cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Поух
Поух (Pouch) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Биттерфельд районуна кирет.
Калкы - 1702 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 29,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 82 280. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Петер Фабиг.
Спрингвю (Небраска)
Калкы - 244 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 31-46625.
Алтан хан
Тумеддин Алтан хан(1506 же 1507—1583) — Монголиянын Тумед ханзаадасы. Даян хаандын небереси.
Майгашля (Белорет району, Башкыртстан)
Майгашля — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Тукан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 18 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Таш бакалар
Таш бакалар (лат. Testudines же Chelonii) – сойлоочулар түркүмү. Триас доорунан белгилүү, котилозаврлардан келип чыккан. Денеси жалпак келип, сыртынан бекем мүйүз сымал же тери панцырь менен жабылган. Үстүнкү калканы – карапакс, ал эми алдынкысы пластрон деп аталат. Башы, буттары жыйрылып панцырдын ичине кирип жана чыгып турат. Салмагы ар кандай. Инди жана Тынч океандардын аралдарында салмагы 200 кгдан ашкан, чоңдугу 2 мге чейин жеткен таш бака учурайт. Тиштери болбойт. Азыр таш бакалардын 5 түркүмү, 200дөн ашуун түрү белгилүү. Көбүнчө тропик жана экватор областтарында таралган. Түрдүү жерлерге (тропик токойлор, көл, дарыя, саз, деңиз жана океан жээктери) байырлашкан. Түсү ар кыл. Көбү өсүмдүк, айрымдары балык жана суу омурткасыздары менен азыктанат. Таш бакалар 2–3 жашында жетилип, жылына 1–3 жолу жүзгө жакын жумуртка тууйт, аларды океан, деңиз ж. б. суу жээгиндеги кумга көөмп таштайт. Көмүлгөн жумурткалары 2–3 айда жарылат. Жүз жылча (айрымдары андан узак) жашайт. Таш бакалардын эти, майы, жумурткасы, мүйүз кабыгы керектелет. Кээ бир өлкөдө баалуу таш бакалар атайын фермаларда багылат. КМШ өлкөлөрүнүн аймагында таш бакалардын 7дей, Кыргызстанда бир гана түрү – Орто Азия таш бакасы кездешет. Таш бакалардын 38 түрү жана түрчөлөрү ТКЭСтин Кызыл китебине киргизилген.
Султанбеков Асылбек Ажыбекович
Султанбеков Асылбек Ажыбекович (2.1.1960-ж.т., Жаңы-Базар айылы - 8.5.2013, Бищкек шаары) - аскер кызматкери, подполковник.
Ак Жибек Аруу
Ак Жибек Аруу (Какасча: Ах Чiбек Арығ), Какастарга тийиштүү бир дастан. Дастандын пайда болушу, ичинде берилген айрым түшүнүктөрдүн жана аныктоолордун негизинде Афанасьево маданияты менен байланышкан БЗЧ 4 миң жылдарга чейин барып такалат.
Мазмуну
Ак Каан'дын өлкөсүндө алты кырдуу ак аскадан туулган башкаарман Ак Жибек Аруу, укмуштуудай аты менен кошо аскадан чыгат. Айбаттуу бир көрүнүшкө ээ болгон каарман ок менен жаага уста. Ак Каан'ды өлтүрүп өлкөсүнө талап-тоногон Ай Болот менен бетме бет келген Ак Жибек Аруу душманын эки жолу өлтүргөнүнө карабастан тирилтирип кайра анын алдына тургадан кийин күрөшкө чыгып акыры өлтүрдү. Ар кайсы өлкөлөрдө ар кандай согуштарга катышкан Ак Жибек Аруу акыры Ай Болот'ту өлтүрүп, анын жерине жаңы бир башкаруучу калтырып, кеңештерин айтып, журтуна кайтып келет.
Мусулман укугу
Мусулман укугу – ушу таптагы негизги делген укук тутумдарынын (укук түркүмдөрүнүн) бири; жерпайы жана башкы курамдык бөлүгү диний аныктамалар менен исламдын көрсөтмөлөрү болгон, ошондой эле алар менен өзөктөш байланыштуу диний ишенимге сугарылган адеп-ахлактык жана юридикалык ченемдерди түзгөн социалдык ченемдердин топтому. Диний укуктун башка тутумдарындай эле, М. у. аймактык эмес, жекече укук болуу менен, мусулман коомчулугунун мүчөлөрүнүн арасында жайылтылат. М. у-нун булагы – куран, сүрөө, хадис, үрп-адат. М. у. VII кылымда пайда болуп, азыр айрым өлкөлөрдө гана баштагы калыбында калды (Сауд Аравиясында, Оманда, Бириккен Араб Эмиратында). Көпчүлүк мусулман өлкөлөрүндө М. у. укук тутумунун бир бөлүгү болуу менен, негизинен «жеке кертбаш ыйгарым укугуна» байланышкан маселелерди жөнгө салып турат (кертбаш укугу, нике, мурас, керез). Калган тармактарды роман-герман укук тутумунан же жалпы укук тутумунан өздөштүрүлгөн мыйзамдарды камтыйт. Бирок, биркатар өлкөлөрдө (Ооганстан, Иран, Судан, Пакистан, Ливия, Йемен) М. у. 1980–1990-жылдары өзаракет чөйрөсүн кайрадан кеңейтти, т.а. кылмыш-жаза укугу кыйла исламдаштырылды.
Муунтуу
Муунтуу – криминалистикада тумчуктуруу дегендин эле өзү. Мында негизги курал катары кол, ошондой эле сыйыртмак, кур, белбоо, кабель, аркан ж. б. колдонулат. Асфиксиянын натыйжасында өлүмгө дуушар болот.
Таш-Башат көрүстөнү
Таш-Башат көрүстөнү – Талас өрөөнүндө жайгашкан көрүстөндөр тобу. Окумуштуулардын пикири боюнча коло доорунан баштап, соңку о. кылымга чейин пайдаланылган. Үстү чарчы көлөмдөгү таштар менен коргондолгон 6 көрүстөн коло дооруна тиешелүү экени аныкталган. Сөөк көмүү салты Таш-Төбө эстелиги менен окшош келип, сөөк көмүүнүн 2 түрү кездешет: 1) өрттөп көмүү; 2) жөн көмүү. Чопо идиштер, колодон жасалган билерик, шуру-сөйкөлөрдүн бирдей ыкмада жасалганы байкалат. Таш-Булак көрүстөнү 1957-жылы археолог П. Н. Кожемяко тарабынан изилденген.
Риккати теңдемеси
Риккати теңдемеси – түрүндөгү 1-тартиптеги кадимки дифференциалдык тендеме, мында a, Ь, a – туруктуу сандар. Бул теңдемени биринчи италиялык математик Я. Риккати (1723) изилдеген. Д. Бернулли (1724-25) а=-2 же a=-4k (2fe-l) (k- бүтүн сан) учурунда (*) теңдеме элементардык функция түрүндө интегралданарын көрсөткөн, ал эми француз математиги Ж. Лиувилль (1841) анын бардык башка маанилеринде (*) теңдеменин чыгарылышы квадратуралык түрдө элементардык функция аркылуу туюнтулбасын далилдеген. (*) теңдеменин жалпы чыгарылышы цилиндрдик функция аркылуу жазылат. dy/dx=P(x)y2+Q(x)y+R(x) (**) теңдемеси Риккатинин жалпы теңдемеси деп аталат, мында Р(х), Q(x), Щх) – үзгүлтүксүз функциялар. Д(ж)=0 болгондо бул тендеме сызыктуу дифференциалдык теңдемеге, ал эми Q(jc)=0 болгондо Бернулли теңдемесине айланат жана бул теңдемелердин чыгарылышы квадратура түрүндө табылат.
