cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Москва көтөрүлүшү (1648)
Б. И. Морозовдун жана анын тарапкерлеринин талоончул саясат жүргүзгөнүнө нааразычылыктан келип чыккан. Казынасын байытуу үчүн өкмөт түрдүү салыктардын ордуна түз ала башта­ган, натыйжада туз кымбаттап кеткен. 1-июнда Алексей Михайловичке даттанып келгендерди падыша нөкөрлөрү кууп тараткан, ошол учурда чыккан кагылыш шаарды бүлүндүргөн ири көтөрүлүшкө айланган. Элдин талабы боюнча полиция башчысы А. С. Плещеев падыша тарабынан өлтүрүлгөн. 12-июнда падыша стрелецтерге эки эсе көп акчалай акы берүү менен козголоңчулардын ыркын кетирген.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Гарден Сити (Колорадо)
Гарден Сити (Колорадо) (Garden City) — Колорадо штатынын Уэлд (Weld) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 357 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 08-29185.
Моррис (Миннесота)
Моррис (Миннесота) (Morris) — Миннесота штатынын Stevens округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5286 киши. Болжолдуу аянты - 11.7 км². FIPS коду — 27-44242.
Талаанын биримдик теориясы
Талаанын биримдик теориясы - бардык элөментардык бөлүкчөлөрдун жалпы касиеттерин түшүндүрүүгө тийиш болгон универсал физикалык теория. Анын милдети - табияты бир «алгачкы материянын» ар кандай абалдары аркылуу бөлүкчөлөрдүн бардык касиеттерин, кыймыл мыйзамын, өз ара өтүшүн жалпы бир теория менен түшүндүрүү. Табияттагы элементардык бөлүкчөлөр негизинен уч куч менен (электр- магниттик, гравитациялык, ядролук) өз ара аракеттенишет. Аракет күчтөрү биринен экинчисине физикалык талаа аркылуу берилет. Көп учурда айрым бөлүкчөлөр бир эле учурда үч өз ара аракетке катышышы мумкун. Мисалы, протон массага ээ болгондуктан-гравитациялык, ал эми электр зарядына ээ болгондуктан электр-магниттик өз ара аракеттенишке катышат. Протон атом ядросун түзүүчү бөлүкчө болгондуктан ядролук өз ара аракет күчүнө ээ. Проток жогорку аталган кучтор талааеынын булагы, б. а. бир эле мезгилде протондун айланасында электр-магнит, гравитация жана ядролук талаалар найда болуп, калган кончулук бөлүкчө да ошол эле учурда ушул үч талаанын булагы боло алат. Бөлүкчөлөрдүн өз ара бири биринө айланышы, бөлүкчөнүн талаага, талаанын бөлүкчөгө айланышы талаа менен бөлүкчөлөрдүн табиятынын биримдигин, б. а. бир экенин билдирет. Талаанын булагы болгон бөлүкчөлөрдүн табияты бирдей болсо, анда талаалардын да табияты бирдей болуш керек, б. а. электр заряды менен массанын ортосунда байланыш болууга тийиш. Мындай байланыш азырынча илимде аныктала элек. Ал эми айрым илимпоздордун пикири боюнча табиятта жалпы бир гана талаа болуп, бөлүкчөлөр ошол талаанын ар кандай кванттык абалы болуп эсептелүүгө тийиш. Мындай теория азырынча тузулө элек. Изилдөөлөр улантылууда. Кийинки кезде талаалардын табияттары менен ааламдын теориясындагы байланыштар изилденүүдө.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Бутч Кэссиди жана Санденс Кид
"Бутч Кэссиди жана Санденс Кид" (Butch Cassidy and the Sundance Kid, Бутч Кэссиди и Санденс Кид) - 1969-жылы Жорж Рой Хилл тарткан америкалык вестерн тасма. Сценарийин Уилям Голдман (Оскардын "Эң мыкты сценарий" сыйлыгын алган) жазган. Тасма Американын Жапайы батыш аймагынан чыккан поезддерди талап-тоноодон соң, полиция издөө салган Бутч Кэссиди (Пол Нүман) деген ат менен белгилүү Роберт Лерой Паркер жана анын өнөктөшү Санденс Кид деген ат менен белгилүү Харри Лонгабах (Роберт Редфорд) жөнүндөгү болгон окуяга негизделген. Эки бандит жана Санденстин сүйгөнү Этта Плейс (Кэтрин Росс) криминалдык чөйрөдөн орун табуу үчүн Боливияга качышат жана ал жакта өмүрлөрү менен кош айтышат.
2003-жылы тасма Улуттук китепкана тарабынан "маданий, тарыхый же эстетикалык баалуу" деп табылып, Улуттук кино реестринде сакталган. Американын фильм институту эң мыкты 100 Америка тасмасынын ичинде "Бутч Кэссиди жана Санденс Кид" тасмасын 49-мыкты тасма деп тапкан.
Москва көтөрүлүшү (1662)
Москва көтөрүлүшү (1662), «Жез козголоңу» — феодалдарга карты 25-июлда чыккан при көтөрүлүш. 1654-ж. наркы күмүш акчага теңелген жез акча көп чыгарылып, акчанын баасы түшкөн, чайкоочулук жанa жалган акча чыгаруучулук күчөгөндөн улам өлкө финансылык бүлгүнгө учураган.
Жез акчаны киргизген боярларга карты 9—10 миңдей шаар калкы көтөрүлүшкө чык­кан. Аны падыша аскери аёосуз баскан. Бирок көтөрүлүштөн корккон падыша 1663-ж. жез акчаны жойгон.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Мотель
Мотель (англис тилинде motor – автомобиль жана hotel – мейманкана) – автотуристтер үчүн техникалык тейлөө, май куюу жайы, гараж, автомобиль токтоочу жайы бар мейманкана; эшиги көчө тарапка караган (автомобиль токтоочу жайга каратылат) чакан мейманкана. Мотельдер негизинен 1 же 2 кабаттуу, айрым учурда түрдүү тейлөөнү камтыйт (ресторан, автомобиль аянтчасы, техникалыктейлөө, май куюу станциялары жана башкалар) комплекстерди түзөт. Мотельдер чоң шаарлар менен курортторго жакын, автомобиль жолдорунун боюнда жайгашат. Тейлөө кызматтынын наркы минималдуу, арзан.
