cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Берацхаузен
Калкы - 5463 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 72,54 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 75 118. Муниципалитеттин башчысы — Конрад Майер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 56 шаардык районго бөлүнөт.
Мырзабеков Жумабай
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Райнштедт
Райнштедт (Reinstädt) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Хольцланд районуна кирет.
Калкы - 528 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 076. Муниципалитеттин башчысы — Конрад Шайдинг.
Домзүль
Домзүль (Domsühl) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Пархим районуна кирет.
Тагмерсхайм
Тагмерсхайм (Tagmersheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Донау-Рис районуна кирет.
Домзүль
Калкы - 1061 киши(2013-ж.). . Аянты - 28,95 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 60 016. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Ульман.
Тагмерсхайм
Калкы - 1042 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,95 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 79 217. Муниципалитеттин башчысы — Георг Шнелль.
Домзүль
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Хюде
Хюде (Hüde) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Дипхольц районуна кирет.
Калкы - 1095 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,47 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 51 020.
Зульцфельд (Баден)
Зульцфельд (Баден) (Sulzfeld (Baden)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Карлсруэ районуна кирет.
Калкы - 4640 киши(2013-ж.). . Аянты - 18,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 15 082. Мэр — Эберхард Рот.
Гигант планеталар
Гигант планеталар — өлчөмү, массасы, айлануу мезгили жана спутниктеринин саны боюнча айырмаланган планеталар.
Гигант планеталарга Юпитер (Ю.), Сатурн (С.), Уран (У.) ж-a Нептун (Н.) кирет.
Жерге салыштырганда көлөмү боюнча Ю,—1310; С,—750; У,—57; Н,—60 эсе; массасы боюнча Ю.— 317,82; С.— 95,11; У.— 14,52 ж-a Н.— 17,23 эсе чоң. Күндү Жерге салыштырганда Ю — 11,862; С,—29,458; У,—84,015 ж-a Н,- 164,79 эсе узак мезгилде айланат. Жердин Күндү айлануу мезгили — 365,526 сутка. Ю-дин 12, С-дун 9, Удын 5 ж-a Н-дун 2 спутниги бар. Космостук изилдөөлөрдөн улам Сатурндун жаны Янус спутниги (1966) ачылган.
Амбэр Вю Хэйтс (Миссури)
Амбэр Вю Хэйтс (Миссури) (Umber View Heights) — Миссури штатынын Cedar округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 52 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 29-74473.
Урал (Буздяк району, Башкыртстан)
Урал — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Каран айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 46 киши. Почта индекси — 452720, ОКАТО коду — 80217816008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Беккинген
Беккинген (Beckingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саар жеринде жайгашкан муниципалитет. Мерциг-Вадерн районуна кирет.
Калкы - 15390 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 51,63 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 10 0 42 111. Муниципалитеттин башчысы — Эрхард Зегер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
Онстэд
Онстэд (Onsted) — Мичиган штатынын Lenawee округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 813 киши. Болжолдуу аянты - 2.5 км². FIPS коду — 26-60840.
Гигрограф
Гигрограф(гигро... жана ...граф) — абанын салыштырмалуу нымдуулугун тынымсыз каттоочу прибор.
Түзүлүшү жагынан гигрометрге окшош. Прибордун сезгич элементи — адам­дын майсыз чачы же органикалык пленка. Нымдуулуктун өзгөрүшү (саат механизим менен кыймылга келет) барабанга оролгон кагаз тасмага автоматтык түрдө жазылып турат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Эгельн
Эгельн (Egeln) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Шаар. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 3712 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 29,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 075. Мэр — Райнхард Лукнер.
Хэброн (Нү-Гэмпшир)
Хэброн (Нү-Гэмпшир) (Hebron) — Нү-Гэмпшир штатынын Графтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 602 киши. Болжолдуу аянты - 48.5 км². FIPS коду — 33-35220.
Айдана Оторбаева
Оторбаева Айдана Кубатбековна – Кыргызстандын футбол жана футзал боюнча улуттук курама командасынын футболчусу, Кыргыз Республикасынын футбол боюнча спорт чебери, Кесипкөй футболчулар ассоциациясынын директорлор кеңешинин төрайымы, “Maestro” футбол мектебинин негиздөөчүсү. Ал “Азалия” жана “Абдыш-Ата” футбол командаларында ойногон.
Өмүр баяны
Айдана 1995-жылы 31-июлда Бишкек шаарында көп балалуу үй-бүлөдө төрөлгөн. Айдана Бишкектеги №14 мектепте окуган. 11-классты аяктагандан кийин Ж. Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин филология факультетине тапшырууну чечет. Окууну аяктагандан кийин (2017-жылы) окуусун улантпоону чечип, өзгөчө жакшы көргөн ишине – футболго багыт алат.
Айдана бала кезинен эле өз алдынча болчу. 9 жашынан тарта апасына университетте пол жууганга жардам берип иштей баштаган. 18 жашында ал өзүнүн биринчи стартапын ачкан – ал сүт коктейлдерин жана муздак суусундуктарды сатчу, ал эми 19 жашында өзү сэндвич жасап, университеттердин ашканаларына сатып акча тапчу
2015-жылы спортчу капысынан ооруп калган. Дарыгерлер ага алгач артрит деген диагноз коюшуп, диагноз такталбагандан кийин сөөк рагы бар деп шектене башташкан. Бирок кайра текшерүүдөн кийин диагноз жаңылыш коюлганы белгилүү болгон. Оорунун себеби ушул күнгө чейин белгисиз. Жөнөкөй негизги көнүгүүлөрдү жасап жүрүп абалы оңолуп, Айдана спортко кайтып келген. Ошол эле жылы тагдыр кызга дагы бир сокку урган – ал апасынан айрылган.
Футболдогу карьерасы
Спортчунун футболго болгон сүйүүсү 8 жашында пайда болгон – бул кезде ал короодо достору менен футбол ойночу. Мектептеги дене тарбия боюнча машыктыруучу анын дараметин биринчилерден болуп байкап, футболго олуттуу мамиле жасоого үндөчү.
2018-жылы “Madrid CFF” клубу (Madrid Club de Futbol Femenino) Айдана Оторбаева менен келишим түзгөн. Ошентип, Айдана Испанияда машыгып, турнирлерге катышчу.
Спортчу Кыргызстанда футболду өнүктүрүүгө жигердүү салым кошуп келет. Оторбаева “Maestro” футбол мектебинин негиздөөчүсү (2018-жылдан бери).
2021-жылы ал FIFPro Hero сыйлыгын алган – бул Кесипкөй футболчулар ассоциацияларынын эл аралык федерациясынын атайын сыйлыгы.