Панта
Панта – чаар бугу, марал жана кер маралдын ката элек мүйүзү. Кыска жана түктүү болот. Өңү саргыч, кызгылтым (карасы да бар). Пантанын курамында 20дан ашык амин кислоталары, 20дай микроэлемент, фосфолипид, стероид, холестерин ж. б. заттар болот. Чаар бугунун мүйүзү 48–55 күндө, маралдыкы 66–75 күндө толук жетилет. Пантадан борбордук нерв антаистемасынын активдүүлүгүн күчөтүүчү, күч-кубат берүүчү пантокрин дарысы жасалат.
Василий Чапаев
Чапаев Василий Иванович (28. 1. 1887, Россия империясы, Казан губерниясы, Чебоксары уезди, Будайка кыш. - 5. 9. 1919, Урал обл., Лбищенск кыштагына жакын жер (азыркы Батыш Казакстан обл., Чапаев кыш.)) - жарандык согуштун баатыры. Биринчи дуйнөлүк согуштун (1914-18) катышуучусу. 1917-ж. Солдаттар советинин депутаттыгына шайланып, ошол эле жылы ноябрда Николаевск (Самара губерниясы) шаардык ревкомунун чечими менен 138-полктун командири, декабрда Кызыл гвардиячылардын комиссары жана Николаевск гарнизонунун начальниги болуп дайындалган. 1918-ж. Чапаев бир нече жолку дыйкандар көтөрүлүшүн басууга катышып, ошол эле жылы ноябрда генштабдын академиясына жиберилген. 1919-ж. өз каалоосу менен Чыгыш фронтуна чакырылып, 25-аткычтар дивизиясынын командирлигине дайындалган. A. В. Колчактын армиясына каршы согушта курман болгон. СССРдин көптөгөн шаарларына (Ленинград, Самара, Бузулук, Белебей ж. б.) эстелиги орнотулуп, музейлер ачылган. Чапаев тууралуу көркөм фильм (реж. С. Эйзенштейн, 1934) ж. б. мультфильмдер тартылып, адабий жана документалдуу китептер жазылган. Үч жолу Георгий крести жана Кызыл Жылдыз ордени менен сыйланган.
Панславизм
Панславизм – 19-кылымдын 30-жылдарында түзүлгөн реакциячыл-улутчул идеология жана саясий агым. Панславизмдин негизги идеясы – бардык славян элдерин орус падышалыгынын бийлиги астында бириктирүү. Панславизм падышалыктын баскынчылык умтулушунун көрүнүшү болгон. Падышалык Түркия менен Австрияга көз каранды славян элдеринин боштондук кыймылын жана алардын орус эли менен эркиндикке чыгуу үмүтүн өз максатына пайдаланууга аракеттенген. Ошондой эле Панславизмди өз саясатында падышалыкты революциячыл кыймылды басып, өз кызыкчылыгын коргой турган күч деп эсептешкен чет өлкөлүк славян элдеринин буржуазиясы менен дворяндарынын кээ бир чөйрөсү пайдаланган. Панславизм идеясын орус буржуазиясы кабыл алып, кадеттер таратышкан. Биринчи дүйнөлүк согуштун (1914–18) убагында Панславизм бир аз жанданган. Октябрь революциясынан кийин ал тарыхый майдандан чыгып калган.
Ихтерсхаузен
Ихтерсхаузен (Ichtershausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Ильм районуна кирет.
Калкы - 3876 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 70 028. Муниципалитеттин башчысы — Уве Мөллер.
Манъяга (дарыя)
Манъяга (Ману-Яга) — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Баренц деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сандпойнт (Айдахо)
Сандпойнт (Айдахо) (Sandpoint) — Айдахо штатынын Боннер округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 12.3 км². FIPS коду — 16-72100.
Жугжур
Жугжур - Ыраакы Чыгыштагы кырка тоо. Россиянын Хабаров крайында. Охота деңизинин түндүк батыш жээгин бойлой 700 кмге созулуп жатат. Алдан деңизи менен Охота деңизинин алаптарынын суу бөлгүчү. Эң бийик жери 1906 м (Топко чокусу). Негизинен магма, бир аз чөкмө тектерден турат. Орто бийик тоо рельефи мүнөздүү. Көп жылдык тоң кыртышы бар. Батыш капталын даурия кызыл карагайлуу, чыгышын аян карагайлуу тайга ээлейт; бийик беттерде жапалак кедр өсөт.
Сандпойнт (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 7365 киши болгон.
Марль (Дюммер)
Марль (Дюммер) (Marl (Dümmer)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Дипхольц районуна кирет.
Жөргөмүш сымалдар
Жөргөмүш сымалдар (лат. Arachnida) — омурткасыз жаныбарлардын бир классы. Дене узундугу 0,1 ммден 17 смге жетип, баш, көкүрөк жана курсак бөлүгүнөн турат. Баш көкүрөгүндө 8 көзү, 6 жуп буту бар. 1-жубу (хелицер) азыгын кармап өлтүрүү, душмандарынан коргонуу, 2-жубу сезүү, калган 4 жуп буту басуу кызматын аткарат. Курсагынын асты жагында алдыңкы жуп өпкө баштыкчасы, ортосунда дем алуу түтүгү орун алган. Курсагынын артында жайгашкан желе сөөлдөрү бөлүп чыгарган суюк заттар абада кургап, ичке жибекке окшогон желе жибин пайда кылат. Бардык жөргөмүш сымалдар (суу жөргөмүштөн башкасы) кургакта жашайт; сезүү, көрүү, жыт алуу, угуу, желенин кыймылын билүү сезимдери бар. Алардын көбү жырткыч, көбүнчө курт-кумурска менен азыктанат. Сырткы түзүлүшү, көбөйүү жолдору ар кандай. Эркеги ургаачысынан кичине. Ургаачысы жумурткасын желеден жасалган пиллага тууйт. Жөргөмүш сымалдын көбөйүшү метаморфозасыз. Азыр алардын 13 түркүмү, 60 000дей түрү белгилүү. Бир нече ондогон түрү тукум курут болгон. Бул түркүмдөрдүн ичинен өтө кеңири тарагандары: чаяндар, музоо баштар, чаян сөрөйлөр, чалгы буттар, жөргөмүштөр, кенелер. Кээ бир түрү түрдүү жугуштуу оору таркатат. Кампа кенелери азык-түлүктөргө өтө чоң зыян келтирет. Өзгөчө Борбордук Азияда жашаган кара курт менен чаяндын уусу өтө коркунучтуу жөргөмүш сымалдардын көпчүлүк түрү айыл чарба зыянкечтерин жеп, пайдалуу.
Мадина (шаарча)
Мадина — Баткен облусунун, Баткен районундагы атайын шаарча.
Муфтий
Муфтий (араб.) – мусулмандардын диний-юридикалык маселелер боюнча чечим чыгарууга укук берилген дин адамы.
Вэлслэй (Массачусетс)
Вэлслэй (Массачусетс) (Wellesley) — Массачусетс штатынын Норфолк (Norfolk) округуна караган АКШ шаары.
Сити оф Викофф (Миннесота)
Сити оф Викофф (Миннесота) (City of Wykoff) — Миннесота штатынын Fillmore округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 444 киши. Болжолдуу аянты - 2.5 км². FIPS коду — 27-71950.
