cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Антизат
Антизат атомунун ядросу антипротондор жана антинейтрондордон түзүлөт, оболочкасындагы электрондордун ордун позитрон ээлейт. Зат менен антизат аннигиляцияланган учурда эң чоң энергия бөлүнүп чыгышы мүмкүн. Азыркы кездеги теория боюнча атом ядросунун бекемдигин камсыз кылуучу ядролук күчтөр жана атом менен молекулалардагы электрондордун конфигурацияларынын туруктуулугун камсыздандырган электр-магниттик жана алмашуу күчтөрү, бөлүкчөлөр жана антибөлүк-чөлөр үчүн бирдей иштейт.
1965-ж. эксперименталдык жол менен бөлүкчөлөрдөн кандай комплекстер түзүлсө, о. эле комплекстерди (бир бирдикти түзүүчү зат) антибөлүкчөлөрдөн да алууга мүмкүн экендиги далилденген. Л.Ледермандын жетекчилиги алдында физиктердин тобу бөлүкчөлөрдүн ылдамдаткычында биринчи антиядро-антидейтронду алышкан. 1969-ж. Ю.Д.Прокошкиндин (Серпухов ш.) жетекчилигинде протон ылдамдаткычта антигелий-3, 1974-ж. антитритий ядролорун катташкан. Ааламда азырынча Антизаттын топтолгон түрү табыла элек.
Апекс
Апекс - асман сферасында кыймыл багытталган чекит.
Астрономияда Жердин Күндү бир жылда айлангандагы Апекси каралган. Ал Жердин орбитасында ошол мезгилде Жер орун алган чекиттен баштап, жаныма багыт боюнча жайлашат. Иш жүзүндө Жердин Апекси Күн тараптагы багытка перпендикуляр болот. Күндүн кыймылынын Апекси Геркулес жана Лира топ жылдызынын чегинен орун алган:α =270˚, δ=+30˚. Жылдыздар, галактикалар ж. б. асман телолорунун кыймылдарынын да апекси бар.
Антисимметрия
Антисимметрия – математикалык фигуралардын же объектилердин белгилеринин алмашуу операциялары аркылуу айкалышып, симметрия операцияларынын жардамы менен өзүнө - өзү дал келишүүчү геометриялык фигуралардын жана объектилердин касиети.
Фигуранын белгисин (знактарын) өзгөртүү түшүнүгүнүн физикалык мааниси эң эле ар түрдүү болот. Аларга: электрдик, бариондук, лептондук же башка заряддардын белгилеринин, кыймылдын (алга-артка) белгисинин (багытынын), деформациялардын (созулуу-кысылуу) белгилеринин (түрлөрүнүн) алмашууларын, томпоктукту иймектик менен алмаштырууну, негативди позитивге айландырууну ж.д.у.с. белгилерди киргизүүгө болот. Анти октордун айланасында түрдүү бурчка болгон антибурулуштар, тегиздиктен античагылуулар, антиинверсиялар Антисимметриялык операцияларга кирет.
Альроде
Альроде (Allrode) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Вернигероде районуна кирет.
Калкы - 662 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 17,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 85 010. Муниципалитеттин башчысы — Йоахим Хайдекке.
Коулсвилл (Мэриленд)
Коулсвилл (Мэриленд) (Colesville) — Мэриленд штатынын Montgomery округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 19810 киши. Болжолдуу аянты - 23.9 км². FIPS коду — 24-18475.
Норс Уардэлл (Миссури)
Норс Уардэлл (Миссури) (North Wardell) — Миссури штатынын Pemiscot округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 170 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 29-53354.
Жаңы Бурма (Аскин району, Башкыртстан)
Жаңы Бурма — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Аскин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 206 киши. Почта индекси — 452880, ОКАТО коду — 80204804006.
Арабөк абал
Арабөк абал – өтө өткөргүч затта сырткы магнит талаасынын же ошол эле өткөргүч боюнча өткөн токтун магнит талаасынын таасиринен пайда болот (к. Өтө өткөрүмдүүлүк).
Арабөк абал - дисперсиялуу системасын элестетет (катмарлардын калыңдыгы 10^-2 см). Кадимки катмарларда өткөрүмдүүлүк болбойт. өтө өткөргүч дагы өтө өткөргүч кадимки өткөргүч жана өтө өткөргүч катмарларынын алмашуучу майда абалдан Арабөк абалга анын кайсы бир бөлүгүндө магнит талаасы критикалык маанисине жеткенде болот.
Апохромат
Апохромат – сфералык аберрациясы менен сферохроматикалык аберрациясы жакшыртылып оңдолгон, ал эми калдыктуу хроматикалык аберрациясы ахроматтыкынан аз оптикалык система.
Бул азаюу айнектин атайын сортун, айрым кристаллдарды (мис., флюорит) пайдалануу м-н, о. эле оптикалык системага күзгү кошуу менен жетишилет. Хроматикалык аберрацияны азайтуунун жакшы ыкмаларынын бири, бул дисперсиялары боюнча олуттуу айырмасы (n2–n1) бар кош оптикалык материалдарды колдонуу. Мындай касиетке ээ болгон кош материалдардын мисалы: флюорит (CаF2) жана «өзгөчө флинт» группасындагы айнектердин бири. Линзалуу жана күзгүлүү-линзалуу Апохроматтын түрдүү конструкциялары астрономиялык, микроскопиялык жана фотографиялык объектив катары пайдаланылат.
Рамберг (Пфальц)
Рамберг (Пфальц) (Ramberg (Pfalz)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Вайнштрассе районуна кирет.
Калкы - 968 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,75 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 37 064. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Шварцман.
Мерцених
Мерцених (Merzenich) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Көльн административдик округуна карайт. Дюрен районуна кирет.
Калкы - 9769 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 37,91 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 3 58 040. Муниципалитеттин башчысы — Петер Йохан Харцхайм.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Ньютондун үчүнчү мыйзамы
Ньютондун үчүнчү мыйзамы ― эки нерсенин бири бирине болгон аракеттешүүсү чоңдугу боюнча барабар, багыттары боюнча карама-каршы экенин аныктоочу механиканын негизги мыйзамдарынын бири.. Мисалы, тегиздикте жаткан жүк ага кандай күч менен басса, ошончо күч менен тегиздик да аны түртөт; Жердин Айды тартуу күчү Айдын Жерди өзүнө тартуу күчүнө барабар.
Корал Хиллс (Мэриленд)
Корал Хиллс (Мэриленд) (Coral Hills) — Мэриленд штатынын Prince George округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 10720 киши. Болжолдуу аянты - 3.9 км². FIPS коду — 24-19825.
Норвуд Коурт (Миссури)
Норвуд Коурт (Миссури) (Norwood Court) — Миссури штатынын St. Louis округуна караган АКШ шаары.
