cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тематика
Тематика (тема деген сөздөн) – белгилүү бир мезгилдеги же белгилүү бир жазуучунун чыгармачылыгындагы негизги темалардын жыйындысы. Мисалы, кыргыз драматургиясындагы согуш тематикасы же А. Токомбаевдин поэзиясынын тематикалары ж. б.
Консулдук округ
Консулдук округ – макулдашкан мамлекеттердин өкмөттөрүнүн тийиштүү келишимдерине ылайык консулдук кызмат адамынын өзүнө тагылган милдеттерди аткаруу үчүн барган мамлекеттин белгилүү аймагы. Бир катар учурларда К. о. бир кыйла ыңгайлуу шарттарды түзүү шарттарына жараша да аныкталат. Консулдук милдеттерди К. о-дун чегинен сыртта аткаруу барган мамлекеттин макулдугу менен гана болушу мүмкүн. Консулдук мекеме өзүнүн К. о-унда жайгашуусу керек.
Party For Everybody
Party For Everybody - орусиялык Buranovskiye Babushki тобунун ыры. Орусия мамлекетин Еврокөрүнүү 2012 ыр сынагында көрсөтүү үчүн тандалып алынган.
Аныксыздыктардын катыштары
Аныксыздыктардын катыштары - квант механикасынын бир эле мезгилде толкун жана бөлүкчө катары каралып, элементардык бөлүкчөлөрү бири бирине айкашпаган, бир убакытта координаталарын жана импульсун өтө так ченөөгө мүмкүн болбогон негизги жоболорунун бири. Ал немец физиги В. Г. Гейзенберг (1927-ж) жана Н. Бор тарабынан аныкталган. Аныксыздыктардын катыштары координаталар менен импульстун аныксыздыктарынын (Дх, Др) өз ара сандык катыштары төмөнкүчө туюнтулат: Dх · Dр 4 2 h ³ =p h; 2 p h h = ; h – Планк турактуу саны.
Калтык дарыясы (Чумыша куймасы)
Калтык — Орусиядагы дарыя. Алтай крайы, Новосибирск облусу, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Чумыш дарыясынын сол жээгинен 517 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 30 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чумыш. Дарыянын айрыгы — (Жогорку) Обь куймасынан Томго кошулган куймасына чейинки суу бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Таяк менен түртүнүп секирип жүрүү
Шарты
Оюнчулардын саны 6—10 киши.
Оюн аянтчада өткөрүлөт.
Оюнда таяктар колдонулат.
Оюнга даярдануу
Оюнчулар таяктарын алышып, бир катар болуп турушуп оюн өткөрүлүүчү аралык, оюндун шарты жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Оюндун буйругу
Оюнга катышуучулардын бирөөсүнүн буйругу боюнча, оюнчулар таяктары менен түртүнүшүп секиришип белгиленген аралыктан бат өтүүгө аракеттенишет, Оюн 3—5 жолу кайталанышы мүмкүн. Белгиленген аралыктан таяк менен бат секирип өткөн оюнчу оюндун жеңүүчүсү болот.
Оюндун эрежеси
Кадамдап басууга, буйруктан мурда аракетти баштоого, бир бирине тоскоолдук кылууга, аралыкты толук өтпөй коюуга болбойт.
Оюнга методикалык көрсөтмө
Оюнга катышуучулардын саны көп болсо, аларды топтопторго бөлүп өткөрсө болот. Оюнчулар бир-бирине жакын турбашы керек.
Оюндун педагогикалык мааниси
Оюнда күч, ийилчектик, шамдагайлык тарбияланат, таяк менен түртүнүп секирүүгө, максатка ынтылууга, тартипти сактоого үйрөтөт.
Гидраденит
Гидраденит (лат. hidradenitis)— тер безинин ириңдүү сезгениши. Көбүнчө колтук бези, кээде чурай бези сезгенет. Семиз жана терчил кишилер көп ооруйт, стафилококк пайда кылат.
Ооруга көбүнчө организмдин начарлашы, теринин бышаруусу, колтуктун тердеши, колтук жүнүн кырганда жабыркатып алуу, витамин жетишсиздиги, өздүк гигиенаны сактабоо жана башка себеп болот. Адегенде бир же бир нече катуу безчелер пайда болуп, алар тез чоңоёт, кызарып, кол тийгизбей ооруйт. Кээде оорулуу чыйрыгат, денеси ысыйт. Мындай белгилер байкалары менен врачка кайрылуу керек. Оору өтүшүп кетсе абсцесске алып келет. Бул учурда хирургиялык операция жасалат, бул ириңдүү сезгенүүнүн күчөп, оор кабылдоого — сепсис, флегмона, лимфаденитке өтүп кетишинен сактайт.
Гидраденит менен жабыркаган киши оору кайтлап кармабас үчүн спирт ичкиликтерин ичпей, таттуу жана өткүр татымал кошулган тамактарды аз жеши керек. Витаминге бай тамак-аш (капуста, алма, сабиз, ит мурун, жемиш жана башка) сунуш кылынат. Гидрадениттин алдын алууда өздүк гигиенаны сактоо жана терчилдикти дарылоо чоң мааниге ээ.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Консулдук патент
Консулдук патент – тийиштүү адамдын өзалдынча консулдук мекеменин башчысы болуп дайындалгандыгын ырастоочу, өзү өкүлү болгон мамлекеттин компетенттүү органдары тарабынан берилген документ. К. п-те дайындалган адамдын толук аты-жөнү, анын жарандыгы, даражасы, ээлеген кызматы, консулдук округу жана консулдуктук жайгашкан жери көрсөтүлөт. Бул документ ал баруучу мамлекетке жөнөтүлөт.
Апыртан, Ноокен району
Апыртан (Апыртан) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Ноокен районундагы айыл. Массы айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1 902 киши.
Еджыд-Ю
Еджыд-Ю — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кичи Сыня дарыясынын оң жээгинен 17 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 46 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Баш-Булак, Кара-Суу району
Баш-Булак (Баш-Булак) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Кара-Суу районундагы айыл. Катта-Талдык айыл округу составына кирет.bashbulak_official инстаргам баракчасы)
Калкы
Калкы - 4 431 киши.
Корей жазуусу
Корей жазуусу — корейлер колдонгон тамга-муун жазуусу. 1444-ж. ойлонуп табылган. Корей жазуусу жогортон төмөн же оңдон солго карай жазылат. Кийинчерээк горизонталь багытта солдон оңго карай жазуу ыгы көп колдонула баштаган. 1949-жылдан КЭДРде Корей жазуусу гана, Түштүк Кореяда корей-кытай жазуусу колдонулат. Азыркы корей алфавитинде 40 графема бар. Орфографиясы негизинен морфологиялык принципте түзүлгөн.
Таяктар менен түртүнүп секирип жүрүү
Шарты
Оюнчулардын саны: 3—5 киши.
Оюн өткөрүлүүчү жер: аянтча.
Оюнда колдонуучу буюмдар. Таяктар.