Александр (Мэн)
Александр (Мэн) (Alexander) — Мэн штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Троллдор
"Троллдор" (Trolls, Тролли) — Томас Дэмдин тролл куурчактарына негизделип 3D форматында 2016-жылы тартылган Американын музыкалык романтикалык комедиялык анимациялык тасмасы. Режиссерлору Майк Митчелл жана Уолт Дорн[6]. Эрика Ривиноянын аңгемесине негиздеп сценарийин жазгандар Жонатан Айбел жана Гленн Бергер. Мультфильмде үн коштогондор Анна Кендрик, Жастин Тимберлейк, Зоуи Дешанел, Расселл Брэнд, Жэймс Корден жана Гвен Стефани. Башкы окуя эки троллдун өз айылын тролл жегич бергендерден куткаруу үчүн жан үрөп аракет кылганынын айланасында өнүгөт.
Александр (Мэн)
Калкы - 514 киши. Болжолдуу аянты - 116.8 км². FIPS коду — 23-00660.
Сулайманов Тоялы
Сулайманов Тоялы (1910, Жер-Капчыгай айылы - 1967, ошол эле жер) - коомдук ишмер.
Троллдор
DreamWorks Animation компаниясы тарабынан тартылган 33-анимациялык тасманын премьерасы Лондон кинофестивалында 2016-жылдын 8-октябрында болуп өткөн.[3][7] Ал эми АКШнын кинотеатрларында 20th Century Fox компаниясы тарабынан бир айдан кийин 4-ноябрда көрүүчүлөргө сунуштала баштаган.[8] Мультфильмге жалпысынан оң ой-пикирлер айтылган. 125 млн доллар бюджет менен тартылган "Троллдор" дүйнө жүзү боюнча 345 млн доллар жыйнай алган. Оскар сыйлыгынын "Эң мыкты музыка" номинациясына "Сезимди чектей албайм!" чыгармасы менен көрсөтүлгөн.".
Уландысы 2020-жылдын 10-апрелинде жарык көрөт деп пландаштырылууда. Анда Кендрик (Поппи) менен Тимберлейк (Брэнч) өз ролдорун кайра жаратышмакчы.
Сулайманов Тоялы
Эмгек жолун мугалим болуп иштөөдөн баштаган. 1940-67-жылдары райондун Чандалаш, Сары-Булак, Айгыр-Жал айылдык Кеңештеринин төрагасы болуп иштеген.
Чаң соргуч
Чаң соргуч — бөлмөнү, кийимди, килемди ж. б. чаңдан тазалооочу аба соргуч түзүлүш. Чаң соргуч дубалды актоодо, жыгач, металл буюмдарын сырдоодо, абанын нымдуулугун сактоодо жана өсүмдүктөргө ар кандай дары чачууда да пайдаланылат. Чаң соргуч негизги тетиктери пластмаcса же металл корпуска бекитилген коллектордуу электр кыймылдаткычтан жана борбордон четтөөчү желдеткичтен турат. Чаң соргучтун пол тазалагыч, кол менен иштетилме, автомобиль үчүн жана щёткалуу түрлөрү бар.
Сулайманов Тоялы
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Чаң соргуч
Ойлоп табуунун тарыхы
Чаң соргучка биринчи белгилүү патент, АКШнын № 29077 патенти, 1860-жылдын 10-июлунда Айова штатында америкалык Даниэль Гесс тарабынан алынган. Килемди тазалагыч, ойлоп табуучу өзүнүн шайманы деп атаганда, айланма щетка жана аба агымын жаратуу үчүн татаал илгич системасы менен жабдылган.
Битигхайм (Баден)
Битигхайм (Баден) (Bietigheim (Baden)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Карлсруэ административдик округуна карайт. Раштат районуна кирет.
Калкы - 5976 киши(2013-ж.). . Аянты - 13,9 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 16 005. Мэр — Эрнст Коп.
Страсбург (Колорадо)
Страсбург (Колорадо) (Strasburg) — Колорадо штатынын Адамс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1 402 киши. Болжолдуу аянты - 20 км². FIPS коду — 08-74375.
Стаплтон (Небраска)
Стаплтон (Небраска) (Stapleton) — Небраска штатынын Logan округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 301 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 31-46870.
Лалиса Манобан
Лалика Манобан - Тай ырчысы, бийчи жана модель. Бул Түштүк Кореянын поп-тобу жайгашкан жана негизги бийчи, алдыңкы реппер, суб-вокалист жана мукне (жаш катышуучу) позициясын ээлейт.
Лалиса Манобан
Жашоо жана карьера
1997-2015: Үй мансабасы
Лалал Манобан 1997-жылы 27-мартта Таиландда туулган, Таиланд. Бала чагымдан бери бийлеп, бий тобунда тургузганмын. Ал жана анын досу Гот7 тобунан бем-бем багып, ошол эле командада бийленген - "Биз ZAA Cool". Алар Таиланддагы JYPди каржылаган LG программасын угуп турушту. Алардын бий командасы 2010-жылдын январында 2-орунду ээледи. 2 орунга сыйлык - Бем Бем алган JYPде стажировкадан өткөн. Ошол учурда алар 12-14 жашта эле.
Лизанын кийинки мүмкүнчүлүгү 2011-жылы, йг, биринчи жолу Таиландда аудитураны өткөргөндө, алган. Лиза бийдин видеосун киргизди. Андыктан ал угуудан кийин чакырылган 30 персоналдын бири болду. Компаниянын пайдубалынан бери ал биринчи чет элдик тажрыйба болду.
2012-жылы Лиза "Ал кыздын кимиси?" Видеодо пайда болгон. 2014-жылы "RINGA LINGA" видеосу клипке чыгарылды.
Лиза ошондой эле YG жана Samsung C & T мода менен, Б.И жана Бобби менен бирге Икон жана Бобби менен бирге, "Нона" Ж.М.
2016- Караңгайдын дебютинде 8-июнь, 2016-жыл YG Entertainment Fox фокустун жаңы аял штатындагы жаңы аялдын барагы - биринчи жолу, 2009-ж Июнь айынын аягында, калган катышуучулар - Джису, Дженни жана Роза менен мурунтан эле жалпы кеңештер болгон. Дебюттук күнүндө, Юн Уюштуруучусу, Ян Хун ширеси Топто лидер жок экендигин жарыялаган, анткени "Бардык катышуучулар бул ролду ойношот жана өтө оор тандашат". Лиза башкы бийчини ээлеп, калысты жана Макнди алдыңкы орунга койду. КараPink Debut 2016-жылы 8-августта, эки альбом чыккан кезде, бир чарчы жана эки чарчы экинчиси [8].
2018-жылдын 21-сентябрында Лиза кореялык Армия академиясынын чыгарылышынын бир бөлүгү катары ШОУнун туруктуу катышуучусу катары аскердик оюн-зоок программасына 300 адам чакырылган. Дебюттен бери бир телекөрсөтүү программасында биринчи кезекте биринчи кезектеги ролду аткарган. Анын сырткы көрүнүшү анын расмий эмес сыйлыгы "Жылдын мүнөзү", МБКнын көңүл ачуучусунун сыйлыгы боюнча сыйлыктар үчүн Swits сыйлыктар аземи. 5-ноябрда ал кыдырып, саякаттоого жана жашоо образына арналган "Youtube Lilifilm кызматкери кызматкери боюнча каналын ачты. 2021-жылдын ноябрына карата 9 миллиондон ашык абонент бар. 2020-жылы март айында Лиза кытайлык аялдардын топтун жаштарынын аман калышы үчүн, сиз менен 2-сезон менен болгон шоуда бийлөө үчүн насаатчы болгон.
