cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Толедо
Толедо провинциясынын жана Кастилия-Ла-Манча автономия областынун адм. борбору. Тахо д-нын боюнда. Калкы 85 миң (2010). Металл буюмдарын жасоо (алардын ичинен корридага керектүү атрибуттар) кол өнөрчүлүгү өнүккөн. 68-кылымда вестготтор мамлекетинин, 11-кылымда эмирликтин, 1085-жылдан Кастилия жана Леон королдугунун, 1479-1561-ж. бириккен Испаниянын борбору болгон.
Рим циркинин, акведуктун, о. кылымдагы фортификациянын калдыктары сакталган. Дарбаза (9-12-к.), мечит, (10-к.), чиркөөлөр (ренессанс стилиндеги), собор (13-15-к.), Алькасар сепили (16-18-к.), Эль Греконун үй-музейи бар. 1986-ж. шаардын тарыхый борбордук бөлүгү Буткүл дүйнөлук мурастын тизмесине кирген. Туризм өнүккөн.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Темиржол унаасы
Темиржол унаасы – башкарууну транспорт жаатындагы аткаруу бийлигинин мамлекеттик органы жүзөгө ашырган жалпы пайдалануудагы транспорттун түрүнүн бири, өзүнө кирген өндүрүштүк жана социалдык багыттагы уюмдары бар бирдиктүү өндүрүштүк-техникалык топтолгу.
Энгден
Энгден (Engden) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Графство Бентхайм районуна кирет.
Калкы - 452 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 44,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 56 003. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Тайссинг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Гипоморфоз
Гипоморфоз (гипо... жанa гр. mогphe — форма, түр) — организмдин филогенездик өөрчүш жолу.
Кичинекей айымдар
"Кичинекей айымдар" (Little Women) — америкалык жазуучу Луиза Мэй Олкоттун (1832-1888) романы. Романдын түп нускасы эки том менен 1868 жана 1869-жылдары басылган. Олкотт китептерди басмаканачысынын суроо-талабы боюнча бир нече айда жазып койгон. Роман окурмандарды Марчтар үй-бүлөсүндөгү Мег, Жо, Бет жана Эми аттуу төрт эже-сиңдинин окуясына жетелейт. Автордун өзүнө жана үч эже-сиңдисине үстүртөн негизделген окуя төрт кыздын балалык кезинен тарта турмуш курганга чейинки окуяларын ийне-жибине чейин сүрөттөйт.
Киндсбах
Киндсбах (Kindsbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Кайзерслаутерн районуна кирет.
Кичинекей айымдар
"Кичинекей айымдар" дароо эле коммерциялык ийгилик жаратып, сынчылардын баасын алган, ал эми окурмандар болсо каармандар жөнүндө көбүрөөк билүүнү талап кылышкан. Олкотт тез эле экинчи томун бүтүрүп койгон (Бириккен Падышалыкта "Жакшы колуктулар" деп аталган жана бул аталыш Олкотт эмес басмаканачыдан чыккан). Ал да ийгиликтүү болгон. Эки том 1880-жылы бир эле чыгарма болуп, "Кичинекей айымдар" деген аталыш менен жарык көргөн.
"Кичинекей айымдар" романс, же таанып-билүү же болбосо эки максатта тең окулуп келген. Китеп байлыкка караганда изгиликти артык көргөн үй-бүлөлүк драма катары да окулуп келген менен гендердик чектөөлөрдү жакшы билген аялдар тарабынан жашоону буйтап өтүү каражаты катары да пайдаланылган. Сара Элберттин айтымында, Олкотт романтикалык балдардын окуяларын сезимтал романдардагы башка элементтер менен айкалыштырып, таптакыр башка форматтагы адабияттын жаңы түрүн жараткан. Элберт "Кичинекей айымдарда" бардык америкалык кыздын үлгүсү бар жана бир тууган Марч эже-сиңдилерде ар түрдүү аспекттер камтылган деп белгилеген.
Китеп эки жолу үнсүз тасмага жана ошондой эле төрт жолу үндүү тасмага 1933, 1949, 1978 жана 1994-жылдары ылайыкташтырылган. Төрт телесериал тартылып, экөөсү 1950-жылы Британияда, дагы эки аниме сериал 1980-жылы Жапонияда жарык көргөн. Ал эми музыкалык версиясы 2005-жылы Бродвейде ачылган. 1998-жылы америкалык опера версиясы эл аралык деңгээлде аткарылып, 2001-жылы АКШнын телеканалдарында көрсөтүү үчүн тартылып алынган.
Тегернзе (шаар)
Тегернзе (шаар) (Tegernsee) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Мисбах районуна кирет.
Толгонуу
Толгонуу, 1)материалдар каршылыгында – өзөк, вал ж. б-дын деформациясы; мында сырткы айлануу моменттеринин (кош күчтөрдүн) таасиринде туура кесилиштер өз ара толгонот. Толгонуу тегерек өзөктөрдө - жаныма жана нормалдуу чыңалууну пайда кылат. Толгонуу эркин жана кысылган болуп бөлүнөт; 2)математикадa - экинчи тартиптеги ийрилик - мейкиндик ийриликтин тийишип турган тегиздиктен четтөө чени. Йири сызыктын М чекитиндеги Толгонуусу мындайча аныкталат: N - ийри сызыктагы Мге өтө жакын болгон өзгөрмө чекит, ал эми Р - бурчу М жана N чекиттеринде ийри сызыкка тийип турган тегиздиктердин ортосундагы бурч. N чекити М чекитине чексиз жакындаган кезде P/As катышынын предели (мында As бул MN жаасынын узундугу) ийри сызыгынын М чекитиндеги Т-су деп аталат: о= Иш -. х->0 As
Тегернзе (шаар)
Калкы - 3889 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,77 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 82 132. Мэр — Петер Янсен.
Толгонуу
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Гиперкомплекстүү сан
Гиперкомплекстүү сан — кадимки комплекстуу сандарга Караганда кененирээк түшүнүктү берүүчү сандардын жалпыланышы.
Алардын үстүнөн жөнөкөй арифм. амалдарды жүргүзуп, көп өлчөмдүү мейкиндикте геом. процессти туюнтууга же кандайдыр физикалык закондордун сандык сүрөттөлүшүн берүүгө болот.
Калифорния (Кентукки)
Калифорния (Кентукки) (California) — Кентукки штатынын Кэмпбелл округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 86 киши. Болжолдуу аянты - 1.6 км². FIPS коду — 21-11872.
