cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Суусамыр машина мал чарба станциясы
Суусамыр машина мал чарба станциясы (МЖС) 1960-ж. Суусамыр Машина трактор станциясынын базасында уюштурулган.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Хаббардстоун (Массачусетс)
Хаббардстоун (Массачусетс) (Hubbardston) — Массачусетс штатынын Уорчестер (Worcester) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4 382 киши. Болжолдуу аянты - 108.7 км². FIPS коду — 25-31435.
Мегалополис
Мегалополис (грекче megalu – чоң, ири жана polis – шаар) – бир нече шаарлардын бир аймакка топтолушу; көп сандаган кошуна шаар агломерацияларынын биригишинен пайда болот. Мегалополис. байыркы грек шаары Мегалополдун (35 тургун жай бириккен) атынан аталган. Бул термин француз окумуштуусу Ж. Готман тарабынан 1957-жылы сунушталган. АКШнын Атлантика жээгиндеги Бостон менен Вашингтондун аралыгы, Хонсю аралынын Тынч океан жак жээгиндеги Токиодон Осакага чейинки (Япония), Төмөнкү жана Ортонку Рейн аймактары (Нидерланд – Германия), Лондондон Ливерпулга чейин (Улуу Британия), Калифорниянын Тынч океан жак жээги (АКШ; Сан-Францискодон Сан-Диегого чейин Сан-Сан деп аталат), Улуу көлдөрдүн (АКШ – Канада) аймагында ж. б. жерлерде мегаполистер пайда болууда.
Чоң Аксуу мөңгүлөрү
Чоң Аксуу мөңгүлөрү - Күнгөй Алатоонун түш. капталында.
Эпидот
Эпидот (фр. épidote, гр. epidotys - өстүрүүчү), пистацит - силикаттар классындагы минерал, Ca2(AI,Fe,Mn)3(Si04)(Si207)0(0H). Кошундулары: Fe2+, TR, Мп ж. б. Моноклин системасында криеталлдашат. Айнек сымал жалтырайт. Катуулугу 6,5-7; тыгыздыгы 3,2-3,5 г/м3. Өңү жашыл, сары, кээде кара, боз, түссүз; курамында Мп көп болсо кызгылтым же мала кызыл. Эпидот акиташ скарнында, ошондой эле метаморфизмделген тоо тектерде негиздүү плагиоклаздын өзгөрүшүнөн пайда болот. Эпидот - тоо тек түзүүчү минералдардын бири.
Хюбиц
Хюбиц (Hübitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мансфельд районуна кирет.
Калкы - 377 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 3,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 235. Муниципалитеттин башчысы — Биргрид Хорн.
Мэкон (Миссисипи)
Мэкон (Миссисипи) (Macon) — Миссисипи штатынын Ноксюб (Noxubee) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2461 киши. Болжолдуу аянты - 3.9 км². FIPS коду — 28-44240.
Колома
Колома (Coloma) — Мичиган штатынын Berrien округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1595 киши. Болжолдуу аянты - 2.3 км². FIPS коду — 26-17320.
Воркшоп
Воркшоп – (Workshop - Иш устаканасы) ушул эле түшүнүктөгү сөздүн дагы бири Француз тилинен келип чыккан.(Ателье - atelier) - Устакана). үйрөтүү үчүн атайын өткөрүлгөн иш-чара. Башкача айтканда, тренинг, семинардын бир түрү. Англис тилинен сөзмө-сөз которсок, «иш устаканасы» деп которулат. Башкалардан өзгөчөлүгү – мында топто иштөөгө басым жасалып, андагы ар бир катышуучунун өз алдынча активдүү болуусу, тажрыйбасы менен бөлүшүүсү керектелет. Мындай иш-чаралар көбүнчө ири ишкана, бизнес компаниялардын кызматкерлерине өткөрүлөт. Воркшоптун алып баруучусу катышуучуларга иштин максатын, чоо-жайын түшүндүрүп берет. Мисалы, компания оор кырдаалга туш келди деген тапшырманы койсо, воркшоптун катышуучулары бул жагдайдан кантип чыгуу керектигин чечүүсү керек. Убактысы бир канча сааттан бир аптага чейин болуусу мүмкүн
Вудсток (Нү-Гэмпшир)
Вудсток (Нү-Гэмпшир) (Woodstock) — Нү-Гэмпшир штатынын Графтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1374 киши. Болжолдуу аянты - 153.4 км². FIPS коду — 33-87060.
Тагдал тили
Тагдал (франц. Tagdal) же тагдалт тилинде негизинен Нигердин борбордук аймактарында сүйлөйт: Агадес аймагындагы Арли жана Чирозерин департаменттеринде, Тахуа аймагынын түштүк-чыгышында, Зиндер аймагынын түндүк-батышында жана Маради облусунун түндүгүндө.
Классификация
Ethnologue тилди аралаш бербер-сонгай тили деп эсептейт. Башка изилдөөчүлөр бул тилди Сонгай үй-бүлөсүнүн түндүк бутагы катары классификациялашат.
Диалектилер
Тил түндүк жана түштүк диалектилирге бөлүнөт. Түндүк диалектиде Тахуа аймагынын чыгышында жашаган игдален эли сүйлөйт. Түштүк диалектиде Мали чек арасына жакын жашаган ибероган эли сүйлөшөт.
Глевиц
Глевиц (Glewitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк Төмөнкү Померания районуна кирет.
Калкы - 560 киши(2013-ж.). . Аянты - 41,99 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 57 030. Муниципалитеттин башчысы — Корд-Христоф фон Шак.
Чоң каракаман мөңгүлөрү
Чоң каракаман мөңгүлөрү — Тескей Ала-тоонун түштүк капталында жайгашкан өрөөн тибиндеги 4 мөңгү. Кичи Нарын дарыясынын куймасы – Балгарттын алабында. Батышындагы мөңгүнүн узундугу 6,8 км, аянты 10,5 км2; башы деңиз деңгээлинен 4630 м бийиктикте, этеги 3610 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийиктиги 4100 м. Түндүгүндөгүсүнүн узундугу 3,6 км, аянты 3,9 км2. Башы деңиз деңгээлинен 4630 м, этеги 3720 м бийиктикте жатат. Түштүгүндөгү мөңгүнүн узундугу 4,4 км, аянты 3,3 км2; башы 4710 м, этеги 3840 м бийиктикте жатат. Чыгышындагы мөңгүнүн узундугу 3,6 км, аянты 6,0 км2; башы 4330 м, этеги 3820 м бийиктикте жатат. Ч. К. м-нөн башталган суулар кошулуп, Балгарттын курамы – Каракаманга оң жактан куят.
Капкейк
Капкейк жасоо
Классикалык капкейк
Жасалуу ыкмасы
Маргаринди майда бөлүктөргө бөлүп, үстүнө кумшекерди салып, миксер менен аралаштырлат.андан кийин үстүнө жумуртканы бирден чагып, улам миксер менен аралаштырып, бирдей массага келтирүү кажет.