Жеке жашоо
Лиза 5 тилди билет: Тай, корей, англис, негизги жапон жана кытай.
Стиль жана таасир
Туулган күнү 2016-жылы добуш берүүдө жеңишке жетишти "Аялдардын тобунун мүчөсү бул сиздин жаңы сүйүүңүзбү?" Mwave веб-сайтында. 2018-жылы Лиза Таиланддагы "Жылдын адамы" сыйлыгын алган. 2019-жылдын январь айында Лиза Француз француз люкс бренддин музейи болуп калды. Ошондой эле, бул бренд ага жалпысынан үч нускада жасалган сумка берди, ошол эле сумкалар Анжелина Джоли жана Леди Гага бар.
2019-жылдын март айында Лиза Айс Таиландга алдыңкы жаңы бренд болуп калды. Ошол эле жылдын октябрь айында ал Филиппиндин кийим-кече брендини үчүн жарнама болуп калды. Ноябрь айында Лиза Лиза кореялык косметиканын корей косметикасынын бети болуп калды, ал, ал жигердүү жайылтуу жана жыл сайын Таиландда жөлөкпулдарды ээлейт.
2020-жылы Лиза Кореядагы Болгария элчиси болуп калды. Бул Селин брендинин биринчи жана гболасындагы элчиси. 2020-жылы октябрда Лалал МакАл БРЕНДИН БРАНДАГЫН ЭРИМИГИ БИЛДИРЕТ.
Кайрымдуулук
2019-жылдын 8-апрелинде Лиза башка катышуучулар менен биргеликте Кара түстө, түштүк Кореядагы табигый кырсыктардын курмандыктарына Have Home Bridbid компаниясынын ассоциациясынын пайдасына жеңишке жетишти.
Лиза жана анын апасы бул үчүн каражаттарды белекке берип, мобилдик медициналык бөлүмгө кирип, бейтаптарга пасемакер алуу үчүн бейтаптарды алууга жардам берүү үчүн мобилдик медициналык бөлүмгө ээ бололу.
Дискография
Негизги макала: Blackpink Discography
Лалиса (2021) - Дебюто соло альбому; "SG" (2021) - Жалгыз, DJ Snake, Osun жана Меган Сени менен бирге.
Фильмография
2019-жылдын башында 2020-жылдын башында кытай шөрылыштын бий насаатчысы болуп калды. Шоу шоу 2020-жылы 12-мартта орун алган. Шо шоу учурунда Лиза өзүнүн күчтүү машыктыруучусу эмес, өзүн чыныгы машыктыруучу катары жарыялаган.
Таш гравюрасы
Таш гравюрасы – көркөм графикада аз пайдаланылган литографиялык техниканын бир түрү. Кислотада иштелип чыккан таш менен металл шаймандары – литографиялык ийнелердин иштөөсүнөн турат.
Пантеизм
Пантеизм (пан... жана грекче theos – кудай) – кудайды жана бүтүндөй дүйнөнү бирдей деп кароочу диний жана филосфиялык окуу. Пантеисттик тенденциялар орто кылымдагы ерестик мистикадан байкалат. Кайра жаралуу доорунун натурфилософиясында «кудай» жана «табият» түшүнүктөрүн бирдей деген Б. Спинозанын материалисттик системасына мүнөздүү; бир канча ирет теизмден материализмге өтүүнүн формасы катары караган Г. Гердер, И. В. Гёте жана идеалисттик немец классикасы үчүн Пантеизм ортодокстуу теизмге да, француз материалисттеринин механизмине да каршы күрөшүүнүн куралы болгон.
Мүчө (адамдыкы)
Мүчө (адамдыкы) – түзүмдүк уюмдашуусу жана өнүгүүсү, жалпы аткарган милдеттери менен бириккен, эволюциялык өсүүсү менен калыптанган ткандардын комплекси, (организмдин) адам мүчөсүнүн бир бөлүгү. Бул аталгы кишинин ткандарын жана/же М-сүн алмаштырууну жөнгө салууда гана пайдаланылат.
Прөдель
Прөдель (Prödel) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Анхальт-Цербст районуна кирет.
Калкы - 292 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 5,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 1 51 045. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Михалек.
Мүчөакы
Мүчөакы – андай берүүлөр ошол уюмдун мүчөсүнө акысыз же өздүк наркынан төмөн баада кызмат көрсөтүү менен, шартталбаган учурларда мүчөлүккө негизделген, ошол уюмдун уюштуруу документтеринде каралган өлчөмдө жана тартипте коммерциялык эмес уюмдардын катарында турган жактар тарабынан берилүүчү активдер.
Западная Майгашля (Белорет району, Башкыртстан)
Западная Майгашля — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Тукан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 4 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Рим папасы
Рим папасы (латынча papa, грекче pappas – ата) – католик чиркөөсүнүн жана Ватикан мамлекетинин башчысы. Кардиналдар коллегиясы тарабынан өмүр бою шайланат (1389 - жылдан кардиналдардан).
Оберзин
Оберзин (Obersinn) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Майн-Шпессарт районуна кирет.
Калкы - 1007 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 11,70 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 77 169. Муниципалитеттин башчысы — Лиоба Цирес.
Трамбо
"Трамбо" (Trumbo) — 2015-жылы экрандаштырылган Американын биографиялык драмасы. Режиссеру Жэй Роуч, сценарийдин автору Жон Макнамара. Тасмада роль жараткандар Брайан Крэнстон, Дайан Лэйн, Хелен Миррен, Луи Си Кей, Элл Фэнниң, Жон Гудман жана Майкл Сталберг. Тасма Брүс Александр Кук тарабынан жарык көргөн "Дэлтон Трамбонун биографиясына" негизделип тартылган, Голливуд сценаристи Дэлтон Трамбонун окуясына көрүүчүлөрдү жетелейт.
Тасма 2015-жылдагы Торонто кинофестивалынын "Атайын чыгарылыштар" бөлүмүндө 12-сентябрда көрсөтүлүп, кинотеатрларда Bleecker Street компаниясы тарабынан 6-ноябрдан тарта көрүүчүлөргө сунуштала баштаган. Тасма жалпы жонунан оң ой-пикирлерге ээ болгон. Башкы ролдогу Брайан Крэнстон бир нече сыйлыктарга, анын ичинде Оскардын "Эң мыкты актер" наамына көрсөтүлгөн. Ал эми тарыхый инсандар менен окуяларды бурмалап туура эмес чагылдырганы үчүн сынга алынган.
Сулайманов Самарбек Мамашевич
Сулайманов Самарбек Мамашевич (14.3.1948-ж.т., Коргон-Төбө кыштагы) - билим берүүнүн отличниги.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Воронеж облусу
Воронеж обласы -, 1934-жылы 13-июнда уюштурулган.
Дарыялары — Дондун оң куймалары: Ведуга, Девица, Потудань; сол куйма­лары: Воронеж, Осередь. Жери негизинен кара топурактуу, 10%ин токой ээлейт. Жаныбарлары: карышкыр, түлкү, суусар, коён ж. б. Воронеж жанa Хопер деген коруктары бар.
Ири шаарлары: Воронеж, Россошь, Острогожск, Поварино.