Кайрымдуулук иштери
Айдана Оторбаева кайрымдуулук иштерине жигердүү катышып келет. Пандемия учурунда ал стационарлардагы жана “кызыл зоналардагы” медициналык кызматкерлерге жардам берүү үчүн “Сообща” ыктыярчылар кыймылын негиздеген. Жакында эле ал Кыргыз Республикасынын спортчусу, паралимпиадачы Арстанбек Базаркуловго үй куруу үчүн акча чогултууга жардам берген.
Кызыктуу фактылар
Айдана Оторбаева – сологой, футболду сол буту менен ойнойт.
Колдонулган адабияттар
[1] Харизов Р. Айдана Оторбаева возглавила Ассоциацию профессиональных футболистов // URL:
https://24.kg/obschestvo/217014_aydana_otorbaeva_vozglavila_assotsiatsiyu_professionalnyih_futbolistov/
[2] https://limon.kg/ru/news:74319
[3] https://kaktus.media/doc/375245_persona_nedeli:_fytbolistka_aydana_otorbaeva.html
[4] Айдана Оторбаева: Женский футбол набирает популярность //  https://kloop.kg/blog/2016/02/13/ajdana-otorbaeva-zhenskij-futbol-nabiraet-populyarnost/
[5] https://limon.kg/ru/news:70668
[6] Айдане Оторбаевой не удалось выиграть премию Merit Award, но организаторы удостоили ее особой награды // URL:  https://ru.sputnik.kg/20210218/kyrgyzstan-ajdana-otorbaeva-fifpro-hero-nagrada-1051507947.html
[8] Харизов Р. Футболистка помогла собрать деньги для строительства дома Арстанбеку Базаркулову // https://24.kg/obschestvo/197651_futbolistka_pomogla_sobrat_dengi_dlya_stroitelstva_doma_arstanbeku_bazarkulovu/
Джанкшн Сити (Кентукки)
Джанкшн Сити (Кентукки) (Junction City) — Кентукки штатынын Бойл (Boyle) округуна караган АКШ шаары.
Кичинекей ханзаада
"Кичинекей ханзада" (Le Petit Prince, французча айтылышы: [lə pəti pʁɛ̃s]; The Little Prince) — биринчи жолу 1943-жылы басылып чыккан аңгеме француз аристократы, жазуучусу, акыны жана учкучу Антуан де Сент-Экзүперинин (1900-1944) эң белгилүү эмгеги.
Джанкшн Сити (Кентукки)
Калкы - 2184 киши. Болжолдуу аянты - 5.2 км². FIPS коду — 21-41338.
Кичинекей ханзаада
Аңгеме дүйнөдөгү эң көп которулган китептеринин бири болуп саналат жана Парижде 20-кылымдын мыкты китеби деп табылган. 300 тилге жана диалектиге (ошондой эле Брайл арибине) которулган, жыл сайын болжол менен эки миллион, ал эми дүйнө жүзү боюнча жалпы 140 миллиондон ашуун нускада сатылган чыгарма ушул убакка чейин жарык көргөн китептердин ичинен эң көп сатылган аңгемелердин бири болуп калган.
Экинчи дүйнөлүк согуш капысынан башталгандан кийин Сент-Экзүпери Түндүк Америка сүргүнгө айдалган. Жеке жашоосундагы өзгөрүүлөр болуп, ден соолугу начарлап жаткан шартта ал аңгеменин жарымын жазып койгон. Ал бөлүгү Жерге түшкөн жаш ханзааданын жалгыздыгы, достугу, сүйүүсү жана жоготуусу тууралуу жагымдуу жомоктон турган. Автордун мурдараак жазган эскерүүлөрүндө Сахара чөлүндөгү өзүнүн авиациялык тажрыйбаларын баяндаган жана "Кичинекей ханзаададагы" сүрөттөлгөн тажрыйба анын башынан өткөн окуя болгон деп айтылат.
Америка Кошмо Штаттарында алгач басылып чыгарылгандан кийин бул аңгеме бир нече көркөм чыгармачылыкка жана медиа түрлөрүнө ылайыкташтырылган. Ал аудио жазмалар, радио спектаклдер, сахналаштырылган көрсөтүүлөр, тасма, сыналгы, балет менен опера эмгектерине айланган.
Тартып алуу
Тартып алуу – кандайдыр бир жактын менчиги болуп саналып, кылмыш жасагандыгы же административдик же жарандык укукту бузгандыгы үчүн тартып алууга улуксат берилген мүлктү толук же анын бир бөлүгүн мамлекет менчигине мажбурлоо жолу аркылуу бекер алуу. КР жарандык мыйзамдарына ылайык кылмыш жасагандыгы же башка укук бузуулары үчүн атайын улуксат түрүндө сот чечими боюнча менчик ээсинен бекер тартылып алынышы мүмкүн. Мыйзамда каралган учурларда, Т. а. административдик тартипте жүргүзүлүшү мүмкүн. Мындай Т. а. жөнүндө чечим сотко даттанылышы мүмкүн. Кылмыш-жаза укугу боюнча – жазанын бир түрү (кошумча чара катары белгилене турган). Мүлктү Т. а. атайылап жеке пайданы көздөп оор жана өзгөчө оор кылмыш жасаган адамдарга карата колдонулат жана КР кылмыш-жаза мыйзамдарынын тийешелүү ченемдери менен каралган учурда гана сот тарабынан дайындалышы мүмкүн.
Кельберг
Кельберг (Kelberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вульканайфель районуна кирет.
Калкы - 1975 киши(2013-ж.). . Аянты - 24,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 33 218. Муниципалитеттин башчысы — Вильхельм Йонас.
Топурак пайда болуу процесси
Топурак пайда болуу процесси - топурак пайда кылуучу факторлордун (түпкү тоо тек, климат, өсүмдүк жана жаныбарлар дүйнөсү, рельеф, аймактын геологиялык жашы, адамдын чарб. иштери) таасиринен топурактын жаралышы жана эволюциясы.
