шериев Ж.. Муратов А. Адабият .Терминдердин түшүндүрмө сөздүгү. Кыргыз энциклопедиясынын башкы редакциясы. Бишкек, 1994 - ISBN 5-89750-084-3
Тешик-Көл
Тешик-Көл - Тескей Ала-Тоо Керүү-Кара-Каман тоосунун ортосундагы кайкыдан орун алган тоо көлү. Төң районунун аймагында, Кичи-Нарындын алабында. Үч бурчтук формасында. Узундугу 1,25 км. туурасы 0,55 км дей, аянты 0,65 км2. Көл чанагы деңиз деңгээлинен 3505 м. бийиктикте жайгашкан. Жылуу-Суунун оң куймасы Кашка-Суу агып чыгат.
Кыргызстан 2018 жайкы Азия оюндарында
Кыргызстан 18-августтан 2-сентябрга чейин өткөн 2018 жайкы Азия оюндарына 149 спортчусу менен, спорттун 28 түрү боюнча катышкан. Ал эми Кыргыз Республикасынын туусун волейболчу Оңолбек Каныбек уулу көтөрүп чыккан. Кыргызстан делегациясынан жалпысынан 202 адам барган, анын 149у спортчу. Калганы машыктыруучу, калыс жана дарыгерлер
Азия оюндары 18-августтан 1-сентябрга чейин Индонезиянын Жакарта жана Палембанг шаарларында өткөн.
Катышуучу курамдар
Жайкы Азия оюндарынын грек-рим күрөшү боюнча мелдеште Кыргыз өлкөсүнөн 6 балбан катышат. Кыргыз Республикасын курама командасынын тизмеси: 60 килограммга чейинки салмак ченинде: Каныбек Жолчубеков; 67 килограммга чейинки салмак ченинде: Амантур Исмаилов; 77 килограммга чейинки салмак ченинде: Акжол Махмудов; 87 килограммга чейинки салмак ченинде: Самат Шырдаков; 97 килограммга чейинки салмак ченинде: Үзүр Жусупбеков; 130 килограммга чейинки салмак ченинде: Мурат Рамонов; Башкы машыктыруучу: Азат Эркимбаев.
30px|alt=|link= Оор атлетика
48 килограмм салмак ченинде:Жаңыл Окоева - эл аралык даражадагы спорт чебери; 56 килограмм салмак ченинде: Чойбек Сартбаев - спорт чебери; 69 килограмм салмак ченинде: Иззат Артыков - эл аралык даражадагы спорт чебери; 94 килограмм салмак ченинде: Бекдөөлөт Расулбеков - спорт чебери; Башкы машыктыруучу: Камбар Токтоналиев.
Кыргыз Республикасынын оор атлетчиси Жаңыл Океева жайкы Азия оюндарында 11 спортчунун арасында 9-орунду ээледи. 20-августта Оюндун кыз-келиндер арасындагы оор атлетика боюнча мелдешинде 48 килограммга чейинки салмак ченинде Океева жулкуп көтөрүүдө 72 килограммдык штанганы, түртүп көтөрүүдө 95 килограммды көтөрдү. Спортчунун жалпы жыйынтыктоочу көрсөткүчү 167 килограммды түздү. Бул жыйынтык менен спортчу 9-орунду ээледи.
30px|alt=|link= Жеңил атлетика
Жайкы Азия оюндарынын жеңил атлетика боюнча мелдеште Кыргыз өлкөсүнөн 10 спортчу катышат. Кыргыз курама командасынын тизмеси: Дарья Маслова; Виктория Полюдина; Адилет Кыштакбеков; Мусулман Жоламанов; Гүлшаной Сатарова; Анна Буланова; Мария Коробицкая; Илья Тяпкин; Жамалдин Мусаев; Нурсултан Кеңешбеков; Башкы машыктыруучу: Сатыбек Чокаев; Машыктыруучулар: Татьяна Борисова жана Станислав Манжуев
30px|alt=|link= Бокс
Жайкы Азия оюндарынын бокс боюнча мелдеште Кыргыз өлкөсүнөн башкы машыктыруучу Данияр Жусубалиевдин алдындагы 7 мушкер катышат. Бокс боюнча Кыргыз курама командасынын тизмеси: 60 килограммга чейинки салмак ченинде: Фарида Пупова; 49 килограммга чейинки салмак ченинде: Мирлан Түркбай уулу; 52 килограммга чейинки салмак ченинде: Азат Үсөналиев; 56 килограммга чейинки салмак ченинде: Сирожидин Абдуллаев; 60 килограммга чейинки салмак ченинде: Арген Кадырбек уулу; 64 килограммга чейинки салмак ченинде: Нурлан Кобашев; 69 килограммга чейинки салмак ченинде: Абдурахман Абдурахманов; Башкы машыктыруучу: Данияр Жусубалиев; Машыктыруучулар: Марат Шамаматов, Ильяс Маров.