«Мосфильм»
«Мосфильм» – РФтеги киноконцерн. 1924-жылы Москвада уюшулуп, 1935-жылы чейин ар кандай аталып, 1935-жылдан «Мосфильм» киноф-касы, 1936– 90-жылы киностудиясы, 1990-жылдан киноконцерн. СССРдеги, ошондой эле дүйнөдөгү эң ири киностудия болгон. Адегенде көркөм, илимий-популярдуу, мультипликациялык фильмдер чыгарылса, 1935-жылдан көркөм фильм гана чыгарат. Кино өнөрүнүн өнүгүшүнө салым кошкон режиссёрлор: А. П. Довженко, С. М. Эйзенштейн, И. А. Пырьев, М. И. Ромм жана башкалар; операторлор: М. П. Магидсон, Э. К. Тиссеж. б.; сүрөтчүлөр: В. В. Егоров, А. А. Уткин жана башкалар. белгилүү киноишмерлер иштеген. Көрүнүктүү фильмдери: «Петербург түнү» (1934), «Биз Кронштаттанбыз» (1936), «Ленин 1918-жылы» (1939), «Машенька» (1942), «Коммунист» (1958), «Кадимки фашизм» (1966), «Согуш жана тынчтык» (1966–67), «Бир тууган Карамазовдор» (1969) жана башкалар. «М.» чыгарган «Деңиз тууралуу ыр» (1959), «Адам тагдыры» (1960), «Солдат жөнүндө баллада» (1961), «Бошотуу» (1970–71) фильмдери Лениндик сыйлыгына, 40тай фильми СССР жана РСФСР мамлекеттик сыйлыгына татыктуу болуп, 100дөн ашык фильми Эл аралык жана Бүткүл союздук фестивалдарда сыйлык алган. «Кыргызфильм» киностудиясынын «Салтанат» (1955) жана «Биринчи мугалим» (1965) фильми «М.» студиясы менен бирге тартылган. «Мосфильмдин» курамында «Арк-Фильм», «Вертикаль», «Жанр», «Телефильм» жана башка студиялар, «Навона союзу» компаниясы, «РИТМ» продюсердик телекомпаниясы иштейт. Музейи бар, адис даярдоо курсу ачылган. Киностудия Ленин жана Октябрь революциясы ордендери менен сыйланган.
Тайбуга
Тайбуга - чынгыз тукуму менен байланышпаган, жергиликтүү ак сөөктөрдөн чыккан Сибирь хандарынын династиясынын легендарлуу негиздөөчүсү. Шейбанид Ибак өлтүрүлгөндөн кийин «Тайбуга уруусунан» чыккан Мамет (Махмет) 1495-ж. татар улустарынын саясий союзун жетектеген. 16-кылымдын 1-жарымында Тайбуга династиясынын хандары Казан хандары менен никелик байланыш түзүшкөн. Едигер (Ядигер) жана Бекболот хан өздөрүн Москванын вассалыбыз (1555) деп эсептешкен. 1563-ж. Сибирь тактысына шейбаиид Кучум келгенден кийин Тайбуга династиясы бийликтен ажыраган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Дикхольцен
Дикхольцен (Diekholzen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Хильдесхайм районуна кирет.
Калкы - 6736 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 30,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 54 011. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Майер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Халуэй (Миссури)
Халуэй (Миссури) (Halfway) — Миссури штатынын Polk округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 195 киши. Болжолдуу аянты - 5.5 км². FIPS коду — 29-29962.
Нанай району
Нанай району (нан. Нанайскай райони, Нани райони, Хедзени боа) — Орусиянын Хабаровск крайындагы административдик-аймактык бирдик.
Миң-Куш айыл аймагы
Миң-Куш айыл аймагы ― Кыргызстандын Жумгал районундагы административдик-аймактык бирдик. Миң-Куш, Кызыл-Сөөк айылдарынан турат. Административдик борбору ― Миң-Куш айылы.
Хальмер-Шор (Сава-Ю куймасы)
Хальмер-Шор — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сава-Ю дарыясынын сол жээгинен 2 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 29 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Москва күрпү
Москва күрпү - күрптөрдүн Моск­ва областындагы «Берёзка» айылында чыгарылган породалык тобу. Чалгынынын өңү боюнча ак жанa көңүр түстүү күрп болуп айырмаланат.
Тайпин көтөрүлүшү
Тайпин көтөрүлүшү - 1850-1864- жылдары Кытайдагы дыйкандар согушу. Манчжурлардын Цин династиясына жана феодалдык эзүүгө каршы Хун Сю-цюандын жетекчилиги менен Гуанси провинциясында башталган. Негизинен дыйкандар көтөрүлгөн. Тайпин көтөрүлүшү башка жерг. көтөрүлүштөрдөн даярдыгы жана уюшкандыгы менен айырмаланган. Көтөрүлүштүн жүрүшундө Хун Сю-цюань башында турган Тайпин тяньго мамлекети түзүлгөн. 1852-1853-ж. тайпиндер өлкөнүн борбордук бөлүгүнө бир катар ийгиликтүү жортуул жасагандан кийин алардын саны 30 миңден 500 миңге кишиге жеткен. 1853-ж. мартта көтөрулүшчүлөр Нанкинди ээлеп, аны өз борборуна айландырган. Тайпин көтөрүлүшүнүн жетекчилери феодалдардын жерин конфискациялоо, бүткүл кыштак элин аскер жамаатына бириктирүү, жерди жамаат мүчөлөрүнө тен бөлүп берүү боюнча мыйзам чыгарган, бирок иш жүзүндө помещиктерге салыктын көбүн төлөтүү, дыйкандардын ижара акысын кыскартуу менен гана чектелген. Тайпин көтөрүлүшүнүн жетекчилери бөлөк жердеги дыйкандар кыймылын күрөшкө багыттай алган эмес. 1856-ж. тайпиндер ич ара чыр-чатактан кийин экиге бөлүнүп (бирин Ши Да-кай. экинчисин Ли Сю- чэн жетектеген), 1863-1864-ж. феод, армияга жана чет элдик интервенци га (Улуу Британия, АКШ, Франция) таянган манжур өкмөтүнөн талкаланып, Нанкин манжурларлын колуна өткөн.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Москва күрпү
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Драйайх
Драйайх (Dreieich) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Дармштадт административдик округуна карайт. Оффенбах районуна кирет.
Калкы - 40 484 киши(2013-ж.). . Аянты - 53,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 38 002. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Циммер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Мото...
Мото... (лат. motor – кыймылга келтирүү) – татаал сөздөрдүн «мотордуу» (мисалы, мотобот), «моторлоштурулган» (мисалы, мотоколонна), «мотоциклдүү» (мисалы, мотодром) сыяктуу маани туюндуруучу бөлүгү.
Бургк
Бургк (Burgk) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Орла районуна кирет.
Калкы - 92 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 75 009. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Хаук.
Кимболл (Небраска)
Кимболл (Небраска) (Kimball) — Небраска штатынын Kimball округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2559 киши. Болжолдуу аянты - 4.0 км². FIPS коду — 31-25475.
