cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Еврокөрүнүү ыр сынагы 2011
«Еврокөрүнүү ыр сынагы 2011» (нем., англ.: Eurovision Song Contest 2011, фран.: Concours Eurovision de la chanson 2011) - «Еврокөрүнүүнүн» 56-чы сынагы болчу, ал Ослодо өткөн «Еврокөрүнүү 2010» сынагынын жеңүүчү өлкөсүндө, 2011-чи жылдын 10-чу майынан 14-чү майга чейин Германияда өттү. Германияга жеңишти «Satellite» деген ыры менен Lena алып келген, добуштардын жыйынтыгынан соң 246 упай менен 1-орунду ээлеген.
Катышуучулар
Катышуу үчүн маалым каттар 2010 2 сентябрдан баштап, 2011 январдын ортосуна чейин кабыл алынды. Жыйынтыктоочу катышуучулардын тизмеси 17 январда жарыкка чыкты. 43 өлкөнүн катышууга макулдугу аныкталды.
Бразилия тайпак тоосу
Бразилия тайпак тоосу -түштүк кеңдиктин 3-35°дагы тайпак тоо. Түштүк Американын чыгыш бөлүгүнүн көбүн ээлейт. Чыгыш жана түштүк -чыгышка бийиктеп (Бандейра тоосу, бий-икт. 2890 м), түндүгүнөн Амазонка ойдуңуна, түштүк -батыштагы Лаплата ойдуңуна карай эңиштеп кетет; түндүк -батышынан Жогорку Парагвай ойдуңуна карай жардуу тик келин бүтөт. Тоо байыркы кристаллдуу калкандай жана синеклизадан турат (геологиялык түзүлүшүн, к. Бразилия платформасы). Дайыма көгөрүп туруучу токой, саванна бадалдары жана ийне жалбырактуу токойлор өсөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Түндүк-Чыгыш Фергана нефть–газ району
Түндүк-Чыгыш Фергана нефть–газ району – Жалал-Абад облусунун Аксы,  Базар-Коргон жана Сузак райондорундагы нефть менен газ кендери жайгашкан ири аймак. Район батышынан Нарын дарыясы, түндүгүнөн Фергана тоолорунун (Бабаш-Ата, Чаактоо) түштүк этектери, чыгышынан Көгарт өрөөнү, түштүгүнөн Карадарыя менен чектешет. Мында Избаскан, Майлы-Суу, Чаңгыр-Таш ж. б. нефть газ кендери бар. Бул кендердин айрымдары 19–кылымдын аягынан белгилүү. Райондун аймагын мезозой жана кайнозой замандарынын чөкмө тоотектери түзөт. Нефть жана газ кендери триас, юра, бор мезгилдеринин ар кандай тереңдикте (383–3500 м) жайгашкан чопо, кумдук, конгломерат, акиташ тоотек катмарларында топтолгон. Пайдалуу кабаттардын калыңдыгы 5–15 ''м. ''Нефть бургулоо көзөнөгүнөн насос аркылуу сордуруп алынат. Бул райондун келечекте өнөр жайлык мааниси чоң.
Масутьералар
Масутьералар (лат. Massoutiera) — тарак колдуу кемирүүчүлөрдүн бир уруусу, буларга масутьера түрү (лат. M. massoutiera) кирет.
ССРС ардак наамдары
ССРС ардактуу наамдарынын тизмеси
ССРС Жогорку Кеңеши президиумунун 1988 жылдын 22 августундагы N 9441-XI указы менен төмөнкү ССРС ардак наамдары жоюлган:
Амазонкалар
Амазонкалар — грек мифологиясындагы Арес кудайы менен Гармониядан таркаган согушчан аялдардын уруусу. Уламыштар боюнча амазонкалар Кичи Азиядагы Фемискир тоосунун жанындагы Фермодонт дарыясынын жээктеринде жана Меотида көлүнө (Азов дарыясы) жакын, Кавказ тоосунун этектеринде жашашкан. Алар Арес жана Артемидага сыйынышкан. Амазонкалар жөнүндөгү уламыштарда алардын эркектерди жек көрүшөөрү, бирок өз уруусун сактап калуу, тукум калтыруу үчүн гана башка уруулардын эркектери менен байланышка барышаары тууралуу айтылат. Жаңы төрөлгөн эркек балдарын аталарына берип салышкан же төрөлгөндө эле өлтүрүшкөн, ал эми уруу арасында кыздарды гана калтырышып, аларга согуш өнөрүн үйрөтүшкөн. Жаа, айбалта, жеңил калкандар менен куралданышып, курал колдонууга ыңгайлуу болуш үчүн, кыздардын сол жак (кээде оң жак) көкүрөгүн күйгүзүп же баса таңып салышкан. Амазонкалардын ханышасы Ипполита тагынып жүрүүчү Арес кудайынын кемерин өз кызына алып берүү үчүн, Эврисфей падыша Гераклды жөнөтөт. Геракл Фемискирди курчап, Ипполитаны өлтүрүп, кемерине ээ болот. Бул жортуулга Геракл менен кошо аттанган Тесей амазонка Антиопаны (айрым версия боюнча Ипполита жана Меланипаны) уурдап кетет. Ушундан кийин амазонкалар Афиныга кол салышып, бирок жеңилип калышат. Антиопа Тесейге уул төрөп берет. Байыркы грек искусствосунда амазонкалардын ажайып сулуулугу, ошондой эле грек жоокерлери менен салгылашып жаткан учурлары (башкача айтканда амазономахия) чагылдырылган. Амазонкалар менен олимпиялык баатырлардын салгылашуулары жөнүндөгү мифтерде матриархат доорунун элементтери камтылган.
Кыргызстандын архивдери
Кыргызстандын архивдери — Кыргыз Республикасына тийиштүү архивдер.
Кыргыз Республикасынын архив тармагынын курамын 3 борбордук, 8 облустук, 53 райондук шаардык мамлекеттик архивдери түзөт.
Совет убагында
Кыргыз жергесиндеги архивдик иш 1926-жылы Кыргыз АССРи түзүлгөндөн баштап башталган. Бул жылдын 30-августунда архивдик ишти уюштуруу боюнча токтом кабыл алынса, 26-сентябрь күнү бардык архивдик маалыматтарды чогултуп,бирдиктүү фонд түзүү максатында КАО аткаруу комитетинин алдында архивдик бюро түзүлгөн. Архивдик бюро 1927-жылдын март айында, эми Кыргыз АССРинин архивдик башкармачылыгы болуп кайра түзүлгөн. Натыйжада ошол мезгилде Архивдик башкармачылыктын филиалдары — кантархивтер (кантондук архивдер) да пайда болот.
Кийин, 1938-жылы кантондор жоюлуп, булар "райондук архивдер" болуп өзгөргөн. Ошол эле жылы Архбашкармачылык ИИМдин карамагына өтүп, анын алдындагы "архивдик бөлүм" болуп аталат. 1941-жылы Мамлекеттик Фоно-Фото-Кино Документтеринин архиви түзүлөт. Согуштан кийин архивдик филиалдар бардык райондорго жайыла баштайт.
1960-жылы болсо республикадагы бардык архивдик мекемелер Министрлер Советинин карамагына өтүп, анын алдындагы архив болуп түзүлөт. Кыргыз ССРинин Президиумунун указы менен 1963-жылдын 15-апрелинде мамлекеттик архив тармактарын реорганизациялоо ишке ашкан. Кыргыз ССРинин МинСоветинин 1964-жылдын 4-марттагы №121 токтомуна ылайык Кыргыз ССРинин мамлекеттик архивдеринин түйүнү бекитилген жана алардын филиалдары менен тейлөө аймактары белгиленген. 1968-жылдын 4-апрелинде Минсоветтин №121-токтомуна ылайык мамархивдерди күчөтүү боюнча, 1-августта болсо ийрилештирилген филиалдардын алдында ведомстволук документалдык материалдарды кайра иштетүү боюнча атайын топтор түзүлгөн. Мында, иш кагаздарды илимий техникалык иштетүү принциби эң биринчи орунга чыгарылат. 1984-жылы Борбордук Мамлекеттик Архивден БМ Илимий-Техникалык Архив бөлүнүп чыккан.