30px|alt=|link= Сууда сүзүү
Жайкы Азия оюндарынын сууда сүзүү боюнча мелдешине Кыргыз курамасынын башкы машыктыруучусу Евгений Петрашовдун машыктыруусунда Кыргыз мамлекетинин 3 суучулу катышат. Кыргыз курамасынын тизмеси: Денис Петрашов; Елизавета Рогожникова; Владислав Шулико; Башкы машыктыруучу: Евгений Петрашов Кыргыз Республикасынын суучулу Елизавета Рогожникова жайкы Азия оюндарында 100 метр аралыктагы жарышта финалдык этапка өтө албай калды. 20-августта сууда сүзүү боюнча мелдеш старт алып, анда 7 медалдар топтому ойнотулган. Анда 100 метр аралыктагы жарышта Кыргыз суучулу Елизавета Рогожникова катышып, финалдык этапка өтө албай калган. 13 жаштагы спортчу 27 суучулдун арасында 15-орунду, 200 метр аралыктагы жарышка катышып, 12-орунду ээлеген.
30px|alt=|link= Дзюдо
Жайкы Азия оюндарына катыша турган дзюдочулар: 60 килограммга чейинки салмак ченинде: Отар Бестаев; 66 килограммга чейинки салмак ченинде: Артур Тё; 73 килограммга чейинки салмак ченинде: Бектур Рысмамбетов; 81 килограммга чейинки салмак ченинде: Владимир Золоев; 90 килограммга чейинки салмак ченинде: Фарух Булеркулов; 100 килограммдан жогорку салмак ченинде: Бекболот Токтогонов; 57 килограммга чейинки салмак ченинде: Ксения Бельдягина; 70 килограмм салмак ченинде: Айжан Кадырбекова; Башкы машыктыруучу: Сергей Мистрюков.
30px|alt=|link= Жаа атуу
Кыргыз Республикасынын атынан жалпы 4 спортчу катышат 1. Асел Шарбекова; 2. Улукбек Курсаналиев; 3. Айтурган Маматкулова; 4. Диана Канатбек кызы; 5. Башкы машыктыруучу - Кылычбек Нурманбетов; 6. Машыктыруучу - Заирбек Бердибаев.
30px|alt=|link= Волейбол
Азия оюндарында волейбол боюнча мелдеште 20 курама команда күч сынашат. Алар 6 тайпага бөлүнгөн. Чүчү кулактын жыйынтыгында Кыргыз курамасы Индонезия жана Сауд Арабия курамалары менен бир тайпага туш келген. Волейбол боюнча Кыргыз курамасында 12 спортчу ойнойт. Азия оюндары Индонезияда 18-августтан 2-сентябрга чейин өтөт. Кыргыз курама командасы 20-августта алгачкы беттешинде Сауд Арабияга каршы ойноп, 24-августта Индонезия менен беттешет. Кыргыз курама командасынын тизмеси:
Башкы машыктыруучу: Андрей Анкудинов.
Кыргызстан - Сауд Арабиясы (20-август, 2018) 20-августта Жакарта шаарындагы "GBK Tennis Indoor" аренасында волейбол боюнча мелдештин "А" тайпасында Кыргыз Республикасы менен Сауд Арабиянын курамалары кез келишти. Беттештин жүрүшүндө алгачкы партияда Сауд Арабиянын спортчулары 18:25 эсеби менен жеңишке жетсе, 2-партияда Кыргызстан курамасы 25:20 эсеби менен утуп алышкан. 3-партиянын жүрүшүндө Кыргызстан курамасы 18:25 эсебинде жеңилип. 4-партияда Сауд Арабиянын волейболчулары алдыга чыгып, Кыргызстан курамасына эсепти тең кылууга дагы мүмкүнчүлүк берген жок. Натыйжада 17:25 эсеби катталып Сауд Арабия курамасы жеңишке жетти.
