cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кумар оюну
Императрица Екатерина белектин тушунда адегенде кумар оюндарына тыюу салынгандыгы жөнүндө (еротия 11877, 12263, 12560), карта карыздарынын жараксыздыгы жана ушул негизде карыз алуучуларга акча төлөөдөн баш тартуу жөнүндө жалпы ырастоолор чыгарылган, эгерде оюнга билип туруп акча беришсе (ю 12593, 13677), ал эми "Такыбалыктын уставында" (1781-ж.): "Үй жана оюн оюндары, тамак-аш онойго кирбейт мыйзамсыздык же мыйзамдаштырууга каршы, полиция тыюу салбайт; ошол эле тыюу салынган оюнда ниетти, кандай ойнолгонун жана жагдайларды карап чыгуу. Оюнчу оюн үй-бүлөсүнүн ортосунда жана достору менен кызыктуу же эс кызмат кылат, жана оюн тыюу салынган эмес, эч кандай күнөө жок; оюнчу оюн жалгыз көнүгүү жана балык чарбасы катары кызмат кылат, же оюн кандай болгон үй, ылгабай бардык адамдар үчүн күнү-түнү ачык, ошол замат жана ушундан улам тыюу салынган келип чыгат, андан кийин изилдөө, мыйзам боюнча окутуу. Өтүнүч жана оюн боюнча карыз доо жок кылынат "(Устат. болуптур. § 67).
Айрыкча, император Александрдын башкаруусунун башында Өкмөт кумар оюндарын катуу кубалап жатат. 1801-жылы Санкт-Петербургдун аскер генерал-губернаторуна жана 1806-жылы Москванын жарлыктарына ылайык, кумар оюндары болбошу үчүн, күнөөлүүлөр сотко кайрылып, алардын ысымдары жөнүндө императордун өзүнө жеткирилиши керек болчу (ерш 19938, 22107). Екатерининдин "такыбалык Уставынын" императору Александр Середдин тушунда жүргүзүлгөн жоболор жана токтомдор "кылмыштардын алдын алуу жана бөгөт коюу жөнүндө уставга" дээрлик өзгөртүүсүз көчүрүлгөн (444-449-ст., т. 1917-жылга чейин Россия империясында болгон. Мыйзам коммерциялык оюндарды, уруксат берилген, кумар оюндарынан, тыюу салынган оюндардан айырмалаган. Мындай кумар оюндарынын эч жерде болбошун көзөмөлдөө, ошондой эле оюн-зоок үйлөрүн издөө жана алардын уюштуруучуларын жана катышуучуларын куугунтуктоо милдети аткаруу полициясынын органдарына жүктөлгөн. Полицияга тергөө учурунда эмнени ачуу керектигин айтып (оюндун түрү жана куралы, убактысы, орду, катышуучулар, оюндун максаты жана кандай ниет менен ойнолгонун түшүндүргөн жагдайлар), мыйзам полицияга этияттык менен мамиле кылууну буйруду.бекер жүгүнбөө, таарыныч жана тынчсыздануу". Москвада тотализаторлорго 1889-жылы Москва генерал-губернаторунун буйругу менен тыюу салынган.
Совет Мыйзамында жаңы экономикалык саясатка чейинки мезгилде ар кандай кумар оюндары алып-сатарлык байытуунун бир түрү катары катуу куугунтукка алынган. 24-жылдын 1917-ноябрында Петроград Аскердик-революциялык комитетинин бардык оюн-зоок клубдарын жана жайларды жабуу жөнүндө токтому чыккан. Бирок, кумар оюндарына большевиктер менен олуттуу күрөш жүргүзүлгөн эмес жана ал мыйзамсыз абалда кала берген. 1918-жылдын жазында Петроград эмгек коммунасынын комиссарлар Кеңеши М.и. Калининдин Петроград оюн-зоок жайларын легалдаштыруу жана салык салуу (кирешенин 10-30%) жөнүндө сунушун карап чыгып, четке каккан.
9-жылдын 1921-ноябрынан тартып Кыргыз ССРинин Эмгек жана Коргоо кеңеши тарабынан атайын уруксаты менен оюн-зоок клубдарынын концессиялык башталыштарында түзүлүүгө уруксат берилген, аларда "азарт эмес оюндарда" акы төлөнүүчү ойноого уруксат берилген, ошондой эле оюн карталарын сатууга уруксат берилген. 1923-жылдын аягынан баштап Петроград жумушчуларынын эс алуусун социологиялык изилдөөгө жана алар менен байланышкан терс көрүнүштөрдү аныктоого байланыштуу, шаарлардын "уктоочу райондорундагы" казинолорду, лото залдарын жана башка оюн-зоок жайларын жабуу боюнча кеңири кампания башталган, ал үчүн самогон, кокаин жана кумар оюндарына каршы атайын комиссия түзүлгөн. 1928-жылдын май айында Совнарком бардык жерде кумар оюндарына тыюу салган, ал эми Кылмыш кодексине кумар оюндарын уюштуруучуларды ири мөөнөткө түрмөгө кескен 201 берене Кошулган. Ипподромдордо кумар оюндарына жакын лотереяларга жана тотализаторлорго гана уруксат берилген, бул абал СССРдин кийинки жылдарында сакталып калган. Эң популярдуу жана массалык түрдө 1976-жылы өз ишин баштаган "Спортлото" мамлекеттик лотереясы болуп, бардык киреше спортту, анын ичинде 1980-жылы Москва олимпиадасын өткөрүүнү каржылоого жумшалган. 1940-жылдан 1973-жылга чейин спорт Ригада популярдуу болгон көпүрө катары таанылган, ал жерде эл аралык турнирлер өткөрүлгөн, бирок андан кийин көпүрөгө "коммунизм куруучусунун моралдык кодексине"туура келбейт деп тыюу салынган.
1988-жылы чет өлкөлүктөрдүн көңүлүн ачуу үчүн "Интурист" мейманканаларына 200гө жакын оюн автоматтарын орнотууга уруксат берилген. 1989-жылдын жазында Таллинде биринчи казино ачылып, августта казино Москвадагы "Савой" мейманканасында пайда болгон.
1990-жылдан баштап, СССРдин кулашы менен, казино жана оюн залдары Россияда дээрлик эч кандай чектөөсүз пайда боло баштады.
2006-жылы өлкөнүн ири шаарларынан алыс жайгашкан төрт "оюн-зоок зонасынан" башка Россиянын аймагында казино жана оюн-зоок мекемелерин уюштурууга тыюу салган мыйзам кабыл алынган. Алар төмөнкү региондор болуп калды: Алтай крайы, Краснодар крайы менен Ростов облусунун чек арасы, Калининград облусу, Приморье; 2014-жылы Крым жарым аралынын аймагында оюн-зоок зонасын уюштуруу сунушталган.
1-жылдын 2009-июлунан тартып, Орусияда Кумар расмий тыюу салынган. Ошого карабастан, оюн-зоок жайларынын бир бөлүгү "электрондук лотереялардын", интернет-кафелердин жана компьютердик клубдардын белгилери астында мыйзамсыз иштөөсүн улантууда.