Топурактын негизги массасы түпкү тоо тектен пайда болот. Жер бетиндеги тоо тек жаан-чачын, көмүр кычкыл газ, кычкылтек, абанын температурасы, микроорганизмдер  менен жөнөкөй түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн (эңилчек, мамык чөп) таасиринен бузулуп, үбөлөнөт. Майдаланган тоо тек ным сиңиримдүүлүк касиетине ээ болуп, курамында бир аз өлчөмдө өсүмдүккө синимдүү заттар болот. Бул субстратта өсүмдүк өсөт да, азык заттарды сиңирип, өз денесине чогултат. Өсүмдүк куураганда анын бир бөлүгү минерал заттарга, башка бөлүгү татаал биохимиялык өзгөрүүлөрдүн натыйжасында чириндиге айланат. Вул процесстер менен катар түпкү тоо тектердин бузулушу улана берет жана ал өсүмдүктүн органикалык калдыктарынын, тамыр бөлүп чыгарган кычкыл заттардын таасиринен күчөйт. Топурак пайда болуу процессине климат, өсүмдүк, жаныбарлар жана аймактын рельефи түрдүүчө таасир этип, ар башка табигый зоналарда ар кыл топурак тибинин пайда болушуна алып келет, к. Топурак.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Стокгольм (Мэн)
Стокгольм (Мэн) (Stockholm) — Мэн штатынын Аростук округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 253 киши. Болжолдуу аянты - 89.8 км². FIPS коду — 23-74405.
Мүлкүбатова Тынаш
Мүлкүбатова Тынаш (1942-ж.т., Кызылтуу айылы) - СССР саламаттык сактоо отличниги (1983).
Медалдар менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Бернард (Айова)
Бернард (Айова) (Bernard) — Айова штатынын Дубьюк округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.2 км². FIPS коду — 19-06085.
Калкы
2010-жылы калкы 112 киши болгон.
Тартыш (таңсык)
Тартыш (таңсык) (лат. deficit – жетишсиздик) – чыгаша, наканын эсепке карата жетишсиздиги.
Юрактау (Буздяк району, Башкыртстан)
Юрактау — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Каран айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 24 киши. Почта индекси — 452720, ОКАТО коду — 80217816010.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кремнийлүү тектер
Кремнийлүү тектер, силициттер – курамы кремнезём минералдарынан турган чөкмө тектердин тобу. Көбүнчө 50%тен ашык же бүт бойдон опал, халцедон, кварц минералдарынан турат. Ушуга жараша опалдуу, халцедондуу, кварцтуу же аралаш түрлөргө бөлүнөт. Түзүлүшү микрокристаллдуу, өтө майда бүртүктүү. Жаратылышта катмарларды же желвак түрүндөгү түзүлүштү пайда кылат. Пайда болушу боюнча хемогендүү (жеспилит, кремнийлүү туф), органогендүү (диатомит, радиолярит, спонголит) түрлөрдөн турат. Криптогендүү (опока, трепел ж. б.) түрлөрү да кездешет. Көпчүлүгүнүн пайда болушунда (яшма, гейзерит) жанартоо чөкмөлөрү негизги ролду ойнойт. Халцедондуу, кварцтуу түрлөрү опалдуу тектердин кристаллдануусунан келип чыгат. Бор мезгилинен кийин пайда болгондору опалдан, юра менен триастагылар халцедондон жана кварцтан, палеозойго чейинкилери кварцтан турат. Кремнийлүү тектер кендердин катарына кирет. Опалдуу тектер, кристобиолиттер (диатомит, трепел, опока) портландцементке гидравликалык кошунду катары, термоизоляцияда, курулуш иштеринде, нефть, тамак-аш, химия өнөр-жайында кеңири колдонулат. Кварцтуу, халцедондуу түрлөрү курулуш ишинде, отко чыдамдуу ж. б. кооз материалдарды даярдоодо пайдаланылат.
Тайзендорф
Тайзендорф (Teisendorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Берхтесгаден районуна кирет.
Калкы - 9160 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 86,77 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 72 134. Муниципалитеттин башчысы — Франц Шисль.
Сова (Немнюга куймасы)
Сова — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Немнюга дарыясынын оң жээгинен 37 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 36 км.
Гидравликалык жөндөгүч
Гидравликалык жөндөгүч — жөндөөчү механизми сырттан берилүүчү суюктуктун басым энергиясы менен иштөөчү жөндөгүч.
Гидравликалык жөндөгүчнүн интегралдын, пропорциялаштык жанаа интегралдык-пропорциялаш за­кондорун гана ишке ашырат. Гидравликалык жөндөгүчтүн ченелүүчү чоңдукту күчкө пропорциялаш өзгөртүп түзүүчү кабыл алгыч (сезгич) бөлүгү — мембрана, силь­фон ж. б. Гидравликалык жөндөгүчтө эки жактуу аракеттенүүчү гидроцилиндрдин негизинде түзүлгөн жана иштөөчү гидравликалык механизмдер көп колдонулат.
Сова (Немнюга куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Гидравликалык жөндөгүч
Гидравликалык жөндөгүчтүн артыкчылыгы — конструкциясы жөнөкөй, иштеши ишенимдүү, жеңил жанa чакан.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Хюльзеде
Хюльзеде (Hülsede) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Шаумбург районуна кирет.
Калкы - 1034 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 57 017. Муниципалитеттин башчысы — Херберт Вайбельс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Берг (ам-Штарнбергер-Зе)
Берг (ам-Штарнбергер-Зе) (Berg (am Starnberger See)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Штарнберг районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 14 шаардык районго бөлүнөт.
Тарых жана маданият эстеликтери
Тарых жана маданият эстеликтери – тарыхый, илимий, көркөм же башка баалуулукка ээ, мамлекеттин жана коомдун өнүгүшү, элдин жашоосундагы тарыхый окуялар менен байланышкан материалдык жана руханий чыгармачылыктын чыгармасы. КР жана анын субъектилеринин менчик карамагында турган Т. ж. м. э. мамлекет тарабынан корголот.
Эддериц
Эддериц (Edderitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Көтен районуна кирет.
Гидравликалык күчөткүч
Гидравликалык күчөткүч — гидравликалык жумушчу механизминин башкаруучу органын жылдырыш жана башкаруучу механпзмдин кубаттуулугун көбөйтүүчү түзүлүш.
Эддериц
Калкы - 1229 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 10,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 82 075. Муниципалитеттин башчысы — Аннели Фидлер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Гидравликалык күчөткүч
Гидравликалык күчөткүчтө негизинен дросселдик жанa ичке агымдык (струялык) башкаруу колдону­лат. Дросселдик Гидравликалык күчөткүчтүн тескери жанa түз байланыштуу же алардын айкалышынан турган башкаруу системасы техникада көп колдонулат. Алардын конструкциясы жөнөкөй, иште чыдамдуу.
Гидравликалык күчөткүч төмөнкү эки негизги түзүлүштөн турат: башкаруучу механизм (мис., заслонкасы бар сопло) жанa жумушчу механизм (мис., жумушчу механизмдин поршени же башкаруучу золотник) Гидравликалык күчөткүчтүн күчөтүү коэффициентн 100 000 деп ашат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Зюссен
Зюссен (Süßen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Гёппинген районуна кирет.
