cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пенцберг
Пенцберг (Penzberg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Вайльхайм-Шонгау районуна кирет.
Калкы - 16 262 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 25,73 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 90 141. Мэр — Ханс Муммерт.
Инновациялык ишмердик
Инновациялык ишмердик – колдонмо изилдөөлөрдү, эксперименттик иштеп чыгууларды камтыган инновацияларды түзүү, аларды өндүрүшкө даярдоо жана ишке киргизүү процесси, ошондой эле инновацияларды түзүүнү камсыз кылуучу ишмердик илимий-техникалык кызмат көрсөтүүлөр, маркетингдик изилдөөлөр, кадрларды даярдоо жана кайрадан даярдоо, уюштуруучулук жана финансылык ишмердүүлүк (кыскасы Кыргыз Республикасындагы өндүрүштүк-инновациялык ишмердик).
Шакиров Азизбек Бакаевич
Шакиров Азизбек Бакаевич (13. 1. 1963ж. т., Вишкек) - вет. илимдин доктору (2006). К. И. Скрябин атындагы КАЧИни (1984), И. Арабаев атындагы КМПУну (2004) бүтүргөн. 1984-88-ж. Чүй обл-нун Кочкорбаев атындагы колхоздо ветврач, 1989-90-ж. Кыргыз ветеринария ИИИде илимий кызматкер, улук илимий кызматкер, 1990-93-ж. «Кыргыззооветснабпром» бирикмесинде төраганын орун басары, төрагасы (1993-95), КРдин Айыл чарба жана азык-түлүк министринин орун басары (1995-96), 1996-2001-ж. Бишкек эт комбинатынын директору, 2001-04-ж. КР Өкмөтүнүн алдындагы Антимонополиялык саясат мамлекеттик комиссиясында төраганын кеңешчиси, 2004-06-ж. КР Өкмөтүнүн алдындагы Антимонополиялык саясат мамлекеттик департаментинин директорунун кеңешчиси, Антимонополиялык саясат жана конкуренцияны өрчүтүү боюнча улуттук агенттиктин директорунун кеңешчиси, К. И. Скрябин атындагы Россия гельминтология институтунда (Москва ш.) Борбордук Азия боюнча эксперт (2007-14), 2014-жылдан КРдин Өкмөтүнүн алдындагы Ветеринария жана фитосанитариялык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекдиясынын директору болуп иштейт. Паразитология боюнча адис. 100дөн ашык илимий эмгеги, а. и. 2 момнографиясы, 4 китеби жарык көргөн, 2 патенттин автору.
Тектонофизика
Тектонофизика – тектониканын бир тармагы; жер кыртышында тектоникалык кыймылдардын физикалык шарттарын, өзгөрүшүн, башка түргө өтүшүн, кыймылдардын пайда болуу шартын, катмарлардын бүктөлүү жана жарылуу себептерин изилдейт. Анткени, жер катмарын түзүүчү тоо тектердин физикалык, механикалык, динамикалык касиеттери катуу заттардын физикалык закондоруна баш ийет. Ошого жараша реология, катуу заттардын физикасы, гидродинамика сыяктуу илимдер айрым физикалык жана геологиялык маселелерди биргелешип чечет. Тектонофизика кээде геомеханика деп да аталат. Терминди 1954-ж. советтик геологдор В. В. Белоусов менен М. В. Гзовский киргизген.
Мэдвэй (Массачусетс)
Мэдвэй (Массачусетс) (Medway) — Массачусетс штатынын Норфолк (Norfolk) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 12 752 киши. Болжолдуу аянты - 29.9  км². FIPS коду — 25-39975.
Салыштырма баа
Салыштырма баа - ар бир мезгилдеги өндүрүш көлөмүн, товар жүгүртүүнү жана башка экон. көрсөткүчтөрдү акчалай салыштыруу үчүн шарттуу түрдө база катары алынган (белгилүү бир жылда) баа.
Рөтгесбюттель
Рөтгесбюттель (Rötgesbütte) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Гифхорн районуна кирет.
Калкы - 2294 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 51 023. Муниципалитеттин башчысы — Андрé Ломан.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 1 шаардык районго бөлүнөт.
Шаңкөл өрөөнү
Белалманын этектери ж-а Ноокат түздүгү м-н чектешет. Уз. 30 км, туурасы 2–10 км. Орт. бийикт. 1400 м, эң бийик жери 2600 м. Өрөөн тектон. Кыймылдан пайда болгон. Түш. капталы тик, жалама аскалуу, батыш ж-а чыгыш капталдары өтө тилмеленген. Түндүгү кууш, чыгышы жайык келип, байыркы мореналар, тепши сымал ойдуңдар, чуңкурлар, корум таштар басымдуу. Июлдун орт. темп-расы 20–24°С, январдыкы —7...—10°С; жылдык жаан-чачыны 300–500 мм. Кургак талаа (1300–1400 м), талаа (1400–1800 м), арчалуу токой (1800–2000 м), шалбаа (2600 м-ден жогору) ландшафттары мүнөздүү.
Вилладж оф Гэйнес
Вилладж оф Гэйнес (Village of Gaines) — Мичиган штатынын Genesee округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 366 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — ?.
Телантроп
Телантроп (грекче telos аягы, бүтүшү; antro-pos – киши) – адамга окшош маймылдардын (примат) жогору өнүккөн формасы. Телантроптун сөөк калдыктары 1949–52-жылдары Сварткранс үңкүрүнөн (TAP) табылган. Археологдордун пикири боюнча болжол менен мындан 700–800 жыл мурда жашаган. Тиштери жана жаак сөөктөрүнүн жайгашы питекантроп менен жакындыгы бар экенин көрсөтөт.
Старцино (Бир району, Башкыртстан)
Старцино — Башкыртстандын Бир районундагы айыл, Калинников айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 279 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Чоң Аксуу өрөөнү
Чоң Аксуу өрөөнү - Күнгөй Ала-Тоонун борб. бөлүгүнүн Ысык-Көлдү караган бетинде.
Кожомкулдун күмбөзү
Кожомкулдун күмбөзү - Суусамырда Кожомкул кыштагынын чыгышында, Жоо-Жүрөк тоосунун этегиндеги дөңдөн орун алган. Аны 1956-ж. Өтөбай уулу Исабек тургузган. Күмбөз ылай кыштан тургузулгандыктан урап, бузулуп калган. Кожомкул балбандын 1989-ж. өткөрүлгөн 100 жылдык мааракесине карата кайрадан калыбына келтирилип, оңдолгон. Бирок 1992-ж. Суусамыр жер титирөөсүндө кайрадан урап калган.
Чоң Аксуу өрөөнү
Кемин-Челек тоо тоомунан чыгышты карай Кырчын ойдуңуна чейин 35кмге созулат. Таманы деңиз деңг. 1800–3300 м бийик жайгашып, туурасы 4 км чамасында. Геол. структурасы — неоген төртүнчүлүк мезгилдин төмөн ийилген грабенойдуң. Рельефтин түзүлүшү татаал. Өрөөндүн жогорку бөлүгү (Ишенбулак куймасына чейин) — мөңгүнүн аракетинен пайда болгон, уз. 15 кмге жеткен тепши сымал өрөөнчө. Анын таманы кенен ж-а түз, суунун агымы б-ча бир аз эңкейиш. Аюутөр куймасы куйгандан кийин өрөөндүн оң жак жээги суунун нугунан 200–250 м көтөрүңкү келип, 12 км аралыкта кенен (2–3 км), жантайыңкы аймакты түзөт. Мында байыркы мөңгүнүн аракетинен пайда болгон көл, дөбөлүү рельефтин татаал формалары кеңири тараган. Өрөөндүн Ишенбулактын чатынан төмөнкү бөлүгү суунун тилмеленишинен пайда болгон. Мында төртүнчүлүк мезгилдин тектирчелери кездешет. Алардын структуралык түзүлүшү 1911-ж. Кемин жер титирөөсүнүн натыйжасында дөбөлүү чуңкурларга айланган. Оёңдордо карагай токою м-н курчалган кооз көлдөр бар. Жайында анда туристтер эс алышат. Көлдөн төмөн Чоң Аксуу (5 км аралыкта) кууш капчыгай аркылуу агып, Ысык-Көл өрөөнүнө чыгат. Өрөөндөгү мөңгүлөрдүн жалпы аянты 48,9 км2. Голоценде мөңгүнүн аянты 1,4 эсеге чоң болгон; төртүнчүлүк мезгилдин башталышында 86 км2 болсо, ортосунда азыркы мөңгүнүн аянты 3 эсеге чоң болуп, уз. 15 кмге жеткен. Өрөөндүн климаты континенттик, жайы салкын, кышы карлуу ж-а суук. Деңиз деңг. 1800–2600 м бийиктикте кара топурак басымдуу болгон шыбактуу кылканактуу талаа, 2500–3100 мде күңүрт түстөгү тоо токой топурактуу карагай, арча, бетеге, каракыяк, шалбаа өсүмдүктөрү, 3100–3600 мде бетеге, шибер, доңуз сырттуу субальп шалбаасы, 3500–3700 мде альп шалбаасы, 3700 мден эңилчек, сейрек майда гүлдөр ж. б. өсөт, алар нивалдык-гляциалдык ландшафт м-н алмашат. Өрөөн жайкы ж-а кышкы жайытка эс алууга (рекреацияга)пайдаланылат.
Кожомкулдун күмбөзү
1997-ж. Суусамыр айыл өкмөтунун төрагасы С. Төралиев демилге көтөрүп, аны Жайыл районунун акими К. С. Сыйданов колдоп, күмбөз кайра мурунку калыбына келтирилген, сейсмикалык пояс куюлуп, эшиги түштүктү каратылып, чарчы формасында бышкан ак кыштан (силикат) тургузулган. Негизин бетон түзүп, ал сыртынан кызгылт таш менен капталган. Бийиктиги кумпасы менен 5,3 м.
Алгач күмбөздө арабча жазуу болгон, аны Ишенаалы молдо жазган. Кийинчерээк жок болуп кеткен. Күмбөздун алдыңкы эки бурчу жылдызчалары бар соколоктор менен кооздолгон. Эшигинин үстүнө гранит такта орнотулуп, ага Кожомкулдун аты-жөнү, туулган жана өлгөн жылдары жазылып коюлган.
Фөльпке
Фөльпке (Völpke) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бөрде районуна кирет.
Кожомкулдун күмбөзү
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Фөльпке
Калкы - 1460 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 515. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Смолин.
План
План (латынча planum – тегиздик) – 1) топографияда – жер бетинин бир бөлүгүнүн шарттуу белгилер менен тегиздикке (1:10000 жана ири масштабда) түшүрүлгөн чиймеси; 2) архитектурадa – кандайдыр бир курулманын же имараттын (же кабаттарынын биринин ж. б.), калктуу конуштун же анын бир бөлүгүнүн горизонталь проекциясынын белгилүү масштабдагы графикалык сүрөтү; 3)геометрияда горизонталь проекция, кандайдыр бир мейкиндиктик фигуранын бардык чекиттерин ортогоналдык проекциялоо аркылуу алынган горизонталь тегиздиктеги проекциясы; 4) алдын ала белгиленген тартип, кандайдыр бир программаны ишке ашыруунун, иш аткарууңун, иш-чараларды жүргүзүүнүн ырааттуулугу; 5) кандайдыр бир иштин, баяндаманын (доклад, пьеса ж. б.) алдын ала ойлоштурулушу, долбоору, негизги багыттары; 6) бир нерсени кароо, түзүү, ага ылайыктуу иш жүргүзүү ыкмасы; 7) искусстводо объектилерди сүрөткө жайгаштыруу - алдынкы, ортонку, арткы План жана алардын өлчөмдөрү – ири, чакан План (кинематографиялык План); 8) экономикадa – бүтүндөй экономикалык системанын, өлкөнүн, региондордун, тармактардын, ишканалардын, фирмалардын чарбасынын келечекке белгиленген абалынын сыпатталышы, модели. План пландык мезгилдин аягына системанын абалын мүнөздөгөн көрсөткүчтөрдү камтыйт, белгиленген чектерге жетүүнүн жолдоруя, ыкмаларын, ал үчүн зарыл болгон ресурстарды аныктайт. Экономикалык План келечектик [узак (10–15 жыл) жана кыска (3–5 жыл) мөөнүттүү] жана күндөлүк (1 жылга чейинки), директивалык (сөзсүз аткарылууга тийиш) жана индикативдик (кенеш берүүчү, болжолдоочу) болот.
Вальддорфхеслах
Вальддорфхеслах (Walddorfhäslach) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Ройтлинген районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 Шаардык районго бөлүнөт.
Теле...
Теле... (грекче tele – алыскы, ыраак) – 1) татаал сөздөрдүн биринчи бөлүгү; ыраактыкты, алыс аралыктагы аракетти түшүндүрөт (мисалы, телеграф; 2) телекөрсөтүү менен байланыштуулукту туюндурган бөлүгү.
Висмансдорф
Висмансдорф (Wißmannsdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 756 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,72 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 501. Муниципалитеттин башчысы — Рудольф Винтер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Лаутербах (Вартбург)
Лаутербах (Вартбург) (Lauterbach (Wartburgkreis)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Вартбург районуна кирет.
Калкы - 651 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 63 049. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Хазерт.
Бугу жана сарыбагыш урууларынын чабышы
Бугу жана сарыбагыш урууларынын чабышы ― XIX кылымдын 50-жылдарында азыркы Кыргызстандын түндүгүндө өткөн саясий окуя. Анын негизин бул эки кыргыз урууларынын өз ара жер жана бийлик үчүн күрөшү түзгөн. Жаңжалдын чагылышына 1854-жылдары Сары багыш уруусунун Бугу уруусуна болгон ичи тарлыгы күчөп, Ормон хан Ысык-Көлгө кызыгып, саяк Алыбекти шылтоо кылып, бир атанын (Кылжыр) тукумдары болбостон, согуш баштайт.
Тарыхы
Ормон хан калың кол топтоп, тынч жаткан Бугу элине кол салды, бирок бугудан чыккан кыраан баатыр эр Балбай бугу элинин эр азаматтарын топтоп, азыркы Шаты айылынын тушунда каптап келип жаткан сары багыштарга туруштук берип, утуп, көптөгөн сары багыштарды олжого алган. Качып бараткан Ормон ханды, Балбай баатыр табарсыка сайып жарадар кылат. Эртеси күнү Ормон хан өз кызынын (Боромбайдын келини) колунда каза тапкан.
1855-жылы 17-январда бугу уруусунун өкүлдөрү Россиянын букаралыгын кабыл алгандыгы жөнүндө ант берген, алардын башчысы болуп Боромбай дайындалган. Ушундан соң бугу жана сарыбагыш урууларынын чабышын басуу үчүн ордо бийликтери өз элчилери, өкүлдөрүн, чакан кошуундарын жибере баштаган. Ортого Жантай да салынган.
Интернеттик шилтемелер
...
Дубай - Ростов-на-Дону 981 каттамындагы кырсык
Ростов-на-Дону шаарында, Дубайдан учуп келген учак аба майданына коно албай, 62 адам каза тапкан анын ичинен төртөө жаш балдар болгон Учактын ичиндеги 55 жүргүнчү жана экипаждын 7 мүчөсү каза болуп. Кырсыкка учураган Boeing-737-800 үлгүсүндөгү учак дубайлык "FlyDubai" компаниясына таандык болгон. Алдын ала маалыматтарга ылайык, учак аба майданына коно албай, экинчи жолку аракетинде аэропорттун аймагына кулап, жарылган. Айрым эксперттердин айтымына караганда, учактын күйүүчү майы түгөнүп, кырсык ошол себептен да болушу мүмкүн. Себеби учак аба ырайына байланыштуу коно албай, абада көп убакыт болгону болжолдонуп жатат. Каза тапкан жарандардын көбү орусиялыктар болгон.
Альтварп
Альтварп (Altwarp) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Иккер-Рандов районуна кирет.
Калкы - 565 киши(2010 жыл). Аянты - 32,51 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 62 002. Муниципалитеттин башчысы — Ренате-Ангелика Еннрикке.
Кожомкул музейи
Кожомкул музейи 1989-ж. июлда Кожомкул Каба уулунун 100 жылдык мааракесине арналып, Кожомкул кыштагында уюштурулган. Музейдин имараты мурунку 8-Март колхозунун комсомол уюмунун жана колхоз башкармасынын төрагасынын демилгеси менен курулган. Музейдин жалпы аянты 80 м2, 4 бөлмөдөн турат. Анда 1500дөн ашык экспонат бар.
Болтон (Миссисипи)
Болтон (Миссисипи) (Bolton) — Миссисипи штатынын Hinds округуна караган АКШ шаары.
Кожомкул музейи
Музей экспозициясына Кожомкулдун ичиги, чепкени, шымы, устачылык аспаптары (көөрүк, балта, чот), мергенчилик курал-жарактары, урунган идиштери, кол жазмасы, черткен комузу, жалаң күмүш менен көркөмдөлүп, казак зергери белекке берген ат жабдыгы, өмүр жолуна байланышкан тарыхыйархивдик фото сүрөттөр, живопистик сүрөттөр менен документтердин көчүрмөлөрү коюлган. Ошондой эле балдары, неберелери, байбичеси, тели-теңтуштары, курдашы Исабек устанын да сүрөттөрү, урунган буюмдары коюлган. Музей алдына Кожомкул көтөргөн таштар (Жоо-Жүрөктөгүсү 620 кг, Чаргымбайдын күмбөзүндөгүсү 600, Арамзадагысы 690, Жоо-жүрөктөн атасы тээп жылдырган таш 1274 кг) жайгаштырылган.
Музей экспозициясынын автору Акималы Чекиров. Ал музейинде атайын иштеген киши жок, бирок Кожомкулдун урпактары тейлейт. Ошондой эле Кожомкул жөнүндөгү экспонаттар Жумгал райондук тарых музейине да коюлган.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Телебашкаруу жана телесигналдоо системасы (ТБ-ТС)
Телебашкаруу жана телесигналдоо системасы (ТБ-ТС) – аралыктан объектини башкарууга жана берилген команданын аткарылышына көзөмөл кылууга ылайыкташтырылып айкалыштырылган телемеханикалык система. ТБ-ТСда кабарлоо сигналынан тышкары системанын абалы, текшерилүүчү параметрлердин шарттуу чектерден чыгып кеткендиги ж. б. тууралуу маалымат берилиши мүмкүндүк Контролдук маалымат диспетчердик тактада (щитте) мнемоникалык схемалар же индикатордунжардамы менен кайталанып берилип турат.
Истпорт (Мэн)
Истпорт (Мэн) (Eastport) — Мэн штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1640 киши. Болжолдуу аянты - 31.2 км². FIPS коду — 23-21730.
Сермюдъяга
Сермюдъяга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Баренц деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 14 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Эйнсворс (Небраска)
Калкы - 1862 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 31-00415.
Радбрух
Радбрух (Radbruch) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Люнебург районуна кирет.
Калкы - 1915 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,54 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 55 028. Муниципалитеттин башчысы — Ахим Грюндель.
Алай көмүрлүү аймагы
Алай көмүрлүү аймагы - Алай өрөөнүнүн түн. бөлүгүндө.
Аймакта Балык, Белалма, Кашкасуу, Норускөл, Көксуу ж. б. бир нече кен белгилүү. Көмүр Алай мезозой-кайнозой бүктөлүүсүнүн түн. канатында жайгашкан. Көмүрлүү катмар юра мезгилинин чөкмө тектеринин арасында жатат. Үстүн бор ж-а палеоген-неоген мезгилдеринин чөкмө тектери жаап калган. Көмүр катмарларынын калыңдыгы 0,86 мден 3,60 мге чейин. Күлдүүлүгү арбын, күйгөндө жылуулук берүү энергиясы 17,91 МДж/кг, күкүрттүүлүгү 1,6%. Кендери 1993-жылдан казып алынууда.
Планёр
Планёр (французча planer – калкуу) – абадан оор, моторсуз учуучу аппарат. Планёрдун кыймылы да самолёттун учуу закондоруна негизделген. Азыркы Планёр орундарынын саны боюнча бир, эки жана көп орундуу, арналышы боюнча үйрөнүү-машыгуу үчүн, транспорттук жана спорттук болуп айырмаланат. Биринчи Планёрду француз матросу Ж. Ле Бри 1868-ж. куруп, сынаган. Улуу Ата Мекендик согушта (1941–45) Планёр десант ташыгыч катары кеңири колдонулган. Азыркы Планёрдун негизги конструкциялык материалы катары дюралюминий жана айнекпластик колдонулат. Планёр түрдүү жолдор менен учурулат. Транспорттук Планёр жүк ташыганга арналып, учак менен сүйрөтүлөт; спорттук Планёр – учак сүйрөөчү, трактордук ороп тартма (лебедка), созулуучу резина амортизаторунун жардамы менен учурулат. Планёр эркин учканда жантык траектория боюнча өзүнүн салмагынын таасиринде конот, ал эми көтөрүлүүсү аба агымынын жардамы менен ишке ашырылат.
Кожомкулдун эстелиги
Кожомкулдун эстелиги - Бишкек шаарындагы Кожомкул атындагы спорт сарайынын чыгыш бет маңдайында орнотулган. 2004-ж. Суусамыр эли жана белгилүү ишкер Конушбаев Тынчтыкбек жеке каражатына тургузган. Эстеликтин автору белгилүү скульптор Сыдыков Базарбек Кимбилдиевич.
Скульптуранын бийиктиги 4,5 м, постаментиники4л, жалпы бийиктиги 8,5 м. Эстелик жезден жасалып, динамикалуу аллегориялык формада болуп, ат көтөрүп турганы чагылдырылган. Эстеликтин бардык скульптуралык композициясын кошкондогу салмагы 100 т.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Планеталык кыймыл өткөргүч
Планеталык кыймыл өткөргүч, дифференциалдык кыймыл өткөргүч – сателлиттер (кыймылдуу октуу жана татаал кыймыл жасоочу тиштүү дөңгөлөктөр) менен туташтырылган цилиндр, конус формасындагы тиштүү дөңгөлөктөр менен айлануу кыймылын берүүчү механизм. Сателлиттердин огу бекитилген кыймылдуу звено ээрчиткич (водило) деп аталат. Сателлиттер механизмдин огун тегеренип айлана турган же кыймылсыз бекитилген борбордук тиштүү дөңгөлөктөр менен илинишип турат. Планеталык кыймыл өткөргүч жарыш же кесилүүчү эки окко айлануу кыймылын берүү үчүн же сателлит менен бириккен жумушчу органын бир тегиздикте жарыш кыймылга келтирүү үчүн колдонулат. Планеталык кыймыл өткөргүч өлчөмү кичине механизмдер көбүрөөк кыймыл берүү катышын (санын) жана жогорку пайдалуу аракет коэфинцентин бере алат. Планеталык кыймыл өткөргүч порт машиналарында, станоктордун кыймылга келтиргичтеринде, жүк көтөргүч машинада, эсептеп-чыгаргыч ж. б. түзүлүштөрдө пайдаланылат.
Шак
Шак - бозо даярдоого колдонулуучу таруу, жүгөрү, арпа, сулуу ж. б. дан уну, к. Бозо.
Мэдфилд (Массачусетс)
Мэдфилд (Массачусетс) (Medfield) — Массачусетс штатынын Норфолк (Norfolk) округуна караган АКШ шаары.
Файрбаулт (Миннесота)
Файрбаулт (Миннесота) (Faribault) — Миннесота штатынын Rice округуна караган АКШ шаары.
Мэдфилд (Массачусетс)
Калкы - 12 024 киши. Болжолдуу аянты - 37.8  км². FIPS коду — 25-39765.
Шакардуулар
Шакардуулар (Сhenopodiaceae) – эки үлүштүүлөр классына кирген өсүмдүк тукуму. Бир, көп жылдык чөп же чала бадал, бадал, чада анча чоң эмес дарак. Сабагы ширелүү, жерге төшөлүп же тик өйдө өсөт, айрым учурда жалбыраксыз муунактуу. Жөнөкөй жалбырагы кезектешип жайгашат. Майда, көрксүз гүлү желекчесиз, бир же эки жыныстуу, татаал топ гүлгө чогулган. Мөмөсү – кургак же ширелүү, бир уруктуу кутуча. Жер жүзүндө 1500дей, Кыргызстанда 100 ашуун түрү кездешет. Алар шор, чөл, жарым чөл, деңиз жээгинде, айдоодо, таштанды ташталган жерде, огороддо, бакчада, туздуу саздакта жана башка өсөт. Айрым урууларынын түрлөрү (Алабата, шакар чөп) кезегинде самын жасоо үчүн кеңири пайдаланылган, азыр самынды жетиштүү санда башка орг. заттардан жасалып жаткандыктан Ш. пайдаланылбай калган.
Нү-Йорк бандалары
"Нү-Йорк бандалары" (Gangs of New York, Банды Нью-Йорка) - 2002-жылы Мартин Скорсезе тарткан америкалык эпикалык доорду баяндаган драма. Тасма 19-кылымдын ортосунда Нү-Йорк шаарындагы Файв Пойнт районун чагылдырат. Тасманын сценарийин Жэй Кокс, Стивен Зайлиан жана Кэннез Лонерган жазышкан. Тасмадагы окуя 1927-жылы Херберт Эсбүри жазган "Нү-Йорк бандалары" аттуу чыгармадан эргүү алган. Тасма Синнесита, Римде тартылып, "Miramax Films" тарабынан жайылтылган. Ошондой эле ал "Оскар" сыйлыгынын "Эң мыкты тасма" сыяктуу дагы башка тогуз наамына көрсөтүлгөн.
Тасмадагы окуя 1862-жылды сүрөттөп, ойдон чыгарылган банданын лидери "Касап" Биллдин (Дэниел Дэй-Лүис) окуясын баяндайт. Ал "Твид" (Жим Бродбент) аттуу босстун кол алдында иштеген кылмыш иштери боюнча лидер жана саясий жактан таасирдүү болгон адамдын ролун аткарат. Тасма "Касап" менен тасманын баш каарманы Амстердам Валлон (Леонардо Ди Каприо) жана анын союздаштары 1863-жылга туш келген Нү-Йорк көтөрүлүшүндөгү катаал согушуусун баяндайт. Тасма 2002-жылы 20-декабрда чыгып, дүйнө жүзү боюнча 193 миллион АКШ долларын тапкан.
Файрбаулт (Миннесота)
Калкы - 23352 киши. Болжолдуу аянты - 33.3 км². FIPS коду — 27-20546.
Планёр спорту
Планёр спорту – авиаспортунун түрү, планёр мелдешинин түрлөрү; үч бурчтуу маршрут боюнча тез учуу; белгиленген жерге жетүү жана стартка кайтуу; алыска учууда маршруттун акырында белгиленген жерге конуу ж. б. 1950-ж. Эл аралык планёр комиссиясы түзүлгөн. 1948-жылдан дүйнөлүк чемпионат өткөрүлөт.
Телеграф
Телеграф (теле... жана ...граф) – 1) байланыштын кыскача жалпы аталышы; 2) телеграммалардыжиберүүгө жана кабыл алууга адистештирилген байланыш ишканасы. Мурда Телеграф ишканасы республиканын борборуна же облусу борборлорго жайгаштырылган. Ал бардык шаар байланыш бөлүмдөрү, өз аймагы боюнча райондук байланыш түйүндөрү менен тике, ошондой эле өлкөнүн башка Телеграфтары менен байланышта болгон. Телеграфта телеграммаларды жиберүүчү жана кабыл алуучу техникалык жабдуулар, жыштык-телеграфтоо каналын түзүүчү аппаратуралар, энергетикалык туташтыруулар орнотулган.
Виссен
Калкы - 8130 киши(2013-ж.). . Аянты - 34,88 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 117. Мэр — Михель Вагенер.
Пенцинг
Пенцинг (Penzing) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Лехтеги Ландсберг районуна кирет.
Калкы - 3644 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 33,79 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 81 132. Муниципалитеттин башчысы — Йоханнес Эрхард.
Машыктыруучу Картер
"Машыктыруучу Картер" (Coach Carter, Тренер Картер) -2005-жылы Томас Картер тарткан америкалык спорттук драма. Тасмада Ричмонд мектебинин баскетбол боюнча машыктыруучусу Кен Картердин (Сэмүел Л. Жексон) башынан өткөн чыныгы окуясы баяндалган. Ал 1999-жылы жеңилбеген мектептин баскетбол командасынын окуудагы төмөн көрсөткүчтөрү үчүн, баскетбол оюндарына чыгарбоо чечимин кабыл алат. Тасманын сценарийин "One Tree Hill" телесериалдарын тартышкан, Жон Гатинс жана Марк Шван биргелешип жазышкан. Тасмада ошондой эле режиссёр Картер өзү тартылган "The White Shadow" телесериалынан кээ-бир пикирлер алынган. Тасмада Роб Браун, Чениң Татум, Дебби Морган жана ырчы Ашанти тартылышкан.
Бул тасманы "MTV Films" менен "Tollin/Robbins Productions" биргелешип өндүрүшкөн. Тасманы кинотетрларда жана өлкө ичинде видеолорду "Paramount Pictures" жайылткан. "Машыктыруучу Картер"- профессионалдык этика, академиялык жетишкендик жана атлетиканы көрсөтөт. Тасмадагы спорттук кыймыл-аракеттер "ReelSports" компаниясынын негизинде аткарылган. 2005-жылы, 11-январда "Capitol Records" тарабынан тасманын саундтреги чыккан. Музыкант Тревор Ребин тасманын музыкасын жазып жана оркестрда аткарган.
Вилладж оф Леннон
Вилладж оф Леннон (Village of Lennon) — Мичиган штатынын Shiawassee округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 517 киши. Болжолдуу аянты - 2.4 км². FIPS коду — 26-46880.
Капчыгай уран кени
Капчыгай уран кени - Ысык-Көл обулусунда, Күнгөй Алатоонун батыш жак учунун түш. капталында.
Кенде минералдашкан эки зона бар. Биринчи зонада эки руда тулкусу аныкталган. Алар кварцанкрит тарамдарында топтолгон. Уз. 60 м, урандын өлчөмү аз сандан 0,024%ке чейин, экинчисинин уз. 50 м, андагы урандын өлчөмү–0,038%. Экинчи минералдашкан зона биринчиге жарыш жатып, андагы руда тулкусунун уз. 65 м, калыңдыгы 1–2 м, урандын орточо өлчөмү 0,054%.
Телеграф аппараты
Телеграф аппараты – телеграф байланышын иш жүзүнө ашыруу үчүн электр телеграф сигналдарын берүүчү жана кабыл алуучу аппарат. Биринчи Телеграф аппаратын 1832-ж. орус ойлоп табуучусу П. Л. Шиллинг жасаган. Телеграфиянын алгачкы өнүгүү этабында кабарлар клавишалуу түзүлүш же телеграфтык ачкыч аркылуу берилген. Телеграф аппараты телеграф бергичтен жана телеграф кабылдагычтан турат. Телеграф бергич бериле турган белгилерди шифрлөө, параллелдүү коддук айкалышты удаалаш коддук айкалышка өзгөртүү, коддук айкалыштын курамына, кабылдагычты синхрондоштуруучу жана фазалагыч сигналдарды киргизүү, талаптагыдай узундукта жана амплитуда да болгон электр сигналдарынын удаалаштыгын байланыш линиясына берүү операцияларын аткарат.
Эне(роман)
Эне - Максим Горькийдин 1906-жылы жазган романы. Китеп жазылган мезгил орусиянын жумушчу табынын төңкөрүшчүл максатты көздөп ар кандай иш аракеттерди тымызын жүргүзүп жаткан убакка туш келет.
Сесаяга
Сесаяга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Баренц деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 39 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печорск бассейни айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Фөрдерштедт
Фөрдерштедт (Förderstedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцланд районуна кирет.
Эбира тили
Эбира — Нигерияда (Квара, Насарава жана Эдо штаттарында) жашаган игбира элинин тили. 1989 жылдын статистикасы боюнча эбира тилинде сүйлөгөндөрдүн саны 1 миллионго жакын болчу. Анын ичинде 90% бир эле тилде сүйлөшөт.
Эбира тили оке­не (хи­ма, ихи­ма), ига­ра (эту­но), ко­то (игу, эгу, ика, би­ра, би­ри, пан­да) диалектилерге бөлүнөт.
Жазуусу латын алфавиттин негизинде. Жазуудагы тондор диакритика менен белгиленет: жогорку тон — курч (ˊ); төмөн — тартылуу (ˋ); орто тон көрсөтүлбөйт.
Эбира тили окутуу, сыйынуу, иш кагаздарын жүргүзүү үчүн колдонулат.
Булактар
https://www.ethnologue.com/archive-redirect
Телеграф ачкычы
Телеграф ачкычы– телеграф сигналдарын Морзе коду менен берүүчү жөнөкөй электр-механикалык рычагдуу түзүлүш. Негизинен радиотелеграф байланышында сигналдарды угуп кабылдоодо колдонулган.
Инновациялык күч-кубат
Инновациялык күч-кубат (инновациялык потенциал) – ресурстардын ар кандай түрлөрүнүн жыйындысы, андан ичкери материалдык инновациялык ишмердүүлүктү жүзөгө ашыруу үчүн зарыл болгон материалдык, интеллектуалдык, илимий-техникалык жана башкалар ресурстар.
Лауха
Лауха (Laucha (Thüringen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Гота районуна кирет.
Бруксвилл (Миссисипи)
Бруксвилл (Миссисипи) (Brooksville) — Миссисипи штатынын Noxubee округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1182 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 28-08980.
Игбира (эл)
Игбира (өз аталышы igbira, egbira, ebira) — Нигериядагы эл. Гурара менен Оква дарыялардын ортосунда жашайт. Бир бөлүгү Нигер дарыянын оң жээгине жылып, йорубалардын арасында жашап калышты. Жалпы саны 1,4 млн адам (2007).
Котур-Төбө уран кени
Котур-Төбө уран кени - Баткен районунунда, Кыштут айлынан 12 км аралыкта.
Игбира (эл)
Тил
Котур-Төбө уран кени
Кен сиенит интрузиясы м-н мраморлошкон акиташ тегинин контактында жайгашкан. Уран-торий минералдашуусу титанаттардан туруп, сиениттеги майда жаракалардагы ичке тарамчалар түрүндө жатат. Жаракаларга танапташ жаткан (калыңдыгы бир метрге чейин), өзгөрүүгө дуушарланган тоо тектерде уранторий минералдарынан тышкары галенит, пирит, лимонит, барит ж-а флюорит бар. Хим. анализ б-ча рудалуу тарамчалардагы урандын орт. өлчөмү 0,25%, торийдики–0,252%. Кен жер үстүнөн гана чалгындалып, уран м-н торийдин чакан запасы аныкталган.
Игбира (эл)
Эне тили — эбира. Ошондой эле англис, хауса, йоруба тилдерин билишет.
Дин
Көпчүлүк жергиликтүү салттуу ишенимдерди карманышат. Ата-бабаларга, жаратылыш күчтөрүнө, жогорку асман кудайына Хинегбага сыйынышат. Калгандары христиандар (католиктер жана афрохристиандар) жана мусулмандар (сүннөттөр).
Чарбалык иштер
Кол менен иштетилген тропикалык жер чарба (ямс, таруу, маниок, күрүч, жүгөрү, жержаңгак, какао, пахта), малчылык (ири мүйүздүү мал, чочко), аңчылык, балык уулоо.
Кол өнөрчүлүк
Кол өнөрчүлүк — кебез кездемелерин ийирүү, токуу жана боёо (игбира Нигериядагы эң мыкты токуучулар деп эсептелет), токуучулук, карапачылык, темир устачылык.
Коом
6 тотемдик патрилинейлик кландар (Арстан, Барс, Крокодил, Питон, Варан жана Теке), чоң үй-бүлө жамааттары, курак институттары, жашыруун эркектер коомдору сакталган. Чоң аталары жана неберелери, ошондой эле бир нече. туугандардын категориялары тамаша мамилелери менен байланышкан. Бетти жана денени тырмалоо, эркек балага инициация жасоо практикаланат. Жамгыр жаадырган дин кызматчылар бар. Негизги майрамдар – оруу-жыюу жана согуштун духу (Аканги).
Турак жай
Конуштар чачыранды. Чатыры конус түрүндөгү тегерек үйлөрдө жашашат.
Тамак-аш
Тарых
Уламыш боюнча, игбиранын ата-бабалары игала менен байланышкан жана Ида шаарынан келген. 18-кылымдын ортосунда игбира уруулук бирикмелер (панда, котон, карифи ж.б.) пайда болгон. Аларды 19 кылымдын ортосунда фульбе басып алган. Басып алуу учурунда игбира түштүк уруулары бөлүнүп, Нигер дарыянын оң жээгине көчүп кетишти.
Булактар
Эбира тили
Радиациялык кырсык
Радиациялык кырсык – жабдуулардын бузулуусунан, кызматчылардын туура эмес аракетинен, табигый кырсыктардан же башка себептерден улам келип чыгып, адамдардын белгиленген ченемден жогору нурга чалдыгуусуна же айлана-чөйрөнүн радиоактивдүү булгануусуна алып келе турган иондоштуруучу нур булагын башкарууну жоготуу.
Вальденбург (Вюртемберг)
Калкы - 3004 киши(2013-ж.). . Аянты - 31,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 26 085. Мэр — Маркус Кнобель.
Шаар административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Кусеке (Бир району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Эдгар (Небраска)
Эдгар (Небраска) (Edgar) — Небраска штатынын Clay округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 539 киши. Болжолдуу аянты - 2.0 км². FIPS коду — 31-14450.
Радиоактивдүү зат
Радиоактивдүү зат – иондоштуруучу нур чыгаруучу, ядролук материалдарга жатпаган зат.
Тележумуш
Тележумуш – дистандиялык жумуш, фриланс – аралыктан телебайланыш аркылуу үйдө иштөө; бири-биринен аралыкта турган жумуш берүүчү менен аткаруучунун (же буйрутма берүүчү жана жалдануучу) тапшырма берүүчү жана алуучу, жумуштун жыйынтыгын жана акы төлөөнү заманбап байланыш каражаттарынын жардамы менен жүргүзүп, кызматташуу ыкмасы. Телефон, факс, почта билдирүүсү жана интернет аркылуу ишке ашат. Тележумуштун концепциясын америкалык Жек Ниллес иштеп чыккан (1972). Интернеттин өсүшү менен коммуникация иштеринин мүмкүнчүлүгү өстү, интеллектуалдык жумуштун жыйынтыгы жана маалымат алмашуу жөнөкөйлөштүрүлдү. Бүгүнкү күндө дүйнө жүзүндө интернеттен кардар издешет, долбоор аткарылат, электрондук төлөмдөр жүргүзүлөт. Сайттарга жумуш орду тууралуу маалыматтар, жарнактар, ошондой эле котормочу, редактор, менежер ж. б. кызмат көрсөтүүлөр жайгаштырылат.
Лэвистон (Мэн)
Калкы - 41 592 киши. Болжолдуу аянты - 91.1 км². FIPS коду — 23-38740.
Шайлоо укугу
Шайлоо укугу -  жарандардын мамлекеттик бийлик органдарына, ошондой эле жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына шайлоого жана шайланууга укук бере турган конституциялык норма. Ага талапкерлерди тандоого, шайлоо алдындагы үгүт иштерин жүргүзүүгө, шайлоонун жүрүшүнө, шайлоо комиссиясынын ишине байкоо жүргүзүүгө, добуш берүү жыйынтыгын аныктоого, шайлоо жыйынтыгын чыгарууга ж. б. шайлоо аракеттерине катышууга болгон укуктар да кирет:
б) пассивдүү Шайлоо укугу - КР жарандарынын мамлекеттик бийлик органдары менен жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына шайланууга болгон укугу.
Альтвигсхаген
Альтвигсхаген (Altwigshagen) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Иккер-Рандов районуна кирет.
Калкы - 504 киши(2010 жыл). Аянты - 17,95 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 62 003. Муниципалитеттин башчысы — Герлинде Фой.
Мэдфорд (Массачусетс)
Мэдфорд (Массачусетс) (Medford) — Массачусетс штатынын Миддлсекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 56 173 киши. Болжолдуу аянты - 22.4 км². FIPS коду — 25-39835.
Раддесторф
Раддесторф (Raddestorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Везердеги Ниэнбург районуна кирет.
Калкы - 1997 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 33,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 56 024. Муниципалитеттин башчысы — Хайнрих Штельхорн.
Перасдорф
Перасдорф (Perasdorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Штраубинг-Боген районуна кирет.
Витгерт
Витгерт (Wittgert) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Сиговая (Подлей куймасы)
Сиговая — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Подлей дарыясынын сол жээгинен 29 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.
Витгерт
Калкы - 643 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 084. Муниципалитеттин башчысы — Буркхардт Рүтлайн.
Сиговая (Подлей куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Файрмонт (Миннесота)
Файрмонт (Миннесота) (Fairmont) — Миннесота штатынын Martin округуна караган АКШ шаары.
Кожомкул атындагы эскерүү турнири
Кожомкул атындагы эскерүү турнири жыл сайын өткөрүлөт. 1975-ж. союздук деңгээлде уюштурулган. Кийин 1992-жылдан эл аралык мааниде өткөрүлүп келе жатат. Эркин күрөш техникасы жагынан кыргыздын улуттук оюну күрөшкө жакын. Элибиз илгертеден балбандарды жогору баалап, сыйлап келген. Ошол балбандарыбыздын бири Кожомкул Каба уулу. Алгач аны эскерип 1962-ж. Фрунзе (Бишкек) шаарында эркин күрөш боюнча биринчи турнир өткөрүлүп, ага Орто Азия республикаларынан, Казакстандан жана Россия Федерациясынан күрөш чеберлери катышкан. Бул турнирдин өткөрүлүп турушу Республикадагы эркин күрөш боюнча спортчулар үчүн чоң мектеп болуп калды. Бул турнирге катышкан спортучулар кийин СССРдин чемпиондору болушкан. Алар: А. Гансатаров, А. Айханов, А. Бугубаев, К. Өмүралиев ж. б. Кыргызстан эгемендүүлүк алгандан кийин бул турнирге катышып спорт чеберлери болушкандар – Н. Дөңбаев, Р. Мажинов, М. Бобурбеков, А. Аскаров, Н. Изабеков, Б. Өмүракунов Дүйнөнүн жана Азиянын чемпиондору болгондор - У. Надырбек, И. Озумбеков, А. Төрөгелдиев, С. Таабалды, М. Будунов, Н. Турарбек, С. Толубаев 2009-ж. 29-30-майда эркин күрөш боюнча Кожомкул балбандын байгесине арналган 47-эл аралык турнир Бишкекте Кожомкул атындагы спорт сарайында өткөрүлүп, ага Полыпа, Кытай, Иран, Россия, Казакстан, Өзбекстан, Тажикстан жана Кыргызстандын спортчулары катышты. Жеңүүчүлөр: М. Хахаров, А. Дөңбаев жана Б. Базаргуруев (Кыргызстан), Р. Марцинкевич (Польша), А. Сватковский, Карбагай (Казакстан), А. Присяжнюк (Өзбекстан).
Файрмонт (Миннесота)
Калкы - 10666 киши. Болжолдуу аянты - 42.8 км². FIPS коду — 27-20330.
Кожомкул атындагы эскерүү турнири
1962-ж. алгачкы өткөрүлгөн турнирдин жеңүүчүлөрү: С. Чекиров, Э. Жуманалиев, А. Келдибеков, А. Урусов, Ф. Зинченко жана Буйлашев К. Кыргыз элинин атактуу балбаны Каба уулу Кожомкулду эскерүүгө арналган эркин күрөш боюнча турнир спортчулардын чеберчилигин арттырып, жаштар арасында эркин күрөштүн популярдуулугун өркүндөтүп, башка мамлекеттер менен болгон достук жана спорт байланыштарын арттырып келүүдө. Бул турнир Кыргыз Республикасынын курама командасын улам жаш спортчулар менен толуктап, Кожомкулдун атын түбөлүккө даңазалайт.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Advance Australia Fair
Advance Australia Fair – Австралиянын улуттук гимни.
Чаувай (Кадамжай району, Чаувай айыл аймагы)
Чаувай — Кыргызстандын Баткен облусунун Кадамжай районундагы айыл. Өзүнөн гана турган Чаувай айыл аймагына кирет.
1947―2012-жылдары шаар тибиндеги посёлок макамын ээлеген.
Калкы
Азыркы учурда айылдын социалдык абалы ото начар, жумушсуздуктун айынан жаштар Орусия, Казахстан жана башка жакын жайгашкан чет өлкөлөргө чыгып кетишкен.
Этимология
Чаувай деп аталып калышынын бир вариантында мынтип айтылат: Илгери бул айылга баскынчылар келип, жашоочуларын кул кылып иштетишкен пикир бар. Баскынчылар "Чау" деп камчы менен чапканда, жанынын ооруганынан "Вай" деп жиберишкен экен...
"Чындыгында Чаувай деген сөз кытай тилинден келген алгач кытайлар карамагында турган жер болгон. Ошол мезгилдеги аталышы "Чунай", сөздөн бузулуп олтуруп "Чавай" аталып, кийин СССР учурунда кагаз бетеринде "Чаувай" деп жазыла баштаган. "Чунай" деген термин биздин тилде "Узун-сай" деген маанини туюндурган.
Инфратүзүм
Айылда бир мектеп, эки мечит, оорукана, бала бакчасы, маданият үйү, почта жана китепкана (фондунда 20 мин китеп катталган) бар. Союз мезгилинде сымап ондуруп иштетуучу комбинат болгон.
Тарыхка кайрылсак Чаувай шаарчасы 1947-жылы негизделген. Анын алгачкы башкаруусу Алтынай Акматова. Эгемендүүлуккө чейин сымап өндүрүүчү Айдаркен сымап комбинатынын филиалы иштеп турган. Дагы бир нерсе Масквалык камсыздоо болгону тууралуу жерибиздин аксакалдары сөздөйт. Ошол мезгилде автобустар жүрүп, дүкөндөр иштеп турган. Азыр болсо эгемендүүлүктөн кийин бардык жок менчиктештирилип кеткен жана муркудай шарт жокко эсе. 2009-жылдагы эл каттоого ылайык 2 минден ашкан. Элдин көпчүлүк бөлүгү карыялар жана жаш балдар. Себеби, өлкөдө миграция күч алгандыктан четке чыккандар арбын. 2012-жылдагы мыйзамга ылайык Чаувай шаарчасы деген аталыш жоголуп, Чаувай айыл аймагы болуп аталган. Б. а. шаарча макамынан ажыраган.
2013-жылдан тарта айылда кытай ишкерлери тарабынан ачылган "Чаувай кени" кичи ишканасы азыркыга чейин иштеп келүүдө. Бул кен негизинен совет учурунда 1941-жылдары ачылган. Андан кийин өндүрүш токтоп калды. Учурда негизги товар сымап. Металл түрүндө эмес байытылган руда түрүндө алынат. Чынында Чаувайда завод курулбастан цех курулушунун себеби, андан чыккан уулуу заттар абага тарап бир кыйла айлана чөйрөнү бузат. Бул кендин Актерек учаскасындагы кени деңиз денгээлинен 2100 м бийиктикте жайгашкан. Азыркы учурда иштеп жатат жана натыйжада жергиликтүү бийликтин жол, суу көйгөйлөрүн чечүүсүнө көмөктөшүүгө сөз беришүүдө.
Учурда айылдын жашоочуларына бул жерде жашоо күн өткөн сайын кыйындап барууда. Себеби, таза суу, жол, сугатка суу көйгөйлөрү чечилбей тоо адырлар арасында калууда. Жергиликтүү бийликтин бул маселелерди чечүүгө күчү жетпейт. Бул маселени жогору жактагылар чечүүсү зарыл. Анткени, айыл бюжети аз. Аны жогорлатуу үчүн жайыттарды Чаувай айыл окмоту Уч-Коргон айыл аймагынын балансында турган жайыттарды озунун балансына откоруу зарыл. Ошол жайыттан колдонгон элдин ар бир бодо малынан алынган салыктан айыл бюжети толоор эле. Жада калса билим берүү жагы бир кыйла төмөн деп айтууга болот. Себеби мугалимдер жетишпегендиктен айрыкча тил жаатында жана так илимдер жаатында айыл жаштары ЖОЖго тапшырууда бир кыйла аксайт".
Шаар менен айылды автоунаа жолу байланыштырат. Ортодо Mersedes-Benz Sprinter маркасындагы эки автоунаа каттап кунуго аралка карап анын жол киреси 30 сомдон баштап 50 сомдун тегерегинде.
Вилладж оф Макинау Сити
Вилладж оф Макинау Сити (Village of Mackinaw City) — Мичиган штатынын Emmet округуна караган АКШ шаары.
Макс Планк
Макс Карл Эрнст Людвиг Планк (Max Karl Ernst Ludwig Planck; 1858-жыл 23-апрель, Кил - 1947-жыл 4-октябрь, Гөттинген) ― немис физик-теоретиги, кванттык физиканын негиздөөчүсү, химия боюнча Нобел (1918-жылы) жана башка сыйлыктардын ээси. Нурлануунун термодинамикалык теориясы боюнча абстрактуу кара нерсенин спектринде энергиянын бөлүнүшүн (Планк нурлануу мыйзамы), физикалык туруктуу ― Планк туруктуулугун аныктаган. Пруссия илимдер академиясынын (1894-жылы), бир катар чет элдик илимий коомдордун жана илим академияларынын мүчөсү. Көп жылдар бою немис илимин жетектөөчүлөрдүн бири болгон.