Оюнга даярдануу
Оюнчулар колдоруна экиден таяктарды алышып, бир катар болуп турушуп, оюн өткөрүлүүчү аралык, оюндун шарты жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Оюндун баяны
Оюнга катышуучулардын бирөөсүнүн буйругу боюнча, оюнчулар колдорундагы таяктары менен түртүнүшүп секиришип белгиленген аралыктан өтүүгө аракеттенишет. Оюн 2—5 жолу кайталанышы мүмкүн. Марага биринчи келген оюнчу, оюндун жеңүүчүсү болот.
Оюндун эрежеси
Буйруктан мурда аракетти баштоого, таяктар менен түртүнбөй басып жүрүүгө, таяксыз оюнга катышууга, бир-бирине тоскоолдук кылууга болбойт.
Оюндун педагогикалык мааниси
Оюнда күч, ийилчектик тарбияланат чыдамкайлыкка, максатка ынтылууга, тартипти сактоого үйрөтөт.
Аныктооч
Аныктооч — сүйлөмдө заттын, окуянын, зат ордуна колдонулган сөздөрдүн сынын, сыпатын, мүнөзүн, санын, иретин же ал заттын башка затка таандык экендигин билдирүүчү айкындооч мүчө (мисалы, Минген атың жакшы ат болсо, алысты жакындай көр). Кандай? Кайсы? Кимдин? Эмненин? деген суроолорго жооп берет. Аныктоочтор грамматикалык жактан баш мүчөлөрдүн бирине багыныңкы абалда туруп, аларга маани жактан айкындык берет, сүйлөмдүн жалпы маанисин кеңейтип толуктап турат.кандай кандайча. Аныктооч Ислам Амираевди билдирет.
Кордова халифаты
Кордова халифаты — Пиреней жарым аралындагы мамлекет. Омейя Абд ар-Рахман I Аббасиддерден Испанияга качып келип, 756-ж. Кордова эмирлигин түзгөн. Эмирлик 9-кылымдын аягында айрым феодалдык ээликтерге бөлүнүп кеткен. 929-ж. өзүн халиф деп жарыялаган Абд ар-Рахман III мамлекеттин саясий биримдигин калыбына келтирип, Кордованы көз каранды эмес мамлекет деп жарыялаган. Абд ар-Рахман III нүн мезгилинде Кордова халифатында 3000ден ашык мечит пайда болуп, жарым млндой калкы менен мусулмандардын рухий борборуна айланган. Кордова халифатынын Кордова, Гранада жана Севилье шаарында укук, философия, адабият, математика, медицина, астрономия, тарых жана география сабактарын окуткан мектептер салынган. Кордова халифаты 945-955-ж. Византияга, 955-969-жылдары Германияга элчилерин жиберип, мамиле түзүп турган. 10-кылым — Кордова халифатынын гүлдөп турган мезгили. Шаарлардын, элдин саны көбөйүп, кеме куруу, тоо-кен өнөр-жай өнүккөн. Кордова халифаты 11-кылымдын башында феодалдык бүлгүнгө учурап, майда эмирликтерге бөлүнүп кеткен. Кордова халифатынын көрүнүктүү башкаруучулары: Абд ар-Рахман III (912—61), аль-Хакам II (961—76), Хажиб Мухаммед ибн Абу Эмир аль-Мансур (976—1002).
Time (ыр)
Time - израилдик Izabo тобунун ыры. Израиль мамлекетин Еврокөрүнүү 2012 ыр сынагында көрсөтүү үчүн тандалып алынган.
Ожа дарыясы
Ожа — Орусиядагы дарыя. Краснояр крайы, Хакасия Республикасы, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - КАР/ОБЬ/2542/1266/74/22/10 орун алган. Дарыянын узундугу - 19 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым башатынан Ачинск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Тышкы шилтемелер
]
Тема
Тема (Нукта) (гр.— нерсе, предмет) — адабий чыгармада автор тарабынан идеяны ачып берүү үчүн атайын турмуштук көрүнүштөр, окуялар, негизги маселелердин жыйындысы, көтөрүлгөн проблемалар. М. Горькийдин сөзү менен айтканда: «Тема автордун турмуштук тажрыйбасынан жаралган идея». Ошондуктан тема менен идея ажырагыс биримдикти түзүп турган көркөм чыгарманын өзөгү. Тема көбүнчө окуялуулук, окуялар системасы менен белгиленет. Аны тандоо, сөзсүз, жазуучунун дүйнөгө болгон көз карашы, фантазиясына байланыштуу. Бир эле темада ар кандай идеялык-көркөмдүк салмактагы чыгармалар жазыла бериши мүмкүн. Мисалы, Улуу Ата Мекендик согуш мезгилиндеги качкындын турмушун өз чыгармаларына тема кылып алган эки жазуучу Ч. Айтматов («Бетме-бет») жана В. Распутин («Эсен болуп, эстей жур») бир эле темада ар башка мүнөздөрдү түзүп, ар башка ойлорду айта алышты.
Ар кандай баатырдык эпостун башкы темасы жана ага ылайык түзүлгөн борбордук сюжети болот. Баатырдык эпостордун негизги темасынан идеялык мазмунуна аны толуктап, кеңитип турган башка зарыл көмөкчү темалар да кирип, эпостун сюжеттик сызыгын көркөмдүк жактан толуктап турат.
Кыргыз элинин оозеки поэтикалык чыгармаларынын ичинен негизги орунду ээлеген баатырдык эпостор тематикасы жана мүнөзү боюнча турмуштук эпостордон айырмаланып, өзгөчө классификациялык топту түзөт. Кыргыздын баатырдык эпосторунда элдин тарыхый өнүгүшүнүн ар кандай этаптарындагы доордун мүнөзү чагылдырылгандыктан тематика боюнча да өз ара бири-биринен айырмаланат. Маселен, «Эр Төштүк» эпосу негизинен алгачкы жамаат түзүлүшүнүн ыдыроо мезгилиндеги мифтик күчтөр (желмогуздар) менен адамдардын баатырдык идеалынын күрөшүн чагылдырат.
Жунгар доорунда (15 — 18-кылымдарда) элдин көз карандысыздык жана ата журтту коргоо идеялары реалисттик планда «Курманбек», «Жаныш-Байыш», «Эр Табылды», «Жаңыл Мырза» эпосторунда чагылдырылган. Аларда тематикалык жактан бир эле коомдук түзүлүш чагылдырылганы менен, анын ар кандай кырдаалдарын, ар түрдүү учурларын көрсөтөт.
Орус фольклористи, профессор В. Я. Пропп элдик эпикалык чыгармалардын эволюциялык өнүгүшүн тарыхый салыштырма ыкма менен изилдеп, алгачкы баатырдык эпостор закон ченемдүү көрүнүш катары байыркы коомдук түзүлүштүн өнүгүшүнүн акыркы баскычтарында пайда болот деген жыйынтыкка келет. Алгачкы жамаат коомунун бузулуу мезгилинде эпикалык чыгармалардын борбордук темалары «баатырдык үйлөнүү» жана «мифтик күчтөр менен күрөшүү» болорун белгилейт (В. Я. Пропп, Русский героический эпос. М., 1958, изд. 2-ое, 32 — 58-б.), Е. М. Мелетинский бул негизги эки темага үчүнчү теманы «Уруулук өч алуу» темасын кошот (Е. М. Мелетинский. Происхождение героического эпоса. М., 1963. 258-б.). Көөнө типтеги алгачкы баатырдык эпосторго мүнөздүү бул темалар «Манас» үчилтигинен да орун алган.