Мизогиния
Мизогини́я (бай. грекчеден которгондо misos – «жек көрүү» жана gyne – «аял» дегенди билдирет, б.а., аялды жек көрүүчүлүк) – аялдарды жек көрүү, жактырбоо же  аялдарга карата алдын ала терс пикир жана кастык. Бул аялдарды эркектерге караганда төмөн социалдык статуста кармап жана турган патриархаттын социалдык ролдорун сактап турган сексизмдин бир түрү. Мизогиния миңдеген жылдар бою кеңири жайылган. Ал дүйнө жүзү боюнча маданиятта, адабиятта, адамдын коомдук түзүлүшүндө, тарыхый окуяларда, мифологияда, философияда жана динде чагылдырылган.
Мизогиниянын, мисалы, аялдарга карата зордук-зомбулук, сексуалдык асылуу болуп саналат, ал үй-бүлөлүк зомбулукту жана анын эң экстремалдык формаларында мизогинисттик терроризмди жана фемицидди камтыйт. Аялдарды алсыз деп сыйлоо дагы мизогинисттик көрүнүш. Кээ бир учурларда мизогиния аялдарга төмөн статусту кабыл алганы үчүн сый акы сунуш кылат.
Мизогинияны жеке адамдар көрсөткөн мамиле катары жана кеңири таралган маданий каада же система катары түшүнсө болот. Мизогинист же мизогин – аялдарды жек көргөн, аялдарды эркектерден төмөн көргөн, мизогинисттик көз караштарга ээ болгон адам.
= Тарыхы = Мизогиния патриархат менен бир убакта, үч-беш миң жыл мурун коло доорунун башында пайда болгон. Монотеизм – бир, адатта эркек Кудайга болгон ишеним – пантеизм менен матриархалдык диндердин ордун баса баштаган. Иудаизм, христиандык жана ислам үч негизги монотеисттик диндери патриархалдык коомдук түзүлүштөрдү кубаттап, аялдарды төмөнкү статуста кармоо үчүн мизогинияны колдонушкан. Мизогиния орто кылымдарда, өзгөчө христиан коомдорунда күч алган.
Антрополог Дэвид Д.Гилмор монотеисттик динди карманбаган Амазонка ойдуңундагы жана Меланезиядагы уруулар  коомдордо да мизогиния болгон, дээрлик ар бир адамзат маданиятында мизогиниянын далилдери бар деп жазат. Ал мизогиниянын тамыры эркектердин карама-каршы сезимдеринен келип чыкканын ырастайт: бир жактан эркектердин тукум улоо үчүн аялдарга көз карандылыгы жана эркектердин алсыздык учурунда аялдардын үстөмдүгүнөн коркушу, экинчи жактан аялдардын сүйүүсүнө жана камкордугуна болгон терең муктаждыктары. “Жез кемпир балтасы” – католик инквизитору Генрих Крамер тарабынан 15-кк. аягында жазылган, мизогинисттик идеологияга терең каныккан жана көптөгөн аялдардын өрттөлүшүнө себеп болгон китеп. Крамер аялдын денесинде жана рухунда көптөгөн кемчиликтер бар, аялдын өзү жамандыктын, кумарлануунун булагы. Дегеле, алар аялдарды бейиштен сүрүлгөндөн баштап, согуштарга, ооруларга, цивилизациялардын кулашына чейин адамзат башынан өткөргөн бардык кырсыктардын күнөөкөрү деп эсептешсе, эркектер аялдардын куулугунун жана аял сыйкырынын курмандыгы болушат. Трактаттын өзү чындыктын дуалисттик табиятын алдыга жылдырат: жамандык менен жакшылыктын карама-каршылыгы: Кудай менен Шайтан, Мариям менен Обо. Авторлордун ою боюнча, эркек адамзаттын жакшы жагын, ал эми аял жаман жагын чагылдырат. Авторлор көпчүлүк аялдар эртедир-кечтир бакшы болуп калышат жана алар үчүн мындай тагдырдан сактануунун бирден-бир жолу аруулукка ант берип, кечил болуу деп эсептешет.
Мизогиниянын бир көрүнүшү – аялдарды эч бир медициналык керектөөсү жана пайдасы болбостон, тескерисинче, катуу каноого, инфекцияларга, психологиялык азапка, сийүүдө жана төрөттө олуттуу көйгөйлөргө алып келген сүннөткө отургузуу бүгүнкүгө чейин Африканын, Жакынкы Чыгыштын жана Азиянын 30 өлкөсүндө колдонулуп келатат. Бүгүнкү күндө жашаган 200 миллиондон ашык кыздар жана аялдар сүннөткө отургузулган жана жыл сайын 3 миллиондон ашык кыздар сүннөткө отургузуу коркунучунда. Аялдарды сүннөткө отургузуунун себептеринен кээ бирөөлөрү: коомдо кыз баланын клитору же жыныстык органдары кир, коркунучтуу же туруштук бере алгыс азгырыктардын булагы экенине ишенүү жана алардын сексуалдуулугун контролго алуу, кыздыгын сактоо жана күйөөлөрүн алдабай тургандыгын камсыздоо.
Ошол эле учурда күйөөгө чыгардан мурда сүннөткө отургузулган аялдарда сексуалдык каалоо жана ырахат алуу азайбайт деген изилдөөлөр бар.
Менструациянын айланасында да божомолдор жана жек көрүү пайда болгон. Менструация убагында аялдар таза эмес, аларда жиндер жашашат же жакын жерде таза эмес адам жүрөт деп ишенишкен. Непалда айызы келген, же жаңы төрөп канаган аялдарды үйлөрүнөн кууп чыгышат – бул жөрөлгө чаупади деп аталат. Бул убакыттын ичинде алардын социалдык абалы үй жаныбарына караганда бир топ төмөн. Аларга карандай күрүч менен суудан башканы жегенге, үйгө кирип, башка адамдар менен баарлашууга тыюу салынат.
= Диндеги мизогиния = Грек мифологиясында эркектер Кудайлардын падышасы Зевс Прометейге ачууланып, эркектерди каргап, Пандораны биринчи аял кылганга чейин тынчтыкта ​​жашашкан. Мифологияда Пандора бүткүл дүйнөгө тараган балээлердин жана кырсыктардын (өлүм, оору, карылык сыяктуу) кутусун ачуу менен атагы калган. Ошентип, иш жүзүндө грек мифологиясы дүйнөдөгү бардык жаман нерселер үчүн Пандораны (жана аялдарды) жана анын кутусун айыптаган.
Христиан дининде болсо дүйнөдөгү алгачкы эки киши Адам менен Обо бейиште жашаганы, ал жактан Обо тыюу салынган мөмө-жемиштен жегенде бейиштен куулганы, бул ага жакшы менен жаманды айырмалоо жөндөмүн бергени айтылат. Ошондой эле Обо Адамды да жемиштен даам татууга азгырган жана Обо эненин кылыгынын артынан аялдар толгоо менен түбөлүккө жазаланган.
Бул диний окуяларды аялдарды жек көрүүчүлүк катары интерпретация кылууга болот, анткени бул уламыштардын баарында эркектер өздөрүнүн Кудайларынын эркинен чыкпай жашап келишкенин, алар качан гана аялдар өздөрүнүн “тентектиги” жана өзүнүн кылык-жоруктары менен дүйнөнү талкалап салганда гана жолдон чыгышканын баяндайт.