Антибөлүкчөлөр
Антибөлүкчөлөрдүн жаратылышта бар экенин 1931-ж. англ. физик П.Дирак теориялык эсептөөнүн негизинде алдын ала айткан. Электрон үчүн чыгарылган релятивисттик кванттык теңдеме (к. Дирак теңдемеси) электр зарядынын белгисине симметриялуу болуп чыккан: о. эле массалуу, бирок электр заряды оң болгон бөлүкчө үчүн туура келген. Ал бөлүкчө электронго карата антиэлектрон деп аталган. Дирактын теориясы боюнча бөлүкчө жана Антибөлүкчөлөр кагылышканда, алар жоюлуп (аннигиляцияланып), ордуна эки же андан көп башка бөлүкчөлөр (мис., е++ еˉ-=2γ фотондор) пайда болот. 1932-ж. амер. физик К.Андерсон антиэлектрондорду магнит талаасына жайгаштырылган Вильсон камерасынын жардамы менен тажрыйбада байкаган. Антиэлектрондор кийин позитрон деп аталды. Позитрондун ачылышы Дирак теориясынын туура экенин далилдеди. Андан кийин башка Антибөлүкчөлөрдү изилдөөлөр башталды. Теория жана тажрыйбалык изилдөөлөр көрсөткөндөй бир гана электрон эмес башка бардык бөлүкчөлөрдүн ар бири өзүнө тиешелүү Антибөлүкчөлөргө ээ. Жаратылышта кездешүүчү же жасалма түрүндө алынган элементардык бөлүкчөлөр же алардын Антибөлүкчөлөр 1936-ж. Жерге келген космос нурларынан бири бирине карата бөлүкчө жана антибөлүкчө болгон оң жана терс мюондор (μ+ жана μ-). 1947-ж. бөлүкчө жана антибөлүкчө түгөйдү түзгөн терс жана оң пимезондор (π- жана π+) аныкталды. Элементардык бөлүкчөлөрдү ылдамдаткычта жүргүзүлгөн тажрыйбада 1955-ж. биринчи жолу антипротон аныкталып, катталды. 1956-ж. антинейтрон ачылды ж. б. Талаанын квант теориясынын фундаменттик принциптери бөлүкчөлөр жана Антибөлүкчөлөр жөнүндө бир нече терең маанидеги натыйжаларды чыгарууга мүмкүндүк берет: бөлүкчөлөрдүн жана Антибөлүкчөлөрдүн массалары, спиндери, жашоо убактысы бирдей болууга тийиш; турактуу бөлүкчөгө турактуу антибөлүкчө дал келет; бөлүкчөлөрдүн жана Антибөлүкчөлөрдүн электр заряддары, магнит моменти, барион заряды, лептон заряды чоңдуктары боюнча бирдей, ал эми белгилери боюнча карама-каршы болууга тийиш.
Лабораториялык шартта, ылдамдаткычта бөлүкчөлөр өз ара аракеттешкенде Антибөлүкчөлөр пайда болот. Пайда болгон А. жогорку вакуумдуу атайын көлөмдө сакталат. Табигый шартта, алгачкы (биринчи) космос нурлары Жер атмосферасы менен өз ара аракеттешкенде Антибөлүкчөлөр пайда болот.
1956-ж. чейин эгер бөлүкчөлөрдүн арасында кандайдыр процесс болсo, дал эле ошондой процесс Антибөлүкчөлөрдүн ортосунда да (б. а. симметрия) болyyra тийиш деп эсептелген. Мындай толук симметрия күчтүү жана электр-магниттик өз ара аракеттешүүлөрдө гана пайда боло турганы аныкталды.
1981-ж. бардык белгилүү элементардык бөлүкчөлөрдүн Антибөлүкчөлөрү тажрыйба жүзүндө аныкталган. Бөлүкчөлөрдөн зат түзүлгөндөй эле Антибөлүкчөлөрдөн антизат түзүлүшү мүмкүн деп болжолдонот. Бирок бөлүкчөлөр менен кагылышканда аннигиляция болуп, А. затта узак убакыт сакталып турушу мүмкүн эмес. А. зат бөлүкчөлөрү менен тийишпеген шартта узак мөөнөт өзүнчө болушу мүмкүн. Ааламда азырынча Антибөлүкчөлөрдөн түзүлгөн объектинин болушу жөнүндө эч кандай маалымат жок.
Аралашма абал
Аралашма абал - квант-механикалык системанын таза абалдан айырмаланып толкун функциясы менен сүрөттөлүп жазылбаган абалы.
Аралашма абалда системанын абалын белгилеген физикалык чоңдуктардын бардыгы толук берилбестен, φ1, φ2, … толкун функциялары менен сүрөттөлүп жазылуучу түрдүү кванттык абалда болуу ыктымалдыгы ω1, ω2, ...м-н гана аныкталат. Аралашма абалга мисал: поляризацияланбаган бөлүкчөлөр тобу, термостаттагы газ. Аралашма абал түшүнүгү квант статистикасындагы ченөө теориясында чоң мааниге ээ.
Кумеков, Булат Ешмухамбетович
Кумеков Булат Ешмухамбетович, таанымал окумуштуу, чыгыш таануучу, тарых илимдеринин доктору (1993), профессор, Казак Улуттук Илимдер Академиясынын корроспондент-мүчөсү. Б.Е.Кумеков араб, орус, англис тилдеринде эркин сүйлөгөн жана жазган илимпоз. Аль-Фараби атындагы Казак Улуттук университетинин Казакстандын орто кылымдардагы тарыхы кафедрасынын жетекчиси, Кыпчактаануу дүйнөлүк илим-изилдөө Борборунун директору, бир эле учурда Казакстан Юридика университетинин кафедра башчысы болуп эмгектенет. Түрк, араб, иран тилдүү элдеринин тарыхы, филологиясы, кыпчактаануу, чыгыш булактарын изилдөө боюнча ири адис. Б.Е.Кумеков 1940-ж. Казак ССРинин Жамбыл (Тараз) шаарында туулган. 1963-ж. Ташкент Мамлекеттик университетинин чыгыштаануу факультетинин араб бөлүмүн аяктаган. 1963-1965 жж. СССРдин Египеттеги Асуан курулуш-проектисинде котормочу болуп эмгектенген. Казак ССРинин ИАсынын Тарых жана этнография институтунда аспирант, кенже илимий кызматкер, улук илимий кызматкер, 1974-1996 жж. бөлүм башчы кызматтарын аркалайт. Б.Е.Кумеков түрк тилдүү элдеринде гана эмес, жалпы дүйнөлүк чыгыштаануу, түркология, түрк тарыхын изилдөө жаатындагы белгилүү окумуштуулардын бири. Булактаануу багыты аркылуу орто кылымдардагы кимак-кыпчактар, алардын этностук тарыхы, орто кылымдардагы локализациясы, жайгашуу жана таралуу ареалы боюнча фундаменталдуу эмектерди жазып келет. Анын калеминен 260 илимий эмгек, анын ичинен 5 монография, 2 окуу китеби жарык көргөн.