Калкы - 9934 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 17 049. Мэр — Вольфганг Люцнер.
Райсдорф
Райсдорф (Reisdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Веймар районуна кирет.
Калкы - 308 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 5,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 71 078. Муниципалитеттин башчысы — Эгон Брандт.
Топурак анализдөө
Топурак анализдөө — топурактын курамын жана касиеттерин лабор. жол менен аныктоо. Шексиз маалыматтарды алууда талаадан топурак үлгүлөрүн туура алуу жана аларды кургак абалда сактоо чоң мааниге ээ. Топурактын генезисин изилдөөдө профилдин ар бир горизонтунан; ал эми топурактын агрохимиялык касиеттерин изилдөөдө талаанын бир нече бөлүгүнөн алынган үлгүлөрдүн анализи жүргүзүлөт. Топурак гранулометриялык, химиялык, минерал. жана микробиологиялык анализдер аркылуу изилденет. Бул анализдердин натыйжасында топурак карталары, агрохимиялык картограммалар түзүлөт. Гранулометриялык анализде (топурактын механикалык курамын аныктоо) - топурактагы ар түрдүү бөлүкчөлөрдүн (таш, гравий, кум, чаң, тунма жана коллоиддер) саны аныкталат. Хим. анализ топурактын химиялык курамын жана касиеттерин, андагы элементтердин (С, N, Si, Al, Fe, Са, Mg, Р, S, К, Na ж. б.), сууда эрүүчү туздардын - сульфат, хлорид, кальций, магний, натрий карбонаттарынын камтылышын, топурактын сиңирүү жөндөмдүүлүгүн, өсүмдүктөрдүн азот, фосфор, калий кошулмаларын жана микроэлементтерди сиңирүү санын, топурактардын жер семирткичтерге болгон муктаждыгын, топурактын органикалык заттарынын фракциялык курамын ж. б. сапаттарын аныктайт. Топуракта минералдардын камтылышын минерал. анализ аныктайт. Микробиологиялык анализ топурактын микрофлорасынын сандык жана сапаттык курамын аныктап, топурактын биологиялык активдүүлүгүн, биохимиялык касиеттерин мүнөздөйт (к. Топурактын агрономиялык мунөздөмөсу).
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Гидравликалык кыймылга келтиргич
Гидравликалык кыймылга келтиргич (автоматтык сис­темаларда) — аз кубаттуу сигналдын таасири менен башкарылуучу жондөө системаларынын жөндөөчү органдарын же ээрчиме системалардын чыгыш элементтерин башкаруучу гидравликальш түзүлүштөр комплекси.
Автоматтык системаларда гидравли­калык түзүлүштөр күчөткүч жана жумуш аткаргыч механизмдер катары колдонулат. Адатта ал механизмдер бирдиктүү блоктор түрүндө жасалып, сервомотор, сервомеханизм же сервокыймылдаткыч деп аталат. Сигналды башкаруучу ж-a күчөтүүчү системанын түрүнө жараша Гидравликалык кыймылга келтиргич электр гидравликалык жанa пневмогидравликалык кыймылга келтиргич болуп бөлүнөт. Булар программа боюнча башка­рылуучу металл кесүүчү станоктордо, автопилотто, трактор менен комбайндьш башкаруу системаларында кол­донулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Аморэт (Миссури)
Аморэт (Миссури) (Amoret) — Миссури штатынын Бэйтс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.6 км². FIPS коду — 29-01072.
Калкы
2010-жылы калкы 211 киши болгон.
Айнек шып
Айнек шып - көзгө көрүнбөгөн тоскоолдукту көрсөтүү үчүн колдонулган метафора, демографиялык (адатта азчылык топтору) иерархиядагы белгилүү деңгээлден көтөрүлүүгө жол бербейт, аялдардын карьералык өсүшүнө олуттуу тоскоолдук көрсөтөт. Изилдөөлөр бирдей мүмкүнчүлүктөр шартында аялдар дагы деле жогорку жетекчилик кызматтарга аз дайындаларын көрсөтүүдө. Конкреттүү көзгө көрүнөрлүк барьердин жоктугунан улам тоскоолдукту реалдуу баалоо жана аны айланып өтүүгө кыйын.
Себептери
Айнек шыптын пайда болушунун негизги себеби туруктуу гендердик стереотиптер болуп саналат. Алар кылымдар бою патриархалдык коомдо жашап келишкен дагы дүйнө кескин өзгөргөндө, анын артынан өзгөрүүгө жете алышпай калган. Америкалык 2001-жылы жүргүзгөн сурамжылоодо респонденттердин көбү аялдарды эмоционалдуу, көп сүйлөгөн жана сабырдуу, ал эми эркектерди күчтүү жана кайраттуу көргөнүн белгилешти. Көп учурда ар кандай компаниялардын топ-менеджерлери кызматкерлердин кайсынысы көтөрүлүүгө татыктуу экенин бул гендердик стереотиптердин негизинде чечишет.
Экинчи себеп - бул салттуу түрдө аялдарга жана эркектерге бөлүштүрүлгөн социалдык ролдор. Балдарга, оорулууларга же улгайган туугандарына кам көрүү негизинен, аялдардын түйшүгү. Ушул себептен улам, аялдар көбүнчө карьерада тыныгуу алууга жана толук эмес иштөөгө аргасыз болушат. Үй жумуштары мойнуна жүктөлгөндүктөн, алар ашыкча жумуштан жана окуу же иш сапарлардан баш тартууга аргасыз болушат. Бул дагы профессионалдык өсүүсүнө таасир тийгизет.
Айрым учурларда аялдар өзүлөрү жогорку кызматтарга талапкерлигин коюудан баш тартышат. Анткени үй-бүлөдө аял күйөөсүнөн көп акча тапса болбойт деген стереотиптер дагы бар. Ошондой эле аялы көп акча тапкан жагдайлар ажырашууга алып келет деген изилдөөлөр дагы бар.
Крест ашуусу
Крест ашуусу, Гдаури ашуусу – Чоң Кавказдын Башкы же Суу бөлгүч кырка тоосунда. Терек дарыясынын өрөөнүн Арагви дарыясынын өрөөнү менен байланыштырат. Бийиктиги 2379 м (Аскер-Грузин жолунун эң бийик жери). Аты ашуунун кырына коюлган таш кресттен улам 1824-ж. аталган.