Диний тексттер жана алардын аялдарды жек көрүүчүлүк билдирүүлөрү муундан-муунга факт катары үйрөтүлүп, аялдардын укуктарына системдүү түрдө кысым кылуу жана укуктарын чектөө үчүн негиз катары колдонулат.
Христиан дининде
Христиан дининде өз ара айырмаланып турган көптөгөн түрдүү деноминациялар бар. Мизогиниянын көрүнүшү катары, адатта, аялдардын дин кызматкерлигине тыюу салуу, Ватикандын абортко каршы саясаты жана кээ бир догматтар, мисалы, чиркөөдө аялдарга карата унчукпай туруу талабы каралат. Акыркы вариант Куранда жазылган 1 Кур. 14:34: «Аялдарыңар чиркөөлөрдө унчукпасын, анткени аларга сүйлөөгө болбойт, мыйзамда айтылгандай, баш ийиши керек».
Ислам дининде
Ислам молдолору тарабынан ар-намыс үчүн өлтүрүүнү жана аялдарга карата үй-бүлөлүк зомбулукту актаган мизогинисттик жазуу жана оозеки билдирүүлөрдүн көп сандаган учурлары документтештирилген.
Курандын төртүнчү сүрөсүнүн 34-аятында “Аялдар (Ан-Ниса)” эркектердин аялдардын алдында артыкчылыгы бекемделет."«Эркектер аялдарга көзөмөлдөөчү болушат, анткени Алла алардын бирине экинчисинин алдында артыкчылык берген, анткени алар өзүнүн байлыгынан сарпташат. Такыба аялдар моюн сунуп, күйөөсү жокто сакталышы керек болгон нерселерди Алланын камкордугу менен сакташат. Ал эми баш ийбестигинен улам коркунуч жараткан аялдар акыл айтып, үй-бүлөлүк төшөктө жаткандан качкыла жана сабагыла. Эгер алар силерге баш ийишсе, аларга каршы жол издебегиле. Чындыгында, Аллах – Улук»."— Куран 4:34, ислам аалымы жана уламачы Кулиев Э. Р. котормосу.
Индуизмде
Манунун мыйзамдары аялды өмүр бою атасынын, күйөөсүнүн, баласынын (аялдын жашына жараша), тууганынын же алар жокто княздын коргоосунда болушун талап кылат жана ага көз карандысыздыкка умтулууга тыюу салат.
Сикхизмде
Сикхизм дининин өзү мизогинисттик эмес, бирок ар-намыс үчүн өлтүрүүлөр жана үй-бүлөлүк зордук-зомбулуктар мизогинисттик чечмелөөлөрдөн улам сикх маданиятынын бир бөлүгү болуп калган.
= Маданиятта мизогиния = Мизогиния эркектерди өздөрүн аялдардан жогору коюуга, ал эми аялдарды эркектерге кызматчы катары тарбиялаган маданиятка байланыштуу болушу мүмкүн. Аялды жек көрүүчүлүктүн маданияты ошондой эле салттуу аялдык сапаттарды жана жүрүм-турумдарды четке кагууну жана басмырлоону, ошондой эле эркекчиликке ашыкча басым жасоону камтышы мүмкүн.
Аялдарды жек көрүүчүлүк коомчулукта төмөнкүдөй учурларда байкалат, мисалы, сексизм, аялдарга карата социалдык изоляция, зордук-зомбулук, коомдук кырдаалдарда аялдарды басынтуу жана аялдардын денесин объективдештирүү.
Мизогиния көптөгөн мифологиялык, диний жана философиялык системдердин өзгөчөлүгү катары өзгөчөлөнүп турат. Атап айтканда, көптөгөн авторлор Байыркы Грециянын маданиятын мизогинисттик маданият катары мүнөздөшөт. Мизогиния жана анын мисалдарын диний тексттерден, классикалык адабияттардан жана азыркы маалымат каражаттарынан тапса болот. Көрүнүктүү философтор, мисалы Артур Шопенгауэр жана Фридрих Ницше,  мизогинисттик көз караштары болгондугу белгилүү.
= Феминисттик теория = Бул версиянын жактоочулары мизогиния аялдарды "эне" же "сойку" (азгыруучу) катары гана карап, башка өңүттө көрө албагандыгы Мадоннанын жана Азгыруучунун комплексинин кесепети деп эсептешет. Мындай комплекстүү адамдар ар бир жолуккан аялды ушул эки категориянын бирине кошушат. Башка версиянын жактоочулары мизогиниянын себептеринин бирин кээ бир эркектер кыздыгы бар/сойкулук дихотомиясын кармангандыгынан көрүшөт жана бул позициянын натыйжасында алар моралдык тазалыктын авраамикалык стандартын карманбаган бардык аялдарды «сойкулар» деп эсептешет.
ХХ-кылымдын соңунда экинчи толкундун феминизминин жактоочулары мизогиния – бул патриархалдык социалдык структуранын себеби да, жыйынтыгы да деп белгилешкен.
= Мизандрия = Мизандри́я (бай. грек μῖσος «жек көрүү» жана ἀνήρ «эркек»), же болбосо эркекти жек көрүү, эркектерге карата тамырлап кеткен жаман ойдун жаралуусу же кастык. Мизандрия деп системдүү басынтуу болгон учурду атоого болот: социалдык маргиналдаштыруу, жынысына карап дискриминация, кастык, гиноцентризм, эркектерди басынтуу, эркектерге карата зордук-зомбулук, андроцид жана эркектерди сексуалдык объектилөө.
Шилтемелер:
__INDEX__
Остроградский Михаил Васильевич
Остроградский Михаил Васильевич [12 (24). 9. 1801, Украина, азыркы Полтава губерниясы, Пашенная кыштагы – 20. 12.1861 (1. 1. 1862), Полтава шаары] – орус математиги, Петербург ИАнын академиги (1830). Харьков университетинде окуган (1816–20), кийин Парижде О. Коши, П. Лаплас, Ж. Фурьелердин лекциясын уккан. Остроградскийдин негизги эмгектери математикалык анализ, теориялык механика, математикалык физика, сандар теориясы, ыктымалдык теориясына арналган. Ал тегерек цилиндр формасындагы бассейндеги суюктуктун бетиндеги толкундун таралуусу жөнүндөгү маселени чыгарган (1826). Ал катуу нерсе жана суюктукта жылуулуктун таралыш теориясы боюнча дифференциалдык теңдемесин жана бир эле мезгилде математикалык анализ боюнча: көлөм боюнча алынган интегралды бет боюнча алынган интегралга өзгөртүп түзүү формуласын (Остроградский формуласы) тапкан, дифференциалдык оператор түшүнүгүн киргизген, функциянын өздүк функция боюнча катарга ажыроо принцибин жана тригонометриялык катарды топтоо принцибин түзгөн. Остроградский кош жана үч ирет интегралдагы өзгөрмөсүн өзгөртүп түзүүнү чыгаруу эрежесин жана интегралдын рационалдык бөлүгүн бөлүп алуу методун (Остроградский методу) берген.