Жогорку николь (Аскин району, Башкыртстан)
Жогорку николь — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Аскин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 15 киши. Почта индекси — 452894, ОКАТО коду — 80204804007.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Цирхов
Калкы - 597 киши(34 бирдин айы 2010 жыл). Аянты - 9,42 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 59 109. Муниципалитеттин башчысы — Герд Вендландт.
Кордова (Мэриленд)
Кордова (Мэриленд) (Cordova) — Мэриленд штатынын Talbot округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 592 киши. Болжолдуу аянты - 12.6 км². FIPS коду — 24-19900.
Альсдорф (Саксония-Анхальт)
Альсдорф (Саксония-Анхальт) (Ahlsdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мансфельд районуна кирет.
Калкы - 1744 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 5,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 010. Муниципалитеттин башчысы — Детлеф Ваксман.
Фрайамт(Шварцвальд)
Фрайамт(Шварцвальд) (Freiamt (Schwarzwald)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Фрайбург административдик округуна карайт. Эммендинген районуна кирет.
Калкы - 4217 киши(2013-ж.). . Аянты - 52,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 16 054. Мэр — Ханнелоре Райнбольд-Менх.
Кузеев Раил Гумерович
Кузеев Раил Гумерович (1929-2005), советтик жана башкурт тарыхчысы, чыгыштаануучу, түрколог жана коомдук ишмер, Россия ИАсынын мүчө-корреспонденти (1991), башкурттардын этностук тарыхы, этнографиясы жана фольклору боюнча ири адис, таанымал окумуштуу. Эмгектери башкурттардын теги, келип чыгышы, таралуусу, материалдык жана руханий маданияты, башкурт фольклору, анын ичинен башкурт санжыраларынын этностук тарыхты иликтөөдөгу ролун изилдөөгө багышталган. Тарыхый ономастиканы кунт коюп изилдеген. Башкурттардын уруулук эн тамгаларын этностук тарыхты иликтөөдө өтө кылдаттык менен пайдаланып, негизги жардамчы тарыхый булак катары кенен колдонгон окумуштуу. Башкурттардын эл болуп калыптануусу боюнча өтө татаал проблемаларды иштеп чыгып, анын оор жүгүн өз мойнуна алган. Натыйжада, көп жылдык чымырканган изилдөөлөрдүн жыйынтыгында фундаменталдуу эмгектер жаралып, башкурттардын эл болуп калыптануусу, башкурт этносунун калыптануусундагы кыпчак, печенег, кыргыз, огуз, угро-финн ж.б. этнокомпоненттердин ролун аныктап чыккан. Бир эле учурда башкурттардын арасынан эн тамгаларды, уруу-урук аталыштарын, санжыраларды топтоп илимге киргизген, зор маалыматтарды архивге тапшырган. Анын “Происхождение башкирского народа” (Москва, 1974) аттуу фундаменталдуу этнологиялык эмгеги түрк-монгол тарыхын изилдөөчүлөр үчүн маанилүү булак жана үлгүлүү изилдөө болуп саналат.
Р.Г.Кузеев 1929-ж. Башкурт АССРинин Чишмин районуна караштуу Аминево айылында туулган. Башкурт Педагогикалык институтунун (1951) тарых факультетин эн алгачкылардан болуп бүтүрүп чыккан. 1971-ж. Тарых илимдеринин доктору диссертациясын коргогон. 1972-ж. Профессор наамына ээ болгон. 1979-ж. РСФСРдин илимине эмгек сиңирген ишмери наамын алган. 1955-1961 жж. СССР ИАсынын Башкурт филиалындагы Тил, адабият жана тарых институтунда илимий кызматкер катары эмгектенген. 1960-1987 жж. Башкурт АССР Жогорку Кеңешинин Төрагасынын орун басары кызматында эмгектенген. Бирок, Р.Г.Кузеев мамлекеттик кызматта болгонда да илимди калтырган эмес. 1994-1997 жж. Россия Федерациясынын этнограф жана антропологдорунун төрагасы болуп эмгектенген. Башкурт ИАсында 1995-1996 жж. Вице-президенттик милдетти аркалаган. Р.Г.Кузеев изилдөөлөрүндө башкурт этносунун калыптануусундагы тектеш түрк этносторунун, анын ичинде кыргыздардын ролун белгилеген. Эмгектеринде (Происхождение башкирского народа, 1974) башкурттардын курамындагы “кыргыз” этнокомпоненттерине өзгөчө маани берген. Башкурттардын курамындагы “кыргыз” уруусунун санжырасын өз убагында С.М.Абрамзонго берген, кыргызтаануучунун монографиясына (1971) пикир жазган, анын кыргыздардын этностук тарыхы боюнча пикирин колдоп чыккан. Р.Г.Кузеев 2005-ж. Уфа шаарында дүйнөдөн кайткан. Анын атын учурда Башкортостан ИАсынын Этнология институту алып жүрөт. Көзүү тирүү мезгилинде жердештери Р.Г.Кузеевдин бюстун орнотушкан
Метелен
Метелен (Metelen) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Мюнстер административдик округуна карайт. Штайнфурт районуна кирет.
Калкы - 6329 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 40,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 5 66 052. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Брюнинг.
Талог (Аскин району, Башкыртстан)
Талог — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Аскин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 33 киши. Почта индекси — 452894, ОКАТО коду — 80204804008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Вурмсхам
Вурмсхам (Wurmsham) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Ландсхут районуна кирет.
Рамзен (Пфальц)
Рамзен (Пфальц) (Ramsen (Pfalz)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Доннерсберг районуна кирет.
Вурмсхам
Калкы - 1324 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 28,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 74 193. Муниципалитеттин башчысы — Мариа Нойдеккер.
Рамзен (Пфальц)
Калкы - 1792 киши(2013-ж.). . Аянты - 27,08 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 33 060. Муниципалитеттин башчысы — Отто Фрамбах.
Лэйк Сэнт Луис (Миссури)
Лэйк Сэнт Луис (Миссури) (Lake (St. Louis)) — Миссури штатынын Сент-Чарльз округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 21.6 км². FIPS коду — 29-40043.
Аргасыз нурлануу
Аргасыз нурлануу (аргасыз нурлануу, индукцияланган нурлануу) – жыштыгы ν сырткы нурлардын таасири астында дүүлүккөн атомдун, молекуланын ж. б. кванттык системалардын ошол эле жыштыктагы фотондорду нурлантышы.