Россия Федерациясынын Заманбап мыйзамдарына ылайык, кумар оюндары - "мындай макулдашуунун эки же бир нече катышуучулары өз ара же кумар оюндарынын уюштуруучусу тарабынан белгиленген эрежелер боюнча кумар оюндарынын уюштуруучусу менен түзүлгөн, утуп алуу жөнүндө тобокелдикке негизделген макулдашуу".
Көп учурда Россияда Кумар мамлекеттик лотереяларды камтыйт. Бул жалган. Лотереяда утуш байге фондунун жардамы менен өткөрүлгөнгө чейин түзүлөт. Кумар оюндарында-оюндун жүрүшүндө анын катышуучуларынын акча каражаттарынын эсебинен. Мындан тышкары, лотереялык утуш лотереялык билетте (же башка документте) көрсөтүлгөн жерде берилет. Кумар оюндары болгон учурда утуш оюн өткөрүлгөн жер боюнча берилет.
"Лотереялар жөнүндө" федералдык мыйзамга өзгөртүүлөр киргизилди, алар 1-жылдын 2014-июлунан тартып, Мамлекеттик лотереялардын иш-аракеттерин токтотуш керек.
Свинухов, Иван Степанович
ИШМЕРДҮҮЛҮГҮ
1905-жылы Жусалы темир жол бекетинде слесарь болуп иштеген. 1906-жылы январда революция-чыл иштери үчүн камалып, бошонгондон кийин Ташкенге барган. 200 1907-жылы сентябрда Пишпекке келип, 1908-жылы Пишпекте большевиктик маанайдагы социал-демократия тобун түзүүнү жетектеген. 1910-жылы 25-майда камакка алынып, Казакстанда түрмөдө жаткан. 1910-жылы декабрда бошотулуп, Пишпекке кайтып келген, уезддеги социал-демократтардын ишин кайра жандандырган. Кийинки тагдыры жөнүндө маалымат жок.
Күмүш валютасы
Күмүш валютасы – жүгүртүлүүдөгү толук кандуу күмүш тыйын же түздөнтүз күмүшкө алмаштырылышы мүмкүн болгон акча бирдиги.
Найман Жолой уулу
Найман Жолой уулу, Найман көпүрөчү (1832, Нарын району, Ташбашат айылы - 1918, ошол эле жер) — уста. Чоң-Нарындын эки жерине үйрү менен мал, жүгү менен көч өтүүгө жарактуу көпүрө салган. 1-көпүрөсун "Туюк-Булуң" деген жерге 1870—80-ж. курган. Аны үйөр алып кетип, 2-көпүрөсүн Чоң-Нарын менен Кичи-Нарын кошулган жерден 3 км чыгыш жагындагы "Марал кечүү" аталган жерине 1880— 90-ж. салган. Көпүрөгө жергиликтүү карагайды пайдаланып, эч бир мык, байлоо-матоо колдонгон эмес. Ал көпүрөнү эл 1940- жылдарга чейин пайдаланган. (1940— 41-ж. Нарын—Эки-Нарын жолу салынып, жаңы көпүрө курулган). 1880—90-ж. Чоң-Нарын өрөөнүнөн Тарагайга өткөн жердеги жалама жарды кетмен, чукулук менен кесип кыя жол чапкан. Бийиктиги 40—50, узундугу 60—70 м. Андан мал, жүгү менен көч өтүп, бүгүнкү күнгө чейин пайдаланылууда. Ал жер азыркыга чейин Кескен-Жар аталат. Найман Чоң-Нарындын башка жерлерине да жол салган.
Интернеттеги шилтемелер
Көпүрөчү Найман
Тезекбаева Мунар
Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б. ISBN 5-89750-080-0
Мокрый Сайы дарыясы
Мокрый Сайы — Орусиядагы дарыя. Новосибирск облусу, Алтай крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Бурла дарыясынын оң жээгинен 408 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 14 км.
Гардизи, Абу Саид Абдулхайй
Анда түркий тилде сүйлөгөн элдер жөнүндө, кыргыздар тууралуу баалуу маалыматтар, даректүү баяндар жолугат. Айрыкча кыргыздар жөнүндөгү маалыматтарда Ибн Мустафа, Ибн Хордадбех, Жайхани жана башка орто кылымдагы окумуштуулардын эмгектерин колдонгон.
Гардизинин кыргыздар тууралуу маалыматтары «Худуд ал Аалам», «Мажму ат-Таварих» жана башка булактар менен дал келет. Гардизи берген далилдер кыргыздардын этностук, саясий, маданий тарыхын үйрөнүүдө өтө маанилүү.
Мокрый Сайы дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чоң Тополь көлү бассейндери жана Бурла дарыяларынын. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Обь жана Иртыш дарыяларынын аралыктарындагы агынсыз аймак.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Найманбаев, Мукаш
Найманбаев Мукаш (1923-ж. т., Нарын району, Кара-Бук айылы) - санжырачы, санжырачылардын республикалык кароо-сынагынын (1990) жеңүүчүлөрүнүн бири. Нарын району менен облусундагы бир катар чарбалардын жана коомдордун (колхоздордун башкармаларынын төрагасы, райондук даярдоо кеңсесинин директору, райондук керек-жарак союзунун башкармасьшын төрагасы, Нарын облустук профсоюзунун башчысы жана башка) жетекчиси болуп иштеген. "Бугу эне", "Арстанбек акын", "Көкөтөй чечен" аттуу драмалардын автору. "Ардак Белгиси" ордени, медалдар менен сыйланган.
Тярсоре-Яха
Тярсоре-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Пяседай-Яха дарыясынын сол жээгинен 88 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 26 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Бурксер Гаврилл Владимирович
Бурксер Гаврилл Владимирович (31. 10. 1903, Украина, Александрия шаары – 15. 6. 1979, Фрунзе) – зоогигиенист, ветеринария илимдеринин доктору (1953), профессор (1959), Кыргыз ССРинин илимге эмгек сиңирген ишмери (1974), 1927-ж. Харьков ветеринария институтун бүткөн. 1928–29-ж. ветеринардык врач, 1929–34-ж. Жер иштер эл комиссариатында ветеринария башкармасынын башчысы. 1934–42-ж. ветеринария илимий-изилдөө институтунун директорунун орун басары. 1942–46-ж. Советтик Армияда (атчандар дивизиясынын ветеринария башкармасынын башчысы). 1946–50-ж. Өзбекстан мал чарба илимий-изилдөө институтунун директорунун орун басары. 1951-жылдан К. И. Скрябин атындагы Кыргыз айыл чарба институтунда кафедра башчысы. Малды тоюттандырууда синтездик азоту бар элементтерди, тоют рационунда жетишпеген сиңимдүү протеинди колдонуу жолун жана башка изилдеген. Анын 200дөн ашык илимий эмгектери жарык көргөн. Эмгек Кызыл Туу жана башка ордендер менен сыйланган. Эмгектери: Карбамид в кормлении сельскохозяйственных животных в Киргизии. Ф., 1971.
Хиазма
Хиазма — мейоздун диплотена (кош жиптүү) стадиясы, гомологдордун өз ара түртүшүүсү жана хиазмалардын пайда болуусу менен башталат. Мында хромосомалардын андан - ары спиралдануусу жана ядрочолордун санынын азайышы жүрөт. Хромосомалардын бошошу белоктун жана РНКнын активдүү синтезделүү процесстери менен коштолот. Диакинез (кош жиптердин обочолонуусу) стадиясы үчүн Х-лардын санынын азайышы жана биваленттердин олуттуу тыгыздуулугу мүнөздүү.