Гиперкомплекстүү сан
Гиперкомплекстүү санды колдонуу үчүн арифм. амалдар колдонулат. Аларды кошуп жанa кемитүүдө арифметиканын белгилүү эрежеси колдонулат, б. а. теңдеш компонент­тери өз ара кошулат же кемитилет. Көбөйтүүдө атайын эреже колдону­лат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Бакнэр (Миссури)
Калкы
2010-жылы калкы 2725 киши болгон.
Эткинсон (Нү-Гэмпшир)
Эткинсон (Нү-Гэмпшир) (Atkinson) — Нү-Гэмпшир штатынын Роккингэм округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 6751 киши. Болжолдуу аянты - 29.2 км². FIPS коду — 33-02340.
Крит-микен маданияты
Крит-микен маданияты – б. з. ч. 3–2-миң жылдыктарда Критте, Эгей архипелагында жана материктик Грекияда жашаган уруулардын маданиятынын шарттуу аталышы. Криттин б. з. ч. 3 – 2миң жылдыктагы тарыхын 20-кылымдын башында англиялык археолог Эванс алгачкы миной (3000–2200), ортонку миной (2200–1600) жана соңку миной (1600–1200) деп, 3 мезгилге бөлүүнү сунуш кылган. Алгачкы миной маданиятына энеолитке өтүү, жез куралды пайдалануу (болжол менен 2600-жылдан), турак жайдын пайда болушу, мал чарбасынын таралышы жана деңизде сүзүүнүн өнүгүшү мүнөздүү. Бул мезгилде уруулук түзүлүш бузула баштаган. Ортонку миной мезгилинде (2000-жылга жакын) айрым илимпоздордун пикирине караганда ассириялык Саргондун аскерлери Критти басып алышына каршы күрөштүн натыйжасында борбору Кносс болгон Крит мамлекети түзүлгөн. Зор жана кооз Кносс двореци анын күч-кубатын далилдейт. Бул убакта Критте пиктографиялык жазуу кеңири таралган. Соңку миной убагында б. з. ч. 1400-жылдагы күчтүү жер титирөөдөн Кносс двореци талкаланып, Эгей менен Жер Ортолук деңиздин чыгышында бийлик микендерге өткөн. Микен маданиятына дубалы көркөмдөлүп тургузулган падыша дворецтери мүнөздүү. Анын гүлдөгөн мезгили 16–13-кылымдарга таандык. Мында борборлошкон күчтүү бийлик өкүм сүргөндүгүн Пелопоннестин түрдүү аймагындагы, ал тургай Борбордук Грекияны Микен менен байланыштырган кыйма-чийме жолдор далилдейт. Б. з. ч. 13-кылымдын аягында Микен маданияты төмөндөй баштаган, курулуш токтоп, тышкы байланыш начарлаган. Ал Троя согушунун натыйжасы болушу ыктымал. Мындан тышкары б. з. ч. 12-кылымда Микенге басып кирген дорийлер дворецтерди талкалап, алгач пайда болгон кул ээлөөчүлүк Крит-Микен мамлекетин жок кылган.
Кан ичкичтер академиясы
Бул сериядагы биринчи китеп "Кан ичкичтер академиясы" 2007-жылы басылып чыгарылган. Андан кийин "Фросбит" 2008-жылы жарык көргөн. Сериядагы үчүнчү китеп "Көлөкөдөгү өбүшүү" дагы 2008-жылы чыгып, төртүнчү китеп "Убадаланган кан" 2009-жылы басылып чыккан. Бешинчи китеп "Байланган рух" жана алтынчы китеп "Акыркы курмандык" 2010-жылы жарык көргөн.2013-жылга карата китептер сериясы 35 өлкөдө 8 миллион нуска менен сатылган.
Сериядагы биринчи китеп тасмага ылайыкташтырылып, ага Марк Уотерс режиссерлук кылган. Ал эми тасмага тартылгандар Зои Дойч, Лүси Фрай, Данила Козловский, Олга Куриленко жана Габриэл Бирн. Тасма көрүүчүлөргө The Weinstein Company тарабынан 2014-жылдын 7-февралында сунушталган.
Кызыктуу фактылар
Тасманын сюжети китеп тарыхынан олуттуу айырмачылыктар бар. Китеп Елена блондинка болгон. Түгөлбай ук өлтүрүү максаты Степан да, бир тууганы жеген жок болушу керек эле. Сценаристы эмес, өзгөчө придерживались идея Лизы Джейн смит, стараясь адаптировать сериал астында телевизионный форматы.
Квиршид
Квиршид (Quierschied) — Германия Федеративдик Республикасынын Саар жеринде жайгашкан муниципалитет. Саарбрюкен районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Гипоплазия
Гипоплазия (гипо... жана гр. plasis — түзүү, пайда болуу), гипоге­незия — бүтүндөй организм же дене бөлүгүнүн, органдын, ткандын то­лук жетилбей калышы.
Курбанова Анаш (Итикулова)
Курбанова Анаш (Итикулова) (1949-ж. т., Ортарык айылы) - Кыргыз Республикасынын эл агартуу отличниги.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Раевдеги Саровдун ыйык Серафиминин урматына храм
Раевдеги Саровдун ыйык Серафиминин урматына храм Москванын Түндүк-Чыгыш административдик округунда жайгашкан православ чиркөөсү. Бул Medvedkovo метро бекетинен 10 мүнөт жөө жайгашкан. Үч күмбөздүү кирпич ибадаткана 1000 чиркөө үчүн арналган. Храмдын бийиктиги 43 метрди түзөт. Храмдын жалпы аянты 1100 чарчы. метр. Ибадаткана комплекси ошондой эле административдик жана чарбалык имараттарды, руханий жана билим берүү борборун жана чиркөө дүкөнү бар дарбазаны камтыйт. Ибадатканада китепкана бар, балдар жана чоңдор үчүн жекшембилик мектеп ачык, хор ийримдери, көркөм студия жана театралдык студия уюштурулган.
Курулуш
Курулуш иштери 2005-жылы башталган. Чиркөөнүн имараты 16-кылымдагы орус храм архитектурасынын мыкты салттары боюнча тургузулган. Жогорку курмандык чалынуучу жай Саровдук ыйык Серафимдин урматына, төмөнкү курмандык чалынуучу жай керемет жасаган Ликиянын Мира архиепископу Ыйык Николайдын урматына арналды.
Ыйык Николай күнү, 2014-жылдын 19-декабрында, крест салтанаттуу түрдө ыйыкталып, ийбадаткананын куполуна орнотулган.