Эгемен жылдарда
КР Өкмөтүнүн 2002-жылдын 29-апрелиндеги №264-чечиминин негизинде райондук архивдерге "мамлекеттик архив" деген статус берилет.
Семасиология
Семасиология (грек. тилинен semasia – маани, маңыз жана logos – сөз, окуу) – тил илиминин заттардын, кубулуштардын атын туюндуруучу, сөздүн, сөз айкашынын лексикалык семантикасын үйрөтүүчү, изилдөөчү бир тармагы. Семасиология көпчүлүк учурда атоону изилдөөчү тармак катары ономасиологияга каршы коюлат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз тилинин лингвистикалык маалымдамасы. Б.:2015.-256 б. ISBN 978-9967-464-70-4
15-ноябрь
15-ноябрь — жылдын 319-чү күнү (толук жылда 320-чи күн), Григорий календары боюнча жылдын аягына чейин 46 күн бар.
Красный Яр (Калтасин району, Башкыртстан)
Красный Яр — Башкыртстандын Калтасин районундагы айыл, Амзибашев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 92  киши. Почта индекси — 452871, ОКАТО коду — 80233803004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Алайкуу, кырка тоо
Алайкуу, кырка тоо - Түштүк-Батыш Теңир-Тоодо. Чыгышынан Фергана тоо тизмеги, батышынан Көксуунун алабы, түндүгүнөн Алайкуу өрөөнү, түштүгүнөн Карачал тоосу менен чектешет. Эркеч, Сабажарды, Туюккайыңды, Көлкайыңды, Айрыташ, Кыздар, Кемпир, Бооралбас жана Үчказык айрыктарынан турат. Узундугу 70 км, эң жазы жери 45  км. Орточо бийиктиги 4190 м, эң бийик жери 5300 м (Манастынээри чокусу).
Рельефи татаал, тоо тармактары тектон. жаракалар менен бөлүнгөн. Тармактары батыш тарабында узун (15–20 км), чыгышында кыска (5–10 км), капталдары жазы жана айдөш. Негизинен палеозой менен бор мезгилиндеги акиташ теги, сланец, бир аз гранит, мрамор, конгломерат жана башкалар тектерден түзүлгөн. Азыркы мөңгүлөр Кыздар, Кашкасуу, Манастынээри, Ойбала, Эркеч, Акечки жана Көлкайыңды тоолорунда кездешет. Шалбаалуу талаа, токойлуу шалбаа, токой, субальп, альп шалбаасы, 3900 м бийиктиктен жогору гляциалдык-нивалдык ландшафт алкактары мүнөздүү. Кырка тоолор жайкы жайыт.
Мамлекеттик санитариялык көзөмөл
Мамлекеттик санитариялык көзөмөл - санитария-эпидемиологиялык кызмат тарабынан жүзөгө ашырылат; ал санитария-гигиеналык жана эпидемияга каршы эреже, нормалардын сакталышына жана аткарылышына көз салат. Ал жугуштуу ооруларды алдын алуу жана аны жоюуга, айлана-чөйрөнү (суу, топурак, абаны) өнөр жай жана чарба-тиричилик таштандылар менен булгануудан сактоого, эмгек жана тиричилик шарттарды жакшыртууга багытталган чараларды жүргүзөт (к. Айлана-чөйрөнү коргоо, Абаны санитариялык коргоо жана башкалар).
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Синонимия
Синонимия (грек. synonymia - атташ) - тилдик семантикалык бирдиктердин толук же жакын маанилеш келиши. Синонимия тилдин лексикалык, фразеологиялык, грамматикалык, сөз жасоо системасына мүнөздүү. Тилдеги кеңири тараган Синонимиян түрү - лексикалык Синонимия Синонимдин семантикалык маңызы - анын лексикалык маанисинин көлөмүнүн эквиваленттүүлүгүндө (адам - киши), анын маанилеринин сема катары дал келишинде (эшик - каалга). Мындай салыштыруу аркылуу маанилик окшошуу Синонимди толук жана толук эмес деп ажыратууга шарт түзөт. Адам да, киши да дээрлик бардык учурда семантикалык жактан дал келет, айрым коомдук аталышта адам активдешет. Эшик жана каалга дайыма бирин бири алмаштыра албайт, зат катары алмаштырып, эшикти жап, каалганы жап деп айтыла берет, бирок ич менен тышты бөлүп турган аралык катары толук дал келе бербейт, эшикке чыгып кетти дейт, каалгага чыгып кетти дебейт. Синонимдеш сөздөр семантикалык жактан бирдей же жакын болуу менен, бир эле сөз түркүмүнө тиешелүү болуп, сүйлөм тизмегинде бирдей милдет аткарат. Булардын маанилик жакындыгын айгинелейт. Синонимия тилде өтө көп тараган семантикалык системаны түзөт. Ар бир синонимдик тизмектердин негизги маани топтоочу семасы доминант деп аталат. Ал эми синонимдердин жалпы маанилик топтому Синонимдик уя деп, анын ичинен өтө жакын семантикалык талааны түзүп турган Синонимдин топчосу катар деп аталат. Синонимдер текст түзүүдө атайын стилдик кызмат аткаруу менен, көркөм эмоционалдык баалоочу-нарктоочу негизди пайда кылат. Синоним стилдик ыкмада "жогорку", "нейтралдык", "карапайым" деп бөлүштүрүүгө негиз берет. Синонимдердин бир контекстте катары менен колдонулушу Синонимиядик градация деп аталат: Кош, жан эркем, кош дейсиң деп таарынба, Мени күтпө, мени эстебе, сагынба. Синонимдик градация тексттеги ойду даана, көркөм, так, эмоционалдуу ачып берүү үчүн кызмат кылат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз тилинин лингвистикалык маалымдамасы. Б.:2015.-256 б. ISBN 978-9967-464-70-4
Күңгөй Ала-Тоо
Күнгөй Ала-Тоо – Түндүк Теңир-Тоодогу кырка тоо. Каркыра өрөөнүнөн Боом капчыгайына чейин кеңдик багытта 285 кмге созулат. Түштүгүнөн Ысык-Көл өрөөнү, түндүгүнөн Чоң-Кемин жана Челек өрөөндөрү менен чектешет. Кемин-Челек тоо тоому аркылуу Иле Ала-Тоосу менен туташат. Орточо бийиктиги 4200 м, эң бийик жери 4770 м (Чоктал чокусу). Тоо кескин асимметриялуу: түштүк капталы жантайыңкы, узак (15–20 км), түндүгү тик, чукул (6–9 км). К. А-до тектоникалык көтөрүлүүдөн пайда болгон рельефтин 3 ярусу бар. Жогорку ярусу палеозойдун аягынан миоцендин башталышына чейин пайда болуп, тоо кырларында (4000–4400 м, батыш жагында 2400–3800 м бийиктикте) пенеплен калдыктары түрүндө кездешет. Калган эки (ортоңку, төмөнкү) ярусу неогенантропогенде калыптанып, тектоникалык кыймылдын көчүшүнөн К. А. бийик тоого айланган. Адегенде (Рg–N) тектоникалык көтөрүлүүнүн ылдамдыгы жылына 0,02–0,04 мм болсо, кийин жылына 6 ммге жеткен. Антропоген мезгилинин орто ченинде тоолордун абсолюттук бийиктиги 3600–4000 м болгон. Андан бери да тектоникалык кыймылдар токтобой, чоң кыйроолор жүргөн; буга Верный (1887), Челек (1889), Кемин (1911), Кемин-Чүй (1938) ж.б. жер титирөөлөрү далил болот.
