cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Өзгөчөлүк (философия)
Гегель Өзгөчөлүк категориясынын негизи ка­тары жалпылыкты эсептеген. Мамлекет жанa укук проблемаларын талдоодо Гегель реакцпячыл корутунду чыгарган. Гегелдин бул көз карашын Маркс катуу сындаган. Матер, диалектика жалпылыкты жанa жекеликти буюмдун жашоосунун абстракттуу карама-каршы учуру ка­тары карайт. Алардын чыныгы бытиесин жекелик менен жалпылыктын биримдиги түзөт. Бул биримдик Өзгөчөлүк категориясында да белгиленет. Ушул көз карашка ылайык белгилүү бир реалдуу предмет башкалардан обочолонгон, бирок ошону менен бирге алар менен тыгыз байланышкан өзгөчө предмет болуп эсептелет. Абстракттуу карама-каршы аныктамалардын көп жактуу биримдигиж өзүнө камтып, Өзгөчөлүк таанымда олуттуу учурду түзөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Бирназар (Кара Мерген) уулу Касымбай
Бирназар (Кара Мерген) уулу Касымбай - (1873–1943) Тыныбек манасчынын жакын тууганы жана андан үлгү алган шакирттеринин бири, өз кезинде Нарын өрөөнүнө белгилүү болгон манасчылардын бири 1873-жылы туулган. Манасчы бугунун тынымсейит уруусунан болгон.
Жаш кезинде суу сугарып жүрүп, уктап кетет да, түш көрөт. Түшүндө Манас кырк чоросун ээрчитип бара жаткан экен. Кайрыла калып: “Балам, биздин баатырдык иштерибизди айтып жүргүң келеби?” – деп сурайт. Касымбай макулдугун берип, ойгонуп кетет. Караса, жанжагында эч ким жок. Атасы, кой союп, элдин батасын алып берет. Ошондон тартып манасчылыгы башталат. Андан эпостун “Манас” бөлүгүнөн: “Манастын бала чагы”, “Жети хандын окуясы”, “Көкөтөйдүн ашы”, “Чоң казат”, “Каныкейдин Букарга качышы”; “Семетейден”: “Семетейдин Сарытазга жолугушу”, “Семетейдин Айчүрөккө үйлөнүшү”, “Семетей баатырдын Манастын кунун куушу”, “Семетейдин кайып болушу”, “Канчоронун кастыгы” эпизоддору баласы Дөөталынын айтуусунда жазылып алынган.
Бирназар уулу Касымбай 1943-жылы дүйнөдөн кайткан.
Ырдык айыл аймагы
Ырдык айыл аймагы ― Кыргызстандын Жети-Өгүз районундагы административдик-аймактык бирдик. Алкым, Жон-Булак, Комсомольское, Конкино, Ырдык айылдарынан турат. Административдик борбору ― Алкым айылы.
Маматов Кененбай
Маматов Кененбай 1921-жылы азыркы Сузак районунун Октябрь кыштагында туулган. 1941-жылы Улуу Ата Мекендик согушка чакырылып, 1945-жылкы Жеңиш күнүнө чейин, Украина, Беларуссия фронтунда взвод командиринин орун басары болуп кызмат кылат. 4 жылдын ичинде 13 жолу жарат алган. Согушта көрсөткөн эрдиги үчүн бир канча орден, медалдар менен сыйланган. Согуштан айылына кайтып келип, алгачкы жылдары Райком партияда 13 жыл, 6 колхоздун үстүнөн парторг, андан кийин 5 жыл төраганын орун басары, 17 жыл “Дружба” совхозунун №16 бригадасында ферма башчысы, андан соң, 10 жыл совхоздо кампа башчы болуп эмгектенип, ардактуу эс алууга чыккан.
Таң алдында (тасма)
"Таң алдында" (Before Sunrise, Перед рассветом) - 1995-жылы Ричард Линклейтер тарткан америкалык романтикалык драма. Сценарийин Линклейтер жана Ким Кризан жазган. Тасмада жаш америкалык жигит Жесси (Итан Хоук) жана жаш француз кыз Селин (Жули Делпи) поездде жолугуп таанышып калышат да, Венадан түшүп калышып, бири-бири менен таанышканча түнү менен шаар кыдырып чыгышат.
Окуя эки каармандын сүйлөшүп чогуу басканын, жашоого жана сүйүүгө болгон көз карашын сүрөттөйт. Жесси романтик болгону менен романтика, сүйүүгө ишенбегендей түр көргөзөт. Селин бираз күмөн ойлору болгону менен романтик кыз. Кыска убакыт бири-бирин таануу менен чогуу өткөргөн түн экөөнүн тең эсинде калат.
"Таң алдында" киносынчылардын жалаң оң маанайдагы пикирине ээ болот. Жесси менен Селин 2001-жылы Линклэйтердин "Түштөгү жашоо" тасмасына чогуу тартылышкан. "Таң алдында" тасмасынын уландысы катары 9 жылдан кийин "Күн батаар алдында" тасмасы тартылган. Ал эми ушул эле каармандардын жашоосунун уландысы 18 жылдан кийин "Түн алдында" тасмасында тартылган.
Алтынай Тажыбаева
Тажыбаева, Алтынай - өзүбек театр иликтөөчүсү, искусство таануу илимдеринин доктору
Өмүр жолу жана ишмердүүлүгү
Алтынай Тажыбева 1964-жылы Өзүбек ССРинин Анжыян облусунун Кожобад районунда туулган. Ал айылдык орто мектепти аяктагандан кийин Ташкенттеги Өзүбекстан улуттук университетинин журналисттик факультетине келип кирет. 1988-жылы университетти бүтүргөн соң Өзүбекстан мамлекеттик телевидениесине кабарчылыкка кабыл алынат. Ошондон тартып 2006-жылга чейин А.Тажыбаева аталаган мамлекеттик телевидениеде кабарчылыктан тартып редактор, бөлүм башчысы болуп эмгектенген. Телевидениеде иштеп жүргөн учурда эле ал Өзүбекстан Академиясынын көркөм өнөр таануу илимий изилдөө институтунун аспирантурасын бүтүрүп, диссертациясын жактап, 1997-жылы искусство таануу илимдеринин кандидаты деген илимий даражага ээ болгон. 2008-жылы жогоруда аталган илим изилдөө институтунун докторантурасын аяктаган. 2011-жылы “Борбордук Азиянын эпикалык театры: калыптанышы жана өнүгүшү” деген темада докторлук диссертациясын жактаган. Өзбекстандын мамлекеттик искусство таануу илим изилдөө институтунун директорунун орун басары.
Илимий ишмердүүлүгү: “Борбордук Азиянын эпикалык театры: калыптанышы жана өнүгүшү” монографиясы
А. Тажыбаеванын аталган илимий эмгегинин бир чоң бөлүгү бүтүндөй бойдон кыргыздын улуттук эпикалык театрынын тарыхына арналган. Ал түгүл А.Тажыбаева ушул бөлүмүн 2009-жылы А.Зулпихаровго кыргыз тилине котортуп, өз бетинче китеп кылып чыгарган. Бул китепте кыргыздын 1930-жылдардан баштап 2000-жылга чейинки 20-кылымдагы эпикалык театрынын тарыхы өтө кеңири иликтенген. Айрыкча автор К.Жантөшевдин “Курманбек”, А.Куттубаев, К.Маликовдун “Жаңыл Мырза”, Ш.Садыбакасовдун “Ак боз ат”, Ж.Садыковдун “Манастын уулу-Семетей”, “Сейтек”, “Айкөл Манас”, Ж.Кулмамбетовдун “Кагылайын, Манасым!”, “Манас, Манас болгону...” драмаларына жана алардын негизинде коюлган спектаклдерге, “Сахна” театрынын “Жаңыл-Мырза”, “Курманбек” оюндарына өтө кеңири талдоо жүргүзүп илимий баа берген. Аталган спектаклдерди сахналаштырышкан режиссерлор Искендер Рыскулов, Жалил Абдыкадыров, Бообек Ибраев, Акелең Кускаков, Абдырашит Байтемиров ж.б. интерпретацияларына жана эпикалык чыгармаларды сахналаштыруудагы режиссердук өзгөчөлүктөрүнө терең илимий талдоо жүргүзгөн. Кыргыз сахнасынын улуу артисттери Бакен Кыдыкеева, Даркүл Күйүковадан тартып, Асанбек Кыдырназаров, Гүлшара Дулатова, Сабира Күмүшалиева, Күнболот Досумбаев, Жамал Сейдакматова, Мираида Далбаева, ал түгүл Замирбек Сооронбаев, Калыйча Сейдалиевалардын эпикалык спектаклдерде жараткан образдарына олуттуу илимий баа берилген. Бул эмгекте А.Тажыбаева кыргыз элинин улуу жазуучусу Чыңгыз Айтматовдун чыгармачылыгынын Орто Азиянын, анын ичинде кыргыз театрынын өсүп-өнүгүүсүнө тийгизген таасирин да өзүнчө бөлүктө, өтө терең иликтеп чыккан. Бул эмгек кыргыз театрынын тарыхын жазуудагы кемтикти толтурууга салымын кошкону менен баалуу болуп саналат.
Вайсензе
Вайсензе (Weißensee) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Зөммерда районуна кирет.
Калкы - 3471 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 46,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 68 058. Мэр — Петер Альбах.
Яран-Шор
Яран-Шор — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Море-Ю дарыясынын оң жээгинен 245 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 15 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Өздүк векторлор
Өздүк векторлор (сызыктуу өзгөртүп түзүүдө) — багытын өзгөртпөй жөн гана скалярга көбөйтүлүүчү векторлор; сызыктуу алгебрадагы түшүнүк.
Мейкин­диктин ар кандай нөл эмес вектору тендеттик өзгөртүп түзуү үчүн өздүк вектор боло алат. Оператор сы­зыктуу көз каранды эмес n өздүк векторго ээ болсо, анын матрицасы диагоyаль матрица болот.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Эймес (Айова)
Эймес (Айова) (Ames) — Айова штатынын Стори округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 55.9 км². FIPS коду — 19-01855.