Аргасыз нурлануу энергиясы ԑi жогорку деңгээлден энергиясы ԑк төмөнкү деңгээлге кванттык өтүүнүн натыйжасында пайда болот, мында ԑi-ԑк =hν. А. н. жутуу процессине тескери процесс болуп эсептелет. Пайда болгон аргасыз нурлар жыштыгы, таралуу багыты, поляризациясы, фазасы боюнча сырткы нурлар менен дал келет. Аргасыз нурлануу түшүнүгүн 1916-ж. А.Эйнштейн киргизген. Теңсалмактык нурлануу учурундагы кванттык өтүүлөрдө спонтандык нурлануу менен Аргасыз нурлануу процесстеринин жалпы саны фотондорду жутуу процессине барабар. Ушул процесстер спонтандык нурлануу Aiк жана жутуу мүмкүнчүлүгү Вik менен мүнөздөлөт. Aiк, Вik – Эйнштейндин коэффициенттери. Аргасыз нурлануудан кийин Эйнштейн Планктын нурлануу законун кванттык көзкараш аркылуу чыгарган. Термодинамикалык тең салмактык бузулган учурда Аргасыз нурлануу процесстеринин саны кескин көбөйөт жана нурлануу жыштыгында интесивдүүлүгү чоңоёт. Ушул принципте лазер жана мазерлер иштейт.
Онава (Айова)
Онава (Айова) (Onawa) — Айова штатынын Монона округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 12.7 км². FIPS коду — 19-59115.
Калкы
2010-жылы калкы 3091 киши болгон.
Альслебен (Заале)
Альслебен (Заале) (Alsleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Шаар. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 2564 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 23,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 005. Мэр — Зильфиа Войтасцек.
Крэсаптаун-Бэл Эйр (Мэриленд)
Крэсаптаун-Бэл Эйр (Мэриленд) (Cresaptown-Bel Air) — Мэриленд штатынын Allegany округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5884 киши. Болжолдуу аянты - 19.3 км². FIPS коду — 24-20530.
Астигматизм (физика)
Астигматизм (физика) – көздүн жарыкты чагылтып жана сындыруу учурундагы кемчилдигинин бири.
Тй (Аскин району, Башкыртстан)
Тй — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Аскин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 280 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Астигматизм (физика)
Көздүн тунук кабыгынын текши эместигинен жана чечекейдин ар кандай формада болушунан пайда болот. Астигматизм атайы контакттуу линза, көзайнек менен жоюлат.
Тй (Аскин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Неккардагы Фрайберг
Неккардагы Фрайберг (Freiberg am Neckar) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Людвигсбург районуна кирет.
Лэваси (Миссури)
Лэваси (Миссури) (Levasy) — Миссури штатынын Джексон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.5 км². FIPS коду — 29-41762.
Калкы
2010-жылы калкы 108 киши болгон.
Цирцов
Цирцов (Zirzow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Мекленбург-Штрелиц районуна кирет.
Калкы - 332 киши(2013-ж.). . Аянты - 9,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 55 081. Муниципалитеттин башчысы — Вальтраут Нат.
Меттинген
Меттинген (Mettingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Мюнстер административдик округуна карайт. Штайнфурт районуна кирет.
Калкы - 12105 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 40 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 5 66 056. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Келлингхаус.
Раммельсбах
Раммельсбах (Rammelsbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Кузель районуна кирет.
Астигматизм
Ал эки тегиздиктин ортосунда чекиттин сүрөттөлүшү эллипс (бирөө–шар) түрүндө болот. Астигматизм оптикалык система симметриялуу эмес болгондо же нурлар линзанын оптикалык огуна өтө кыйгач түшкөндө байкалат.
Раммельсбах
Калкы - 1605 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 36 079. Муниципалитеттин башчысы — Ксафер үнг.
Антиапекс
Антиапекс – асман сферасында апекске карама-каршы жаткан чекит. Жер, Күн, жылдыздар, галактикалар ж. б-дын да Антиапекси бар.
Альтбрандслебен
Альтбрандслебен (Altbrandsleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бөрде районуна кирет.
Онслоу (Айова)
Онслоу (Айова) (Onslow) — Айова штатынын Джонс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.6 км². FIPS коду — 19-59250.
Астероиддер
Астероиддер – Марс менен Юпитер планеталарынын ортосунан орун алышып, Күндүн айланасында айланган Космос телолору.
Алардын өтө ириленген өлчөмү 20100 км чамасында болот. Астероиддердин ачылышына Тициус–Боде эрежеси: а=0,1*(3*2^n+4) а. б. себепкер болгон. Мында а-астрономиялык бирдик менен туюнтулган Жер менен Күндүн ортосундагы аралык. Эгерде n=-π ге барабар болсо, Меркурийге; n=0 болсо, Чолпонго; n=1 болсо, Жерге ж. б. таандык.
Онслоу (Айова)
Калкы
2010-жылы калкы 223 киши болгон.
Антиподдор
Антиподдор – Жер шарынын бетинде диаметри боюнча карама-каршы жайгашкан чекиттер. Жер шарынын зенит жана ага карама-каршы турган надир тараптагы чекиттер, о.
Крофтон (Мэриленд)
Крофтон (Мэриленд) (Crofton) — Мэриленд штатынын Anne Arundel округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 27 348 киши. Болжолдуу аянты - 13.0 км². FIPS коду — 24-20875.
Куяштыр (Аскин району, Башкыртстан)
Куяштыр — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Аскин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 361 киши. Почта индекси — 452899, ОКАТО коду — 80204804010.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Лэвистаун (Миссури)
Лэвистаун (Миссури) (Lewistown) — Миссури штатынын Льюис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.2 км². FIPS коду — 29-41852.
Калкы
2010-жылы калкы 595 киши болгон.
Архитектуралык акустика
Архитектуралык акустика (бөлмөнүн акустикасы) – үн толкундарынын үйдүн ичиндеги таралышын, анын беттеринен чагылышын жана жутулушун, чагылган толкундардын сөзгө жана музыкага таасир этишин үйрөтүүчү акустиканын бөлүмү.
