cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юткевич Сергей Иосифович
Юткевич Сергей Иосифович (15 (28). 12.1904, Петербург - 23. 4. 1985, Москва) - совет кинорежиссёру, сүрөтчү, искусство таануу илимдин доктору (1941), проф. (1940). РСФСРдин эл артисти (1957), СССРдин эл артисти (1962), Социалисттик Эмгекке Баатыры (1974), 1921-23-ж. Москвадагы мамлекеттик жогорку режиссёрдук өнөрканаларда (жетекчиси В. Э. Мейерхольд) жана Жогорку көркөм техникалык өнөрканада (ВХУТЕМАСта) билим алган. Юткевич театр режиссёру жана сүрөтчүсү катары да белгилүү. 1929-38-ж. Бүткүл союздук мамлекеттик кинематография институтунда (ВГИК) педагог, 193646-ж. Ички иштер эл комиссариатында (НКВД) ыр-бий ансамблинин башкы режиссёру болуп эмгектенген. Фильмдери: «Кружева» (1928), «Мылтыкчан киши» (1938), «Яков Свердлов» (1940), «Отелло» (1956, Шекспирдин трагедиясы боюнча), «Ленин жөнүндө ангеме» (1958) ж. б. СССР мамлекеттик сыйл. лауреаты (1941, 1947, 1967, 1983). Үч Ленин, Октябрь революциясы, Эмгек Кызыл Туу, Эл достугу ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Калхаун Сити (Миссисипи)
Калхаун Сити (Миссисипи) (Calhoun City) — Миссисипи штатынын Calhoun округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1872 киши. Болжолдуу аянты - 6.2 км². FIPS коду — 28-10580.
Джоунсвилл
Джоунсвилл (Jonesville) — Мичиган штатынын Hillsdale округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2337 киши. Болжолдуу аянты - 7.1 км². FIPS коду — 26-41920.
Асаналиев Талант
Асаналиев Талант (11. 10. 1073-ж. туулган, Суусамыр кыштагы) - төкмө акын, запастагы моряк. Орто мектепти аяктагандан кийин, 1991-93-жылдары Түндүк деңиз флотунда Советтик Армиянын катарында кызмат өтөгөн. Армиядан кийин механизатор-айдоочу болгон.
Атасы Кабыл комузду жакшы чертип, жамактап да ырдаган. Атасынан таасирленип комуз чертип, терме үйрөнгөн.
Айылдагы өздүк көркөм чыгармачылыгынын активдүү катышуучусу жана ошондой эле конкурстарга да катышкан. Ал эми райондо, облуста өткөрүлгөн айтыштарга устаты, акын Абдиев Ташкенбай менен барып жүргөн.
Кыргыз Республикасы эгемендүүлүккө ээ болгондон кийин өткөрүлүп келе жаткан төкмө акын акындардын айтышына жыл сайын катышып келет. Учурда Суусамыр кыштагында маданият үйүн жетектейт.
Диктатура
Диктатура(лат. dictatura – чексиз бийлик) – мамлекетте бийликти демократиялык эмес жол менен ишке ашыруу. Диктатура байыркы Римде чексиз укук же диктатор бийликти башкарган мезгилинде пайда болгон. Диктатурада бийлик бир кишинин – диктатордун, же бир нече кишинин колуна топтолуп, мамлекет бийликтин институтары тарабынан чектелбейт жана саясат куралдуу зомбулук, террор жолу менен жүргүзүлөт. Бул учурда диктатура диктатордук бийликтин чексиздиги, көзөмөлдөнбөстүгү менен башмыйзамда жарыяланган демократиялык укуктарга, эркиндиктерге каршы келип, өкүлдүк органдардын укуктарын чектөө жана башкалар менен мүнөздөлөт.
Тарыхта диктатордук режимдин орнотулушу саясий күрөштөрдүн кескин күчөшү, социалдык-экономикалык кризистердин курчушу, башкаруучу режимдин социалдык базасы тарыган же бийликке күч менен келген мезгилине туура келет. Мисалы: Испаниядагы Франко диктатура, Германиядагы фашисттик диктатура.
Диктатура бийлик жүргүзүүнүн жолу катары демократиялык режимдин альтернативасы болуп саналат. Диктатура авторитардык, тоталитардык, согуштук жана реакциячылык ж. б. бөлүнөт.
Апакаева Гүлай Мамыровна
Апакаева Гүлай Мамыровна (28. 2. 1952, Суусамыр кыштагы - 2007, ошол эле жер) - эл агартуунун алдыңкы мугалими.
Диктатура
Диктатура түшүнүгү марксизмде өзгөчө аныктамага ээ болгон. Ал боюнча, ар кандай мамлекет белгилүү таптын диктатурасы болот, үстөмдүк кылуучу тап өз бийлигин күч менен ишке ашырат, ал эч нерсе менен чектелбей турган эч кандай мыйзамдар, абсолюттук эч кандай эрежелер менен кысым жасалбай турган, тикеден-тике зордукка сүйөнүүчү бийлик дегенден башканы билбейт.
Апакаева Гүлай Мамыровна
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Диктатура
Буржуазиялык коомдо мамлекеттер ар түрдүү болгону менен алардын маңызы бир, акыры сөзсүз буржуазиянын диктатурасы болуп эсептелет.
Капитализмден социализмге өтүүдө пролетариаттын диктатурасы башка айтканда эзүүчү азчылыктын үстүнөн эмгекчил көпчүлүктүн диктатурасы зарыл, ал диктатура социализмди куруунун куралы болот дешкен. Бул идеянын утопия жана коркунучтуу экендигин тарых далилдеди. Иш жүзүндө өзүн пролетариаттын диктатурасы деп атаган өлкөлөрдүн биринде да мындай болгон жок, тескерисинче, жол башчынын, жогорку партиялык-мамлекеттик жетекчиликтин, жалпысынан номенклатуралык катмардын гана диктатурасы болуп калды.
Пролетариаттын диктатурасы идеясы коммунисттик режимге каршыларга жана башкача ойлогондорго каршы репрессия иштемин аткарган. Азыркы мезгилде, өзгөчө коммунисттик режим кулагандан кийин, дүйнөдөгү диктатурадын саны кескин кыскарды.
Пайдаланылган адабиятттар:
Булак 1: Кыргыз Инфо Булак 2: Биздин
Виттенхаген
Виттенхаген (Wittenhagen) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк Төмөнкү Померания районуна кирет.
Калкы - 1209 киши(2013-ж.). . Аянты - 46,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 57 093. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Вайсбродт.
Кудаяров Дүйшө
Кудаяров Дүйшө (26. 4. 1939-жылы туулган, Ош облусу, Кара-Суу району) — медицина илимдеринин доктору (1981), профессор (1984). Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын академиги (2000). Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (1992). Кыргыз Республикасынын илимге эмгек сиңирген ишмери (1995). КММИни бүтүргөн (1962). Кыргыз акушердик жана педиатрия ИИИде улук илимий кызматкер, бөлүм башчы, директордун орун басары жана 1992—2004-жылдары директору, 1988-жылдан КММИде кафедра башчысы болуп иштеген. 2007-жылдан Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын вице-президенти. Педиатрия боюнча адис. Көптөгөн эл аралык педиатрлар коомунун жана ассоциацияларынын мүчөсү. Түрк тилдүү өлкөлөрдүн педиатрлар ассоциациясынын 1-президенти (Түркияда шайланган). 220дан ашык илимий эмгеги, анын ичинде, 13 монография, 36 окуу куралы жана методикалык колдонмо, 5 ойлоп табуусу бар. III даражадагы «Манас», Элдердин достугу ордендери жана медалдар менен сыйланган. Эмгектери: Физиологические особенности крови новорожденных детей. Ф., 1983; Принципы индивидуализации кортикостероидной терапии у детей. Ф., 1986; Гематологическая оценка адаптационных возможностей организма человека. Б., 1993; Внутритробные инфекции у новорожденных детей (окуу курал). Б., 1995.
Вуте (эл)
Вуте (вуте, вутере, буте, бабуте, мфуте) — Камерунда, Санага дарыясынын жогорку агымында жашаган эл. Вуте эли вуте, вава, галим, суга субэтникалык топторуна бөлүнөт. Жалпы саны 40 миң адам.
Тил
Бенуэ-конго тилдеринин курамына кирген вуте тилинде сүйлөшөт.
Дин
Көпчүлүк мусулмандар (сүннөттөр).
Кийим
Салттуу кийимдер — белдемчилер, зер буюмдар.
Негизги азыгы – ботколор, жашылча, сүт.
Чарбалык иштер
Салттуу кесиптери — малчылык (зебу) жана кол менен иштетилген жер чарба (таруу, ямс, таро, сорго).
Кол өнөрчүлүк
Коом
Маданият
Элдик оозеки чыгармачылык өнүккөн: уламыштар, жомоктор, ырлар, макал-лакаптар.
Дөршайд
Дөршайд (Dörscheid) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Викторовка (Благовар району)
Викторовка — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Алексеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 223 киши. Почта индекси — 452746, ОКАТО коду — 80214804003.
Якуб Ганецкий
Ганецкий, Якуб (Фюрстенберг Яков Станиславович) (15. 3. 1879—26. 11. 1937)—поляк жанаa орус рев-ячыл кыймылынын ишмери, сов. мамлекеттик ишмер.
Дөршайд
Калкы - 407 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 41 031. Муниципалитеттин башчысы — Дональд Томас.
Якуб Ганецкий
Варшава жумушчуларынын 1905-жылкы революциялык көтөрүлүшүнүн жетекчилеринин би­рж РСДРПнин 5-съездпнде (1907) сыртынан БКга мүчөлүккө шайланган. Бир канча жолу камакка алынып, сүргүнгө айдалган. 1912-ж. Базелде өткөн Эл аралык соц. конгресске, 1913-ж. большевиктердин Поронинде өткөн кенешмесине катышкан. 1914-ж. В. И. Ленинди Австрия түрмөсүнөн бошотууга көмөктөшкөн. 1917-ж. В. И. Лениндин эмиграциядан кайтышын уюштурууга иштиктүү ка­тышкан. 1917-ж. РСДРП (б) БКяын Чет элдик Бюросунун мүчөсү. Окт. рев-ясынан кийин комиссар ж-a Эл­дик баиктын башкаруучусу. 1935-жылдан СССР Рев-я музейинин директо­ру. В. И. Ленин жөнүндөгү эскерүүлөрдүн автору.
Балыкты суу көлдөрү
Балыкты суу көлдөрү — Талас Алатоосунун түш. капталындагы аты окшош өзөндүн алабында жайгашкан үч көл (экөө чакан, бирөө чоң).
Чоңунун уз. 400 м, туурасы 200 м. Деңиз деңг. 3620 м бийиктикте, аянты 0,07 км2. Суусунун көлөмү 0,41 млн м3. Тереңд. 14 м. Көл эриген кар ж-а капталдардан агып түшкөн жыбыт суулары м-н толукталып турат. Түсү көгүш-жашыл, тунуктугу 4 м. Кышында тоңот. Чанагы мөңгүнүн аракетинен пайда болгон.
Теспе
Теспе (Tespe) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Харбург районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Секвестр
Секвестр (лат. sequestro  – тышкары койом, бөлөм) – 1) жарандык укуктагы талаш буюмзаты болуп саналган буюмдарды сактоо. КР жарандык мыйзамдарына ылайык, буюмга карата укук талашы чыккан эки же андан көп жактардын С. жөнүндөгү келишим боюнча сот чечими же талашып жаткан жактардын өзара макулдашуусу (келишим С-ри) аркылуу алардын бирине өткөрүп берүү милдеттенмесин алган үчүнчү бир жакка тапшырылат. 2 же андан көп жактын ортосунда талаш туудурган буюм сот чечими боюнча С. тартибинде сактоого берилиши мүмкүн. Эгер С. белгиленген келишимде же сот чечиминде башкача каралбаса, С. тартибинде буюмду сактай турган жак талашып жаткан жактардын эсебинен сыйакы алууга акылуу; 2) бюджеттик укуктагы бюджетти аткарууда белгиленген бюджет таңсыктыгы жогорулатылган, болбосо киреше булактарынан түшүүлөр кыскарып, анын натыйжасында бюджетте каралган ишчараларды каржылоого мүмкүн болбой калган учурларда киргизилүүчү атайын механизм. С. механизми учурдагы каржы жылынын калган мезгилинин аралыгында баардык бюджет статьялары боюнча ай сайын мамлекеттик чыгымдарды 5, 10 пайызга теңдештик төмөндөтүү менен белгиленет.
Одри Тоту
Одри Жүстин Тоту (Audrey Tautou;французча айтылышы: [o.dʁɛ to.tu] (угуу) 1976-жылы 9-августта туулган) — франциялык актриса жана модель болуп эсептелет. 17 жашында агент менен кол коюп 18 жаш курагында телеберүүдө дебют кылган. Ага улай эле 1999-жылы "Чолпон сулуулук салону" (англ. Venus Beauty Institute) тасмасында алгачкы актердук дебютун жасап, киносынчылардын оң баасына татыган жана "Сезардын" "Көптү үмүттөндүргөн актриса" сыйлыгын жеңип алган. Андан кийин "Жеңил ойлуу" (фр. Le Libertin, 1990) жана "Кокустуктар" (англ. Happenstance, 2000) тасмаларында тартылган.
Тоту 2001-жылы жарык көргөн "Амели" (англ. Amelie) тасмасында башкы каармандын образын ачып берген. Ал киносынчылардын алкоосуна ээ болуп, кассалык жыйымдар боюнча ийгилик жаратуу менен эл аралык деңгээлде таанымал боло алган. "Амели" Европа кинотасма сыйлыгынын "Эң мыкты тасма" наамын уткан. Андан сырткары төрт "Сезар" сыйлыгын ("Эң мыкты тасма" жана "Эң мыкты режиссер"), эки "BAFTA" сыйлыгын ("Эң мыкты сценарий") жеңген жана "Оскар" сыйлыгынын беш наамына талапкерлиги көрсөтүлгөн.
Кудымкар
Кудымкар — Коми-Пермяк автономия округунун жана Кудымкар районунун администрациялык борбору. Россиядагы шаар. Иньва дарыясы Кува дарыясына куя бериште, Менделеев темир жол станциясынан 104 км аралыкта жайгашкан. Калкы 31,0 миң (2009). Жолдор тоому. Алгач 1579-жылдан эскерилет. 1938-жылдан шаар. Храмдар, жыгач үйлөр сакталган. Токой тилүү, металл иштетүү, тамак-аш, жеңил өнөр жай ишканалары, ремонт-механика заводу иштейт. Институт, университеттин филиалдары, китепканалар, драма театр, край таануу музейи бар.
Одри Тоту
Андан бери Тоту ар түрдүү жанрдагы тасмаларда, анын ичинде "Кир жакшынакай нерселер" (англ. Dirty Pretty Things) жана "Да Винчинин коду" (Da Vinci Code) жана "Баа жеткис" (Priceless) кинофильмдеринде тартылган. Ал көптөгөн ролдору, анын ичинде "Узак убадалашуу" (англ. A Very Long Engagement) жана "Шанелге чейнки Коко" (фр. Coco avant Chanel, 2009) тасмаларындагы образдары үчүн киносынчылардын оң баасын алган. Ал "Башкы каармандын ролундагы эң мыкты актриса" номинациясы боюнча "Сезар" сыйлыгына үч жолу жана "Бафта" сыйлыгына эки жолу көрсөтүлгөн. Ал тарыхта 2004-жылдын июнь айында "Кинематография искусствосу жана илимдери академиясына" чакырылган сейрек гана француз актерлордун бири.
Тоту "Chanel", "Montblanc", "L'Oréal" жана башка көптөгөн компаниялар үчүн модель болуп берген. Ал бир нече кайрымдуулук иштерди колдоп келет.
Хакенштедт
Калкы - 577 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 17,08 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 265. Муниципалитеттин башчысы — Мартин Арнольд.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Андарбеков Жээнбек
Андарбеков Жээнбек (7. 11. 1952-ж. туулган, Жайыл району, Ак-Башат кыштагы) - техника илимдеринин кандидаты (1986), доцент, 1971-73-жылдары Советтик Армиянын катарында кызмат өтөгөн.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Сексуалдык мүнөздөгү аракеттерге мажбурлоо
Сексуалдык мүнөздөгү аракеттерге мажбурлоо – инсандын жыныстык колтийбестигине жана укуктук эркиндигине каршы кылмыш, ал адамды коркутуп-үркүтүү, мүлкүн жок кылуу, зыянга учуратуу, тартып алуу коркунучу алдында, же жабырлануучунун материалдык же башка көзкарандылыгын пайдалануу менен бачабыздыкка, жалап-жуктоого, же сексуалдык мүнөздөгү башка аракеттерге мажбурлоону билдирет.
Ратланд (Массачусетс)
Ратланд (Массачусетс) (Rutland) — Массачусетс штатынын Уорчестер (Worcester) округуна караган АКШ шаары.
Шоулэс (Небраска)
Шоулэс (Небраска) (Sholes) — Небраска штатынын Wayne округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 24 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 31-45190.
Кантон (Миссисипи)
Кантон (Миссисипи) (Canton) — Миссисипи штатынын Мэдисон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 12911 киши. Болжолдуу аянты - 48.5 км². FIPS коду — 28-11100.
Винтербах (Ремсталь)
Винтербах (Ремсталь) (Winterbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Штутгарт административдик округуна карайт. Ремс-Мур районуна кирет.
Калкы - 7678 киши(2013-ж.). . Аянты - 17,10 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 19 086. Мэр — Альбрехт Ульрих.
Хардвик (Миннесота)
Хардвик (Миннесота) (Hardwick) — Миннесота штатынын Rock округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 198 киши. Болжолдуу аянты - 4.5 км². FIPS коду — 27-27116.
Тетраэдрит
Тетраэдрит (грекче tetra – төрт жана hedra – кыр) – минерал, сурьма, жез жана темирдин татаал сульфиди, (Cu,Fe)12Sb4S13. Кошундулары Fe, Ag, Hg, Zn, Co, Ni, Pb, Zn. Курамына жараша төмөнкүдөй түрлөрү бар: фрейбергит (Ag 17% ке чейин), швацит (Hg 20% ке чейин), зандбергерит (Zn 7%ке чейин), ферротетраэдрит (Fe 4- 5%), фригидит (Ni 7% ке чейин), голдфилдит (Те жана Аи көп). Өңү боздон карага чейинкилери кездешет, жашыл темгилдери бар. Жаны сынган жери металлдай жылтырайт, калган жери күңүрт. Тунук эмес, катуулугу 3,5-4, тыгыздыгы 4,6-5,2 г/см3, морт. Температурасы төмөн жана орточо келген гидротермде пайда болуп, алтын жа жез кен таштарында, полиметалл, ошондой эле калай, сурьма-сымап кендеринде көп кездешет. Жездин жана кошунду металлдардын кен ташы болуп саналат. Кыргызстанда Айдаркен (Хайдаркен) кенинде кездешет.
Кежело Эрнест Францевич
Кежело Эрнест Францевич (1890, Австрия-Венгрия, Кутенберг — 1934) — Орто Азияда совет бийлигин орнотууга жигердүү катышкандардын бири. 1-дүйнөлүк согушта өз ыктыяры менен орус армиясынын колуна түшүп (1914), чех корпусуна кошулуп, алардын арасында революциячыл үгүт иштерин жүргүзгөн. 1918—19-жылдары чет өлкөлүк коммунисттер комитетинин Кокондогу төрагасы, «3-Интернационал» атындагы аскер бирикмесинин, өз алдынча ферганалык атчандар бригадасынын командири. 1920—21-жылдары басмачылар жана Бухара эмиринин аскери менен салгылашууларга жетекчилик кылган. 1921—23-жылдары Өзгөн—Алай аймагында атайын кызмат аткарган 1-ферганалык атчандар полкун жана айрым бөлүктөрдү башкарган. 1924-жылдан СССР революциячыл Аскер советинде, Бүткүл россиялык Эл чарба советинде жооптуу кызматтарды аткарган.
Сооронбай Жээнбеков
Жээнбеков Сооронбай Шарипович (16-ноябрь, 1958, Кара-Кулжа айылы, Кара-Кулжа району, Ош облусу, Кыргыз ССР) — кыргызстандык мамлекеттик жана саясий ишмер, Кыргыз Республикасынын Президенти (2017-2020), Кыргыз Республикасынын премьер-министри (2016-2017), Жогорку Кеңештин I, II, III, IV чакрылыштарынын депутаты (1995-2007), мамлекеттик кызматтын 2-класстагы кеңешчиси.
Өмүр баяны
1958-жылдын 16-ноябрында Ош облусунун Кара-Кулжа районундагы Кара-Кулжа айылында туулган.
Билими:
К.П. Скрябин атындагы Кыргыз айыл чарба институтун бүтүргөн, адистиги – зооинженер, экономист.
Аманова Айжан Акматбековна
Аманова Айжан Акматбековна (29. 4. 1903-ж. туулган, Суусамыр кыштагы) - жогорку категориядагы мугалим.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Лауэлл (Мэн)
Лауэлл (Мэн) (Lowell) — Мэн штатынын Пенобскот округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 291 киши. Болжолдуу аянты - 103.9 км². FIPS коду — 23-41435.
Джэксон
Джэксон (Jackson) — Мичиган штатынын Jackson округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 33534 киши. Болжолдуу аянты - 28.7 км². FIPS коду — 26-41420.
Чарка (Пеша куймасы)
Чарка — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Пеша дарыясынын оң жээгинен 182 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 40 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Поммерсфельден
Поммерсфельден (Pommersfelden) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Бамберг районуна кирет.
Калкы - 2946 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 35,71 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 71 172. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Бек.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
Секта (диний)
Секта (диний) – негизги же үстөмдүк кылуучу динден бөлүнүп чыгып, өзалдынча карманган көзкарашы бар жана анын айрым саркындыларын, каада-салттарын, окууларын башкача талкуулоочу адамдардын диний тобу. С-га сыртын салуу, обочолонуу, өзгөлөргө догурунуу мүнөздүү. КР мыйзамдары боюнча, эгер ал жарандар менен жалпы эле коомчулукка залалын тийгизбей турган болсо, баардык С. диний уюм катары катталып, диний топ катары иш жүргүзө алат.
Тетуан
Тетуан – Марокконун түндүгүндөгү шаар. Калкы 352,4 миң (2010). Жыгаччылык, металл иштетүү, тамак-аш (анын ичинде балык беленделет), текстиль, курулуш материалдар өнөр-жай ишканалары иштейт.
Шаар дубалдары, касба-чептер (15-кылым, 17–18-кылымдарда кошумча курулуштары курулган), ак сарай (17-кылым, 20-кылымда реконструкцияланган), Чоң мечит (17-кылым) салынган. Археологиялык, искусство музейлери бар 1997-ж. Шаардын эски бөлүгү (медина) Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген. Туризм өнүккөн.
Дөттесфельд
Дөттесфельд (Döttesfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Нойвид районуна кирет.
Макенроде (Айхсфельд)
Макенроде (Айхсфельд) (Mackenrode (Landkreis Eichsfeld)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Айхсфельд районуна кирет.
Калкы - 344 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 3,80 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 068. Муниципалитеттин башчысы — Бернхард Розиак.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Ганза
Ганза (нем. Hanse — союз, шериктештик) — немец жеринин түндүгүндөгү шаарлардын 14—16-к-дагы соода союзу.
Борбору Любек ш. болгон. Г. 14-к-дын 2-жарымы—15-кылымдын башында гүлдөп турган. Ага 100гө жакын шаар кирген. Ганза Европанын батышы менен борборунда текстиль ж-a тоо-кен өндүрүшүнүн жогорулашына түрткү берген, бирок Чыгыш Европада ушул тармактардын өнүгүшүн кечеңдетип, жерг. көпөстөрдүн соодасына жолто кылган. Англия, Россия ж. б. өлкөлөрдө улуттук экономиканын өнүтүшү (15—16-к.) ал өлкөлөр менен Ганзанын карама-каршылыгьга күчөткөн. Ганза 15- кылымда Россияда, 16-кылымдын ортосунда Голландияда, Англияда, Францияда күчүн жоготкон.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Аманов Ишенбек Акматбекович
Аманов Ишенбек Акматбекович (1956-ж. туулган, Кызыл-Ой кыштагы) - бажы кызматынын подполковниги.
Холам (Небраска)
Холам (Небраска) (Hallam) — Небраска штатынын Lancaster округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 276 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 км². FIPS коду — 31-20610.
Кузнецк Ала-Тоосу
Кузнецк Ала-Тоосу — Сибирдин түштүгүндөгү тоолуу аймак; Кузнецк жана Минуса (Миң-Суу) ойдуңдарынын аралыгында жайгашкан. Узундугу 300 кмдей. Бийиктиги 2178 мге чейин. Акиташ теги, кварцит, кремнийлүү жана чополуу сланецтерден туруп, аларды көптөгөн гранит интрузиялары ж. б. жиреп чыккан. Кен байлыктары: темир, марганец, алтын, хром, боксит ж. б. Өтө тилмеленген жапыз жана орто бийик тоо массивдеринен турат. Тоо тайгасы (көк карагай, карагай, бал карагай) басымдуу. Деңиз деңгээлинен 1300—1500 мден өйдө мамык чөп-эңилчектүү, бадалдуу жана таштуу тундра мүнөздүү. Шагылдар менен капталган, жылаңач аскалуу беттер да кездешет.
Секъюриттештирүү
Секъюриттештирүү (англ. security  – коопсуздук) – кредиттер жана баалуу кагазга чегерим пайыздары боюнча карыздарды кайра жолжоболоштуруу жүрүмү.
Техникалык өсүмдүктөр
Техникалык өсүмдүктөр – түрдүү өнөр-жай тармагына сырьё катары өстүрүлүүчү бир же көп жылдык айыл-чарба өсүмдүктөрү. Аларга крахмалдуу (картошка, батат ж.б.), канттуу (кант кызылчасы, бал камыш ж. б.)» майлуу (күн карама, кунжут, соя, жер жаңгак, кене дан, зыгыр, софлор ж. б.), булалуу ( пахта, кендир ж.б.), эфир майлуу (атыр гүл, жалбыз ж. б.), каучуктуу (гевея, гваюла, көк сагыз ж. б.), боек алынуучу (скумпия, базан ж. б.), дары-дармек (мышык тамыр, мээр чөп ж. б.), наркотиктүү (апийим, тамеки) өсүмдүктөрү кирет. Мындай бөлүштүрүү шарттуу болуп эсептелет, себеби булалуу өсүмдүктөн (мисалы, пахта) май да алынат.
Харари (эл)
Харари — Эфиопияда жашаган семит эли. Жалпы саны 40 миң адам. Аргобба этносуна жакын.
Тил
Харари тили Афразия макро-үйбүлөсүнүн семит уясынын эфиоп тобуна кирет. Харари тилинде Харэр шаарында гана сүйлөшөт. Харари арасында амхара (харари тилине жакын) жана араб тилдери кеңири таралган.
Дин
Көпчүлүк мусулмандар (сүннөттөр).
Кесип
Харари элинин көбү шаарларда турат (Харэр, Аддис-Абеба ж.б.). Ошол үчүн негизги кесиптери — соода менен кол өнөрчүлүк. Аялдар чөйчөктөрдү, табактарды, идиштерди салттуу формаларды жана татаал оймо-чиймелерди колдонуп токушат. Токулган идиштер ар дайым маанилүү аземдерде да, күнүмдүк турмушта да бар.
Нике
Никенин үч түрү бар: чиркөө, жарандык жана "салттуу". Чиркөө никеси эң туруктуу деп эсептелет. Себеби үй-бүлөлүү адамдардын ортосундагы мамиле алардын биринин өлүмү менен үзүлбөйт. Никенин бул түрү сейрек кездешет, анткени эфиопиялыктар арасында никелер туруксуз. Чиркөө нике экинчи жарымы менен жетиштүү жашаган (жарандык никеде) жана ага ишенгендер тарабынан түзүлөт. Жарандык нике эң кеңири таралган, эки тараптын нике келишими, кудалашуу, үч күндүк той. "Салттуу нике" — аялга ай сайын төлөнүп берүү менен белгилүү бир мөөнөткө түзүлөт. Ал үчүн чиркөөнүн макулдугу кереги жок. "Салттуу нике" дээрлик эч кандай милдеттенмелерди жүктөбөйт.
Тиддише
Тиддише (Tiddische) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Гифхорн районуна кирет.
Калкы - 1266 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 51 031. Муниципалитеттин башчысы — Оттмар Бартельс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Витцин
Витцин (Witzin) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Пархим районуна кирет.
Калкы - 454 киши(2013-ж.). . Аянты - 18,79 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 60 088. Муниципалитеттин башчысы — Бруно Урбшат.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Техникалык тейлөө
Техникалык тейлөө – техникалык объектилердин натыйжалуу иштөөсүн камсыз кылуу үчүн, алар иштеп жаткан учурда техникалык каражаттарды тескөөчү техникалык жана уюштуруу чараларынын комплекси. Азыркы татаал техникага (автомобиль, технологиялык агрегаттар ж. б.) Техникалык тейлөөнүн бирдиктүү эрежеси белгиленип, белгилүү техникалык документтерге катталат. Ал профилактикалык (алдын алуучу) жана калыбына келтирүүчү болуп айырмаланат.
Маскоу (Мэн)
Маскоу (Мэн) (Moscow) — Мэн штатынын Сомерсет округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 577 киши. Болжолдуу аянты - 124.9 км². FIPS коду — 23-47455.
Хакпфюффель
Хакпфюффель (Hackpfüffel) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зангерхаузен районуна кирет.
Калкы - 262 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 5,73 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 175. Муниципалитеттин башчысы — Геральд Вуди.
Селекция (асылдандыруу) жетишкендигинин автору (селекциячы)
Селекция (асылдандыруу) жетишкендигинин автору (селекциячы) – аргындаштыруу, ылгоо жолу аркылуу асылтукум мал же жаңы түр чыгарган адам.
Моисе
Моисе — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Алексеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 8 киши. Почта индекси — 452746, ОКАТО коду — 80214804004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Женнифер Коннелли
Женнифер Линн Коннелли (Jennifer Connelly;1970-жылы 12-декабрда туулган) — өз эмгек жолун кичине кезинен тарта модел катары баштаган америкалык киноактриса. Ал "Америкада бир кезде" (англ. Once Upon a Time in America) тасмасында дебют жасаганга чейин журнал, гезит жана телекөрсөтүү жарнамаларында тартылган. Коннелли моделдикти жана актердукту улантып, 1985-жылы жарык көргөн "Кубулуш" (англ. Phenomena) коркунучтуу кинотасмада башкы каармандын ролунда, 1986-жылдагы "Лабиринт" (англ. Labyrinth) жана 1991-жылдагы "Карьералык мүмкүнчүлүктөр" (англ. Career Opportunities) жана "Ракетачы" (англ. The Rocketeer) тасмаларында тартылган. Ал 1998-жылы чыккан "Караңгы шаар" (англ. Dark City) тасмасына жумшаган эмгеги үчүн жана 2000-жылдагы "Кыял реквиеми" (англ. Requiem for a Dream) драмасында Марион Силвердин образын жаратканы үчүн киносынчылардын оң баасына татыган.
2002-жылы Коннелли "Акылдын оюндары" (англ. A Beautiful Mind) тасмасында экинчи пландагы ролу үчүн "Оскар", "Алтын глобус" жана "БАФТАнын" сыйлыктарын утуп алган. Кийинчерээк ал 2003-жылы жарык көргөн "Marvel" компаниясынын супер баатырлар тасмасы "Халк" (англ. Hulk), "Кара суу" (англ. Dark Water), "Кан алмаз" (англ. Blood Diamond), "Жер токтоп калган күн" (англ. The Day the Earth Stood Still), "Ал гана эмес" (англ. He's Just Not That Into You) жана "Жаралуу" (англ. Creation) тасмаларында да тартылган. Ал "Кыял реквиеминин" режиссеру Даррен Аранофский менен "Кооз акыл-эсте" чогуу тартылган Рассел Кроу менен 2014-жылы жарык көргөн библиялык эпикалык "Нух" (англ. Noah) кинотасмасында кайра биригишкен.
2005-жылы Коннелли "Amnesty International" уюмунун адам укуктары боюнча билим берүү элчиси болуп дайындалган. Ал "Balenciaga" мода үйүнүн жүзү болгон жана "Revlon" косметикалык каражаттар компаниясынын жарнамаларында тартылган. 2012-жылы ал "Shiseido" компаниясынын биринчи дүйнөлүк жүзү болуп калган. "Time", "Vanity" жана "Esquire" журналдары, ошондой эле "Los Angeles Times" гезити аны өздөрүнүн дүйнөдөгү эң сулуу аялдардын тизмесине киргизишкен.
Аманов Асыранкул
Аманов Асыранкул (1918, Кызыл-Ой кыштагы - 1979, Суусамыр кыштагы) - Улуу Ата Мекендик согуштун жана эмгектин ардагери.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Юсупов Фуркат Абдулахатович
Кыскача өмүр баяны
Юсупов Фуркат Абдулахатович 1966-жылы 16-майда Ош облусуна караштуу Кара-Суу районунун Кашкар-Кыштак айылында туулган - медицина илимдин доктору (2006), профессор. Кыргыз Мамлекеттик медицина институн бүтүргөн. Бир канча сертификаттардын ээси, 50дөн ашык илимий эмгектин автору, азыркы учурда Ош Мамлекеттик университетинин медицина факультетинин неврология, психиатрия жана нейрохирургия кафедрасынын башчысы.
Эмгек тажрыйбасы
Кыргыз Мамлекеттик медицина институнун нерв оорулар кафедрасында клиникалык ординатор (1989-91) жана Борбордук ИИИнин лабораториясында кенже, улук илимий кызматкер (1991-97). 1997-жылдан КММАнын Ош филиалында кафедра башчысы. 1997-жылдан тартып, азыркы учурда Ош Мамлекеттик университетинин медицина факультетинин неврология, психиатрия жана нейрохирургия кафедрасынын башчысы кызматында эмгектенүүдө.
Диссертациялары
50дөн ашык илимий эмгеги, а. и. 1 монография 1 рационалдык сунуш, 1 ойлоп табуу, 7 методикалык колдонмолору бар.
Окутуучунун жетекчилиги астында жакталган диссертациялар:
Карроллтон (Миссисипи)
Карроллтон (Миссисипи) (Carrollton) — Миссисипи штатынын Carroll округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 408 киши. Болжолдуу аянты - 2.0 км². FIPS коду — 28-11580.
Көлүкөк
Көлүкөк — Тескей Алатоонун батыш учунун түн. капталындагы көл.