Альбрук
Альбрук (Albbruck) — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Вальдсхут районуна карайт. Фрайбург административдик округуна тиешелүү. Калкы – 7110 (2013-ж.). Аянты – 39,69 км².
Кыргызстан, Кара-Суу району
Кыргызстан (Кыргызстан) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Кара-Суу районундагы айыл. Төлөйкөн айыл округу составына кирет.
Килдэр (Оклахома)
Килдэр (Оклахома) (Kildare) — Оклахома штатынын Kay округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 92 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 км². FIPS коду — 40-39800.
Чуңкурдан чыгуу
Шарты
Оюнчулардын саны 2—3 киши,
Оюн чуңкурда өткөрүлөт.
Оюнга даярдануу
Оюнчулар чуңкурга түшүшүп, оюндун шарты жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Оюндун баяны
Оюнчулардын бирөөсүнүн буйругу боюнча, оюнчулар чуңкурдан бат чыгууга аракеттенишет. Оюн оюнчулар каалаган убакытка чейин уланат. Чуңкурдан биринчи чыккан оюнчу, оюндун жеңүүчүсү болот.
Оюндун эрежеси
Буйруктан мурда аракеттенүүгө, бир бирине тоскоолдук кылууга, чуңкурдан чыкмайынча аракетин токтотууга болбойт.
Оюндун педагогикалык мааниси
Оюнда күч, ийилчээктикке тарбияланат, тырышчаактыкка үйрөтөт.
Таштан Уста
Таштан Уста (Туулган, өлгөн жылдары белгисиз) — уста. Негизи Куланактык болгон экен. Ат-Башыда арбын узанган. Ат-Башы, Нарындык усталардын көпчүлүгү Таштандан таалимтаасир алышкан. Зергер Молдокабыл уулу Абдыжапардын айтуусу боюнча Таштан устанын кеп жыгачсыз эле ичине бетеге тыгып ултарган өтүгу кашыктай сыйда көрүнгөн. Бүлөө болуучу таштарды Таштан устадан таанып, курч, муңайым темирлердин ар биринин өз өзүнчө курчуткучу болорун билгенин кара темирди жалантып укмуштай курчуткан Касымалы уста айтар эле дешет. Таанымал жыгаччылар: Эсиркемич, Аманбай, Жолдошбай (Кара-Коюн айылы) өңдүүлөр Таштан устанын үйрөнчүк мектебинен өтүшкөн. Булардан Мадис, Мамбетаалы, Ташы, Дүйшөн сыяктуу чеберлер өсүп чыгышкан. Айтымдарында, Таштан устакерчиликтин бүтүндөй түрүн жогорку кылдаттыкта кармаган. Анын өздүк чеберчилиги өз учурунда жазылбай калган. Эмгеги баштамада.
Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б. ISBN 5-89750-080-0
Тезеков Тилек
Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б. ISBN 5-89750-080-0
Сол Грубе-Ю
Сол Грубе-Ю — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Грубе-Ю дарыясынын сол жээгинен 34 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 30 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Утяганка (дарыя)
Утяганка — Орусиядагы дарыя. Челябинск облусу, Оренбург облусу, Башкыртстан Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Караганка дарыясынын сол жээгинен 63 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 20 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Урал бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Урал дарыясы Магнитогорск суу тармагынан Ириклинск суу тармагына чейин. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Урал (бассейнинин Орусиядагы бөлүгү).
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ташматов Кадыр
Ташматов Кадыр Зергер. 1937-ж. Ноокат районундагы «Ленинизм» колхозунда төрөлгөн. Толук эмес орто билимдүү. Колхоздо эмгектенген. Кадыр зер буюмдарын кармайт. Темир комуздун жаагын жезден, чоюңдан тандап, аларга жамбы күмүштү жалата билет. Комуз тилине болот зымды (пружина) алып, ченеп кесип отко кармайт. Ал кызыл тап болгондо өгөөлөп, жаагына түздөп ченеп кесет. Өтөөлөп жымсалдап кайрадан отко салып, тилин ийип, аны жаакка кынаптап уруп бекитет. Комуздун жердигин тандай билүүсү аркылуу Кадыр зергердин баркы артылып, ага кардарлар арбын.
Пьер Абеляр
Пьер Абеляр (Pierre Abélard, 1079-1142) - орто кылым философиясынын гүлдөп турган мезгилиндеги эң көрүнүктүү өкүлү. Абеляр философиянын тарыхында көз караштары боюнча гана белгилүү болбостон, өзүнүн өмүрү менен да белгилүү, бул жөнүндө анын «Менин бактысыздыгымдын тарыхы» деген автобиографиялык чыгармасында баяндалат: Ал жаш чагынан тартып эле өзүнүн билимге болгон кызыгуусун сезип, өз туугандарынын пайдасына мурастан баш тартат. Ар түрдүү мектептерден билим алат, андан кийин Парижде жашап, дарс окуп, сабак берет. Ал бүткүл Европада чебер диалектик катарында атакка ээ болот. Абелярдын, ошондой эле, өзүнүн таланттуу окуучусу Элоизага болгон сүйүүсү менен да атагы чыгат. Алар үйлөнүшүп, бир уулдуу болушат. Бирок Элоизанын агасы алардын мамилесине кийлигишип, анын көрсөтмөсү боюнча Абеляр мазакталгандан кийин (ал бычылып ташталат) Элоиза монастырга кетет. Абеляр менен анын аялынын ортосундагы мамиле алардын жазышкан каттарынан белгилүү.
"Бар жана жок" чыгармасы
Абелярдын чыгармачылыгындагы башкы проблема-диний ишеним менен акыл-эстин өз ара катышы, бул бүткүл схоластикалык философия үчүн да негизги проблема болгон. Абеляр сокур ишенимге караганда акыл-эске, билимге артыкчылык берген, ошондуктан диний ишеним акыл-эстүү негизге ээ болууга тийиш. Абеляр ар кандай айла-амалдарды ашкерелей ала турган схоластикалык логиканын, диалектиканын кызуу талапкери жана жактоочусу, диалектиканын софистикадан айырмасы мына ушунда. Абелярдын пикири боюнча биз өз билимдерибизди диалектиканын жардамы аркылуу өркүндөтө отуруп, диний ишенимибизде да өркүндөй алабыз. Абеляр диний ишенимди туюп-сезүү аркылуу аңдап билүүгө болбой турган, илимдер аркылуу аңдалып-билине турган жаратылыш көрүнүштөрүнөн тышкары турган нерселер жөнүндөгү «ой жоруу» катарында аныктайт.
«Бар жана жок» деген чыгармасында Абеляр Библиядан жана «чиркөөнүн аталарынын» чыгармаларынан үзүндүлөрдү келтирүү менен алардын көз караштарын талдап, бул айтылгандардын карама-каршылыгын көрсөтөт. Бул талдоонун натыйжасында чиркөөнүн, христиан диний окуусунун кээ бир догматтары жөнүндө күмөндүүлүк пайда болот. Экинчи жагынан, Абеляр христианчылыктын негизги жоболорунан шек санаган эмес, тек гана аларды акыл-эске салып өздөштүрүүгө чакырган. Ыйык китепти түшүнбөгөн адам музыкага түшүнбөй туруп, лирадан сыбызгы үндү угууга аракеттенген эшекке окшош деп жазган ал.