Изилдөөнүн максаты-угууга жакшы шарттары бар залдарды (концерттик, театр, лекциялык радиостудия) долбоорлоо ыкмаларын иштеп чыгуу. Жабык бөлмөдө үн толкундары дубалга, шыптарга тийип кайта чагылат. Ошондуктан угуучуга түз келүүчү үн толкуну менен бир канча жолу чагылган жана өчүүчү, кечигүүчү үн толкундарынын кошулуштарынан турат. Негизги үн жоголгондон кийин чагылган толкундардын таасири астында үндүн акырындап өчүү процесси реверберация деп аталат. Үндүн өчүү убактысы (реверберация убактысы) - үндүн акустикалык сапатынын негизги белгиси болот. Реверберация убактысы чоң болсо, айтылган сөздөр жана музыка ачыктыгын жоготот. Туура эмес салынган залдын ар кайсы жерлеринде уккулуктуулук бирдей болбойт. Бөлмөнүн акустикалык касиеттери анын архитектурасы – өлчөмдөрү, формасы, чагылдыруучу беттердин жайланыштары, алардын бетиндеги жутуучулуктары менен аныкталат. Залдын формасы угуучулардын отургуч аянтына үн энергиясы тегиз бөлүштүрүлгөндөй, ал эми чагылдыруучу беттер чагылган нурдун концентрацияланышына алып келбегидей кылып долбоорлонот. Орточо өлчөмдөгү зал үчүн залдын узундугунун анын туурасына болгон катышы жана туурасынын анын бийиктигине болгон катышы 2ден ашпашы керек. Ушундай көлөмдөгү залдын бетинин түзүлүшүн жана үн жутуучу материалдарды тандоо менен оптималдуу реверберация убактысын тандап алса болот. Электр-акустикалык күчөткүч системалары (ревербератор) менен бөлмөнүн ичиндеги угууну жакшыртууга болот. Архитектуралык акустикада геометриялык акустика жана толкундук теориянын ыкмалары колдонулат. Кийинки кезде залдардын моделдерин жасоо жана изилдөө экономикалык жактан натыйжа берүүдө.
Рамштайн-Мизенбах
Рамштайн-Мизенбах (Ramstein-Miesenbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан Шаар. Кайзерслаутерн районуна кирет.
Калкы - 7408 киши(2013-ж.). . Аянты - 43,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 35 038. Мэр — Клаус Лайес.
Фрайбург-в-Брайсгау
Фрайбург-в-Брайсгау (Freiburg im Breisgau) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Раштат районуна кирет.
Калкы - 224191 киши(2013-ж.). . Аянты - 153,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 11 000. Мэр — Дитер Заломон.
Евбуляк (Аскин району, Башкыртстан)
Евбуляк — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Евбуляк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 116 киши. Почта индекси — 452896, ОКАТО коду — 80204813001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мехерних
Мехерних (Mechernich) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Көльн административдик округуна карайт. Ойскирхен районуна кирет.
Калкы - 27441 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 136,3 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 3 66 028. Мэр — др. Ханс-Петер Шик.
Шаар административдик курамы боюнча 44 шаардык районго бөлүнөт.
Заалдагы Вюльферсхаузен
Заалдагы Вюльферсхаузен (Wülfershausen an der Saale) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Рөн-Грабфельд районуна кирет.
Калкы - 1460 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,12 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 73 184. Муниципалитеттин башчысы — Петер Шөн.
Кроунсвилл (Мэриленд)
Кроунсвилл (Мэриленд) (Crownsville) — Мэриленд штатынын Anne Arundel округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1670 киши. Болжолдуу аянты - 14.4 км². FIPS коду — 24-21075.
Ибрахим сүрөсү
* Ибрахим 14-сүрөөсү
* Кыргызча котормо мааниси
Атмосфералык толкун өткөргүч
Атмосфералык толкун өткөргүч - Жердин бетине жакын жайгашкан жана рефракциянын натыйжасында электр-магниттик толкундарды канал сыяктуу өткөрүү жөндөмдүүлүгү бар атмосферанын катмары.
Бул Атмосфералык толкун өткөргүч каналдын чегинен радиотолкундарды көп ирет удаалаш чагылдырып, аларды алыска таратууга болот. Вертикаль боюнча температурасы, нымдуулугу, демек, сынуу көрсөткүчү аномалдуу бөлүштүрүлгөн инверсиалдык катмардын болушу Атмосфералык толкун өткөргүчтүн пайда болуусуна себепкер. Аба ырайы жакшы учурда инверсиалдык катмар туруктуу болот да, Атмосфералык толкун өткөргүч пайда болот. Мис., оптикалык мираж бул Жер атмосферасында жарык таралуудагы толкун өткөргүчтүк механизминин көрүнүшү. Атмосфералык толкун өткөргүч толкун узундугу λкр критикалык маанисинен кичине болгон толкундар таралат. λкр чоңдугу Атмосфералык толкун өткөргүчтүн калыңдыгы hв менен төмөнкүдөй байланышкан: λкр ~0,085*hв3/2, мында λкр см м-н, hв м менен ченелген.
Альтенбрак
Альтенбрак (Altenbrak) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Вернигероде районуна кирет.
Мальта Бэнд (Миссури)
Мальта Бэнд (Миссури) (Malta Bend) — Миссури штатынын Салин округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.7 км². FIPS коду — 29-45632.
Альтенбрак
Калкы - 368 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 19,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 85 015. Муниципалитеттин башчысы — Конрад Пизальски.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Цитен
Цитен (Ziethen) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Чыгыш Төмөнкү Померания районуна кирет.
Калкы - 423 киши(2013-ж.). . Аянты - 18,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 59 106. Муниципалитеттин башчысы — Экхард Мөде.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Атмосфералык озон
Атмосфералык озон - Жердин атмосферасында эң аз санда болуучу (салмагы боюнча анын 0,6 бөлүгүн түзгөн) үч атомдуу кычкылтек (О3).
Ал биздин планетадагы бүткүл тирүү жандыктар үчүн зор мааниге ээ. Атмосферада озондун аз эле болушу организмдеги кычкылдануу процессин тездетип ага жакшы таасирин берет. Озондун топтолушунун кескин жогорулашы, тескерисинче, организмге терс таасирин тийгизет. 15-35 км бийиктиктеги стратосфера озонго бай (0,01 %ке чейин). Тирүү организмдин клеткаларын бузуучу Күндүн ультракызгылт-көк нурларын стратосфералык озон өткөрбөй кармап калат. Узундугу 3200 Е болгон кыска толкундуу нурлануунун 99% озон аркылуу жутулат. Атмосферадагы озон сутканын жана жылдын мезгилине, о. эле географиялык кеңдикке жана узундукка карата өзгөрүп турат. Озон берилген географиялык чекитте бир суткада 30%ке, сезондон сезонго орточо айлык саны 10%ке, жылдык мааниси 1-2%ке чейин өзгөрөт. Эгер атмосферадагы озон 1-2 %ке азайса, анда ультракызгылт-көк нурлануунун интенсивдүүлүгү 2%ке жогорулайт. Мындай өзгөрүү теринин рак оорусуна, клеткалардын башаламан бөлүнүшүнө, табияттын өзгөрүшүнө, фотосинтез процессинин бузулушуна жана дүйнөлүк океандагы микроорганизмдердин азыктануу системасынын бузулушуна алып келет. Алгач Жердин атмосферасы Марс, Чолпон сыяктуу коңшу планеталардын атмосферасына жакын болуп, анын курамында кычкылтек болбой, көмүр кычкыл газы жана азот кирген. Мындан 2 млрд. жыл мурун тирүү организмдердин пайда болушу атмосферада кычкылтектин, акырында озон катмарынын пайда болушуна алып келген. Басым менен температуранын кадимки шартына (760 сым. мам. мм жана 0ºС) келтирилген озон катмары орточо 2,5-3 мм. Бул катмар Жер бетинде тиричиликтин пайда болушуна алып келди.