Эски султангүл (Балтачев району, Башкыртстан)
Эски султангүл — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Эски Янбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 31 киши. Почта индекси — 452991, ОКАТО коду — 80208834005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Зельбиц (Эльбталь)
Зельбиц (Эльбталь) (Selbitz (Elbtal)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Виттенберг районуна кирет.
Калкы - 413 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 6,20 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 315. Муниципалитеттин башчысы — Дорис Лудлай.
Түгөл-Сай айыл аймагы
Түгөл-Сай айыл аймагы ― Кыргызстандын Жумгал районундагы административдик-аймактык бирдик. Түгөл-Сай, Эпкин айылдарынан турат. Административдик борбору ― Түгөл-Сай айылы.
Татар маданияты
Татар маданияты - б. з. ч. 7-3- кылымда Енисей боюндагы Минуса ойдуңунда (ага жакын жердеги Татар аймагынын атынан аталган) таралган архитектуралык маданият. Татар маданиятынын курал-жабдыкгары (шамшар, кыма ж. б.) скифтер стилинде жасалган. Татар маданияты тараган жерлер ЕвраЗиядагы коло иштетүү өндүрүшүнүн эң ири очокторунун бири болгон. Анын эстеликтерине: турак жай калдыктары, аскага тартилган сүрөттөр ж. б. кирет. Татар маданияты убаганда кетмен менен дыйканчылык кылуу жана I мал чарбасы өнүккөн. Калкы патриархалдык-уруулук түзүлүштө жашаган. Адамдары Афанасий маданияты менен Андронова маданияты убагындагы кишилерге окшош болгон.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Геноа (Колорадо)
Геноа (Колорадо) (Genoa) — Колорадо штатынын Линкольн округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 211 киши. Болжолдуу аянты - 0.9 км². FIPS коду — 08-29680.
Чаритон (Айова)
Чаритон (Айова) (Chariton) — Айова штатынын Лукас округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 9.6 км². FIPS коду — 19-12720.
Калкы
2010-жылы калкы 4573 киши болгон.
Хокспейер
Хокспейер (Hochspeyer) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Кайзерслаутерн районуна кирет.
Калкы - 4527 киши(2013-ж.). . Аянты - 22,72 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 35 015. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Шерер.
Москва мамлекеттик кеңешмеси
Москва мамлекеттик кеңешмеси (1917) Россиянын бардык контрреволюциячыл кучтөрүн мобилизациялоо үчүн 1917-ж. 12—15(25—28)- августта Убактылуу өкмөтү тарабынан чакырылган.
Ага 2500 чамалуу киши катышып, А. Ф. Керенский председатилдик кылган. Кеңешмеге Советтердин большевик делегаттары шайланган эмес. Кеңешмеге катышкандар Советтерди, армиядагы коомдук уюмдарды жоюу, согушту улантуу сыяктуу контрреволюциячыл программаны, башкач айтканда Убактылуу өкмөттүн саясатын колдогон. «12-августтагы Москва кеңешмеси жөнүндө» деген РСДРП (б) БКнын 6(19)-августтагы резолюциясы кеңешменин элге каршы заговор экенин аныктаган. Анын ачылыш күнүнө 400 миңден ашуун адам иш таштаи, Киев, Харьков, Саратов жана башк шаарларда иш таштоо жанa нааразылык митингилери өткөрүлгөн.
Марклькофен
Марклькофен (Marklkofen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Дингольфинг-Ландау районуна кирет.
Калкы - 3659 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 40,72 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 79 126. Муниципалитеттин башчысы — Мартин Гельтингер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Осьминогдор
Осьминогдор (Octopoda) – баш буттуу моллюскалар түркүмү. Дене узундугу 1–60 смге, тинтүүрү же «колдору» менен 3–5 мге жетип, салмагы 50 кгга чейин. Денеси сүйрү баштык сымал, башы денесинен даана бөлүнгөн; 8 «колу» бири бири менен чоюлчаак жаргакча аркылуу биригип турат. 11 тукуму, 200гө жакын түрү бар. Бардыгы деңизде, океанда жашайт. Жумурткасын деңиз түбүнө таштайт, кээде жашаган ийининин төбөсүнө илип коёт, айрымдары колуна көтөрүп жүрөт. Аргонавттар жумурткасын раковинасында алып жүрөт. Ургаачысы жумурткаларын тазалап, кайтарып жатып арыктайт жана көбүнчө өлүп да калат. Инкубациясы бир нече суткадан бир жылга чейин. Эки түрү тирүү тууйт. Зоопланктондор, крабдар, креветкалар, моллюскалар, балыктар, кээде курттар, ийне терилүүлөр менен азыктанат. Айрымдары дайыма ийинде жашайт. Кээси чакса коркунучтуу, өлүмгө да дуушар кылышы мүмкүн. Промысел объектиси. Көп кармалгандыктан, кээ бир жерлерде саны азайып барат.
Хальмер-Юнко
Хальмер-Юнко — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Наул-Яга дарыясынын оң жээгинен 59 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
От алдыргыч шам
От алдыргыч шам, от алдыргыч – ичинен күйүүчү кыймылдаткычта күйүүчү аралашманы учкундун жардамы менен тутандыруучу прибор. Ал цилиндрдин баш жагында орнотулуп, борбордук жана каптал электроддору күйүүчү камеранын ичинде жайгашат. Кыймылдаткычтын кысуу тактысынын аягында от алдыргыч шамына жогорку чыңалуудагы электр импульсу берилет, бул электроддордун ортосунда учкунду пайда кылат. Борбордук электроддогу электр чыңалуусу кыймылдаткычтын түрүнө жараша – поршендүүдө 4–12 кВ, ал эми реактивдүүдө 16 кВко чейин болот.
Хиллсдэйл (Миссури)
Хиллсдэйл (Миссури) (Hillsdale) — Миссури штатынын St. Louis округуна караган АКШ шаары.
Морристаун (Миннесота)
Морристаун (Миннесота) (Morristown) — Миннесота штатынын Rice округуна караган АКШ шаары.
Чаек айыл аймагы
Чаек айыл аймагы ― Кыргызстандын Жумгал районундагы административдик-аймактык бирдик. Чаек, Ак-Татыр, Беш-Терек, Чукур-Аксеки, Шортон айылдарынан турат. Административдик борбору ― Чаек айылы.