Чакан ыйыктоо 2016-жылдын 30-июлунда болуп өттү.
Туга (Буздяк району, Башкыртстан)
Туга — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Сабаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 306 киши. Почта индекси — 452716, ОКАТО коду — 80217000000.
Раевдеги Саровдун ыйык Серафиминин урматына храм
Курулуш
Чоң ыйыктоо каадасы: 2017-жылдын 15-февралында Москва жана Бүткүл Россиянын Улуу Урматтуу Патриархы Кирилл концерт берди.
Темиржол унаасына караштуу жер
Темиржол унаасына караштуу жер – атайын жүктөлгөн милдеттерди аткаруу үчүн ишканалар менен мекемелердин туруктуу (мөөнөтсүз) пайдалануусуна бекер берилген мамлекеттик маанидеги жер. Т. у. к. ж-лерге темиржол менен анын бекеттерине караштуу жерлер (жанаша жаткан тилке менен кошо), ошондой эле коруу жана бекемдөө жабдуулары, курулуш, имарат ж. б. жолду андан ары өркүндөтүүнү эске алуу менен, колдоно жана оңдоп-түзөй турган жайлар да кирет.
Чирка (Кулой куймасы)
Чирка — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кулой дарыясынын сол жээгинен 53 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Уулуу Библия
"Уулуу Библия" (The Poisonwood Bible) — Барбара Киңсловердин 1998-жылы жарык көргөн бестселлер романы. Чыгарма Прайс аттуу миссионерлер үй-бүлөсүнүн 1959-жылы АКШнын Жоржия штатынан Бельгия Конгосундагы Кивлу дарыясына жакын жайгашкан Киланга кыштагына көчүп барганы тууралуу баяндайт.
Кабыл алынышы жана сыйлыктары
Мичико Какутани The New York Times гезитинде китепти "күчтүү" деп атап, бирок коомдук аллегориялар кез-кези менен "олдоксон" болуп калган деп жазган.
Жон Муллан The Guardian британ гезитине китеп тууралуу баяндама жазып, "окуясы эле эмес, баяндоо формасы да таң калаарлык" деген.
"Уулуу Библия" 1999-жылы "Орфандын китеп клубу" берүүсүнө тандалып алынган. Ошол эле жылы китеп Пулитцер сыйлыгынын фантастика категориясында финалист болгон. Ал 2000-жылы "Буке" сыйлыгын алган.
2016-жылдын мартында китеп BBC Radio 4 үналгысынын "Эң көп окулган китептер" берүүсүндө талкууга алынган.
Ингольдинген
Ингольдинген (Ingoldingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет.
Калкы - 2630 киши(2013-ж.). . Аянты - 44,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 26 062. Мэр — Карл Целлер.
Плисант Ридж
Плисант Ридж (Pleasant Ridge) — Мичиган штатынын Oakland округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2526 киши. Болжолдуу аянты - 1.5 км². FIPS коду — 26-64900.
Крокоит
Крокоит (грекче krjkos – саргыч күрөң) – хроматтар классына кирүүчү минерал. Химиялык формуласы Pb(CrO4). Курамында 69,06% PbO, 30,94% CrO3 бар. Моноклин системасында кристаллдашат. Өңү саргыч кызыл. Катуулугу Моостун шкаласы боюнча 2,5—3. С. салмагы 6. Курамында хром кездешкен ультранегиздүү тектерге жакын же алардын арасындагы полиметаллдуу (коргошун-цинк) кендердин кычкылдануу аймагында пайда болот.
Эферинген
Эферинген (Everingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 184 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 6,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 220. Муниципалитеттин башчысы — Герд Шютте.
Тең жарандык
Тең жарандык – биркатар өлкөлөрдүн конституциясына ылайык, жарандык алган негиздерине (ыкмаларына) карабастан, жарандар тең укукка, эркиндикке, милдетке ээ боло турган принцип. Негизинен бир катар мамлекеттерде накта (ошол жерде туулган) жарандар накталангандарга караганда кыйла кенен укуктарга ээ. Алсак, АКШда, Эстонияда, Филиппинде ошол жерде туулган гана жарандар өлкө президенти боло алат, Румыния менен Эстонияда накталанган жарандар жарандыктан ажыратылышы мүмкүн (кээ учурда). КРде Т. ж. принциби колдонулуудагы КР Конституциясы аркылуу бекемделген.
Adidas
Adidas Sport Performance (Performance)
Adidas Performance — спортчулардын машыгууларын жеңилдетүү үчүн жаңы технологиялар менен камсыз болгон компаниянын бир багыты.
Калхоун (Кентукки)
Калхоун (Кентукки) (Calhoun) — Кентукки штатынын МакЛин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 836 киши. Болжолдуу аянты - 1.8 км². FIPS коду — 21-11854.
Токулбаган материалдар
Токулбаган материалдар, мис., булалуу боз кендирди жип менен шыруу (түйүлүп көктөлгөн Токулбаган материалдар), булалуу массаны кийиз кылып басып, андан кийин алынган боз кендирди тиштүү ийне менен саюу (ийне менен көзөлгөн Токулбаган материалдар) ж. б. ыкмалар аркылуу даярдалат. Токулбаган материалдардан алынган буюмдар: килем, одеяло, кийимдер жана бут кийимди жылуулоо үчүн салынган ичиликтер ж. б. у. с., ошондой эле кагаз жасоочу машина үчүн нооту, чыпка ж. б.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Гипотенуза
Гипотенуза тик бурчтун каршысында жаткан тик бурчтуу үч бурчтуктун узун жагы.
Тик бурчтуу үч бурчтуктун калган эки жагы — катеттери.
Дагы кара
Пифагор теоремасы.
Эвон (Мэн)
Эвон (Мэн) (Avon) — Мэн штатынын Фрэнклин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 461 киши. Болжолдуу аянты - 107.5 км². FIPS коду — 23-02235.
Кинхайм
Кинхайм (Kinheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бернкастель-Витлих районуна кирет.
Гипотиреоз
Гипотиреоз(гипо... жана лат. thyreoidea — калкан бези) — калкан безинин начар иштеши.
Кинхайм
Калкы - 794 киши(2013-ж.). . Аянты - 9,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 31 068. Муниципалитеттин башчысы — Гүнтер Якоби.