Үкөк суусунун алабында (Чүй д-нын системасына кирет). Аянты 1,22 км2, уз. 2,3 км, туурасы 700 м, орт. тереңд. 17 м, абс. Бийикт. 2970 м. Көл мурда мөңгү жаткан тепши сы мал өрөөндү мореналар ж-а кулаган таштар бөгөп калышынан пайда болгон. Суун ун агы мы б-ча төм өнү рөөк да гы бир чакан бөгөт көл жайгашкан. Анын аянты 0,14 км2, уз. 550 м, туурасы 400 м, эң терең жери 27 м. Алабында жалпы аянты 7 км2ден ашкан майда мөңгүлөр бар. Агып кирген суу таш корум бөгөттүн асты м-н сарыгып чыгат.
Селсаяктык
Селсаяктык – туруктуу жашаган жери жана иши болбогон, жашоо каражаты жок адамдын бир калктуу конуштун чегинде же бир айылдан экинчи айылга тентип жүрүүсү. КР мыйзамдары жашы жетелек балдарды С-ка тартууну жана кайыр суратууну коомго каршы аракеттер катары кылмыш жоопкерчилигин белгилейт.
Хардинг (Миннесота)
Калкы - 125 киши. Болжолдуу аянты - 8.5 км². FIPS коду — 27-27098.
Техникалык диагноздоо
Техникалык диагноздоо – машинада, түзүлүштө, алардын түйүндөрүндө, элементтеринде ж. б. бүктөрүндө дефектинин бар экендигин мүнөздөөчү белгилерди тактоо жана изилдөө; ал алардын иш (же абал) режиминде мүмкүн болгон четтөөлөрдү (бузулуу) алдын ала айтуу, ошондой эле техникалык системалардын бузук жерин табуу ыкмаларын жана каражаттарын иштеп чыгууда жана дефектилерди локализациялоодо колдонулат. Техникалык диагноздоо, мисалы, сыртынан кароо, же диагноздоочу аппаратуранын же диагноздоочу программанын жардамы менен ишке ашырылат. Техникалык диагноздоо – техникалык объектилерди ишенимдүү камсыз кылуунун жана кармап туруунун маанилүү каражаттарынын бири.
Аманов Акматбек
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Ридинг (Массачусетс)
Ридинг (Массачусетс) (Reading) — Массачусетс штатынын Миддлсекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 24 747 киши. Болжолдуу аянты - 25.7 км². FIPS коду — 25-56130.
Кевин Спейси
Кевин Спейси Фоулер (Kevin Spacey;1959-жылы 26-июлда туулган) — Кевин Спейси деген ысым менен белгилүү болгон америкалык актер, режиссер, продюсер, сценарист жана ырчы. Ал кинодо жана телесериалдарда экинчи пландагы ролдорду аткарганга чейин өз карьерасын 1980-жылдары сахна актеру катары баштаган. Спейси "Шектүү жүздөр" (англ. Usual Suspects, 1995) тасмасындагы ролу үчүн киносынчылардын баасына татып, өзүнүн алгачкы "Экинчи пландагы эң мыкты актер" "Оскар" сыйлыгына жана "Американын сулуулугу" (англ. American Beauty, 1999) тасмасы менен "Оскардын" "Эң мыкты актер" наамына ээ болгон.
Ал тартылган башка тасмаларга "Акулалар менен сүзүү" (англ. Swimming with Sharks, 1994), "Жети" (англ. Seven, 1995), "Купуя" (англ. L.A. Confidential, 1997), "Башкага төлөп кой" (англ. Pay It Forward, 2000), "Кей-Пакс" (англ. K-PAX, 2001) жана "Супермэндин кайтышы" (англ. Superman Returns, 2006) кинофильмдери кирет.
Спейси Бродвей театрындагы "Йонкерсте жоголгон" (англ. Lost in Yonkers) спектаклине катышканы үчүн "Тони" сыйлыгын утуп алган. 2017-жылы ал 71-"Тони" сыйлык тапшыруу аземин алып барган. Ал 2004-жылдан 2015-жылдын ортолорунда кызматтан кеткенге чейин Лондондогу Олд Вик театрынын көркөм жетекчиси болуп иштеген. 2013-жылдан тартып Спейси "Netflix" компаниясынын "Оюнчук үй" (англ. House of Cards) саясий драма сериалында Фрэнк Андервуддун ролун аткарып келет. Андервуддун образын ачып бергени үчүн ал "Алтын глобустун" "Эң мыкты актер — драма телесериалы" сыйлыгына ээ болгон. Ага улай эле АКШ киноактерлор гилдиясынын "Драма сериалындагы эң мыкты актер" аттуу эки сыйлыгын утуп алган.
Техника-экономикалык көрсөткүчтөр
Техника-экономикалык көрсөткүчтөр – ишкана менен өндүрүш бирикмелеринин тармактык чарба иштерин талдоо, өндүрүштү уюштуруу жана аны тийиштүү техника менен жабдууну пландаштырууда, өндүрүштүк фондуларды, эмгек ресурстарын пайдаланууда колдонулуучу иш көрсөткүчтөрдүн системасы.
Юсупов Төлөгөн
Юсупов Төлөгөн (1934, Талас обл., Талас ш. - 1995, Бишкек) - айыл чарба илимдин доктору (1991), Кыргыз ССРинин илим жана техника жаатындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты (1976). КМУну бүтүргөн (1956). 1956-жылдан Кыргыз ССР ИАнын Топурак таануу бөлүмүндө улук илимий кызматкер, Кыргызстан дыйканчылык ИИИде бөлүм башчы, Кыргызстан тажрыйба-селекциялык стандиясында директор, Бүткүл союздук сугат сиетемасын комплекстик автоматташтыруу ИИИде (ВНИИКАМС) бөлүм башчы, Суу проблемасы институтунда лабораториялык башчысы, КР ИАнын Too топурак таануу институтунда директордун орун басары, 1995-жылдан КРдин Суу чарба министрлигинде башкармалыктын башчысы болуп иштеген. 150дөн ашык илимий эмгектин, а. и. 10 монография жана 24 автордук күбөлүктүн автору. Эмгек Кызыл Туу, Ардак белгиси ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Даден
Даден (Daaden) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 4366 киши(2013-ж.). . Аянты - 19,56 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 018. Муниципалитеттин башчысы — Гүнтер Кнауц.
Албани (Нү-Гэмпшир)
Албани (Нү-Гэмпшир) (Albany) — Нү-Гэмпшир штатынын Кэрролл округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 735 киши. Болжолдуу аянты - 194.7 км². FIPS коду — 33-00420.
Үйүрмө көлү
Үйүрмө көлү - Атбашы кырка тоосунун чыгыш бөлүгүндөгү Үйүрмө өрөөнүнүн төрүндө (ашуусу да бар) жайгашкан.
Аянты 0,21 км2, көлөмү 0,504 млн м3, эң терең жери 8 м, тунуктугу 2 м. Деңиз деңг. 3800 м бийиктикте жатат. Морена жалчасы өрөөндү бөгөп калышынан пайда болгон. Бөгөт көл чанагынан 20–40 м бийик жатат. Моренанын ортосу аркылуу өткөн жыраң м-н суу агып чыгат. Көл кар, мөңгүлөрдөн башталган суулардан куралат. Андан башталган Үйүрмө суусу Атбашы д–на сол тараптан куят.
Аманкулов Салмоорбек
Аманкулов Салмоорбек (19. 1. 1935-ж. туулган, 1-Май кыштагы) - уста. Өрүмчү жана оймочу.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Димондэйл
Димондэйл (Dimondale) — Мичиган штатынын Eaton округуна караган АКШ шаары.
Техника-экономикалык негиздөө
Техника-экономикалык негиздөө (ТЭО) – иштеп жаткан объекттерди (ишканаларды) реконструкциялоо жана модернизациялоо, жаңы техникалык объекттерди куруу, ишкана куруп, аны тийиштүү жабдыктар менен камсыздоо боюнча негизделип, сунушталган долбоордун экономикалык жактан зарылдыгын анализдеп баа берүү.
Сеператизм (окчундоо)
Сеператизм (окчундоо) (лат. separatus  – өзүнчө) – бөлүнүүнү, обочолонууну көздөгөн аракет; мамлекеттин бир бөлүгүнүн бөлүнүп чыгуусун, жаңы мамлекеттик түзүлүштүн түзүлүүсүн же өлкөнүн бир бөлүгүнө автономия берүүнү көздөгөн кыймыл. Улуттук-боштондук кыймылынан айырмаланып, С. жекече (баалык) мүнөзгө ээ.
Кузнецк ойдуңу
Кузнецк ойдуңу - Батыш Сибирдин түштүгүндө; түндүк-чыгышынан Кузнецк Ала-Тоосу, түштүк-батышынан Салаир токол тоосу, түштүгүнөн Тоолуу Шория менен чектешет. Кемеров облусунун аймагында. Узундугу 400 км, туурасы 120 кмге чейин. Томь, Иня ж. б. суулардын (Обдун куймалары) өрөөндөрү менен тилмеленген күдүрлүү түздүк; деңиз деңгээлинен бийиктиги түндүгүндө 200 мден, түштүгүндө 500 мге чейин; борбордук бөлүгүндө бийиктиги 740 мге жеткен токол тоолор жайгашкан. Дүйүм чөп-ак кылкандуу талаа ландшафты басымдуу (азыр көп бөлүгү айдалган); айрым жерлеринде кызыл карагай-кайың токойлуу талаа кездешет. Чыгышын көк карагай, байтеректүү тайга ээлейт. Ойдуңдун аймагында Кузнецк көмүр бассейни бар.
Кабинда
Кабинда (Cabinda) — Анголанын провинциясы жана эксклавы. Бул аймак мурун " Португалия Конгосу " деп аталган. Түндүктөн Конго Демократиялык Республикасы (Заир) жана Конго Республикасы менен чектешет. Анын аянты 7270 км². Кабинда калкынын өсүшү абдан жогору - 1991-жылы ал болжол менен 163 000 калкты түзгөн, 2007-жылы 300 000ден ашкан. Кабинда дээрлик толугу менен Баконго эли жашайт. Эксклавдагы негизги шаарлар: Кабинда (ал ошондой эле эң чоң порт) жана Малебо (болжол менен 10 000 калкы).
Жайгашуусу
Аймакиа кофе, какао жана пальма майы өндүрүлөт. Баалуу жыгачтарды алуу да бар. Бирок эң маанилүү тармак мунай өндүрүү. Кабинда мунай өндүрүүдөн түшкөн пайда (1968-жылы башталган) Анголанын бюджетинин 80%ке жакынын түзөт.
Тисте
Калкы - 870 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 23,85 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 57 048. Муниципалитеттин башчысы — Христиан Глаттфельдер.
Черная Вадега
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Воггерзин
Воггерзин (Woggersin) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Мекленбург-Штрелиц районуна кирет.
Калкы - 562 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 55 076. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Петерс.
Аманкулов Наянтай Акалович
Аманкулов Наянтай Акалович (1957-ж. туулган.
Техникум
Техникум – орто билимдүү адистерди даярдоочу орто окуу жайы, өнөр-жай, айыл-чарба, курулуш, транспорт жана байланыш тармактары үчүн атайын Кыргызстанда бир нече Техникум бар, мисалы, Бишкек авто-жол Техникуму, Бишкек архитектура-курулуш Техникуму ж. б. Учурда Техникумду көбүнчө коллеж же лицей деп аташат.
Кузнецк көмүр бассейни
Кузнецк көмүр бассейни, Кузбасс — Россиядагы жана дүйнөдөгү эң ири көмүр бассейндеринин бири. Кемеров, Новосибирь облусунун аймагында. Аянты 26,7 миң км2, Узундугу 335 кмге чейин, туурасы 110 км. Өндүрүштүк көмүрлүү катмардын чөгүндүлөрүнүн жалпы аянты 20 миң км2ге жакын. Чалгындалган запасы 61,6 млрд тонна. Анын ичинде 39,5 млрд тоннасы өндүрүштүк өздөштүрүүгө ыңгайлуу. Кокс көмүрүнүн запасы 37,6 млрд тонна.
Таш көмүрдүн алгачкы кени 1721-жылы Томь дарыясынынын жээгинде (азыркы Кемеров шаарынын аймагы) ачылган. 1842-жылы геолог П. А. Чихачев 1-жолу аймактын көмүрдүүлүгүн аныктап, «Кузнецк бассейни» деп бөлгөн. Көмүр 19-кылымдын 2-жарымынан ачык жана жер астынан казылып алынууда. Бассейн — геологиялык түзүлүшү боюнча кембрий мезгилинде ийилип, палеозой, мезозой жана кайнозой замандарынын тоо тектери менен толуп калган ойдуң. Көмүр девондун ортосунда пайда болгон чөкмөлөрдө жана карбондун аягынан тартып, юранын кумдук-чополуу чөкмө катмарларынан орун алган. Тоо тек катмарлары бир нече жолу тектоникалык бүктөлүүлөргө учурап, татаалданган. 126 өндүрүштүк катмары бар. Алардын калыңдыгы 1,3—3,5 мден 20—30 мге чейин. Көмүрдүн бардык түрү (күрөңдөн антрацитке чейин) кездешет. Күлдүүлүгү 7—20%тей, нымдуулугу 5—15%, курамында күкүрт 0,4—0,6%, фосфор 0,12%. Күйүү жылуулугу 33,3—36,0 МДж/кг. Карьерден жана жер астынан казып алынат. Бассейнде көмүрдөн башка темир кенташы, чым көң, акиташ теги, отко чыдамдуу чопо, курулуш материалдары, кооз таштардын кендери бар жана айрым бургулоо көзөнөктөрүнөн (скважинасынан) нефть менен газ (метан 13 трлн м3) да чыгат.
Аманкулов Наянтай Акалович
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Манштедт
Манштедт (Mannstedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Зөммерда районуна кирет.
Калкы - 397 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 7,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 68 035. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Граменц.
Винтерлинген
Калкы - 6473 киши(2013-ж.). . Аянты - 50,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 17 075. Мэр — Габриле Шле.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 айылдык округуна бөлүнөт.
Картэйдж (Миссисипи)
Картэйдж (Миссисипи) (Carthage) — Миссисипи штатынын Лик (Leake) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4637 киши. Болжолдуу аянты - 24.3 км². FIPS коду — 28-11780.
Техногендик факторлор
Техногендик факторлор - өндүрүштүк иш-чаралардын натыйжасында келип чыгып, организмге, биогеоценозго, ландшафтка жана жалпы эле биосферага тескери таасирин тийгизет; техникалык каражаттар жана технологиялык процесстер менен байланышкан бардык таасирлер. Техногендик факторлор техногенездин пайда болушуна алып келип, андан ары өнүгүшүн жөнгө салып турат. Анткени күндөнкүнгө адамдын бардык иш-чаралары индустриялык (тоо-кен өндүрүшү, айыл-чарба, турак-жай ж. б.) мүнөзгө ээ болууда.
Мачиас (Мэн)
Мачиас (Мэн) (Machias) — Мэн штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Хальберштадт
Хальберштадт (Halberstadt) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Шаар. Хальберштадт районуна кирет.
Калкы - 42 605 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 82,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 85 135. Мэр — Андреас Хенке.
Шаар административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Ричмонд (Массачусетс)
Ричмонд (Массачусетс) (Richmond) — Массачусетс штатынын Беркшир округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1 475 киши. Болжолдуу аянты - 49.8 км². FIPS коду — 25-56795.
Юрченко Александра Алексеевна
Юрченко Александра Алексеевна (1909, Чүй облусу, Панфилов району, Вознесеновка кыш. - өнөр жай б., ошол эле жер) - кызылчачы, Социалисттик Эмгектин Баатыры (1948). 1926-42-ж. Панфилов районундагы «За линию ЦК. ВКП(б)» колхозунда колхозчу. 1942-жылдан кант кызылчасын өстүрүү звеносунун башчысы. 1947-ж. анын звеносу 2 га жердеги кант кызылчасынын гектарынан 821 дден түшүм алган. Ленин ордени менен сыйланган.
Жаңы николь (Благовар району, Башкыртстан)
Жаңы николь — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Алексеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 313 киши. Почта индекси — 452746, ОКАТО коду — 80214804007.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Хармони (Миннесота)
Хармони (Миннесота) (Harmony) — Миннесота штатынын Fillmore округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1020 киши. Болжолдуу аянты - 2.9 км². FIPS коду — 27-27188.
Аубёрн (Нү-Гэмпшир)
Аубёрн (Нү-Гэмпшир) (Auburn) — Нү-Гэмпшир штатынын Роккингэм округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4953 киши. Болжолдуу аянты - 74.4 км². FIPS коду — 33-02820.
Сервитут (жолачкы)
Сервитут (жолачкы) (лат. servitus  – милдет, милдеттенме, күнөөкөрлүк) – буюм укугунун бир түрү, бирөөнүн кыймылсыз мүлкүн (белгиленген чекте) пайдалануу укугу. Көбүнесе, бирөөнүн жер участогун пайдалануунун чектелүү укугу. Кээбир учурларда имаратка, курулушка ж. б. кыймылсыз мүлктөргө С. салынат. Жер участок ээсине башка жер участогу (кошуна) аркылуу кирип-чыгуусун жөнгө салуу, электр, байланыш, түтүк өткөргүчтөрүн, орнотуу жана пайдалануу, сугат менен камсыз кылуу, ошондой эле башка жолдор аркылуу камсыз кылуу мүмкүн болбогон керектөөлөр үчүн С. коюлат. С. бүтүмдөрүн өзалдынча буюмзаты болушу мүмкүн эмес. КР мыйзамдары боюнча, С. ыктыярдуу (жекече) жана мажбурланган (жарыя) болуп бөлүнөт.
Аманкулов Мирослав Акалович
Аманкулов Мирослав Акалович (1960-ж. туулган, Кочкор району, Чолпон кыштагы) - мамлекеттик жетекчи кызматкер, Токой чарбасынын генералы.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Эндрү Стэнтон
Эндрү Стэнтон (Andrew Stanton;1965-жылы 3-декабрда туулган) — «Pixar» студиясында эмгектенген америкалык кинорежиссер, сценарист, продюсер жана үн коштоочу актер. Ал сценарист жана режиссер катары «Pixar» студиясында «Коңуздун жашоосу» (1998, режиссерлош), «Немону издеп» (2003), «Валл-и» (2008), «Жон Картер» (2012) тасмаларын жараткан. Ошондой эле ал «Оюнчук окуясынын» бардык үч бөлүмүнүн жана «Монтсрлар корпорациясы» (2001) анимациялык тасмасынын сценарийин биргелешип жазган.
«Немону издеп» менен «Валл-и» ага «Оскардын» «Эң мыкты анимациялык тасма» номинациясы боюнча эки сыйлыкты алып келген. Ошондой эле ал «Немону издеп», «Валл-и» жана «Оюнчук окуясы» (1995) менен «Оскардын» «Эң мыкты сценарий» номинациясына да көрсөтүлгөн. «Оюнчук окуясы 3» (2010) менен «Оскардын» «Эң мыкты ылайыкташтырылган сценарий» номинациясына көрсөтүлгөн. Стэнтон «Немону издептин» уландысы «Дорини издеп» анимациялык тасмасын тартып, 2016-жылы көрүүчүлөргө сунуштаган.
Беш-Таш (айыл)
Беш-Таш ― Кыргызстандын Талас облусунун Талас районундагы айыл. Калба айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 412 киши (2021-жылы).
Жерард Батлер
Жерард Жеймс Батлер (Gerard Butler; 1969-жылы 13-ноябрда туулган) - тасмаларда тартылып, сахна жана экранга чыккан шотландиялык актер. Юридикалык факультетти бүтүргөндөн кийин, 1990-жылдардын ортосунда, "Миссис Браун" (англ. Mrs. Brown, 1997), Жеймс Бонддун "Эртеңки күн дайым бар" (англ. Tomorrow Never Dies, 1997) жана "Мумия аңгемеси" (англ. Tale of the Mummy, 1998) сыяктуу тасмаларда чакан ролдорду ойноп өзүнүн актердук чебердигин сынай баштаган. 2000-жылы, Кристофер Пламмер жана Жонни Ли Миллер менен бирге "Дракула 2000" (англ. Dracula 2000) тасмасында тартылган.
Кийинки жылы, "Аттила" (англ. Attila, 2001) тасмасында Аттила Гуннду ойногон, андан соң Кристиан Бэйл менен бирге "От бийлиги" (англ. Reign of Fire, 2002) тасмасында тартылган. Майкл Крайтондун "Таймлайн" (англ. Timeline, 2003) илимий-фантастикалык окуясынын ылайыкташтырылышында Андре Маректин ролун жаратуудан мурун Анжелина Жоли менен "Лара Крофт - күмбөз чапкынчысы: Жашоо бешиги" (англ. Lara Croft Tomb Raider: The Cradle of Life, 2003) тасмасында тартылган. Андан кийин, Эмми Россум менен бирге, Жоэл Шумахердин "Операнын арбагы" (англ. The Phantom of the Opera) ылайыкташтырылып экрандаштырылган тасмасында Эрик аттуу каармандын ролун аткарган. Бул оюну менен, ал, "Спутник" сыйлыгынын "Эң мыкты актер" номинациясына татыктуу болгон.