Рансбах-Баумбах
Рансбах-Баумбах (Ransbach-Baumbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан Шаар. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 7414 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 062. Мэр — Готтфрид Дам.
Альтензальцведель
Альтензальцведель (Altensalzwedel) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Корол (Аскин району, Башкыртстан)
Корол — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Евбуляк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 60 киши. Почта индекси — 452896, ОКАТО коду — 80204813002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мешеде
Мешеде (Meschede) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Арнсберг административдик округуна карайт. Хохзауэрланд районуна кирет.
Калкы - 30823 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 218,5 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 58 032. Мэр — Ули Хес.
Шаар административдик курамы боюнча 17 шаардык районго бөлүнөт.
Франкенхардт
Франкенхардт (Frankenhardt) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Швебиш-Халль районуна кирет.
Калкы - 4664 киши(2013-ж.). . Аянты - 69,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 27 103. Мэр — Вилли Карле.
Ориэнт (Айова)
Ориэнт (Айова) (Orient) — Айова штатынын Адайр округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.2 км². FIPS коду — 19-59565.
Цуров
Калкы - 1405 киши(37 бирдин айы 2010 жыл). Аянты - 40,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 58 110. Муниципалитеттин башчысы — Пауль Федтке.
Рансвайлер
Рансвайлер (Ransweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Доннерсберг районуна кирет.
Калкы - 285 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,80 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 33 061. Муниципалитеттин башчысы — Карлхайнц Зундхаймер.
Дэймс Куотэр (Мэриленд)
Дэймс Куотэр (Мэриленд) (Dames Quarter) — Мэриленд штатынын Сомерсет округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 188 киши. Болжолдуу аянты - 47.3 км². FIPS коду — 24-21550.
Вюрцбург
Вүрцбург (Würzburg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Вүрцбург районуна кирет.
Калкы - 133 799 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 87,63 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 63 000. Мэр — Георг Розенталь.
Шаар административдик курамы боюнча 13 шаардык районго бөлүнөт.
Кушкуль (Аскин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Манчэстер (Миссури)
Манчэстер (Миссури) (Manchester) — Миссури штатынын Сент-Луис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 12.9 км². FIPS коду — 29-45668.
Калкы
2010-жылы калкы 18094 киши болгон.
Компрадор буржуазия
Компрадор буржуазия (исп. comprador -  сатып алуучу)  -  экономикасы начар (колония, ошондой эле көз каранды эмес) өлкөлөрдүн улуттук буржуазиясынын колонизаторлор менен тыгыз байланыштуу бөлүгү. Компрадор буржуазия ички жана тышкы рынокто чет элдик компаниялар менен соода арачысы катары кызмат кылат. Ал көбүнчө өз өлкөсүнүн дыйкандары, кол өнөрчүлөрү менен чет элдик монополияларга далдалчы болот. Компрадор буржуазия колония системасы менен бирге пайда болгон. Ал эң мурда улуттук эзүүчү топтордон (көпөс, сүткор, феодал) түзүлүп, саясат, экономика жагынан чет өлкөлүк капиталга түздөн түз баш ийип, алардын кызыкчылыгын көздөйт. Анын саясий багыты көбүнчө улуттук буржуазиянын максатына туура келет. Бирок буржуазиянын бул түрү ишинин мааниси боюнча чет элдик капитал менен тыгыз байланышта болуп, анын экономикалык жана саясий таасирин көбүрөөк кабыл алат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Минден
Минден (Minden) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Детмольд административдик округуна карайт. Минден-Любекке районуна кирет.
Калкы - 82114 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 101,08 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 7 70 024. Мэр — Михаэль Буре.
Альтенрода
Альтенрода (Altenroda) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бургенланд районуна кирет.
Калкы - 567 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 14,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 84 010. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Опель.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Атом аралык өз ара аракеттешүү
Атом аралык өз ара аракеттешүү - эркин абалдагы, о. эле бир же ар түрдүү молекулалардын, кристаллдардын ж. б. заттардын курамына кирүүчү атомдордун бири-бири менен өз ара аракеттешүүсү.
Коваленттик, иондук, металлдык, суутектик жана ван-дер-ваальстык аракеттешүү болуп бөлүнөт. Биринчи үч типтеги аракеттешүү молекулаларда, атомдук жана иондук кристаллдарда, металл менен куймаларда химиялык байланыштын пайда болушуна себепкер; суутектик аракеттешүү молекула ичиндеги же ар башка молекула ортосундагы электрдик терс эки атомдун арасына электрдик оң Н атому жайгашканда пайда болушу мүмкүн; ван-дер-ваальстык аракеттешүү молекула аралык өз ара аракетти шарттайт. Коваленттик, иондук, металлдык аракеттешүүнүн энергиясы ~10^2 кДж/моль, суутектик аракеттешүүнүкү ~10–50 кДж/моль жана ван-дер-ваальстык аракеттешүүнүкү–0,1–1 кДж/моль. Мындан тышкары кээде валенттик жана валенттик эмес өз ара аракеттешүүгө да айырмаланат. Коваленттик, иондук, металлдык аракеттешүү валенттикке, ал эми ван-дер-вальстык аракеттешүү валенттик эмес аракеттешүүгө кирет. Суутектик аракеттешүү начар валенттик же алардын ортосундагы абалды ээлеген аракеттешүү деп эсептелет.
Коваленттик аракеттешүү жанаша жаткан түгөй атомдордун валенттик электрондорунун жалпыланышынан пайда болот. Жөнөкөй газдардын (Н2, Cl 2 ж. б….) түрдүү бирикмелердин (H2O, NH2 ж. б.) молекулалары жана көп сандаган органикалык молекулалар (СН4,Н3С-СН3 ж. б.), атомдук кристаллдар (фосфор, күкүрттүн түрдүү модификациялары, графит ж. б.) коваленттик аракеттешүүнүн натыйжасында пайда болот.