Төртүнчүлүк мезгилдин Күнгөй Ала-Тоону ири мөңгүлөр ээлеп, азыркыдан (370,7 км2) кыйла чоңдук кылган. Бул мөңгү чөкмөлөрү Чолпон-Ата менен Чоң-Аксуу сууларынын ортосунда неоген катмарынын үстүндө жатып, Чолпон-Ата морена комплексин түзөт. Ал Чолпон-Ата суусунун нугунан 560 м бийиктикте жатат. Азыр мөңгү аз. Алар негизинен Кемин–Челек тоо тоомуна жана Чоктал массивинде жайгашкан. Мөңгүлөрдөн көп суу башталат. Тоодогу өрөөндөрдүн төмөнкү бөлүктөрү кууш (терең капчыгайлуу), жогорку жагы байыркы мөңгүнүн таасиринен тепши сымал.
Тоонун ландшафттары бийиктик зоналуулугуна жана каптал экспозициясына жараша өзгөрөт. Түндүк капталы нымдуу (жылдык жаан-чачыны 700 мден кем эмес), өсүмдүктөрү жыш, күнгөйү каксоо. Кырка тоонун түштүк-батыш учуна (Балыкчынын тегереги, Боом капчыгайынын кептеш жерлерине) таштак чөл ландшафты мүнөздүү. Күнгөй бетиндеги жарым чөлдө (1900–2400 м бийиктикке чейин) чий, акшыбак, чекенди, терскен жана башка өсүмдүктөр басымдуу. Талаа алкагы (батышында 2400–2900 м, чыгышында 1900–2400 м) чопо жана кум аралаш коңур топурактуу келип, кызылот, шыбак, бетеге, айгыржыгар ж. б. өсөт. Чыгыш бөлүгүндө андан жогору мезофилдик ландшафт мүнөздүү, кокту-колоттордо, терең капчыгайларда түрдүү бадал, карагай токой (Чолпоната суусунан чыгышты карай, өзгөчө Чоң жана Кичи Аксуу алаптарында) көп. 2800–3000 мден жогору субальп, альп шалбаалуу талаа (батышында), шалбаа (чыгышында) ландшафттары өнүккөн. Күнгөй Ала-Тоонун тескейи күнгөйүнөн кескин айырмаланат. Тоонун этегинен тартып чокусуна чейин мезофилдик же нымдуу ландшафттар басымдуулук кылат. Төмөнкү алкак (1500–2000 м) кара коңур жана кара топурактуу; ага буудайык, кой жалбырак, аткулак, түлкү куйрук, теңге-чөп, казтаман ж.б. өсүмдүктүү шалбаалуу талаа мүнөздүү. Токой Жалгызтал менен Ортокой-Суу сууларынын аралыгында, 2000–2800 м бийиктикте туташ тилкени түзүп, негизинен карагай, арча, ыргай, четин аларга шалбаа чөптөр аралаш өсөт. Андан жогорку (2900–3100 м) шалбаалуу субальп алкагында түлкү куйрук, шимүүр, казтаман, байчечекей, көбүргөн, чыйпылдак, тулаң, өлөң чөп ж.б. басымдуу. Альп шалбаа алкагы (3100–3400 м) кыска чөптүү, андан жогору нивалдык-гляциалдык алкак мүнөздүү.
Күнгөй Ала-Тоодогу ашуулар (Байсоорун, бийиктиги 3780 м; Сүттүүбулак, 3900 м; Куугандытөр, 3800 м; Аксуу, 4150 м; Дөрө, 3734 м; Тору-Айгыр, 3250 м; Калмакашуу, 3500 м ж. б.) Ысык-Көл өрөөнүн Алматы шаары, Чоң-Кемин жана Челек өрөөндөрү менен байланыштырат.
Толмачиха (Ляль куймасы)
Толмачиха — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ляля (№1225 Романов дарыясы) дарыясынын оң жээгинен 7,4 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Кошпроцессор
Кошпроцессор (Coprocessor - Сопроцессор) деп компьютердин кубаттуулугун чоңойткон микропроцессор аталат. Кошпроцессорлор белгилүү бир маселени иштетүүнү ылдамдатуу максатында түзүлөт. Математикалык кошпроцессорлор сандык амалдарды тез аткартууга көмөктөшөт. Айрым кошпроцессорлор графиктик маалыматтарды көрсөтүүнү тездетүүдө, айрымдары байланыш-катыштарды жүзөгө ашырууда колдонулат.
Балдардын күндөлүк режими
Балдардын күндөлүк режими - балдардын бир суткадагы оюнун, иш-аракетин, эс-алуусун туура уюштуруу. Күндөлүк режим алардын анатомиялык-физиологиялык жаш өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен түзүлөт. Режим боюнча балдар уйкусу канганча (10-12 саат) уктоосу керек. 3-6 жаштагы балдардын эртең мененки тамактануудан кийинки убактысы сүрөт тартуу ж. б. менен өтөт. Мектеп окуучулары сабактарын окуудан, үй тапшырмаларын аткаруудан кийин мектептеги түрдүү ийримдерге катышат. Балдардын күндөлүк режиминде сабактан кийин 2-3 саат демалуу, таза абада болуу, уктоо убактысы да көрсөтүлөт. Мектеп окуучуларынын режиминде сабакка даярдануу, эсалуу, уктоо убактылары жаш өзгөчөлүктөрүнө, сабак өтүүнүн убактысына жараша түзүлөт.
Юнивэрсити Парк (Нү-Мексико)
Юнивэрсити Парк (Нү-Мексико) (University Park) — Нү-Мексико штатынын Don Ana округуна караган АКШ шаары.
Кашкак (Татышлин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Жасмык чөбү
Жасмык чөбү (Ervum, L. 1753) – өсүмдүктөрдүн чанактуулар тукумундагы бир жылдык чөп. Жапайы жана эгилме 10дой түрү белгилүү. КМШ өлкөлөрүндө 3 түрү (Закавказье, Орто Азияда) өсөт. Жасмыктын сабагы ичке, түз, бийиктиги 25–30 см, татаал жалбырактуу, гүлү майда, ак, көк, кызгылт түстө. Мөмөсү – сагак, 2–3 уруктуу. Буурчактан айырмасы жылуу жерде жакшы өсөт. Үрөнү 4–5ᵒС жылуулукта өнүп чыгат. Вегетация мезгили 65–105 күн. Кургакчылыкка байымдуу. Данында 32% белок, 2% май, 2,5–5% клетчатка бар. Данынан кулинарияда, колбаса, консерва өнөр жайында колдонулуучу акшак, ун даярдалат. Саманы менен тыпыны – баалуу концентраттуу тоют. Жасмык Кытай, Индия, Түркияда, Латын Америкасынын, Түндүк Африка жана башка өстүрүлөт. КМШ өлкөлөрүндө кара топураксыз зонада, Волга бою, Украина, Казакстан, Орто Азия жана Закавказьеде эгилет.
Жасмыктын жакшы сорттору: петровский 4/105, днепровский 3, тажик 5, азербайжан, окула жана башка Бардыгы 10дон ашык сорту райондоштурулган. Илдеттери: бактериоз, фузариоз, аскохитоз, дат жана башка Зыянкечтери: шалбаа көпөлөгү, жасмык данчысы жана башка.