Крепостной укук
Крепостной укук – феодалдык мамлекеттин феодализм тушундагы дыйкандардын көз карандылыгын толук жана аёосуз бекемдөөчү укук нормаларынын жыйындысы. Ал дыйкандарды бөлүп берилген жерлеринен кетишине тыюу салып, аларды тиешелүү феодалдардын бийлигине укум-тукумуна чейин баш ийдирген. Крепостной укук мамлекетти борборлоштуруп башкаруу шартында феодалдын айыл-чарба азык-түлүктөрүн сатуу үчүн өндүрүүгө багытталган чарбасы менен барщинаны кеңейтүүнүн негизинде келип чыккан. Дыйкан барщинникти жерге бекитүү, анын качып кетишине жол бербөө максатын көздөгөн. Крепостной укук Батыш Европада 16–18-кылымдарда, Борбордук жана Чыгыш Европада 18–19-кылымдарда реформалардын натыйжасында жоюлган. Россияда Крепостной укук 11-кылымда пайда болгон. Дыйкандар жер ээлерине мөөнөтсүз бекитилип, качкандарын 5–10 жыл ичинде таап, кожоюндарына кайтаруу жөнүндө мыйзам колдонулган. Алар мүлк күтүү укугунан ажыратылып, базарда мал катары сатылган. Жер ээлерине баш ийбеген дыйкандарды уруп-сабоого жол берилип, Сибирге сүргүнгө айдоо, түрмөгө камоо тууралуу мыйзам чыгарылган. Помещиктер өздөрүнүн дыйкандарынын үстүнөн административдик жана сот бийлигинен тышкары мамлекет салган салыкты чогултушкан. Помещик менен дыйкандардын өз ара мамилеси мыйзам аркылуу чектелбегендиктен, көпчүлүк учурда дыйкандар помещиктердин зордук-зомбулугуна дуушар болуп, акырында Крепостной укук кулчулуктун бир түрүнө айлана баштаган. Капиталисттик мамилелердин өнүгүшүнө байланыштуу Россиядагы феодалдык-крепостнойлук системанын кризиси күчөй берген. 18-кылымда Крепостной укук өлкөнүн өндүргүч күчтөрүнүн өнүгүшүнө бөгөт болуп, маданий жана социалдык прогресске тоскоолдук кылган. Ошондуктан крепостной дыйкандарды сатууга ж. б. тыюу салынган мыйзамдар чыгарылган. Дыйкандар кыймылынын күчөшүнөн улам, 1861-ж. 19-февралда орус падышасы Александр II дыйкандарды эркиндикке чыгаруу боюнча манифестке кол койгон. Бирок, Крепостной укуктун калдыктары ондогон жылдарды кучагына камтыган. Крепостной укуктун жоюлушу менен Россия капиталисттик өнүгүүнүн жолуна түшкөн.
Аалиев Гүлжигит Кенжекараевич
Аалиев Гүлжигит Кенжекараевич (1955-ж. т., Жаңыжол айылы) - медиwина илимдеринин доктору, Россия Федерациясынын эл аралык илимдер академиясынын профессору. Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген врачы.
1978-ж. Кыргыз мамлекеттик медицина институтунун дарылоо факультетин бүткөн. 1978-80-ж. клиникалык ординатурада окуган, 1980-87-ж. республикалык клиникалык оорукананын проктология бөлумүндө врач-ординатор, 1987-92-ж. бөлүм башчы, 1992-97-ж. башкы врачтын 1-орун басары, 1998-жылдан Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоо министринин сфун басары. З0дан ашык илимий иштердин, 11 сунуш киргизүүнүн жана 1 ойлоп табуунун автору. СССР саламаттык сактоо отличниги, жогорку категориядагы хирург. Кыргыз Республикасынын 3-класстагы мамлекеттик кеңешчиси. Медалдар менен Сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Бексбах
Калкы - 18086 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 31,08 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 10 0 45 111. Мэр — Хайнц Мюллер.
Онтонагон
Онтонагон (Ontonagon) — Мичиган штатынын Ontonagon округуна караган АКШ шаары.
Бексбах
Шаар административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Онтонагон
Калкы - 1769 киши. Болжолдуу аянты - 10.0 км². FIPS коду — 26-60860.
Тарыхый чечмелөө
Тарыхый чечмелөө – укук ченемдерин чечмелөө, чечмелөөчү ченемдин мазмунун анын мурдагы иштеп жаткан же аны иштеп чыгууга байланыштуу даярдык көрүү материалдары менен салыштыруу, окуп-үйрөнүү зарылдыгы болгон учурларда келип чыгат. Ошентип, тигил же бул конституциялык ченемдердин маани-маңызы жана мазмуну мамлекеттин конституциясын иштеп чыгуу жана кабыл алуу иштерин чагылдырган материалдарды талдоого алуу жолу менен аныкталат.
Камалак
Камалак балдар уюму — Өзбекстан Жаштар Союзуна караштуу уюм, ал ыктыярдуулук, ачыктык, укуктар менен милдеттердин тең укуктуулугу принциптеринин негизинде он жаштан он сегиз жашка чейинки курактагы таланттарды жана шыктуу окуучуларды колдоого багытталган социалдык долбоорлорду ишке ашырат жана бириктирет.
Уюмдун максаты
Уюмдун негизги максаты-жаш муундарды Мекендин ыймандуу балдарына жана улуттук идеологияга негизделген кемчиликсиз адамдарга тарбиялоо, алардын укуктарын жана кызыкчылыктарын коргоо, алардын таланттары менен жөндөмдүүлүктөрүн көрсөтүү жана өнүктүрүү үчүн шарттарды түзүү болуп саналат.
Кемменау
Кемменау (Kemmenau) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Камалак
Иш-чаралар
Уюм өз ишин Өзбекстан Республикасынын Конституциясынын жана мыйзамдарынын, "баланын укуктары жөнүндө Конвенциянын", Өзбекстан Жаштар Союзунун уставынын жана уюмдун Уставынын негизинде жүргүзөт. Уюмдун Каракалпакстан Республикасында, Ташкенттин бардык облустарында, шаарларында өз курамдары бар.
Кемменау
Калкы - 462 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 41 071. Муниципалитеттин башчысы — Клаус-Дитер Дитрих.
Камалак
Ураан
Уюмдун башкы урааны: "Мекен, достук жана бактылуу балалык үчүн!»
Эл аралык кызматташтык
"Камалак" балдар уюмунун активисттери 26-5-июнда Кыргыз Республикасында өткөн "Шериктештик балдары" аттуу эл аралык маданий-агартуу форумуна катышышты. Ошондой эле уюмдун активисттери Беларуста жайгашкан "Зубренок" балдар лагерине барышты. "Камалак" долбоору "теңге тең" принциби боюнча эл аралык аренада ишке ашырылды.