Абелярдын пикири
- боюнча диалектика-авторитеттердин айткандарын шектенүү менен кароодон, философтордун өз алдынчалыгынан жана теологияга сын көз менен мамиле жасоодон турат.
Абелярдын көз караштары Суассон соборунда (1121) чиркөө тарабынан айыпталып, анын өкүмү боюнча өзүнүн «Кудайдын бирдиктүүлүгү жана үчилтик» деген китебин өзү отко ыргытат (Бул китепте ал бир гана Ата-Кудай бар, ал эми Кудай-уул жана Кудай Ыйык дух бар болгону анын күч кубаттуулугунун көрүнүшү гана деп далилдеген).
"Диалектика" чыгармасы
«Диалектика» деген чыгармасында Абеляр универсалий боюнча өз көз карашын баяндайт. Ал ашкере реалисттик жана ашкере номиналисттик позицияларды элдештирүүгө аракеттенет. Ашкере номинализмди Абелярдын устаты Росцелин, ал эми ашкере реализмди Абелярдын дагы бир устаты Шамполук Гильом тутушкан. Росцелин айрым жеке нерселер гана бар, ал эми жалпы дегенибиз дегеле жок нерсе, бул бар болгону ошол жеке нерселердин аталышы гана деп эсептеген. Шамполук Гильом болсо мунун тескерисинче, жалпылык нерселерде өзгөрүлбөс маңыз катарында жашайт, ал эми айрым жеке нерселер бирдиктүү жалпы маңызга индивидуалдуу ар түрдүүлүктөрдү гана берип турат дейт.
Абеляр адам өзүнүн туюмдук тааным процессинде тигил же бул маани-маңызга ээ болгон сөздөр аркылуу билдирилүүчү жалпы түшүнүктөрдү иштеп чыгат деп эсептеген. Универсалийлер нерселердин көптөгөн предметтер үчүн жалпы болгон касиеттерин акыл-ойдо абстракциялоо аркылуу сезимдик тажрыйбанын негизинде түзүлөт. Абстракциялоонун бул процессинин натыйжасында адамдын акыл-эсинде гана жашай турган универсалийлер пайда болот. Ашкере номинализм менен ашкере реализмди жеңе ала турган мындай позиция кийинчерээк концептуализм деп аталып калат. Абеляр ошол мезгилде жашап турган билимге карата схоластикалык ой жүгүртүүчүлүккө жана идеалисттик спекуляцияларга каршы чыккан.
«Философтун, иудейдин жана христиандын ортосундагы субхат»
- деген чыгармасында Абеляр башка динге жол коюу идеясын үгүттөйт. Ал ар бир динде акыйкаттын даны бар, ошондуктан христианчылык бирден бир чыныгы дин деп эсептелбеш керек экендигин далилдейт. Философия гана акыйкатка жете алат: философияны ар кыл ыйык авторитеттерден эркин болгон табигый мыйзам багыттап турат. Адеп-актыкты таанып-билүү табигый мыйзамды жолдоодо турат. Бул табигый мыйзамдан башка да адамдар ар түрдүү көрсөтмөлөрдү жетекчиликке алышат, бирок алар бар болгону бардык адамдар жетекчиликке ала турган табигый мыйзамга-ыйманга зарылчылыгы жок кошумчалар гана. Абелярдын этикалык көз караштары «Өзүңдү өзүң аңдап бил» жана «Философтун, иудейдин жана христиандын ортосундагы субхато деген эки чыгармасында баяндалат. Ал көз караштар анын теологиясына терең багыныңкы болуп турат. Абелярдын этикалык концепциясынын негизги принциби — адамдын өзүнүн жакшы жана ошондой эле күнөөлүү жорук-жосундары үчүн моралдык жактан толук жоопкер экендигин далилдөө. Мындай көз караш — гносеология жагындагы абелярдык позициянын уландысы, адамдын таанып-билүүдөгү субьективдүү ролун баса көрсөтүү болуп саналат. Адамдын иш-аракети анын ниет-максаты менен аныкталат. Өзү менен өзү болгондо бир да кылык-жорук жакшы же жаман болуп саналбайт. Бардыгы ниет-максатка байланыштуу болот. Адамдын ынанымына карама-каршы келген кылык-жорук — күнөөлүү кылык-жорук.
Өзүнүн ушул ынанымына ылайык Абеляр Христосту куугунтуктаган бутпарастар эч кандай күнөөлүү иш жасашкан эмес, анткени бул куугунтуктоо аракети алардын ынанымына карама-каршы келген эмес. Христианчылыктын тарапкерлери болушпаса да, бирок өзүлөрүнүн бийик моралдык принциптерине ылайык аракеттенишкен антик философтору да күнөөлүү эмес болушкан.
Икназар (Кугарчин району, Башкыртстан)
Икназар — Башкыртстандын Кугарчин районундагы айыл, Максют айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 6 киши. Почта индекси — 453346, ОКАТО коду — 80238845012.
Геральдика
Геральдика (соңку латынча heraldus – жарчы), герб таануу тарых илиминин көмөкчү тармагы. Жалпы эле гербдерди (өзгөчө тамгалары же белгилери бар тарыхый эстеликтерди) изилдеп, айрымалоочу тарыхый булак. Гербдер пайда болгонго чейин найза, желек, тыйын, медалдардын беттерине ар кандай тотемдик сүрөттөр түшүрүлгөн. Бирок бул сүрөттөр ирээтсиз, баш аламан, ар кандай абалдарда тартылган.
11–12-кылымдардан мындай айырмалоочу белгилердин гербге системалуу түрдө өтүшү европалык рыцарлардын арасында башталат. Буга өзгөчө крест жүрүштөрүнөн кийин чыгыштын таасири тийген. 14-кылымдан тартып Европа өлкөлөрүндө герольдин мекемелери пайда болот. Ал мекемелер геральдиканын авторлорунун укугун каттоочу мамлекеттик органга айланган. Россияда геральдика башынан эле мамлекеттик болуп калыптанган (17-кылым).
Геральдиканын өнүгүшү Петр Iнин ишмердүүлүгү менен байланышкан. 1792-жылы Герольдмейстр кеңсеси уюшулуп, кийин негизги функциясын сенаттын герб бөлүмүнө өткөргөн. 1918-жылы бул бөлүм Ленинграддын тарых архивинин гербдик музеи аталган. Европада 1-жолу Берлинде 1706-жылы Геральдика кафедрасы ачылат. Россияда Геральдика кафедрасы 1726-жылы ачылган. Геральдика археология, нумизматика, сфрагистика, өзгөчө генеалогия сыяктуу тармактар менен тыгыз байланышта өнүгүүдө.
Ургай-Яха
Ургай-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Пыякоя-Яха дарыясынын оң жээгинен 46 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 25 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ян Кум
Ян Кум (Jan Koum — WhatsAppтын негиздөөчүсү.1976-жылы Украинада жарык дүйнөгө келген. Кумдун балалыгы курулуш мезгилине туш келгендиктен ал дайыма жарыгы жок же жылуулугу жок үйлөрдө жашаган. Атасы ооруканалардын жана мектептердин курулушун жетектеген болсо, апасы чарбачылык иштери менен алектенер эле.