Коагуляция
Коагуляция (лат. сoagulatio – уюуу, коюулануу) – мол-лар тартылуу күчтөрүнүн таасири менен майда бөлүкчөлөр биригип, чоңураак бөлүкчөлөрдү пайда кылуусунун натыйжасында коллоиддик эритмелер фазаларга ажырап, чөкмөлөр же килкилдектер пайда кылуу процесси. Коалесценция-коаг. окшош, бирок жеңил дисперстик фаза идиштин үстүнө калкып чыгат (сүт каймактанышы). К. кубулушу өзүнөн-өзү абдан жай жүрөт. Аларды тездетүүнүн эң негизги ыкмалары – коллоиддик эритмелерге ар түрдүү сандагы электролиттер кошуу. Электролит кошкондо коллоиддик бөлүкчөлөр алгачкы заряддары азаят же нейтралдашат да, К. процесси тездейт. Кээ бир коллоиддик эритмелер темп-ранын жогорулашынан К. Мис., жумуртка агынын уюшу, сүт эжигейге айланышы жана башка Коагуляция жаратылыштагы процесстерде кенен таралган: мис., геологияда минералдын пайда болушу, атмосферада аэрозолдун таркашы, ө. ж-да – суспензия, эмульсиялар пайда болуусу.
Товатыль-Кы дарыясы (Пюль-Кы куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Штарк Арена
«Штарк Аре́на» (Штарк Арена / Štark Arena) — Белградда жайгашкан Европадагы эң көп функционалдуу спорттук ареналардын бири.
Бул аренада 2008-жылы "Еврокөрүнүү ыр сынагы 2008" ыр сынагы өткөн. Комплекс 2004-жылдын 31-июлунда ачылган. Аренада Евролига-2018дин финалдык төрттүгү өттү. 25000 көрүүчүгө ылайыкталган, 18386 орундуу, ошондой эле 70 кымбат баалуу кутуча бар, ал жерде дагы 860 орун бар.
Кербабаев Берди Мурадович
Кербабаев Берди Мурадович [түркмөн тилинде Berdy Myradowiç Kerbabaýew; 3 (15). 3. 1894, Россия империясы, Закаспий облусу, Тежен уезди, Коуки-Зерен айылы — 23. 7. 1974, СССР, Түркмөн ССРи, Ашхабад шаары] – түркмөн жазуучусу, Түркмөн ССР Илимдер Академиясынын академиги (1951), «Чечүүчү кадам» аттуу революциялык-тарыхый романы (СССР мамлекеттик сыйлык, 1948), «Курбан Дурды» (1942) повести, «Айлар» поэмасы, «Бир туугандар» жана «Махтумкули» (1943) пьесалары ж. б. чыгармалары бар. «Ак алтын өлкөсүнүн Айсолтаны» повестинин, нефтичилер турмушун сүрөттөгөн «Небит-Даг» (1957) жана түркмөн элинин көрүнүктүү революционери жана коомдук ишмери К. Атабаев жөнүндөгү «Кереметтүү төрөлгөн» (1965) романдарынын автору. А. С. Пушкин, Л. Н. Толстой, М. Горький ж. б. жазуучулардын чыгармаларын түркмөн тилине которгон. 3 Ленин ордени жана сыйланган.
Правая Рассоха (дарыя)
Правая Рассоха (Рассоха) — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Орташа Маганакова дарыясынын оң жээгинен 21 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Томь Новокузнецк шаарынан Кемерово шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сертификаттоо
(Certi-fication- Сертификация). 1. Интернет, экстратармак жана интратармак сыяктуу ачык тармактарда берилиштерди алмаштыруунун нускасын жана коопсуздугун текшерүүдө кеңири колдонулган сандык документ. Сертификат жабык ачкычты сактаган обжект менен ачык ачкычты байланыштырып турат. Сертификаттар колдонуучуга, компьютерге же сунуш кылынган кызматка берилет жана аны берген борбор тарабынан сандык кол коюу менен бекитилет. Сандык сертификаттар үчүн кеңири таралган калыбы ITU-T X.509 эл аралык стандарт менен аныкталат. 2. Электрондук сертификат - бул сандык документ ал ачык ачкычты белгилүү колдонуучу же колдонмо менен байланыштырат, мында ишеним борбордогу электрондук сандык колун коюлушу аны таанууда колдонулат. Бул сертификатты пайдалануу үчүн колдонуучу сертификатты ишенимдүү булактан алат, андан кийин өзү экендигин далилдейт жана сертификаттын булагына ачык ачкычынын көчүрмөсүн берет.
Жатан кыштагы
Жатан кыштагы – Ош облусунун Ноокат районундагы кыштак. Т. Зулпуев атындагы айыл округуна караштуу. Кыр-кол суусунун боюнда, деңиз деңгээлинен 1250 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору Ноокат шаарынан 5 км түндүк-чыгыш тарапта. Ош темир жол бекетинен 35 км. Калкы 1723 (2007); негизинен дыйканчылыкта эмгектенип, мал менен алектенет. Орто мектеп, китепкана бар. ФАП иштейт.
Түтөк тантал-ниобий кени
Түтөк тантал-ниобий кени Баткен облусунун Баткен районунда, Түтөксайдын сол капталында, деңиз деңгээлинен 3500–3700  м бийиктикте. 1988–89-ж. издөө иштери жүргүзүлгөн. Кен матчай гранит-сиенит массивинин экзоконтактасына туура келет. Матчай массиви силурдун сланец, кумдук, алевролит, акиташ катмарларын жиреп чыккан. Руда тарамдары силурдун тоотек катмарларынын тектоникалык блогу менен байланышкан. Негизги руда минералдары: пирохлор, циркон, циртомит, торит. Тантал кычкылынын рудадагы өлчөмү 0,076 – 0,078%, ниобий кычкылыныкы – 0,075%. Руданын болжол ресурсу 39815,1 миң т, тантал кычкылыныкы – 30694 т, ниобий кычкылыныкы – 29861 т. Андан башка цирконий кычкылынын ресурсу – 128205 т, урандыкы – 29463 т жана торийдики – 75649 т.
Калмак өрүм
Жөнөкөй өрүмдүн эң эски ыкмаларынын бири. Ага он эки көктүн үстү-астына бирден тал «аркак» болуп түшүп отурат да, бир кыр чыгат. Мында «куюшкандын кошундусуна» чеберлер жыйырма төрт тал тилет. Анын кандай жупталып кеткени жиксиз болот. Өрүмдө тал кайышты тоголок кылыш керек. Андыктан сууга салып, «сыдыргыдан» өткөрүлөт. Калмак өрүштүн экинчи түрүндө аны эки талдан алты кыр чыгарып өрүүгө болот. Ат жабдыктарына кайышты бир метр 30 см. кылып тилсек, өргөндө токсон см.ге кыскарат да, ал орточо токулгага чак келет. «Калмак өрүмдөн» «калмак байлоо» деген келип чыгат. Чебер тилинген көктү жумурулап, тоголок эшип алат. Аны өткөрүштүрүп байлап отурат. Мындай караганда «чаян түйүштөй» буга «түйүм өрүм» окшошот. Ал — «өткөрүп түйүп» өрүү. Мунун көгү эки бүктөлүп, бири-бирине каршы өткөрүлүп түйүлөт. Булардан «калмак байлоо» түйүмү татаал келет. Буга, үндөш «жарым өрүмгө» тогуз тал кайыш тилинет да, буюмга карата ал жазы да, ичке да болушу тийиш. Ат жабдыктарынын жүгөн, куюшкан, көмөлдүрүк, басмайыл, чаболоң өңдүү бөлүктөрүн жалпысынан «калмак өрүм» деп да атайт. Анткени, өрүмдөр жазы болот да, бир бүтүмдү түзөт. Бирок, калмак өрүмдүн камчы өрүмгө таандык түрү да бар. Өрүмчү кайыштан сегиз тал тилет да, өрүмү төрт кыр болуп түшөт. Аны айрым жерлерде «казак өрүм» деп аташат. Чынында мындай көркөмдүктү нарындыктар, ат-башылыктар «суйсал» дейт. Өрүмү даана көрүнүп, урунууга бышык болот. Андан сегиз тал төрттөн экиге бөлүнөт да, өрүмү оңдон-солго эки четинен башталат. Эки тал каттай түшүп, бир талы кайра үстүнө чыгат. Өрүмчүлөр «суйсалды» көбүнчө өзү ийлешкен ак кайыштан өрүшкөн. Ал кезек-кезек өтүшүп, камчы өрүмдү да элестетет.