Кийин унга көптүргүчтү, ванилинди кошуп аралаштырып, унду чалынган жумурткага кошуп жакшылап аралаштырылат.
Желимден жасалган атайын калыптардын ичине кагаз калыптарды салып, даяр камырды бөксө кылып кашык менен салып. 180 градуста ысып турган электр мешинде 30 мүнөт бышырылат.
Креми үчүн
Баарын бир идишке салып, миксер менен аралаштырып, бирдей массага келтирип крем даярдап алынат. Капкейктер муздаганда үстүн кондитердик шприцтин жардамы менен кооздоп коюулат.
Кызыл баркыт капкейк
Эки жумуртканы чагып, ага өсүмдүк майын, айран, аш содасын кошуп аралаштырылат. Аягында көптүргүчтү, ун, кумшекер, какао, туз, боёк кошуп миксер менен бирдей массага келтирилет. Электр мешине бышырып алган соӊ кондитердик шприцтин атайын тишчеси менен ортосун оюп, мейиз, кургатылган өрүк, жаӊгак, лимондун кабыгынын таарындысын салып койсо да болот. Анан үстүн жогорудагыдай ыкмада даярдалган крем менен кооздолот.
Сабиздүү капкейк
Мунун даярдалып, бышырылышы классикалык капкейктикиндей эле. Болгону камырга тиштери чоӊ сүргүчтөн өткөрүлгөн сабиз кошулат. Ал эми үстүндөгү кремин "Кызыл баркыт" капкейкке кошулган кремден бир аз бөлүп алып, ага сары боёк кошуп сабизди, жашылды кошуп жалбырагын тартып койсо да болот. Эскертүү! Боёкту кремге бир тамчы эле кошулат.Керектелүүчү азыктар:
Динствайлер
Динствайлер (Dienstweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Биркенфельд районуна кирет.
Калкы - 305 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 34 020. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Финк.
Рөденталь
Рөденталь (Rödental) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Кобург районуна кирет.
Шаар административдик курамы боюнча 16 шаардык районго бөлүнөт.
Фререн
Фререн (Freren) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Эмсланд районуна кирет.
Калкы - 5100 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 48,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 54 012. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Прекель.
Мегатерийлер
Мегатерийлер (Megatherium) – сүт эмүүчүлөрдүн кем тиштүүлөр түркүмүнүн тукуму курут болгон уруусу; кургакта жашоочу эң ири илендилер. Жогорку плиоцен – плейстоценден белгилүү, Түштүк жана Түндүк Американы мекендеген. Денеси өтө чоң (узундугу 6 мге жеткен), буту кыска болгон. Арткы бутуна туруп, жоон куйругуна таянып, өсүмдүктүн жалбырагы жана жаш бутактарын үзүп, азыктанган. Бешке жакын түрү болгон.
Гернсбах
Гернсбах (Gernsbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Карлсруэ административдик округуна карайт. Раштат районуна кирет. Калкы - 14 289 киши(2013-ж.). . Аянты - 82,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 16 017. Мэр — Дитер Книттель.
Стандарт
Стандарт (англ. standard  – ченем, үлгү) – стандартташтыруу объектисине карата ченемдердин, эрежелердин, талаптардын комплексин белгилөөчү ченемдик-техникалык документ. С. өз ичине мамлекеттик стандартты, санитардык ченемдер менен эрежелерди, курулуш ченемдери менен эрежелерин жана товардын (жумуштун, кызмат көрсөтүүнүн) сапаты боюнча милдеттүү талаптарды мыйзамга ылайык белгилеген башка документтерди камтыйт.
Псков
Псков – Россиянын түндүк-батышындагы шаар (903-жылдан). Псков областынын административдик борбору. Улуу дарыясынын Псков дарыясына куя бериште жайгашкан. Калкы 203,0 миң (2012). темир жол тоому. Эл аралык аэропорту бар. Облустун башкы дарыя порту. Машина куруу (ири ишканалары: «Псков электр машина куруу заводу», «Псков механика приборлор заводу», «Псковкабель», «Автоэлектрарматура» ААКтары, «Точлит заводу» ЖАК), «Энергия», «Пром-Пик» ЖЧКлары, тамак-аш, электр энергетика, жеңил (айрыкча зыгыр) өнөр жай ишканалары өнүккөн. Шаар 903-жылдан эскерилет. 1348-жылдан Псков Республикасынын борбору болгон. 1510-жылдан Орус мамлекетинин курамында. Мирож (1156-жылга чейин), Иван (1243-жылга чейин), Снетогорский (1310) соборлуу монастырлары, Косьма жана Дамиан (1463), Георгий чиркөөлөрү, Поганкиндердин палатасы (1645-жылга чейин; азыркы Псков тарыхый-көркөм жана архитектура музей коругунун имараттарынын бири) сакталган. Туризм өнүккөн.
Абес
Кабык – азыктардын сыртынан оролгон камыр. Абес (abaisse) ашпозчулардын арасында колдонулган бул термин abaisse француз тилинен которгондо «кабык» дегенди түшүндүрөт. Камырдын ичинде эт же болбосо кондитердик азыктар болушу мүмкүн. Кызыгы, абес ичиндеги тамак менен кошо берилбейт, жөн гана форма берүүчү кабыктын ролун аткарат. Камырга оролгон азыкты электр мешине бышырып алган соӊ «кабыгын» алып салышат.
Этсако
Этсако — Нигериянын түштүгүндө жашаган эл. Саны 274 миң адам (1995).
Тил
Дин
Көпчүлүк мусулмандар (сүннөттөр). Калгандары жергиликтүү салттуу ишенимдерди карманышат.
Чарбалык иштер
Кол менен иштетилген жер чарбасы (ямс, жүгөрү ж.б.). Малчылык (майда мүйүздүү мал, үй канаттуулар). Аңчылык. Балык уулоо.
Кол өнөрчүлүк
Кол өнөрчүлүктүн ичинен темир устачылык, токуучулук, жыгачтан оюучулук өнүккөн.
Коом
Коомчулук эки тараптуу туугандык мамиледеги көп балалуу үй-бүлөлөрдөн турат. Нике вири-  жана уксорилокалдык да болот. Көп сандаган ар кандай нике ырымдары бар. Курактуу класстарынын системасы маанилүү роль ойнойт.
Кийим
Денеге оролгон ак же ак-көк кездеме. Азыр европалык костюмдун элементтери менен.
Жолдордун боюнда жайгашкан сызыктуу типтеги калктуу конуштар. Мүлк тик бурчтуу, периметри боюнча үч тараптан жайгашкан турак-жай жана коммуналдык имараттардан турат. Салттуу турак жай тик бурчтуу, бир же эки кабаттуу, көбүнчө көп камералуу, кээде верандалуу. Дубалдары чопо менен капталган мамылардан, чатыры эки же төрт бурчтуу, пальма жалбырактарынан, саман же чөптөн жасалган.
Тарых
Колдонулган адабият
Бондаренко Д.М. Этсако // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999.