«Манас» эпопеясынын композициялык курамында социалдык-турмуштук эпизоддор («Манастын Каныкейге үйлөнүшү», «Көзкамандар окуясы», «Көкөтөйдүн ашы») кенен масштабда сүрөттөлгөнүнө карабастан, жоокерчилик доордун күч алып турган мезгили, (10— 18-кылымдар) «аскердик демократиянын» чагылышы эпостун башкы тематикасын түзөт да, чыгарма баштан аяк баатырдык мүнөзгө ээ. Эпостун идеялык пафосу Манас баатырдын мифтик кара күчтөргө жана кыргыз элинин чет жердик баскынчыларга каршы элдешкис күрөшүнө байланыштуу. Үчилтиктин биринчи бөлүгү Бээжинде баатырлардын окко учушу, Манастын өзү оор жарадар болуп келип, дүйнөдөн кайтышы менен аяктап, эпопеянын андан ары уланышына шарт түзүлөт. Ошентип, биринчи бөлүк менен идеялык жана сюжеттик жактан байланышкан экинчи бөлүктө «Манас» эпосунун каармандарынын өмүрлөрү трагедиялуу аякташына себепчи болгон Коңурбай кулоо, кыйроо процессинде көрсөтүлөт. «Семетей» эки теманы: Мекен үчүн ички жана сырткы душмандарга каршы күрөштү жана турмуштук-лирикалык мамилелерди камтыйт. Ал эми үчилтиктин үчүнчү бөлүгү «Сейтек» эпосу сюжеттик жагынан «Манас», «Семетей» бөлүмдөрү менен тыгыз байланышта болсо да, композициялык жагынан өз алдынча чыгарма. Анын негизги идеясы — мурунку эки бөлүмдөгүдөй эле ички жана тышкы душмандарды жок кылып, чабылып-чачылган элдин башын кошуу. Баш каарман Сейтек чоң атасы Манастын, атасы Семетейдин ишин улантып, алардын самап, күрөшүп, толук жете албай келген ой-максатын жүзөгө ашырат.
Шариповского участка (Краснокам району, Башкыртстан)
Шариповского участка — Башкыртстандын Краснокам районундагы айыл, Жаңы кайынлык айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 164 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Саясий ааламдашуу
Саясий ааламдашуу чөйрөсүндөгү башкы маселелердин бири мамлекеттин орду жана мааниси жөнүндөгү маселе. Мамлекеттин жоголуп баратышы жөнүндөгү коз караштан чыныгы ааламдашуунун өзү дал мына ушул мамлекет экендигин бекемдеген ар кандай ой-пикирлер айтылып келет. Бирок, мамлекет дайыма эле ааламдашуунун жигерсиз жагы болуп кала бербейт. Экономикалык ааламдашуунун орношунун башкы агенттери өкмөттөр, өзгөчө Чоң жетилик өлкөлөрүнүн өкмөттөрү (азыр — Чоң сегиздик) жана Эл аралык валюттук фонд, Бүткүл дүйнөлүк банк, Бүткүл дүйнөлүк соода уюму сыяктуу эл аралык институттар болуп келишкен.
Ааламдашуу мамлекеттин маанисине шек туудуруп койду. Ааламдашуунун либералдык үлгүсүнүн жактоочулары жаңы социалдыкэкономикалык шарттарда анын эскирээрин жана ошондуктан товарлар менен капиталдардын эл аралык агымынын жолундагы тоскоолдорду жоготуу маселелерин чечүүгө ыклас коюп, акырындык менен көндүм макроэкономикалык жөнгө салуудан жана социалдык чыгымдардын калыптанып калган тажрыйбасынан баш тартууну белгилеп келишет. Мындан тышкары, либералдуулук күчтүү лидер өлкө үчүн дайыма пайдалуу. Күчтүү мамлекет өзүнүн начарыраак шериктеринен көбүрөөк ачыктыкка, башкача айтканда мамлекеттик коргоо менен колдоо көрсөтүү чараларын кыскартууга жетишет. Бул ааламдашкан экономикадагы мамлекеттин орду менен маанисинин дагы бир маселеси.
Эгер АКШ өзүнүн лидердик абалынан улам мамлекеттик жөнгө салуу жана мамлекеттин мартабасынын өзү сыяктуу маселелерде бир нерселерди өзгөртүүгө барбай келатса, европалык мамлекеттерде бул маселе өтө оор кабыл алынат. Дал мына ушул өлкөлөр ааламдашуунун либералдык үлгүсүнө атаандаш иштеп чыгууда, анын ичиндеги мамлекеттин мааниси маселелеринде бир топ алдыга кете алышкан. Алар тарабынан мамлекеттин жардамы аркасында улуттук экономикаларды ааламдык базарларга бириктирүүнү негиздүүрөөк камсыз кылуу, бул базарлардын, тактап айтканда ааламдык атаандаштыктын чакырыктарын чогуу жана биргелешкен түрдө тосуп алуу, улуттук мамлекетгерге Караганда алар тарабынан натыйжалуураак аткарыла турган милдеттер ди улупуктун үстүндө турган деңгээлге берүү өңдүү өзгөрүүлөрдүн муктаждыгы түшүнүлө баштады. Мис., 1992-ж. Маастрихт келишимине кол коюлгандан кийин Европа Союзунун улупуктун үстүндөгү маанилүү уюмдары Европа Союзу, Европарламент, Европалык Сот, Европалык Советтин Комиссиясы ж.б. болуп калды.
Колдонулган адабияттар
Адам укуктары, демократия, бийлик. Энциклопедиялык сөздүк. – Б.: 2015. -496 б. ISBN 978-9967-27-790-8
Консулдук укук
Консулдук укук – консулдук мекемелердин жана анын кызматкерлеринин ишинин, алардын статусун, аткаруучу иш-милдеттерин, укуктарын жана милдеттерин жөнгө салуучу эларалык-укуктук принциптердин жана ченемдердин жыйындысы. Эларалык келишим, мамлекеттердин мыйзамдары жана салттары К. у-тун булактары болуп саналат.
Аньшань
Аньшань - Кытайдын түндүк-чыгышындагы шаар. Ляонин провинциясынын аймагында. Аньшань дарыясынын (Ляохэ өрөөнү) боюнда, Чыгыш Маньчжурия тоосунун этегинде, Шэньян административдик борборунан 90 км түштүк-батышта жайгашкан. Калкы 1,2 млн (2005; агломерациясында 3,4 млн). Шэньян - Далянь темир жолундагы жолдор тоому. 1911-жылга чейин анча чоң эмес кыштак. Темир кенин иштетүүнүн негизинде шаар болуп өсүп чыкты. Аньшаньдагы металлургия комбинаты Кытайдагы эң ири өнөр жай. Оор машина куруу, хим., цемент, нефть ажыратуу өнөр жайлары иштейт.
Кауэта (Оклахома)
Кауэта (Оклахома) (Coweta) — Оклахома штатынын Wagoner округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 9943 киши. Болжолдуу аянты - 19.9 км². FIPS коду — 40-17800.
