cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кыргыз ашканасы
Улуттук даамдары
Бешбармак — кыргыз эли үчүн бул жөн гана тамак эмес, өз бөтөнчөлүктөрүнө жана эрежелерине ээ бүтүндөй бир салтанаттуу азем. Бышырылган эт чоң табакка салынып келип тартылат, андан кийин майда тууралган эт менен кесме, пияз салынган чык кошулуп берилет. Бешбармакты атына жараша кол менен жейт.
Чучук - жылкынын эти, казы-карта, татымдар кошулуп жасалган азык. Чучук, жая, жал — жылкынын этинен жасалган тамактын түрлөрү.
Быжы — койдун боорун эзип, ага майда тууралган пияз, сарымсак, күрүч кошуп, таза жуулган мөөнгө салып бышырылган чүйгүн тамак.
Олобо же жөн сөз менен айтканда "сүттүү өпкө" — сүт, татымал, туз жана май аралашмасын 2-3 күн мурун кустуруп тазалаган өпкөгө куюп бышырылган, өзгөчө даамдуулугу менен айырмаланган тамак.
Боорсок — бул ачытылган камырдан чарчы кесилип, майга бышырылган нан.
Улуттук суусундуктары
Кымыз, жарма, чалап, айран, максым, бозо жана башка көптөгөн түрлөрү бар.
Кымыз  — бээнин сүтүнөн, эчкинин терисинен жасалган "чаначка" же жыгычтан атайын жасалган идишке куюлуп, бышырылып, ачытылган, кыргыз жана башка көчмөн элдеринин сүйүктүү суусундугу. Бээ сүтүндө белоктор уйдун сүтүнө караганда эки эсе аз болот. Кымыз кандын айлануусун жакшыртары байкалган, ошондой эле ал потенцияга жакшы таасир кылат.
"Кымыз" жүрөк, кан тамыр, дем алуу жана нерв системаларынын ооруларына таасир кылат, оорулууну кубаттандырат. Кымыз менен кургак учук, өнөкөт бронхит, аз кандуулук, арыктоо, итий жана башка көп дарттарды дарылашат. "Кымыз" ичтейди ачып, тамак сиңирүүнү жакшыртат. Ошондуктан күчтүү тамактардан кийин кымыз ичишет. Жон эле суусундук үчүн да ичсе болот. Кымыздын түрлөрү көп. Алар: бал кымыз, ууз кымыз, сөөк кымыз, тунма кымыз, саама кымыз, чайкалган кымыз, тоңдурма кымыз. Булар сүтүнө жана жасалыш мезгилине карата айырмаланат. Кымыз уй, төө, кой-эчки сүтүнөн да жасалат.
Максым — бул ачытылган жарма суусундугу. Максым талкандан жасалат. Болгону, анын кайсы дандан жасалышына жараша арпа, буудай, жүгөрү максымы деген түрлөргө бөлүнөт. Максымды эки жол менен да жасоого болот.
Максым ачытуунун 1-жолу: Тоң май кошулуп кайнап жаткан сууга үзгүлтүксүз чубуртуп бөлтөк болбогондой кылып талканды салат. 25-30 мүнөт жай отто бир калыпта кайнатып, андан соң отту өчүрүп, табы кайткыча коюп коюлат. Жылуураак кезинде көрөңгө куюп, унду чалып. Максым бөлмө температурасында 8-10 саатта ачып калат. Мезгил-мезгили менен чалып турса да болот. Ачыганга чейин максымга ак (сүт, айран, сүзмө) кошуп койсо, көбүрүп жакшы ачыйт.
Максым ачытуунун 2-жолу: Казанга тоң майды эритип, ысыган мезгилде ага талканды кууруп, чуурута муздак сууну куюп 20-25 мүнөт кайнатат. Калган иш-аракеттин жүрүшү жогоруда айтылгандай эле уланат. Куурулган талкандан жасалган максым даамдуу, ичкиликтүү келет. Максым даамдуу болуусу үчүн, алгач унду тоң майга кызарта кууруп алууну шарт.
Маунт Холли Тауншип (Нү-Жерси)
Маунт Холли Тауншип (Нү-Жерси) (Mount Holly Township) — Нү-Жерси штатынын Бёрлингтон округуна караган АКШ шаары.
Кыргыз ашканасы
Улуттук суусундуктары
Бозо — ачкыл ичимдик. Бозо салуу үчүн угут жана таруу, буудай, жүгөрү, арпа, сулу өңдүү дандардын шагы керектелет. Угут – өндүрүлгөн таруу, буудай, арпа жана башка дандан атайын ыкма менен даярдалуучу ачыткы. Угутту даярдоо үчүн данды баштыкка салып, ага жылуу суудан сээп, ороп, жылуу жерге коюлат. Дан ак найза болуп өнө баштаганда аны жаргылчакка тартып же сокуга жанчып, андан соң кургатып алынат. Жасалуу жолу: Алгач таруу, жүгөрү, арпа, буудай унун сууга чылап, ачыткыдан куюп бир күн ачытылат. Андан кийин казандагы кайнаган сууга ачыган шакты салып, бир калыпта жагылган отто 1 сааттан ашык кайнатууга болот. Сууган шакка бирдей өлчөмдө угут жана ун кошуп аралаштырып, ачыткысы бар идишке куюп, жылуу ороп, 6-8 саттай коюп тындырылат. Андан кийин кайнатылган жылуу суу кошуп сүзүп алган соң бозо даяр болот. Бозо сакталышына жана салынышына жараша жаш жана кордолгон бозо болуп айырмаланат. Жаш бозонун угут кошулбай жасалган түрү сүзмө максым деп аталат.
Маунт Холли Тауншип (Нү-Жерси)
Калкы - 10602 киши. Болжолдуу аянты - 7.5 км². FIPS коду — 34-48900.
Кыргыз ашканасы
Улуттук суусундуктары
Жарма — талкандан жасалган суусундук. Талкан – арпа, буудай же жүгөрүдөн куурулуп, жаргылчакка же тегирменге кесек тарттырылган акшак. Кылкан, улпагынан арылтуу үчүн талкан эленип алынат. Жасалуу жолу: 1 аш кашык унду майга кууруп, суу куюлат. Кайнаарга жакын бөлтөк кылбай талкан салып, бир аз коюу болгончо бир калыпта жагылган отто кайнатып бышырып алынат. Бышкан жармага ак ( айран, сүзмө, сүт) катыктап, улуттук суусундук катары ичилет.