Студент кезинде эле термодинамикага кызыккан. Анын электр магнетизм, акустика, оптика, кинетикалык теория, физиканын философиялык теориялары боюнча сикирген эмгеги зор. Планктын илимий эмгектери термодинамикага, термал радиация теориясына, кванттык теорияга, өзгөчө салыштырмалуулук теориясына, оптикага арналган. Ал энтропиянын жогорулоосу принциби түрүндө термодинамиканын экинчи башталышын түзгөн жана муну физикалык химиянын ар кандай маселелерин чечүү үчүн колдонгон. Тең салмактуу термал радиация маселесине электродинамика менен термодинамиканын методдорун пайдаланып кубаттуулуктун абсолюттук кара нерсе спектринде бөлүнүшү тууралуу мыйзамды тапкан (Планк формуласы) жана бул мыйзамды кубаттулук кванттары жана кыймыл кванты жөнүндө түшүнүктөрдү киргизип, негиздеген. Бул жетишкендик кванттык физиканын өнүгүшүнө чыйыр салган. Кийинки жылдары мунун ар түрдүү аспектилери иштелип чыккан (Планктын «экинчи теориясы», фазалык мейкиндиктин түзүм маселеси, кванттык тутумдардын статистикалык механикасы ж.б.). Планк биринчи жолу релятивисттик бөлүкчөнүн динамикасынын теңдемесин чыгарып, релятивисттик термодинамиканын пайдубалын түптөгөн. Планктын бир нече эмгеги илимдин тарыхый, методологиялык жана философиялык өңүттөрүнө арналган.
Шагинян Мариэтта Сергеевна
Шагинян Мариэтта Сергеевна (21. 3(2.4). 1888, Москва - 20. 3. 1982, ошол эле жер) - орус совет жазуучусу, филология илимдин доктору (1946). Социалисттик Эмгектин Баатыры (1976), Армян ССР ИАнын корр. мүчөсү(1950), Жогорку аялдар курсунун тарыхфилос. ф-тин бүткөн (1912). 1906-19-ж. газеталарда иштеген. Октябрь революциясынын жеңиши чыгармачылыгына кеңири жол ачкан. Анын туңгуч көлөмдүү чыгармасы - интеллигенция турмушун чагылдырган «Тагдыр» (1923) романы. Ал агитациялык, укмуштуу окуялуу «МессМенд» аттуу повестинин сериялары (1923-25) менен таанылган. «Гидроцентраль» (1930-31) романында социалисттик курулуш, адамдардын ортосундагы жаңы мамилелер баяндалган. «Советтик Арменияга саякат» (1950; СССР мамлекеттик сыйл., 1951) сыяктуу очерктерди жазган. «Ульяновдордун үйбүлөсү» (1938,1957 - Лениндик сыйл. 1972), «Биринчи бүткүл россиялык» (1965) романдарында жана очерктеринде Россиянын 19-кылымдын 70-жылдарындагы тарыхын хроникалуу чагылдырган. Чыгармалары көп тилдерге (а. и. кыргызчага да) которулган. Эки Ленин, үч Эмгек Кызыл Туу, Кызыл Жылдыз, «Ардак Белгиси», Октябрь Революциясы, Эл Достугу ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Брукхэвен (Миссисипи)
Брукхэвен (Миссисипи) (Brookhaven) — Миссисипи штатынын Линкольн округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 9861 киши. Болжолдуу аянты - 19.0 км². FIPS коду — 28-08820.
Фалькенберг (Више)
Фалькенберг (Више) (Falkenberg (Wische)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Калкы - 253 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 15,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 145. Муниципалитеттин башчысы — Йоахим Берман.
Лауша
Лауша (Lauscha) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Зоннеберг районуна кирет.
Калкы - 3691 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,72 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 72 011. Мэр — Норберт Цицман.
Телекөрсөтүү борбору
Телекөрсөтүү борбору– телекөрсөтүү программаларын түзүүчү телестанция.
Радионуклиддер
Радионуклиддер (лат. radio  – нурлантам, нур чыгарам жана  nucleus  – ядро) – гамма-квант, электрдик дүрмөттүү бета-бөлүкчө, альфа-бөлүкчө же нейтрон түрүндө кубаттуулук бөлүп чыгаруу менен, ядросу өзалдынча ажырап кетүүчү атомдор.
Планк нурлануу мыйзамы
Планк нурлануу мыйзамы, Планк формуласы ― белгилүү температурада тең салмактуу нурлануу спектринде энергиянын бөлүштүрүлүш мыйзамы. Кванттык энергия гипотезасынын негизинде 1900-ж. М. Планк ачкан. Планк формуласы боюнча абсолюттук кара нерсенин нурлануу жөндөмдүүлүгү (Е) анын нурлануу жыштыгына (v) жана абсолюттук температурага (Т) көз каранды: 2nh v3Кт = — мында, h - Планк туруктуулугу, с - жарыктын вакуумдагы ылдамдыгы, k - Больцман туруктуулугу. Планк нурлануу мыйзамынан тен салмактуу нурлануунун башка мыйзамдары ― Стефан-Больцман, Вин мыйзамдары келип чыгат. Планк нурлануу мыйзамы эксперименттик маанилер менен дал келет. Алардын негизинде ысытылган нерселердин температурасын аныктоого жардам берүүчү пирометр колдонулат. Планк нурлануу мыйзамын нурлануусу тең салмактуу болгон атомдор үчүн кванттык өтүүнү кароодо А. Эйнштейн теория жүзүндө далилденген (1916-жылы).
"Таңкы тамак" клубу
""Таңкы тамак" клубу" (The Breakfast Club, Клуб «Завтрак») -1985-жылы Жон Хүгс тартып, жазып жана продюсерлик кылган эрезеге жетүү тууралуу комедиялуу драма. Тасмада Эмилио Эстевез, Пол Глисон, Энтони Майкл Холл, Жуд Нелсон, Молли Риңволд жана Элли Шииди тартылышкан. Тасмада мектептин ар кайсы топторунан келген беш өспүрүм ишемби күнү чогуу камоого алынгандан кийин, бири-бирин жакындан таанып мектептеги катаал эрежелерден улам алар ойлоп жүргөн стереотиптер туура эмес экендигин түшүнүшөт.
Тасманын бет ачаары 1985-жылы, 7-февралда Лос-Анжелесте өткөн. Тасманы 1985-жылы, 15-февралда "Universal Pictures" АКШнын кинотеатрларында жайылткан. Тасма киносынчылардын мактоосуна арзып, 1 миллиондук бюджет каржылоо менен 51.5 миллион АКШ долларын таба алган. Киносынчылар бул тасманы мектеп тууралуу тартылган эң мыкты тасмалардын бири деп эсептешип, Хүгсдүн эсте калаарлык жана белгилүү иши деп белгилешкен. Ал эми медия тасмадагы беш баш каарманды "Брет Пэк" аттуу топтун мүчөлөрү экендигин белгилешкен.