Гипотиреоз
Гипотиреоз - микседеманын даана эмес формасы. Гипотиреоздун негизги белгилери; шалдыроо, бат чарчоо, көп уктоо, унутчаактык, кез алдынын жана беттин шишиши, теринин кургактыгы, чачтын түшүшү, заңдын катышы, зат алмашуунун төмөндөшү. Гипотиреозду дарылоодо гормондук дарылар колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Гипотпазид
Гипотпазид — заараны организмден айдап чыгаруучу венгр дарысы.
Толбухин Фёдор Иванович
Толбухин Фёдор Иванович (16. 6. 1894, Россия империясы, Ярослав губерниясы, Андроники кыш. - 17. 10. 1949, Москва) - Советтик Союз. Маршалы (1944), Советтик Союздун Баатыры (1965, өлгөндөн кийин). Жогорку командачылар курамынын курсун (1927, 1930), Фрунзе атындагы Аскер академиясын (1934) бүтүргөн. Биринчи дүйнөлүк согуш башталганда (1914) аскерге чакырылып, 1915-жылдан Түштүк-Батыш фронтунда рота, батальонго командалык кылган. Жарандык согушта Түндүк жана Батыш фронтунун аткычтар дивизиясынын командиринин кенже жардамчысы болуп, Кронштадт козголонун (1921) басууга, ак финндерге каршы согуштарга катышкан. Аткычтар корпусунда штаб начальниги (1934-37), Украинадагы аткычтар дивизиясынын командири (1937-38), Закавказье аскер округунда штаб начальниги (1938-41), Закавказье (1941), Кавказ (1941-42), Крым фронтторунун (1942) штаб начальниги. Сталинград аскер округунда аскер командачысынын орун басары (май-июль 1942), Сталинград фронтунда 57-армиянын (1942-43), Түндүк-Батыш фронтунда 68-армиянын (февраль-март, 1943). Түштүк (20. 10. 1943-жылдан 4-Украин фронту) жана З-Украина фронтторунун командачысы (март, 1943-май, 1944). Румыния, Болгария, Югославия, Венгрия, Австрияны бошотууга катышкан. 1943 ж. сентябрдан Болгарияда Союздук контроль комиссиясынын төрагасы, Румыния менен Болгарияда турган Түштүк аскер бөлүгүнүн башкы командачысы, 1947-жылдан Закавказье аскер округунун командачысы. СССР Жогорку Советинин II чакырылышынын (194649) депутаты. 2 Ленин, Жениш, 2 Кызыл Жылдыз, Ыйык Анна, Ыйык Станислав ордендери менен сыйланган. Югославиянын Элдик Баатыры, Болгар Эл Респ-нын Баатыры (өлгөндөн кийин).
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Гипотпазид
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Кроманьон адамы
Кроманьондуктар – азыркы турпаттагы соңку полеолиттик адамдардын (неоантроптордун) жалпылама аты. Франциядагы Кро-Маньон (Cro-Magnon) үңкүрүнүн атынан аталган. Дүйнөнүн бардык булуңбурчунан табылган сөөк калдыктары боюнча белгилүү. Эң алгачкылары 40 миң жыл мурда жашаган. Кроманьондуктар соңку полеолиттин ар кыл археологиялык маданияттарын түзүшкөн жана ошондой эле салттарды сактап келген.
Рентвертсхаузен
Рентвертсхаузен (Rentwertshausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан айыл. Шмалькальден-Майнинген районуна кирет.
Калкы - 314 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,48 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 66 055. Айылдын башчысы — Ханс-Дитер.
Энгельн
Энгельн (Engeln) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Дипхольц районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Эшланд (Нү-Гэмпшир)
Калкы - 2076 киши. Болжолдуу аянты - 29.8 км². FIPS коду — 33-02020.
Зассен-Трантов
Зассен-Трантов (Sassen-Trantow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Деммин районуна кирет.
Хазиман (Буздяк району, Башкыртстан)
Хазиман — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Сабаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 45 киши. Почта индекси — 452716, ОКАТО коду — 80217831006.
Зассен-Трантов
Калкы - 921 киши(2013-ж.). . Аянты - 45,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 52 098. Муниципалитеттин башчысы — Катрин Эггерт.
Хазиман (Буздяк району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Зассен-Трантов
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
Тең өкүлчүлүк
Тең өкүлчүлүк – ага ылайык, арбир депутат бир эле бийликтин өкүлчүлүк органына болжол менен бирдей сандагы шайлоочулар тарабынан шайланууга тийиш болгон шайлоо тутумунун принциби. Катмардык, топ кызыкчылыгынын, диний, этностук же аймактык өкүлчүлүк тутумунда Т. ө. чыгарылып салынат.
Курантаев Кадыш
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Боксхолм (Айова)
Боксхолм (Айова) (Boxholm) — Айова штатынын Бун округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.6 км². FIPS коду — 19-07750.
Калкы
2010-жылы калкы 215 киши болгон.
Тең өнөктөштүк мамиле
Тең өнөктөштүк мамиле – мамлекеттик жана коомдук турмушта бирдей шартта кызматташуу же биргелешип катышуу.
Бернхардсвальд
Бернхардсвальд (Bernhardswald) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Регенсбург районуна кирет.
Калкы - 5558 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 71,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 75 119. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Фишер.
Тегернхайм
Тегернхайм (Tegernheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Регенсбург районуна кирет.
Крокодилдер
Крокодилдер (лат. Crocodylia) – сууда жашоочу сойлоочулар түркүмү. Денеси кескелдирик сымал, узундугу 2–7 мге чейин, башы жалпагай, узун тумшуктуу. Көзү жана таноосу башынын үстүндө. Таноосу жана кулак тешиктери жапкак менен жабылган. Ооз көңдөйүндө экинчи таңдай өөрчүгөн. Куйругу узун жана бийик. Буттары кыска, күчтүү, сүзгүч жаргактары бар. Териси калың, мүйүз калкандар менен капталган, астында сөөк пластинкалар (остеодермалар) жайгашкан. Башка сойлоочулардан айырмаланып, Крокодилдердин жүрөгү төрт камералуу. Өпкөсү чоң, татаал түзүлүштө, табарсыгы жок. Клоакасы дайыма узунунан кеткен жылчык түрүндө, эркегинде жуп эмес жыныс мүчөсү болот. Крокодилдердин 3 тукуму бар: аллигаторлор, гавиалдар жана кадимки крокодилдер. Кадимки Крокодилдердин 3 уруусу, 15 түрү, анын ичинде узундугу 7 мге жеткен нил крокодили белгилүү. Суунун көлгө жана деңизге куйган жеринде, Түштүк-Чыгыш Азиянын деңиз жээктеринде, Малайя архипелагынын аралдарында, ошондой эле Түндүк Австралия жана Жаңы Гвинеяда узундугу 6 мге жеткен кыр жондуу крокодил кездешет. Крокодилдер тропик жана субтропиктин тузсуз көлмөлөрүндө таралган, кээ бири деңизге алыс сүзүп барат. Көбүнчө сууда болуп, түнкүсүн активдүү. Негизинен балыктар, суу омурткасыздары, ошондой эле куштар жана сүт эмүүчүлөр менен азыктанат. Нил жана кыр жондуу Крокодилдер адам үчүн коркунучтуу. Крокодилдердин ургаачылары тайыз жердеги кумга же саздагы чириндилер арасына 20— 100 катуу акиташ кабыктуу жумуртка тууйт. Көп түрү тукумуна кам көрөт. Крокодилдердин эти желет, териси үчүн (өзгөчө аллигаторлор) кармалып, саны кескин азайып, көп түрү жок болуп кетүү алдында турат. Кадимки Крокодилдердин 15 түрү Табиятты Коргоонун эл аралык союзунун (ТКЭС) Кызыл китебинде катталган. Бир катар өлкөлөрдө (АКШ, Япония, Куба ж. б.) Крокодилдер питомниктери бар.