Индонезия - Кыргызстан (24-август, 2018) Беттештин жүрүшүндө индонезиялык волейболчулар алгачкы 3 партияда тең утуп, жеңишке жетти. Биринчи партияда индонезиялыктар эсепти 21:25, экинчи партияда 17:25 жана 3-партияда 20:25 көрсөткүчтөр менен жыйынтыктады. Муну менен Кыргызстан курама командасы "А" тайпасында 2-ирет жеңилүү ызасын тартып, мелдештен четтеди.
30px Тхэквондо
Жайкы Азия оюндарынын таэквондо WTF боюнча мелдешинде Кыргыз өлкөсүнөн 2 спортчу катышат. Аларды башкы машыктыруучу Исламбек Осмонов жетектейт. Кыргыз курамасы: 1. Акбар Айтахунов; 2. Арген Ташанов; Башкы машыктыруучу - Исламбек Осмонов.
30px Фехтование
Жайкы Азия оюндарында фехтование боюнча мелдешке Кыргыз өлкөсүнөн 5 спортчу катышат. Кыргыз курамасынын тизмеси: Данышман Жумабай уулу; Хасан Баудунов; Роман Петров; Камиля Абдыл-Хамитова; Кубатбек Абдурахман уулу; Башкы машыктыруучу: Нуртай Абдул-Хамитов.
30px|alt=|link= Күрөш
Эркектер
Аялдар
Финалда Айсулуу Тыныбекова менен кармашкан Моңголстан спортчсу Орхон Пуревдорждун канынан тыюу салынган станозол заты табылып, допинг-тесттен өтпөй калган. Азия оюндарынынын эрежесине ылайык, алтын медаль экинчи орунду алган спортчу Айсулуу Тыныбековага берилген.
Тыныбекова менен Пуревдорж кыз-келиндер арасындагы күрөштүн финалында 62 килограмм салмак категориясында күч сынашып, натыйжада Кыргызстандык спортчу 0:11 упай эсебинде жеңилүү ызасын тарткан.
Бурулбүбү Турдубаева
Турдубаева Бурулбүбү (1935-жылы туулган, Тогуз-Торо району, Бирдик кыштагы) — малчы, Социалисттик Эмгектин Баатыры (1966). 1964-жылдан КПСС мүчөсү. Эмгек жолун 1955-жылы баш чабан болуп иштөөдөн баштаган. 1963—65-жылдары ар жүз тубар койдон 109—130дан төл, ар койдон 3,9—4,4 кг дан жун алган. 1974—79-жылдары СССР Жогорку Советинин депутаты. Ленин ордени, Октябрь Революциясы ордени менен сыйланган.
Басып жүргөн өлүктөр
"Басып жүргөн өлүктөр" (The Walking Dead) – америкалык апокалипсис кыйроосунан кийинки дүйнө жөнүндө үрөй учуруп коркуткан телесериал, аны Фрэнк Дарабонт АМС тармагы үчүн иштеп чыккан, ал ушул эле аталыштагы Роберт Кикман, Тони Мур жана Чарли Аклард жазган китептин комикстер сериалына негизделген болучу. Эндрю Линкольн шоунун башкы ролун, шерифтин орун басары Рик Граймсты аткарат, ал комадан ойгонгондо, зомбилер (аларды "Жөөчүлдөр" дешет) дүйнөнү басып алганын көрөт. Граймс үй-бүлөсү менен биригип, калган тирүү калгандарды чогултуп, топ түзөт да анын башчысы болуп калат. Алар чогуу бүт аракети менен жөөчүлдөр жана алардан да коркунучтуу болуп калган башка тирүү калгандардын атаандаш топтору толгон апокалипсистен калган дүйнөдө аман калып, ыңгайлашканга аракет кылышат. Сериалдын көп бөлүгү Вирджиния штатынын Атланта, Жоржия жана Александрия штаттарында өтөт.
The Walking Dead сериалынын бет ачаары Кошмо Штаттарда 2010-жылдын 31-октябрында болду жана бир гана АМС кабелдик телеберүүсүнүн каналында жана Фокс (Fox) эл аралык каналында көрсөтүлүп жатат. Nielsen рейтингинин абдан жакшы, жогору көрсөткүчүнүн натыйжасында АМС сериалды жыл сайын жаңыртып келет. Үчүнчү сезондон баштап The Walking Dead бардык телеканалдын же телесериалдын 18 жаштан 49 жашка чейинки көрөрмандарынын көпчүлүгүн өзүнө тартууда. Анын сегизинчи сезону 2017-жылдын 22-октябрында башталат. Сериал сынчылар тарабынан жакшы кабылданып, бир нече сыйлыктарга көрсөтүлгөн, анын ичинде Американын жазуучуларынын Гильдиясынын жаңы сериал үчүн сыйлыгы жана "Алтын Глобустун" мыкты телесериал-драма сыйлыгы бар. АМС каналынын кошумча "Басып жүргөн өлүктөрдөн коркуу" (Fear the Walking Dead) сериалы 2015-жылдын 23-августунда башталган.