Чаңдаткыч
Чаңдаткыч - кургак күкүм сымал пестициддерди чачуучу машина; аппарат же жасалга. Өсүмдүктү илдет козгогуч менен зыянкечтен коргоо жана гозого дефоляция жүргүзүүдө колдонулат. Чаңдатуу шартына жана чачылуучу жердин аянтына жараша ранецтүү Чаңдаткыч, кол Чаңдаткычы., тракторго асма Чаңдаткыч болуп айрмаланат. Трактордун кубат берүүчү валы аркылуу иштейт.
Мүчөмайып жазасы
Мүчөмайып жазасы – адамдын денесинин бир мүчөсүн же бөлүгүн майып кылуудан турган, дене жазаларынын жапайы түрлөрүнүн бири. Европада орто кылымдарда кеңири таралган; ХVIII кылымдын аягында, ХIХ кылымдын башында жоюлган. Азыркы учурда кылмыш-жаза мыйзамдары мусулман укуктарынын ченемдерине негизделген мамлекеттерде колдонулат (Иран, Сауд Аравиясы, Судан ж. б.). Бул өлкөлөрдө ууру кылгандыгы үчүн колун, талап-тоноочулугу үчүн колу-бутун кесип салышат.
Чаңдашуу
Чаңдашуу - өсүмдөктөрдө - чаңдыктагы чаңчанын энеликтин чаң алгычына (жабык  уруктууларда) же түз эле урук бүчүргө (жылаңач уруктууларда) келип түшүшү. Чаңдашуудан кийин аталык жыныс клеткалар - спермийлер энелик клетканы уруктандырат. Уруктанган энелик клеткадан түйүлдүк өөрчүйт. Жабык уруктуулардын Чаңдашуусу эки түрдүү (кайчылаш Чаңдашуу жана өзүн өзү чаңдаштыруу) болот. Бир гүлдүн чаңчасы ошол эле өсүмдүктөгү экинчи гүлдүн же башка өсүмдүктүн гүлүнүн энелигинин чаң алгычына келип түшсө, кайчылаш Чаңдашуу, ал эми гүлдүн аталыгынын чаңчасы ушул эле гүлдүн энелигинин чан алгычына келип түшүшү өзүн-өзү чаңдаштыруу деп аталат. Өзүн-өзү чандаштыруудан пайда болгон муунга эненин гана тукум куугуч белгилери берилет, ал эми кайчылаш Чаңдашууда муунга ата жана энеден келген тукум куугуч белгилери өтөт. Өзүн-өзү чаңдаштыруучу өсүмдүктөрдүн гүлдөрү эки жыныстуу жана аталыктары менен энеликтери бир мезгилде жетилип, чаңчалар чаң алгычка оной түшөт. Кайчы Чаңдашуу шамал (анемофилия), чымын-чиркей (энтомофилия), канаттуулар (орнитофилия), суу (гидрофилия) аркылуу ишке ашат. Шамал аркылуу көбүнчө дарак, бадал жана дан өсүмдүктөрү чаңдашат. Гүлдүү өсүмдүктөрдүн көпчүлүгү чымын-чиркей аркылуу чаңдашат. Чымын-чиркей кызыл тазыл, жыттуу гүлдөргө нектар жана чаңчалар үчүн учуп конуп жүрүп, чаңчаларды денесине жабыштырып таратат.
Пантелеев Гавриил Фролович
Пантелеев Гавриил Фролович (26. 6. 1923, азыркы Чүй облусу, Сокулук району, Гавриловка айылы - 30. 9. 1979, Курск шаары) – Советтер Союзунун Баатыры (1943), гвардиянын улук лейтенанты. 1942-ж. Грозный аскердик жөө аскерлер окуу жайын бүтүргөн. 1943-жылдан Советтик Армияда. Улуу Ата Мекендик согушта 7-гвардиялык армиянын 72-гвардиялык аткычтар дивизиясынын 224-гвардиялык аткычтар полкунда кызмат өтөп, Сталинград (1942, июль – 1943, февраль), Воронеж (1943, март-июль), Талаа (1943-ж. августтан) фронтторунда болгон. 1943-ж. сентябрда анын батальону Днепрден өтүп, Бородаевка кыштагын бошоткон. Стратегиялык мааниси бар бийиктик үчүн салгылашта душмандын 8 контрчабуулунун мизин кайтарып, эрдик көрсөткөн. Жарадар болсо да операцияга жетекчилик кылып, жеңишке жеткен. Согуштан кийин Курскда жашаган. Ленин, эки Кызыл Жылдыз ордендери менен сыйланган.
Пантеллерия
Пантеллерия (Pantelleria) – Жер Ортолук дениздин борбордук бөлүгүндөгү арал, Тунис кысыгында, Италияга карайт. Аянты 83 км2. Калкы 8,2миң (1982). Пантеллерия өчкөн жанар тоонун суу бетине чыгып жаткан бөлүгү. Бийиктиги 836 кмге чейин. Жемиш бактары, жүзүм өстүрүлөт. Порту – Пантеллерия.
Вальдлайнинген
Вальдлайнинген (Waldleiningen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Кайзерслаутерн районуна кирет.
Жугуштуу анемия
Жугуштуу анемия - жылкынын(Anaemia infectiosa equorum) сыңар туяктуу айбандардын кан пайда кылуучу органдарын дартка чалдыктырып, дайыма кайталанып, калтыратма түрүндө өтүүчү ылаңы. Жугуштуу анемиянын козгогучу курамында РНК бар вирус. Вирус айлана-чөйрөнүн таасирине байымдуу. Жугуштуу анемия менен жылкы, эшек, качыр жана пони сыяктуу сыңар туяктуулар ылаңдайт. Жылкылар жашына, жынысына карабастан, өзгөчө кулундар, бээлер тез ылаңдайт. Инфекциянын ылаңдаткычынын уюткусу ылаңдуу мал. Ылаңдуу малдардан вирус сыртка сийдиги, заңы, көзүнөн, оозу-мурдунан аккан илээшкек суюктуктар, сүтү аркылуу бөлүнүп чыгат. Ылаңды таратуучу факторлорго мите менен булганган чөп, жем, суу, төшөлгө, тезек жана башка айлана-чөйрө объектилери кирет. Жугуштуу анемия башка ылаңдардан өзгөчөлүгүушул мезгилге чейин алиментардык жол менен дарттын соо малга беришинин тактала электиги. Ылаңдуу жана соо малдарды бир нече ай бою бирге бакса да, ылаң соо малга жукпайт. Ошол эле мезгилде соо жылкыларга териси аркылуу эң эле аз өлчөмдөгү вирустун кириши (0,01 мл кан же кандын сары суусу) ылаңды пайда кылат. Ылаңды негизинен көгөөн таратат. Ал ылаңдаган малдын канын соруп, соо малга жуктурат. Көгөөндүн денесинде Жугуштуу анемиянын вирусу 4 саатка дейре сакталат, бирок көбөйбөйт. Ылаң өтө тез, курч, жетилген, улаарган жана тымызын формада өтөт. Жугуштуу анемияда лимфоциттердин саны кескин көбөйөт. Жугуштуу анемияда диагнозду эпизоотологиялык маалыматтардын, клиникалык белгилердин, гематологиялык, патоморфологиялык жана серологиялык изилдөөлөрдүн негизинде коюлат. Ылаңдаган мал дарыланбайт, союлуп эти жараксыздандырылат. Ылаңдын алдын алуу үчүн пландуу түрдө чарбадагы жылкылардын канын текшерип туруу зарыл. Жугуштуу анемия чыккан чарбага чек коюлат. Бул жердеги бардык сыңар туяктуу мал клиникалык жана серологиялык ыкмалар (РДП) менен ай сайын текшерилет.