– 90-жылдардын башында Кум 16 жашка чыккан маалда апасы менен АКШнын Калифорния штатына келип,эки керебети бар бир бөлмөнү ижарага алып жашап калат. Алардын АКШга келе бергенинин себеби: 90-жылдары жашоо оорлоп, элдердин басымдуу бөлүгү жумушсуз калган мезгил эле. Апасы бала багуучу болуп жумушка кирет, а Кум күндүз мектепке барып, кечкисин дүкөндөрдү шыпырып, жууп кошумча акча таап жан багып жүргөн.
– 1997-жылы Yahooнун жарнамалык платформасы кантип жазылганына анализ жүргүзүү керектигин айтып сунуш киргизет. Жарым жылдан соң аталган компанияда иштеген Брайан Эктон Кумду штатка жумушка алат. Бул учурда 19 жаштагы Кум колледжге окууга тапшырып окуп жаткан кези эле. Окуу менен ишти бир учурда алып кетүүгө мүмкүнчүлүк болбой калган кезде ал окууну таштап, ишти тандап кетет. 30 жашка барып калган достор, Кум менен Эктон башка иш менен алектенүү үчүн аталган компаниядан чогуу чыгып кетет.
– Узак талкуулардан жаралган WhatsApp 2009-жылы жарыкка чыкты. 30 жашында ишке киргизген долбоору талыкпас эмгекти, көп аракетти талап кылып, жыйынтыгында аны жүзгө жакын достору гана көчүрүп алган. Келечеги мындай болорун күтпөгөн Кум баарын таштап жаңы жумуш издерин досу Эктонго айткан. Эктон досун дагы бир ай күтө турушун айтып, аны моралдык жактан колдогон. Айткандай эле, бир айдын ичинде WhatsAppты 250 миңден ашуун колдонуучу көчүрүп алган. Ал эми анын аталышына башын оорутуп убара болгон эмес. Ойлоп тапканына «Эмне болду?» деп атап койгон. WhatsApp ишке киргенден кийин аны кеңейтүүнүн жолдорун издеп аракет кыла баштайт.
– 37 жашында WhatsApp 19 миллиард долларга сатып миллиардер болгон Ян Кум бокс менен машыгып кетет.
Чешбаш дарыясы
Чешбаш — Орусиядагы дарыя. Краснояр крайы, Хакасия Республикасы, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Улень (Чоң Улень) дарыясынын сол жээгинен 45 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым башатынан Ачинск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Тышкы шилтемелер
]
Григорий Богослов
Григорий Богослов (330–390) – грек. ойчулу, чиркөө ишмери, акын, патристиканын көрүнүктүү өкүлдөрүнүн бири.
Теологияга платондук идеалисттик диалектиканын ыкмаларын киргизген. Анын «менин турмушум жөнүндө», «менин тагдырым жөнүндө», «Менин жанымдын кыйналышы жөнүндө» сыяктуу таржымал поэмалары терең психологизми жана талдоонун маданияты боюнча Августинанын «Исповеди» менен катар турат.
Өмүралиев, Мамытбек
Өмүралиев Мамытбек (15.8.1952-ж. т., Ат-Башы айылы) — Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1993). 1973-ж. Нарын педагогикалык окуу жайын бүткөн. 1973—77-ж. мугалим болуп эмгектенген. 1977-жылдан М. Рыскулов атындагы музыкалык драма театрда иштейт. Аткарган негизги ролдору: Бектемир, Борбаш (Т. Абдумомунов, "Ашырбай", "Борбаш"), Банко, Эдмонт, Пестоль (У. Шекспир, "Макбет", "Король Лир", "Виндзордук ойсокелер"), Раскольников (Ф. М. Достоевский "Кылмыш жана жаза"), Базарбай (Ч. Айтматов, "Кыямат"), Күрөңкөй (С. Сарыгулов, "Куудөңгөч"), Мерхоным (Э. бмуракунов, "Жыландар ханышасы"), Шаршен (Ж. Садыков, "Күйөө жолдош"), Эр Табылды, Жакыл, Каманбай (Т. Актанов, "Эр Табылды", "Манастын төрөлүшү", "Күч күйөө"), Кемпир, Ит, Султанаалы (К. Абылов, "Кошок", "Эки ит", "Кооператив"), Начальник (Ж. Абдыкалыков, "Эт комбинаты") жана башка интермедияларды аткарат. "Шайтандын мөөрү" (3. Эралиев) кинотасмасына тартылган.
Күнөө (айып)
Күнөө (айып) – кылмыш-жаза укугунда адамдын өзүнүн укукка каршы кылыгына (аракетине жана аракетсиздигине) жана анын натыйжаларына карай маанай мамилеси. Адамдын өзүнүн жүрүм-турумунун обу жоктугун (укукка каршылыгын) жана ага байланышкан жыйынтыктардын туура эместигин моюнга алуусун (түшүнүүсүн) билдирет. Юридикалык жоопкерчиликтин зарыл шарты. К. адамдын мыйзамда белгиленген кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылуу курагына жеткени жана акыл-эси жайында болгону өбөлгө болот. Жарандык укукта К. – жарандык укук бузгандыгы үчүн жоопкерчилик шарттары: келишимдик же башка милдеттенмелерди орундабай, болбосо ойдогудай аткарбай коюу, мыйзамсыз келишим түзүү, мүлктүк зыян келтирүү ж. б. Жарандык укукту бузган адамдын күнөөсү болжолдонот; ал жоопкерчиликтен кутулушу үчүн өзүнүн күнөөсү жоктугун далилдөөгө тийиш. Айрым убактарда К. (м.: эгер зыян өзгөчө коркунучтуу жагдайдан улам тартылса) сөзсүз жоопко тартууга негиз боло бербейт. К. таризи адатта жарандык-укуктук жоопкерчиликтин көлөмүнө таасир этпейт. Эларалык укукта К. катары укук бузуу субъектиси тарабынан жасалганы аныкталган, анын эларалык-укуктук жоопкерчилигин жараткан факты түшүнүлөт.
Мохнатый Сайы дарыясы
Мохнатый Сайы — Орусиядагы дарыя. Новосибирск облусу, Алтай крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Бурла дарыясынан 392 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Төрөгелди баатыр
Болжол менен 1855-ж. Төрөгелди баатыр бугу уруусунун манабы Балбай баатырдын айылына жасаган жортуулунда аттан жыгылып, буту сынган. Туткунга тушкөн Төрөгелди баатырдын жаңы бүтүп келаткан бутун Балбай кайра эки жолу сындырган. Туткундан 1858-ж. бошотулган.<BR>
1859-ж. апрелде Кашкардан Чокон Валихановду Жети-Өгүздө бир нече күн кармап турган, орус отряды жакындаганын угуп кое берген.<BR>
1865-ж. орус бийлигин таанууга аргасыз болгон.<BR>
= Колдонулган адабияттар = Кыргыз тарыхынын энциклопедиясы. Б.,2003.
Үймөк чөпкө чыгуу
Шарты
Оюнчулардын саны 2—3 киши.
Оюн үймөк чөп жыйылган жерде өткөрүлөт.