Шала (Немнюга куймасы)
Шала (Шалта, Корда) — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Немнюга дарыясынын оң жээгинен 9 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 68 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сиддхарта
"Сиддхарта" (Siddhartha) — Херманн Хессенин 1922-жылы жазган романы. Романда ал Гаутама Будданын мезгилинде жашаган Сиддхарта аттуу кишини тапканы тууралуу руханий саякаты баяндалат. Хессенин тогузунчу романы болгон бул китеп немец тилинде, жөнөкөй жана лирикалык стилде жазылган. Чыгарма АКШда 1951-жылы басылып чыгып, 1960-жылдара таасирдүү болгон. Хессе чыгармасынын биринчи бөлүгүн Ромен Ролланга, ал эми экинчисин жээни Вилхелм Гундертке арнаган.
Сиддхарта сөзү санскрит тилиндеги эки сөздөн келип чыккан: siddha (жетишкен) + artha (изделген нерсе), экөө биригип "ал (болмуштун) маанисин тапкан" же "ал өз максаттарына жеткен" деген маанини билдирет. Чындыгында Будданын аты-жөнү өзү баш тартканга чейин Капилавастунун ханзаадасы Сиддхарта Гаутама болгон. Бул китепте Будда "Готама" деп аталат.
Кино версиялары
"Сиддхарта" аттуу тасма версиясы 1972-жылы жарык көргөн. Ага Шаши Капур тартылып, Конрад Рукс режиссерлук кылган.
1971-жылы вестерн мюзикл катары сюрреалисттик ылайыкташтыруусу Закария аталышы менен көрүүчүлөргө сунушталган. Жон Рубинштейн башкы ролду жаратып, Жорж Энглунд режиссерлук кылган. Дон Жонсон Говиндага барабар болгон Меттүнүн ролун аткарган.
Барнхарт (Миссури)
Барнхарт (Миссури) (Barnhart) — Миссури штатынын Джефферсон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 13.7 км². FIPS коду — 29-03394.
Калкы
2010-жылы калкы 6631 киши болгон.
Курамаева Токтокан
Курамаева Токтокан (1954-ж. т., Саргата айылы) - билим берүү отличниги.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Кромвелл агымы
Кромвелл агымы – Тынч океандын чыгышындагы экватордук каршы агым. Батышты карай багытталган Түштүк Пассат агымынын асты менен ага каршы (чыгышка) агат. Узундугу (Жаңы Гвинея тушунан Галапогос аралына чейин) 15 миң км, туурасы 300 кмдей. Кромвелл агымынын ылдамдыгы экватордо 140–170 см/секга чейин; агымдын өзөгү кээде экватордон 100 кмге чейин алыстап кетет. Океандын батышында 200 м, чыгышында 50 м тереңдикте, пассат шамалы басаңдаганда океан бети менен агат. Суусунун чыгымы 25 – 40 млн м3/сек. Америкалык океанолог – Т. Кромвеллдин ысмынан аталган.
Эхлиц
Эхлиц (Oechlitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мерзебург-Кверфурт районуна кирет.
Калкы - 562 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 11,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 88 275. Муниципалитеттин башчысы — Зигмар Бөме.
Орландодогу массалык өлтүрүү 2016
Орландодогу массалык өлтүрүү - 12-июнь күнү Америка Кошмо Штаттарынын Орландо шаарындагы кумсалардын клубунда октон каза болгондордун саны 50гө, жаракат алгандардын саны 53 адамга жеткен.Окту АКШнын 29 жаштагы Омар Матин аттуу жараны чыгарган. Ал 11-июндан 12-июнга караган түнү саат экилер чамасында клубга кирип, клубдагыларды аткылап баштаган жана 100дөй кишини барымтага алган. 3 саат өткөн соң полиция жардамга келип, клубдун дубалын тешип кирип, андагыларды бошотуп, кылмышкерди жок кылышкан. Полиция 29 жаштагы кылмышкер жалгыз болгонун жана өтө дыкаттык менен даярдык көргөнүн айтууда.Жоопкерчиликти Ислам мамлекети мойнуна алган.
Бул окуя АКШнын тарыхындагы эң көп массалык өлтүрүү болуп эсептелет.
Зассниц
Зассниц (Sassnitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан Шаар. Рүгөн районуна кирет.
Калкы - 10366 киши(2013-ж.). . Аянты - 46,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 61 035. Мэр — Дитер Хольц.
Токту
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Эффинхам (Нү-Гэмпшир)
Эффинхам (Нү-Гэмпшир) (Effingham) — Нү-Гэмпшир штатынын Кэрролл округуна караган АКШ шаары.
Кальверт Сити (Кентукки)
Кальверт Сити (Кентукки) (Calvert City) — Кентукки штатынын Маршал (Marshall) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2701 киши. Болжолдуу аянты - 36.0 км². FIPS коду — 21-12016.
Шэрман (Мэн)
Шэрман (Мэн) (Sherman) — Мэн штатынын Аростук округуна караган АКШ шаары.
Энгельшоф
Калкы - 751 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 19,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 59 015. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Дюе.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Инцигкофен
Инцигкофен (Inzigkofen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Зигмаринген районуна кирет.