Стоквилл (Небраска)
Стоквилл (Небраска) (Stockville) — Небраска штатынын Frontier округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 36 киши. Болжолдуу аянты - 0.7 км². FIPS коду — 31-47290.
Мартфельд
Мартфельд (Martfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Дипхольц районуна кирет.
Яхтачы
Яхтачы – яхтада жалгыз же экипаждын курамында сүзүү, сүзүү менен алектенген адам.
Мартфельд
Калкы - 2775 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 35,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 51 026. Муниципалитеттин башчысы — Марлис Плате.
Сван Валлэй (Айдахо)
Сван Валлэй (Айдахо) (Swan Valley) — Айдахо штатынын Бонневилл округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 26.7 км². FIPS коду — 16-79120.
Яхтачы
Классификация
Ар бир яхтачы бир катар жөндөмгө ээ болушу керек. Буга жараша анын квалификациясы жана яхтадагы функционалдык милдеттери аныкталат. Көп учурда яхтачылардын ар бири бир нече функционалдык милдеттерди аткарат.
Яхтаны башкаруу укугу
Яхтаны башкаруу укугуна яхтачылардын квалификациясы яхтанын сүзүү шарттарынан, айрым техникалык мүнөздөмөлөрүнөн, аянтынан жана сүзүү шарттарынан түзүлөт. Бирдиктүү дүйнөлүк классификация жок, бирок ар кайсы өлкөлөрдөн келген яхтачылардын бардык чеберчилик деңгээли бири-бири менен байланышта.
Сван Валлэй (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 213 киши болгон.
Яхтачы
Яхтаны башкаруу укугу
·         Яхтанын рулчусу 2-класс - Күндүзгү капипер - Sportbootführerschein See (SBF See)
·        1-класстагы яхта башкаруучусу  - Жээктеги капипер - Sportkustenschifferschein (SKS)
·        Yacht Captain  - Yachmaster Offshore - Sportseeschifferschein (SSS)
·        Yacht Captain - Yachmaster Ocean - Sporthochseeschifferschein (SHS)
Функционалдык милдеттери боюнча
Чакан (1-3 спортчу) экипажы бар жарыш кайыктарында:
·        руль
·        матрос же клу
·        тактик
·        навигатор
·        чаап
·        мачта матрос
·        танк матрос
·        жана башкалар.
Круиздик яхталарда
·        капитан, капитан
·        башкы жардамчысы
·        вахта начальниги
·        матрос
Мүчөмайыптоо
Мүчөмайыптоо – КР кылмыш-жаза мыйзамында аскер кызмат милдетин өтөөдөн кутулуу ыкмаларынын бири. Денесинин аргандай мүчөлөрүнө же денесине аң-сезимдүү түрдө аргандай ыктар менен зыян келтирүүдөн көрүнөт; ок атуучу же кандуу жарактар, кесүүчү же тешүүчү заттар, унаа каражаттарын же башка механизмдерди колдонуу, дары-дармектерди же уулуу заттарды ичип ийүү, теринин алдына аркыл суюктуктарды сайынуу ж. б. Денсоолугуна күнөөлүү өзү, ошондой эле анын өтүнүчү боюнча башка адам залал келтирүүсү мүмкүн.
Ихштедт
Калкы - 630 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,67 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 65 039. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Вагнер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Чие
Чие (Cerasus) – роза гүлдүүлөр тукумундагы өсүмдүк уруусу. Дарак же бадал. Бийикт. 2-3 м. Жалбырагы жөнөкөй эллипс формасында, кезектешип жайгашат. Учу тишчелүү болуп, үстү жалтырак, өңү күңөрт – жашыл, уз. 5-8 см, жалбырак сабы 5 см. Гүлү ак, кызгылт топ гүлдүү, кайчылаш чаңдашат. Май айында гүлдөйт. Мөмөсү ширелүү, бир данектүү. Дүйнөдө 150, анын ичинде КМШда 25, Кыргызстанда 4 түрү белгилүү. Бат өсүп, кургакка, суукка жана көлөкөгө туруктуу, о.эле газга, түтүнгө чыдамдуу келет, гумуска бай, борпоң, кумдак жерде жакшы өсөт. Эрте мөмөлөп, жыл сайын мол түшүм берет. Мөмөсүндө 7,3-17,5 % кант, 08-2,4 % к-та жана түрдүү витаминдер бар. Жаңы кезинде желет жана кыям, компот, шире кайнатылат. Кадимки чийенин жапайы түрү жок. Өстүрүлмөси дарак жана бадал болуп бөлүнөт. Кыргызстанда Чүй, Ысык-Көл өрөөндөрүндө, Ош областында Ч-нин Люб, Самаркан, Шпанка, Растунья сорттору өсөт. Кыюу асты үчүн бардык сорту пайдаланылат. Балдуу өсүмдүк.
Комар (Белорет району, Башкыртстан)
Комар — Башкыртстандын Белорет районундагы айыл, Тукан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 18 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Пантомима
Пантомима (грекче pantomimos – сөзмө-сөз туурап сүрөттөөчү) – сахна искусствосунун дене кыймылы, ымдоо-жаңдоо аркылуу көркөм образ жаратуучу түрү. Европада Пантомима искусствосу байыркы Грекиянын жана Рим театрында башталган.
Комар (Белорет району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Вэндэлл (Массачусетс)
Вэндэлл (Массачусетс) (Wendell) — Массачусетс штатынын Франклин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 986 киши. Болжолдуу аянты - 83.4 км². FIPS коду — 25-74525.
Сити оф Дулус (Миннесота)
Сити оф Дулус (Миннесота) (City of Duluth) — Миннесота штатынын St. Louis округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 86 265 киши. Болжолдуу аянты - 226.2 км². FIPS коду — 27-17000.
Таш-Төбө көрүстөнү
Таш-Төбө көрүстөнү – Талас өрөөнүнүн Нылды суусунун сол жээгиндеги коло дооруна (болжол менен биздин заманга чейинки 1500–1000-жылдары) таандык көрүстөндөр тобу. Ар бир көрүстөн тоо этегинен алынып келинген таштар менен төрт чарчы түрүндө коргондолуп, бири-бирине улай тизмектешип кетет. Кээ бир коргончолор ортосунан 2–5 бөлүкчөлөргө бөлүнгөн. Казылган 20 көрүстөндүн ичинен 4 адамдын сөөгү жөн, 16сы өрттөлүп көмүлүп, өрттөлгөн сөөктүн калдыктары өтө аз санда кездешет. Мындай ыкма сөөктү алдын ала башка жерде өрттөп, калдыктарын чогултуп, көргө көмгөндүгүн көрсөтөт. 0,30–1,50 м тереңдикте чопо идиштери, күлдүн калдыктары кездешет. Казуу учурунда күмүштөн, жезден жасалган иймек жана шурулар менен 6 билерик табылган. 1200 даана шуру жезден, сурьмадан ж. б. жасалган. Булардан тышкары бетине оюу түшүрүлгөн жез такталар табылган. Таш-Төбө көрүстөнү археолог П. Н. Кожемяко тарабынан 1956-жылы изилденип, Таш-Төбө II эстелиги деп аталган. Ал андрон маданиятынын алгачкы мезгилине, анын көпчүлүгү Түндүк Казакстандан табылган табылгаларга окшоштугу жана сөөгү өрттөлбөгөн көрүстөндөр коло доорунун соңку мезгилине таандык экендиги белгиленген.