Оюнга даярдануу
Оюнчулар үймөк чөптүн алдында турушуп, оюндун шарты жана кезеги жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Оюндун баяны
Оюнчулар кезектери келгенде бирден үймөк чөпкө чыгыш кайра түшүүгө аракеттенишет. Оюн, оюнчулар каалаган убакытка чейин уланат. Үймөк чөпкө бат чыгып түшкөн оюнчу, оюндун жеңүүчүсү болот.
Оюндун эрежеси
Бир бирине тоскоолдук кылууга, үймөк чөптүн түбүңдө турууга болбойт.
Оюндун педагогикалык мааниси
Оюнда күч, ийилчектикке тарбияланат, тырышчаактыкка үйрөтөт.
Өмүралиев, Төлөбек Эсенгулович
Өмүралиев Төлөбек Эсенгулович (4. 4. 1947-жылы туулган, Нарын ооданы, Куланак айылы) — мамлекеттик ишмер. Юридика илимдеринин кандидаты. 1970-жылы Кыргызстан айыл чарба институтун бүткөн. 1970—73 жылдары Нарын ооданынын "Куланак" жана "Коммунизм" колхоздору«да зоотехник-селекционер, башкы зоотехник, оодандык айыл чарба башкармасында улук зоотехник. 1973—77 жылдары комсомолдун Тянь-Шань оодан комитетинин 1-катчысы; 1977—78 жылдары Тянь-Шань райаткомунун жооптуу катчысы; 1978—82 жылдары Кыргызстан КП Нарын дубан комитетинин инструктору, айыл чарба бөлүм башчысы; 1982—86 жылдары Тогуз-Торо оодан аткаруу комитетинин төрагасы; 1986—89 жылдары КБКП БКга караштуу Коомдук ИАнын аспиранты, 1989—90 жылдары партиянын Ысык-Көл дубан комитетинин инспектору; 1990—92 жылдары Тянь-Шань оодан аткаруу комитетинин төрагасынын 1-орун басары, төрагасы; 1992—94 жылдары Тянь-Шань оодандык мамлекеттик акимдик башчысы. 1994-жылдан Кыргыз Республикасынын Президентинин Акимдигинде бөлүм башчы жана ошол эле учурда 1996-жылдан Кыргыз Республикасынын Президентинин жардамчысы, республиканын өзүн-өзү башкаруу ассоциациясынын төрагасы. "Ардак Белгиси" ордени жана медалдар менен сыйланган.
Фетхуллах Гүлен
Өмүр баяны
1945 Куран Үйрөнүү 4 жашында апасынан Куран окууну үйрөнүп кыска мөөнөттүн ичинде Куранды толук окуп чыкты.
1946 Мектепке баштады
1949 Мектеп күндөрү жана жарым калган орто билим Атасы 1949-жылы Алвар айылына имам болуп жиберилип үй-бүлөсү менен көчүп кеткенине байланыштуу мектепти таштаганга аргасыз болот бирок заочный болуп орто билимин алат.
1951 Куранды толугу менен жаттоо(хафыздык) иштери Атасы Рамиз молдодон арапча үйрөндү жана төрт жашында окуй баштаган куранды 1951-жылы 10 жашында толугу менен жаттап, хафыздыгыны толуктады.
1952 Хасанкале Күндөрү Хасанкале'де жашаган молдо Хажы Сыткыдан кыраат(тажвид) үйрөндү.
1954 Сади Эфендиден Арапча сабактарын ала баштады Фетхуллах Гүлен, Эрзурумдагы Куршунлу мечитинин мадресесинде Алвар Имамынын (Азирети Мухаммед Лүтфи) небереси Саади Эфендиден сабак ала баштаган.
1954 1954 жылы 10 январда чоң ене жана чоң атасы дүйнөдөн кайтты.
1954 жылы январда чоң энеси Мунисе айым жана чоң атасы Шамил бир саат  аралыгында дүйнөдөн кайтты.
1955           Эрзурумдагы Окуучулук Күндөрү Куршунлу Мечитинин Медресесинден чыгып Кемхан Мечитинин жанындагы медреседе 6 ай окуду. Ал жерден да чыгып Ташмесжидке барды. Таштанды абалындагы Ахмедийе Мечитинде өзүнүн мүмкүнчүлүгү менен бир бөлмө даярдап Зиннур деген досу менен ошол жерге жайгашты. Бул жерде Осман Бекташ Хожадан сабак ала баштады. Эдирнеге кеткенге чейин жалгыз ушул жерде жашады.
Алгачкы Баяныны 14 жашында айтты 1955-жылы 14 жашта жана Эрзурумдагы медреселерде окуучу болгонуна карабай Коружук жана Алвар айылдарынын мечиттеринде баян айта баштаган.
12.03.1956  Китептерин окуп мугалимим деп эсептеген мугалими Азирети Алварлы (Мухаммед Лутфи Эфенди) дүйнөдөн кайтты. 1868- жылы туулган Мухаммед Лутфи 1956 жылы 88жашында дүйнөдөн кайтты.
1959           Эрзурумдан Эдирнеге барды Эрзурумдан Эдирнеге барды. Эдирнеде имам Хүсейин Топтун жардамы аркылуу кең чөйрөлүү болуп, кирген сынактарынын баарынан өттү. Бирок аскердик кызматын өтөй элек болгондугу үчүн 6-август  1959- жылы расмий түрдө Үчшерефели Мечитинин жардамчы имамы болуп  дайындалды. Эки жарым жыл Үчшерефели Мечитинин бир терезесинде жашады.
29.03.1960  Үйлөнүү маселесинин  чечими Эдирнеде жашаган жылдарынын башында тууганы болгон Хүсейин Топ Хожа аркылуу бир үйлөнүү маселеси сунушталды. Бирок сунуш жана талап кыз тараптан болгондуктан кабыл кылалбады. Бул окуя 1960-жылы Рамазан майрамында өткөн.
10.11.1961  Аскерге барды Анкара шаарында аскердик кызматка баштады.
1963           Аскерден Кийинки Күндөр
1963- жылдын Март айында аскердик кызматын толуктады. Аскерден кийин туулган жери Эрзурумга барып бир канча убак үй-бүлөсүнүн жанында жашады. Ушул убактарда Мевлана жөнүндө бир конференсия берди. Комүнизм менен Күрөш Фондунун курулушунда болду.
1964           Кайрадан Эдирнеге баруу Аскерден кийин 1 жылга жакын Эрзурумда жашады. Андан кийин кайрадан Эдирнеге кайтты. 4-июль 1964- жылы Дарүл Хадис мечитинин Куран Курсунда мугалим жана мечитте имам болуп иштей  баштады.Азыр Профессор болгон Суат Йылдырым ал убактар  Эдирне муфтиси эле. Экөө бир үйдө бирге жашады.Дарулхадис мечитинин имам бөлмөсүндө сабактарга башташты.
31.07.1965  Эдирнеден Кыркларели шаарына жөнөтүлдү Эдирнеде 1 жыл жашады. Кыркларели шаарына жиберилүүсүн суранды. 1965-жылы 31-июльда Кыркларели шаарынын борбордук мүфтиятына жөнөтүлдү.