Табулятор
Табулятор (лат. tabula - тактай, таблица, жазуу, документ) - перфорациялык картага көзөнөк түрүндө түшүрүлгөн сандуу жана тамгалуу информацияны автоматтык жол менен иштеп чыга турган жана натыйжасын кагаз тасмага же атайын бланкага (табуляграммага) жазып берүүчү электр-механикалык эсептегич машина. Ал башкаргыч блоктон, перфокартадагы информацияны киргизгич түзүлүштөн, арифметикалык жана эске туткуч түзүлүштөрдөн, информацияны басуучу же перфокартага чыгаруучу түзүлүштөн жана жыйынтыктагыч перфоратордон турат. Берилген информациянын мүнөзүнө жараша Табулятор цифралуу жана алфавит-цифралуу болуп айырмаланат. Табулятор перфокартадагы информация боюнча түрдүү режимде иштей алат: информацияны сап түрүндө басат, жыйынтыгын кошот, кемитет жана салыштырат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Уйгур району
Уйгур району (, уйг. ئۇيغۇر رايونى) — Казакстандын Алматы облусунун түштүк-чыгышындагы административдик бирдик. Акимий борбору — Чунжа айылы. калкы 63 миң Казактар 40.6% уйгурлар 57%
География
Алматы облусунун түштүк-чыгышында, Иле Ала-Тоонун этектеринде, Кетмен кырка тоосу менен Иле ойдуңунун түздүгүнүн ортосунда жайгашкан.
Дридорф
Дридорф (Driedorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Гиссен административдик округуна карайт. Лан-Дилль районуна кирет.
Калкы - 5064 киши(2013-ж.). . Аянты - 47,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 32 007. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Кюн.
Валентин (Небраска)
Валентин (Небраска) (Valentine) — Небраска штатынын Cherry округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2820 киши. Болжолдуу аянты - 5.2 км². FIPS коду — 31-49950.
Дильмиссен
Дильмиссен (Dielmissen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Хольцминден районуна кирет.
Калкы - 832 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 55 010. Муниципалитеттин башчысы — Тео Краузе.
Ото...
Ото... (гр. ōtos – кулак) – татаал сөздөрдүн кулакка, кулак ооруларына тиешелүүлүктү туюнтуучу бөлүгү, мисалы, отосклероз.
Кабардалар
Кабардалар (өздөрүн адыге деп аташат) – Кабарда-Балкар Республикасынын жергиликтүү калкы. Россиянын Краснодар, Ставрополь, Түндүк Осетия аймактарында, ошондой эле Түндүк Америка, Батыш Европа жана Түштүк-Чыгыш Азияда да жашашат. Жалпы саны 580 миң, анын ичиндеКабарда-Балкарияда 490 453 миң киши(2010). Кабарда-черкес тилинде сүйлөшөт. Динге ишенгендери негизинен мусулман-сунниттер, моздоктук Кабардалар православие динин тутушат. Этностук негизин адыгелер жана черкестер түзөт. Кабардалардын ата-бабалары Түндүкжана Түндүк-Батыш Кавказдын байыркы уруулары зихтер (1-6-кылымдар), черкестер (13-19-кылымдар). Кабардалар 13-15-кылымдарда өзүнчө эл болуп калыптанган. 1557-ж. Кабардалар өз ыктыяры менен орус мамлекетинин курамынакирген. Негизги кесиби дыйканчылык жана мал чарбачылык. Эркектери нооту черкеска, бурка (кементай), тон, башлык, башына папах кийип, белине күмүш кур курчанып, канжар тагынышкан, аялдары шаровар, узун көйнөк кийип, күмүш же алтын кур курчанган. Баш кийимдери алтын менен жасалгаланган. Тамак-ашы негизинен эт, сүт, дан азыктары. Суусундук катары максым кеңири колдонулат.
Бонерат
Бонерат (Bonerath) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Трир-Саарбург районуна кирет.
Калкы - 254 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,25 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 35 010. Муниципалитеттин башчысы — Габи Террес.
Ураза (Балтачев району, Башкыртстан)
Ураза — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Эски Янбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 449 киши. Почта индекси — 452991, ОКАТО коду — 80208834006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Москва темир жолу
Москва темир жолу - Москвадагы эң ири темир жол магистралы.
Отко чыдамдуу материалдар
Отко чыдамдуу материалдар – отко чыдамдуулугу 1580°Сден жогору, көбүнчө минерал сырьёдон жасалган материалдар жана буюмдар. Алар отко чыдамдуу (отко чыдамдуулугу 1580–1770°С), өтө чыдамдуу (1770–2000°) жана өтө жогорку чыдамдуу (2000°ден жогору) буюмдарга айырмаланат. Химиялык-минералдык отко чыдамдуу материалдар төмөнкүдөй түрлөргө бөлүнөт: кремнезёмдуу (кварц айнектен жасалган буюмдар ж. б.); алюминий-силикаттуу, магнизий-силикаттуу ж. б. Алар кыш, күкүм, майлоочу материал, конструкциялар ж. б. түрүндө даярдалат. Отко чыдамдуу материалдар химиялык курамы жана отко чыдамдуулугунан башка, негизинен тыгыздыгы, көпшөктүгү, күч келгенде деформация температурасы, термиялык бышыктыгы, жылуулук өткөргүчтүгү, формасыз отко чыдамдуу материалдар дисперстүүлүгү ж. б. сыяктуу көрсөткүчтөрү менен айырмаланат. Өнөр жай мештерин, жылыткычтарын ж. б. жылуулук-техникалык агрегаттарды салууда колдонулат.
Нуриза Бурханова
Нуриза Бурханова — 1995-жылы 7-январда Баткен облусуна караштуу Сүлүктү шаарында туулган. Ал "Туңгуч" жаштар театрында окуп, андан соң Кыргыз экономикалык университетине тапшырган. Нуриза Бурханова "Кумурскага каршы калем", "Шам", "Кызыл көйнөкчөн", "Аят-2", "Баарын кайрадан баштайлычы", "Эрежесиз эр уруш", "Тагдырдын өгөй балдары", "Жол" жана башка тасмаларда роль жараткан.
Кабарда-черкес тили
Кабарда-черкес тили– кабардалардын (адыгелер) жана черкестердин тили. Кавказ (ибери-кавказ) тилдерине (абхаз-адыге тобуна) кирет. Кабарда-черкес тили баксан, моздок, бесленей, кубань диалектилерге бөлүнөт. Адабий тили баксан диалектисинин негизинде калыптанган. 1923-24-жылдары латын алфавитиндеги жазуусу түзүлгөн. 1936-жылдан орус графикасындагы жазууга өткөн.
Гилкрест (Колорадо)
Гилкрест (Колорадо) (Gilcrest) — Колорадо штатынын Уэлд (Weld) округуна караган АКШ шаары.