Алтон (Мэн)
Алтон (Мэн) (Alton) — Мэн штатынын Пенобскот округуна караган АКШ шаары.
Мыйзам алдындагы укук ченемдер
Мыйзам алдындагы укук ченемдер – мыйзамды аткарууга карата чыгарылган укук ченемдери.
Рим укугу
Рим укугу – Байыркы Рим мамлекетинин мыйзамдар жыйнагы. Жазуу жүзүндө бизге жеткен алгачкы булактардын бири 12 таблица (латынча Leges duodecim tabularum) «Солондун закону» (б. з. ч. 5-кылымдын ортосу) деп аталса, б. з. ч. 3-кылымда Рим укугунун нормаларынан толук четтетилген. Байыркы Римде алгач илимий системага салынган укуктук жалпы жыйнак Гай институциясы деп аталып калган. Б. з. 2–3-кылымдарында Домиций Ульпиан (170–228) тарабынан жеке (jus privatum) жана коомдук (jus publicum) укук деген түшүнүк киргизилген. Анын негизинде коомдук укук – коомдун кызыкчылыгы менен мамлекет жана анын органдарынын укуктук абалын аныктап, ал өз алдынча 3 бөлүктөн (чиновниктердин укуктары жана милдети, дин кызматчыларынын укуктары жана милдеттери, кылмыш укугу) турган. Рим мамлекетинин кулашы менен коомдук укук (jus publicum) унутулуп, жеке укуктун (jus privatum) негизинде батыштагы башка өлкөлөрдө жеке менчиктин кол тийбестиги аркылуу эркиндик жана жеке адамды сыйлоо прициби өнүккөн. Азыркы учурда да укук системасын калыптандырууда Рим укугуна үлгү катары кайрылышат.
Сулайманов Жолдошбек Атакеевич
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Тан суусундугу
Тан ( Armenian  Թան, Alb.  Dhallë , Pers. دوغ [жаасы], Azeri айран , Arabic شنينة [shinēna], Tur . Айран , Кыргыз ССРнин. Чалап ) турат сүт-кычкыл суусундук уй же эчки жасалган сүт кошуп боюнча ачыткыларды сүт кислотасы бактериялары (болгар таякчасы, термофилдик стрептококк), сүт ачыткысы , суу жана ашкана тузу. Ал Кавказдын тоолуу тургундарынын арасында кеңири таралган (бул жерде салттуу түрдөматсони )  жана Орто Азия элдеринде.
Мараяга
Мараяга (Мары-Яга) — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Баренц деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км.
Тан суусундугу
Өнөр жай өндүрүшү
Өнөр жай өндүрүшү XX кылымдын 90-жылдарында башталган. Бүгүнкү күндө дүкөндөрдө "тан" деген ат менен суусундуктар сатылып жатат, кээде оригиналын бүдөмүк түрдө элестетет жана суу менен суюлтулган кычкыл сүт ичимдиктерин билдирет. Бирок, алар чыныгы даамдан алыс болсо да, кычкыл сүт азыктарынын көптөгөн пайдалуу касиеттерине ээ.
Мараяга
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Тан суусундугу
Үй тамактары
Уйдун сүтүнө даяр ачыткы кошулуп, андан соң бир аз таза суу куюлуп, аш тузу кошулат. Кааласаңыз, татымалга ачуу чөптөрдү кошо аласыз - райхан же укроп. Борбордук Азияда төөнүн сүтү ачытылган камыр өндүрүү үчүн чийки зат катары да колдонулат.
Мараяга
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Тан суусундугу
Үй тамактары
·        Кефир
·        Айран
·        Кумыс
·        Ряженка
Шоро
Бишкектин борборундагы бурчта Шоро продукциялары сатылат.
Of Шоро компаниясы суусундук компаниясы менен Кыргызстан. Алар төрт улуттук суусундуктарын сатуу: Максим Шоро ( Кыргыз : Максим Шоро), Чалап Шоро ( Кыргыз : Чалап Шоро), Жарма Шоро ( Кыргыз : Жа-си Шоро) жана Aralash Шоро ( Кыргыз : Aralash Шоро). Бул суусундуктар чалап, жарма жана биринчи экөөнүн аралашмасы сыяктуу салттуу суусундуктар. Аларды көпчүлүк дүкөндөрдөн бөтөлкөлөргө куюп же Кыргызстандын көпчүлүк шаарларынын көчөлөрүнөн (сүрөттү караңыз) жана базарлардан сатып алса болот. Ошондой эле бөтөлкөдөгү сууну сода сатышат, "Байтик" деп сатууда.
Алардын негизги атаандашы - окшош суусундуктарды чыгарган жана окшош жолдор менен тараткан Энесай.
Жугуштуу ринотрахейт
Жугуштуу ринотрахейт - (Rinotracheitis infectiosa bovum) катуу кармап, калтыратманы, жогорку дем алуу жолдорунда катаралдуу некроздуу сезгенүүнү пайда кылып, көздү, жыныс органдарын, борбордук нерв системасын жабыркатып, бооз малды бала салууга дуушар кылуучу контагиоздуу вирустуу ылаң. Ылаңдаткычы герпес вирус. Табигый шартта бодо мал гана жашына карабастан ылаңдайт. Ылаң козгогучунун булагы ылаңдаган жана жаңы айыккан мал. Алар вирусту сыртка мурдунан, көзүнөн жана жыныс мүчөлөрүнөн куюлган суюктуктар, сүт, сийдик, заң, шилекей аркылуу бөлүп чыгарат. жугуштуу ринотрахейттин гениталдык формасы менен ылаңдаган букалар коркунучтуу, себеби алардын бел суусу менен вирус 6-19 айга чейин бөлүнүп чыгууга жөндөмдүү. Ылаңдап айыккан малда вирустун бир нече жылга чейин сактала тургандыгы жөнүндө маалыматтар бар. Ылаң көбүнчө респиратордук жана гениталдык формаларда өтөт, ушуга ылайык дарт соо малга аба аркылуу (аэрогендик жол) жана контакттык (куудурганда жана башка учурда) жугат. Чарбада ылаңдын таралышына малды тар аянтчаларга багуу, өтө ысык же тескерисинче, өтө суук шарт, сапатсыз тоюттандыруу, желдетүүнүн жакшы иштебеши жана башка зоогигиеналык ченемдердин одоно бузулушу түрткү берет. Жугуштуу ринотрахейт жылдын бардык мезгилинде, бирок көбүнчө кыш, жаз айларында кездешет. Ылаңдуулук 30-90% ке чейин жетип, алардын ичинен 1-20% өлүмгө учурайт. Бооз кунаажындар жана уйлар ылаңдын айынан 6-8 айлыгында музоо салышы мүмкүн. Атайын каражаттардан алынган гипериммундук сары суу жана ооруп айыккан малдын каны же анын плазмасы менен дарылайт. Ошондой эле антибиотиктер, сульфаниламид дары-дармеги колдонулат. Ылаңды алдын алуу үчүн тиешелүү вакциналар бар.
Чанша
Чанша - Кытайдын борбордук бөлүгүндөгү шаар. Хунань провинциясынын адм. борбору. Сянцзян д-нын боюндагы порточо Калкы 2,3 млн (2010). Жолдор тоому. Т. ж. түйүнү. Эл аралык аэропорту бар. Кытайдын түштүгүндөгү ири өнөр жай борбору. Көмүр казып алынат. Жеңил, тамак-аш (май, ун, эт, чай), түстүү металлургия, жогорку тактыктагы жабдуулар, станок куруу, химиялык, Кагаз, кебез-кездеме, келеп жибин түрүү жана кездеме токуу өнөр жай ишканалары иштейт. Кол өнөрчүлүк (а. и. карапа буюмдарын жасоо) өнүккөн. Индустриялуу-технолиялык улуттук парк, табигый маданий эстеликтер, музей ж. б. бар. Кытайдагы эң байыркы (анын ордундагы тургун жай б. з. ч. 5-кылымдан белгилүү) ш-дын бири.