Шербет — Бул суусундук жаңы мөмө-жемиштерден же кактардан жасалат. Мисалы, жаңы алма, алмурут, өрүк, кара өрүк, чие жана башка жемиштер. ­Жасалуу жолу: кургатылган как таза жууп алынат. Мискейге муздак суу куюп, какты салып 15-20 мүнөт жай кайнатып, андан кийин кумшекер, ваниль, лимон кабыгын, табитке жараша жаңы жемиштерден же мейиз кошуп дагы 5-6 мүнөт кайнатылып. Шербетти муздаткычта эмес, бөлмөдө суутса, даамдуу болот.
Сүт азыктары
Курут — Сүзмөдөн тоголоктолуп жасалган бул азык адатта туздуу болот, кээде ачуу калемпир кошулат.
Чүлү — курут менен өрүктөн жасалган варенье. Аны даярдоо узак убакытты алып, негизинен Баткен облусунда гана кездешет. Бөтөнчө вареньенин пайдалуу касиеттери жөнүндө жергиликтүү тургундар уламыштарды айтышат.
Розенов
Розенов (Rosenow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Деммин районуна кирет.
Кыргыз ашканасы
Сүмөлөк
Сүмөлөк кыргыз элинин улуттук тамагынын бири. Ал эрте жазда үрөндөр себилип жаткан мезгилинде бышырылып, элге тартуулануучу улуттук тамак. Азыркы мезгилде Нооруз майрамында атайын даярдалган майрамдык тамак. Ал эми сүмөлөктүн келип чыгышы боюнча төмөндөгүдөй уламыш бар:
Розенов
Калкы - 1004 киши(2013-ж.). . Аянты - 31,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 52 065. Муниципалитеттин башчысы — Вольф-Рүдигер Хензель.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Кыргыз ашканасы
Сүмөлөк
Илгери көп балалуу бир үй-бүлө болгон экен. Атасы балдарына тамак издеп кетет. Энеси балдары менен үйүндө калат. Балдарынын курсагы ачып, энесинин тынчын алат.
-Эне, курсагым ачты, - деп ыйлай беришет экен.
Энеси айласы кетип, балдарын сооротуш үчүн казанга суу куюп, майда ташты салып, кайната баштаптыр. Улам бир баласы: «Курсагым ачты, курсагым ачты! Тамак жейм», - деп ыйлай берет. Эне байкуш:
Магнитострукция
Магнитострукция (гр. magne­tis — таш ж-a лат. strictio — кысуу, көрүү) — магниттегенде нерсенин өлчөмүнүн жанa формасынын өзгөрүшү.
Магнитострукция кубулушун Ж. Жоуль (1842) ачкан. Ферро- жанa ферромагнетиктерде (Fe, Ni, Со, Gd, ТЬ ж. б., куймаларда, ферриттерде) Магнитострукция абдан көп, ал эми антиферромагнетакте, парамагнетиктерде жанa диамагнетиктерде өтө аз байкалат. Магнетизм теориясында Магнитострукция ферромагниттүү нерселердин өз ара аракеттеништеринин натыйжасы ка­тары каралат. Ферро жанa ферримагнетиктерди магниттегенде магнит күчтөрү 0 дон На чыңалышка чейинки интервалда таасир этип, үлгү (нерсе) тех. магниттик каныгууга h жетет.
Бул интервалда магниттенүү домендердин магнит моменттеринин айлануусуна, алардын арасындагы чектеринин жылышуу процесстерине негизделген. Ушул 2 процесс тең кри­сталл торчонун тец салмак абалын бузат жанa энергетикалык абалын өзгөртөт. Натыйжада атомдор жылышып, торчонун Магнитострукциялык деформациясы пайда болот. Магнитострукциянын бул түрү анизотропиялык мүнөздө (магниттенүүнүн чоңдугуна жанa багытына көз каранды) болуп, кристаллдын көлөмү өзгөрбөстөн, формасы өзгөрөт. Торчосу куб формасында жайгашкан кри­сталлдарда Mi көлөмүнүн өзгөрүшү менен мүнөздөлөт.
Магнитострукцияда өзгөчө үлгүнүн магнит талаасынын багыты менен дал келген салыштырма узаруусу же талаанын багытына перпендикуляр бол­гон өзгөрүүсү өлчөнөт. Парапроцессте же чыныгы магниттенүүдө Магнитострукция чоңдугу боюнча барабар. перимент жолу менен поликристалл феррромагниттерде изплденген.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Өт
Өт - адам менен жаныбарлардын боор клеткалары иштеп чыгаруучу суюктук (секрет). Кишинин боору суткасына 1,2 л өт иштеп чыгарат. Курамында өт кислотасы, пигменттер, холестерин, туздар ж. б. болот. Иштелип чыккан секрет өт баштыгына жыйналат. Өт ичегиде майлардын эришине жана сиңишине жардам берет.
Шепхердвилл (Кентукки)
Шепхердвилл (Кентукки) (Shepherdsville) — Кентукки штатынын Буллит округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 8334 киши. Болжолдуу аянты - 28.0 км². FIPS коду — 21-70086.
Тыштым (дарыя)
Тыштым — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - 54 дарыясынын оң жээгинен км алыстыкта Чебула орун алган. Дарыянын узундугу - 27 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Фань (Алшеев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Өсүү
Өсүү — организмдин өлчөмүнүн, салмагынын чоңоюшу. Өсүү менен катар организмде сапаттык өзгөрүүлөр клеткалардын, ткандардын, органдардын дифференциация процесстери жүрөт. Өсүүдө диссимиляцияга караганда ассимиляция басымдуулук кылат. Татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн өсүүсү 3 этапка бөлүнөт: эмбриондук, узаруу (чоюлуу) жана дифференциация. Эмбриондук (алгачкы, биринчи) өсүү ферменттердин, белоктордун, фитогормондордун синтези жана клеткалардын бөлүнүшү менен байланыштуу. Узаруу же чоюлуу этабына өткөндө вакуоль пайда болот. Протоплазманын саны көбөйүп, клетканын өлчөмү чоноё баштайт. Дифференциация фазасында өзгөчө түзүлүштөгү жана сапаттагы клеткалар, ткандар жана органдар өөрчүйт. Өсүмдүктөрдүн өсүүсүнүн 3 этабы тең пайда кылгыч ткань меристемада өтөт. Өсүмдүктөрдүн өсүүсү түргө да жараша болот, мисалы, дан өсүмдүктөрүнүн сабагы муун аралыгынын түбүнөн — интеркалярдык өсөт. Өсүүгө ыргактуулук, башкача айтканда мезгилдин табигый алмашышына жараша тез жана жай өсүү мүнөздүү. Ыргактуулуктун мезгилдик жана суткалык түрлөрү белгилүү. Мезгилдик ыргактуулуктун натыйжасында көп жылдык өсүмдүктөрдө жана жаныбар скелетинде жылдык шакектер пайда болот. Кай бир организмдер (балыктар, жерде-сууда жашоочулар, моллюскалар, өсүмдүктөр) бүткүл өмүр бою өсүшсө, кээ бирлери өмүрүнүн белгилүү бир этабына (мисалы, канаттуулар жыныстык жетилгенге) чейин гана өсөт. Чөйрө шарттарынын, өзгөчө азыктануу, жарык, нымдуулук жана популяциясынын жыштыгынын ролу зор. Чөйрөнүн жагымсыз шарттары өсүүнү басаңдатат, кээде токтотот (к. Өсумдук тынымы). Өсүүнүн закон ченемин, себептерин, ага таасир кылуучу факторлорду билүү жаныбарлар менен өсүмдүктөрдүн өсүүсүн керектүү бир багытка салууга, башкача айтканда башкарууга мүмкүндүк берет.
Мариенмюнстер
Мариенмюнстер (Marienmünster) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Детмольд административдик округуна карайт. Хөкстер районуна кирет.
Калкы - 5289 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 64,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 7 62 024. Мэр — Ульрих Юнг.
Шаар административдик курамы боюнча 13 шаардык районго бөлүнөт.
Дэс Пэрес (Миссури)
Дэс Пэрес (Миссури) (Des Peres) — Миссури штатынын Сент-Луис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 11.4 км². FIPS коду — 29-19270.
Калкы
2010-жылы калкы 8373 киши болгон.
Гловэ Хилл (Мэриленд)
Гловэ Хилл (Мэриленд) (Clover Hill) — Мэриленд штатынын Frederick округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3260 киши. Болжолдуу аянты - 3.2 км². FIPS коду — 24-18100.
Нойнкхаузен
Нойнкхаузен (Neunkhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 1107 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 270. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Нис.
Ирвин (Айова)
Ирвин (Айова) (Irwin) — Айова штатынын Шелби округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.5 км². FIPS коду — 19-39000.
Калкы
2010-жылы калкы 372 киши болгон.
Хоэнау
Хоэнау (Hohenau) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Фрайунг-Графенау районуна кирет.
Калкы - 3341 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 43,12 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 72 127. Муниципалитеттин башчысы — Эдуард Шмид.
Воннеберг
Воннеберг (Wonneberg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Траунштайн районуна кирет.
Калкы - 1485 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 89 165. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Майр.
Өт баштыгы
Өт баштыгы - өт чогулуучу орган. Өт баштыгы миксина, минога, көпчүлүк балык жана куш, жерде-сууда жашоочуларда бар. Кишинин өт баштыгы алмурут же жумуртка формасында болуп. уз. 10-14 см, туурасы 3,5-4 см, көлөмү 40—50 мл. Өт баштыгынын өткөөлү менен боордон өттү алып чыгуучу өткөөл биригип, жалпы өткөөлдү түзөт да, ал он эки эли ичегиге кирет. Боордон чыккан өт боор өткөөлү аркылуу өт баштыгына жыйналат. Тамак жегенде мезгил-мезгили менен өт баштыгынын булчуңу жыйырылып, өт он эки эли ичегиге куюлуп турат.
Вперед (Давлекан району, Башкыртстан)
Вперед — Башкыртстандын Давлекан районундагы айыл, Поляк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 1001 киши. Почта индекси — 453416, ОКАТО коду — 80222834011.
Өткөрмө куту
Өткөрмө куту — кыймылдын багытын же ылдамдыктын баскычтуу өзгөрүшүн аткаруучу көп звенолуу механизм. Өткөрмө куту бардык транспорттук жана технологиялык машиналардын конструкцияларынын курамына кирет Өткөрмө кутунун конструкциясы анын арналышына, машинаны пайдалануу мүнөзүнө, кыймыл өткөрүүнүн которуу ыкмасына жараша болот. Өткөрүүнү өзгөртүү ыкмасы боюнча сыйгалануучу тиштүү блок (муштумчалуу жана тиштүү муфталар), синхрондуу тиштүү жана фрикциялык муфталар, токтоткуч (тормоздор), эркин жүрүүчү муфталар болуп бөлүнөт. Өткөрмө куту ичинен күймө кыймылдаткычтуу автомобилдин жетелөөчү дөңгөлөктөрүндө, транспорт каражаттарынын кыймыл өткөргүчтөрүндө колдонулат.
Нойенгөрс
Нойенгөрс (Neuengörs) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Зегеберг районуна кирет.
Калкы - 785 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13,4 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 60 061. Муниципалитеттин башчысы — Петер Роттгардт.
Неотения
Неотения (ntоs – жетилбеген, жаш жана гр. ttino – чоюу, узартуу) – айрым организмдердин личинка абалында же жеке өрчүүнүн баштапкы стадиясында жыныстык жетилүүгө жанакөбөйүүгө жөндөмдүүлүгү. Бул учурда жаныбар личинкасында жыныс системасы гана жетилген организмге мүнөздүү өрчүп, ал эми башка органдары личинка абалында кала берет. Айрым учурда личинкалар метаморфозго учурабай, узак убакытка чейин өсөт, бирок көбөйүү жөндөмдүүлүгү болбойт. Онтогенезде жашоо чөйрөсү өзгөрүп туруучу организм түрлөрүнүн ыңгайлануусу үчүн неотения жөндөмдүүлүгүнүн мааниси чоң. Неотения кээ бир курттарда, рак сымалдарда, жөргөмүш сымалдарда жана курт-кумурскаларда, айрыкча жерде-сууда жашоочуларда кеңири таралган. Мисалы,куйруктуу жерде-сууда жашоочу амбистоманын жыныстык жактан жетилген сууда жашоочу личинкасы – аксолотль. Жылуу сууда жашоочу амбистоманын онтогенези метаморфоз менен жүрөт, терең, муздак сууда жашоочуларында неотения байкалат. Толук эмес неотения тритондордун кээ бир түрүнө мүнөздүү. Неотения байкалуучу кээ бир жерде-сууда жашоочулардын метаморфозунун кечеңдеши калкан безинин функциясынын начарлашы менен байланыштуу.
Өткүн
Өткүн - белгилүү бир тилке менен тез жаап өткөн жаан; күн катуу, текши бүркөлбөгөн учурдагы кыска мөөнөттүү жаан. Өткүндөн кийин көбүнчө көк желе пайда болот.
Неотектоника
Неотектоника (нео… жана тектоника), жаңы же азыркы кездеги тектоника – тектоника илиминин бир тармагы. Неоген-антропоген мезгилдериндеги тектоникалык процесстерди изилдейт. Неотектоника жер кыртышын жана анын түзүлүшүн өзгөртүп, жаңы структуралык формаларды, азыркы рельефти пайда кылган. 1937-жылы С. С. Шульц Теңир-Тоонун азыркы рельефин илимий негизде түшүндүрүү үчүн «неотектоника» деген терминди колдонгон. 1948-жылы В. А. Обручев неотектониканы геология илиминин өз алдынча тармагы катары караган. 1950-жылы Н. И. Николаев неотектониканы тектоникалык кыймылдардын активдешиндеги геологиялык тарыхында азыркы кездеги тектоникалык этап деп бөлгөн. Жер кыртышынын түрдүү структуралык элементтеринде (платформа, ороген, азыркы геосинклиналдуу аймак), олигоцендин аягында, неоген менен антропогенде кыймылдар бир эле убакта активдешкен эмес. Бул көрүнүш окумуштуулардын арасында бир топ талаш-тартыштарды пайда кылган. Тектоникалык процесстерди изилдөө үчүн төмөнкү ыкмалар колдонулган. Тарыхый геология - байыркы деңиз жээктеринин басырылышын же көтөрүлүшүн, курулуштарды суу капташын же суунун тартылышын изилдөө; тектоникалык жана геоморфологиялык – өзөн, суу тармактарына жана жер бетинин өзгөрүшүнө байкоо жүргүзүү; геофизикалык – сейсмдик, электрометрлик анализдер; тарыхый археологиялык – көмүлүп же суу астында калган археологиялык эстеликтерди изилдөө менен тектоникалык кыймылдын багытын, ылдамдыгын тактоо; биогеографиялык – өсүмдүктөр менен жаныбарлардын айрым түрлөрүн же комплексин изилдөө. Азыркы тектоникалык процесстер так приборлордун (кайталап нивелирлөө, триангуляция), математикалык эсептөөлөрдүн жардамы менен изилденет. Жер бетинин тектоникалыккартасы түзүлөт. Неотектоникалык изилдөөлөр инженердик, гидротехникалык(плотина, порт жана башка) курулуштарды долбоорлоодо, эл чарбасын суу менен камсыз кылууда, нефть-газ түтүктөрүн жүргүзүүдө, нефть, газ кендерин, чачынды элементтерди чалгындоодо, жер титирөөнү алдын-ала билүүдө зор мааниге ээ.
Швара
Швара (Schwaara) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Грайц районуна кирет.
Калкы - 146 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,56 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 76 067. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Маттес.
Маунт Лаурэл Тауншип (Нү-Жерси)
Маунт Лаурэл Тауншип (Нү-Жерси) (Mount Laurel Township) — Нү-Жерси штатынын Бёрлингтон округуна караган АКШ шаары.
Усек (дарыя)
Усёк — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - 343 дарыясынын сол жээгинен км алыстыкта Кия орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Маунт Лаурэл Тауншип (Нү-Жерси)
Калкы - 39409 киши. Болжолдуу аянты - 56.8 км². FIPS коду — 34-49020.
Усек (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Рольвиц
Рольвиц (Rollwitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Иккер-Рандов районуна кирет.
Калкы - 649 киши(2013-ж.). Аянты - 17,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 62 049. Муниципалитеттин башчысы — Франк Марквардт.
Шивели (Кентукки)
Шивели (Кентукки) (Shively) — Кентукки штатынын Джэфферсон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 15157 киши. Болжолдуу аянты - 11.9 км². FIPS коду — 21-70284.
Урняк (Алшеев району, Башкыртстан)
Урняк — Башкыртстандын Алшеев районундагы айыл, Казан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 276 киши. Почта индекси — 452120, ОКАТО коду — 80202822007.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Андрия жана Корато поездеринин кагылышуусу
Андрия жана Корато поездеринин кагылышуусу - Италиянын түштүгүндө жүргүнчүлөрдү ташыган эки поезд сүзүшүп, 22 адам каза таап, 50дөн ашыгы ар түрдүү жаракаттарды алып ооруканага жеткирилген.
Маалыматка караганда, кырсык 12-июль күнү Бари шаарына жакын жерде болгон. Кагылышуудан үч вагон толук талкаланып, бири рельстен чыгып кеткен. Алдын ала маалыматтар боюнча, кырсыктын келип чыгышына “адамдык фактор” же компьютердик системдин иштебей калышы себеп болушу мүмкүн экени айтылууда.
Окуянын жүрүшү
Каза болгондордун арасында бир поезддин машинисти да бар. Ал эми экинчиси оор абалда ооруканага жеткирилген.
Bootstrap (фреймворк)
Bootstrap (Twitter Bootstrap катары да белгилүү) — вебсайт жана веб-колдонмо түзүүгө арналган эркин куралдар топтому. Типографика, веб-форма, баскыч, белги, навигация блогу жана веб-интерфейстин башка компоненттерин жана JavaScript-жайылууларды жасалгалоо үчүн HTML- жана CSS-калыптарды камтыйт.
Bootstrap CSS жана HTML жаатындагы заманбап иштеп чыгууларды пайдаланат. Ошондуктан, эски браузерлерди колдоодо этият болуу керек.
Тарыхы
Бул фреймворк Twitter компаниясынын ички китепканасы катары Twitter Blueprint деген аталыш менен иштелип чыга баштаган. Бир нече айга созулган жумуштардан кийин 2011-жылдын 19-августунда Bootstrap деп аталып ачылган.
Үчүнчү версия 2013-жылы 19-августта чыккан. Мында адаптивдүүлүк өнүктүрүлгөн, mobile first концепциясына өтүлгөн, барыдан мурда мобилдик түзмөктөргө ылайыкташылган. Дизайн адепкиче жалпак кылынган.
Төртүнчү версиянын жумуштары 2014-жылдын 29-октябрында башталган. Альфа-версиясы 2015-жылы 19-августта чыккан.