Конференция
"Камалак" балдар уюму жыл сайын "Мекен, достук жана бактылуу балалык үчүн"деген ураан астында салттуу конференция өткөрөт. Конференциянын алкагында "жылдын лидери", "эң үлгүлүү аймактык лидерлердин Кеңеши" жана "Камалак аалымдары"сыяктуу сынактардын республикалык этаптары өтүүдө.
Балдар лигасы
Балдар футболун өнүктүрүү максатында өнөктөш уюмдар менен биргеликте жана алардын арасында сергек жашоону жайылтуу максатында "Балдар лигасы"спорттук мелдеши өткөрүлүп жатат.
Сонун эс алуу (Аъло таътил)
"Камалак" балдар уюму лидерлердин жана таланттуу балдардын катышуусу менен "сонун эс алуу" балдар лагерин уюштурат. Долбоордун алкагында катышуучулар үчүн спорттук мелдештер, маданий иш-чаралар, семинарлар жана квалификациялуу адистер тарабынан өткөрүлгөн тренингдер уюштурулат. Бул долбоор жыл сайын Бостонлик районундагы "Йешлик" лагеринде өткөрүлөт.
Республикалык лидерлердин форуму
Республикалык лидерлер форуму лидерлер кеңешинин мүчөлөрүнүн ишмердүүлүгүн системалуу уюштуруу, алардын арасында экологиялык маданиятты өнүктүрүү, жаратылышты сактоого багытталган ишмердүүлүктү өнүктүрүү максатында өткөрүлөт. Бухарада республикалык лидерлердин форуму уюштурулду. Форумдун алкагында "Камалак" балдар уюмунун башкармалыгынын 8-жыйыны, республиканын лидерлерин шайлоо, "Мунозара" интеллектуалдык оюну, "камалакта конокто" жана "Экопатрул" долбоорлору болуп, "таза аймак" жана "бактарды сыймыктануу менен отургузабыз"акциялары уюштурулду.
Эң үлгүлүү аймактык лидерлердин Кеңеши
Өзбекстан Жаштар Союзунун жана ага караштуу "Камалак" балдар уюмунун ишинин натыйжалуулугун жогорулатуу, ошондой эле өз ара достуктун жана тажрыйба алмашуунун натыйжасында социалдык активдүүлүктү жогорулатуу, алардын ишмердүүлүгүн колдоо, жаштар менен иштөө көндүмдөрүн, чыгармачыл жана интеллектуалдык жөндөмдөрүн, демилгелүү сапаттарын өнүктүрүү максатында жалпы билим берүүчү орто мекемелердин, райондун (шаардын), Каракалпакстан Республикасынын, облустардын жана Ташкент шаарынын лидерлеринин арасында алардын жетишкендиктерин жана алдыңкы тажрыйбаларын жайылтуу максатында жыл сайын "эң үлгүлүү аймактык лидерлердин Кеңеши" сынагы өткөрүлүп келет.
Хиллсбороу (Нү-Гэмпшир)
Хиллсбороу (Нү-Гэмпшир) (Hillsborough) — Нү-Гэмпшир штатынын Хиллсбороу округуна караган АКШ шаары.
Камалак
Артыкчылыктар
№ 914 Өзбекстан Республикасынын Министрлер Кабинетинин "Өзбекстан Жаштар Союзунун активдүү мүчөлөрүнө жогорку окуу жайларына тапшырууда жеңилдиктерди берүү жөнүндө" токтому. Бул артыкчылыкты "Камалак"балдар уюмунун учурдагы лидерлери да пайдалана алышат.
Хиллсбороу (Нү-Гэмпшир)
Калкы - 6011 киши. Болжолдуу аянты - 115.6 км². FIPS коду — 33-36180.
Килим (Буздяк району, Башкыртстан)
Килим — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Килим айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 830 киши. Почта индекси — 452725, ОКАТО коду — 80217000000.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Дженкинс (Кентукки)
Дженкинс (Кентукки) (Jenkins) — Кентукки штатынын Летчер округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2 401 киши. Болжолдуу аянты - 22.3 км². FIPS коду — 21-40312.
Жагымдуу сөөктөр
"Жагымдуу сөөктөр" (The Lovely Bones) ― Элис Сиболддун 2002-жылы жазган романы. Өспүрүм кыз зордукталып өлтүрүлгөндөн кийин өз бейишине түшүп алып, жашоосун андан ары улантуу менен алек болгон үй-бүлөсү менен досторуна көз салат. Роман көптөгөн мактоого алынып, дароо эле бестселлерге айланган. Китептин жеке укуктарын сатып алган режиссер Питер Жексон тасма тартып, ал 2009-жылы жарык көргөн.
Мүлкүбатов Токтогул
Мүлкүбатов Токтогул (1940-ж. т., Кызылтуу айылы) - экономика илимдеринин кандидаты. Кыргыз айыл чарба институнун агрономия факультетин (1961), Алматыдагы Жогорку партиялык мектепти (1969) бүтүргөн.
Драгун (Германия)
Драгун (Германия) (Dragun) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк-Батыш Мекленбург районуна кирет.
Калкы - 802 киши(2013-ж.). . Аянты - 20,54 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 58 026. Муниципалитеттин башчысы — Забине Ширрмайстер.
Гидравликалык пресс
Гидравликалык пресс — жог. басымдагы суюктуктун аракетинен кыймылга келип, материалдарды басым менен иштетүүчү машина.
Гидравликалык пресс биринчи жолу 18-кылымдын аягында жүзүм ширесин, өсүмдүк данынан май чыгаруу жана чөптү ныктап тангактоо үчүн колдонулган.
Гидравликалык пресс материалдардын уютмасын, куймасын сомдоо, ийүү, түрдүү форма берүү, штамптоо, түтүкчөлөр жасоо, (күкүм түрүндөгү материалдарды пресстөө, кабелди ме­талл менен каптоо үчүн 19-кылымдын ортосунан бери кеңири пайдаланылууда. Пластмасса, резина, фанера, тексто­лит буюмдарын ж-a жыгач таарындысынан плиталар жасоодо да Гидравликалык пресс колдонулат. Анын иштеши Паскаль законуна негизделген.
Балка менен иштетүүгө Караганда, Гидравликалык прессте материал­дарды иштетүүнүн наркы төмөн.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Хеклберри Финндин жоруктары
Китеп Миссиссиппи дарыясынын боюнда жашаган адамдар менен жерлерди кооз сүрөттөгөнү менен белгилүү болгон. Китеп жарык көргөнгө чейин 20 жыл мурда жоюлган АКШнын түштүк аймагындагы плантация мезгилин чагылдырган бул чыгарма калыптанып калган көз караштар, өзгөчө расизмге болгон мамилелерди катуу сындаган сатира болуп эсептелет.