Маалыматтын булагы
[http://bizdin.kg/component/k2/item/173-kyrgyz_kol_onor Акматалиев Амантур Сейтаалы уулу. Кыргыздын кол өнөрчүлүгү. Бишкек 1996: ISBN — 5-655-00960-9]
Ренн метросу
Ренн метросу – Ренн шаарынын метросу. Метросу 15-март 2002-жылы ачылат.
Могадишо
Могадишо Африкадагы бир шаар, жана Сомалиянын борбор шаары.
Камчы
Камчы — ат жабдыктарынын бир бөлүгү. Унааны бастырууда (камчылануу) колдонулуучу курал. Камчы: тобулгу (табылгы) сап камчы, элик сап камчы деп айтылат. Камчы сапка көк да, күмүш да, жез да, мис да, калай да курчалат. Аны «бел көк» же бел шакекче дейт. Ал төрт-алты курдай сапка имерилет. Камчынын камчылана турган жагына түрдүү түстөгү булгаары каптап, анын башына, түбүнө төкмө чачы чыгарылат. Жез, күмүш өңдүүлөр менен чүкүрттөлөт да ал 7—9 талдан болуп, нукумдай жеринен көзөлүп, ичке кайыштан «бүлдүркөн» (25—30 см.) өткөрүлөт.
Камчы башына калай же күмүш кадалат. Аны камчы бөрүк же «бөрүктүн калайы», «бөрүктүн башы» дейт. Камчынын алаканына көбүнчө кара жана күрөң булгаары капталат. Мунун узундугу 25 смге барабар. Анын да узундугу үч см.дей 9—11 талдан чачысы бар. Чакан камчынын сабы 42—45 см. болушу тийиш. Камчы саптын ортосунда да узуну беш см.дей төкмө чачысы болот.
Камчынын алаканы менен белине күмүш чегелеп, «жылдызча», «куш тырмак», «мүйүз», «ийрек», «кыял» сыяктуу элдик оюмдардын элементтерин түшүрүшкөн. Ат жабдыктарына узанып жаткан азыркы чеберлер көбүнчө жезден, калайдан «тумарча» же «төрт бурчтук», же «тегерекче» «көрчөгө» уруп коюшат.
Камчы жасоодо өрүмү, сабы жана алаканы үчөө сындан өтөт. Алакан түспөлү ар кандай болушу шарт. Аны чыгаруу жөнөкөй, бирок, көркөм көрүнүү керек. Бышык да болот. Алакандын маңдайына көрчөгө чаап, анын учу түшкүн менен бекитилет.
Эликтин шыйрагын, табылгыны (тобулгуну), ыргайды, текенин мүйүзүн камчыга сап кылат. Текенин мүйүзүнүн маңдай жагын араалап, анын узунун камчы сапка ченеп, дагы узунунан тилип алат. Араа аркылуу аны жумурулайт. (Сууга салып кайнатып жашытып, асты-үстү катуу немеге жаткырып, оор нерсени үстүнө бастырып коет). Эгер мүйүз жакшы катпаса, кайра мурунку нугуна түшүп, ийрейип кетет.
Камчынын кооздугу анын алаканын берүүдөн жана чегелөөдөн билинет. Ага эки кат калың булгаарыны тандап, өзүнчө үлгүдө салынып бычылып, четтери кайылып, ортосунан камчы өзөгү өткөрүлүп тагылат. Камчы сапка алакан шакекчелер, же көк аркылуу бекилет. Аны кандай түрлөнтүп жиберүү — ал устанын чеберчилигине байланышат.
Табылгы табыш кыйын. Камчы сап үчүн бук жыгачын пайдаланабыз. Бул жыгач бышык келет да, эч качан өңүн өзгөртпөйт. Азыр белек катары чыгып, дүкөндөрдө сатууда турган камчылардын сабы жоон жана кыска. Бүктөй кармаганда камчы өрүмү саптан беш-жети см. ашып туруусу керек.
Которуштуруу файлы
Которуштуруу файлы (Swap file, Своп файл) ...
Түшүндүрмө
Тез эске батпаган програмды жана берилиштердин бөлүктөрүн сактоо үчүн Windowsдо колдонулган катуу дисктеги жашыруун файл. Которуштуруу файлы жана физикалык (тез) эс виртуал эсти түзөт. Зарыл болгонго жараша Windows берилиштерди которуштуруу файлынан тез эске (аларды колдонуу үчүн) жана тескерисинче (жаңы берилиштер үчүн орун бошотуу максатында) аракеттенет. Которуштуруу файлы ошондой эле виртуалдык эс файлы деп дагы аталат.
Амазонка ойдуңу
Амазонка ойдуңу - Түштүк Америкадагы табигый аймак. Амазонка дарыясынын алабын ээлейт. Негизинен Бразилиянын, ошондой эле Колумбия, Эквадор жана Перунун аймагында. Аянты 5 млн км2ден ашык. Амазонкага Амазонка ойдуңу бүт, Гвиана (түндүгүндө) жана Бразилия (түштүгүндө) бөксөтоолорунун жапыз капталдары кирет. Ойдуң тектоникалык ийилүүдөн (синеклизадан) орун алган. Экватор алкагынын табигый ландшафты толук сакталган кенен түздүктөрдөн турат. Батыш Амазонкага накта экватордук ландшафт мүнөздүү. Мында жылдык жаан-чачын 3000 ммге чейин түшүп, дайыма суусу мол дарыялар көп, өсүмдүктөр менен жаныбарлардын эндемик түрлөрү бар экватордук токой (гилей) өсөт. Чыгыш Амазонка дөңсөөлүү (бийиктиги 350 мге жетет), дарыялары босоголуу, терең капчыгайлар менен агат. Жалбырагы күбүлмө токой басымдуу, айрым жеринде саванна кездешет. Калк сейрек отурукташкан, алар негизинен токой чарбасы, аңчылык, балык кармоо, ошондой эле дыйканчылык менен кесип кылат. Кен байлыктары марганец (Сьерра-ду-Навиу), калай (Рондония аймагы), алмаз жана алтын (Мадейра бассейни). Негизинен дарыялар аркылуу катташат. Амазонканын түштүк бөлүгүнөн Бразилиядагы эң чоң жол Трансамазонка автомобиль жолу өтөт.
Махаон
Махаон (лат. Papilio machaon, L. 1758) — сарала калдыркан, мунун эки түрчөсү бар: Маак махаону (лат. Papilio bianor), көгала калдыркан, Мероп махаону (P. meropii), Мероптун сарала калдырканы.
Сегментация
Сегментация (лат. segmentum - бөлүк) - тилде ар кандай кызмат аткарууда айтымдын бирдиктерге, тыбыштык жана маанилүү бирдиктик деңгээлге жиктелиши. Биринчи учурда Сегментация ар кандай деңгээлдеги фонетикалык бирдиктин, айтымдагы тыбыштык узундук бирдиктердин - фонема, муун, сөз, синтагма, айтым (фраза) белгилери катары, экинчиде лингвистикалык ар кандай деңгээлдердеги бирдиктердин андан да майда бөлүктөрдөн тура тургандыгын далилдөө үчүн ажыратуу (ассоциативдик талдоо) ыкмасы катары каралат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз тилинин лингвистикалык маалымдамасы. Б.:2015.-256 б. ISBN 978-9967-464-70-4
Икер Касильяс
Икер Касильяс Фернандес (исп. Iker Casillas Fernández) -  20-май 1981-ж. туулган испан Ла Лигалык Реал Мадрид клубу жана Испан улуттук футбол курама командасында ойногон дарбазачы, клуб жана испан курама командасынын капитаны. 2008-жылы Касильяс башында турган Испан улуттук курама командасы 44 жылдан бери багынта албаган Европа Чемпиондугун, андан соң 2010-жылы Испаниянын алгачкы Дүйнөлүк Чемпиондор наамын жеңип алды, ал эми Касильяс эки турнирдирдин эң мыкты дарбазачысы болду. 2012-жылы Европа Чемпионатынын финал оюнунда Испания Италияны 4-0 эсепке утуп, катарынан үч турнирдин жеңүүчүсү болду. Бул ийгиликке испандардан мурун эч ким жеткен эмес эле. Икер футбол тарыхындагы эң мыкты дарбазачылардын санына кирет. Өзүнүн жоош жана оор басырыктуу мүнөзү ага "Сан Икер", мындайча айтканда "Ыйык Икер" лакабына себеп болду. Касильяс катарынан үч ири турнирди жеңген команданын дарбазачысы жана капитаны болгон алгачкы футболист.
Касильяс Жылдын мыкты европалык футболисти деген наамга эки жолу көргөзүлүп, 2008-жылы төртүнчү орунду ээлеген, ал эми 2009-жылы эң көп добуш алган дарбазачы болду. 2009-жылдын аягында УЕФА жылдын командасы курамына катарынан үчүнчү жолу кирди. 2011-жылга карай Касильяс клуб деңгээлинде жана улуттук курама команда менен бардык чемпиондук наамдарды утуп алууга жетишкен абдан аз адамдардын санына кирет. 2010-жылы ал Астурия Принци берген Спорт сыйлыгына көрсөтүлгөн. 2010-жылдын 19-октябрында УЕФА Чемпиондор Лигасынын тарыхындагы эң көп жолу оюнга чыккан дарбазачы жана 2011-жылдын ноябрь айында испан улуттук курама командасынын эң көп жолу чакырылган оюнчусу болду.
Эзелки жылдар
Касильяс 1981-жылы 20-май күнү Мадрид автономиясына кирген Мостолес шаарчасында Билим берүү министрлигинин кызматкери Хосе Луис Касильяс жана чач тарач Мария дель Кармен Фернадес Гонсалестин үй-бүлөсүндө туулган. Ата-энеси экөө тең кичи мекени болгон Навалакрус, Авиладан чоң шаарга көчүп келген. Кичинекей кезинде Икер бир нече жыл Баск Өлкөсүндө жашаган, бирок ал дайым Мадридди өз кичи мекени катары көргөн. Касильястын Унаи аттуу Мостолесте орто жарымкоргоочуну ойногон иниси бар.
Бала кезинде, бир дем алыш күнү Икер атасы алдын ала айткан футбол матч жыйынтыктарын жазууга унутуп койгон, ошол күнү Икердин атасы бардык 14 оюндун эсебин туура тапкан эле. Алар божомол менен бир миллион евро утпай калган.
Реал Мадрид
2009-жылдын февраль айында Касильяс жыйырма жети жашында Пако Буйонун Реал Мадрид үчүн дарбазачы болуп 454 ойногон матч рекордуна жетип, ошондон бери Реал Мадрид тарыхындагы эң көп оюнга чыккан дарбазачысы болуп келе жатат. 2009-жылы жайкы трансфер терезеси маалында кээ бир испан ММклары Манчестер Сити дарбазачыны рекорд 129 миллион стерлинг фунту баасына сатып алууну каалайт деген кабарды тараткан. Анткени менен, клуб мындай сунуштар келди деген ушактарды четке каккан. Манчестер Юнайтеддин Касильяска кызыгуусу бар деген да ушактар болгон, бирок белгиленген бир баа ачык айтылган эмес. ММКлар башка Премьер-Лига клубдары менен байланыштыруусуна карабастан Касильяс өзүнүн балалыгынан бери ойноп келген клубдан "кетүү жөнүндө ой да жок" экендигин билдирген.
2009–10 сезонунда 4-октябрьда Севилья менен ойнолгон матчта Касильяс ажайып сэйв кылды: ал дарбазанын бир четинен экинчи четине чуркап барып, Диего Перотти бирге-бир чыгуусунда узаткан соккусун кайта урууга жетишкен. Оюндан кийин башка испан дарбазачылар Касильясты аябай макташкан, ал эми жана Англия курама командасынын дарбазачы Гордон Бэнкс да мактоо сөзүн айткан: "Касильястын рефлекстери укмуш. Эгер ал ушундай сонун ойногонун уланта берсе, футболдун бүткүл тарыхындагы эң мыкты дарбазачылардан бири болууга жетишет". Europa Press 2010-жылы Касильяс интернеттеги эң көп кеп болгон испан спортсмендердин экинчиси болду деп жазган. Vipnet360 компаниясы өткөргөн изилдөө Facebook, Twitter жана YouTube сыяктуу көпчүлүктүн сүймөнчүгүнө ээ сайттардагы маалыматтар боюнча өткөрүлдү.
2011–12 сезонунда Касильяс IFFHS "Мыкты Дарбазачы" наамын төртүнчү жолу алып, футбол тарыхында мындай ийгиликке жетишкен алгачкы дарбазачы болду.
2012-жылдын 22-январьда Атлетик Бильбао менен болгон кездешүү Касильястын Реал Мадрид үчүн 600-оюну болду.
2012-жыл 2-майда Реал Мадрид Сан-Маместе Атлетик Бильбаону 3-0 утуп, Касильяс бешинчи жана Рауль кеткенден бери капитан катары биринчи Ла Лига чемпиондук наамын жеңип алды.
Эл аралык турнирлердеги карьера
Азыркы маалда Касильяс испан курама командасына эң көп жолу чакыруу алган оюнчу болуп келе жатат. Алгачкы эл аралык деңгээлдеги профессионалдык оюну 2000-жылдын 3-июнунда өткөрүлгөн Швеция-Испания матчы (ошол маалда Икерге 19 жаш жана 14 күн толгон) болуп, ал эми Евро 2000де Касильяс оюнга чыкпаган оюнчулардан бири болду. 2002 Дүйнөлүк Чемпионатындагы испан курама командасынын тизмесине кирген Касильяс алгач Сантьяго Каньисарестин орун басары катары алынган. Анткени менен, Каньисарес ыксыз бир окуянын натыйжасында жаракат алуусунан улам турнирге катышуудан баш тартып, Икер команданын биринчи дарбазачысы болуп калууга мүмкүнчүлүк алды. 21-жашындагы Касильяс чемпионаттагы башкы дарбазачылардын эң кичүүсү болду. Ал Испаниянын турнирдеги жетишкендиктерине чоң салым кошту: 1/8 финалда Ирландия Республикасы менен матч жыйынтыксыз аяктаганынан берилген пенальтилердин экөөсүн тосуп, "Ыйык Икер" лакабын биринчи жолу уккан. 2002 FIFA Дүйнөлүк Чемпионатындагы Түштүк Корея менен 1/4 оюнунда Икер жасаган бир сэйв FIFA тарабынан футбол тарыхындагы эң мыкты 10 сейвдердин тизмесине орун алды.
Реал Мадридде бирге ойногон Рауль Eвро 2008ге чакыруу албаганынан улам капитандык повязка Икерге берилген. Ал D тобундагы Орусия жана Швеция менен ойнолгон матчтарга катышып, Греция менен болгон оюнунда эс алып, анын ордуна экинчи дарбазачы Пепе Рейна чыккан. 22-июнбда өткөн Испания-Италия 1/4 финал оюнунда негизги жана кошумча убакыт жыйынтыксыз аяктап, пенальти сериясында Касильяс Антонио ди Натале жана Даниэле де Росси аткарган соккуларды кайтарып, Испания пенальтиден 4-2 эсеп менен жарымфиналга жолдомо алды. Испания кийин 29-июньда өткөн финал оюнунда Германияны 1-0 уткан; ал эми Икер 1/4 финал, жарымфинал жана финалда өз дарбазасына гол киргизбей ойноду, группалык этапта Испания-Швеция кездешүүсүндө Златан Ибрагимович сайган гол Касильяс үчүн ушул турнирде өткөрүп жиберген эң акыркы гол болду. 2008-жылдын 29-июнунда Испания Германияны 1-0 эсепке жеңип, Икер Касильяс капитан катары УЕФА Европа Чемпионатынын кубогун көтөргөн алгачкы дарбазачы болду.