Типологиялык байланыш
Типологиялык байланыш – адабий процесстин же жеке жазуучунун чыгармачылыгындагы Тираж – 1) зайым же лотерея боюнча утуштарды, ошондой эле төлөнүүчү облигация же лотерея билеттеринин, баалуу кагаздардын номерин жана серияларын аныктоо үчүн уюштурулган утуш; 2) басылманын же бир автордун басмадан даярдалып жарык көргөн эмгегинин нускасынын саны.
Типтүү образ
Типтүү образ — белгилүү бир убакта жашаган жана социалдык бир катмарга кирип, коомдук байланышта турган кейипкерлер дин жалпылыктарын алып жүрүүчү каарман. Реалисттик адабиятта каармандарды типтештирүүнүн мааниси зор, ал каарман ошол мезгилдеги бүткүл өзүнө окшогон миңдеген кейипкерлердин башкы белгилерин ала жүрөт. Мисалы, А. Токомбаевдин «Жараланган жүрөк» повестиндеги Бектурган — революцияга чейинки кордук көргөн жана революциядан кийин эркиндикке чыккан кыргыз адамдарынын тиби. Кейипкерди тип даражасына көтөрүп жеткирүү жазуучудан ошол мезгилдеги көптөгөн адамдардын мүнөздөрүн үйрөнүүнү, анан ошол үйрөнгөндөрүнүн башкы белгилерин көрө билүүнү, ага чыгармачылык фантазияны кошо билүүнү талап кылат. Жогорудагы «Жараланган жүрөк» повестинде Бектурган карыядан башка да бир топ карыялардын тагдырлары жатат, алар баары биригип бир типти түзүп турат. Ошону менен бирге ар бир типтүү образдын өзүнө гана таандык белгилери болот. Ансыз көркөм чыгарма реалисттик деңгээлге көтөрүлүн жетпейт. Демек, типтүү образда жалпылык менен жекелик ажырагыс айкалышта келиши керек. Бул реализмдин негизги талабы болуп эсептелет.
Синцзян
Синцзян - Кытайдын түштүгүндөгү дарыя.
Уз. 2130 км, алабынын аянты 437 миң км2 (анын 11 миңи Вьетнамда). Юньнань тайпак тоосунан башталат. Көп бөлүгүндө Наньнин тоосунун түштүк чет-жакасы менен кууш өрөөн аркылуу агат.
Жылдык орточо чыгымы Учжоу шаарында 8000 сек, эң көбү 58000 м3/сек. Апрель - сентябрда ташкындап, февральда тартылат. Сугатка кеңири пайдаланылат. Төмөнкү агымында бермет кабыгы чогулту Учжоу шаарына чейин кеме жүрөт. Дельтасында Гуанчжоу (Кантон) денизинде жайгашкан.
Орлянка (дарыя)
Орлянка — Орусиядагы дарыя. Самара облусу, Оренбург облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - КАС/Волга/1429/135 орун алган. Дарыянын узундугу - 30 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Волга бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Сок дарыясы башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Куйбышев суу куймасынан баш жагынан Каспий куюлушуна чейинки Волга.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Консулдук устав
Консулдук устав – консулдук мекемелердин уюштурулушун жана иштешин жөнгө салуучу, ошондой эле консулдук кызмат адамдарынын милдеттерин жана аларды жөнөтүү тартиптерин аныктоочу эрежелердин жыйнагы. КРде 1976-жылы 25-июнда бекитилген мурдагы СССРдин К. у-ы колдонулууда.
Венадагы террордук чабуул (2020)
Венадагы террордук чабуул — 2020-жылы 2-ноябрда Австриянын Вена шаарында болгон бир катар ок атуулар. Куралчан адам шаардын тарыхый борборунда АК-47 менен ок чыгарган. Кол салуунун натыйжасында төрт тынч тургун каза болуп, дагы 22 адам жаракат алды, жетөө, анын ичинде полиция кызматкери, оор жаракат алды. Кол салган адамды полиция өлтүрдү; ал ИЛИМдин колдоочусу экени аныкталган. Расмий өкүлдөрдүн айтымында, кол салуу исламчыл терроризмдин окуясы.
Австриянын ички иштер министри Карл Нехаммер алты ар кандай жерде атуу болгонун, алардын бардыгы Венанын борбордук синагогасы жайгашкан көчөгө жакын экендигин айтты.
Фон
Венадагы Иннере Штадт 1981-жылы синагогага кол салуу жери болгон, анын кесепетинен эки адам каза болуп, отуз адам жаракат алган. 2020-жылдагы окуяга чейин, 21-кылымда Австриядагы эң олуттуу террордук окуя Вена ибадатканасында болгон.
Чабуул
Чабуул 2020-жылдын 2-ноябрында Швеанплатцда, Австриянын Вена шаарында, жергиликтүү убакыт боюнча саат 20:00 чамасында бир адам АК-47 менен аткылай баштаганда, башталган. Ал тапанча жана мачет менен куралданган.
Башында, полиция жана кызмат адамдары оор куралданган бир нече адам мылтык менен ок атышкандыгын жана куралчандардын бири муляждык жардыргыч кур курчанданганын кабарлашкан. Кийин эрек жасалма жарылуучу кур тагынган жалгыз аткыч бар экени тастыкталган. Алгачкы билдирүүлөргө караганда, Венанын башкы синагогасы, жакын жердеги Стадттемпел, кол салууга дуушар болушу мүмкүн эле. Венадагы еврей коомчулугунун башчысы Оскар Дойч синагога ок атылган учурда жабык болгонун билдирген. Синагога алдында күзөтчү оор жаракат алган. Бирок, синагога түздөн-түз багытталган эмес, анткени кылмышкер алты жерге кол салып, негизинен өтүп бара жаткандарга жана ресторандардагы адамдарга ок чыгарган.
Бир билдирүүдө Венанын борборундагы Judengasse жана Seitenstettengasse көчөлөрүндө кафелердин жана кафелердин жанында отурган адамдарга кол салган адам ок чыгаргандыгы аныкталган. Атышуу жалпы улуттук кулпулоо башталаардан төрт саат мурун болгон, анткени Австрияда COVID-19 жаңы чектөөлөрү күчүнө кирген, анын ичинде жергиликтүү убакыт боюнча түн жарымынан 06:00гө чейин коменданттык саат.
Камышенка дарыясы (Ангурепа куймасы)
Камышенка — Орусиядагы дарыя. Алтай крайы, Новосибирск облусу, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Ангуреп дарыясынын оң жээгинен 30 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 15 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чумыш. Дарыянын айрыгы — (Жогорку) Обь куймасынан Томго кошулган куймасына чейинки суу бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Waterline (ыр)
Waterline - ирландиялык Jedward тобунун ыры. Ирландия мамлекетин Еврокөрүнүү 2012 ыр сынагында көрсөтүү үчүн тандалып алынган.
Апас Бакиров
Бакиров Апас (12.2.1935-ж. т., Жумгал району, Түгөл-Сай айылы) — геолог, минерология илимдеринин доктору (1975), Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын академиги (1997; корреспондент мүчө, 1984), Кыргыз Республикасынын илимге эмгек сиңирген ишмери (1993).