Суутектик байланыш электрдик терс зарядуу атомдордун (мис., О, N, F) ортосунда Н атому жайгашса пайда болот. Н атомундагы электрон протон менен начар байланышта болгондуктан электрондук тыгыздык көбүрөөк электр терс атомго жылышат. Натыйжада протон «жылаңачтанып», О... О, О... N ж. б. атомдордун ортосундагы аралык Н атому жок болгондогудай аралыкка жакындашуусуна жолтоо болбойт.
Жаңы Карткисяк (Аскин району, Башкыртстан)
Жаңы Карткисяк — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Евбуляк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 73 киши. Почта индекси — 452896, ОКАТО коду — 80204813004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Цүзедом
Цүзедом (Züsedom) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Иккер-Рандов районуна кирет.
Калкы - 247 киши(40 бирдин айы 2010 жыл). Аянты - 10,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 62 065.
Мансфилд (Миссури)
Мансфилд (Миссури) (Mansfield) — Миссури штатынын Райт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 4.1 км². FIPS коду — 29-45740.
Калкы
2010-жылы калкы 1349 киши болгон.
Ван-дер-ваальстык аракеттешүү
Ван-дер-ваальстык аракеттешүү -электрондук катмалардын бири бирине кабатталып калышы менен шартталган атомдордун түртүлүүсүнөн жана дисперстик тартылуусунан пайда болот. Атомдор жакындашканда карама-каршы спини бар электрондон түртүлүшөт. Электрондордун түртүлүүсүнүн натыйжасында өз ара аракеттешкен эки атомдун ядролорунун ортосундагы аралыкта электрон жыштыгы азайып, ядро аралык түртүлүү энергиясы көбөйөт. Ошентип атомдордун бири бирине жакындашкандагы ван-дер-ваальстык түртүлүүсү электрондордун түртүлүүсүнөн жана электрондордун өз ара аракеттешүүсүнүн натыйжасында экрандалбаган ядролордун электр-статикалык түртүлүүсүнөн түзүлөт. Атомдордун дисперстик тартылышы электрон кыймылынын оңдолушунун (корреляциясынын) натыйжасында жаралат жана накта кванттык эффект болот. Ван-дер-ваальстык аракеттешүү реалдык газдардын касиеттеринин идеалдык газдыкынан айырмаланышына, түрдүү конформерлердин салыштырма туруктуулугуна, молекулалык кристаллдар менен суюктуктардын структуpaсынa жана касиеттерине таасирин тийгизет. Аракеттешүү атомдор системасында электрон жыштыгынын бөлүштүрүлүшү менен аныкталат жана Шрёдингер теңдемеси менен толук жазылат. Электрондордун ядрого кулондук тартылышын, электрон аралык жана ядро аралык түртүлүүнү, о. эле түрдүү ядро аралыгындагы электрондордун кинетикалык энергиясын эске алуучу эки атом системасы үчүн жазылган Шрёдингер теңдемеси атомдордун аракеттешүүсүнүн потенциалдык энергиясынын атомдордун ортосундагы аралыкка көзкарандылыгын белгилейт. Анын так чыгарылышы Н+2 молекулалык иону үчүн гана алынган. Эки атомдон турган система үчүн Шрёдингер теңдемесине жакындатып чыгаруу ыкмасы иштелип чыккан. Көп атомдуу молекулалардагы же ар түрдүү молекулага таандык атомдордун аракеттешүүсү үчүн чекиттүү атом түшүнүгүнө негизделген феномендик эсептөө ыкмасы колдонулат.
Оркард (Айова)
Оркард (Айова) (Orchard) — Айова штатынын Митчелл округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.2 км². FIPS коду — 19-59520.
Калкы
2010-жылы калкы 88 киши болгон.
Ист Ривадэйл (Мэриленд)
Ист Ривадэйл (Мэриленд) (East Riverdale) — Мэриленд штатынын Prince George округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 14961 киши. Болжолдуу аянты - 4.3 км². FIPS коду — 24-24650.
Кылмыштуу жорук
Кылмыштуу жорук – 1) жазык укугунун теориясында адамдын жүрүм-турум эрежелерине сыйбаган, антисоциалдык, кылмыш мыйзамы менен корголгон коомдук мамилелерге зыян келтирүүчү жорук. Кылмыш мыйзамынын тигил же бул статьясына жаткан, акыл-эсинде тургандагы негиздүү аракеттердин же аракетсиздиктин, б. а. психологиялык жана билек күч абалынын бирдигинен көрүнгөн, адамдын аңсезимдүү жүрүм-туруму. К. ж. өзүнүн объективдүү маңызы боюнча коом үчүн коркунучтуу аракет же аракетсиздик болуп саналат, ал эми субъективдүү алганда – ардайым белгилүү максат жана белгилүү жүйө менен жасалган айыптуу жорук; 2) кылмыш дегендин бирдиктүү түшүнүгү болбогон укук тармактарындагы жазаланууга жаткан кылмыштуу аракеттердин (аракетсиздиктин) жалпыланган аталышы. Алып айтсак, француз жазык укугунда К. ж. (оордук деңгээлине жана айып таризине жараша) кылмышка, жазыкка жана бузууга бөлүнөт.
Раншбах
Раншбах (Ranschbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Вайнштрассе районуна кирет.
Калкы - 654 киши(2013-ж.). . Аянты - 1,19 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 37 065. Муниципалитеттин башчысы — Хуберт Шертан.
Атом номуру
Атом номуру (катар номур) – элементтердин мезгилдик системасындагы элементтин номуру.
Атом ядросундагы протондордун санына барабар. Атом номуру атомдун физикалык жана химиялык касиеттерин аныктайт.
Гөрисрид
Гөрисрид (Görisried) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Восточный Альгой районуна кирет.
Калкы - 1273 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 23,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 77 131. Муниципалитеттин башчысы — Теа Барнштайнер.
Рейндеги Монхайм
Рейндеги Монхайм (Monheim am Rhein) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Дюссельдорф административдик округуна карайт. Меттман районуна кирет.
Калкы - 43063 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 23,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 1 58 026. Мэр — Даниэль Циммерман.
Шаар административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Атомдун магнит структурасы
Атомдун магнит структурасы – магнит-активдүү иондордун мейкиндиктеги мезгилдүү жайланышы жана алардын магнит моменттеринин кристаллдын ичиндеги тартипке келтирилген багытталуусу (ферро-ферри – же антиферро-магнетикте).
Биринчисине ферромагниттик атомдун магнит структурасы туура келет. Экинчисине антиферромагниттик атомдун магнит структурасы туура келет. Атомдор арасындагы өз ара аракеттешүүнүн татаал (алыстан аракет этүүчү) учурларында ийрилген атомдун магнит структурасы пайда болот. Атомдун магнит структурасынын толук классификациясы магниттик симметрия теориясында каралат. Кристаллдын Атомдун магнит структурасы жана физикалык (биринчи иретте – магниттик) касиеттери өз ара тыгыз байланышта болот. Кристаллдардын Атомдун магнит структурасын аныктоого магниттик нейтронография мүмкүндүк берет.