Атлант Силкинди
Китеп дистопиялык Кошмо Штаттарды сүрөттөйт. Ал коомдогу эң белгилүү жана ийгиликтүү өнөр-жайчылардын көпчүлүгү маанилүү өнөр-жайлардын кулашына алып келе турган жаңы агрессивдүү эрежелердин киргизилишине жооп иретинде өз байлыктарын, ал түгүл өз элин таштап кетишет. Романдын аталышы титан Атлантты билдирет. Ал романда «дүйнөнү ийиндеринде кармап турган алп» деп сүрөттөлөт. Анын мааниси Франсиско д'Анкония менен Хэнк Рирдендин ортосундагы маектешүүдө ачылат. д'Анкония «алптын аракети канчалык чоң болгон сайын, дүйнө анын ийиндерине ошончолук оор болот» экенин көрүп Рирденден Атлантка эмне деп кеңеш берээрин сурайт. Рирден жооп бере албай калганда д'Анкония өзү «силкинди» деп жооп берет.
Инцигкофен
Калкы - 2904 киши(2013-ж.). . Аянты - 28,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 37 059. Мэр — Бернд Гомбольд.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 Шаардык районго бөлүнөт.
Атлант Силкинди
Рэнд сүрөттөгөндөй, «Атлант Силкинди» чыгармасынын темасы — бул кишинин болмуштагы акыл-эсинин ролу болуп саналат. Китеп бир нече философиялык темаларды изилдеп, натыйжада Рэнд алардан объективизмди иштеп чыккан. Муну менен чыгарма акыл-эсти, индивидуализмди жана капитализмди пропагандалап, мамлекеттик мажбурлоонун туура эмес экенин сүрөттөйт.
«Атлант Силкинди» китеби 1957-жылы жарык көргөндөн кийин ага негизинен терс ой-пикирлер айтылган. Бирок кийинки декадаларда туруктуу популярдуулугун сактап, ырааттуу түрдө сатылып турган.
Киркель
Киркель (Kirkel) — Германия Федеративдик Республикасынын Саар жеринде жайгашкан муниципалитет. Саарпфальц районуна кирет.
Калкы - 10034 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 31,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 10 0 45 115. Муниципалитеттин башчысы — Армин Хохленерт.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Кинценбург
Кинценбург (Kinzenburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 41 киши(2013-ж.). . Аянты - 1,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 249. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Хак.
Токтоткуч
Токтоткуч тормоз - машинанын жүрүү ылдамдыгын азайтуучу механизм же түзүлүш. Мех. (алардын ичинен пневматикалык же гидравликалык) жана электр энергиясы менен кыймылга келтиргичтүү болушу да мүмкүн. Тормоздоо адатта сүрүлүү күчү же магнит талааларынын өз ара аракеттениши менен ишке ашырылат.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Кромержиж
Кромержиж (чех тилинде Kroměříž) – Чехиядагы шаар. Злинский крайында. Морава дарыясынын өрөөнүндө жайгашкан. Калкы 29,4 миң (2009). Шаар алгач 1110-жылдан эскерилет. Шаар дубалдары (13-кылым), Ыйык Маврикий чиркөөсү (1260-жыл чен), ратуша, монета двору ж. б. сакталган. Гүл бакча, сүрөт галереясы, китепкана, музей архиви бар. Сепил жана бакча Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген.
Инел каган
Инел Каган — Экинчи Чыгыш Түрк Кагандыгынын үчүнчү каганы болгон.
Бийлик учурунда
Атасынын кампанияларына активдүү катышкан. Ал кичи каган болуп, атасынан 40 000 батыш канаты жоокерин алган, ошондуктан кытайлар аны 699-жылы Туокси Кехан деп аташкан.
711–712-жылдары мусулмандардын Мавераннахрды басып алуусу менен байланышкан салгылашууларга катышкан. 714-жылы бир тууганы Тоңа Тегин өлтүрүлгөн Бейтинге курчоого алууда да болгон.
Плэйнвэлл
Плэйнвэлл (Plainwell) — Мичиган штатынын Allegan округуна караган АКШ шаары.
Оливер Кромвель
Оливер Кромвель (Oliver Cromwell; 25-апрель 1599-жыл, Хантингдон, Англия королдугу — 3-сентябрь 1658-жыл, Лондон, Англиянын Шериктештиги) — Англиянын мамлекеттик, саясий жана аскердик ишмери, индепенденттер партиясынын жана Англис революциясынын жетекчиси. Парламенттик армиянын генерал-лейтенанты (1643—1650), лорд-генералы ( 1650—1653), Англиянын Шериктештигинин лорд-протектору (1653—1658)
Эски тавлар (Буздяк району, Башкыртстан)
Эски тавлар — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Тавлар айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 724 киши. Почта индекси — 452724, ОКАТО коду — 80217837001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Курамаев Жээнбай
Курамаев Жээнбай (1935-ж. т., Ленин колхозу) - СССР кесиптиктехникалык билим берүүсүнүн отличниги.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Теннесберг
Калкы - 1506 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 46,57 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 74 159. Муниципалитеттин башчысы — Макс Фөлькль.
Кромлех
Кромлех (бретончо crom – тегерек жана lech – таш) – чоң таштардан коргон сыяктуу тегерек тургузулган неолит жана коло доорлоруна таандык сыйынма курулуш жайлары. Бийиктиги 7 м келген таштар жерге орнотулуп, түрдүү диаметрдеги тегеректи түзөт. Ортосуна уруунун атактуу адамдары коюлган. Кромлех Америка, Улуу Британия, Франция, Скандинавия жана Кавказда кеңири таралган. Кыргызстанда анча чоң эмес тегерек тизилип коюлган таштар Кромлех деп аталат. Ал соңку темир доорунда пайда болуп, сак жана усундардын көрүстөндөрүндө көбүрөөк кездешет. Кромлехтин чыгышы күнгө сыйынуу салты менен байланыштырылат.
Тең шайлоо укугу
Тең шайлоо укугу – 1) төмөнкүдөй 3 шарттын болушун болжолдоочу шайлоо тутумунун принциби: а) арбир шайлоочу бирдей сандагы добушка (көбүнчө бир) ээ болууга тийиш; б) арбир депутат бирдей сандагы (болжол менен) шайлоочуларга өкүлчүлүк кылууга тийиш; в) шайлоочулардын мүлктүк, улуттук, диний же дагы башка белгилери (курий) боюнча бөлүнүшүнө жол бербөө. КРде бул принцип КР шайлоо мыйзамдары аркылуу бекемделген.
Берхтесгаден
Калкы - 7597 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 34,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 72 116. Муниципалитеттин башчысы — Франц Расп.