Өмүр таржымакалы
Апас Бакиров 1935-жылы 12-февралда Кыргызстандын Нарын облусундагы Жумгал районуна караштуу Түгөл-Сай айылында туулган.
1988-жылдан Кыргызстан УИАсынын геология институтунун директору болуп иштеп келет.
Илимий ишмердиги
А.Бакиров Теңир-Тоонун аймактык геологиясына, өзгөчө эң байыркы күчтүү өзгөрүүлөргө учураган тоо катмарларынын өзгөчөлүктөрүнө арналган. Көптөгөн катмарлардын жашын аныктаган, жер кыртышынын тектоникалык түзүлүшүнө, өнүгүш тарыхына жаңы көз караштарды киргизген.
Борбордук Азия аймагындагы тоо тектердин метаморфизмин (физикалык жана химиялык жактан өзгөрүлүшүн) изилдеп, биринчилерден болуп метаморфизм менен тектоника кубулуштарынын байланышын аныктаган.
Социалдык мамилелер
Социалдык мамилелер – өндүрүштө жана коомдогу башка чөйрөлөрдө ар түрдүү абалга ээ, эмгектин мүнөзү, профессионалдык даярдыгы, улутка таандык болушу, жашоо жол-жобосу, статусу кирешелердин деңгээли жана булактары боюнча айырмаланган түрдүүчө функцияларды аткарган адамдардын социалдык топторунун ортосундагы көп түрдүү өз ара байланыштардын системасы.
Апас Бакиров
Илимий ишмердиги
Мурун Борбордук Азияда белгисиз болгон сейрек учурай турган минералдарды таап, метаморфизмдин жаңы типтерин бөлгөн. Метаморфизм комплекстеринин металло-гениялык картасын түзүп, аларда учурай турган пайдалуу кендердин прогнозун берген.
Социалдык мамилелер
Социалдык мамилелердин өнүгүүсүнүн, өзгөрүшүнүн, татаалданышынын объективдүү негизи болуп өндүрүш күчтөрүнүн өнүгүүсүнүн зарылчылыгы, коомдогу, анын руханий турмушундагы түп-тамырынан берки экономикалык жана саясий кайра түзүүлөр саналат. Алардын деңгээли жана багыты cоциалдык мамилелердин динамикасынын мүнөзүн жана багытын аныктайт. Бул объективдүү процесстерге активдүү түрдө саясий бийлик кийлигишет. Ал коомдук прогресстин зарылчылыктарын эске алуу менен cоциалдык мамилелердин өнүгүүсүнө жардам берет. Же аларга карата пассивдүү болушу жана алардын табигый кыймылынын жүрүшүнө тоскоолдук түзүшү да мүмкүн.
Апас Бакиров
Илимий ишмердиги
Академик А.Бакировдун Кыргызстандагы кендер тууралуу айтканы бар:
"Дегеле бизде кендерибиз өтө көп. Глауконит чыккан жерден гипстин кени да бар экени аныкталды. Гипс шор баскан жерлерди кургатууга табылгыс, жакшы минерал. Таш-Көмүрдө кремний чыгаруучу заводдун курулушу жүрүп жатат. Эгерде бул бүтүп, ишке кирчү болсо мунун бир өзү он Кумтөргө татымак. Таза кварцтын чалгындалган, иштеткенге даяр кени турат. Эч ким карабай келди эле, жакында кайсыл бир орус фирмасы өздөштүргөнгө уруксат алды деп угубатам. Волостанит деп аталган курулуш материалдарын жасоодо табылгыс минерал бар бизде, ага да көңүл бурган эч ким жок. Дегеле кыргыз геологиясынын тарыхында минералдарга байланышкан кызыктуу, сыймыктанаар окуялар көп. Фашисттер Украинаны (октун дүрмөтү жасалчу ртуть чыккан кен бар эле) басып алып "эми Кызыл Армияны жеңебиз" дешкенде, совет өкмөтү Айдаркенден сымаптын кенин ачкан. Атом бомба үчүн керектүү сырье- уран Майлы- Сайдан табылган. 60-жылдары батыш түстүү телевизорлорду жасай баштаган соң, ага керектүү сейрек элементтер мобул эле Актүздүн Куту-Сайынан табылган. Тилекке каршы, азыркы учурда инвестициялар алтынга гана келип калды... Алтынды калктын санына эсептегенде Кыргызстан дүйнөдө 3-орунду ээлейт экен. Бизде алтын кени бар деген 3000 байкалган жерлер катталган. Анын 100ү гана перспективдүү азырынча".
Социалдык мамилелер
Ар бир коомдогу cоциалдык мамилелер татаал структураны берет. Анын өнүгүшү социалдык биримдиктердин түрдүү мүмкүнчүлүктөрүн, алардын жашоо ишмердүүлүгүнүн шарттарын, бирдей эмес статустарын чагылдырат да, объективдүү түрдө социалдык карама-каршылыктарды пайда кылат. Социалдык катмарлар менен топтордун түпкү кызыкчылыктарынын толук же бөлүгү менен дал келишинде алардын ортосундагы карама-каршылыктардын бирден бир кызыкчылыгын эсепке алуу менен чечилиш мүмкүнчүлүктөрү бар.
Апас Бакиров
Илимий ишмердиги
Бакиров 150дөн ашык илимий эмгектин (анын ичинде 8 монография, Теөңир-Тоону, Памирди, Казакстандын, Өзбекстандын жана Тажикстандын аймактарын камтыган 10дон ашык ар түрдүү геологиялык карталардын) автору.
Социалдык мамилелер
Ошону менен cоциалдык мамилелер кызматташтык, өз ара жардам берүү, союздун формасын кабыл алат. Социалдык топтордун түпкү кызыкчылыктарынын дал келбөөсү же кагылышуусу алардын ортосундагы карама-каршылыктардын курчуп, антогонисттик мүнөзгө ээ болушуна, кастык мамилелердин орношуна алып келет. Мындай мамилелер катаал конфронтация, түрдүү конфликт, социалдык жарылууларга алып келүү коркунучун туудурат. КМШ өлкөлөрүндө жүрүп жаткан демократтык кайра куруулар бардык социалдык топтордун жана катмарлардын кызыкчылыгын коргоп, социалдык мамилелеринин жаңы субъекттерин – ишкерлер, арендаторлор, фермерлер, банкирлер ж. б. пайда кылды. Бул процесстер социалдык-экономикалык, саясий кризис шарттарында жайылууда. Социалдык мамилелердин мүнөзү айрыкча социалдык-таптык жана улут аралык мамилелердин курчушуна байланыштуу олуттуу өзгөрдү. Мурдагы СССРдин аймагында бир катар региондордо алар коом үчүн коркунучтуу конфликттер менен коштолууда. Бул шарттарда эффективдүү экономикалык реформалар жана калктын бардык катмарларын социалдык коргоонун кубаттуу системасы бар базар экономикасынын бекитилишин; Социалдык мамилелердин прогресси үчүн укуктук негизди, коомдун жана анын мүчөлөрүнүн кызыкчылыктарынын эсепке алуу менен аларды тескөө механизмин түзүү зарыл.