Аксай сурьма кенчеси
Аксай сурьма кенчеси – Ош облусунун Ноокат районунда, Бешбуркан кыштагынан 3 км түштүк–чыгышта, Чымкай тоосунда, деңиз деңгээлинен 1700–2000 м бийиктикте. 1953–87-жылдары мезгил - мезгили менен геол. чалгындоо иштери жүргүзүлгөн. Кен аймагы силурдун көмүр-чополуу сланецтеринен, кумдуктарынан, алевролиттеранинен жана карбондун карбонат-терриген катмарларынан түзүлгөн. Рудалуу жаспероид брекчиясы карбондун карбонат-терриген катмарларынын арасында жатат. Флюорит–антимониттүү рудалануу өтө чачыранды жана тарам түрүндө кездешет. Сурьманын орточо өлчөмү 2,73%, алтындыкы 1,44 г/т. С1 категориясы боюнча сурьманын запасы 1629 т, алтындыкы 1,49 т.
Чоку бий
Чоку Бий, Жакып Молдо Жанболот уулу, Бала Бий – Жалал-Абад аймагынан чыккан кыргыздын белгилүү тарыхый инсандарынын бири. Ал 16 жашында Кандын коргону деп аталган жайга сейилге келген Мадали хандан бий наамын алган. Ошондон кийин ал «Бала бий» деген да атка конгон. Маалыматтарга караганда Чоку бий 1865-жылы Ташкендин жанында М. Г. Черняев менен болгон согушта Алымкул аскер башынын кошуунунда, кийин 1873–74-жылы Мамыр Мерген уулунун, Полот хандын көтөрүлүштөрүнө катышкан. Кезегинде Кокон ордосунун ири саясатчылары менен байланышып иш туткан Чоку бий Чаңгет өрөөнүндөгү, Зергер, Ийрисуу аймактарындагы элди ордо оюндарынан алыс кармап келгендиги, ыркы жокторду ынтымакка, бейкуттукка чакырып жүргөндүгү маалым. Бейкүнөө элдин запкы жеп калышынан чочулаган Чоку бий өзүнүн таасириндеги айылдарды 1898-жылдагы Анжиян көтөрүлүшүнө катыштырбай аман сактап калган.
Свобода (Салауат району, Башкыртстан)
Свобода — Башкыртстандын Салауат районундагы айыл, Терменев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 117 киши. Почта индекси — 452487, ОКАТО коду — 80247860002.
Табият
Табият
Табияттын объективдүү мыйзам ченемдүүлүктөрүн таанып билүү, ага атайы түзүлгөн эмгек куралдары жана каражаттарынын жардамы аркасында таасир берүү аркылуу адамдар адам коому үчүн зарыл болуп эсептелген материалдык жыргалчылыктарды алуу максатында табияттын заттары менен энергиясын пайдаланышат.Ошентип, жашоо-тиричиликтин табигый чөйрөсү «экинчи Табият» деп аталган жасалма нерселер менен толукталат.
«Экинчи Табият» деп табиятта даяр түрүндө кездешпеген жана коомдук өндүрүштүн процессинде түзүлгөн нерселердин жыйындысы аталат. Бирок, Табиятты активдүү түрдө өзгөртүп түзүү менен адамдар Табияттын ажырагыс бир бөлүгү бойдон кала беришет. Адамдар Табиятты Табияттын мыйзамдарына ылайык, табигый күчтөр менен процесстерди пайдалануу аркылуу гана өздөрү каалаган багытта өзгөртө алышат. Коом менен табияттын өз ара алакасынын деңгээлинин негизги көрсөткүчү болуп өндүргүч күчтөрдүн мүнөзү эсептелет. Азыркы шарттарда Табиятты коргоо, коомдун өндүрүш ишмердүүлүгү менен биздин планетадагы глобалдуу жаратылыш процесстеринин рационалдуу айкалышынын проблемасы өзгөчө курч мүнөз күтүүдө.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз адабияты: энциклопедиялык окуу куралы. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, - Б.: 2004
Гавриловка (Чек куймасы)
Гавриловка — Орусиядагы дарыя. Омск облусу, Новосибирск облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чека дарыясынын оң жээгинен 51 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.