Эпидиаскоп
Эпидиаскоп, эпидиапроектор - тунук жана тунук эмес объектилердин сүрөттөлөшүн экранга айкалыштырып проекциялоочу аппарат. Мында эпипроектор менен диапроектор айкалыштырылат. Эки режимде иштөөчү эң жөнөкөй Эпидиаскоптун оптикалык схемасы (мында жарыктын бир эле булагы, б. а. кызытма лампадан турат); эпископ проекциясы ; диаскоп проекциясы. Эпископ проекциясында жарыктан сактоочу каптоочтон чыккан нурлар, сфералык күзгүнү жана жардамында тунук эмес объектини жарык кылат. Диффузиялык таркаган нурдун айрымдары күзгүдөн агылып, күчтүү проекциялык объективге түшөт. Муздатуу системасынын желдеткичи. Диаскоп проекциясында булактан чыккан нурду конденсаторго багыттап, күзгүнү четтетет. Акырында алкакка орнотулган диапозитивди бир калыпта жарык кылып, экранга проекциялануучу сүрөттөлүштү объективге нур менен багыттайт. Диаскоптук проекциялоодо диапозитивге багытталган жарык күчү начар проекциялык объективди колдонууда да экрандагы сүрөттөлүш жетишээрлик ачык болот. Эпископ проекциясында кубаттуу жарык булагы менен жарыгы күчтүү объективдер колдонулат.
Курулуш машиналары
Курулуш машиналары — курулуш өндүрүшүндө пайдаланылуучу машиналар. Алар жүк ташуучу, жер казуучу жана таптоочу, пайдубал орнотуучу, таш талкалоочу жана иргөөчү, бетон даярдоочу, ташуучу жана шыкоочу, арматура даярдоочу жана ширетүүчү, жыгач буюмдарын иштетүүчү болуп бөлүнөт. Булардан башка курулуш элементтерин көтөрүп орнотуучу крандар жана механикалаштырылган жеңил аспаптар да курулуш машиналарына кирет. Курулуш жүгүн ташуу үчүн өзү түшүрүүчү автомашиналар, трактор чиркегичтери, цемент, ферма, устун, панель, тосмолорду ж. б. ташыгыч атайы курулуш машиналары колдонулат. Жер казууда бир жана көп сузгучтуу экскаватор, скрефер, грейфер пайдаланылат. Ал эми жалгоочу пайдубалды орнотууда жалгоочту уруучу, жер бургулоочу, бетон ташуучу машиналар, автокран пайдаланылат. Бетон даярдоодо керектелүүчү шагылдар жаактуу, конус жана балка түрүндөгү таш талкалагыч курулуш машиналары менен алынат. Жыгач материалынан плинтус, рейка ж. б. даярдоого жыгач сүргүч, жышыгыч, формалагыч ж. б. станоктор иштетилет.
Гемангиома
Гемангиома (гр. haima — кан, аngeion — тамыр жанa... ота — шишик) — кан тамырлардын зыянсыз шишиги.
Түйүлдүк кан тамырларынын тубаса көптүгүнөн, о. эле тукум куучулук жанa гормондук факторлордун таасиринен пайда болот. Ал аялдарда, жаш балдарда көп кездешет.
Гемангиома көбүнчө тери кыртышында болуп, андан ары былжыр челдерге өтөт, орган жана ткандардын функциясын бузат. Кээде булчуң, тарамыш, сөөк ткандарына жанa ички органдарга (көбүнчө боорго) да задал келтирет. Ар кандай чоңдукта, өңү мала Кызыл же кара көк болот. Гемангиоманы дарылоодо салицил спирта ж. б. хим. заттар сыйпоо, хирургиялык же термиялык жолдор колдонулат.
Суусамыр дыйкан чарбалар бирикмеси
Суусамыр дыйкан чарбалар бирикмеси (ДЧБ) 1994-ж. уюштурулган. Кыргыз эли эгемендүүлүккө ээ болгондон кийин айыл чарбасында кайра куруу башталат.
Гемангиома
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Суусамыр дыйкан чарбалар бирикмеси
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Часка (Миннесота)
Часка (Миннесота) (Chaska) — Миннесота штатынын Carver округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 23770 киши. Болжолдуу аянты - 37.1 км². FIPS коду — 27-10972.
Сирсмонт (Мэн)
Сирсмонт (Мэн) (Searsmont) — Мэн штатынын Уалдо округуна караган АКШ шаары.
Кулматова Апытай
Өмүрүнүн 45 жылын Советтик соода тармагына арнап, эпкиндүү эмгектенген Кулматова Апытай Доолбек кызы 1976-жылы СССР Жогорку Советинин Указы менен "Эмгек кызыл туу" ордени менен сыйланган. Мындай сыйлыка ал кезде соода тармагынын кызматкерлери чанда гана көрсөтүлгөн.
1949-жылы катардагы сатуучудан дүкөндүн башчысы,ири соода түйүнүнүн жетекчиси болгон Апытай Кулматованын ысымы 1977-жылы Кыргызстан КП БК, Кыргыз ССР Жогорку Советинин жана Кыргызсовпрофтун биргелешкен токтому менен Улуу Октябрь Социалисттик революциясынын 60 жылдыгынын урматына кабыл алынган социалисттик милдеттенмеси мөөнөтүнөн мурда аткаргандыгы үчүн Республикалык "Эмгек Даңкы" летописине жазылган.
1979-жылы СССРдин борбору Москва шаарында кооперативдер союзунун жана Кыргыз ССРнин кооперативдер союзунун "Ардак грамоталары" менен сыйланган. Көп жылдык талыкпаган эмгегинин үзүрүнөн областтык, райондук керек-жарак коомдорун баалуу сыйлыктарына ээ болуп, сүрөтчү Москвада, СССР кооперативдер союзунун "ардак тактасында" чейрек кылым бою үзбөй илинип турган. Ал республикалык маанидеги персоналдык пенсионер, президенттик стипендиант катары камкордукка алынган эмгек ардагери болгон.
-
Агарды
Агарды (Ағарҙы, Агарды) — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Танов айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 255 киши. Почта индекси — 452745, ОКАТО коду — 80214828002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Географиялык жайгашуусу
Аралыгы:
Стандартташтыруу
Стандартташтыруу – ченемдерди, эрежелерди жана мүнөздөмөлөрдү (талаптарды) белгилөө боюнча иш-аракеттер, ал төмөндөгүлөрдү камсыз кылуу максатында жүргүзүлөт: продуктулардын, жумуштун жана кызмат көрсөтүүнүн айлана-чөйрө, өмүр, денсоолук жана мүлк үчүн коопсуздугун; продуктулардын техникалык жана маалыматтык жактан дал келүүлөрүн, ошондой эле өзара алмашылуучулугун; продуктунун, жумуштардын жана көрсөтүлгөн кызматтардын сапатынын илимдин, техниканын жана технологиянын өнүгүү деңгээлине жараша болушун; өлчөөнүн бирдиктүүлүгүн; ресурстардын баардык түрлөрүн үнөмдөөнүлүгүн; табигый жана техногендик алааматтардын жана башка чукул кырдаалдардын келип чыгуу тобокелдигин эске алуу менен чарбалык объектилердин коопсуздугун; өлкөнүн коргонуу жөндөмдүүлүгүн жана мобилизациялык даярдыгын.