Сил-Яха
Сил-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Харасовая дарыясынын оң жээгинен 5 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 47 км.
Апас Бакиров
Сыйлыктары. Наамдары
Кыргыз Республикасынын илимге эмгек сиңирген ишмери (1993).
Сил-Яха
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Саясаттын функциялары
Саясаттын функциялары (нын)саны ар түрдүү болушу мүмкүн.
Эгерде коомдо Саясаттын функциялары канчалык көп сандуу болсо, анда жарандык коом ошончолук начарыраак өнүккөн болот. Жарандык коомдун ар түрдүү чөйрөлөрүнө кийлигишүү менен саясат өзүнө мүнөздүү эмес, бетон функцияларды аткара баштайт. Ушундан улам адамдын өзүн-өзү турмушта көрсөтүү мүмкүнчүлүгү төмөндөйт.
Бирок, коомдо саясат гана аткара ала турган бир катар эң маанилүү Саясаттын функциялары бар, аларсыз коом нормалдуу өнүгө албайт. Ал функцияларга төмөнкүлөр кирет: 1. Коомдун бүтүндүгүн жана туруктуулугун камсыз кылуу функциясы. Саясат келечектин долбоорун, программасын, социалдык мерчем-буталарды жана өнүгүүнүн багытын аныктайт. Ошондой эле аларды ресурстар жана ишке ашыруунун механизмдери менен камсыз кылат. 2.   Мобилизациялоонун жана жалпы ишмердиктин натыйжалуулугунун функциясы. Саясат ырааттуу өнүгүүнүн маанилүү максаттарын тастыктайт жана индивидге социалдык керектөөлөрдү канааттандыруунун натыйжалуу мүмкүндүктөрүн берип, өнүккөн механизмди түзүү, социалдык макамды бийликтин жардамы менен өзгөртүү аркылуу алардын ишке ашырьшышын камсыз кылуу. 3.   Башкаруучулук жана жөнгө салуучулук функциялары. Саясат коомдун ар кыл топторунун өкүмчүл маанидеги таламдарын жана керектөөлөрүн билдирүү менен, алардын өз ара аракеттеништерин камсыз кылат жана саясий чечимдерди кабыл алуу жолу аркылуу аларга таасир көрсөтөт. Саясат топтордун таламдарына таасир көрсөтүү менен, социалдык мажбурлоону жана зомбулукту колдонуу менен социалдык процесстерди башкарат жана аларды жөнгө салып турат. 4.   Рационалдаштыруу функциясы. Саясат топтук жана индивиддик таламдарды коз алдыга келтирип элестетүү менен аларды сунуштарда көрсөтүү жана жүзөгө ашыруу үчүн жалпы эрежелерди жана механизмдерди иштеп чыгат. Ошону менен саясий жацжалдарды жана алардын цивилизациялуу чечилишин ишке ашырат. 5.   Саясий социалдаштыруу функциясы. Саясат топтук жана индивидуалдык тапамдардын ишке ашырылышына кеңири мүмкүндүк ачуу менен, инсанды социалдык мамилелерге кошот, ошондой эле аны кайра түзүүчү ишмердиктин, саясий ролдорду жана функцияларды натыйжалуу аткаруунун тажрыйбалары менен камсыздайт. 6.   Коммуникациялык функциясы. Жалпьшыктардын жашоосунун мацызын тактоо; саясаттын субъектилертин жалпы кызыкчылыктарын аныктоо; бардык субъектилерге бирдей жүрүм-турум эрежелерин иштеп чыгуу; субъектилердин ортосунда функцияларды жана ролдорду бөлүштүрүү. 7.   Социалдык тутумдун кээ бир типтери үчүн аткарылуучу саясаттын үстөмдүгүн колдоо; негизги адам укуктарын коргоо; жарандарды мамлекеттик жана коомдук иштерди башкарууга тартуу; социалдык адилеттүүлүктү жана жалпы жыргалды камсыз кылуу ж.б. 8.   Америкалык саясат таануучу Габриель Алмонд белгилеген саясаттын функцияларынын эки тобу. Биринчи, «кирүү» функциялары- коомдун саясатка таасири — саясий социалдаштыруу жана жарандарды саясатка катышууга тартуу; кызыкчылыктардын артикуляциясы; кызыкчылыктарды агрегациялоо. Экинчи, «чыгуу» функциялары - саясий тутумдун коомго таасири - мыйзамдарды, нормаларды, эрежелерди иштеп чыгуу; аларды колдонуу; алардын колдонулушунун үстүнөн көзөмөлдөө.
Саясаттын функцияларынын көп түрдүүлүгү анын коомдун бардык чөйрөлөрүнө терең сүңгүп киргендигин күбөлөндүрөт. Өзгөчө өткөөл мезгили учурунда жашоонун бардык тармактары бөтөнчө саясатташып кетет экен. Эгерде саясаттын жогоруда көрсөтүлгөн функциялары, же анын айрымдары аткарылбай калса же туура эмес аткарыла баштаса, анда коомдо адамдардын социалдык абалы оорлоп жана конфликттер башталып кетиши мүмкүн. Экономикалык жактан артта калган жана жалпы саясий маданияты өнүгө албаган мамлекеттерде саясат турмуштун бардык жактарынын өнүгүшүн аныктоо менен аларга үстөмдүк кыла баштайт. Экономикасы өнүккөн Батыш өлкөлөрүндө, АКШда саясат турмуштун башка чөйрөлөрү менен тең салмакта болуп, өз ара автономдуу аракетгерди ишке ашырат. Бул өлкөлөрдө жашоо саясатташып кеткен эмес, басымдуу көпчүлүк жарандардын саясат менен иши жок. Өзүнүн бизнесин, өзүнүн жекече ишмердигин аркалаган адамдардын саны көпчүлүктү түзөт. Ошондуктан Кыргызстанда жарандык коомдун институттарын, өкмөттүк эмес уюмдарды, жеке менчик секторун, ишкерликти, фермерчиликти, дыйкан чарбасын ж.б. тездик менен өнүктүрүү, мамлекеттик акыйкат башкарууну орнотуу күн тартибиндеги өтө зарыл милдеттерден болуп эсептелет.
Колдонулган адабияттар
Адам укуктары, демократия, бийлик. Энциклопедиялык сөздүк. – Б.: 2015. -496 б. ISBN 978-9967-27-790-8
Аңгемелешүү (педагогика)
Аңгемелешүү (педагогика) - окуучулардын таанып-билүүлөрүн активдештирүү максатында колдонулуучу окутуу ыкмаларынын бири. Аңгемелешүүдө окуучулар мугалим же жолдоштору тарабынан коюлган суроолорго жооп берүү менен жаңы билимге ээ болушат, өтүлгөн материалды кайталап бекемдешет. Ошондуктан суроолор жаңы түшүнүктөрдү калыптандырууга жана факт, кубулуш, процесстердин арасындагы жаңы байланыштарды түзүүгө, алган билимди пайдаланууга багытталып так, түшүнүктүү берилиши зарыл. Аңгемелешүү учурунда окуучулардын жеке өзгөчөлүктөрү ачык көрүнөт. Алардын бирөө окуянын же кубулуштун мүнөздүү белгилерин тез көрө билсе, экинчиси проблеманын мазмунун кыскача чечмелегенди жакшы билет, үчүнчүсү процессти так сүрөттөп көрсөтөт. Аңгемелешүү - психология жана педагогика илимдеринде адамдын психологиялык өзгөчөлүктөрүн (анын ишенимин, аракеттенүү багытын, кызыгуусун, чөйрөгө жана адамдарга болгон мамилесин жана башка), ошол өзгөчөлүктөрдүн калыптануу шарттарын үйрөнүү максатында пайдаланылат.