Окурмандардын арасында дайыма популярдуу болгон "Хеклберри Финндин жоруктары" басылып чыккандан бери адабий сынчылардын изилдөө темасы болуп келген. Китеп жарык көрөөрү менен эле орой тилде жазылганы үчүн көп сынга алынган. 20-кылымдын аягына чейин жана китептин башкы каарманы менен жалпы мазмуну жикчилдикке каршы болгон далилдерге карабастан роман ушул күнгө чейин расалык стереотиптерди жана "ниггер" деген расалык чулдуранууларды көп колдонгону үчүн сынга алынып келет
Топтук жабдуу
Топтук жабдуу (англ. Groupware), т о п жабдыгы - адамдардын тобуна долбоорлоодо кызматташуу жана маалыматтарды бөлүшүү иштеринде жардам берген колдонмо программалык жабдык.
Топтук жабдуу - жумушчу топтун технологиясы деп аталган кеңири түшүнүктүн бөлүгү, ал жабдууларды жана программалык жабдыктарды камтыйт. Долбоорго катышуучуларды топторго бириктирүүнү, мүчөлөрүнун иш-аракеттерин башкарат жана топтун чечимдерин чыгарат. Электрондук почта, жеке маалыматтарды башкаруучу программалык жабдык (ПЖ) сыяктуу айрым программаларды Топтук жабдуу деп кароого болот. Анын башка мүмкүнчүлүктөрү жана элементтери төмөнкүлөрдү камтыйт: топту редакциялоо - көп сандагы колдонуучулардын документтерин өзгөрткөн сайын түзөтүүнү киргизүү жөндөмдүүлүгү; топту пландоо - топтун иштеринин тизмесин түзүүгө жана зарыл болгон учурда жолугушуулар мөөнөтүн чектөөгө жардам берет; колдоонун жумушчу агымы: камсыздандыруу талаптарын иштетүү сыяктуу интеграциялык процесстерди автоматташтыруу; берилиштер базасын талкуулоо - өзгөчө предметтер же субъекттердин жоопторун көзөмөлдөөнүн уюшулган жолдору. Эң кеңири колдонулган Groupware пакеттеринин бири Lotus Notes эсептелет.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Мураталиев Жолдошбек
Мураталиев Жолдошбек (1938-ж. т., Жаңыжол айылы) - Ленин орденинин (1986) ээси.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Уэллс (Мэн)
Уэллс (Мэн) (Wells) — Мэн штатынын Йорк округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 9400 киши. Болжолдуу аянты - 150.6 км². FIPS коду — 23-81475.
Эдерслебен
Эдерслебен (Edersleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зангерхаузен районуна кирет.
Калкы - 1050 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,05 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 125. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Кох.
Тарыхый-маданий маанидеги жер
Тарыхый-маданий маанидеги жер – өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактарынын жерлеринин катмарына кирген жер; ага тарыхый-маданий коруктар, эстелик жайгашкан сейилбактар, көрүстөндөр, археологиялык жайлар кирет. КР аймагында жайгашкан тарыхый жана маданий эстеликтер мамлекет алдындагы жергиликтүү башкаруу органдары тарабынан корголот.
Хюфен
Хюфен (Hüven) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Эмсланд районуна кирет.
Калкы - 554 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 54 023. Муниципалитеттин башчысы — Вильфрид Зандман.
Бивэр (Айова)
Бивэр (Айова) (Beaver) — Айова штатынын Бун округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.7 км². FIPS коду — 19-05185.
Калкы
2010-жылы калкы 53 киши болгон.
Гидравликалык тормоз
1) күчтү тормоздук механизмге гидравлика­лык кыймыл өткөргүч аркылуу берүучү тормоз. 2) Буу, ичинен күймө ж. б. кыймылдаткычтардын кубаттуулугун аныктоо үчүн коюлган тажрыйбалык стенд,
Дагы кара
Тормоз
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Тайзинг
Тайзинг (Teising) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Альтөттинг районуна кирет.
Калкы - 1868 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 5,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 71 131. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Хибль.
Йохан Ричард Даниэлсон-Кальмари
Йохан Ричард Даниэлсон-Кальмари (Johan Richard Danielson-Kalmari, 1906-жылга чейин Даниэлсон фамилиясын алып жүргөн; 7-май 1853-жыл, Хаухо, Финляндиянын Улуу Герцогдугу — 23-май 1933-жыл, Хельсинки, Финляндия) — финляндиялык тарыхчы жана саясатчы. Дэниэлсон дин кызматчы Йохан Филип Даниэлсон менен Аманда Ловиса Паландердин уулу болгон. Ал 1870-жылы Абитур, 1876-жылы бакалавр, 1878-жылы лицензия жана 1881-жылы Хельсинкидеги Императордук Александр университетинде докторлук даражасын алган. Даниэлсон 1881-1884-жылдары Валвожа мезгилдүү гезитинин башкы редактору болуп иштеген. 1878-жылы университетте немис тили жана тарых мугалими, 1878–1880-жылдары жалпы тарых илимдеринин доценти, 1880-1913-жылдары профессор болгон. Даниэлсон 1903–1906-жылдары Императордук Александр университетинин ректорунун орун басары жана 1921-1926-жылдары Турку университетинин ректору болгон.
1882-жылдын Диет учурунда Даниелсон жалпы билим берүү комитетинин катчысы болуп иштеген. Ал диниятчылардын мүлкүнүн мүчөсү катары Диетага шайланган. Кийинчерээк ал 1885, 1888, 1891, 1894, 1897, 1899, 1900, 1904 жана 1905-жылдардагы Диетага катышкан. Даниэлсон ошондой эле кыска убакыт Фин партиясынын төрагасы болгон жана 1907-жылдан 1916-жылга чейин парламентте партиянын өкүлү болгон.
Дэниэлсон 1878-жылы Дженни Матильда Херлинге үйлөнгөн.
Дэниэлсон 1892-жылы Асиккаланын Ваакси шаарынан Сувиниеми деген вилланы сатып алып, өлгөнгө чейин жайын ошол жерде өткөргөн. Асиккала муниципалитети вилланы Даниэлсон-Кальмаринин мурасынан 1986-жылы сатып алган. Бүгүнкү күндө калыбына келтирилген Сувиниеми муниципалитет тарабынан сакталган тарыхый үй музейи болуп саналат.
Берг (Жогорку Франкония)
Берг (Жогорку Франкония) (Berg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Хоф районуна кирет.
Калкы - 2417 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 38,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 75 113. Муниципалитеттин башчысы — Петер Рөдель.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 25 шаардык районго бөлүнөт.
Суфражизм
Суфражизм (французча suffrage - шайлоо укугу), 20-кылымдын башында аялдарга саясий укуктарды (биринчи ирээтте шайлоо укугун) берүүнү максат кылган коомдук-саясий кыймыл. Суфражисттер - аялдар үчүн шайлоо укуктарын талап кылган кыймылдын мүчөлөрү. Ошондой эле, суфражисттер экономикалык жана саясий жашоодо аялдарды басмырлоого каршы чыгышкан. Алар радикалдуу ыкмаларды колдонуу менен күрөш жүргүзүүгө мүмкүн деп эсептешкен.
Суфражисттик кыймылдын тарыхы
Суфражисттик кыймылдар XIX кылымдын аягында - XX кылымдын башында, өзгөчө Улуу Британияда жана АКШда кеңири жайыла баштаган. Бул кыймылдын активисттери жарандык баш ийбөөнүн агрессивдүү ыкмаларын активдүү колдонушкан: алар өздөрүн дарбазага чынжыр менен байлашкан, темир жолго отуруп, жол тосушкан, демонстрацияларды өткөрүшкөн жана баннерлерди көтөрүп көчөдө турушкан.
Эммелин Панкхёрст башында турган британдык аялдардын коомдук-саясий биримдигинин активисттери митингдерди жана чогулуштарды уюштуруп гана тим болушкан эмес. Алар коюлган талаптарын ишке ашыруу үчүн Британиянын саясий маданияты үчүн салттуу эмес ыкмаларды да колдонушкан, мисалы, суфражисттер өкмөттүк имараттардын айнектерин сындырышкан, саясий оппоненттеринин үйлөрүн өрттөшкөн, полиция менен кагылышууларды атайын жаратышкан, ал эми абакка камалган учурларда ачкачылык жарыялап турушкан.
Улуу Британияда суфражисттер
Суфражист термин 1903-жылы Эммелин Панкхёрст тарабынан негизделген британдык аялдардын коомдук-саясий биримдигинин (WSPU) мүчөлөрүнө тиешелүү болгон деп эсептелинет. Бул биримдикке жалаң гана аялдар мүчөлүккө кабыл алынган. Кыймылдын негизги өзгөчөлүгү - анын жарандык баш ийбөө позициясы чечкиндүү иш-аракеттер менен коштолгон.
XIX кылымдын аягында айрым өлкөлөрдө аялдар шайлоого катышуу укуктарына ээ боло башташкан. 1893-жылы Жаңы Зеландия өз алдынча өлкөлөрдүн ичинен биринчилерден болуп, 21 жаштан өткөн аялдарга шайлоо укугун берген. Ал эми 1903-жылы Британияда аялдарга шайлоо укуктарын берүүдөн баш тартылганда, кыймылдын негиздөөчүсү Эммелин Панкхёрст “ишти аялдар өздөрү колго алганын” билдирет. WSPU  кыймылынын урааны “Сөздөн-ишке!” болуп калат. Суфражисттер саясатчылардын артынан аңдууга түшүшкөн, полиция менен кагылыш учурунда сексуалдык ыдык көрсөтүүлөргө кабылышкан, тепкичтерге өздөрүн чынжыр менен байлап коюшкан, терезелерди сындырышкан, почта кутучаларын, бош имараттарды жардырышкан, чиркөөлөргө жана алардын мүлктөрүнө зыян келтирүү үчүн жардыргычтарды орнотушкан, мына ушундай аракеттери менен суфражисттер массалык маалымат каражаттарында шылдыңга жана жектөөгө туш болушкан. Түрмөгө камалгандар ачкалык жарыялашкан, суфражисттердин бул аракетине жооп кылып, өкмөт аларды күчтөп тамактандырууга өткөн. Мындай күч менен тамактандырууга алгачкылардан болуп Эвалин Хильда Беркитт дуушар болгон. Ал эми 1903-жылы жарыш учурунда суфражист Эмили Девисон  королго тиешелүү аттын алдынан чуркап чыгат. Натыйжада, активист каза болот. Бул тууралуу дүйнөлүк басылмалар негизги бетке жазып чыгарышкан. WSPU өнөктүгү суфражисттик кыймыл ичинде ар кандай деңгээлде колдоого ээ болгон. Айрым топтор кыймыл ичинен бөлүнүп чыга башташкан,  ал эми WSPU кыймылынын мындай активдүү аракеттерин колдобогон да мүчөлөрү болгон.
Суфражисттердин өнөктүгү 1914-жылы Биринчи дүйнөлүк согуш башталганда убактылуу токтогон. Согуштан кийин  Улуу Британияда “1918-жылдагы элдик өкүлчүлүк тууралуу мыйзам” жарыяланып, мүлк боюнча айрым бир талаптарга жооп берген, жашы 30 дан ашкан аялдарга шайлоо укугу берилип баштаган. Туура 10 жыл өткөн соң, “1918-жылдагы элдик өкүлчүлүк тууралуу мыйзам”  21 жаштан жогору болгон бардык аялдарга шайлоо укуктарын берген. Натыйжада, аялдар эркектер менен теңме-тең шайлоо укуктарына ээ болушкан.
Кемпених
Кемпених (Kempenich) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Арвайлер районуна кирет.
Суфражизм
Аялдардын  коомдук-саясий биримдигинин иш-чаралары (WPSU)
1905-жылы Манчестрде өткөн саясий митингде атактуу либерал саясатчылар Уинстон Черчилл жана Эдвард Грей эл алдына чыгып сүйлөп жаткан учурларында, Кристабель Панкхёрст жана фабрика жумушчусу Энни Кенни саясатчыларга аялдардын саясий укуктары тууралуу суроолорун беришип, саясатчыларга тоскоолдук жаратышат. Качан гана алар “Аялдар үчүн добуш берүү” деп жазылган плакаттарын алып чыгышканда, активисттерди “полицияга кол салды” деген айып менен камака алышкан. Панкхёрст жана Кенни сот алдында айып пул төлөөдөн баш тартышат,  активисттер алардын иши коомчулукка жайылышы үчүн түрмөгө отурууну чечишет.
Кемпених
Калкы - 1882 киши(2013-ж.). . Аянты - 11,91 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 31 502. Муниципалитеттин башчысы — Штефан Фрайдзам.
Суфражизм
Аялдардын  коомдук-саясий биримдигинин иш-чаралары (WPSU)
1908-жылы июлда WSPU Манчестердин жанындагы Хитон паркында чоң демонстрация уюштуруп, спикерлер 13 ар башка жерлерде, анын ичинде Эммелин, Кристабел жана Адела Панкхёрст эл алдында чыгып сүйлөшкөн. Бул тууралуу “Manchester Guardian” басылмасы төмөнкүдөй жазган: