cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Плэйнфилд (Коннектикут)
Плэйнфилд (Коннектикут) (Plainfield) — Коннектикут штатынын Уиндхэм округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 15 443 киши. Болжолдуу аянты - 111.4 км². FIPS коду — 09-59980.
Салмаксыз абал
Салмаксыз абал – тартуу талаасындагы кыймылда болгон материалдык нерсенин бөлүкчөлөрүнүн бири бирине басым жасабай турган абалы.
Салмаксыз абал адамдын организмине терс таасирин тийгизет. Ошондуктан орбиталык жана планета аралык станцияларда жасалма жол менен “кошумча салмактуулукка ээ болуу” абалын түзүү зарыл. Ал үчүн кабиналарды борбордук октун айланасында айландыруу менен борборго умтулуучу күчтөрдү түзүү керек.
Хаммерштайн (на-Рейне)
Хаммерштайн (на-Рейне) (Hammerstein (am Rhein)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Нойвид районуна кирет.
Калкы - 351 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,20 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 38 024. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Хайнц Виндхойзер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Скидмор (Миссури)
Скидмор (Миссури) (Skidmore) — Миссури штатынын Нодеуей округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.8 км². FIPS коду — 29-68132.
Калкы
2010-жылы калкы 342 киши болгон.
Хютблек
Хютблек (Hüttblek) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Зегеберг районуна кирет.
Калкы - 374 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 2,75 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 60 042. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Хинрих Тис.
Спаркс (Невада)
Спаркс (Невада) (Sparks) — Невада штатынын Уэшу округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 90 264 киши. Болжолдуу аянты - 62.1 км². FIPS коду — 32-68400.
Оюу
Оюу (жонуу) – гранит, мрамор, акиташ, чопо, таштан скульптураны чегип жасоо техникасы. Көбүнчө даяр моделден мурун момдон куюлуп жасалган түп нусканы жонуп жасашат. Чоң кесек таштан келечектеги скульптуранын «пункттарын» же алдыга бөлүнүп чыгып турган мерчемдүү жерлерин белгилеп чегип алышат, андан соң ортоңку рельефи менен оюлуучу жерлерин белгилешет. Эгерде ишти нусканын автору баштаса, анда майда нерселерди кошумчалоо мүмкүнчүлүктөрү болуш үчүн таш катмарын үнөмдөөчү пунктирлөө жасалат. Тескерисинче, мрамор менен иштеген сүрөтчү так жана чукул пунктирлөөнү колдонот; себеби биринчи кезекте тикеден-тике көчүрмө жасоо анын милдеттеринен болуп эсептелет. Эң чоң скульптураларды чегүү бөлөк-бөлөк чегүүдөн башталат. Бул үчүн кичирээк көлөмдөгү алдын ала бөлүктөргө бөлүнгөн модель пайдаланылат. О. үчүн төмөнкү шаймандар керек: рашпиль, скарпель, троянка, шпунт, юлина, закольник, балка жана башка шаймандар, чоңойткондо кошумча пропорционалдык циркуль керек болот.
Новгород көтөрүлүшү
Новгород көтөрүлүшү (1650) - 17-кылымдын ортосундагы шаар көтөрүлүштөрүнүн бири.
Анын чыгышына эгиндин кымбагтоосу себеп болгон. Марттын ортосунда башталган Новгород көтөрүлүшүнүн негизги күчү шаардык кедей­лер болуп, аларды стрелецтер колдо- гон. Көтөрүлүшчүлер «мыктылардын» короо-жайын талкалап, воевода Ф. И. Хилковду бийликтен четтеткен, зем­ство башчыларын шайлап, шаарды башкарууга митрополит приказчиги И. Жегловду койгон. Падыша Алек­сей Михайлович Новгородго жиберген дворян Соловцов камакка алынган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Глауциг
Калкы - 469 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 3,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 82 100. Муниципалитеттин башчысы — Фолькмар Шөбе.
Цойтен
Цойтен (Zeuthen) — Германия Федеративдик Республикасынын Бранденбург жеринде жайгашкан муниципалитет.
Салыштырмалуулуктун жалпы теориясы
1915-ж. А.Эйнштейн жалпы аныктамасын берген. Салыштырмалуулуктун жалпы теориясынын негизинде эквиваленттүүлүк принцибине келтирилүүчү ар кандай нерсе үчүн инерция массасы менен гравитация массасынын барабардыгынын эксперименттик фактысы жатат. Инерция жана гравитация массасынын барабардыгы нерсенин кыймылы учурундагы тартылуу талаасында анын массасына көзкаранды эместиги көрүнөт. Бул Салыштырмалуулуктун жалпы теориясында тартылуу мейкиндик убакыт континуумдун кыйшаюсу катары каралышы мүмкүн. Б. а. Салыштырмалуулуктун жалпы теориясы салыштырмалуулук теориясынын негизинде тартылуу теориясы болуп эсептелет.
Кирханшөринг
Кирханшөринг (Kirchanschöring) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Траунштайн районуна кирет.
Калкы - 3144 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 25,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 89 127. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Йөрг Бирнер.
Жууп кетүүдөн коргонуу
Жууп кетүүдөн коргонуу көбүнчө баалуу кагаздардын конверциялуулугуна пайдаланылат. Стандарттык келишим, ал боюнча конверсия коэффициенти дивиденддин, төлөгөн акциялардын жана экстроординардык бөлүштүрүүдөн өзгөрөт, акционердик капиталда кармоочунун үлүшү конверциялануучу баалуу кагаздардын жууп кетүүсүнөн коргош үчүн көбүнчө корректировка 5%дан ашкан акциялар менен төлөнгөн дивиденддерди бөлүк-бөлүккө бөлүүнү талап кылат же балансылык наркынан төлөп болгон акцияларды чыгарат. Акцияларды сатып алуу келишиминде жууп кетүүдөн коргогон шарттары болот, эгерде каржылоонун кийинки стадиясында компаниянын абалы азыркыдан төмөн болуп калса.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Марк Донской
Донской Марк Семёнович (21. 2 (6. 3). 1901-ж. т., Одесса) - советтик кинорежиссёр, кинодраматург.
СССР эл арт. (1966), Социалисттик Эмгек Баатыры (1971). 1945-жылдан КПСС мүчөсү. Симферополь университетинин укук бөлүмүн бүтүргөн. 1926-жылдан кино өнөрү майданында иштейт. Алгачкы фильмдери (М. А. Авербах менен бирге): «Чоң шаарда» (1928), «Адам бедели» (1929).
Донскойдун атын чыгарган - «Бакыт жонүндө ыр» (1934, В. Г. Легошин менен бирге) фильми. М. Горькийдин автобиографиялык трилогиясы боюнча «Горькийдин бала чагы» (1938), «Көрүнгөндүн колунда» (1939, СССР мамлекеттик сыйлыгы, 1941), «Менин университеттерим» (1940) фильмдерин тарткан.
Башка фильмдери: «Болот кантип курчуду» (1942, Н. А. Островскийдин романы боюнча), «Кок желе» (1944, В. Л. Василевскаянын повести боюнча, СССР мамлекеттик сыйл., 1946), «Айылдык мугалим» (1947, СССР мамлекеттик сыйл., 1948), «Эне» (1956), «Фома Гордеев» (1959) ж. б.
60-жылдары Донской лениндик темага кайрылып, «Эне жүрөгу» (1966, СССР мамлекеттик сыйл., 1968), «Эне ишеними» (1967) деген фильмдерди койгон. Донскойдун көп фильмдери советтик кино өнөрүнүн классикалык чыгармаларына айланган. Эки Ленин ордени, Эмгек Кызыл Туу ордени жана медалдар менен сыйланган.
Хайлэнд Бич (Мэриленд)
Хайлэнд Бич (Мэриленд) (Highland Beach) — Мэриленд штатынын Anne Arundel округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 109 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 24-38500.
Альберсдорф
Альберсдорф (Albersdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Хольцланд районуна кирет.
Калкы - 266 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 2.85 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 001. Муниципалитеттин башчысы — Торстен Дөлер.
Жумушчу табы
Жумушчу табы - азыркы коомдун негизги таптарынын бири, жумушчу табы (пролетариат) өндүрүш каражаттарынан ажыраган, өз жумушчу күчүн сатуу менен күн көргөн жана капиталдын эзүүсүндө болгон жалданма жумушчулар. Жумушчу табынын жалпы калктын ичиндеги салыштырма салмагы үй-бүлөлөрүн кошуп алганда 1913-ж. 14,6%тен, 1959-ж. 49,5%ке чейин өскөн. СССРде жумушчулардын саны 1981-ж. 80 млн. болуп, өлкөдөгү бардык иштеген калктын 2/3 бөлүгүн, б. а. эмгекчилердин көпчүлүгүн түздү. Жумушчулардын 75% орто (толук же толук эмес) жана жогорку билимдүү болушкан.
Салыштырма электр өткөргүчтүк
Салыштырма электр өткөргүчтүк ⎯ бирдик узундуктагы жана бирдик кесилиш аянттагы цилиндр түрүндөгү өткөргүчтүн электр өткөр-гүчтүгү барабар физикалык чондук.
Салыштырма электр өткөргүчтүк салыштырма каршылык ρ менен төмөнкүдөй байланышкан: σ=1/ρ. Өлчөө бирдиги: сименс (Ом-1) метрге же сантиметрге (См/м же См/см).
Лабаган-То-Се
Лабаган-То-Сё — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Лабаган-Се дарыясынын сол жээгинен 6 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Иван Тургенев
Тургенев Иван Сергеевич (28. 10(9. 11). 1818, Орёл -22. 8(3. 9). 1883, Буживаль (Иарижге жакын жер); Нетербургга коюлган) - орус жазуучусу. Ак сөөк уй-булөдөн. Петербург университетин бүткөн (183/). Чыгармалары 30жылдардан жарыялана баштаган. 1838-40-ж. Германияда, Италияда болуп, философия, тарых, тил боюнча билимин өркүндөткөн. 1842-ж. философиялык магистри деген наам алган. 40-жылдардагы поэмалары («Параша», 1843; «сүйлөшүу», 1845; «Помещик», 1846) менен прозалык чыгармаларында («Андреи Колосов», 1844; «Үч портрет», 1846; «Бреттёр», 1847) коомдук турмуштун терс жактарын сындаган. ушул эле жылдары эстетикасы Белинскийдин кез карашына жакын бир топ сын макалаларды жазган. Драмалык чыгармаларында («Акчасыздык», 1846; «Бой киши», 1849; «Арам тамак», 1848; «Элет кызы», 1851; «Кыштактагы бир ай») «кичине адам» турмушун сүрөттөп, ак сөөк интеллигенттерине нааразылыгын билдирет. «Аңчынын аңгемелери» (1847-52, кыргызчасы - 1954) - жаш Тургеневдин көрүнүктүү чыгармасы. Ал чыгарма Тургеневдин атак даңкын дүйнөгө жайып, орус адабиятынын өсүшүнө чоң таасир тийгизген. Анда помещиктер менен дыйкандардын рухий кагылыштары, дыйкандардын ички дүйнөсүнүн тазалыгы жөнүндө кенен сөз болот; орус дыйкандарынын типтүү образдары тузулуп, элдин психологиясы таасын талданат. «Му-му» (1854), «Кербен сарай» (1855) - Тургеневдин идеялык жактан «...аңгемелерге» ыктай жазылган чыгармалары. Тургенев 1856-ж. жарык керген «Рудин» (кыргызчасы -1964) романында учурдун алдыңкы көзкараштагы адамынын образын түзсө, «Ак сөөктөр уясы» (1859) романында орус элинин тагдыры жөнүндө маселе козгойт. «Жакын калганда» (1860) романында аң-сезимдуу, кайратман кишилерге мезгил зарыл экени жөнүндөгү ойду айткан. Бирок Тургенев андай кишилерди бир жактуу, чектелген кейипте элестеткен. Бул Тургеневдин либералдык позицияда турганы, революциянын зарылдыгын танып, революциячыл-демократтарга ишенип, Россиянын тагдырын ошолордун ишине байланышта караганы менен тушундүрүлөт. «Аталар жана балдарында» (1862, кыргызчасы - 1954) идеялык багыттардын күрөшун, эски жана жаңы социалдык-саясий мамилелердиы кагылышын көркөм сурөттөйт. Мындан кийинки чыгармаларында («Элестер», 1864; «Ыраазы болуу», 1865; «Тутун», 1867; «Талаанын король Лири», 1870 ж. б.) мурдагы позициясынан оолактап, пессимизмге берилип кеткен. 70-жылдары Парижде жашап, элдик кыймылдын өкүлдөрү менен (Г. А. Лопатин, П. Л. Лавров ж. б.) байланышта болгон. Ушул жылдары Европа адабиятына чоң таасир тийгизген. Ж. Саид менен Г. Мопассан Тургеневди окутуучубуз деп аташкан. Тургенев чыгармалары менен орус реализмин өнүктүргөн. Орус турмушунун актуалдуу маселелерин мыкты Оилгени, окуялар менен мунөздөрду философиялык жактан туура аддан, турмушту акыйкат сүрөттөшү Тургеневдин чыгармаларын орус турмушунун өзгөчө бир жыл баянына айландырды.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Ведемарк
Ведемарк (Wedemark) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Ганновер районуна кирет.