Калкы
2010-жылы калкы 58965 киши болгон.
Миң-Булак айыл аймагы (Нарын району)
Миң-Булак айыл аймагы ― Кыргызстандын Нарын районундагы административдик-аймактык бирдик. Куйбышев, Миң-Булак, Өрнөк айылдарынан турат. Административдик борбору ― Куйбышев айылы.
Хорбах (Зиммерталь)
Хорбах (Зиммерталь) (Horbach (bei Simmertal)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Кройцнах районуна кирет.
Калкы - 39 киши(2013-ж.). . Аянты - 1,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 33 047. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Фукс.
Брандшайд (Айфель)
Брандшайд (Айфель) (Brandscheid (Eifel)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 330 киши(2013-ж.). . Аянты - 16,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 207. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Кнауф.
Мэнахга (Миннесота)
Мэнахга (Миннесота) (Menahga) — Миннесота штатынын Wadena округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1306 киши. Болжолдуу аянты - 10.1 км². FIPS коду — 27-41660.
Кажырты (Көкжерти) капчыгайы
Кажырты (Көкжерти) капчыгайы – Ички Теңир-Тоодо, Ителги-Уя, Ача-Таш, Кыр-Коо тоолорун кесип өтөт. Нарын, Ак-Талаа райондорунун аймагында. Капчыгай аркылуу Соң-Көлдөн башталган Кажырты суусу агат. Узундугу 45 км, эң жазы жери 1 км (Нарын ойдуңуна чыга берген жерде), кууш жери 200-300 м. Таманы деңиз деңгээлинен 1900-2700 м бийикте жайгашкан. Капталдары негизинен тик, кууш капчыгай сымал. Карбондун сланец, кумдук, конгломерат тектеринен турат. Капчыгай суусунун жемиришинен пайда болгон. Жаратылышы кооз, экологиясы таза. Кара-Тал Жапырык коругу жайгашкан. Бетегелүү талаа жана калың карагай-бадал өскөн шалбаалуу талаа ландшафты мүнөздүү.
Өзгөчө чыгарылыш
Өзгөчө чыгарылыш (дифферен­циал теңдемеде) — ар бир чекитте жалгыз чыгарылылышы бузулуучу чыгарылыш.
Өзгөчө чыгарылыш дифференциал теңдемелерди чыгарууда каралат, ал өзгөчө интеграл деп да аталат. Бирннчи тартиптеги y1—f(x, у) (1) тецдеме үчүн Өзгөчө чыгарылыш мындайча түшүндүрүлөт: Өзгөчө чыгарылыштын ар бир чекити аркылуу ага туура келүүчү интеграл ийри сызыгынын багыты боюнча түрдүү бир нече интеграл ийри сызык өтөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Xpeн
Xpeн, aчыргa (Armoracia) - өсүмдүктөрдүн кайчы гүлдүүлөр тукумунун уруусу. Көп жылдык чөп. Жалбырагы ири, мөмөсү томпок саадак. Евразияда 3 түрү, КМШ өлкөлөрүндө жапайы 2 түрү таралган. Жер шарынын көпчүлүк бөлүгүндө, ошондой эле Кыргызстанда эгилме түрү өстүрүлөт. Элдик селекциядан чыккан Суздаль, Ростов, Латвия сорттору бар. Кадимки же кыштак Xpeнинин сабагы түз, бийиктиги 1 мдей, бутактуу. Түп жаккы жалбырагы сүйрү, жогоркулары тасма сымал ичке, жээги майда тишчелүү. Гүлү ак, жыттуу, топ гүлдүү, урук байлабайт. Тамыры менен жалбырагында минерал туздар (100 г кургатылган жалбыракта 7,9 мг натрий, 579 мг калий, 119 мг кальций, 36,8 мг магний, 2,03 мг темир, 0,14 мг жез, 70 мг фосфор, 212 мг күкүрт, 18,8 жг хлор, ошондой эле эфир майы, С витамини, лизоцим ферменти) бар. Курамында аллил майы, синигрин гликозиди болгондуктан, Xpeн жыттуу, даамы ачуу келип, тамакка табитти ачат. Каражама оорусуна, жашылча туздоодо колдонулат. X. суукка байымдуу өсүмдүк, кумдак, чополуу жерде жакшы өсөт. Тамырынан көбөйтүлөт. Тамак-ашка негизинен тамыры пайдаланылат. 1 га жерден 100-300 ц түшүм алынат. Негизги сорттору: Атлант, Валковский, Суздаль.
Эмералд Бич (Миссури)
Эмералд Бич (Миссури) (Emerald Beach) — Миссури штатынын Barry округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 250 киши. Болжолдуу аянты - 1.9 км². FIPS коду — 29-22250.
Камчыбеков Табылды
Камчыбеков Табылды 1920-жылы азыркы Сузак районундагы Багыш айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Гринвуд (Небраска)
Гринвуд (Небраска) (Greenwood) — