cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тамилдер
Антропология
Тамилдер антропологиялык жактан түштүк-индия расасына кирет. Дравиддер (негизинен Түштүк Индияны мекендеген телугулар, малаяли, каннара ж. б. элдер) менен байланыштуу келип чыккан. Б. з. ч. 3-кылымда эле Тамилдердин Чола, Чера жана Пандья мамлекеттери белгилуу болгон. 14-кылымда Тамилнад («тамиль жери») Вижаянагар империясынын бир бөлүгүнө айланган. Тамилдердин 80 %и айыл чарбада иштейт. Кол өнөрчүлүк, искусство өнүккөн.
Уты-Се
Уты-Сё — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Море-Ю дарыясынын оң жээгинен 79 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Эльзендорф
Эльзендорф (Elsendorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Кельхайм районуна кирет.
Калкы - 2039 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 32,66 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 73 163. Муниципалитеттин башчысы — Маттойс Фальтермайер.
Монумент пропагандасы
Монумент пропагандасы -Улуу Окт. соц. рев-ясы жеңгенден кийин В. И Леннндин колдоосу менен мо­нумент өнөрүн өнүктүрүү боюнча Совет өкмөтүнүн иш чаралары. 1918-ж. 12- апрелде ЭКС падыша жанa анын жан-жөкөрлөрүнө тургузулган эстеликтерди алып таштоо, алардын ордуна каарман революционерлерге, илим, маданияттын ири ишмерлерине эстелик тургузуу жөнүндө декрет кабыл алган. Декретте тарыхый жанa көркөмдүк маанпси болбогон эстеликтерди алып таштоо, алардын ордуна революциянын гуманисттик маңызына тете чыгармаларды жаратуу көрсөтүлгөн. 1918-ж. 1-майда бир катар монархиялык эстеликтер алынып, шаарлар революциянын шаанисин берген майрамдык жасалгалар менен кооздолгон.
Пензада К. Маркска (скульптор Е. В. Ревдель), 1918-ж. 22- сентябрда Петроградда А. Н. Радищевге (скульптор Л. В. Шервуд), 7- ноябрда Революция аянтында К. Маркс менен Ф. Энгельске (скульптор С. А. Мезенцев) ж. б. эстеликтер тургузул­ган.
Монумент өнөрү
Монумент өнөрү - архитектуралык курулуштарды идеялык-көркөмдүк жагынан толуктап турган пластикалык өнөрдүн түрү.
Соц. коомдо Монумент өнөрү өзүнө чейинки бардык алдыцкы саамалыктарды чыгармачылык менен өздөштүрүп, ошондой эле соц. гуманизмдин идеяларын өз каражаттары аркылуу көркөм чагылдырууга багытталган. 1918-ж. В. И. Ленин чоң маани берген мону­мент пропагандасы күн тартибине коюлуп, сов. скульпторлор: Н. А. Анд­реев, В. И. Мухина, И. Д. Шадр, М. Г. Манизер; живописчилер: E. Е. Лансе­ре, В. А. Фаворский, А. А. Дейнека жана башкалар жемиштүү эмгектеништи.
Кыргызстан да Монумент өнөрү боюнча 60-жылдардан Т. Садыков (3. Кайназарованын бюс­ту, гранит, арх. В. Курбатов), 3. А. Хабибулин (М. В. Фрунзенин мемо­риал музейпнин редьефи, А. Ф. Воро­нин, А. Н. Каменский, С. Бакашев менен бирге), А. Мухитдинов (Д. Шопоковдун бюсту, 3. А. Хабибулин менен бирге) сыяктуу жөндөмдүү скульптор-монументчилер эмгектенүүдө.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Айлануу огунун жантайышы
Айлануу огунун жантайышы ― эклиптика Жер Күндү, ал эми экватор Жер өз огунда айлануудан пайда болот. Андан экватор жана эклиптика тегиздиги түзүлүп, алар өз ара бири бирине карата 23°27′ ны түзөт.
Жыл мезгилдеринин алмашуулары (жаз, жай, күз жана кыш), Күн менен түндүн теңелүүлөрү (21-март, 23-сентябрь) ушул эки тегиздиктин жантаюусуна байланыштуу болот.
Булактар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Физика. Энциклопедиялык окуу куралы. 2004 Бишкек. ISBN 9967-14-010-0
Вона (Колорадо)
Вона (Колорадо) (Vona) — Колорадо штатынын Кит Карсон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 95 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 08-81690.
Гиббон (Небраска)
Гиббон (Небраска) (Gibbon) — Небраска штатынын Buffalo округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1759 киши. Болжолдуу аянты - 2.2 км². FIPS коду — 31-18615.
Байзак айыл аймагы
Байзак айыл аймагы ― Кыргызстандын Жумгал районундагы административдик-аймактык бирдик. Байзак айылынан гана турат.
Монтроус (Миннесота)
Монтроус (Миннесота) (Montrose) — Миннесота штатынын Wright округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2847 киши. Болжолдуу аянты - 2.5 км². FIPS коду — 27-43810.
Особо Василий Варфоломеевич
Особо Василий Варфоломеевич (туулган жана өлгөн жылы белгисиз) – Түштүк Кыргызстан жана Фергана өрөөнүндө революциячыл кыймылды жайылтуучулардын бири. РСДРПнин Жаңы Маргалаңдагы тобунун өкүлү (1906). 1905-ж. октябрда аскерге алынып, ал жерде революциячыл ийримдерди уюштуруп, жашыруун адабияттарды таркаткандыгы үчүн 1906-ж. ноябрда камакка алынып, Самаркандга, кийин Оштогу штраф ротасына айдалган. Бул ротада социал-демократтар тобун уюштуруп, Сулайман тоодо солдаттар менен шаардык кембагалдардын саясий жыйынын өткөргөн. Полициянын куугунтугунан улам 1906-ж. 16-декабрда «В. Н. Голубев» деген ысымга жамынып, Оштон качып кеткен.
Болленбах
Болленбах (Bollenbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Биркенфельд районуна кирет.
Монцонит
Монцонит (Италиядагы Монцони тоосунун атынан) — составы калий жанa аки таш-натрийлүү талаа шпаттары (ортоклаз жанa лабрадор) менен пироксенден турган кристаллдуу маг­ма тоо теги.
Болленбах
Калкы - 149 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,77 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 34 012. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Борн.
Монцонит
Кычкыл Монцонитте аз санда кварц, ал эми негиздүү түрүндө оли­вин кездешет. Хим. составы жанa касиети боюнча сиенит менен габбронун ортосунда. Ошондуктан аны габбро-сие­нит деп да атайт. Монцонит курулуш мате­риалы катары колдонулат (жылмалаганда — кооз).
Монцонит кени (Уралда, Байкалдын батыш жээгинде), Италияда, Норвегияда бар.
Тамара
Тамара (12-кылымдын 60-жылдарынын ортосу - 1207) - Грузия ханшасы (1184-1207). Тамара падышалык кылган мезгилде Грузия аскердик-саясий ири жеңиштерге жетишкен. Грузия армиясы Шамхордун жанында (1194) азербайжан атабеги Абубекрди жана анын союздаштарын, Басиандин жанында (1202) рум султаны Рукнаддинди жеңип, Карсты алып (1204), бүт Закавказьени караткан. Византиядан тартып алынган жерлерде Трапезупд империясы түзүлүп, ал көпкө чейин Грузиянын саясий таасиринде болгон. Эрзин султаны, Арзрум эмири, Хлат султаны жана Түндүк-Кавказ тоолуктары Грузиянын вассалына айланган. Тамара мыйзам чыгаруучу жана башкаруучу укукту өзү алган, мамлекеттик иш терди мамлекеттик жогорку советтин («Дарбази») катышуусу менен чечкен. Феод, тартиптерге каршы чыккан көтөрүлүштөрдү аёосуз баскан. Тамаранын тушунда соода, адабият, искусство, архитектура өнүккөн; шаарлар өскөн; кербен жолдор курулган, Россия менен Грузия ортосунда саясий байланыш түзүлгөн.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Баш-Кууганды айыл аймагы
Баш-Кууганды айыл аймагы ― Кыргызстандын Жумгал районундагы административдик-аймактык бирдик. Баш-Кууганды айылынан гана турат.
Оссуарий
Оссуарий (лат. оssis – сөөк) – карападан, таштан ж. б. жасалган атайын идиш. Байыркы Орто Азияда жашаган зороастризм дининдеги уруулар өлүктөрдүн сөөктөрүн салып, көмүш үчүн пайдаланышкан. Оссуарий статуя, сандык ж. б. формада болуп, кээде алардын сыртына сүрөт, жазуу түшүрүлгөн. Орто Азияда мындай үрп-адат 6– 8-кылымда кеңири тараган. Кыргызстанда оссуарийге салып коюлган өлүктөр Ак-Бешим, Сокулук ж. б. шаар калдыктарынын катмарларынан табылган.
Эмиссион тумандуулугу
Эмиссион тумандуулугу – спектрлери ачык эмиссиондук сызыктар болгон тумандуулук.
Эмиссиондук тумандуулуктар спектрдик классы О-Вга чейинки аябай ысык жылдыздарга жакын жайгашат. Эмиссиондук тумандуулукка мисал болуп Орион тумандуулугу эсептелет.
Эски янба (Балтачев району, Башкыртстан)
Эски янба — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Эски Янбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 332 киши. Почта индекси — 452991, ОКАТО коду — 80208834001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Эллипстик галактиктер
Эллипстик галактиктер – көрүнүшү айлана же эллипс түрүндөгү галактиктер. Алардын жаркырактыгы борборунан периферийге чейин азайып отурат.
Бул галактиктердин ички түзүлүшү эч кандай байкалбайт. Ал галактиктердин группасы Е0дөн Е7ге чейин 8 кичинекей типке бөлүнөт.
Хойхельхайм-Клинген
Калкы - 924 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 37 040. Муниципалитеттин башчысы — Карлхайнц Рукштуль.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Хэндерсон (Айова)
Хэндерсон (Айова) (Henderson) — Айова штатынын Миллс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.6 км². FIPS коду — 19-35715.
Зеебург (Мансфельд)
Зеебург (Мансфельд) (Seeburg (Mansfelder Land)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мансфельд районуна кирет.
Калкы - 590 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 14,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 385. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Майнекке.
Морицсала
Морицсала - Латвиядагы (Вентспилс району) түн.-батыш бөлүгүндөгү корук.
Ал Морица аймагынан (83 га) жана Усмас-Лузикерте көлүнүн батыш бөлүгүн ээлейт.
Жалпы аянты 835 га 1912-ж. түзүлгөн. Жеринде ар кыл өсүмдүк: көбүнчө жазы жалбырактуу эмен, ак кайың, байтерек, ольха, карагай жана Кызыл карагай; республикада сейрек кездешүүчү чоптор; липа токою, эцилчек, козу карын, балыр ж. б. өсөт. Корукту коён, түлкү, түркүн куш мекендейт. Көлүндө келгин сонолор токтойт.
Ханнибал (Миссури)
Ханнибал (Миссури) (Hannibal) — Миссури штатынын Мэрион округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 39.1 км². FIPS коду — 29-30214.
Калкы
2010-жылы калкы 17,606 киши болгон.
Кыл чайнаш
“Кыл чайнаш” (Heat, Схватка) – 1995-жылы тартылган америкалык криминалдык тасма. Продюсери жана режиссеру Майкл Манн. Тасмага тартылгандар: Роберт Де Ниро, Ал Пачино жана Вал Килмер. Де Ниро ашынган ууру Нил Макконини аткарса, Пачино Макколинин изине түшкөн уурулук жана киши өлтүрүүнү изилдеген детектив лейтенант Винсент Ханнаны ойногон. Тасманын окуясы Чикагонун мурунку полициясы Чак Адамсондун 1960-жылдары Макколи аттуу кылмышкердин артынан түшүү окуясына негизделген. Ошондуктан Де Ниронун каарманы да Макколи деп аталган. Манн алгач сценарий жазып, аны телевидение сериясы катары тарткан. Бирок сериялуу тасма көп деле оозго алынбагандыктан, аны кайрадан тасма катары тарткан. Тасма алгач 1989-жылы эксперименталдык тасма катары “L.A. Takedown” деген аталышта телевидениеде экранга чыккан.
“Кыл чайнаш” $60 млн бюджети менен Американын өзүндө $67 млн, дүйнөлүк аренада $187 млн (2017-жылы $295 млнго жакын) киреше алып келүү менен ийгиликтүү сатылган. Киносынчылар да жылуу пикирлерин айтышкан. Киносынчы агрегатор “Rotten Tomatoes” 86% оң пикирлүү баа берүү менен тасмага “абдан чеберчилик менен аткарылган жана Майкл Манндын бул жанрдын устасы экенин көргөзгөн абдан таасирдүү криминалдык тасма” деген пикирин билдирген.
Шоркөл
Шоркөл — Өзбекстан Республикасына карашту Каракалпакстан Республикасынын Нукус районуна карашту айыл.
Морозов иш таштоосу
Морозов иш таштоосу - 1885-ж. 7(17) - январда азыркы Орехово-Зуево текстиль фабрикасындагы жумушчулардын ири кыр көрсөтүүлөрү.
Эмгек акы төмөндөшүнөн жанa штрафтын көбөйүшүнөн чыккан. Ага жумушчу И. А. Моисеенконун жанa В. С. Волковдун жетекчилиги менен 8 миңдей жумушчу катышып, эмгек акыны көбөйтүү, штрафты азайтуу талабын койгон. Иш таштоо куралдуу күч менен басылып, 600дөн ашык жумушчу камалган, 33 жумушчу сотко берилген.
И. Моисеенко 5 жылга, В. Волков 3 жылга түн. губернияга айдалган. Морозов иш таштоосу жанa андан кийинки ири иш таштоолор падыша өкмөтүн 1886-ж. 3-июнда штрафтар жөнүндө закон чыгарууга аргасыз кылган.
Юпитердин шакектери
Юпитердин шакектери – 1979-ж. биринчи жолу автоматтык станция “Вояджер” аркылуу тартылып алынган сүрөт боюнча Юпитердин айланасында ар түрдүү катмардагы үч негизги шакеги бар экендиги аныкталды.
Морозов иш таштоосу
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Юпитердин шакектери
Ал шакектер өтө жука болгондуктан Жер бетиндеги өтө кубаттуу телескоптор аркылуу да көрүүгө мүмкүн эмес. Мындай шакектер автоматтык станциялар аркылуу 1977-ж. Уран планетасынан, 1989-ж. Нептун планетасынан да табылган.
Останкино мунарасы
Останкино мунарасы – Москва шаарында жайгашкан телекөрсөтүү жана радио берүү мунарасы. Бийиктиги – 540 м, дүйнөдө бийиктиги боюнча бешинчи орунда турат. Башкы конструктору – Н. В. Никитин, башкы архитектору – Л. И. Баталов. 1960–67-ж. курулуп, ошол учурда дүйнөдөгү эң бийик имарат болгон. Мунарадан телеканалдардын жана радиостанциялардын программалары берилет. Кароо аянтчалары, концерт жана конференция залдары, «Жетинчи асман» рестораны бар. Метеорологиялык обсерватория да жайгашкан.
Гозенбург (Небраска)
Гозенбург (Небраска) (Gothenburg) — Небраска штатынын Dawson округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3619 киши. Болжолдуу аянты - 6.7 км². FIPS коду — 31-19385.
Вуудланд Парк (Колорадо)
Вуудланд Парк (Колорадо) (Woodland Park) — Колорадо штатынын Тэллер (Teller) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 6 515 киши. Болжолдуу аянты - 14.7 км². FIPS коду — 08-86090.
Куйручук айыл аймагы
Куйручук айыл аймагы ― Кыргызстандын Жумгал районундагы административдик-аймактык бирдик. Куйручук айылынан гана турат.
Улуу түздүктөр
Улуу түздүктөр (Great Plains) – АКШ менен Канаданын аймагында жайгашкан тоо этегиндеги плато. Түндүк Америка Кордильерасын чыгыштан курчап жатат. Уз. 3600 км, туурасы 500-800 км. Түндүк Америка платформасынын кембрийге чейинки кристаллдык фундаментинде түзүлүп, аки таш, кумдук, ошондой эле лёсс сымал кумай топурактуу катмар менен капталган. Чыгыштан батышты карай 500 леден 1700 м бийиктикке чейин көтөрүлөт. Аскалуу тоолордон башталган ири суулар Улуу түздүктөрдү бийик тектирчелер аркылуу өзүнчө супа тоолорго (түндүк бөлүгүндө - Альберт, борбордук бөлүгү - Бийик түздүктөр жана Миссури, түштүгүндө - Эдуардс, Льяно-Эстокадо) бөлөт. Аймактын түштүгүндөгү ЛьяноЭстокадо жана Эдуардс платолоруна рельефтин эолдук терс (борпоң тектерин шамал учуруп кеткен ойдуңдар) жана карст формалары мүнөздүү. Борбордук бөлүгүндө бийиктиги 2207 мге жеткен тоолор калдыгы (Миссури платосундагы Харни-Пик чокусу; Улуу түздүктөрдүн эң бийик жери), чет жакаларында терең жарлар, бедленддер кездешет. Түндүгүндөгү платолор дөбөлүү-мореналык мүнөзгө ээ. Нефть, таш көмүр жана күрөң көмүр, табигый газ, алтын, уран, калий тузу казылып алынат. Климаты континенттик, түндүгүндө мелүүн, түштүгүндө субтропиктик. Январдын орточо температурасы -28°Сдан (түндүк) 12°Сге (түштүк) чейин; июлдуку 13°С жана 28°С. Жылдык жаанчачыны 250-600 мж. Чаңдуу катуу шамалдар жана алаамат торнадолор болуп турат. Дарыяларынын көбү (Миссури, Арканзас ж. б.) Миссисипи д-нын алабына кирет. Түштүктөгү майда суулар Мексика булуңуна куят. Суулары жазында жана жайында ташкындап, ирилери сугатка пайдаланылат. Негизинен талаа өсүмдүгү (грам, бизон чөбү) басымдуу; түндүгүнө токойлуу талаа, түштүгүнө субтропиктик саванна мүнөздүү. Жаныбарларынан койот, ача мүйүз антилопа, сасык кашкулак, чүткөр, кемирүүчүлөр ж. б. кездешет. Токой жана талаа бизондоРУ улуттук парктарда гана сакталып калган. Ири улуттук парктары - Теодор Рузвельт, БэдЛэндс, Уинд-Кейв (АКШ), Вуд-Буффало, ЭлкАйленд (Канада). Улуу түздүктөр- АКШ жана Канаданын негизги а. ч. аймагы. Түндүгүндө жана чыгышында кайрак жана сугат жер дыйканчылыгы, кургакчыл батышында жайытта багылуучу мал чарбасы өнүккөн.
Дитценбах
Дитценбах (Dietzenbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Дармштадт административдик округуна карайт. Оффенбах районуна кирет.
Калкы - 33 186 киши(2013-ж.). . Аянты - 21,67 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 38 001. Мэр — Штефан Гизелер.
Ядро күчтөрү
Ядро күчтөрү – нуклондорду (протон менен нейтрондорду) ядродо бириктирип кармап туруучу күчтөр.
Ядро күчтөрү физикада белгилүү эң интенсивдүү өз ара аракеттешүү менен шартталат. Ядро күчтөрү өтө кыска аралыкка аракет этет, алардын таасир этүү радиусу ~10-13см, (к. Өз ара күчтүү аракеттешүү, атом ядросу).
Деттум
Деттум (Dettum) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Вольфенбюттель районуна кирет.
Калкы - 1184 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 58 009. Муниципалитеттин башчысы — Вилли Дицш.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Талап жана сунуш
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Брюэим
Брюэим (Brüheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Гота районуна кирет.
Калкы - 532 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 67 005. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Эберхард Мөллер.
Кызыл-Жылдыз айыл аймагы
Кызыл-Жылдыз айыл аймагы ― Кыргызстандын Жумгал районундагы административдик-аймактык бирдик. Кызыл-Жылдыз айылынан гана турат.
Кабак тоосу
Кабак тоосу – Ички Теңир-Тоодо. Жумгал жана Миң-Куш (Муң-Куш) тектоникалык ойдуңдарын бөлүп турат. Жумгал районунун аймагында.
Уты-Яга
Уты-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Море-Ю дарыясынын оң жээгинен 80 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 63 км.
Кабак тоосу
Узундугу 40 км, эң жазы жери 16 км. Орточо бийиктиги 3400 м, эң бийик жери 4144 м (Кашка-Суу чокусу). Негизинен гранит-диорит жана гранит интрузия тектеринен турат. Тоодон таш көмүр кени чыгат (Кара-Кече көмур кени). Батышынын капталы тик, зоокалуу, куюлган кум-таштар жаз-күз мезгилдеринде жолду бөгөп, Көкөмерен суусуна чейин түшөт, чыгышы жапыздап ашууга өтөт.
Уты-Яга
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Кабак тоосу
Талаа жана шалбаалуу талаа (2400-2500 м), карагай-бадалдуу шалбаа (2800-2900 м), субальп жана альп шалбаасы жана сейрек бетегелүү талаа (3300-3500 м), андан жогору субнивалдык ландшафттуу. Түндүк-чыгыш капталында (Кара-Кеченин ичинде) карагайлуу токой массивдери кездешет. Жайыт. Кабак суусунун нугуна жакын кен казып алуудан калган уулуу тектердин калдыктары жатат. Экологиялык кырдаалы кооптуу.
Уты-Яга
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Мора (Миннесота)
Мора (Миннесота) (Mora) — Миннесота штатынын Kanabec округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3571 киши. Болжолдуу аянты - 11.0 км². FIPS коду — 27-44044.
Харрисонвилл (Миссури)
Харрисонвилл (Миссури) (Harrisonville) — Миссури штатынын Касс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 22.6 км². FIPS коду — 29-30610.
Калкы
2010-жылы калкы 10,019 киши болгон.
Мариапошинг
Мариапошинг (Mariaposching) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Штраубинг-Боген районуна кирет.
Калкы - 1429 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 19,61 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 78 149. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Треммель.
Остео...
Остео... (гр. osteon – сөөк) – сөөккө, сөөк ткандарына байланыштуу маани туюнткан татаал сөздөрдүн башкы бөлүгү; (мисалы, остеопороз,, остеомиелит).
Хойхельхайм-Франкенталь
Хойхельхайм-Франкенталь (Heuchelheim bei Frankenthal) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Пфальц районуна кирет.
Калкы - 1258 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 38 013. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-үрген Биндер.
Остготтор
Остготтор, остроготтор, грейтунгдар – герман уруусу, готтордун чыгыш бутагы. 3-кылымда Кара деңиздин түндүгүндөгү талааларда, айрымдары Крымда жашаган. 4-кылымдын 2-жарымында Эрманарихтин башчылыгы менен уруу союзун түзүшкөн. Бул союзга остготтордон тышкары башка герман уруулары жана ошондой эле скиф-сармат, славян уруулары да кирген. Аны 375-ж. хунндар талкалаган соң, остготтордун көбү Паннонияга оогон. Теодорихтин башчылыгы менен Одоакрдын аскерлерин талкалап, борбору Равеннада жайгашкан. 493-ж. остготтор өз королдугун түзгөн. Гүлдөп турган мезгилинде анын курамына Италия, Сицилия, Альп тоолорунун этегиндеги аймактар, Далмация, Прованс кирген. Остготтордун көпчүлүгү Түндүк жана Чыгыш Италияга отурукташкан. Остготтордун коомдук түзүлүшүнө римдиктердин социалдык жана мамлекеттик-укуктук институттары чоң таасир тийгизген. Рим ак сөөктөрүнө союздаш болгон Теодорихтин кызы Амаласунта (526–534-ж. башкарган) өлтүрүлгөндөн кийин, Византия императору Юстиниан I 535-ж. Остготторго каршы согуш жарыялаган. Согуштун биринчи баскычында византиялыктардын кол башчысы Велисарий остготторду талкалаган. Остготтордун жаңы королу Тотила (541–552-ж. башкарган) Византияга каршы бардык күчтөрдү топтоп, византиялык аскерлерди бир нече жолу талкалаган. Бирок 554-ж. Тагинанын алдында византиялык кол башчы Нарсес остготтордун аскерлерин талкалап, остготтор королдугу биротоло жоюлган.
Дарбент
Дарбент — Өзбекстан Республикасына карашту Каракалпакстан Республикасынын Нукус районуна карашту айыл.
Талаа фаунасы
Талаа фаунасы - талаада жашоочу жаныбарлар. Евразиянын Талаа фаунасы түрлөрүнүн курамы, кээ бир экологиялык өзгөчөлүгү боюнча чөл фаунасына тектеш, ал эми тиричилик шарты жана ыңгайлануусу боюнча саванна жана пампа фаунасына окшош. Талааны айдоо ж. б. иштерге байланыштуу талаа жаныбарлары азайып кеткен. Европа менен Азиянын Талаа фаунасынын түрлөрү көбүнчө окшош. Сүт эмүүчүлөрдөн - сайгак, жейрен, кош аяк, ач күзөн, корсак, карышкыр, түлкү, арыс чычкан, монгол кум чычканы, даурия кирписи, мадыл (көбүнчө Монголияда), коён ж. б.; куштардан - тоодак, талаа чили, торгой, талаа күйкөсү, булдурук ж. б.; сойлоочулардан- сойлок жылан, талаа кара чаар жыланы, монгол кескеги жана шамалга туруктуу курт-кумурскалар (жаргак канаттуулар, коцуз, чегиртке, кантала ж. б.) мүнөздүү. Евразиянын Талаа фаунасына салыштырганда Америка талаасында (прерий; түрлөр аз. Ага бизон, ача мүйүз антилопа, америка чөөсү, түлкү, шалбаа каракуру, жапайы күрп ж. б. мүнөздүү. Кыргызстанда Талаа фаунасына мүнөздүү суур, чычкан, түлкү, карышкыр, коён, торгой, чил, тоодак, сойлок жылан, курбака ж. б. кездешет.
Оңой менен өлбөгөн
"Оңой менен өлбөгөн" (Die Hard, Крепкий орешек) - 1988-жылы Жон Мактирнан тарткан жана сценарийин Стивен Де Соуза жана Жеб Стүарт жазган америкалык уруш тасмасы. Тасмада Лос-Анжелестеги көк тиреген имараттардын бирине Ханс Грубер башында турган уюшулган кылмыш тобу террорист катары кол салып, Маклейндин аялы Холли (Бонни Беделиа) бар топту барымтага алышат. Бул кылмыш тобунун планына өргүүдөгү Нью-Йорк шаардык полиция департаментинин офицери Жон Маклейн (Брүс Уиллис) бөгөт коюуга аракет кылат.
Тасма Родерик Торптун "Түбөлүктүү эч нерсе жок" аттуу романына негизделген жана 1966-жылы тартылган "Детектив" тасмасынын уландысы болуп эсептелет. Ушул эле аталыштагы тасма 1968-жылы "Детектив" тасмасынын уландысы катары тартылган жана ага Фрэнк Синатра тартылган.
$28 млн бюджет менен тартылган тасма $140 миллиондон ашуун киреше табуу менен киносынчылардын жылуу пикирине татыган. Тасма "Empire" журналынын 2008-жылы өткөргөн бардык мезгилдеги эң мыкты 500 тасма рейтингинде 29-орунду ээлеген. Тасманын ийгилиги дагы 4 уландысын ("Оңой менен өлбөгөн 2", "Өч алуу үчүн оңой менен өлбөгөн", "Эркин жаша же Оңой менен өлбө" жана "Оңой менен өлбөөгө ылайык күн") тартууга түрткү болгон жана видео оюндар, комикстер чыккан.
Сүйүмбаев айыл аймагы
Сүйүмбаев айыл аймагы ― Кыргызстандын Жумгал районундагы административдик-аймактык бирдик. Таш-Дөбө айылынан гана турат.
Гранд Айланд (Небраска)
Гранд Айланд (Небраска) (Grand Island) — Небраска штатынын Hall округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 48520 киши. Болжолдуу аянты - 73.3 км². FIPS коду — 31-19595.
Хэпбурн (Айова)
Хэпбурн (Айова) (Hepburn) — Айова штатынын Пейдж округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.2 км². FIPS коду — 19-35760.
Калкы
2010-жылы калкы 39 киши болгон.
Бигилде (Балтачев району, Башкыртстан)
Бигилде — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Эски Янбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 260 киши. Почта индекси — 452991, ОКАТО коду — 80208834002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Вэйл (Колорадо)
Вэйл (Колорадо) (Vail) — Колорадо штатынын Игл (Eagle) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4 531 киши. Болжолдуу аянты - 11.7 км². FIPS коду — 08-80040.
Талаа тажрыйбасы
Талаа тажрыйбасы - шартка жана өстүрүү технологиясына карата айыл чарба өсүмдүгүнүн түшүмдүүлүгүн, сапатын ж. б. касиетин аныктоо максатында талаа шартында тажрыйба коюу; агрономиялык изилдөөнүн туру. Талаа тажрыйбасы вариантынын санын, кайталанышын, аянтын, тилкенин түрүн жана формасын, участкага жайгашуусун, түшүм эсептоо ыгын белгилеген атайын методикага негизделет. Талаа тажрыйбасынын тыянагы - айыл чарба өндүрүшүнө жаңы агротех. ыкмаларды, сортторду киргизүүнүн негизи. Талаа тажрыйбасы кадимки айыл чарба өндүрүшүнүн шартында жүргүзүлүшү керек. Так тыянак алуу үчүн Талаа тажрыйбасы кеминде 4 жолу кайталанат. Тажрыйба коюлчу жердин рельефи жана топурагы, которуштуруд эгүү, жер семирткич чачуу бардык тилкеде бирдеи болуусу зарыл. Участканын көлөмү тилкенин чоңдугуна, варианттын санына, кайталанышына жараша болот. Тилке көбүнчө чарчы же түз бурчтуу болуп, 56-200 м2ди (кээде 300 м2) ээлейт. Тилкелер бири бирине улана жаигаштырылып, жээктерине жолчолор салынат да, түшүмдү бөлөк-бөлөк жыйноого ыңгайланат. Анда өсүмдүктүн өсүү динамикасы, топурак абалы, аба шарты байкалып турат. Тилкедеги түшүм жадны эсептөө жолу менен аныкталат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Эльзенфельд
Эльзенфельд (Elsenfeld) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Мильтенберг районуна кирет.
Калкы - 8822 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 76 121. Муниципалитеттин башчысы — Маттиас Луксем.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Улуу-Тоо облусу
Улуу-Тоо облусу — Казакстандын борбордук бөлүгүндөгү облус. Климаты кескин континенттик жана өтө кургакчыл. Облустун административдик борбору Жезказган шаары.
Тарыхы
2022-жылдын 16-мартында Казакстан Республикасынын Президенти Касым-Жомарт Токаев парламенттин палаталарынын биргелешкен жыйынында Казакстан элине кайрылуу жолдоп, анда Караганды облусунун жарымынан Улуу-Тоо облусу түзүлөөрүн билдирген .Аймак Казакстан президентинин жарлыгына ылайык 2022-жылдын 8-июнунан баштап түзүлөт. Улуу-Тоо облусунун курамына Жезказган, Каражал жана Сатпаев шаарлары, Жаңыаркин жана Улуу-Тоо райондору кирет.
Административдик бөлүнүш
Облус 2 райондон жана областтык баш ийүүдөгү 3 шаардан (шаар администрацияларынан) турат:
Ядролук Магниттүү Резонанс
Ядролук Магниттүү Резонанс (ЯМР) – ядролук парамагниттүүлүк менен шартталган, заттардын электр-магниттик энергияны тандап жутуу кубулушу.
ЯМР-радио-спектрос-копиялык методдорунун бири. Затка бири бирине перпендикуляр болгон магнит талаалары таасир эткенде ЯМР байкалат. Алардын бири күчтүү туруктуу Но, экинчиси начар радиожыштыктагы Н1 (106–107 Гц) талаалар болушу керек. Кубулуштун резонастык мүнөзү ядролордун кыймыл санынын моменти жана магнит моментине ээ болуу касиеттери менен аныкталат. Мында −ядро спини, ν − гиромагниттик катыш, h − Планк туруктуусу. ЯМР байкалган жыштык: ω=ν/Н0. Протондор үчүн Но=104 Э, ω/2π=42,57 МГц; көпчүлүк ядролор үчүн бул жыштык 1−10 МГц диапазонунда. Резонанстык жутулуунун чоңдугу заттын ядролук магниттелүүсүнүн теңсалмактуулугу менен аныкталат. ЯМР методу атом ядросунун магнит моменттеринин, химиялык реакциялардын механизми менен кинетикасын изилдөөдө колдонулат. ЯМР кубулушун Ф.Блох жана Э.Персель 1946-ж. ачкан. 1952-ж. Нобель сыйлыгы ыйгарылган.
Диддерзе
Диддерзе (Didderse) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Гифхорн районуна кирет.
Калкы - 1336 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 51 041. Муниципалитеттин башчысы — Рандольф Мос.
Фотей
Фотей — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Паханческая губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ост-Индия
Ост-Индия (англ. East Indies, сөзмө-сөз – Чыгыш Индия) – Индиянын, ошондой эле Түштүк-Чыгыш Азиядагы айрым өлкөлөрдүн мурдагы аталышы. 15-кылымдын аягында Х. Колумб ачкан Кариб деңизиндеги аралдарды «Индия» деп жаңылыш эсептешкен европалыктар 16-кылымдын башында Индстандын жээгине жеткенден кийин бул аймакты Вест-Индиядан айырмалаш үчүн Ост-Индия деп атаган.
Боллендорф
Боллендорф (Bollendorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 1634 киши(2013-ж.). . Аянты - 13,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 019. Муниципалитеттин башчысы — Херман Шмиц.
Дицхөльцталь
Дицхөльцталь (Dietzhölztal) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Гиссен административдик округуна карайт. Лан-Дилль районуна кирет.
Калкы - 5952 киши(2013-ж.). . Аянты - 37,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 32 005. Муниципалитеттин башчысы — Штефан Ауранд.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Ядро энергиясы
Ядро энергиясы, атом энергиясы – атом ядросунун ядро реакциялары учурунда бөлүнүп чыгуучу ички энергия.
Ал ядро түзүүчү нуклондордун кыймылы жана өз ара аракеттешүүсү менен байланышкан. Ядро энергиясы ядролук айлануу учурунда өзгөрөт. Ядро энергиясы оор ядролордун уланма реакциясынын натыйжасындагы бөлүнүүсүндө жана жеңил ядролордун термоядролук реакциялары учурунда синтездөөдөн алынат. Кулон барьери болгондуктан, ядролук синтез реакциялары бөлүкчөлөрдүн өтө жогору энергияларында гана, б.а. чөйрөнүн өтө жогору температурасында өнүгө алат. Алар жылдыздардын энергиясынын булактары. Жер шартында эки дейтрондун (бөлүнүп чыккан энергия ~1 МэВ/нуклон) жана дейтрон менен тритондун (бөлүнүп чыккан энергия 3,5 МэВ//нуклон) синтези ишке ашырылган. 235U ажыроо реакцияларында бөлүнүп чыккан Я. э. 0,86 МэВ/нуклон.
Талаа өсүмдүктүүлүгү
Талаа өсүмдүктүүлүгү (боздоң) - кургакчылыкка жана суукка чыдамдуу көп жылдык чөп өсүмдүктүүлүгүнүн тиби. Талаа өсүмдүктүүлүгү Түндүк жарым шардын көн бөлүгүн ээлейт. Акыркы жылдарда талаа жери айдоо аянтына айланган (мисалы, Европада коруктардан башка). Европа жана Азиянын талаасында дан өсүмдүктөрүнөн ак кылкан, коңур баш, тоо сулусу, жылгын, ыраң ж. б. бир жана эки үлүштүү өсүмдүктөр, бадал сы- малдар өсөт. Талаа өсүмдүктүүлүгү жаанчыл мезгилге жана кургакчылыкка байланыштуу өзгөрүлүп турат. Талаа өсүмдүктүүлүгү Евразиянын көп бөлүгүн ээлеп, негизинен 3 типке: кадимки Талаа өсүмдүктүүлүгү (дан жана ар кандай чоп өсүмдүктөрү), шалбаалуу Талаа өсүмдүктүүлүгү (ар кандай чөп өсүмдүктөрү жана мамык чөп) жана чөлдүү Талаа өсүмдүктүүлүгү (дан өсүмдүктөрү жана ксерофиттер) болуп бөлүнөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Грант (Небраска)
Грант (Небраска) (Grant) — Небраска штатынын Perkins округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1225 киши. Болжолдуу аянты - 1.9 км². FIPS коду — 31-19910.
Зеетен
Зеетен (Seethen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Калкы - 166 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 10,00 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 485. Муниципалитеттин башчысы — Геральд Адлер.
Морган (Миннесота)
Морган (Миннесота) (Morgan) — Миннесота штатынын Redwood округуна караган АКШ шаары.
Чоң-Дөбө айыл аймагы
Чоң-Дөбө айыл аймагы ― Кыргызстандын Жумгал районундагы административдик-аймактык бирдик. Чоң-Дөбө айылынан гана турат.
Хантэй (Миссури)
Хантэй (Миссури) (Huntleigh) — Миссури штатынын Сент-Луис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.6 км². FIPS коду — 29-33850.
Калкы
2010-жылы калкы 334 киши болгон.
Келип көр
"Келип көр" (Come and See, Иди и смотри) - тасмасы 1985-жылы Элем Климов тарабынан тартылган Совет учурундагы согуштук драмалык тасма. Тасма фашисттик Германия Беларусияны басып алган кезин баяндайт. Алексей Кравченко жана Ольга Миронова башкы каармандар Флория жана Глашанын ролун жаратышкан. Климов жана Алес Адамович жазган сценарий 8 жыл бекитилишин күткөн. Акыры Экинчи Дүйнөлүк Согуштагы СССР жеңишинин 40 жылдык мааракесинин урматына өндүрүлгөн. Тасманы Советтер Союзунда эле 28 900 000 адам көрүп, эң көп көрүлгөн тасмага айланган. Тасма 58-Оскар сыйлыгынын "Эң мыкты чет тилдеги тасма" наамына көрсөтүлгөн, бирок талапкерлиги кабыл алынган эмес.
Хойцерт
Хойцерт (Heuzert) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 133 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 240. Муниципалитеттин башчысы — Бертольд Шмидт.
Жаңы султангүл (Балтачев району, Башкыртстан)
Жаңы султангүл — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Эски Янбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 8 киши. Почта индекси — 452991, ОКАТО коду — 80208834003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Жумгал айыл аймагы
Жумгал айыл аймагы ― Кыргызстандын Жумгал районундагы административдик-аймактык бирдик. Жумгал, Лама айылдарынан турат. Административдик борбору ― Жумгал айылы.
Москаленко, Кирилл Семёнович
Москаленко, Кирилл Семёнович (28. 4(11. 5). 1902-ж. т., Донецкий обл., Красноармейский району, Гришин кыш.) — сов. аскер начальниги, Советтер Союзунун Маршалы (1955), эки жолу Советтер Союзунун Баатыры (1943, 1978),ЧССР Баатыры (1969). 1926-жылдан КПСС мүчөсү.
1918—20-ж. Гражд. согушка катышкан. Украинанын бириккен Кызыл командирлер окуу жайын (1922), Жумушчу-Дыйкан Кы­зыл Армиясынын курсун (1928), Ф. Э. Дзержинский атн. Артилл. академиянын жог. комсостав факультетин (1939) бүткөн. Совет-финн согушунда (1939—40) аткычтар дивизиясынын, 1940-ж. корпус артиллериясынын на­чальниги, танкага каршы бригаданын командири.
Ганнисон (Колорадо)
Ганнисон (Колорадо) (Gunnison) — Колорадо штатынын Гуннисон (Gunnison) округуна караган АКШ шаары.
Москаленко, Кирилл Семёнович
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Ганнисон (Колорадо)
Калкы - 5 854 киши. Болжолдуу аянты - 8.3 км². FIPS коду — 08-33640.
Чардан (Айова)
Чардан (Айова) (Churdan) — Айова штатынын Грин округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 5.5 км². FIPS коду — 19-13350.
Калкы
2010-жылы калкы 418 киши болгон.
Остракизм
Остракизм (гр. оstrakismos, ostrakon – карапа сыныгы) – б. з. ч. 6–5-кылымда Грекиянын Афины, Аргос, Сиракузы ж. б. шаарында мамлекет жана эл үчүн коркунучтуу деп эсептелген жарандардын карапа сыныгына жазылышы. Мындай адамдар менчигинен жана жарандык укуктарынан ажырап, элдик чогулуштун чечими боюнча 10 күндүн ичинде 10 жылга аймактан куулган. Б. з. ч. 508-ж. Клисфен тарабынан киргизилип, б. з. ч. 417-ж. жоюлган. Афиныда жүргүзүлгөн археологиялык казууларда табылган карапа сыныктарында Аристид, Фемистокл, Дамон (Периклдин мугалими) ж. б-дын чегилген ысымдары кездешкен.
Марквартштайн
Марквартштайн (Marquartstein) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Траунштайн районуна кирет.
Калкы - 3226 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 89 129. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Дөгерль.
Острий Ирина Александровна
Острий Ирина Александровна (7. 7. 1950-ж. туулган, Украина, Киев) – спортчу (шахмат), СССР спортунун чебери (1979). Киев политехника интун бүтүргөн. Информациялык-ченөөчү техника боюнча инженер. Бишкек шаарында 1979-жылдан тартып жашайт. 1982-жылдан Эл аралык шахмат боюнча федерациянын чебери. КРдин шахмат боюнча 10 жолку чемпиону. Эл аралык көп мелдештердин катышуучусу жана республикалык тандалма команданын мүчөсү. Шахмат боюнча олимпиялык оюндардын үч жолку катышуучусу.
Хабисова-Яга
Хабисова-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Хайпудырская губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Харвуд (Миссури)
Харвуд (Миссури) (Harwood) — Миссури штатынын Vernon округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 90 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 29-30862.
Москва кеңешмелери
Москва кеңешмелери (1941, 1943, 1945) СССР, АКШ жанa Улуу Британия өкүлдөрүнүн экинчи дүйнөлүк согушту жүргүзүүнүн, согуштан соңку тынчтыкты жөнгө салуупун кээ бир маселелери боюнча өткөрүлгөн.
Биринчи кеңешмеде (1941, 29-сент.— 1-окт.) АКШ менен Улуу Британия 1941-ж. 1-окт.— 1942-ж. 30-июнь аралыгында СССРге ай сайын 400 само­лёт, 500 танк ж. б. курал-жарак, ма­териал жиберүүгө, ал эми СССР болсо берки эки өлкөнүн согуш өндүрүшү үчүн сырьё берип турууга милдеттенген. Экинчи кеңешмеде (1943, 19—30-окт.) согуш мөөнөтүн кыскартуу чаралары жөнүндөгү маселе каралып, эң маанилүү үч документ («Жалпы коопсуздук жөнүндөгү ма­селе боюнча төрт мамлекеттин декларациясы», «Италия жөнүндөгү декла­рация» жанa «Австрия жөнүндөгү дек­ларация») кабыл алынган. Үчүнчү кеңешмеде (1945, 16—26-дек.).
Европа жанa Ы. Чыгышта согуштан кийин тынчтык орнотуу маселелери каралган. Италия. Румыния, Болга­рия, Венгрия жанa Финляндия менен тынчтык келишимин түзүү шарты макулдатылган. Ы. Чыгыш комиссиясынын жанa Япония үчүн Союздук советин жанa Убактылуу корей демокр. өкмөтүн түзүү чечилген. Совет өкмөтү менен дипломатиялык мамиле түзгөн Ру­мыния жанa Болгария мамлекеттерин АКШ, Улуу Британия тааныган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Талаа коргоо токоюн өстүрүү
Талаа коргоо токоюн өстүрүү - которуштуруп эгүү талаасынын чегине токой тигүү. Коргоочу токой өстүрүү системасына кирип, агро токой мелиорациясынын негизин түзөт. Токой топуракты эрозиядан сактап, суу, температуpa жана азыктандыруу режимин жакшыртат. Шамалдын ылдамдыгын басаңдатып, талаага карды кобуроок топтоп, топурактын курдуулугун арттырат. Кургакчыл жердин климат жана гидрол. шартын жакшыртып, аптапты азайтат, айыл чарба өсүмдүгүнүн түшүмүн көбөйтөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Кирнэй (Небраска)
Кирнэй (Небраска) (Kearney) — Небраска штатынын Buffalo округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 30787 киши. Болжолдуу аянты - 29.0 км². FIPS коду — 31-25055.
Дорнбург
Дорнбург (Dornburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Гиссен административдик округуна карайт. Лимбург-Вайльбург районуна кирет.
Калкы - 8406 киши(2013-ж.). . Аянты - 33,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 33 004. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Хильберт.
Диккель
Диккель (Dickel) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Дипхольц районуна кирет.
Калкы - 498 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 51 011. Муниципалитеттин башчысы — Хайнрих Гөдке.
«Кабар» улуттук маалымат агенттиги
«Кабар» улуттук маалымат агенттиги – Кыргыз Республикасынын мамлекеттик маалымат органы.
КП(б) Кыргыз обкомунун 1937-жылдын 17-январындагы токтомуна ылайык Кыргыз ССР ЭКС ошол эле жылдын 28-январында «ТАССтын Кыргыз телеграф агентствосун уюштуруу жөнүндө» чечим кабыл алган. Кыргыз телеграф агенттиги өз ишинде ТАССка тиешелүү негизги милдеттерди жетекчиликке алган. Республиканын саясий, экономикалыкжана маданий турмушун, коомдук уюмдардын чечимдерин, иш-аракеттерин, эл чарба пландарынын аткарылышын, илим-техниканын өнүгүшүн, маданият жаңылыктарын, ошондой эле Совет мамлекетинин ички жана тышкы саясатын ж. б. окуяларды кабарлап турган. Бюллетень, маалымат, фотосүрөттөрдү жыйноо жана таратуу максатында өзүнүн байланыш каражаттары менен жабдууларын, ошондой эле Кыргыз ССР Байланыш министрлигинин радио, телетайп, факс каналдарын пайдаланган. 115 өлкөнүн миңден ашуун агенттиктери, маалымат министрликтери, басма сөз, телекөрсөтүү жана радиоуктуруу компаниялары КырТАГдын абоненттери болгон. Жылына 800 басма табактан ашуун республикалыкжана чет өлкөлүк маалыматтар кыргыз тилине которулуп тургандыктан, агенттик республикадагы котормо ишинин да борборуна айланган. 1992-ж. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому менен Кыргыз Телеграф агенттиги мамлекеттик «Кыргызкабар» маалымат агенттиги болуп кайрадан түзүлгөн. 1995-ж. улуттук «Кабар» маалымат агенттиги аталган. Иш-аракеттерине олуттуу өзгөртүүлөр киргизилген. Эл аралык маалыматка өз алдынча чыгууга, чет өлкөлөр менен байланыштарды күчөтүүгө мүмкүнчүлүк берилген. Мекеменин материалдык-техникалык базасын чыңдоого 1996-ж. ЮНЕСКОнун көрсөткөн техникалык жардамынын натыйжасында Кыргызстанда биринчи болуп Интернет тармагын өрчүтүүгө көңүл бурулуп, биринчилерден болуп интернетке оперативдүү маалыматты кыргыз тилинде чыгарган. 1999-ж. Ош шаарында филиалы ачылып, өлкөнүн түштүгүнөн маалымат алып туруу мүмкүячүлүгүнө ээ болгон. Маалымат талдоо бөлүмү материалдарды иргеп, Интернетке чыгарып, экономикалык, саясий кабарларды, чет өлкөлүк жаңылыктарды, ошондой эле Борбордук Азия өлкөлөрүндөгү окуялардын күндөлүк баяндамаларын жарыялайт. Маалыматтар күн сайын кыргыз, орус, түрк, англис тилдеринде чыгарылат. «Кабар» агенттигинин архивинде 50 миңден ашык сүрөт (негативдер) сакталып турат. 1997-жылдан британиялык «Рейтер» маалымат агенттиги «Кабар» агенттигименен кызматташып, спутник байланышы аркылуу күн сайын 200дөн ашык фотосүрөт жана тексттик маалымат берип турат. 1998-жылдан Кытайдын «Синьхуа» маалымат агенттиги англис, орус жана кытай тилдериндеги 300дөн ашуун тексттик маалымат менен камсыз кылат. Россия, Казакстан, Өзбекстан, Тажикстандын мамлекеттик агентчиликтерименен да туруктуу өз ара маалымат алмашуу жүргүзөт. «Кабар» агенттиги Ислам мамлекеттеринин экономикалык кызматташтык агенттиктери уюмунун, Тынч Океан регионунун жана Азия өлкөлөрүнүн улуттук агенттиктери уюмунун мүчөсү.
Жетекчилери: М. В. Морозов (1937-42), Н. В. Казанский (1942-49), Е. С. Янчик (1949-52), И. Е. Смирнов (1952-58), А. Ю. Сопиев (1958-72), Т. Иманалиев (1972-86), С. Усупов (1986-92), А. Рыскулов (1992-95), А. Романов (1995-98), К. А. Таабалдиев (1998-2007), Н. Момунов (2006-08), Н. А. Идинов (2008-10), Ж. Ш. Турдукожоев (2010-жылдан).
Бонгард
Бонгард (Bongard) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вульканайфель районуна кирет.
Хоквайлер
Хоквайлер (Hockweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Трир-Саарбург районуна кирет.
Калкы - 300 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,08 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 35 048. Муниципалитеттин башчысы — Гертруд Кисман.
Москва көтөрүлүшү
Москва көтөрүлүшү (1547) - Русь мамлекетиндеги феодалдарга карты шаардык көтөрүлүш.
Боярлар башкарып турган кезде күчөгөн феод, эзүү туудурган таптык карама-каршылыктын курчушунан улам чыккан. 1547-ж. 21-июнда Москвадагы чоң өрт салыктан айрыкча жапа чеккендердин толкундоосун күчөткөн. Падыша Иван IV Воробьёв айылына жашынып аман калган.
Козголоңчулар эзүүнү күчөткөн князь Ю. В. Глинскийди өлтүрүп, боярлардын үй- мүлкүн талаган. 29-июнда куралданган козголоцчулар Воробьёв кышына барып, Глинскийлердин тирүү калгандарын берүү, өлтүрүү жагын падышадан талап кылып, сүйлөшүүлөрдөн кийин Москвага кайтышкан. Өкмөт козголоңчулардын бир даарын кырган, калган козголоңчулар Москвадан качып кутулган. Москва көтөрүлүшү басылганы менен башка шаар, райондорго да таасир тийгизген. Көтөрүлүштүн натыйжасында Глинскийлердин өкмөтү кулаган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Эльферсхаузен
Калкы - 2873 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 34,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 72 121. Муниципалитеттин башчысы — Лудвиг Неб.
Көк-Ой айыл аймагы
Кыргызстандагы административдик-аймактык бирдиктер:
Көк-Ой айыл аймагы ― Талас районундагы административдик-аймактык бирдик.
Жаңы янба (Балтачев району, Башкыртстан)
Жаңы янба — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Эски Янбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 8 киши. Почта индекси — 452992, ОКАТО коду — 80208834004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Москва көтөрүлүшү (1648)
Москва көтөрүлүшү (1648), «Туз козголоңу» — Москванын чет жакасында жашаган орто жана жарды катмарлардын, Москванын өзүндө турган кол өнөрчүлөрдүн, стрелецтердин жана ак сарай кызматкерлеринин ири кыймылы.