Куру-Тегерек жез кени
Куру-Тегерек жез кени — Жалал-Абад облусунун Чаткал районунда, Сандалаш кырка тоосунун түндүк капталында, Куру-Тегерек суусунун башында, деңиз деңгээлинен 2500—3100 м бийиктикте. Кен жергиликтүү элге илгертен белгилүү. 1964—66-жылдары чалгындалган. Кен аймагын таш көмүр мезгилинин башталышындагы, калыңдыгы 1250 мге жеткен, мрамор, мраморлошкон акиташ тектери түзөт. Алар бүктөлүүгө учурап, ири синклиналдык түзүлүштү пайда кылат. Акиташ тегин шток сымал кварцтуу диорит, кварцтуу диоритгориясы боюнча 319,2 миң тонна, алтын — 30 тонна.
Хилис
Хилис – (heelys) бул дөӊгөлөктүү бут кийим. Англис тилиндеги «согончок» дегенди түшүндүргөн «heelys» сөзүнөн келип чыккан. Рожер Адамс аттуу киши бир ирет скейтборд тээп жүргөн адамдарды карап отуруп, «а эмнеге жөнөкөй эле бут кийимге дөӊгөлөк кадап койгонго болбосун?» деп өз оюн ишке ашырган. 2001-жылы дөӊгөлөктүү бут кийимдер сатыкка чыгып, абдан популярдуу болуп кеткен. Хилис кийип жүргөн адамдарды Бишкектин көчөлөрүнөн да жолуктурууга болот. Хилистерге көнүп кетүүгө кыйын дешет, бирок эбин тапкан соӊ зуулдап жүрүп калууӊуз турган иш. Эгер жөн эле басуу керек болсо, дөӊгөлөктү алып коюуга да болот. Баса, бул бут кийимдер адамдын басыгын бузары да айтылып жүрөт.
Птолемей
Птолемей Клавдий (90-жыл чен – 160-жыл чен) – байыркы грек илимпозу. Ал иштеп чыккан Ааламдын геоборбордук системасында асман жарык чыгаруучуларынын көзгө көрүнгөн кыймылы Жерди тегеренип айланып чыгышы менен түшүндүрүлгөн математикалык теорияны иштеп чыккан. Астрономия боюнча негизги эмгеги 13 китептен турат. «Альмагест» аттуу эмгеги байыркы астрономиялык билимдердин энциклопедиясында баяндалган. «Асман сферасынын айланышы жөнүндө» деген китеби чыкканга чейин да, кийин да илимий баалуулугун жоготкон эмес. «География боюнча колдонмо» (8 китеп) деген чыгармасында айрыкча ошол кездеги география илимин жыйнактап, карта түзүүнүн теориясын өнүктүрүп, жер кыртышынын 26 картасын сунуш кылган. Оптика боюнча латын тилинде жазылган баалуу эмгеги (5 китеп) 1801-жылы табылган.
Хаверхилл (Массачусетс)
Хаверхилл (Массачусетс) (Haverhill) — Массачусетс штатынын Эссекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 60 879 киши. Болжолдуу аянты - 92.3 км². FIPS коду — 25-29405.
Мэригоулд (Миссисипи)
Мэригоулд (Миссисипи) (Merigold) — Миссисипи штатынын Bolivar округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 664 киши. Болжолдуу аянты - 2.5 км². FIPS коду — 28-46720.
Эпиграф
Эпиграф (гр. epigraphe - бир нерсенин бетиндеги жазуу) - 1) антикалык коомдо эстелик же имараттын бетине түшүрүлгөн жазуу; 2) автор тарабынан көркөм чыгарманын же анык бөлүгүнүн баш жагына берилген цитата, учкул сөз, макал. Эпиграф чыгарманын негизги идеясын түшүндүрөт же ага белгилүү бир адамдын атынан мүнөздөмө берет. Эпиграф көбүнчө көркөм адабият, фольклор, кат ж. б-лардан алынат, кээде аны автор өзү да жаратат.
Эпидермис
Эпидермис (эпи... жана гр.derma - тери) - жаныбарларда теринин эктодермадан өсүүчү сырткы эпителий катмары. Омурткасыз жаныбарлардын бир катмарлуу Эпидермис же гетодерма раковина, кутикула иштеп чыгарат. Омурткалуу жаныбарларда эпителий түрүндө болуп, бир нече катмарга бөлүнөт. Анын үстүнкү катмарынын клеткалары бөлүнүп, өлүү клеткаларды алмаштырып турат. Адамдын Эпидермис клеткалары 20 күндө толук жаңырат. Теринин функциясы Эпидермистин түзүлүшү касиеттери менен байланыштуу. Эпидермистин кошумчалары - май, тер, сүт бездери, чач ж. б.
Өсүмдүктөрдө Эпидермис - бардык жаш жалбыракты, сабакты, ошондой эле гүл, мөмө, уруктан турган ткань. Анын сырты кутикула, тирүү же өлүү түктөр менен капталган. Эпидермис ички ткандарды, бузулуудан, кургап калуудан коргойт, газ алмашуу, транспирация, түрдүү заттарды сиңирүү жана бөлүп чыгууну камсыздайт.
Куру-Учкурт тоо хрусталы кени
Куру-Учкурт тоо хрусталы кени — Жалал-Абад облусунун Аксы районунда, Таш-Көмүр шаарынан 20 км, деңиз деңгээлинен 2500 м бийикте. 1980-жылы издөө иштери жүргүзүлгөн. Палеозойдо пайда болгон метаморфизмделген эффузивде 2000ге жакын кварц тарамдары табылган. Алардын 30%и хрусталь. Тарамдардын калыңдыгы 30 смден 2 смге чейин, Узундугу 3—15 м. Кристаллдарынын узундугу 5—60 см, эни 1—3 см, көбү жаракалуу жа газсуюктук кошундулары менен булганган. Зер буюмдарга жарай турган жогорку сапаттагы кристаллдар да кездешет.
Мольсдорф
Мольсдорф (Mohlsdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Грайц районуна кирет.
Динтесхайм
Динтесхайм (Dintesheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альцай-Вормс районуна кирет.
Биографиялык фильм
Биографиялык фильм - эл аралык айтылган сөздө (Байопик) – колдонууга жаӊыдан кирип, бирок бат эле оозго алынып кеткен заманбап сөздөрдүн бири. Ал «биографиялык фильм» дегенди түшүндүрөт. Англис тилиндеги «biography» (биография) жана «picture» (сүрөт, картина) деген сөздөрдөн келип чыккан. Байопикте тарыхта болгон адамдын же азыркы учурда жашап жаткан адамдын өмүрүнүн урунттуу окуялары көрсөтүлөт. Кыргыз тасмаларынын арасынан, мисалы, «Курманжан датка» тасмасын байопик деп атоого болот. Байопиктер коомчулук тарабынан абдан жакшы кабыл алынат. Заманбап техниканын өнүгүшү, тарыхый окуялардын болушунча реалдуулукка жакын көрсөтүлө башташы байопиктердин популярдуулугун арттырууда.
Мольсдорф
Калкы - 2812 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 24,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 76 047. Муниципалитеттин башчысы — Христиан Хеккерт.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Динтесхайм
Калкы - 152 киши(2013-ж.). . Аянты - 1,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 31 014. Муниципалитеттин башчысы — Норберт Бирк.
Чоң Каракаман мөңгүлөрү
Чоң Каракаман мөңгүлөрү — Фергана тоо тизмегинин түн.-чыгыш капталында.
Арпа суусунун сол курамы Чоң Каракамандын төрүнөн орун алган 2 мөңгү. Уз. 3,3 ж-а 4,1 км, аянттары 5,0 ж-а 4,8 км2. Алабуганын алабындагы ири мөңгүдөн. Өрөөн ж-а татаал өрөөн тибиндеги мөңгүлөргө кирет. Мөңгүлөр бири биринен мореналар аркылуу бөлүнүп, бир нече салаалардын биригишинен пайда болот. Алардын бети көптөгөн жаракалар м-н тилмеленген. Аймак б-ча түн. ж-а түш. капталдардагы мөңгүлөрдө кескин айырмалуулук байкалат. Башы деңиз деңг. 4700 м, этеги 3800 м бийиктикте жатат. Мөңгүлөрдүн 10–15%тейи гана ортоңку ж-а четки мореналар м-н капталган. Алардан Арпа суусунун сол куймасы Чоң Каракаман өзөнү башталат.
Колон
Калкы - 1227 киши. Болжолдуу аянты - 4.4 км². FIPS коду — 26-17360.
Хюден
Калкы - 482 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 19,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 090. Муниципалитеттин башчысы — др. Ульрих Унгевиккелль.
Эпигончулук
Эпигончулук адабиятта жана искусстводо - кайсы бир багыт же стилдин көркөм ыкмаларын ээрчүү, андагы кеңири тараган образ, мотив, стилистикалык ыкмалар «даяр» көркөм каражат катары пайдаланылат.
Статус-кво
Статус-кво ( — «мурда болгон абалда») — Эл аралык укукта эл аралык байланыштардын кандайдыр бир чөйрөсүндөгү же мамлекеттердин өзара мамилелериндеги учурда болуп турган же мурдараакта болгон абал. Статус-квону кармап туруу, калыбына келтирүү – учурдагы абалды сактоо же мурдараакта болгон абалга кайрылып барууну билдирет. Статус-кво анте беллум – согуш башталганга чейин болгон абал.
Чоң Киндик мөңгүсү
Чоң Киндик мөңгүсү — Борбордук Теңир-Тоодогу Көөлү кырка тоосунун түн. капталындагы өрөөн тибиндеги мөңгү.
Киану Ривз
Киану Чарльз Ривз (Keanu Reeves;/kiːˈɑːnuː/ kee-ah-noo; 1964-жылдын 2-сентябрында туулган) - канадалык актер, продюсер жана музыкант. К. Ривздин чыгармачылык жолу 1985-жылы башталган жана отуз жылдан ашуун убакыттан бери кино тармагында эмгектенип келет. Ал "Билл жана Теддин укмуштуу жоруктары" (англ. Bill & Ted's Excellent Adventure, 1989-1991), "Жеткен чек" (англ. Point Break), "Ылдамдык" (англ. Speed, 1994), "Шайтандын жактоочусу" (англ. The Devil's Advocate, 1997), "Константин" ( англ.Constantine, 2005) жана "Матрица" (англ. The Matrix, 1999–2003) сыяктуу блокбастер жана комедия тасмаларында ролдорду ойногон. К. Ривз "Коркунучтуу байланыш" (англ. Dangerous Liaisons, 1988), "Менин жеке штатым Айдахо" (англ. My Own Private Idaho, 1991), "Кичинекей Будда" (англ. Little Buddha, 1993) жана "Дракула" (англ. Dracula, 1992) деген драмалык тасмаларында дагы катышкан.
Чоң Киндик мөңгүсү
Көөлү суусунун алабынан орун алган. Уз. 3,8 км, аянты 4,1 км2. Абляция облусунун аянты 2,1 км2. Мөңгүнүн башы деңиз деңг. 4300 м, этеги 3780 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийикт. 4120 м. Мөңгүдөн Чоң Киндик суусу башталып, Көөлүгө оң жактан куят.
Киану Ривз
Кино тармагындагы жигердүү эмгеги үчүн актер сый-урматка ээ болгон. New York Times гезитинде бир киносынчы "К. Ривздин ар тараптуу актер катары мыкты тажрыйбасы бар, ойноо диапозону кеңири экендигин белгилейт. Ал полиция аралашкан окуяны чагылдырган олуттуу жүрүм-турумдагы образдан тез эле күлкүлүү комедиялык каармандын образына өтө алат ". Бирок, К. Ривз кийинки тасмаларында бир түрдүү образды жараткан актер катары эсте калды. Бир турдүү образдарда Тед Логандын, Будданын, Неонун, Жонни Мнемониктин, Жон Константинтин, Клаатунун ролдорун ойногон. Анын актердук жетишкендиктери жогору бааланып, көптөгөн сыйлыктарга ээ болгон жана "Голливуд атак-даңк аллеясынын жылдызы" ( Hollywood Walk of Fame) наамы ыйгарылган.
Медан
Медан – Индонезиядагы шаар. Суматра аралында жайгашкан. Түндүк Суматра провинциясынын административдик борбору. Суматра аралынын түндүк-чыгышында, Малакка кысыгынын жээгинде жайгашкан. Калкы 1,8 млн (2010; Суматра аралындагы эң ири, калкынын саны боюнча өлкөдөгү 3-шаар; агломерациясы менен 4,4 млн, ири шаарлары: Перчу-Сей-Туан (калкы 408,7 миң), Бинжай (273,0 миң), Пербаунган (220,4 миң). Жол тоому. Эл аралык аэропорту бар. Темир жол аркылуу аралдын түндүгүндөгү шаарлар менен катташат. Медандын деңиз аванпорту – Белаван (жылына 10 млн тонна жүк ташылат; негизинен пальма майы экспортко чыгарылат).
1590-жылы Медан султандыгынын борбору катары негизделген. 1872–1945-жылдары Ост-Индиядагы Нидерланд ээлигинин курамында, 1886-жылдан административдик борбору болгон. 1918-жылдан шаар статусуна ээ. 19–20-кылымдын курулуштары: султан Истана Маймундун ак сарайы (1891), Тжонга Финин тургун жайы (1900), Масжид-Рая мечити (1906; өлкөдөгү эң ири), шаар ратушасы (1908), суу басым мунарасы (1908), почтамт (1909–11), банк имараты (1910) сакталган. Шаардын экономикасында маанилүү орунду тейлөө чөйрөсү ээлейт. Тамеки, тамак-аш (пальма, кокос майы, жемиш консервалоо), текстиль, тигүү, кара металлургия (бир нече электр, болот эритүүчү заводдор; жылына 250 миң тонна), химиялык (накта каучукту иштетет, шина, резина-техникалык буюмдар), фармацевтика, жыгаччылык, целлюлоза-кагаз өнөр жай ишканалары иштейт. Өлкөнүн илим жана билим очогу. Университеттер (анын ичинде менчик Ислам, Ыйык Фома католик ж. б.) жана университеттердин кампустары, ИИИ (пальма майы) бар.
LOL
Лол (LOL) – («laughing out loud») деген сөздөрдүн кыскартылып айтылышы, кыргызчага которгондо «каткыруу» же «үндү бийик чыгарып күлүү» деген маанини берет.бул акыркы учурда интернет же уюлдук телефон аркылуу кат алышууларда кеӊири колдонула баштаган сөз.Демек, LOL кат алышууда адамдын эмоциясын чагылдыруучу сөз деп айтууга болот. Башкача айтканда, кимдир бирөө сизге кат жазып, анда LOL деген сөздү колдонгон болсо, анда кат жазган адам каткырып жатат деп түшүнүӊүз. Баса, LOL сөзү англис тилинин айтылуу Чоӊ Оксфорд сөздүгүнө жаӊы сөз катары киргизилген.
Жогорку Мгла
Жогорку Мгла (Кичи Мгла) — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Мгла дарыясынын сол жээгинен 3 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 59 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Птолемейлер
Птолемейлер, Лагиддер – Байыркы Египетти биздин заманга чейинки 305–30-жылдары башкарган падышалык династия. Александр Македонскийдин аскер башчыларынын бири Птолемей I Сотер (биздин заманга чейинки 305–283-жылдары бийлеген) биздин заманга чейинки 305-жылы негиздеген. Птолемей I айыгышкан согуштар менен Киренаиканы, Түштүк Сирия менен Кипрди каратып, падышалыктын аймагын кеңейтип, ири державага айланткан. Птомелей II Филадельф (биздин заманга чейинки 285–246-жылдары бийлеген) мезгилинде Кичи Азия менен Эгей деңизинин бассейыиндеги бир катар жерлер падышалыкка кошулуп, Александрия шаары сооданын, кол өнөрчүлүктүн жана маданиятттын ири борборуна айланган. Птолемейлер мамлекети Птомелей III Евергеттин (биздин заманга чейинки 246–221) тушунда өтө гүлдөп, аймагы да кеңейтилген. Биздин заманга чейинки 3-кылымдын аягынан Египеттеги ички саясий жана социалдык өз ара карама-каршылыктардан жана Селевкиддер менен согуштардан өлкөнүн абалы начарлаган. Биздин заманга чейинки 30-жылы Октавиандын (Август) тушунда птолемейлер мамлекети Рим империясына кошулган.
Эпи...
Эпи... (гр. epi - үстүндө, жанында, кийин) - татаал сөздөрдүн алдынкы бөлүгү; бир нерсенин үстүндө, жанында жайгашканын (мис., эпидермис), бир нерседен келип чыгарын (мис., эпигенес) туюндурат.
Сковхеган (Мэн)
Сковхеган (Мэн) (Skowhegan) — Мэн штатынын Сомерсет округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 8824 киши. Болжолдуу аянты - 156.9 км². FIPS коду — 23-68910.
Медведев Анатолий Наумович
Медведев Анатолий Наумович (1928, Украина, Харьков шаары – 1994, Бишкек) – окулист, медицина илимдеринин доктору (1970), профессор (1971). Крым медициналык институтун бүтүргөн (1950). 1970-жылдан КММИде окутуучу, көз оорулар кафедрасынын, Улуттук госпиталда көз оорулар бөлүмүнүн башчысы болуп иштеген. Ал көз оорулары боюнча адис. 150дөн ашык илимий эмгеги, анын ичинде 2 монография, 5 окуу китеби жана 3 ойлоп табуусу бар. Эмгектери: Весенний катар. Ташкент, 1970; Кератопластика. Б., 1994.
Хадлэй (Массачусетс)
Хадлэй (Массачусетс) (Hadley) — Массачусетс штатынын Гемпшир округуна караган АКШ шаары.
Курфюрсттар
Курфюрсттар (немецче Kur — шайлоо, Furst — князь) — «Ыйык Рим империясында» 13-кылымдан королду шайлоого укуктуу княздар. Трир, Кёльн жана Майнц архиепископтору, Саксония, Пфальц, Бранденбург ак сөөк княздары жана Чехия королу Курфюрсттар болушкан. Курфюрсттардын укугу жана өзгөчө артыкчылыгы Карл VIнүн Алтын буласы (1356) аркылуу юрид. күчкө ээ болгон. Рейхстагда Курфюрсттар коллегиясы биринчи курияны уюштурган. 1806-жылы империянын жоюлушу менен Курфюрсттар коллегиясы да иштебей калып, алардын титулун формалдуу түрдө Гессен-Касселдин башкаруучулары гана 1866-жылга чейин сактап келишкен.
Хадлэй (Массачусетс)
Калкы - 4 793 киши. Болжолдуу аянты - 64.0 км². FIPS коду — 25-27690.
Фрес
Фрес (Vrees) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Эмсланд районуна кирет.
Калкы - 1673 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 37,56 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 54 055. Муниципалитеттин башчысы — Хериберт Клене.
Рөккинген
Рөккинген (Röckingen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Ансбах районуна кирет.
Глинке
Глинке (Glienke) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Мекленбург-Штрелиц районуна кирет.
Калкы - 162 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,67 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 55 022. Муниципалитеттин башчысы — Экхард Дальке.
Рөккинген
Калкы - 733 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,91 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 71 192. Муниципалитеттин башчысы — Вальтрауд Хюттнер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Гертринген
Гертринген (Gärtringen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Бёблинген районуна кирет.
Калкы - 12 116 киши(2013-ж.). . Аянты - 20,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 15 015. Мэр — Михель Вайнштайн.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 Шаардык районго бөлүнөт.
Чоң Койсуу мөңгүсү
Чоң Койсуу мөңгүсү — Күнгөй Алатоонун түн. капталындагы чуңкурчак тибиндеги мөңгү.
Чоң Кемин суусунун сол курамы Чоң койсуунун төрүнөн орун алган. Уз. 3,0 км, аянты 5,3 км2. Башы деңиз деңг. 4150 м, этеги 3740 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийикт. 3890 м. Абляция облусунун аянты 1,6 км2. Каптал ж-а этек мореналар жаап жатат. Мөңгүдөн Чоң Койсуу өзөнү башталып, Чоң Кеминге сол тараптан куят.
Мэрион (Миссисипи)
Мэрион (Миссисипи) (Marion) — Миссисипи штатынын Lauderdale округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1305 киши. Болжолдуу аянты - 7.6 км². FIPS коду — 28-45160.
Чатфилд (Миннесота)
Чатфилд (Миннесота) (Chatfield) — Миннесота штатынын Fillmore округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2779 киши. Болжолдуу аянты - 5.2 км². FIPS коду — 27-11008.
Пуи
Пуи [7. 2. 1906, Пекин – 17. 10. 1967, ошол эле жер) – Маньчжур династиясынын жана Кытайдын акыркы императору (1908–24), Японияда маньчжур династиясынын өкүлдөрү түзгөн Маньчжоуго чакан мамлекетинин императору, генералиссимус (1934–45). Синьхай революциясынан кийин, 1912-жылы Пуи император статусун сактаганы менен бийликтен оолактатылган, 1924-жылы бардык наамдары жоюлуп, бийликтен толук четтетилген. 1925-жылдан Японияда өзүнүн манжуриялык үй-бүлөсү жана жан-жөкөрлөрү менен жашаган. 1932-жылы Бүткүл маньчжурлук ассамблеянын чечими менен Маньчжоу-го мамлекети түзүлүп, 1934–45-жылдары Пуи анын императору болгон. 1945-жылы Советтик Армия тарабынан камакка алынып, 1950-жылы чейин Хабаровск шаарына жакын лагерде камакта отурган. 1950-жылы Кытайга жиберилип, 1959-жылга чейин Ляонинь провинциясынын Фушунь шаарындагы кайра тарбиялоо лагеринде иштеп, анан чыгарылган. 1959-жылдан Пекиндеги ботаникалык бакта, кийин китепканада иштеп, коммунисттик режимге баш ийген. 1964-жылы КЭРдин саясий-консультациялык кеңешинин мүчөсү болгон.
Лиам Нисон
Лиам Жон Нисон (Liam Neeson;1952-жылдын 7-июнунда туулган) - Түндүк Ирландиялык актер. 1976-жылы Белфастагы "Lyric Players" театрында эки жыл ойногон. Андан кийин "Экскалибур" (англ. Excalibur, 1981) тасмасына тартылган. 1982-1987-жылдарынын аралыгында, Нисон беш кинофильмде роль жараткан; алардын ичинен эң көрүнүктүүлөрү Мел Гибсон менен Энтони Хопкинс менен чогуу катышкан "Баунти (англ. The Bounty, 1984) жана Роберт Де Ниро жана Джереми Айронс менен кошо катышкан "Миссия-кызмат" (англ. The Mission, 1986) тасмалары болду. Ал "Жакын тууган" (англ. Kin, 1989) тасмасында Патрик Суэйзи менен бирге башкы каармандардын ролдорун ойногон.
Троллинг
Троллинг — термини виртуалдык коомдун катышуучуларынын сленги (колдонулуп жүргөн сөздүн башка мааниде айтылганы). Иш жүзүндө аң-сезими жетип туруп эле жалган айтуу, уруш-талашты жаратуу жана козутуу, чагымчылдык, жаман иштерге чакырык таштоо деп түшүнсөк болот. Интернет колдонуучулар мындай кадамдарга барган адамдарды Скандинавия жөө жомокторундагы түрү суук, жамандык жасоочу троллдорго салыштырышып, термин ошондон чыккан дегендер да бар. Интернетте чырды жаратуучулар – троллдор XXI кылымда социалдык тармактарда өздөрүнүн уюмун түзүп, чыр-чатакты күчөтүү ыкмалары боюнча тажрыйба алмаша башташкан. Учурда кээ бир өлкөлөрдө троллинг менен шугулданган адамдар мыйзам тарабынан жазаланышат. Маалымат согушунда кеңири колдонулат.
Лиам Нисон
Актер 1993-жылы "Оскар" сыйлыгын жеңген Стивен Спилбергдин "Шиндлер тизмеси" (англ. Schindler's List) тасмасынде башкы ролу үчүн таанымал болгон. Ал "Майкл Коллинз" (англ. Michael Collins, 1996) тасмасында башкы ролду ийгиликтүү ойногон, андан кийин "Бактысыздар" (Les Misérables, 1998), "Жылдыздуу согуштар" (англ. Star Wars, 1999),"Кинси" (англ. Kinsey, 2004), "Бэтмен: башталыш" (англ. Batman Begins as Ra's al Ghul, 2005),"Туткун" (англ. Taken, 2008–15), "Титандар урушу" (англ. Clash of the Titans, 2010), "Нарния хроникасы" (англ. The Chronicles of Narnia, 2005–10) жана "Карышкырлар менен кармашуу" (англ. The Grey, 2011) сыяктуу тасмаларга тартылган.
Ал көптөгөн сыйлыктарга ээ болгон, анын ичинде "Эң мыкты актер" номинациясында "Оскар" сыйлыгын, Британия кино жана телекөрсөтүү академиясынын "Башкы ролдогу эң мыкты актер"номинациясын, жана "Алтын глобус" сыйлыгынын "Көркөм фильмдеги эң мыкты актер" номинациясын жеңип алган. Empire журналы Л. Нисонду "Кино тарыхындагы эң сексуалдуу 100 актер" жана "Бардык мезгилдердин эң мыкты 100 кино жылдызы " тизмелерине кошкон.
Стипендия
Стипендия – окуучуга окуу жайында туруктуу төлөнүүчү акчалай жөлөкпул. Ал мамлекеттик, муниципалдык болушу, жеке адамдар тарабынан берилиши мүмкүн.
Түркиянын административдик-аймактык түзүлүшү
Административдик-аймактык жагынан Түркия 81 илге (il - облусу) бөлүнөт.
Илдер
Илди мамлекеттик башкарууну өкмөт тарабынан дайындалган губернатор – вали (vali) ишке ашырат. Губернатордун резиденциясы вилаят (vilayet) деп аталат.
Ар бир ил илчеге (ilçe), же райондорго бөлүнөт. Илдин административдик борбору анын борбордук аймагында - меркез илче (merkez ilçe) жайгашкан.
Эреже катары, же алардын административдик борборлору менен бирдей аталышка ээ. Бирок өзгөчөлүктөр бар: Хатай (административдик борбору Антакья шаары), Кожаэли (административдик борбору Измит шаары) жана Сакария (административдик борбору Адапазары шаары).
1926-жылы Түркия 57 илге бөлүнүп, 1939-жылы Хатай кошулуп, 1947-жылы Артвин, Тунжели, Каракүз (азыркы Бингөл), Битлис жана Хакари, 1953-жылы Усак, 1954-жылы Сакария жана Адыяман, 1957-жылы - Невшехир. 1957-1989-жылдары илдердин саны туруктуу болгон – 67. 1989-жылы Кырыккале, Караман, Байбурт жана Аксарай, 1990-жылы – Батман жана Ширнак, 1991-жылы – Бартын, 1994-жылы – Ыгдыр жана Ардахан, жылы – Ялова түзүлгөн. , Карабүк жана Килис, 1997-жылы - Османие, 1999-жылы - Дүзже.
Учурда Түркиянын аймагы төмөнкү же (областтарга) бөлүнөт:
Илчелер
Илдер ильчен (ilçe) же райондор. 2013-жылга карата алардын саны 957. Ар бир ильянын административдүү борборунда болгон меркез ильче (merkez ilçe) жайгашкан же борбордук району. Көптөгөн, бирок баары эмес, аймактар чач (бужук) бөлүнөт.