Артыкчылыктары жана кемчиликтери
Кемчилиги сүрөтчөлөрдүн стандарт топтомунун өң гаммасынын жардылыгын кошууга болот. Артыкчылыктары - веб-баракчаны масштабдоочу grid-торчонун жакшы ишке ашырылышы, адаптив дизайн түзүү.
Дандалк (Мэриленд)
Дандалк (Мэриленд) (Dundalk) — Мэриленд штатынын Baltimore округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 62306 киши. Болжолдуу аянты - 45.0 км². FIPS коду — 24-23975.
Дэслог (Миссури)
Дэслог (Миссури) (Desloge) — Миссури штатынын Сент-Франсуа округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 6.9 км². FIPS коду — 29-19216.
Калкы
2010-жылы калкы 5190 киши болгон.
Өтө жаңы жылдыздар
Өтө жаңы жылдыздар - капысынан жарк этип, кайра мурунку абалына келүүчү жылдыздар классы. Өтө жаңы жылдыздар жарк эткенде жылдыздар арасында катастрофа жүрөт. Гравитациялык коллапс өтө жаңы жылдыздар дын жарылышына алып келет. Өнөр жай ж. эки типке бөлүнөт. Биринчи типтеги өтө жаңы жылдыздар оор элементтери бар эски кичине жылдыздар. Алар жаркыраганда жылдыздын заттары ажырайт. Экинчи типтеги өтө жаңы жылдыздар химиялык элементтеринин запасын энергияны генерациялоого жумшаган ири жаңы жылдыздар. Өтө жаңы жылдыздар космос нурларынын булагы, ошондой эле жылдыздар аралык чөйрөнү оор металлдар менен байытат.
Иретон (Айова)
Иретон (Айова) (Ireton) — Айова штатынын Су округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.6 км². FIPS коду — 19-38820.
Калкы
2010-жылы калкы 585 киши болгон.
Дружба (Давлекан району, Башкыртстан)
Дружба — Башкыртстандын Давлекан районундагы айыл, Поляк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 314 киши. Почта индекси — 453416, ОКАТО коду — 80222834012.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
GitHub
GitHub - IT-долбоорлор жана аларды биргелешип иштеп чыгуу үчүн ири интернет хостинг кызматы. Git версияларынын көзөмөл системинин негизинде Ruby on Rails жана Erlang'де GitHub, Inc (мурда Logical Awesome) компаниясы тарабынан иштелип чыккан.
Кызмат ачык баштапкы коддуу бардык долбоорлор үчүн бүт бойдон бекер жана аларга бардык мүмкүнчүлүктөрдү тартуулайт (алардын ичинде SSL дагы). Жеке долбоорлор үчүн төлөмдүү ар кандай тарифтик пландар сунушталат.
Кызматтын ураанын - «Social Coding» - кыргыз тилине «Коомдук код жазуу» деп которсо болот. Футболкаларга болсо, такыр башкача жазышат: «Fork you!» ("Тармактангын!"). Бир жагынан бул англис тилиндеги тилдеген сөзгө үндөшүп, формалдуу эмес чөйрөгө ишара кылганга окшойт. Экинчи жагынан бул сөздөр Git менен жаңы форкторду оңой эле түзүүгө болорун эске салат — адатта ачык баштапкы коддуу долбоорлорду иштеп чыгуучулар "бутактарды" түзүүгө негативдүү карашат — жана ошондой эле, Github'дын мүмкүнчүлүктөрүнүн бири - форктор кезеги менен үндөш.
GitHub'дын тумары болуп осмимышык (англ. octocat) тандалган. Мунун көпчүлүк ойлогондой «Octocat Adventure» кыска метраждык тасмасына тиешеси жок: аны Том Престон-Вернер жөн гана iStock Photo'дон таап алган.
Обершөна
Обершөна (Oberschöna) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Хемниц административдик округуна карайт. Борбордук Саксония районуна кирет.
Калкы - 3567 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 44,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 1 77 330. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Цөннхен.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Малибу ( Калифорния)
Малибу (Malibu) — АКШ дагы шаар,Лос-Анджелес батыштагы окуругунда жайгашкан,Калифорния штаты.
Монрой Тауншип (Нү-Жерси)
Монрой Тауншип (Нү-Жерси) (Monroe Township) — Нү-Жерси штатынын Мидлсекс округуна караган АКШ шаары.
Нойпоц
Калкы - 1849 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 34 022. Муниципалитеттин башчысы — Эмиль Хайд.
Монрой Тауншип (Нү-Жерси)
Калкы - 27999 киши. Болжолдуу аянты - 108.9 км². FIPS коду — 34-47280.
Эвартс (Кентукки)
Эвартс (Кентукки) (Evarts) — Кентукки штатынын Харлан округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1101 киши. Болжолдуу аянты - 1.6 км². FIPS коду — 21-25606.
Шварца
Шварца (Schwarza) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген районуна кирет.
Калкы - 1293 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13,48 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 66 065. Муниципалитеттин башчысы — Герд Либауг.
Неофашизм
Неофашизм – 2-дүйнөлүк согуштан кийин таратылган фашисттик уюмдардын саясий жана идеялык багытын уланткан азыркы замандагы оңчул-радикалдык кыймыл (к. Фашизм). Азия менен Африкада колониялык системанын кыйрашына байланыштуу Батыш Европадагы мурдагы метрополияларга иммигранттар келе баштаган. Алардын көбөйүшүнө байланыштуу Европада 1960–80-жылдары оңчул-радикалдык багыттагы уюмдар Германия, Улуу Британия, Франция, Австрия, АКШ (Жон Бэрчтин коому, америкалык улутчулдук партия жана башка) жана Батыш өлкөлөрдө (бөтөнчө Эстония менен Латвияда), Россияда (Элдик улуттук партия, Орус улуттук биримдиги, Славян союзу, Мыйзамсыз иммиграцияга каршы кыймыл жана башка) уюшулуп, неофашизм күчөгөн. Европалык социалдык кыймыл (Мальмё интернационалы), Европалык улуттук партия жана башка сыяктуу кээ бир неофашисттик уюмдар эл аралык деңгээлде түзүлгөн. Неофашизм гуманизмге каршы турат жана фашисттик атрибуттарды (свастика, кара түстөгү униформа, фасция жана башка) жана ырым-жырымдарды (колун өйдө көтөрүп учурашуу жана башка) колдонот. Социалдык жана улутчулдук демагогия методдорун пайдаланып, неофашисттер өлкө калкынын айрым бөлүгүнө (майда ишкерлерге, орто катмардагы чиновниктерге, жаштарга) таасир этүүгө аракеттенет. Неофашисттик уюмдар менен топтордун таасири анча болбосо да, алар кыйла коркунучтуу болуп саналат. 1991-жылы СССР тарагандан кийин элдин турмушунун начарлашы, жумушсуздук жана Кавказ менен Орто Азиядагы улуттар аралык чыр-чатактардын натыйжасында Россияда да орус улутунун мүдөөлөрүн барынан жогору койгон радикал партиялар мененкыймылдар тез күч ала баштаган. Неофашизмге коомдун демократияланышы жана күчтүү мыйзамга баш ийүү гана тоскоолдук боло алат.
Мариенхайде
Мариенхайде (Marienheide) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Көльн административдик округуна карайт. Обербергиш районуна кирет.
Калкы - 13758 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 54,99 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 3 74 024. Муниципалитеттин башчысы — Уве Төпфер.
Нойендайх
Нойендайх (Neuendeich) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Пиннеберг районуна кирет.
Калкы - 528 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8,54 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 56 037. Муниципалитеттин башчысы — Бербель Тиман.
Данкирк (Мэриленд)
Данкирк (Мэриленд) (Dunkirk) — Мэриленд штатынын Calvert округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2363 киши. Болжолдуу аянты - 18.8 км². FIPS коду — 24-24062.
Вонфурт
Вонфурт (Wonfurt) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Хасберге районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Одервиц
Калкы - 5520 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 35,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 2 86 315. Муниципалитеттин башчысы — Адельхайд Энгель.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Кармыш (Алшеев району, Башкыртстан)
Кармыш — Башкыртстандын Алшеев районундагы айыл, Кармышев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 701 киши. Почта индекси — 452115, ОКАТО коду — 80202828001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ром (Мекленбург)
Ром (Мекленбург) (Rom (Mecklenburg)) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Пархим районуна кирет.
Калкы - 829 киши(2013-ж.). . Аянты - 33,60 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 60 067. Муниципалитеттин башчысы — др. Фолькер Топаркус.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Ирлвилл (Айова)
Ирлвилл (Айова) (Earlville) — Айова штатынын Делавер округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.4 км². FIPS коду — 19-23430.
Калкы
2010-жылы калкы 900 киши болгон.
Дэкстер (Миссури)
Дэкстер (Миссури) (Dexter) — Миссури штатынын Стоддард округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 16.1 км². FIPS коду — 29-19396.
Калкы
2010-жылы калкы 7356 киши болгон.
Чедат (дарыя)
Чедат — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - 90 дарыясынын сол жээгинен км алыстыкта Кия орун алган. Дарыянын узундугу - 49 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Миха́йловка (Давлекан району, Башкыртстан)
Миха́йловка — Башкыртстандын Давлекан районундагы кыштак, Поляк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 23 киши. Почта индекси — 453416, ОКАТО коду — 80222834014.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Маналапан Тауншип (Нү-Жерси)
Маналапан Тауншип (Нү-Жерси) (Manalapan Township) — Нү-Жерси штатынын Монмут округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 38872 киши. Болжолдуу аянты - 79.9 км². FIPS коду — 34-42990.
Эвинг (Кентукки)
Эвинг (Кентукки) (Ewing) — Кентукки штатынын Флеминг (Fleming) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 278 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 21-25786.
Марль
Марль (Marl) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Мюнстер административдик округуна карайт. Реклингхаузен районуна кирет.
Калкы - 87557 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 87,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 5 62 024. Мэр — Ута Хайнрих.
Snake (оюн)
«Snake» – Кыргызчасы «жылан» деп которулат. Бул оюндун жаралыш тарыхы 1977-жылга барып такалат. Алгачкы нускасы Hustle оюн автоматына негизделип иштелип чыккан. 1979-жылы Ф.Сегер аттуу германиялык программист бул оюнду үй компьютерине, кийин микрокомпьютерге ылайыктап иштеп чыгат. Жылдардын өтүшү менен алгачкы нускасы жаӊыланып отуруп, 1997-жылы «Nokia» компаниясы тарабынан Nokia 6110 телефонуна жайгаштырылган. Аталган оюн телефондун микросхемасына орнотулган жалгыз оюн, андыктан аны өчүрүп салууга болбойт. Айрымдар «компания телефонун өткөрүү максатында ага аталган оюнду жайгаштырган» дешет. Бирок компания «телефондун өтүмдүүлүгүнөн бул оюн популярдуулукка жетти, бүгүнкү күндө да элдин көӊүл борборунда» деп баса белгилеп келет. Уюлдук телефондорго түстүү дисплей, геймплей, графиканын жаӊы түрлөрү орнотулуп жакшырышы менен «Snake» оюнунун жаӊы нускалары чыгып келет. Мына ушундан кийин гана компаниялар гана эмес, жеке программисттер коммерциялык максатта ар кандай жөнөкөй түзүлүштөгү оюндарды иштеп чыга башташкан.
Нойхайленбах
Нойхайленбах (Neuheilenbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Чемурда
Чемурда — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - 52 дарыясынын сол жээгинен км алыстыкта Кытат орун алган. Дарыянын узундугу - 25 км.
Нойхайленбах
Калкы - 242 киши(2013-ж.). . Аянты - 0,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 273. Муниципалитеттин башчысы — Тео Маркс.
Чемурда
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Воринген
Воринген (Woringen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Төмөнкү Альгой районуна кирет.
Калкы - 1889 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17,54 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 78 219. Муниципалитеттин башчысы — Фолькер Мюллер.
Ойбин
Ойбин (Oybin (Gemeinde)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Дрезден административдик округуна карайт. Гөрлиц районуна кирет.
Калкы - 1534 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 2 86 360. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Юрген Гот.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Шварцбах
Шварцбах (Schwarzbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Грайц районуна кирет.
Калкы - 222 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 4,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 76 068. Муниципалитеттин башчысы — Карина Херрман.
Нойендорф (Эльмсхорн)
Нойендорф (Эльмсхорн) (Neuendorf b Elmshorn) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штайнбург районуна кирет.
Калкы - 902 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 61 074. Муниципалитеттин башчысы — Хайнрих Грефе.
Дим (Алшеев району, Башкыртстан)
Дим — Башкыртстандын Алшеев районундагы айыл, Кармышев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 280 киши. Почта индекси — 452120, ОКАТО коду — 80202828002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ирлинг (Айова)
Ирлинг (Айова) (Earling) — Айова штатынын Шелби округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.6 км². FIPS коду — 19-23385.
Калкы
2010-жылы калкы 471 киши болгон.
Диамонд (Миссури)
Диамонд (Миссури) (Diamond) — Миссури штатынын Ньютон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.7 км². FIPS коду — 29-19432.
Калкы
2010-жылы калкы 902 киши болгон.
Эддивилл (Кентукки)
Эддивилл (Кентукки) (Eddyville) — Кентукки штатынын Лион округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2350 киши. Болжолдуу аянты - 20.2 км². FIPS коду — 21-23824.
Марлборо Тауншип (Нү-Жерси)
Марлборо Тауншип (Нү-Жерси) (Marlboro Township) — Нү-Жерси штатынын Монмут округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 40191 киши. Болжолдуу аянты - 79.2 км². FIPS коду — 34-44070.
Гмелин Иоган Георг
Гмелин Иоган Георг (нем. Johann Georg Gmelin, 1709-1755 жж.), немис врачы, ботаник, жаратылышты таануучу, этнограф, саякатчы, ЧСибирь жана Урал аймактарынын изилдөөчүсү, Экинчи Түндүк (Камчатка) экспедициясын Г.Ф.Миллер менен биргеликте жетектеген окумуштуу, Сибирдин ошол кездеги картасына бир кыйла оңдоолорду жана түзөтүүлөрдү киргизген. 1739-ж. экспедициянын курамында Минусин (Хакас-Минусин ойдуңу) аймагында болуу менен орто кылымдардагы кыргыздарга таандык эстеликтер, чулу таштарга чегерилген руникалык кыргыз жазуулары тууралу маалыматтарды кагаз бетине түшүрүшкөн. Бир катар археологиялык казуу иштерин жүргүзүшкөндүгү маалым. Бул экспедициянын негизинде Кунсткамерага бай маалыматтар жана материалдар тапшырылган. Красноярск чыңдоосунда болуп, шаарда эки миң адам жашарын, шаар кыргыздарга каршы сепил катары курулгандыгын (кыргызы-татары) жазган. Бул экспедиция негизинен Д.Г.Мессершмидт, Ф.И.Стралленбергдин мурда жүргүзгөн экспедициясынын жолун кайталаган.
И. Г. Гмелин 1709-ж. Германиянын Тюбинген деген шаарында туулган. 1725-ж. медициналык факультетин аяктап, диплом алган. Анын жакын туугандарынан белгилүү окумуштуулар чыккан. 1727-ж. 18 жаштагы Иоганн Гмелин аптекарь болуп иштеген атасынын кеңеши менен Россига келген. Ал алгачкы үч жылда Кунсткамерада иштеген, минералдардын каталогун түзүүгө киришкен. 1727-ж. Илимдер академиясынын химия жана табигый тарых боюнча адюнк кызматына чакырылат. 1733-1743 жж. Витус Беринг жетектеген атактуу Экинчи Камчатка экспедициясына катышат. Архангельскиден Аляска, Алеут аралдарына, Япон аралджарына чейинки эбегейсиз зор аймакка изилдөө жүргүзүшкөн, бул жерлердин картасын чийишкен, этнографиялык, лингвистикалык ж.б. маалыматтар да топтолгон. Енисейск, Иркутск, Красноярск, Уст-Каменогорск, Якутск, Томск, Екатеринбург, Вологда ж.б. шаарларда болгон. Ал Сибирди Батыш Сибирь жана Чыгыш Сибирь деген географиялык аталыштарга бөлгөн биринчи окумуштуу болот. Түндүк-Батыш Алтайдан Кузнецкиге, андан Томскиге, Чулум өрөөнүнөн Енисейге чыккан. 1738-ж. Енисейден түндүк тарапка кайык менен саякат жасаган. Ал өзүнүн жигердүү изилдөөлөрүнүн жыйынтыктарын «Флора Сибири» (1747-1759) и «Путешествие по Сибири» (1752) аттуу фундаменталдуу эмгектеринде чагылдыргандыгы белгилүү. И.Г.Гмелин 10 жылдык саякаттын учурунда 34 миң чакырым жолду басып, зор аймактарда байырлаган элдердин этнографиясы, фольклору, каада-салт, үрп-адаты, жаратылыш шарттары, фауна жана флорасы боюнча маалыматтарды жазган. 1747-ж. Тюбингенге кайрылып кеткен. 1755-ж. көз жумганга чейин жергиликтүү университетте ботаника жана химия боюнча дарс окуган.
Орус тилинде жарык көргөн эмгектери
Перевод с предисловия, сочиненного профессором Гмелиным к первому тому Флоры сибирской / Перевод с немецкого С. П. Крашенинникова. — СПб.: Типография Академии наук, 1749
Гаррисон (Мэриленд)
Гаррисон (Мэриленд) (Garrison) — Мэриленд штатынын Baltimore округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7969 киши. Болжолдуу аянты - 8.1 км². FIPS коду — 24-31625.
Нойхойзель
Нойхойзель (Neuhäusel) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 1971 киши(2013-ж.). . Аянты - 1,67 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 052. Муниципалитеттин башчысы — Фриц Роггенбах.
Россин
Россин (Rossin) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк Төмөнкү Померания районуна кирет.
Калкы - 158 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 59 084. Муниципалитеттин башчысы — Зибиле Функ.