Елец (Уса куймасы)
Елец — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Уса дарыясынын сол жээгинен 489 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 70 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Беш-Жыгач, Ноокен району
Беш-Жыгач (Беш-Жыгач) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Ноокен районундагы айыл. Массы айыл округу составына кирет.
Елец (Уса куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Консулдук фактура
Консулдук фактура – бажы фактурасынын өзгөчө таризи. Жергиликтүү консулдуктарды кармоого каражат топтоо же болбосо бажы жолжобосун жөнөкөйлөштүрүү үчүн импорттоочу-өлкөнүн импорттук лицензиялоого ылайык келерин атайын ырастоосу (легалдаштыруусу) керек болгон учурда толтурулуп берилет. Импорттоочу-өлкө тарабынан бул кабыл алынган өлкөлөрдө К. ф. бербей коюшу бажы көзөмөлүнөн өтүүнү татаалдаштырат же болбосо импорттоочунун ири өлчөмдө айып тартуусуна алып келет. К. ф. жол-жоболоштуруусу көп учурларда Латын Америка өлкөлөрүндө талап кылынат.
Таштан, ташка секирип жүрмөй
Шарты
Оюнчулардын саны 2—5 киши.
Оюн өткөрүлүүчү жер: аянтча, сай.
Оюнда таштар колдонулат.
Оюнга даярдануу
Оюнчулар, оюн өткөрүлүүчү жерге таштарды бир-биринен белгилүү аралыкта коюшуп, оюндун шарты жана кезеги жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Оюндун башка түрлөрү
Дөңгөчтөн-дөңгөчкө секирип өтүү, устундан-устунга секирип өтүү, дубалдан-дубалга, дарактан-даракка секирип өтүү, аттан-атка өтүү, эшектен-эшекке өтүү.
Оюндун эрежеси
Бир бирине тоскоолдук кылууга, жардам берүүгө, тең салмагын жоготкондон кийин, аракетин улантууга болбойт.
Оюндун педагогикалык мааниси
Оюнда күч, шамдагайлыкка тарбияланат, тең салмакты сактоого, туруктуулукка, чечкиндүүлүккө, аралыкты туура чамалоого үйрөтөт.
Жаңы-Турмуш (Кара-Суу району)
Жаңы-Турмуш (Жаңы-Турмуш) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Кара-Суу районундагы айыл. Катта-Талдык айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 661 киши.
Корей жарым аралы
Корей жарым аралы - Азиянын чыгышында. Чыгышынан Жапон деңизи, түштүгүнөн Корей жана Чежу кысыктары, батышынан Сары деңиз менен чулганат. Жарым аралда КЭДРдин басымдуу бөлүгү жана Корей Республикасы жайгашкан. Узундугу 600 кмдей. Аянты 150 миң км2 чамасында. Тоолуу рельеф басымдуу; эң бийик жери 1915 м (Чирисан чокусу); батышы дөбөлүү түздүк. Чыгыш жээги тик, начар тилмеленген; батыш жана түштүк жээктери — кокту-колот, өрөөндүү. Климаты муссондук. Январдын орточо температурасы түндүгүндө —21°Сден, түштүгүндө 4°Сге чейин, июлдуку 22—26°С. Жылдык жаан-чачыны 900— 1500 мм. Дарыялардын суусу мол; ирилери: Амноккан (Ялуцзян), Тумантан (Тумыньцзян), Тэдонган, Кымган ж. б. Жазы жалбырактуу, түштүгүнө дайыма жашыл субтропик токойлору мүнөздүү. Улуттук парктары: Хангё, Чирисан, Сараксан ж. б. (Корей Республикасында); резерваттары: Хвангпо, Янгам ж. б. (КЭДРде). Түздүктөрүндө шалы, буурчак, гозо (пахта) өстүрүлөт. Вольфрам, гранит, магнезит кендери бар.
Янгузнарат (Краснокам району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Тоникалык ыр түзүлүшү
Тоникалык ыр түзүлүшү — басым түшкөн муундардын бирдейлигине негизделип, ритм түзүлгөн ырдын түрү. Мисалы, орустун байыркы классикалык ырлары. Орустарда бул терминди биринчи жолу В. Тредиаковский киргизген.
Sound Of Our Hearts (ыр)
Sound Of Our Hearts - мажарстандык Compact Disco тобунун ыры. Ирландия мамлекетин Еврокөрүнүү 2012 ыр сынагында көрсөтүү үчүн тандалып алынган.
Той ырлары
Той ырлары — элдик салтка байланыштуу тойдо жеке адам тарабынан, же көпчүлүк тарабынан коллективдүү мүнөздө ырдалуучу өзүнчө обону, аткаруу манерасы бар ырлар. Бешик той, тушоо кесүү, жаш балдарды отургузуу, үйлөнүү тойлоруна байланыштуу той ырларынын да мазмуну, мүнөзү ар кыл келет. Муну менен бирге бардык түрк элдеринин кыз узатуудагы тоюна таандык болгон «Жар-жар» айтуулар, келин саламдар, лирикалык мунөздөгү «Той баштар» деген ыр жана кеңири тараган көрүшүү ырлары кыргыз элинде той ырларынын көп экендигин күбөлөйт. Той ырлары эпикалык дастандарда да эпизод катары көп учурайт.
Булак: Ж. Шериев, А. Муратов Кыргыз адабияты терминдердин түшүндүрмө сөздүгү  Б.1994
Айсалкын Кыйыкбаева
Айсалкын Кыйыкбаева — Кыргызстандык театр жана кино артисти. "Жайсаң” театрында, Кыргыз мамлекеттик Б.Кыдыкеева атындагы жаштар жана балдар театрында жана Кыргыз улуттук академиялык Т.Абдумомунов атындагы драма театрында актриса болуп эмгектенет.
Өмүр баяны
Айсалкындын атасы көп жылдар боюу колхоздун жылкы фермасынын башчысы болуп иштегендиктен жайкысын үй-бүлөөсүн дайыма жайлоолго чыгарып кетчү. Андыктан Айсалкындын балалыгы Кеминдин ажайып кооз жерлеринин кучагында, шылдыраган булак бойлорунун жээгинде өткөн. Кыйыкбаева Айсалкын өз айылы Тегирментидеги Белек Солтоноев атындагы орто мектепти бүтүргөн. Ата-энесинин каршы болгонуна карабастан, 1990-1992-жылдары Фрунзе (азыркы Бишкек) шаарындагы Кыргыз мамлекеттик академиялык драма театрынын театр окууу жайында окуган. Аталган окуу жайынын аяктагандан кийин курсу менен кошо ошол кезде драматург жана сынчы Жаныш Кулмамбетов уюштурган “Жайсаң” театрына актриса катары кирет. 1993-1996-жылдары Кыргыз мамлекеттик жаштар жана жеткинчектер театрында иштеген. 1996-жылдан тартып ушул кезге чейин Кыргыз улуттук академиялык Т.Абдумомунов атындагы драма театрда эмгектенет. Театр өнөрүндө эмгектенген жыйырма жылдан ашуун жигердүү чыгармачылык жолунун ичинде Айсалкын сахнада ондогон ролдорду ийгиликтүү ойноп, кыргыз көрүүчүлөрүнүн арзуусуна татыды. Айсалкын бир нече жыл илгери кыргыз киносунда да өз чыгармачылык чыйырын баштаган. “Дөнөнбай куш” фильминде эпизоддук ролго тартылган. 2013-жылы Айсалкын Кыйыкбаева “Курорттогу роман” фильминде башкы роль ойноп, кыргыз көрүүчүлөрүнө таланттуу киноактриса катары кеңири таанымал боло баштады. Театрда жетишкен чыгармачылык ийгиликтери үчүн Айсалкын Кыргызстандын жаштар сыйлыгы менен сыйланган.
Чыгармачылыгы
Айсалкын Кыйыкбаева чыгармачылык диапозону боюнча Кыргызстандагы эң күчтүү драмалык актрисалардын катарына кирет. Анын Зайна (“Каргыш тийсин сага, Жаңыл Мырза!”), Корделия (“Король Лир”), Догулаң (“Чыңгыз хандын ак булуту”) сыяктуу ролдору өтө күчтүү драмалык чыңалуу менен ойнолгону аркылуу айырмалынып турат. Ошол эле учурда, ал психологиялык чындыкты өтө так жана ынанымдуу бере билет. Ушунусу менен Айсалкын сахнада болобу, кинодо болобу театралдуулукка алдырбаган, билинээр-билинбес психологиялык нюанстарды аябагандай даана жана так бере билгени менен көрүүчүнү турмуш чындыгына толук ишендире алган актриса.
Театрда ойногон негизги ролдору
Зулайда (Т. Абдумомунов, “Машырбек үйлөнөт”) Зайна (Ж. Кулмамбетов, “Каргыш тийсин сага, Жаңыл Мырза!”) Мээркүл (Ж.Өзүбекова, "Толгоо") Курманжандын жаш кези (Т.Касымбеков, К.Сактанов, “Курманжан-датка”) Корделия (Шекспир, “Король Лир”) Тили (Ян Теттер, “Дубал”) Догулаң (Ч.Айтматов, “Чыңгыз хандын ак булуту”) Келин (А.Темирова, "Сынык асман") Татьяна (А.П.Чехов, “Юбилей”) Агафья Тихоновна (Н.В.Гоголь, “Үйлөнүү”) Натаха (Н.Коляда, “Назиктик”) Сайраш (М.Байжиев, “Алтынчы күнү кечинде”) ж.б.
Кинодогу ролдору
Алла Тураровна (“Курорттогу роман”, реж.Ж.Кулмамбетов)
Сайрагүл Балкыбекова
Балкыбекова Сайрагүл (1922, Нарын району, Эчки-Башы айылы — 1995, Бишкек) — Кыргыз Республикасынын эл артисти (1970, эмгек сиңирген артисти, 1958). Айылдык мектептин 7-классын бүткөндөн кийин эле анын тубаса таланты байкалып, 1939-ж. Нарын облустук драма театрына кабыл алынган. 1946—48-ж. Кыргыз драма театрында, 1949—52-ж. Караколдогу Ысык-Көл облустук драма театрында, 1952-жылдан (Кыргыз мамлекеттик драма театрьшда иштеген. Аткарган ролдору: Айганыш (К. Жантөшев, "Курманбек"), Жаңыл (К. Маликов, А. Куттубаев, "Жаңыл"), Жыпаргүл (Т. Абдумомунов, "Атабектин кызы"), Анна (Л. Толстой, "Анна Каренина"), Регена (У. Шеспир, "Король Лир"), Жер-Эне (Ч. Айтматов, "Саманчы жолу"), Кручинина (А. Н. Островский, "Күнөөсүз күнөөлүүлөр"), Бакдоолот, Каныкей (Ж. Садыков, "Манастын уулу Семетей", "Сейтек"), Бурма (Т. Касымбеков, "Токтогул"), Бермет (К. Эшмамбетов, "Сарынжи Бөкөй"), Чүкөдөй (Т. Абдумомунов, "Жыгылган оогонго күлөт"), Зуура (Б. Жакиев, "Атанын тагдыры") жана башка. Балкыбекова жергиликтүү авторлордон тартып дүйнөлүк классиктердин чыгармаларына чейин, ар кыл жанрда, ар кыл мүнөздөгү образдарды көрүүчүлөргө нукура таланты, жан дүйнөсүнүн сезимталдыгы, кеңдиги менен жеткире билген сахнанын нукура устаты болгон. "Ардак Белгиси" ордени жана медалдар менен сыйланган.
Сихотэ-алинь метеорити
Сихотэ-алинь метеорити - табиятта өтө сейрек байкалуучу эң чоң таш метеорит.
Жалпы салм. 70 кгдай. 1947-ж. 12-февралда Сихо-Алиндин батыш тоо этегине түшкөн. Ал космос ылдамдыгы менен жер атмосферасына киргенде миңдеген майда болүктөргө чачырап, аянты 3 км2 жерге темирдүү метеорит жаандай болуп түшкөн.
Аңчылык айбанаттары
Аңчылык айбанаттары - кармап же атып алчу кайберен менен илбээсин. Алар этинен сырткары мамык жүн, мүйүз жана тери берет. Жашаган жерине жараша токой (токой чили, каракур, кереңкур жана башка), талаа же чөл (бозчил, бөдөнө, кыргоол, безбелдек, тоодак), саз (эчки маарак), суу (өрдөк, каз жана башка), тоо (улар, кекилик жана башка) илбээсиндерине, ошондой эле жашоо шартына жараша жергиликтүү жана келгин болуп айырмаланат. Аларга кайберендер (багыш, марал, тоо эчки, аркар-кулжа дагы ушул сыяктуу), коён, каман жана башкалар кирет. Аңчылык кылууга мамлекеттик органдар белгилүү мөөнөткө уруксат берет. Кээ бир сейрек аңчылык айбанаттарына (ак куу, каркыра, тоодак, кыргоол жана башка) атууга же кармоого убактылуу тыюу салынып, аларды көбөйтүү максатында атайын коруктар уюштурулган (мисалы, Сары-Челек, Ысык-Көл жана башка). Илбээсиндердин эти даамдуу жана сиңимдүү. Терисинен булгаары, жаргак жана башка даярдалса, мүйүзү көркөмдөөдө жана көркөм буюм жасоо үчүн колдонулат, ал эми чаарбугу менен маралдын кемирчек мүйүзүнөн пантокрин дары заты алынат.
Хронологиялык жадыбал
Хронологиялык жадыбал