18.02.1968  Биринчи Жолу Ажыга Баруу Измир шаарындагы Кестанепазары Куран Курсунда мугалим болуп жүргөндө Диний иштер Башкармалыгындан Лүтфү Доган телефон чалып Диний Кызматкер статусунда ажыга жиберилип жатканын айтты. Ошол жылы биринчи жолу ажыга барды.
1971           12-Март Аскердик Кыймыл болгонго чейин Кестанепазарындан кетти.
1971-жылы 12-Март окуясындан мурун Кестанепазары Куран Курсундагы ишинден кеткен.
03.05.1971  Түрдүү жалаалар менен Көзөмөлгө алынды
29.06.1974  Маниса шаарына жиберилди 2жыл 4 ай Эдремит шаарында иштеди. Андан кийин Маниса шаарына жөнөтүлдү.
20.09.1974  Атасы Рамиз Эфенди дүйнөдөн кайтты Рамазан айынын үчүнчү күнүндө, атасы Рамиз Эфенди дүйнөдөн кайтты.
1975           Конференсиялар бере Баштады
1975-жылы “Куран жана Илим”, “Дарвинизм”, “Алтын Урпак”, “Коомдук Адилет” жана “Пайгамбарлык” аттуу конференсиялар бере баштады.1976-жылы да уланган бул конференсияларга байланыштуу Измир шаарындан тышкары Анкара, Чорум, Малатия, Диярбакыр, Коня, Анталия, Айдын облустарында да болуп өттү.
28.09.1976 Манисадан Измир шаарынын Борнова микрорайонуна жиберилди. 2жыл, 3 ай Манисада иштеп, андан кийин Борновага жиберилди. Бул жерде 1980-жылдын 12-Сентябрьында болгон аскери окуяга чейин иштеди.
1977           Башка өлкөлөрдөгү Конференсиялары
1977-жылы Германияга барып, бирканча жерлериндеде түрдүү маектер жана конференсиялар берди.
26.08.1977  Истанбулдагы Биринчи Баяны Истанбул шаарындагы Йени Жами мечитинде биринчи ваазыны берди. Баянынын темасы «Мусулмандын биринчиден болуп өзүнө жана эгосуна чеки дүзен берүүсү» эле.
1979           Сызынты Журналында макала жаза баштады
05.09.1980  Борновада акыркы Баяныны берди жана Тургут Өзал менен жолугушту. 12- Сентябрь 1980 аскердик кыймылдан бир апта мурун 5-Сентябрь жума күнү акыркы баянына чыкты. Баянынан кийин ошол убактагы президент Тургут Өзал менен мечиттин имам бөлмөсүндө жолугушту.
20.03.1981  Мүфтияттагы ишини таштады 12- Сентябрь 1980 аскердик кыймылдын артынан өзгөчө кырдаал жарыяланып, оорлошкон шарттардын натыйжасында ишинден өз калоосу менен кетти.
06.04.1986  Бүйүк Чамлыжа Мечитинде 6 жылдан кийин Баян берди
01.07.1988  Йени Үмит Журналында Макалалар жаза баштады
21.09.1991  Эбеди Рисалет Семпозиумунда бир конферанс берди
05.05.1992  Америкада президент Тургут Өзалды зыярат кылды
18.04.1993  Президент Тургут Өзалдын өлгөнүнө байланыштуу газеталарда көңүл айтуу жарыялады.
28.06.1993  Апасы Рефиа Гүлен дүйнөдөн кайтты
29.06.1994  Журналисттер жана Жазуучулар Фондунун ачылыш аземинде болду
Фетхуллах Гүлен, Журналисттер жана Жазуучулар Фондунун ачылыш аземине катышуу үчүн Дедеман мейманканасында болду
30.11.1994  Премиер министр Тансу Чиллерди зыярат кылды Зыярат Премиер министр Тансу Чиллердин түрдүү блоктор менен жолугушуу долбоорунун негизинде болду.
06.12.1994  Премиер министр Тансу Чиллер менен кылган жолугушуусу жөнүндө пресс билдирүү жарыялады. Фетхуллах Гүлендин Адвокаты Фети Үн, Премиер министр Тансу Чиллер менен болгон жолугушуусуна коомчулукта айтылган түрдүү ушак-кептерге пресс билдирүү жарыялады.
14.09.1995  Ден соолугуна байланыштуу жүрөгүнө Анжийо кылдырды. Фетхуллах Гүлен узун убактан бери өзүнү тынчсыздандырган жүрөк орууларынын себебини такташ үчүн Американ орууканасында жүрөгүнө анжийо жасатты.
19.10.1995  Голландиялык бир Телевизор каналына репортаж берди. Бул репортажда жашоосу, көз-карашы, кылган иштери, Ислам жана лаиклик темалары боюнча суралган суроолорго жооп берди.
1995          Диалог сыйлыктарынын берилүү аземине катышты. Журналисттер жана Жазуучулар Фонду тарабынан уйуштурулган 1995 Диалог Сыйлыктары, Чыраган Сарайында белгиленген аземде өз ээлерине берилди.
04.04.1996  Патрик Бартхоломеос менен Жолугушту Акыркы жылдарда жалпы коомдук Диалог темасына эң көп көңүл бурган Фетхуллах Гүлен жана Фенер Рум Патриги Бартхоломеос жылуу чөйрөдө жолугушуп, Туркияда мусулман жана мусулман эмес элдер арасында Диалогту баштатты.
30.09.1996  Журналисттер жана Жазуучулар Фондунун 3-жылында ' Кең келечегибиз үчүн бирдикте' аттуу жыйынында сүйлөдү. Журналисттер жана Жазуучулар Фонду уюштурган жыйынга көптөгөн адамдар катышты.
08.11.1996  Фатих Университетинин Ачылыш Аземине Катышты Истанбулдун Бейликдүзү районунда курулган Фатих Университети 08-Ноябрь 1996'да Президент Сүлейман Демирел тарабынан ачылды. Ачылышка Алпарслан Түркеш, Рыза Акчалы жана көптөгөн саясатчы, билим адамдары жана ишадамдары катышты. Фетхуллах Гүлен бардык коноктор жана Президент менен жакын маанайда болду.
04.03.1997  Американ Орууканасында Медициналык Контролдон өттү Фетхуллах Гүлен, Американ Орууканасында Медосмотрдан өттү.Анын ден-соолугун текшерген кардийолгия доктору Др. Фүсун Дегирменжиоглу, ден сооулугунун жакшы болгонун бирок, дем алышы керектигин айткан. Гүлен болсо өзүнү жакшы эле сезип жатканын бирок акыркы сөздү докторлордун айтаарын билдирген.
11.06.1997  Ден-Соолугуна байланыштуу Амеркиага кетти Көптөн бери өзүнү кыйнап жүргөн жүрөгүнүн кысылуусуна байланыштуу Америкага кетти Охио штатында жүрөгүнө анжийо жасатты.
09.02.1998  Ватиканда 2-Папа Джон Паул менен жолугушту Ватиканда диндер аралык Диалог үчүн Католиктердин лидери 2-Папа Джон Паул менен 30 мүнөт чамасында бир жолугушуу өткөрдү.