Калкы - 29063 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 173 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 41 019. Муниципалитеттин башчысы — Тярк Бартельс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 16 шаардык районго бөлүнөт.
Новгород федалдык республикасы
Новгород федалдык республикасы - борбору Новгород ш. бол­гон Рустагы феод, мамлекет (12— 15-к.).
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Коуртлэнд (Миннесота)
Коуртлэнд (Миннесота) (Courtland) — Миннесота штатынын Nicollet округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 611 киши. Болжолдуу аянты - 6.9 км². FIPS коду — 27-13582.
Зириклы (Бакалин району, Башкыртстан)
Зириклы — Башкыртстандын Бакалин районундагы айыл, Килеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 77 киши. Почта индекси — 452672, ОКАТО коду — 80207828002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Өзгөн эстеликтери
Өзгөн эстеликтери – Өзгөн шаарындагы үч күмбөз жана бир мунарадан турган архитектуралык байыркы эстеликтер. Күмбөздөрү удаа, катарлаш жайгашып, адабиятта ортоңку, түндүк жана Түштүк Күмбөз деп шарттуу аталган. Ортоңкусу XI кылымда курулган. Жалпы түзүлүшү чарчы (8,5 м Х 8,5 м ич жагынан). Үстү чамгарактуу. Порталдары бузулган. Дубалдарынын ичи ар түрдүү өсүмдүктөрдүн сүрөттөрү, ар кандай геом. чиймелер менен кооздолгон. Анда “куфи” жазуулары да бар. Түндүк-төгүсү 1153-ж. курулуп, караханилер династиясынын бир өкүлүнүн сөөгү коюлган. Бул да чарчы (7,5 м- ґ7,5м ич жагынан) жана чамгарактуу. Порталындагы кыштары түрдүүчө кооздолуп коюлган, шыбалган алебастры ар кандай оймо-чиймелер (кесүү жана терракота ыгы менен) “насх” жана “куфи” жазуулары менен кооздолгон. Түштүктөгүсүнө да караханиддер хандарынын биринин сөөгү коюлган. Ал 1186-ж. салынган. Порталы кесүү, терракота ыгы менен “насх” жана “куфи” жазуулары менен жасалгаланган. Мунара ушул күмбөздөрдүн түндүк тарабынан 100 м алыста. Азыркы бийиктиги 28 ''м. ''сырты оймо-чиймелүү алкактар менен кооздолгон. Мунара XII кылымда курулган.
Ойсул ата
Ойсул ата (ар. Вайс ал-Карани) – төөнүн пири, колдоочу ээси. Ойсул атанын чыныгы аты – олуя Султан Вайс Харани. Ал төө багып, төөнүн сырын жакшы билгендиктен, кербенчилердин таманы жараланган төөсүн заматта дарылап, кербен катарына кошкондугу, ошондон улам төөнүн пири, олуясы болуп калгандыгы, анын Кулжа, Белужстан жана Сейстандагы касиеттүү мазарларына кербенчилердин сыйына тургандыктары айтылат; Ойсул ата Азия элдеринин, ошондой эле кыргыздардын элдик оозеки чыгармаларында кездешкен диний жана мифологиялык түшүнүк.
Слэйтер (Миссури)
Слэйтер (Миссури) (Slater) — Миссури штатынын Салин округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.7 км². FIPS коду — 29-68204.
Калкы
2010-жылы калкы 2,083 киши болгон.
Тунгус метеорити
Тунгус метеорити - зор массадагы метеориттин Жерге түшүшүн элестеткен табиятта өтө сейрек болуучу кубулуштун аты. Ал кубулуш 1908-ж. 30-июнда жергиликтүү убакыт боюнча саат 7де Подкаменная Тунгуска дарыясынын алабында (азыркы Краснояр крайындагы Эвенк автономия округу) байкалган. Кубулуш учурунда асманда бир нече секундага чейин өтө жаркырак болид (из) көрунгөн. Жарык көрүнгөндөн кийин 1000 к.чден ашык аралыкта жарылуу добушу угулган; жер кыртышы жер титирөө учурундагыдай термелип, терезе айнектери сынып, текчеден бугомдар кулап, адамдар, айбанаттар жыгылган.
Сейсм толкундары Иркутскиде, жарылуунун аба толкуну Петербург. Улуу Британиядагы метеостанцияларда катталган. Эпицентрден 20-30 км аралыкта токой текши кыйраган. Тунгус метеорити менен көптөгөн илимий экследициялар, ал эми эпицентрин биринчи жолу 1927-ж. Л. А. Кулик изилдеген. Тунгустагы кубулушту түшүндүрүүдө комета гипотезасы мерчемдуү орунду ээлейт. Бул гипотеза боюнча Тунгус метеорити жер атмосферасына космос ылдамдыгы менен келип урунган чакан (диаметри 600 м) комета деп болжолдонот. 1975-ж. акад. Г. И. Петров Тунгус метеоритинин заты өтө борпоң жана тыгызд. жер бетиндеги абанын тыгыздыгынан 10 эсе көп экендигин аныктады. Жер бетинен 10 км бийикке жакын бардык тело газга айланып, жарык жана согуу толкуну пайда болгон.
Инвестициялык мыйзам
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Томпсон (Айова)
Томпсон (Айова) (Thompson) — Айова штатынын Уиннибейго округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.3 км². FIPS коду — 19-77745.
Калкы
2010-жылы калкы 596 киши болгон.
Глебицш
Глебицш (Glebitzsch) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Биттерфельд районуна кирет.
Хан (Хунсрүк)
Калкы - 165 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 044. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Шмидт.
Глебицш
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Берг (Арвайлер)
Берг (Арвайлер) (Berg (bei Ahrweiler)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Арвайлер районуна кирет.
Калкы - 1417 киши(2013-ж.). . Аянты - 19,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 31 011. Муниципалитеттин башчысы — Эрвин Кессель.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Спринг Крик (Невада)
Спринг Крик (Невада) (Spring Creek) — Невада штатынын Элко округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 12361 киши. Болжолдуу аянты - 152.0 км². FIPS коду — 32-68550.
Цоссен
Цоссен (Zossen) — Германия Федеративдик Республикасынын Бранденбург жеринде жайгашкан Шаар. Тельтов-Флеминг районуна кирет.
Калкы - 17 606 киши(2013-ж.). . Аянты - 179,57 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 12 0 72 477. Мэр — Михела Шрайбер.
Шаар административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Ингуштар
Ингуштар - (өздөрүн галгай деп аташат) – РФдин курамындагы Ингушстандын калкы. Чеченстан, Түндүк Осетия, Казакстан, Орто Азия жана Ж. Чыгышта да жашашат. Жалпы саны 472,5 миң киши (2003). Ингуш тилинде, ошондой эле орус тилинде сүйлөшөт. Негизинен мусулман-сунниттер. Ингуштар жөнүндө алгачкы эскерүүлөр 7-к-га таандык. Тили жана маданияты боюнча чечендерге жакын. Байыркы убакта Ингуштар уруу жамааттарына (Галгай, Цорин, Жейрах, Мецхаль) бөлүнүп, тоолуу аймактарда жашап, 16-17- кылымдарда өрөөндөргө (Түндүк Осетия) отурукташышкан. 19-кылымдарда алгачкы Ангуш же Ингуш (азыркы Тар өрөөнүндөгү Тар кыштагы) кыш. пайда болуп, эл кыштактын атынан аталган. 19-кылымдын башталышында Россиянын, 20-кылымдарда РСФСРдин курамына кирип, Ингуш АО, 1934-ж. Чечен АО менен биригип, Чечен-Ингуш АО, 1936-ж. Чечен-Ингуш АССРи түзүлгөн. 1944-ж. Ингуштар күч менен Орто Азияга жана Казакстанга көчүрүлгөн. 1957-ж. Чечен-Ингуш АССРи калыбына келтирилип, Ингуштар кайрадан мекенине кайтып келишкен. Ингуштар мал чарбачылык жана дыйканчылык менен кесиптенишип, хата-мазанкада (дубалы топурактан согулган же жыгачтан жасалып, сырты ылай менен шыбалган үй) жашашкан. Салттуу кийимдери жалпы кавказ тибинде. Эркектер көйнөк, бешмант, черкеска, башына папах кийип, белине кур байланып, канжар тагынышат. Аялдар узун көйнөк, кенен ыштан кийип, оромол жамынышат. Тамак-ашы негизинен дан, эт, сүт азыктары жана жер-жемиштер.
Помфрет (Коннектикут)
Калкы - 4 142 киши. Болжолдуу аянты - 105.2 км². FIPS коду — 09-61030.
Сатурндун шакектери
Сатурндун шакектери – биринчи жолу 17-к. эле Галилей, Гюйгенс тарабынан ачылган.
Азыркы учурда Сатурндун шакектери жер бетинен кубаттуу телескоптор аркылуу байкоо жүргүзгөндө, Сатурндун айланасында негизги үч чоң шакек көрүнөт. 1980-ж. “Вояджер” автоматтык станциясы аркылуу тартылып алынган сүрөтүндө, өтө көп сандаган ичке тилкелүү шакектер бар экендиги аныкталган. Сатурндун шакектери негизги тегиздиги Сатурндун орбитасынын тегиздигине карата 29°ка чейин жантайып, 14–15 жылдан кийин шакектин көрүнбөй калган учурлары да болот. Анткени ал учурда шакек Жердеги байкоочуга карата кырынан көрүнөт. Шакек негизинен миллиарддаган майда бөлүкчөлөрдөн туруп, арасында ири көлөмгө ээ болгон сырты муз менен капталган таштардан турары азыр белгилүү болду
Өнөркана
Өнөркана – атайын мааниде – 1) график, скульптор же живописчи иштей турган жай. Ө. термини өзүнүн мааниси боюнча сейрек колдонулуучу ателье менен окшош; 2) ири сүрөтчүнүн белгилүү бир мезгил ичиндеги ишмердигин жана окуучуларынын курамын камтыган өнөрканасы.
Хиллсбороу (Мэриленд)
Хиллсбороу (Мэриленд) (Hillsboro) — Мэриленд штатынын Caroline округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 163 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 км². FIPS коду — 24-39175.
Новер, Жан Жорж
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Кохассэт (Миннесота)
Калкы - 2698 киши. Болжолдуу аянты - 91.3 км². FIPS коду — 27-12412.
Өздүк көркөм чыгармачылыгы
Өздүк көркөм чыгармачылыгы (көркөм сүрөт) – өздөрүнүн негизги кесибинен тышкары, кошумча көркөм искусство чыгармачылыгы менен шугулданган сүрөтчү-адис эмес адамдардын көркөм чыгармачылыгы. Ө. к. ч. Улуу Октябрь Социалдык революциясынан кийин пайда болгон жана совет турмушунун бир көрүнүшү болгон, ал эл массасынын кеңири эстетикалык талаптары менен маданиятынын өсүшүн чагылдырат. Совет өкмөтүнүн биринчи жылдарынан баштап завод, фабрика, мекеме, клуб, Кызыл Армиянын аскердик бөлүктөрүндө көркөм студиялар, кружоктор уюштурула баштаган жана анда миңдеген жумушчулар живопись, скульпторлук, графика, жасалга-турмуштук буюмдар көркөм өнөрлөрү менен тажрыйбалуу сүрөтчүлөрдүн жетекчилиги астында шугулдана башташкан. Өздүк көркөм студиялардын көптөгөн мүчөлөрү кийин чыгаан профессионал сүрөтчүлөргө өсүп чыгышкан. Өздүк көркөм искусствонун аскердик гүлдөп өнүгүшү кийин М. Б. Греков атындагы аскердик сүрөтчүлөр студиясын түзүүгө шарт түзгөн. Бул студия сүрөтчү-баталисттердин бир нече катарын тарбиялап чыгарган. Өздүк көркөм искусствонун материалдарында ири, жыл сайын өткөрүлүүчү көргөзмөлөр кээде бүткүл союздук масштабда өткөрүлүп турган.
Жумушсуздуктун экономикалык чыгымдары
Жумушсуздуктун экономикалыкчыгымдары - Жумушсуздук, негизги макроэкономикалык проблемалардын бири катары, экономикалык жана социалдык натыйжаларга ээ. Жумушсуздуктун Оукендин законунда сүрөтгөлгөн экономикалык чыгымдарына токтололу. Экономиканын кызмат өтөшүнүн жана жумушсуздуктун натыйжасы өз ара байланыштуу экендигин белгилейбиз. а) Ресурстарды толук пайдалануу учурунда (иш менен толук камсыз болуу учурунда), б.а., жумушсуздуктун табигый деңгээлинде, экономикада төмөнкүчө аталган өндүрүш көлөмү Ү* түзүлөт: в) Ресурстарды толук эмес пайдалануу учурунда, б.а., циклдик жумушсуздуктун шартында экономикада Ү* айырмаланган УДП (Ү)нын реалдуу (иш жүзүндөгү) мааниси түзүлөт. с) (Ү-Ү*) ортосундагы айырма төмөнкүчө аталат:
Иш жүзүндөгү статистикалык катарларды талдап чыгуу УДПнын көлөмүнүн артта калышы менен жумушсуздуктун деңгээлинин ортосунда корреляция бар экендигин көрсөтөт: жумушсуздуктун деңгээли канчалык жогору болсо, продукциянын абсолюттук коромжулуктары ошончолук көбүрөөк болот, б. а., жумушсуздуктун термелүүлөрү УДПнын термелүүлөрү менен байланышкан. Бул көз карандылыкты Артур Оукен математикалык жактан Оукендин закону катары бөлүп чыгарган, ал төмөнкүдөй түргө ээ: (Ү-Ү*)/ Ү* = - К* (U-U*), мында: К = 2-3 - Оукендин коэффициенти деп аталган, УДПнын циклдик жумушсуздукка карата сезимталдыгынын коэффициенти, (U-U*) - циклдик жумушсуздук, /-/ белгиси УДПнын көлөмүнүн жана циклдик жумушсуздуктун артта калышынын тескери көз карандылыгын билдирет. Рынок экономикасы болгон өлкөлөрдө жумущсуздук туруктуу мүнөзгө ээ болот.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Тумар саадак
Тумар саадак (Capsella) - өсүмдүктөрдүн кайчы гүлдүүлөр тукумундагы уруусу. Бир же эки жылдык чөп. Жебедей сапсыз жалбырактары кезектешип жайгашкан, төмөнкү жалбырактары саптуу. Тамыр моюнчасына топтолуп өсөт. Гүлдөрү майда, ак, мала кызыл, саргыч. Топ гүлү жаңыдан гүлдөгөндө жаа сымал, кийин чачыдай. Мөмөсү-саадакча. Тумар саадактын 7дей түрү Жер шарынын мелүүн жана субтропик аймактарында өсөт. Тумар саадактын урутунда май, сабагы менен жалбырагында холин, ацетилхолин ж. б. заттар бар; ширеси жана тундурмасы медицинада колдонулат.
Шпарнек
Шпарнек (Sparneck) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Хоф районуна кирет.
Калкы - 1663 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 75 174. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Лой.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
Лабаган-Яга
Лабаган-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Хайпудырская губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 69 км.
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Өң өчүш –
Өң өчүш – майлуу боёктор живописиндеги кургап бараткан боёк катмарындагы кээ бир адаттан сырткары өзгөрүүлөр. Мына ушул өзгөрүүлөргө байланыштуу живопистин өңү өчөт, карарат, түсү өзгөрөт. Боёктогу бириктирип туруучу зат – майдын астыңкы боёк катмарына же үстүңкү кыртышка тез эле сиңип кетиши Ө. ө-түн негизги себептеринин бири болуп эсептелет. Адатта Ө. ө. жетишерлик кургай элек живопистин үстүнөн прописка жасоодон келип чыгат.
Сахариметр
Сахариметр – жарыктын поляризация тегиздигинин бурулуу бурчун өлчөө боюнча эритмелердеги канттын санын аныктоочу прибор.
Сахариметрдеги поляризация тегиздигинин бурулушу, поляриметрден айырмаланып, сызыктуу жылуучу кварц шынаасы аркылуу жүргүзүлөт. Кварц компенсаторун колдонуу С-ди ак жарык менен жарыктандырууга мүмкүндүк берет, себеби кварц менен кант бирдей айлануу дисперсиясына ээ. Түздөн түз эритмедеги канттын проценттик санын көрсөтүүчү сызыктуу шкала боюнча бурулуу бурчунун эсеби жүргүзүлөт. Поляриметрдегидей эле компенсация учурунда көрүү талаасында эки жарым тегеректин жаркырактыгы теңгелгендиги көзгө көрүнүп турат. Азыркы учурда автоматтык түрдө иштөөчү Сахариметр жасалган.
Доминат
Доминат (лат. dominus - мырза деген сөздөн) - кийинки империя мезгалинде Диоклетиан башкаргандан (284-305) тартып калыптанган байыркы Римдеги чектелбеген монархияны (принципаттын тушунда республикалык айрым мекемелер сакталган) белгилөө үчүн кээде тарыхый адабиятта колдонулган шарттуу термин.
Жөнөкөй акциянын эквиваленти
Жөнөкөй акциянын эквиваленти - жөнөкөй акцияга алмаштыруучу облигациялар же артыкчылыгы бар акциялар. Жөнөкөй акцияларды сүйлөшүүлөр боюнча баасын төмөндөтүп сатып алуу опицион, жөнөкөй акциянын эквиваленти болуп саналат. Жөнөкөй акцияны алмаштырууда акционерлердин менчигинин үлүшү азайышы мүмкүн. Ошондуктан пайдага эсептөөдө алмаштыруунун эффективдүүлүгүн же опициондун аткарылышын эсепке алуу керек.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Жоюлуучу баланс
Жоюлуучу баланс - юридикалык жак катары иштеши токтотулган учурга карата жоюлуучу ишкананын мүлк абалын айгинелөөчү отчеттук баланс. Жоюлуу убактысы аяктагандан кийин, ал ишкананын көлөм, каражат булактары жана эсеп-кысабынын абалы толук көрсөтүлөт. Жоюу убагында анын дебитордук карызы төлөтүлөт жана өзүнүн кредиторлор менен банктарга тиешелүү карыздарын төлөшү керек.
Дониш Ахмад Махдум бин Носир
Дониш Ахмад Махдум бин Носир (ылакап аты - Калла (баш)) (1827- 1897) - тажик жазуучусу жана философу.
19-кылымдагы тажик агартуучулар кружогунун башчысы. Кедей имамдын үй-бүлөсүнөн. Медреседе окутан. Бухара эмирлигинин эң билимдүү адамы. Петербургга Бухара эмири жиберген (1857-ж. нояб., 1869-ж. окт., 1874-ж. янв.) элчилердин арасында болгон. Орус тили менен маданиятын үйрөнүүгө чакырган. Эмирликтин коомдук турмушун кайра куруунун долбоорун иштеп чыккан. Доништин «Кутман Бухарины сураган мангыт эмирлеринин кыскача тарыхы» (1860- 65) жана «Сейрек окуялар» (1875-82) деген чыгармалары 19-кылымдагы Бухара тарыхы боюнча маанилүү булактардан. Анын чыгармалары Орто Азия элдеринин жаңы адабиятынын өнугүшүнө, асыресе М. Хайрати менен С. Айнинин чыгармалыгына орчундуу таасир тийгизген.
Жаңы альметь (Бакалин району, Башкыртстан)
Жаңы альметь — Башкыртстандын Бакалин районундагы айыл, Килеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 155 киши. Почта индекси — 452672, ОКАТО коду — 80207828003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Алькерслебен
Алькерслебен (Alkersleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Ильм районуна кирет.
Калкы - 325 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6.98 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 70 001. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Хюлле.
Хан-ам-Зе
Хан-ам-Зе (Hahn am See) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 415 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 232. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Шталь.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Стэйтлайн (Невада)
Стэйтлайн (Невада) (Stateline) — Невада штатынын Дуглас округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1215 киши. Болжолдуу аянты - 2.0 км². FIPS коду — 32-69200.
Ока
Ока – Волганын оң куймасы. Россиянын европалык бөлүгүндө. Узундугу 1500 км, алабынын аянты 2500 миң км2. Орто Орус дөңсөөсүнүн борбордук бөлүгүнөн башталат.
Ири куймалары: Жиздра, Угра, Протва, Нара, Москва, Пра, Гусь, Клязьма (сол), Упа, Осётр, Проня, Пара, Мокша, Теша (оң). Бардык бөлүгүндө сайроондор кездешет. Негизинен кар (59%и), ошондой эле жамгыр сууларынан (20%тен ашыгыраак) жана жер астындагы суулардан (20%ке чейин) куралат. Орточо чыгымы чатында 1300 м3/сек, эң көп чыгымы чатына жакын 20 000 м3/сек. Апрелден июнга чейин суусу кирип, жайында жана кышында тартылат; күзүндө жамгырдан ташкындайт. Жогорку агымында ноябрь – январдын башталышында, төмөнкү агымында октябрь – декабрда тоңуп, март – май айларында муздан арылат. Серпухов шаарынан баштап туруктуу кеме каттайт. Нугу шлюздаланган. Балык кармалат.
Жээгиндеги башкы шаарлары: Орёл, Калуга, Серпухов, Коломна, Рязань, Муром, Нижний Новгород (чатында). Ока бою – Тектирлүү коругу уюшулган.
Кристал (Миннесота)
Кристал (Миннесота) (Crystal) — Миннесота штатынын Hennepin округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 22151 киши. Болжолдуу аянты - 15.2 км². FIPS коду — 27-14158.
Берг (Пфальц)
Берг (Пфальц) (Berg (Pfalz)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Гермерсхайм районуна кирет.
Калкы - 2078 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 34 002. Муниципалитеттин башчысы — Гүнтер Ройч.
ӨСҮМДҮК ОРНАМЕНТИ
ӨСҮМДҮК ОРНАМЕНТИ – турмуштук буюмдар көркөм искусствосунда – негизги материалды жасалгалоо үчүн кайра иштелип чыккан кандайдыр бир өсүмдүктөрдүн бутагы, жалбырагы, гүлдөрү түзгөн илгертеден бери белгилүү жана кеңири тараган орнаменттин бир түрү. Өсүмдүк орнаментинин формалары өсүмдүктөрдүн табигый формалары менен дал келбей, алардан таптакыр башкача болуп айырмаланышы мүмкүн, к. Орнамент макаласын.
Смитстон (Миссури)
Смитстон (Миссури) (Smithton) — Миссури штатынын Петтис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.8 км². FIPS коду — 29-68384.
Калкы
2010-жылы калкы 510 киши болгон.
Глинде (Эльба)
Глинде (Эльба) (Glinde (Elbe)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 278 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 4,59 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 135. Муниципалитеттин башчысы — Норберт Лангоф.
Везендорф
Везендорф (Wesendorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Гифхорн районуна кирет.
Кирхберг (Жогорку Бавария)
Кирхберг (Жогорку Бавария) (Kirchberg (Oberbayern)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Эрдинг районуна кирет.
Калкы - 920 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 77 124. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Грандингер.
Абтштайнах
Абтштайнах (Abtsteinach) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Дармштадт административдик округуна карайт. Бергштрасе районуна кирет.
Калкы - 2432 киши(2013-ж.). . Аянты - 11,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 31 001. Муниципалитеттин башчысы — Рольф Райнхард.
Ингушстан
Иңгушстан, Иңгушстан Республикасы — (иңг. Гӏалгӏайче) Россиянын европалык бөлүгүнүн түштүгүндө, Чоң Кавказдын түндүк капталында жайгашкан. Гүржүстан менен чектешет. Түштүк федерация округуна кирет. Аянты 3,6 миң км2. Калкы 492,7 миң (2007); негизинен ингуштар басымдуу (77,3%; 2002), ошондой эле чечендер (20%), орустар (1,2), бир аз санда түрктөр, грузиндер жашайт. Ингушстанда жашаган калктын көпчүлүгү ислам (мусулмандар) динин тутат. Калкынын орточо жыштыгы 1 км2жерге 131,3 киши. Борбору Магас (2000-жылдан); Административдик-айм. жактан 4 районго жана 4 шаарга бөлүнөт. Шаар калкы 42,9%. Шаарлары: Назрань (1999-ж. чейин убактылуу административдик борбор), Малгобек, Кара-Булак. Түштүк Федерация округуна кирет.
Табияты
Табияты калктын жашоо тиричилигинде ыңгайлуу; топурак эрозиясынан жана булгануусунан экологиялык проблема пайда болууда. Январдын орточо температурасы -3...-10°С, июлдуку 21-23°С. Жылдык жаан-чачыны 1200 мм. Башкы дарыясы Сунжа. Түздүктөрүнө кара, тоолоруна тоотокой жана тоо шалба топурактары мүнөздүү. Жазы жалбырактуу (бук, эмен, чынар) токой басымдуу; андан жогору субальп жана альп өсүмдүктөрү өсөт. Нефть, газ, курулуш материалдары жана өндүрүш үчүн сырьё (мраморлуу акиташ, кыш даярдалчу чопо, доломит, үлүл ташы), минералдуу суулар бар.
Тарыхы
Ингуштар жөнүндө 7-кылымдан эскерилет. 9-кылымдын аягы 13-кылымдын башында Ингушстандын аймагы аландар мамлекетине кирген. 1810-ж. өз ыктыярлары менен Россия империясынын, 1921-жылдан Гори АССРинин курамында болгон. 1924-ж. Ингуш АО (РСФСРдин курамында) уюшулган. 1934-ж. Чечен АО менен кошулуп, Чечен-Ингуш АО түзүлгөн (1936-жылдан АССР). 1944-ж. Чечен-Ингуш АССРи жоюлуп, чечендер күч менен чыгарылган. 1958-ж. автономия Республикасы статусу калыбына келтирилген. 1991-ж. Ингушстан Чечен-Ингуш Республикасынын курамында болуп, 1992-ж. Ингуш Республикасы түзүлгөн. Региондук дүң продукциясынын көлөмү 4967,4 млн рублди түзөт; андагы өнөр жайдын үлүшү 16,1% (2001), айыл чарбаныкы 4,3%.
Өнөр жайы
Өнөр жайдын негизги тармактары: отун (ири өндүрүшү «Ингушнефтгазпром»), электр-энергетика, тамак-аш (алкоголдуу ичимдиктер, суу май, кондитер азыктары, ун), машина куруу жана металл иштетүү (аспаптар, жол курулуш техникалары жана башкалар). Айыл чарбага жарактуу жери 168,0 миң га (жер фондусунун 46,7%), андан ичкери айдоо аянты 70,5 миң га (57,1%), анын 73,1%ин дан эгиндери, 13,7%ин тоют өсүмдүктөрү ээлейт. Ошондой эле жүгөрү, буудай, арпа, сулу, кант кызылчасы, күн карама, картөшкө айдалат. Жүзүмчүлүк, бакчылык өнүккөн. Бодо мал, кой (уяң жүндүү), чочко асыралат. Темир жолунун узундугу 39 км, автомобилдики 955,2 км (андан ичкери асфальтталганы 418,5 км). Республиканын аймагы аркылуу Түндүк-Кавказ темир жолунун бир тармагы жана Ростов Баку автомобиль жолу өтөт. Магас жана Ингушетия аэропорттору бар.
Маданияты
Республикада 109 жалпы билим берүүчү (андан ичкери 7 башталгыч) жана атайын орто окуу жайлары, 3 ЖОЖ (андан ичкери 2 мамлекеттик университет филиалдары менен), 4 театр, филармония, 5 музей (андан ичкери Мамлекеттик көркөм сүрөт Кара-Булакта; край таануу Назранда), китепканалар бар.
Жоопкерчилиги чектелген шериктештик
Жоопкерчилиги чектелген шериктештик - кирешеден ашпаган милдеттенменин суммасына жооп берүүгө катышкан шериктештер. Генералдык жана жоопкерчилиги чектелген шериктештерден турган уюмдун түрү. Шериктештер уюштурганды турмушка ашыруу үчүн бир же бир канча долбоорго генералдык шерик башкарат. Жоопкерчилиги чектелген шериктеш долбоорго каражат инвестициялайт: алардын инвестицияга салган акчалай каражатка тобокелге салуу чектелген жана алар шериктештик күнүмдүк башкаруу иштерине жооп бербейт. Жоопкерчилиги чектелген шериктеш пайданы көбүнчө капиталга салынган кирешеден салык салуудан бошоткондон алат. Ошол эле убакта капиталга салынган кирешеден жана пайданын пайызынан генералдык шериктеш катары төлөөлөрдү алат.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Портланд (Коннектикут)
Калкы - 9 543 киши. Болжолдуу аянты - 64.5 км². FIPS коду — 09-61800.
Ок атуу спорту
Ок атуу спорту – мылтык, тапанча жана жаа менен атуу боюнча спорттун түрү. Анын стенддик атуу жана жаа атуу деген түрлөрү бар. Азыркы ок атуу спортунун программасына жөнөкөй бута атуу (бир атууга 1–3 мин берилет), фигуралык бутаны тез атуу (бир атууга 3 сек же 5 атышка 20, 10, 8, 6, 4 сек) жана кыймылдуу бутаны («доңуз» же «бугу») атуу кирет. Мелдеш эки түрдөгү тегерек жана траншеялык стенд-аянтчаларда өткөрүлөт. Стенддик атууда көп убакыт атайын учурулган жапайы көгүчкөндөрдү атып мелдеш жүргүзүлгөн. Ошондуктан ал – мергенчилик спорту деп да аталган. 1980-жылдан баштап жасалма буталар колдонулат. Ок атуу спорту боюнча 1897-жылдан дүйнөлүк чемпионат, 1923-жылдан жылыга бүткүл союздук мелдештер өткөрүлүп турган, 1959-ж. Ок атуу спортунун федерациясы негизделген. Спорттун бул түрү олимпиялык турнирлердин программасына киргизилген. КРде ок атуу спортунун чебери А. Мелентьев (СССРдин жана дүйнөнүн рекордсмени), Н. Мединская, В. Андреев ж. б. белгилүү.
Ингуш тили
Ингуш тили – Ингушстанда жашаган ингуштардын тили. Ибер-кавказ тилдеринин нах тобуна кирет. Чечен тилине жакын. Октябрь революция сына чейин жазмасы болгон эмес. Алфавити орус графикасынын негизинде түзүлгөн. Ингуш тилинде үндүү тыбыштар, жөндөмөлөр арбын. Сөздөрү жакталбайт. Лексикасына орус, араб, фарс, түрк жана башкалар тилдерден көп сөз кирген.
Торонто (Айова)
Торонто (Айова) (Toronto) — Айова штатынын Клинтон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.5 км². FIPS коду — 19-78600.
Калкы
2010-жылы калкы 134 киши болгон.
Жер реформалары
Жер реформалары - Кыргызстанда 1921-22, 1925-29-ж.ж. жүргүзүлгөн. Совет бийлигинин органдары ишке ашырган. Падышачылыктын колониялык жер саясатынын кесепеттерин, жерди жана сууну пайдалануудагы феод.-уруучулдук калдыктарды жойгон. Байлардын жерлери мамл. жер фондусуна өткөрүлгөн, жери аз жана жерсиз дыйкандарга бөлүштүрүлүп берилген; сууну бөлүштүрүү Совет бийлигинин органдарынын карамагына өткөрүлгөн. Бул реформалар айыл чарбанын коллективдештирүү үчүн өбөлгө түзгөн, Совет бийлиги (1990-ж.) кулагандан соң Кыргызстанда жер мамлекеттик менчиктен ажыратылып дыйкан чарбаларына бөлүнүп берилген. Ал жерлер жеке менчикке өткөн.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Лабогей-Ю
Лабогей-Ю — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Коротаиха дарыясынын сол жээгинен 120 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 60 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Пагода
Пагода (кытайча бао-та – асыл буюм мунарасы дегенден) – Ы. Чыгыш өлкөлөрүндөгү буддалык сыйынуу курулуштарынын бири. П-да “кереметтүү” дин буюмдары сакталып, дин расмилери өткөрүлөт. Ал төрт чарчы, 6, 8, 12 бурчтуу павильон же мунара түрүндө жыгач, кыш, таш, темир материалдардан курулат. П-лык имараттар биздин замандын I кылымда Кытайда пайда болуп, Вьетнам, Корея, Япония өлкөлөрүнө тараган.
Лабогей-Ю
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Новиков, Александр Александрович
1920-жылдан КПСС мүчөсү. 1919-жылдан Кызыл Армия да. Гражд. согушка (1918—20) катышкан. «Выстрел» курсун (1922) жана М. В. Фрунзе атн. Аскер академиясын (1930) бүткон. 1938-жылдан Ле­нинград аскер округунда ААК штабынын начальниги. Улуу Ата Мек. согушта (1941—45) Түн. (1941-ж. августтан Ленинград) фронтунун, 1942- жылдан ААКтын, 1953-жылдан алыска учуучу авиациянын командачысы. 1956-жылдан запаста. СССР Жог. Советине (2-шайл.) депутаты. Үч Ле­нин ордени, башка 9 орден жана медалдар, ошондой эле чет өлкөлүк бир нече орден менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Анатолий Новиков
Новиков, Анатолий Григорьевич - ((18 (30) октябрь 1896, Скопин — 24 сентябрь 1984, Москва) — сов. композитор жана коомдук ишмер, СССР эл арт. (1970).
Ярослав Домбровский
Домбровский Ярослав (13.11.1836, Житомир - 23. 5.1871, Париж) - поляк революционери, Париж Коммунасынын (1871) аскер ишмерлеринин бири.
1855-жылдан падыша армиясында кызмат өтөгөн. 1859- 61-ж. Петербургда Генштаб академиясында окуган. 3. Сераковский менен бирдикте революциячыл офицерлер ийримин башкарып, Польша көтөрүлүшүн (1863-64) даярдоодо чоң роль ойногон. Польша Королдугуна кызмат өтөөгө жиберилип, анда көтөрүлүш жетекчилеринин составына кирген жана көтөрүлүш уюмунун («кызылдар» партиясынын) сол тарабын башкарган, аскер-революциячыл уюмдун - Польшадагы Орус офицерлеринин комитетинин жетекчилеринин бири болгон.
Көтөрүлүштүн орус жана поляк революционерлеринин биргелешип аракеттенүүсүнө негизделген планын иштеп чыккан. 1862-ж. 2(14)-августта Варшавада камакка алынган. 1864-ж. 15 жылга сүргүнгө айдалган. Москвадагы түрмөдөн качып, орус революционерлеринин жардамы менен Францияга кеткен жана ал жерде поляк демократиялык эмигранттарынын жетекчилеринен болгон. Париж Коммунасына адегенде фронттун жооптуу участкаларынын командири, андан соң бардык куралдуу күчтөрдүн башкы командачысы болуп катышкан.
Коммунанын таланттуу жана эр жүрок генералы Домбровский версалдыктар менен салгылашууда курман болгон.
Архитектуралык казууда табылган. Анын түзүлүшү: тикесинен коюлган таш блоктордун үстү таш плита менен жабылган. Ага бир нече өлүк курал-жарагы, жасалгалары менен коюлган. Д. Европа, Азия жана Африканын дениз кылаасындагы аймактарда коло жана темпр доорунда салынганы архитектуралык казууда аныкталган.
Счурз (Невада)
Счурз (Невада) (Schurz) — Невада штатынын Минерал округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 721 киши. Болжолдуу аянты - 156.6 км². FIPS коду — 32-65400.
Харлок (Мэриленд)
Харлок (Мэриленд) (Hurlock) — Мэриленд штатынын Dorchester округуна караган АКШ шаары.
Шпатценхаузен
Шпатценхаузен (Spatzenhausen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Гармиш-Партенкирхен районуна кирет.
Калкы - 765 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 80 133. Муниципалитеттин башчысы — Георг Вагнер.
Ока-Дон түздүгү
Ока-Дон түздүгү, Тамбов түздүгү Россиянын европалык бөлүгүндө. Орто Орус жана Волга бою дөңсөөлөрүнүн, Ока жана Дон дарыясынын аралыгында жайгашкан. Жеринин бети жайпак, дөбө-дөңсөөлүү, тектирлүү. Бийиктиги 180 мге чейин. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү 450– 500 мм. Токойдун боз жана кара топурак кыртыштары мүнөздүү. Токойлуу талаа ландшафты кеңири тараган. Ока-Дон түздүгү – Россиянын европалык бөлүгүнүн айыл чарбасы өнүккөн маанилүү аймагы.
Пакса
Пакса – саман кошулуп, «ачытылып» жана ийленип даярдалган ылайдан (чоподон) согулган дубал жана анын кабаты. Түштүк Кыргызстанда 13–14-кылымда пайда болуп, турак жайларды, чарба сарайларын, эс алчу жайларды курууда кеңири колдонулган. Күмбөз ж. б. курулуштар да Пакса менен тургузулган. Азыр курулушта көбүнчө кыш пайдаланылгандыктан, сейрек колдонулат.
Хан-Мариенберг
Хан-Мариенберг (Hahn bei Marienberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 465 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,2 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 231. Муниципалитеттин башчысы — Роланд Райс.
Жеке менчик болуу
Жеке менчик болуу - компаниянын акциясын жалпы разряддан жеке менчик разрядга которуу. Эрежеге ылайык бул компаниядагы акцияны кайра сатып алуу жолу менен же жеке инвесторго жайылтылган акцияны кайра саттырып алуу жолу менен ишке ашат. Компания жеке менчикке айлангандан кийин анын акциясы балансалык нарктан төмөн боло алат, ошондуктан анын активин арзан 	сатып алса болот. Өзүнүн менчигин сактап калуу үчүн бирөөгө өткөрүү жолу менен компаниянын башкаруучусу чечим кабыл ала алат. Караңыз: Book Value, Going Pub-lic Tarever.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Скотс Сити (Миссури)
Скотс Сити (Миссури) (Stotts City) — Миссури штатынын Лоуренс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.3 км². FIPS коду — 29-70990.
Калкы
2010-жылы калкы 250 киши болгон.
Берг (Таунус)
Берг (Таунус) (Berg (Taunus)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Калкы - 236 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 41 009. Муниципалитеттин башчысы — Норберт Хаксель.
Жаңы илик (Бакалин району, Башкыртстан)
Жаңы илик — Башкыртстандын Бакалин районундагы айыл, Килеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 404 киши. Почта индекси — 452672, ОКАТО коду — 80207828004.
Палас
Палас (персче палас) – түксүз эки жактуу килем. Паласты кооздоп турган сайма ар түрдүү ачык боёлгон геометриялык фигуралардан турат. Орто Азия, Казахстан элдеринин турмуш-тиричилигинде, Украинада, Индияда, Иранда, Турцияда жана башка кеңири тараган.
Глинденберг
Глинденберг (Glindenberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 1346 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 15,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 235. Муниципалитеттин башчысы — Гизела Герлинг-Көлер.
Эбтиссинвиш
Эбтиссинвиш (Aebtissinwisch) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штайнбург районуна кирет.
Кромвэлл (Миннесота)
Калкы - 234 киши. Болжолдуу аянты - 5.2 км². FIPS коду — 27-13780.