Бен-Гур
"Бен-Гур" (Ben-Hur) - 2016-жылы Тимур Бекмамбетов тарткан америкалык тарыхый-эпикалык тасма. Сценарийин Кит Кларк жана Жон Ридли жазган. Тасма 1880-жылы Лү Уаллэс жазган "Бен-Гур: Христос баяны" романы боюнча бешинчи жолу тартылган тасма. 1907-жылы жана 1925-жылы ушул романдын негизинде үнсүз тасма тартылган. 1959-жылы тартылган тасма Оскар сыйлыгын алган. 2003-жылы болсо ушул эле романга анимациялык тасма тартылган. Тасма романдын "жаңыча жорулушу" деген термин менен жарык көргөн. Тасмага тартылгандар: Жэк Хүстон, Морган Фримен, Тоби Кеббел, Назанин Бониади, Халук Билгинер жана Родриго Санторо.
Тасманын негизги бөлүгү 2015-жылдын 2-февралынан июнга чейин Италиянын Матера шаарында тартылган. "Бен-Гур" Мексикада 2016-жылдын 9-августунда бетачарын өткөргөн. Америкада кинотеатрларга "Paramount Pictures" жана "Metro-Goldwyn-Mayer" тарабынан 2D, 3D, RealD 3D, Digital 3D жана IMAX 3D форматында коюлган. Тасма киносынчылардан терс сын-пикир алган жана $100 млн бюджет (сатуу жана таратуу чыгымын кошпогондо) менен $94,1 млн киреше тапкан.
Мотоаткычтар аскерлери
Мотоаткычтар аскерлери – кургактагы аскерлердин бир түрү. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин өнүккөн өлкөлөрдө жөө аскерлер техникалашкан транспорт, брондолгон согуш машиналары, жаңы курал-жарактар менен жабдылган. Натыйжада алардын жүрүү ылдамдыгы, сокку уруу мүмкүнчүлүгү өскөн. 1957-жылы СССР Куралдуу Күчтөрүндөгү аткыч жана механикалашкан дивизиялар мотоаткычтар дивизиясына айланган. «Мотоаткычтар аскерлери» деген ат 1963-жылы пайда болгон. Мотоаткычтар аскерлери мотоаткычтар бөлүктөрүнөн жана бирикмелеринен турат. Алардын курамына артиллерия, танк, байланыш инженердик жана башкалар. атайын аскер бөлүктөрү кирет. Мотоаткычтар аскерлери бөлүгү танк аскерлеринин жана АДФтин карамагында да болуп, авиация колдойт. Аскерлердин башка түрлөрү менен бирдикте душманга сокку уруу, аймакты басып алуу жана кармап туруу үчүн колдонулат. Чет элдик армияларда жөө аскер, моторлуу жөө аскер, механикалашкан аскерлер деп аталат.
Бутлар
Бутлар (Buttlar) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. вартбург районуна кирет.
Калкы - 1393 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 21,27 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 63 011. Муниципалитеттин башчысы — Роза Кинд.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Эльхинген
Эльхинген (Elchingen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Ной-Ульм районуна кирет.
Гульнара-Клара Самат
Гүлнара-Клара Самат (1963) кыргызстандык саясатчы жана дипломат. 2021-жылдан бери Орусия жана Армениядагы элчи.
Отарлануу
Отарлануу же Колонизация (лат. Colonia: которулганда Мүлк) цивилизациялуу мамлекеттен адамдардын маданиятсыз же маданиятсыз өлкөгө массалык иммиграция (иммиграция), жаңы өлкөлөрдүн (аянттардын, аймактардын) өнүгүшү жана отурукташуусу. Азыркы убакытта 60тай колония бар. Дүйнөдө колонизацияга (отарландык/колонизатордук кыймыл) түрткү болгон: калктын ашыкча көбөйүшү, диний жана саясий куугунтуктар жана башкалар, мисалы, Децийдин тушундагы христиандардын куугунтугу, чоң куугунтук, Франциядагы диний согуштар.
Лексикологиясы
Латын тилинен COLERE: "Мүлк", "Чарба") жана COLONUS ("Баккыч", "Чарбачы")
Хановей-Ю
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Отолмо өсүмдүктөр
Отолмо өсүмдүктөр – өсүп жетилиши үчүн катар аралыгы кең же чарчылап-чөнөктөп эгилип, кийин жөөгү (катар аралыгы) жумшартылуучу өсүмдүктөр. Аларга жүгөрү, кант кызылчасы, күн карама, гозо, тамыры тоют өсүмдүктөр, картөшкө, тамеки, жашылча өсүмдүктөрүнүн көпчүлүгү ж. б. кирет. Отолмо өсүмдүктөрдүн катар аралыгы вегетация мезгилинде 2–4 жолу жумшартылып, отоо чөп жок кылынат; натыйжада ным жакшы сакталат жана топурактын аэрациясы жакшырат, микробиологиялык активдүүлүгү артып, өсүмдүккө керектүү азык зат топтолот. Отолмо өсүмдүктөрдүн аңызында эгилген жаздык эгин, чанактуу дан өсүмдүктөрү ж. б. көп түшүм берет.
Баден-Вюртемберг
Баден-Вүртемберг ( Baden-Württemberg ( произношение , Алем. Немисче Baade-Wiirdebäärg ) — азыркы Германиянын (ГФР) түштүк-батышындагы жер (штат, федералдуу жер).
Тарыхы
Бул жер Германиянын Швабия аймагынын бир нече тарыхый мамлекеттеринин союзунан турат: Баден, Гогенцоллерн, Вюртемберг Королдугу. Экинчи дүйнөлүк согуштан кийин союздаштар үч жерди түзүштү: Вюртемберг-Генцоллерн, Түштүк Баден (экөө тең Франция тарабынан оккупацияланган) жана Вюртемберг-Баден (АКШ тарабынан оккупацияланган). 1949-жылы бул үч мамлекет Германиянын Федеративдик Республикасынын курамына кирген. ГФР конституциясынын 118-беренеси бул үч аймакты бириктирүүгө мүмкүндүк берген. 1951 -жылы 9-декабрда өткөн плебисциттен кийин бул аймактар 1952 -жылдын 25-апрелинде Баден-Вюртемберг штатында бириктирилген.
Хлдсвилл (Миссури)
Хлдсвилл (Миссури) (Hallsville) — Миссури штатынын Бун округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.9 км². FIPS коду — 29-29998.
Калкы
2010-жылы калкы 978 киши болгон.
Динклаге
Динклаге (Dinklage) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Фехта районуна кирет.
Калкы - 12 815 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 72,646 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 60 003. Мэр — Хайнрих Морман.
Шаар административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Москва убакыты
СССР ЭКСтин 1930-ж. 16-июлдагы токтомуна ылайык саат жебеси 1 с алдыга жылдырылган. Москва убакыты башкача айтканда декрет убакыты бүткүл дүйнөлүк убакыттан 3 с алдыда жүрөт. СССР­дин бардык аймагында поезд, само­лёт жана кемелердин, телеграммаларды кабыл алуу, беруу убакыттары Москва убакыты боюнча белгиленет.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Чарлотт (Айова)
Чарлотт (Айова) (Charlotte) — Айова штатынын Клинтон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.5 км². FIPS коду — 19-12855.