Оберзюсбах
Оберзюсбах (Obersüßbach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Ландсхут районуна кирет.
Калкы - 1727 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 23,58 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 74 165. Муниципалитеттин башчысы — Альфонс Зацль.
Воронов, Николай Николаевич
Воронов, Николай Николаевич [23. 4(5. 5). 1899, Петербург — 28. 2. 1968, Москва] — сов. аскер кызматкери, артиллериянын Башкы маршалы (1944 ), Сов. Союз. Баатыры (1965), 1919-жыл­дан КПСС мүчөсү.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Таш жыйноочу машина
Таш жыйноочу машина – айыл чарба жериндеги, жол, курулуш салынуучу ж. б. жерлердин ташын терип, чогултуучу механизм. Таш чогултуу процесси – ташты бошотуп казып алуу, чогултуу, жүктөө жана ташып жеткирүүдөн турат. Таш чогултуу эки ыкма менен – үзгүлтүктүү жана үзгүлтүксүз жүргүзүлөт. Үзгүлтүктүү же циклдик ыкмада – өлчөмү чоң жана орто таштар чогултулат, ошондой эле дүмүрдү жана бадалды казып жыйноо иштерин жүргүзсө болот. Үзгүлтүксүз ыкмада – айдоо аянттарынан жана талаадан орточо жана майда таштарды терип алып, ошону менен бирге эле топуракты жумшартып кетет. Казып-чогулткуч МП-2А, ДП-8 машиналары ДТ-75 тракторуна агрегатталып, таш, дүмүр, бадалдарды казып жыйнайт. УКП-0,6 айдоо жердеги майда жана орточо өлчөмдөгү (12–65 см) таштарды жыйнап, керектүү жерге жеткирет. УСК-0,7А машинасы салмагы 20–350 кг келген таштарды казып, терет. Булар Т-130, Т-25А ж. б. тракторлорго чиркелип иштетилет.
Битигхайм-Биссинген
Битигхайм-Биссинген (Bietigheim-Bissingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Штутгарт административдик округуна карайт. Людвигсбург районуна кирет.
Калкы - 42810 киши(2013-ж.). . Аянты - 31,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 18 079. Мэр — Юрген Кессинг.
Шаар административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Преттин
Преттин (Prettin) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Виттенберг районуна кирет.
Калкы - 2031 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 28,79 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 250. Муниципалитеттин башчысы — Хельга Вельц.
Байбураев Токтосун
Байбураев Токтосун (1908—1975) - Агартуучу, мугалим, Эл агартуунун отличниги, Кыргыз ССРнин эмгек синирген мугалими, жазуучу, Семетейчи.
Байбураев Токтосун 1908-жылы азыркы Тянь-Шань районунун Эмгекчил айылында, (мурунку Мазар айылдык кеңешинде) туулган.
Токтосундун атасы Байбура орто бойлуудан узунураак келген, кой көз ак жуумал келген, манап киши болгон экен. Бир жак бутуна сылтып басып, таякчан. Адегенде Чет-Нурада болушуп, кийин Мазарга көчүп келишет. Байбуранын эшигинен мал үзүлбөптүр. Байбурадан жалгыз бала Токтосун энесине окшош көзү көк, маңдайы жазы, атасынан узунуураак болгон экен. Жалгыз бала эркерээк болсо дагы, Байбура баласынын келечегин ойлоп, адегенде Мазардын оозундагы мечиттен арабча, андан кийин мектепке берип латынча окуткан. Зээндүү бала, араб арибин, латын кийин орус тамгаларын өздөштүрө алган. 1920-жылы айылда мектеп ачылып, Токтосун Нарындан төртүнчү классты аяктап эле, Алма-Атадан келген казак тилиндеги «Казак-Абдывалиев окуу китеби» деген китеп менен балдарга сабак бере баштайт. 1925-жылы башталгыч мектепти аяктап, Он-Арча болушунун алдында эки айлык саясый окуудан өтөт. Аны бүткөндөн кийин, 1926-1928-жылдары сабатсыздыкты жоюу боюнча мугалим болуп иштейт. Сабатсыздыкты жоюу боюнча сабактарын Айылда Кырка-Тамда, "Садырдын мечитинде" жүргүзгөн экен. Ал учурда элдин сабатсыздыгын жоюу саясаты алдынкы катарга коюлган эле. Токтосун сабатсыздыкты жойдурууга эмгек кылган Нарын өрөөнүндөгү алгачкы агартуучу адамдардын бири болгон.
Алгач мугалим болуп көп жерлерде иштеди: Ленинчил-Жашта, Орто-Сазда, Алышта, Казан-Куйганда, Кара-Чийде анан Эмгекчилге кайтып келген. 1928-жылы мугалимдерди даярдоо курсун бүтүрүп, мектепке мугалим болуп иштей баштайт. Ошондон тартып, Байбураев Токтосун өмүрүнүн 45 жылын үзгүлтүксүз мугалимдик кесипке арнаган.
1930-жылы Эмгекчил кыштагында башталгыч мектеп курулуп, иштей баштайт. 1937-жылы Эмгекчил мектеби 7 жылдык мектепке айландырылат. 1941-1945 жылдары Ата Мекендик согуш жылдарында жана андан кийин көп жылдар бою мектеп директорунун кызматын аркалайт.
Токтосун сабактын баардык түрүнөн бере алган. Тарыхбы, географиябы же башкасы болобу, Токтосун сабакты ушунчалык берилүү менен жакшы түшүндүрө алган. Ал айылдын балдары кимиси канча жашта экендигин, качан окуурун билчү экен, «Сен быйыл окуйсун, атка учкаш» деп балдарды атына учкаштырып барып эле класска отругузуп койчу дешет. Жеке эле педагогикалык кесип менен алектенбестен ал жазуучулук өнөрү менен да таанымал болгон. Алсак, ал «Чил жалгыз» поэмасынын, «Долон мерген», «Марина», «Акылдуу Аблес» жомокторунун автору. Ошондой эле анын Кыргыз тилин окутуу методикаларынын иштелип чыгышына кошкон салымы зор. Ал 1954-жылы тил илимдеринин кандитаты Ж. Муканбаев менен бирдикте 2-класстын “Эне тили”окуу китебин иштеп чыккан. Бул окуу китеби менен башталгыч класстын мектеп окуучулары дээрлик Советтер союзу тараар жылдарга чейин эне-тилин окуп үйрөнүштү.
Байбураев Токтосун Семетейчи да болгон. "Манас" эпосунун "Семетей" бөлүгүнөн "Семетейдин Айчүрөктү издеп Үргөнчтү кечиши", "Семетейдин Үргөнчтү кечип, Айчүрөккө жолугушу" үзүндүлөрүн айткан. Андан 1808 сап ыр жазылып алынган. Т. Байбуура уулу айткан үзүндү Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Кол жазмаларды сактоо жана жарыялоо бөлүмүндө сакталып турат (Кол жазмалар фондусу, 261-инв.).
Токтосун саяпкерлике да кызыккан адам болгон дешет, анын тору жоргосу убагында чөлкөмдөгү алдыңкы жорголордон болгон экен.