Атомдук кагылыштар
Атомдук кагылыштар – ядронун курамын жана түзүлүшүн өзгөртпөөчү эки атом бөлүкчөлөрү (атом, молекула, электрон же ион) кагылышуусундагы жөнөкөй аракет.
Атомдук кагылыштар серпилгичтүү жана серпилгичтүү эмес болуп бөлүнөт. Серпилгичтүү Атомдук кагылыштарда кагылышкан бөлүкчөлөрдүн жалпы кинетикалык энергиясы мурункусундай калат – алар бөлүкчөлөргө гана бөлүштүрүлөт, ал эми бөлүкчөлөрдүн кыймылынын багыты өзгөрөт. Серпилгичтүү эмес Атомдук кагылыштарда кагылышкан бөлүкчөлөрдүн ички энергиясы жана ошого ылайык кинетикалык энергиясы да толук өзгөрөт. Ошондуктан атомдун электрондук абалы алмашат. Серпилгичтүү Атомдук кагылыштар газдардагы же начар иондошкон плазмадагы кубулуштардын берилишин аныктайт. Атомдук кагылыштардын сыналуучу бөлүкчөлөрү менен башка бөлүкчөлөрдүн чачыроо аракетинин эркин кыймылына тоскоолдук кылат. Диффузия, илээшкектик, жылуулук өткөрүмдүүлүк коэффициенттери ж. б. газдарды мүнөздөөчү коэффициентери ошол эле газдын атомунун же молекуласынын чоң бурчка чачыроосунун эффективдүү кесилиши аркылуу туюнтулат. Бөлүкчөлөрдүн жылуулук кыймылы учурунда атом же молекулалардын чоң бурчка серпилгичтүү чачырашынын кесилиши газдын кинетикалык кесилиши деп аталат; анын чоңдугу 10^-15 см^2, ал чөйрөдөгү бөлүкчөлөрдүн эркин кыймылдоосунун узундугу менен аныкталат. Кичине бурчка серпилгичтүү чачыроосу газдагы электр-магнит нурлануусунун берилүүсүнө таасир этет. Нурланган бөлүкчөлөрдүн башка бөлүкчөлөр менен эң начар өз ара аракети да таралуучу толкунду четтетет, б. а. анын фазасын же жыштыгын жылдырат. Атомдук кагылыштардын серпилгичтүү эмес процесстери ар түрдүү. Ар кандай лабораториялык шарттарда жана жаратылышта кездешүүчү кээ бир кубулуштарда атомдук кагылыштардын серпилгичтүү эмес түрү негизги ролду ойнойт. Мис., күндүн бетиндеги нурлануу суутектин электрондору менен атомдорунун ортосундагы чоң кагылышуулар аркылуу мүнөздөлүп, ал суутектин терс иондорун пайда кылат. Жарыктын газ-разряддуу булактарындагы негизги процесстерге электрондук кагылыштар менен атомду дүүлүктүрүүчү резонанстык лампалар, электрондор менен иондорду фоторекомбинациялоочу жогорку басымдагы лампалар кирет. Атомдук кагылыштардын түрдүү серпилгичтүү эмес процесстеринин эркин радикалдар, иондор, электрондор жана дүүлүккөн атомдор менен бирге Жердин атм-сынын көптөгөн касиеттерин аныктайт.
Компенсациялоочу түзүлүш
Компенсациялоочу түзүлүш электр системасында -  өзгөрмө токтун электр линияларындагы (ЭЛ) электр системасынын элементтеринде жана каршылыктарда сарп кылынган реактивдүү кубаттуулукту компенсациялоочу (ордун толтуруучу) түзүлүш. ЭЛде Компенсациялоочу түзүлүш катары электр конденсаторлорунун узата туташтырылган жана туурасынан туташтырылган электр реакторлору менен синхрондуу конпенсаторлор колдонулат. Алар ЭЛдин акыркы же аралык подстанцияларына орнотулат. Булар электр линияларынын токту өткөрүү жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу жана ЭЛдин ишинин техникалык-экономикалык көрсөткүчтөрүн жакшыртуу (активдүү кубаттуулуктун коромжу болушун азайтуу, ар түрдүү каршылыктарда чыңалууну талап кылынган мааниде кармоо ж. б.) үчүн колдонулат. Башкарылуучу Компенсациялоочу түзүлүш (конденсаторлордун жөнгө салынуучу батареялары, синхрондуу компенсаторлор жана дүүлүктүрүүсү автоматтык түрдө жөнгө салынуучу кыймылдаткычтар) электр системасында чыңалууну автоматтык түрдө жөнгө салуу үчүн пайдаланылат. Компенсациялоочу түзүлүштүн кубаттуулугу жана орнотула турган орду эсептөөнүн негизинде алынган техникалык-экономикалык көрсөткүчтөр боюнча аныкталат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Альтенхаузен
Альтенхаузен (Altenhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 1099 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 16,19 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 020. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Берендс.
Цүзов
Цүзов (Züsow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк-Батыш Мекленбург районуна кирет.
Калкы - 330 киши(41 бирдин айы 2010 жыл). Аянты - 19,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 58 111. Муниципалитеттин башчысы — Манфред үшкат.
Норторф (Вильстермарш)
Норторф (Вильстермарш) (Nortorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штайнбург районуна кирет.
Калкы - 838 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,2 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 61 077. Муниципалитеттин башчысы — Хартмут Руге.
Атом фактору
Атом фактору – изоляцияланган атомдун же иондун рентген нурларын, электрондорду жана нейтрондорду когеренттүү чачыратуу жөндөмдүүлүгүн мүнөздөөчү чоңдук.
Фриденвайлер
Фриденвайлер (Friedenweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Фрайбург административдик округуна карайт. Брайсгау-Жогорку Шварцвальд районуна кирет.
Калкы - 1949 киши(2013-ж.). . Аянты - 27,08 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 15 039. Мэр — Клеменс Хенслер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 Шаардык районго бөлүнөт.
Кылмыштуу киреше
Кылмыштуу киреше – кылмыштуу жол менен табылган акчалар, баалуу кагаздар, башка материалдык, интеллектуалдык баалуулуктар же аларга болгон укуктар, ошондой эле материалдык эмес жыргалчылыктар.
Хижр сүрөсү
Хижр 15-сүрөсү
== Он төртүнчү бөлүм ==
Орлеанс (Айова)
Орлеанс (Айова) (Orleans) — Айова штатынын Дикинсон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.6 км². FIPS коду — 19-59655.