Кронциркуль
Кронциркуль – 1) буттарынын ортосундагы микрометрдик буралма менен жөндөлүп, диаметри 2–80 мм болгон айлана чийүүчү циркуль. 2) ченөөчү Кронциркуль – тетиктердин сырткы сызыктуу өлчөмдөрүн масштабдуу сызгычтын учу же калибри боюнча алынган өлчөмү менен салыштыруу үчүн пайдаланылуучу курал.
Болдуин (Айова)
Болдуин (Айова) (Baldwin) — Айова штатынын Джексон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.9 км². FIPS коду — 19-04330.
Рентендорф
Калкы - 423 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 11,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 077. Муниципалитеттин башчысы — Карла Кнолль.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Шойна
Шойна — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - АО деңиз орун алган. Дарыянын узундугу - 93 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
Теңата шайлоо
Теңата шайлоо – кандайдыр бир органга 2 же андан көп сандагы атаандаш талапкерлердин ичинен тандоо менен кызмат адамын шайлоо.
Токту сурамай
Токту сурамай - кыргыз элинин байыркы оюндарынын бири. Оюн тегиз жерде, мектептин спорт залында, аянтчасында ойнолот. Оюнга 13 жаштан жогорку 20-30 оюнчу катышат. Калыс оюнчуларды эки топко бөлүп, топ башчыларын дайындайт. Оюнчулар өздөрүнүн топ башчылары менен бирдикте уул балдар өздөрүнө Буудайык, Шумкар, Бүркүт ж. б., кыздар Ак кептер, Булбул, Лира ж. б. жашыруун аттарды коюшат. Калыс эки топтун оюнчуларын 10-15 м аралыкта бетме-бет кылып катарга тизип тургузат. Эки топтун аралыгына чек ташталып, ал «өзөн» деп аталат. Калыс топ башчыларына таяк кармаштырат. Оюнду биринчи баштоо укугуна ээ болгон топтун бир оюнчусу өзөндүн жээгине басып келет да: Эй эл-журт, бул агып жаткан эмне? - дейт. Экинчи топтун өкүлү: Ал биздин өзөн, деп жооп берет. Биринчи топтун оюнчусу: Мунун кечүүсү кайсы жеринде? - дейт. Экинчи топтун өкүлү: Эр азаматка бардык эле жери кечүү. Ошондон кийин биринчи топтун өкүлү ал өзөндөн бир буту менен оромпой тээп же аттап өтөт. Экинчи топко келгенде ал топтун өкүлү: Сага эмне керек, эмне издеп жүрөсүң? - деп сурайт. Биринчи топтун оюнчусу: Үйүмө конок келип калды эле, токту сурап жүрөм, дейт. Экинчи топтун өкүлү: Андай болсо тандап ал, бирок көзүн басып тур, дейт. Биринчи топтун оюнчусу экинчи топтун оюнчуларынын арасына келип, өзү каалаган оюнчуларды сенсиң деп, өзү каалагандай атты атап чакырат. Эгер биринчи топтун оюнчусу экинчи топтун оюнчусунун жашыруун атын туура таап алса, аны өз тарабына алып кетет. Эгер таппай калса куру кол кайтат. Андан кийин оюндун кезеги экинчи топко берилет. Экинчи топтун оюнчусу да биринчи топтун оюнчусундай эле иш жасайт. Ошентип, оюн улантыла берет. Оюндун акырында кайсы топтун оюнчулары өздөрүнө атаандаш топтун оюнчуларын көп алып кетсе, ошол топ утат. Бул оюндун төмөнкүдөй түрү да бар. Мында оюнчулар эки топ болуп, маңдай-тескей олтурушат. Бир топтун өкүлү экинчи топко келип токту сурайт. Ал олтурган оюнчуларды колтугунан көтөрүп, салмактуусун тандайт. Тандаган «токтусун» өз тобуна көтөрүп кетет. Ал оюнчу эч каршылык көрсөтпөшү керек. Кезек менен улам бир оюнчу келип, токтулардын эң оорун тандап кете берет; Бир топтун оюнчусу экинчи топко барып, бир оюнчунун көзүн эки алаканы менен басып туруп, өз тобундагы бир оюнчусунун жашыруун атынан айтып чакырат. Ал келип көзү басылган оюнчуну чекеге чертет да, кайра өз ордуна барып олтурат. Көздү басып турган оюнчу көзү басылган оюнчудан: Күзгүбү же таракпы? - деп сурайт. Ал оюнчу күзгү десе көзүн алаканы менен акырын сылайт, тарак десе бек сыдырып кетет. Андан кийин көзү басылган оюнчу, берки топко келип өзүн ким чекеге черткенин табышы керек. Туура тапса аны өз тобуна кошуп алат, таба албаса өзү ошол топто калат. Ошентип, оюн ушул тартипте улантылат.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Токтосунов Асан
Токтосунов Асан (22. 1. 1930-ж. т., Чүй району, Ак-Бешим айылы - 15. 5. 2014, Бишкек) - биолог, биологиялык илимдин доктору (1974), профессор (1975), КР УИАнын корр. мүчөсү (2000). КМПИни бүтүргөн (1952). Кыргыз ССР ИАнын Зоология жана паразитология институтунда кенже (1955-59), улук. (1959-63) илимий кызматкер, КМУда доцент (1963-88), 1988-жылдан зоология кафедрасынын башчысы. КРдин илимге эмгегин сиңирген ишмери (1995). Эмгектери негизинен Кыргызстандагы кемирүүчү жаныбарлар, алардын чарбалык мааниси, Теңир-Тоонун шартында амфибия жана сүт эмүүчүлөрдүн микрофизиологиялык бөлүнүпгү, экологиясы ж. б. маселелерге арналган. Даңк медалы менен сыйланган. «Кыргызстандын жаратылышы» аттуу түстүү окуу фильмин түзгөн. Омурткалуу жаныбарлардын экологиясы, экологиялык дитогенетика жана жалпы биология боюнча адис. бОтан ашуун илимий эмгеги, алардын ичинен 4 монография, 1 окуу китеби бар.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Эшенроде
Эшенроде (Eschenrode) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 147 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 4,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 210. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Бөттхер.
Камарго (Кентукки)
Камарго (Кентукки) (Camargo) — Кентукки штатынын Монтгомери округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 923 киши. Болжолдуу аянты - 5.4 км². FIPS коду — 21-12052.