2008-жылы Касильяс Алтын топко номинация алган дарбазачылардан эң бийик орунду алды - ал Криштиану Роналду, Лионель Месси жана улуттук командада бирге ойногон Фернандо Торрестен кийин келип, 4-орунду ээлеген. Ошол эле 2008-жылы IFFHS Икерди дүйнөдөгү эң мыкты дарбазачы деп атады. Буга кошумча, ал футбол тарыхындагы мыкты дарбазачылардын тизмесинде Оливер Кандан ашып, үчүнчү орунга чыкты.
2009-жылдын 5-октябрында Дүйнөлүк Чемпионатка тандоо оюнунда Испания Бельгияны 5-0 эсебине утуп, Касильяс Андони Субисарретанын 56 "кургак" матч рекордуна жеткен, ал эми 9-октябрда Эстония менен кездешкен Испан улуттук курама командасынын кийинки оюнунда Икер Субисареттанын көрсөткүчүнөн ашып, Испания курама командасынын эң көп "кургак" матч өткөргөн дарбазачысы болду (мындай ийгиликке Касильяс улуттук команда менен 98-оюнунда жеткен, ал эми Субисаррета өз карьерасында улуттук курама команда үчүн 126 матч ойногон). Эки ай соң Касильяс улуттук курама командасы үчүн 100-матч ойноду жана испан футбол тарыхында эл аралык дэңгээлде мындай санга жеткен үчүнчү оюнчу болду, бул жетишкендик Испания-Аргентина жолдоштук оюнунда катталды.
2010-жылдын 11-июлунда испандар 1-0 эсепке Голландияны жеңип, капитаны Икер Касильяс болгон Испания улуттук курама командасы алгачкы жолу Дүйнө Чемпиондору болду. Ал эми Касильяс Дүйнөлүк Чемпионатты капитан даражасында жеңген үчүнү дарбазачы болду (мындай жетишкендик 1934-жылдын чемпиону италиялык Джанпьеро Комби жана 1982-жылы чемпион болгон Дино Дзофф ко да таандык). Ал турнирдин эң мыкты дарбазачысы катары тандалып Алтын Мээлейдин ээси болду. Түштүк Африкада болгон плей-офф оюндарында ал 5 "кургак" матч ойноп, 2 гана гол өткөрүп жана 1/4 финал оюнунда Парагвай соккон пенальтисин кайтарды. Финал оюнунда Икер 0-0 эсепте голландиялык Арьен Роббен эки жолу бардык коргоочуларды алдап өтүп, урган соккуларын да кайтарды.
2011-жылдын 15-ноябрында Испания Коста-Рика менен 2-2 эсепке ойногон матчка катышып, Касильяс Испания улуттук курама командасынына эң көп жолу чакырылган оюнчусу болду жана Андони Субисарретанын рекордун ашты.
2012-жылдын 29-февралындагы Испания Венесуэланы 5-0 эсеби менен утушунда Касильяс Эдвин ван дер Сардын 72 "кургак" матч рекордуна тең келди. 30-майда Испания Түшүк Корея менен 4-1 ойноду, ал эми Икер оюндун 82-мүнөтүндө Пепе Рейнанын ордуна чыкты. Бул оюнга чыгуу менен Касильяс улуттук курама команда менен 95 матчта жеңүүчү болуу жана өз атына дагы бир рекорд жазууну демек эле. 6-июньда Испаниянын Кытайды 1-0 утушу менен Икер эл аралык денгээлде 74 кургак матч өткөрүү рекордун койду.
Ал эми 2012-жылдын 1-июлунда ал улуттук курама команда менен 100 матчта жеңүүчү болуп чыккан алгачкы футболист болду да, ошол эле жылкы Европа Чемпионатында 509 мүнөт ичи гол киргизбегей, 494 мүнөттөн турган италиялык дарбазачы Дино Дзоффтун буга чейинки рекордун ашты жана жаңы рекордду өз атына жазды.
Демөөрчүлөр
2012-жылдын январь айында Касильяс adidas менен демөөрчүлүк келишимге кол коюп, бул фирма чыгарган Response дарбазачы мээлейин жана Predator бутсыларын кийүүгө макулдугун берди. Бул келишим Икердин көпкө созулган Reebok фирмасы менен өнөктөштүгүн аяктады. 2005-жылдын февраль айында Касильяс Reebok "Мен кандай болсом, ошонодоймун" аттуу бренддин бардык маркетинг иш-аракеттерин бириктирген ири жарнак кампаниясынын футбол жагындагы өкүлү болчу.
Жеке турмушу
2009-жылдан бери Икер Касильяс испан спорт журналисти Сара Карбонеро менен мамиле куруп келе жатат. Avenida Iker Casillas [Икер Касильяс көчөсү] - бул Испаниянын Мадрид автономиясындагы Мостолес шаарындагы көчө. 2011-жылдын 5-январында Avenida de los Deportes [Спорт көчөсү] аттуу көчө Мостолесте туулган Икер Касильястын урматына өзгөртүлгөн.
Кайыр-садага иштер
2011-жылы Икер Бириккен Улуттар Уюмунун Өнүктүрүү Программасынын Миң жылдыктын өнүгүү максаттары долбоорунун Ак Ниет Элчиси болуп дайындалды.
Серфинг
(Surfing- Серфинг). Тармактын бир орун барагынан башка баракты көрсөтүү аталат жана телевизордун бир каналынан экинчи каналына өтүүдө дистанттык (аралыктан) башкарууну колдонгон сыяктуу аткарылат.
Көк-Таш (Бакай-Ата району)
Көк-Таш — Кыргызстандын Талас облусунун Бакай-Ата районундагы айыл. Акназаров айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 657 киши (2009-жылы).
Корпоратив сайттары
Корпоратив сайттары (Corporative sites - Корпоративные сети). Интернетте фирмалардын виртуалдуу катышуусун жана алардын сунуштарын камсыз кылган сайттар:
Маникюр
Маникюр — колдун тырмактарын гигиеналык, косметикалык максатта тазалап багуу. Маникюрду 7 —10 күндө бир жолу жасоо талапка ылайык. Адегенде эски лактын калдыгын ацетон же атайын эриткич менен кетирип, тырмакты кайчы же кыпчуур менен каалаган узундукта кыскартат. Кыска, жоон манжалардын тырмагын узунураак, ичке манжалардыкын тегерек кылып алуу сунуш кылынат. Тырмак илинбес үчүн бир багытка өгөөлөө керек. Өгөөлөгөндөн кийин тырмактын тегерегин майлап, калакча менен терисин түртүп, аны жумшартуу үчүн манжаларды бир нече минута самындуу жылуу сууга малат. Анан суудан чыгарып, аарчып, жумшаган терини кичине кайчы менен, тырмактын кычыктарын курч кыпчуур менен кесет. Кокустан бир жерин кесип алса, суутектин өтө кычкылынын 30%түү эритмесине малынган кебез менен басып, анан йод сүйкөп коюу керек. Андан кийин манжанын учтарын кургата аарчып, тырмактарды лактайт. Жайкысын күнгө күйгөн териге ачык түстөгү лак жарашат. Узун тырмактарды түбүнө чейин лактоого болбойт. Эндүү тырмактын ортосун гана узун тилке түрүндө боёо сунуш кылынат. Тырмакты лактабай эле лимон ширеси менен же бир кесим замша же момозуйга бор сээп, тырмакты сүртүп, жалтыратууга болот. Бирок бор менен көп сүртүүдөн тырмак жукарып сынып кеткендиктен аны узакка колдонууга болбойт. Маникюр жасоодо санитария-гигиеналык эрежелерди сактоо зарыл. М. жасоочу аспаптар этил спирти же атайын эриткич менен дезинфекцияланат, аларды кайнатууга болбойт.