Голубев Александр Федорович
Голубев Александр Федорович (1832-1866), орус армиясынын Генералдык штабынын капитаны, чалгынчы, топограф, изилдөөчү. Заилий (Или аймагы) аймагын, Ысык-Көлдү жана Ала-Көлдү изилдеген илимпоз аскер адамы. А.Ф.Голубев 1832-ж. Нижний Новгороддо туулган. 1852-ж. Жол байланышы институтун аяктап, андан соң НАГШдана билим алат. Оболу, аскер кызматын Батыш Сибирь аскердик округунда өтөгөн. 1859-1862 жж. Орус армиясынын Генералдык штабынын жана ИРГОнун атайын тапшырмасы менен Заилий, азыркы Кыргызстандын түндүк аймактарын, Чыгыш Түркстанды изилдеген экспедицияга жетекчилик кылган. Бул экспедициянын учурунда 16 астрономиялык пункт жана Заилий аймагы, Ысык-Көл, Ала-Көл изилденген. А.Ф.Голубев Ысык-Көлдү жана Кулжа аймагын астрономиялык жактан изилдеген эң алгачкы европалык изилдөөчү болгон. Экспедициянын жыйынтыктары боюнча географиялык багыттагы илимий макалаларын ИРГОнун “Записки”, “Вестник ИРГО” деген журналдарына жарыялаган. ИРГОнун чыныгы мүчөсү болуп кабыл алынган. Өз мезгилинде ысык көлдүк кыргыз урууларынын арасында болуу менен бирге, кыргыздардын каада-салттары, материалдык маданияты боюнча бир катар маалыматтарды кагаз бетине түшүргөн. Какон хандыгы тарабынан кыргыздардан жыйналчу салыктарн жана алардын түрлөрү боюнча маалымат берген. Эл арасынан «Кырк кыз» тууралуу уламыштын бир вариантын жазып калтырган. А.П.Голубев Ысык Көлдүн пайда болушу жөнүндөгү эки уламышты эл оозунан жазып алган. Ал оң канат кыргыз уруулары чыгыш тарапта, ал эми сол канат кыргыздар батыш тарапта жайгашканына көңүл буруп, алар Енисейден журт которуп келген эмес деген божомол айткан. Бул маалыматтар анын бир катар билдирүүлөрүндө чагылдырылган. А.П.Голубев 34 жаш курагында Сорентодо күтүлбөгөн жерден дүйнөдөн кайткан.
Непал тили
Непал тили, непали, гурк хали, кхаскура – непалдыктардын тили. Непалдын расмий тили. Непалдын айрым штаттарына, Сиккимге жана Бутанга тараган. Инди-европа тил уясындагы (семьясындагы) тилдердин инди-арий бутагына кирет. Төрт диалекти бар: борб., чыгыш непали, батыш непали, Гималайдагы элдин диалекти. Непал тили – аналитикалык-синтездик түзүлүштөгү тилимий Лексикасынын негизи санскриттен чыккан сөздөрдөн куралган. Жазууда деванагари, нагари шрифттерин (к. Инди жазуусу) пайдаланат. Алгачкы жазма эстелиги 1337-жылга таандык. Адабий тили борбордук диалектинин негизинде 19-кылымдын башынан тартып өнүгүүдө.
Марсберг
Марсберг (Marsberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Хохзауэрланд районуна кирет.
Калкы - 20800 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 182,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 58 024. Мэр — Хубертус Кленнер.
Шаар административдик курамы боюнча 17 шаардык районго бөлүнөт.
Гордлевский Владимир Александрович
Гордлевский Владимир Александрович, советтик түрколог-чыгыштаануучу, түрк тили, адабияты, фольклору жана селжуктардын, Осмон империясынын саясий-экономикалык, социалдык тарыхы, этнографиясы боюнча ири адис, адабияттын доктору, профессор, ССРС ИАсынын мүчө-корроспонденти. 1876-ж. 7-октябрда Свеаборг (Финляндия) шаарында аскер чиновнигинин үй бүлөсүндө туулган. 1899-ж. Лазарев Чыгыш тилдери институтун аяктап, 1904-ж. МГУнун тарых-филология факультетин бүтүргөн. Стамбул шаарында түрк, араб тилдери боюнча стажировкадан өткөн. 1907-1918 жж. Лазарев институтунунда түрк тилинен дарс окуп, биринчи дүйнөлүк согуш башталганда Кавказ фронтуна кабарчы болуп келет. Ушул жерде түрк, күрт кол жазмаларын жоголуп кетүүдөн сактап, соңку селжуктардын тарыхы боюнча баалуу маалыматтарды топтогон. 1919-1933 жж. Москвадагы мамлекеттик китепканада бөлүм башчы, аскер Академиясында окутуучу, 1938-1956 жж. СССР ИАсынын Чыгыштаануу институтунда жетектөөчү илимий кызматкер болуп эмгектенген. В.А.Гордлевский жыйнаган китептер, карталар, журналдар ж.б. саны 10 миңден ашуун жана аны көзү тирүү мезгилинде Чыгыштаануу институтуна өткөрүп берген. В.А.Гордлевский түрк-селжуктардын жана Түркиянын (Осмон империясы) тарыхы, тили, адабияты, фольклору, этнографиясы боюнча 300 ашуун эмгектерди жазган. Биринчи “Түрк-орус” сөздүгүнүн автору. 1931-ж. жазылып, 1941-ж. жарыкка чыккан «Государство Сельджукидов Малой Азии» аттуу фундаменталдуу эмгеги белгилүү. Ал орус калкынын кыпчак ж.б. түрк тилдүү уруулары менен алакалары 12-к. тартып абдан тыгыз өнүккөндүгүн белгилеген.
Шверштедт (Веймар)
Калкы - 347 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,8 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 71 085. Муниципалитеттин башчысы — Герд Кестнер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
Бишкайын (Давлекан району, Башкыртстан)
Бишкайын — Башкыртстандын Давлекан районундагы кыштак, Поляк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 25 киши. Почта индекси — 453416, ОКАТО коду — 80222834013.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Чигисла (дарыя)
Чигисла — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - 5 дарыясынын сол жээгинен км алыстыкта Кия орун алган. Дарыянын узундугу - 34 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Ирлхам (Айова)
Ирлхам (Айова) (Earlham) — Айова штатынын Мэдисон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.5 км². FIPS коду — 19-23340.
Эдервилль (Кентукки)
Эдервилль (Кентукки) (Adairville) — Кентукки штатынын Логан округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 920 киши. Болжолдуу аянты - 3.4 км². FIPS коду — 21-00298.
Миллстоун Тауншип (Нү-Жерси)
Миллстоун Тауншип (Нү-Жерси) (Millstone Township) — Нү-Жерси штатынын Монмут округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 10566 киши. Болжолдуу аянты - 96.3 км². FIPS коду — 34-46560.
Григорьевка (Алшеев району, Башкыртстан)
Григорьевка — Башкыртстандын Алшеев районундагы айыл, Кармышев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 19 киши. Почта индекси — 452106, ОКАТО коду — 80202828005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ойлаталь
Калкы - 3527 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 47,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 3 79 190. Муниципалитеттин башчысы — Карстен Рихтер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
Донифан (Миссури)
Донифан (Миссури) (Doniphan) — Миссури штатынын Рипли округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.5 км². FIPS коду — 29-19792.
Калкы
2010-жылы калкы 1932 киши болгон.