Юнити (Нү-Гэмпшир)
Юнити (Нү-Гэмпшир) (Unity) — Нү-Гэмпшир штатынын Салливан округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1671 киши. Болжолдуу аянты - 96.3 км². FIPS коду — 33-77940.
Эрель
Эрель (Oerel) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Вюммдагы Ротенбург районуна кирет.
Калкы - 1869 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 33,70 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 57 035. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Ринге.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Затов
Затов (Satow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Доберан районуна кирет.
Калкы - 5601 киши(2013-ж.). . Аянты - 119,51 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 51 086. Муниципалитеттин башчысы — Эльфи Крүгер.
Курама уулу Турусбек
Курама уулу Турусбек (1900, Мазарсуу айылы - 1981, ошол эле жер) - коомдук ишмер; Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты (1959-63).
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Бирч Три (Миссури)
Бирч Три (Миссури) (Birch Tree) — Миссури штатынын Шеннон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.4 км². FIPS коду — 29-05734.
Калкы
2010-жылы калкы 634 киши болгон.
Кирбург
Кирбург (Kirburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 584 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,05 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 248. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Альфред Грайкс.
Токтосопиев Алымбай Молдокматович
Токтосопиев Алымбай Молдокматович (1953ж. т., Ысык-Көл областы, Ысык-Көл району, Чон Өрүктү айылы) - физик, физика-математика илимдин доктору (1999), профессор (2000). Пржевальск мамлекеттик педагогика институтун (1975), Кыргыз ССР ИАнын сейсмология институтунун аспирантурасын (1985) аяктаган. Пржевальск мамлекеттик педагогика институтунда улук лаборант, инженер, улук инженер, КР УИАнын сейсмология институтунда кенже, улук илимий кызматкер, лабор. башчы, КУУда кафедра башчысы, декан болуп иштеген. 2001-жылдан РУФИнин башчысы. Геофизика боюнча адис. 60тан ашык илимий эмгектин, алардын ичинен 3 монографиянын автору.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Порт Остин
Порт Остин (Port Austin) — Мичиган штатынын Huron округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 737 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 26-65680.
Инцлинген
Инцлинген (Inzlingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Лёррах районуна кирет.
Калкы - 2472 киши(2013-ж.). . Аянты - 9,48 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 36 043. Мэр — Эрих Хильдебранд.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 Шаардык районго бөлүнөт.
Эддисон (Мэн)
Эддисон (Мэн) (Addison) — Мэн штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Картамак (Буздяк району, Башкыртстан)
Картамак — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Тавлар айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 410 киши. Почта индекси — 452724, ОКАТО коду — 80217837002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Тендер
Тендер (англ. tend – тейлөө) – 1) жазуу жүзүндөгү сунуш (өзгөчө баалуу кагаздарды сатып алууда) билдирүү, оферта же оферта жасоого чакыруу (м.: жеткирип берүүчүлөрдү белгиленген талаптарга жооп бергидей товар же жабдууларды сунуш кылууга чакыруу); 2) тооруктун (адатта эларалык) түрү, жабдуулар базарында тапшырыкты жайгаштыруунун же комплекстүү объектерди куруу үчүн подрядчыларды тартуунун жана тендердик документтерде камтылган критерийлерге алардын шайкеш келиши көз карашында оферталардын мелдеши түрүндө болгон башка иштерди аткаруунун конкурстук таризи; 3) товарды тез орундалуучу келишим боюнча алып келип берүү ниети жөнүндө кабарлоо; 4) товарга карата суроо-талаптын же өздүк чыгымдардын деңгээлинен улам келип чыкпаган, баарыдан мурда атаандаштар гана аныктап коюушу мүмкүн болгон баадан чыгуучу уюм сунуштаган баа.
Күндөлүк (роман)
"Күндөлүк" (The Notebook) — америкалык роман жазуучу Николас Спаркс тарабынан 1996-жазылган романтикалык роман. Роман 2004-жылы окшош аталыштагы тасмага ылайыкташтырылган. Индиянын Болливуд тасмасы болгон "Zindagi Tere Naam" да ушул чыгармага негизделип тартылып, анда Митхун Чакраборти катышкан.
Ылайыкташтырылышы
Роман окшош аталыштагы тасмага 2004-жылы ылайыкташтырылып тартылган. Индиянын Болливуд тасмасы болгон "Zindagi Tere Naam" да ушул чыгармага негизделип тартылып, анда Митхун Чакраборти катышкан. "Niyoti" аттуу бенгал тилиндеги тасманын сюжети "Күндөлүктөн" эргүү алып жаралган.
Романдын негизинде телесериал Тодд Графф тарабынан иштелип чыгууда. Графф Спаркс жана Тереза Парк менен биргеликте сериалдын Warner Bros. Television жана Nicholas Sparks Productions компаниялары үчүн өндүргөн башкы продюсерлери болуп саналат.
Тендердик (иргөө-сынак) документ
Тендердик (иргөө-сынак) документ – иргөө-сынак тапшырыгын, анын шарты менен соодалашуу тартибин даярдоо үчүн сатып алуучу уюм тарабынан жеткирип берүүчү (подрядчы) уюмга берилүүчү документтер топтому.
Киргизка (Томск)
Киргизка — Томск Областындагы айыл, Калкы — 117 адам (1 августь 2012).109 Адам. (1 январь 2015) Көчөлөрү: Некрасова, Новая, Новостройка, Тимофеева, Хутор. Почтовый индекси — 634015.
Клайнблиттерсдорф
Клайнблиттерсдорф (Kleinblittersdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саар жеринде жайгашкан муниципалитет. Саарбрюкен районуна кирет.
Камберлэнд (Кентукки)
Калкы - 2611 киши. Болжолдуу аянты - 11.9 км². FIPS коду — 21-19108.
Клайнблиттерсдорф
Калкы - 12403 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 27,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 10 0 41 514. Муниципалитеттин башчысы — Штефан Штрихерц.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Түндүк жаркырагы
"Түндүк жаркырагы" (Northern Lights) (Түндүк Америкада жана башка өлкөлөрдө Алтын компас катары белгилүү) — Филип Пулмандын жаш өсүрүмдөргө арналган фэнтези романы, 1995-жылы Scholastic UK тарабынан басылып чыгарылган. Параллелдүү ааламда болуп өткөн окуяда Лира Белакванын Арктикага дайынсыз жоголгон досу Рожер Парсловду жана сыйкырдуу "Чаң" затынан тажрыйба жүргүзүп жүргөн абактагы абасы лорд Азриелди издеп сапарга чыкканы тууралуу баяндалат.