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Брандыс Анатолий Яковлевич
Брандыс Анатолий Яковлевич (12. 8. 1923-ж. т., Нижнеднепровск) - эки жолу Советтик Союздун Баатыры (23. 2. жана 29. 6. 1945), полковник (1956), аскер илимдин кандидаты. 1944-жылдан КПССтин мүчөсү. 1941-ж. июнда Советтик Армияга чакырылат. Аскер-авиац. учкучтар мектебин (1943) бүтүрөт. Улуу Ата Мекендик согуштун учурунда учкучтан 75-гвардиялык штурмалоочу авиаполктун эскадрильясынын командирине чейин көтөрүлгөн.
Брандыс душманга каршы 228-жолу учкан. Согуштан кийип Аскердик-аба академиясын (1950), Ген штабдын академиясын (1959) бүтүргөн. Брандыс Ленин ордени, 4 Кызыл Туу, 1-дараж.
Ата Мекендик Согуш, Александр Невский, Кызыл Жылдыз ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Мугалим мөңгүсү
Мугалим мөңгүсү — Кыргыз Ала-Тоосунун түндүк капталындагы өрөөн тибиндеги мөңгү Ала-Арча суусунун алабындажайгашкан. Уз. 6,2 км, аянты 4,4 км2, анын 0,6 км2 калың морена менен капталган. Башы деңиз деңгели 4840 м, этеги 3220 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийикт. 4140 м. Өткөн мезгилде Аксай мөңгүсүнүн оң кура-мы болгон; муз эрип чегинүүдөн өзүнчө мөңгүгө айланган. Азыр эки мөңгүнүн ор-тосунда корум таштар жатат. Фирн облусу Аламүдүн чокусунун (4895 м) түн. капта-лынан башталат. Мөңгүдөн башталган суу Аларчанын оң куймасы – Аксайга куят.
Терсера
Терсера (La Tercera) — деңгеели боюнча испаниядагы төртүнчү футболдук лига. Бул футболдук лига ар биринде 20, 21 жана 22 футболдук клубдардан турган 18 тайпадан куралып, баардыгы болуп 361 команданы түзөт.
Махероттор
Махероттор (лат. Macherotes) — чырылдак каскак жандыктардын Австралиядагы бир уруусу.
Амаль мунай кени
Амаль мунай кени ― дүйнөдөгү эң ири мунай кендеринин бири. Ливиянын түндүк-чыгышында, Сахара-Чыгыш Жерортолук деңиз мунай-газ бассейнинде жайгашкан. 1959-ж. ачылып, 1964-жылдан казып алынат. Мунайлуу аймактын аянты 800 км2дей. Мунайдын баштапкы өндүрүп алуу запасы 600 млн т. Мунай Сирт синеклизасынын чегиндеги ири антиклиналдык көтөрүлүүгө топтолгон. Ал кембрий-ордовиктин 3020 м тереңдикте жаткан кумдук тоотек катмары менен байланышкан. Мунайдын тыгыздыгы 845 кг/м3.
Парменид
Парменид (Х.Т.ч. 540—470-ж.ченде) — элей мектебинин башкы өкүлү. Ал Ксенофандын досу жана шакирти, ошондой эле Анаксимандрдын шакирти деп да эсептелинет.
Пармениддин окуусу
Пармениддин окуусу байыркы грек философиясында айлана-чөйрөдөгү дүйнөнү, жаратылышты метафизикалык түшүнүүнү баяндоого жасалган алгачкы аракет болуп саналат. Бытиенин мүнөздүү белгиси анын кыймылсыздыгы жана өзгөрүлбөстүгү деп эсептейт ал, анын жаралып, кайра жок болуп кетерин билдирген белгилер жок. Бул жерде Пармениддин позициясы Гераклиттин көз карашына карама-каршы келет. Парменид жактаган дүйнөнүн сүрөтү сезим органдарынын берген маалыматтарына ишенбөөчүлүктөн келип пайда болгон.
«Жаратылыш жөнүндө» поэмасы
Парменид жазган «Жаратылыш жөнүндө» деген философиялык поэмадан 160га жакын гана ыр сакталып калган, поэма эки бөлүктөн турат: «акыйкат жолу» жана «ой-пикирлердин жолу». Ой-пикирлердин жолу — бул сезимдик көрүнүштөр, дүйнөнү нерселердин өзгөрүлмөлүүлүгүн, алардын пайда болуп жана жок болуп турарын кабылдоочу сезим органдарынын маалыматтарына гана таянып түшүндүрүүчү ык. «Акыйкат жолунда» бул касиеттер четке кагылат, акыйкат жолу бизди акыл-эс менен аңдалып билине турган дүйнөгө алып барат. Сезимдик жана рационалдык таанымды айырмалап, Парменид, акыл-эс сезимден жогору турат деп эсептейт.
Бытие тууралуу
Сезим органдарынын маалыматтары көп учурда бизди алдап коёт, демек сезимдер анык билимдерди бере албайт. Анык жана талашсыз акыйкатка акыл-эс, акыл менен ой жүгүртүү гана алып бара алат. Ошондуктан акыл-эсте ой жүгүртүлгөндөр гана, анын пикири боюнча, бытиелик нерселер болуп саналат. Сезим кабылдоолорун Парменид бытиеге карама-каршы коёт. Пармениддин ой-пикирлер жолу жана акыйкат жолу бизге дүйнөнүн эки сүрөтүн: бирбүтүн жана түбөлүктүү бытие дүйнөсүнүн жана ой-пикирлердин дүйнөсү сымалдын сүрөтүн берет.
Жогоруда айтылгандардан Пармениддин философиясында рационализмдин агымы канчалык күчтүү экендиги көрүнүп турат. Анын пикири боюнча, ой — бул предмет жөнүндөгү ой. Ойломду, биз бытие эмес нерсе жөнүндө ойлонуп жатканыбызда да бытиеден бөлүүгө болбойт. Бирок, Парменид үчүн чындыгында бытие эмес нерсе жок, анткени бытие эмес нерсе — бул боштук, бош мейкиндик, демек, бытие эмес нерселер жок болсо, анда бош мейкиндик да болбойт, баардыгы нерселер менен толтурулган. Мындан төмөнкүдөй корутунду келип чыгат: эгерде бүткүл дүйнө, бүткүл мейкиндик нерселер менен толуп турган болсо, анда эч кандай көп сандаган нерселер да болушу мүмкүн эмес, анткени алардын ортосунда бир нерсени экинчи бир нерседен бөлүп турган бош аралыктар жок. Бул окуу дүйнөдө боштуктар (башкача айткандааба) бар деген Пифагорго каршы багытталган.
Пармениддин философиясынын баалуулугу
анын сезимдик жана рационалдык таанымды ажыратып бөлгөндүгүндө, анын анык жана анык эмес билимдер («ой-пикирлер жолу») жөнүндөгү түшүнүгүндө турат. Анын бул идеялары андан ары олуттуу даражада өнүктүрүлүп, азыркы мезгилге чейинки бир катар философиялык мектептерге таасирин тийгизген.
Колдонулган адабияттар
[http://www.bizdin.kg/elib/kitepter/pdf/philosophy_blinnikov.pdf Л. В. Блинников.Философтордун кыскача сөздүгү. - Б.: 1997, ISBN 5-900162-16-8]