Калкы
2010-жылы калкы 421 киши болгон.
Ваху (Небраска)
Ваху (Небраска) (Wahoo) — Небраска штатынын Saunders округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4508 киши. Болжолдуу аянты - 5.5 км². FIPS коду — 31-50965.
Москва сүйлөшүүлөрү
Москва сүйлөшүүлөрү (СССР- нин, Улуу Британиянын жана Франциянын өз ара жардамдашуусу жөнүн келишим түзүү боюнча) 1939-ж. апр,— августта Москвада өткөн.
Бул кезде немис-фашисттик аскерлери Чехословакияны басып алып, 1939-ж. мартта бытыратып бүткөн. Натыйжада дүйнөлүк согуш чыгуу коркунучу реалдуу боло баштаган. Ушундан улам Совет өкмөтү 1939-ж. 17- апрелде СССР, Улуу Британия, Фран­ция өз ара жардамдашуу жөнүндө келишимге келип, согуш конвенциясын түзүшүн сунуш кылган. Ал сунуш келишүүчү тараптарды өз ара жардамдашууга милдеттендирген, ошондой эле Балтика жанa Кара деңиздер аралыгында жайгашкан жанa СССР менен чектеш турган Чыгыш Европа мамлекеттерин да кол салуудан коргоо максатын көздөгөн.
Бул сунушту Улуу Британия жанa Франция алгачкы сүйлөшүүдө кабыл албай, ошондон улам 1939-ж. 11-августта Москва сүйлөшүүлөрү кайра башталган. Совет өкмөтү үч держава өз ара жардам союзун түзүшү керек, ал союз агрессияга учураган Чыгыш жана Борбордук Европа мамлекеттерин да коргоого тийиш деп эсептеген.
Улуу Британия менен Франция СССРдин бул сунушун да кубаттабай койгон. Польша өкмөт­ү өз аймагынан советтик аскерлерди өткөрбөй турганын жарыя айткан. Улуу Британия өкмөтү Москва сүйлөшүүлөрү убагында СССРге каршы келишим түзүү үчүн фашисттик Герма­ния менен да сүйлөшүп жаткан. Ушундай жагдайда Совет өкмөтү 1939-ж. 28-августта кол салышпоо жөнүндө герман-совет келишимине кол коюуга аргасыз болгон. Улуу Британия жана Франция өкмөттөрү чынында фашисттик Германиянын экинчи дуйнөлүк согушту башташына жардамдашкан.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Хокстадт (Пфальц)
Хокстадт (Пфальц) (Hochstadt (Pfalz)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Вайнштрассе районуна кирет.
Калкы - 2447 киши(2013-ж.). . Аянты - 15,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 37 041. Муниципалитеттин башчысы — Отто Пауль.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Melodifestivalen
Melodifestivalen (, melodi — мелодия, festivalen — фестиваль) — Еврокөрүнүү ыр сынагына өкүлүн аныктоочу Швед телеберүүсү (SVT) менен Швед радиосу (SR) компаниялары аркылуу уюштурулуучу Швецияда өтүүчү музыкалык сынак.
Мортон (Миннесота)
Мортон (Миннесота) (Morton) — Миннесота штатынын Renville округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 411 киши. Болжолдуу аянты - 3.2 км². FIPS коду — 27-44368.
Кабарда-Балкария
Кабарда-Балкария же Кабарда-Балкар Республикасы — (кабарда-черкес. Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэ) – Орусия Федарациясынын субъектиси. Орусиянын Европа жак бөлүгүнүн түштүгүндө жайгашкан. Түштүгүнөн Грузия менен чектешет.
Негизги маалымат
Аянты 12,5 миң км2\ Калкы 891,3 миң (2008); негизинен кабарда (48,2%), балкар(9,4%), орустар (32%), украиндер (1,7%) ж. б. улут өкүлдөрү да жашайт. Орточо жыштыгы 1 км2 жерге 62,4 киши. Ислам (мусулман), ошондой эле православие жана протестант диндерин тутат. Административдик-аймактык жактан 9 районго, 8 шаарга, 2 шаарчага бөлүнөт. Борбору Нальчик шаары. Шаар калкы 56,6%. Ири шаарлары: Прохладный, Тырныауз.
Мамлекеттик түзүлүшү
Түштүк Федерация округуна кирет. Мамлекеттик бийликтин органдар системасы 1997-ж. кабыл алынган Кабарда-Балкариянын конституциясы тарабынан аныкталат. Мамлекеттик башчысы президент. Парламенти 2 палатадан (өкүлдөр жана мыйзам чыгаруу) турат.
Табияты
Табияты калктын жашоосуна ыңгайлуу. Экол. абалы канааттандырарлык. Республика Чоң Кавказдын түндүк капталында, Кабарда түздүгүндө жайгашкан. Ошондой эле республиканын аймагынан Чоң Кавказдын эң бийик жери Эльбрус чокусу (бийиктиги 5642 м; Россиянын да эң бийк жери) орун алган. Республикасынын аймагынын 33%ин түздүк ээлейт. Январдын орточо температурасы түздүктөрүндө -2...-5°С (кээде -32°Сге чейинки суук болот), тоолуу аймагында -11°С, июлдуку 2124°С. Жылдык жаан-чачыны түздүктөрүндө 300400 ммден 500-600 ммге, тоо этектеринде 9001100 мм, бийик тоолорунда 2400-3000 ммге чейин. Көптөгөн минералдуу булактары жана 2172ге жакын агын суулары (жалпы узундугу 5470 км; Золка дарыясынан башка) бар. Дарыялары: Терек, Малка, Баксан. Түздүктөрүндө негизинен кара, тоолорунда күрөң тоо-токой жана тоо-шалбаа топурагы басымдуу. Талаа ландшафты өрдөгөн сайын жазы жалбырактуу токой (бук, эмен, граб), субальп жана альп шалбаасына өтөт. Мөңгүлөрү бар. Кен байлыктарынан нефть, вольфрам, молибден, коргошун, цинк, алтын, калай, бентонит чопосу, курулуш материалдар сырьёсу, таш көмүр казылып алынат.
Бул аймакка кабардалар жана балкарлар 13-15-кылымда эле отурукташа баштаган. 1557-ж. Кабарда, 1827-ж. Балкария Россиянын курамына кирген. 1921-ж. Кабарда АОсу, 1922-ж. Кабарда-Балкар АОсу түзүлүп, 1936-жылдан Кабарда-Балкар АССРи болгон. 1944-ж. Балкария автономиясы жоюлуп, балкарлар республиканын аймагынан күч менен чыгарылган. 1957-ж. Кабарда-Балкар АССРи калыбына келтирилген. 1992-ж. 5-январда республиканын алгачкы президенти шайланып, 1992-ж. 10-мартта учурдагы аталышы кабыл алынган.