18.02.1998  Папа Жолугушуусу жөнүндө пресс билдирүү өткөрдү. Фетхуллах Гүлендин диндер аралык Диалогтун бекемделиши жана толеранттуулук үчүн 2-Папа менен жолугушуусуна коомдо түрдүү сын-пикирлер жана ушак сөздөр айтыла башталганына байланыштуу пресс билдирүү өткөрдү.
19.02.1998  Дүйнө Чиркөөлөр  Биримдигинен Гүленге Тынчтык/Достук зыяраты кылынды. Палестинада согуштун добушу көтөрүлүп жатканда, Ортонку чыгыш өлкөлөрүндө (Арап өлкөлөрү жана Туркия) Тынчтык орношу үчүн Бүткүл Дүйнөлүк Чиркөөлөр Биримдиги (ЖМЕП) үч кишилик бир делегация менен Гүленге тынчтык үчүн деп зыярат жасашты.
25.02.1998  Хахамбашы Елияху Бакхси Дорон менен Жолугушту Фетхуллах Гүлен, Журналисттер жана Жазуучулар Фондунда Израилдин Сефарат Хахамбашы Елияху Бакхси Дорон менен жолугушту.
19.03.1998  Түрк Дүйнөсүнө Кылган Салымдары үчүн ‘Түрк 2000дер Фондундан’ сыйлык алды. Түрк 2000дерФонду Түрк дүйнөсүнө өз салымдарын кошкон 20 кишиге сыйлык берди. Сыйлык алгандардын арасында Фетхуллах Гүлен да бар эле.
06.05.1998  Орус ОРТ Телевизоруна Репортаж берди. Бул репортажда Түрк-Орус элдеринин мамилелери, Фетхуллах Гүлендин жашоосу жана ойлору деген темаларда маек курулду.
21.03.1999  Ден-Соолугуна байланыштуу Лечение үчүн Амеркиага барды Фетхуллах Гүлен 21-Март Базар күнү мурун орууканадан берилген чакырууга макул болуп Америкага кетти.
12.09.2001  Америкадагы 11-Сентябрь 2001 жылдагы терористтик атакага байланыштуу билдирүү жарыялады. 08/09/2004  Орусиянын Түндүк Осетя чөлкөмүндө бир мектепке жасалган терористтик атакада өлгөндөрдүн кайгысын тең бөлүшкөндүгү жөнүндө прессада көңүл айтуу жарыялады.
01.08.2008  Форейн Полиси Журналына Репортаж берди Фетхуллах Гүлен, дүйнөгө таанымал мамлекеттер арасы кызматташтык журналы Форейн Полисиге репортаж берди. Журналдын суроолоруна жооп берип жатканда өмүрүндө эч саясий максатынын болбогонун жана мындан кийин да болбой тургандыгын айтты.
01.03.2009  Диалог Аврася Журналынын 2009-жылдын жазгы санында репортажы жарыяланды Фетхуллах Гүлен, Орус интелигенттеринин 'Гүлен Кыймылы, Мектептер, 'Диалог Аракеттери, 'Модерн Ислам Түшүнүгү жана Проблемалары, ' Мусулман элдери менен Батыш элдеринин ортосундагы Түшүнбөстүктөр’, 'Орус Маданияты’, 'Орусия менен Туркиянын көп тараптуу мамилелери' жана 'Орусияга келейин деген ойуңуз барбы' деген суроолоруна жооп берди.
Күнөө (айып) принциби
Күнөө (айып) принциби –  КР кылмыш-жаза мыйзамдарындагы принциптеринин бири. Ал.: а) адам өзүнүн күнөөсү аныкталган коомдук коркунучтуу аракеттери (аракетсиздиги) үчүн гана кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартылат; б) объективдүү айып тагуу, б. а. айыпсыз зыян кылгандыгы үчүн кылмыш-жаза жоопкерчилигине тартууга жол берилбейт дегенди билдирет.
Айтым
Айтым – байыркы учурларда ыр деген сөздүн ордуна колдонулган, азыр да Кытайдагы кыргыздар көбүнчө ыр дебей айтым дейт, мисалы, эмгек Айтымы, эм-дом Айтымы жана башкайтым “Айт” деген буйрук этиштен келип чыккандай. Терминдик мааниде азыр уйкаштыгы катуу сакталбаган, эркин, кара сөзгө жакын, элдик ырым-жырымдарга байланышкан чыгармалар. Мисалы, “Нооруз айтымы” дегенди окуп көрөлү: Быйыл кар калың түштү, кыш оор келди, Бирок Теңирим жалгап,
Калкыбыз кыштан аман чыкты.
Кысырек жалдуу калды, Кыз эмчектүү калды, Боз улан богоктуу калды... Боз токту куйруктуу калды... Эми минтип кыш кетти. Кош бол, кышым! Жаз келди. Арыба жазым! Жаңы жыл кирди. Куш келипсиң, жаңы жыл! Ылайым, баарыбызга бактылуу жыл бол, Токчулуктун жылы бол, Барчылыктын жылы бол, О-о-мийин!
Акындар айтышында төкмөлүк эң бийик чегине жетет. Айтышка катышкан акындардын тапкычтыгы, ырчылык өнөрү, устаттыгы сыналат. Айтышуу ыгына карай алымсабак айтыш, кордоо айтышы, табышмактуу айтыш болуп бөлүнөт. М. Ауэзов казактарда айтыштын ондон ашык түрлөрү бар экендигин белгилеген. Кыргыз адабиятынын тарыхында АЙТЫМ жанрын өнүктүрүүдө Токтогул менен Эшмамбет, Жеңижок менен Коргол сыяктуу акындардын ролу чоң. АЙТЫМ салтын улантып жана аны өнүктүрүүдө Алымкул, Калык, Осмонкул, Ысмайыл, Токтонаалы баалуу эмгек сиңирген. Азыркы учурда айтыштын салттарын Э. Турсуналиев, АЙТЫМ Айталиев, Т. Абдиев, З. Үсөнбаев жана башка айтым улантууда айтым Мисалы, “Күйөө менен колукту” деген Айтышта мындай айтылганы бар.
Колуктусу:
Ак бараң мылтык асынып, Аяктай ташка жашынып, Атып алар жериңде Суу түбүндө ойногон Кемерде жатып бойлогон, Ак чабак болуп кылтылдап, Сууга кетсем кантесиң? – деп ырдаса ага күйөөсү минтип жооп берет: Ак чабак болуп кылтылдап, Сууга кетер жериңде, Жез кайырмак кылдырып, Боосун жибек чалдырып, Сууга алып барып салдырып, Илип алсам кантесиң. АЙТЫМ ушинтип улана берет.
Акындар айтышы нукура кыргыз турмушунун, кыргыз чындыгынын улуттук өзгөчөлүгүн чагылдырган поэтикалык формалардын бирине жатат. Поэтикалык окуя катарында АЙТЫМ эл чогулган жерлерде, ар түркүн каада-салттуу аш-тойлордо жана башкайтым аземдүү жыйындарда жаралат. Ар кандай традициялуу поэзиянын бир түрүндөй эле Айтым өзүнүн тематикалык-мотивдик канондоруна ээ. Традициялуу канондорду канчалык терең өздөш-түрсө, ошончолук деңгээлде акын өзүнүн жеке өзгөчөлүгүн, өз алдынчалыгын ачыкка чыгарат, эл элегинен, айрыкча бир сыноодон өтөт.