Муниципалдык түзүлүш
2013-жылы жергиликтүү өз алдынча башкаруу ыслаттын натыйжасында түрк муниципалдык түзүлүш төрт деңгээлдүү структурага ээ болгон:
Статистикалык бөлгөлөр
Бейрасмий түрдө, статистикалык максаттар үчүн илдер 7 өрөөнгө бириктирилген :
Карымбай уулу Касымбек (Сапа)
ЭскертүүКайрылып келбейм кайрадан Каякка кеттиң кайран жан
Жалгандан эч ким калбаган
Аралап малдар барбаган
Апакемдин жанында
Ак коргон болсун айланам
Жакшылык берсин ал жерден
Жалпыбызга белгилүү
Жаралып кайра келбеген
Аракты алып бербегин
Арааңдан кеткен пендемин
Аткаргыла барыңар
Айтайын деген керээзим
Көкөлөп учуп кетүүгө
Жаралган жалпы ааламдан
Жашынып анда ким калды
Жараткан жалгыз кудайга
Тапшырайын жалганды
Жаш кезек кетти улгая
Жанаша баскан күн кана
Эстелик сүрөт илем деп
Болбогула бекер убара
Алданын жолу аппак жол
Аракет кылып сиздерге
Сунганым менен жетпейт кол
Туулган жылым: 1928 – жыл 20 – март
Мечин балык болот экен
1952 – жыл 16 – октябрда жетилип жашка толуп,
Армия жашта болуп эл– жерди коргош үчүн Армияга жөнөп баратып айткан ыр эле.
Ошондон ырдап берейин:Жетилип жашка толгондо Он сегиз – жыйырма болгондо
Армия көздөй жөнөдүм
Аркырап түшүп чоң жолго
Алдейлеп баккан апабыз
Зур-Буляк (Благовар району, Башкыртстан)
Зур-Буляк — Башкыртстандын Благовар районундагы айыл, Танов айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 85 киши. Почта индекси — 452745, ОКАТО коду — 80214828003.
Карымбай уулу Касымбек (Сапа)
Сиз бизге кападар болуп жатасыз
Аткарып милдет биз келсек
Ачылат бир күн капаңыз
Зур-Буляк (Благовар району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Карымбай уулу Касымбек (Сапа)
Айылда Сабыр башкарма
Ыракмат деймин мен ага
Бошотуп алып келем деп
Военкомго барганда
Айтканда эми не дейин
Алпарган акча, козуга
Бошонуп келем дегенмин
Эне – бала болушпай
Эмчектен жыттап сорушпай
Мээримдешип жытташпай
Мемиреп уйку укташпай
Уядан учтук жетөөбүз
Эркектен экен бешөөбүз
Армия милдет иш экен
Аткарганы кеттик үчөөбүз
Улуу эжебиз Алмакан
Узатып мени бараткан
Ойлогон максат ишке ашпай
Жетелеп козу түн каткан
“Үчөө тең бирдей кетти” – деп
Көп кайгы тартып мунайба
Байке мунканып жүрсөң мындайда
“Учурашпай калдым” – деп
Кайгырба Какиш жеңеке
Эоцен
Эоцен (гр. eos - таңкы жарык) - палеоген мезгилинин 2-геологиялык бөлүмү, палеоценден кийин, олигоценден мурда болгон. Мындан 56 млн жыл мурда башталып, 22 млн жылдай созулган. Эоценди шотландиялык геолог Чарлз Лайель 1833-ж. сунуштап, андан 1855-ж. олигоцен, 1874-ж. палеоцен бөлүнгөн. Эоцендеги негизги окуялар: азыркы сүт эмүүчүлөрдүн көпчүлүгү пайда болгон; тропик өсүмдүктөрү дүркүрөп өскөн; деңиздердин трансгрессиясы бир кыйла ургалдуу жүргөн. Көптөгөн нефть, газ жана күрөң көмүр кендери Эоценчөкмөлөрү менен байланышкан.
Карымбай уулу Касымбек (Сапа)
Канчалык кылсам аракет
Карабай койду себепке
Нурийла, Какиш жеңелер
Өстүргөн бизди энелер
Армияга кеткен эмеңер
Кенжебиз Жапар инибиз
Кейиште болбой жүрүңүз
Каяша айтпай апама
Кашынан чыкпай жүрүңүз
Айылда эки көпөлөк
Апамды жакшы баккыла
Колунан кармап жетелеп
Ардактуу эже Күкүбүз
Жарык бир болсун жүзүңүз
Аткарып милдет келели
Алдыдан тозуп күтүңүз
Фрунзе борбор шаарыбыз
Армияга кеттик баарыбыз
Узатып ийип сиз бизди
Жалдырап жалгыз калдыңыз
Атадан эркек төрөлүп
Армия көздөй жөнөдүк
Аман – эсен, ден – соолукта
Аткарып милдет келелик
Энеден эркек төрөлүп
Эл чети көздөй жөнөдүк
Эсен – аман, ден – соолукта
Бүтүрүп милдет келелик
Сары көйнөк, сары шым
Салдаттан кийдик баарысын
Карап бир турсаң опокшош
Карачы өкмөттүн калысын
Эртең менен эртелеп
Физзарядка басабыз
Тарбия алып жатабыз
Кыргыздан келген жаш балдар
Ар улуттан ар кандай
Болот экен ар жандар
Жумушту көздөй барамын
Канча иштесем ошончо
Эмгегимди аламын
Иштегеним темир жол
Ага – тууган аман бол
Арасы алыс жер экен
Почталён эже келе кет
Кат болсо мага бере кет
Ак ниет, жакшы иштесең
Адилет экен өкүмөт
Сүрөтүңдү алдым почтодон
Сүйүнүп жүрөк козголгон
Сүрөтүң келип өзүң жок
Катыңды алдым почтодон
Каткырып жүрөк козголгон
Катың бир келип өзүң жок
Апыке карабай койдуң боздосом
Ак сүтүн берген апабыз
Ачылат дегем капаңыз
Ачылмак түгүл капаңыз
Жалдырап жалгыз жатасыз
Асылган оору алдыбы
Ажалдын оту жандыбы
Айланып кайра келгиче
Апаке өлө калдыңбы
Өкүнбөйлү өткөнгө
Кейибейли кеткенге
Кудайга тобоо дейличи
Ушул бир алга жеткенге
– деп үч жылдык Армиялык милдетти бүтүрүп, аман – эсен эл – жерге келдик кутулуп.
'1958 – жыл 25 – апрель. Колхозубуз совхоз болуп уюшулуп калды.'
“Совхоздо мал бакбаса жакшы болбойт экен” – дегенинен агайым Молдисага кошулуп кой багышып кеттим.
Ошондо ырдаган ырымды ырдап берейин:
Койчу болдум кой кайтарып жашымда
Койчулукту билбептирмин башында
Кой кайтарган жакшы болот экен деп
Кордук көрдүм аябаган жазында
Тескейде жайыт кар экен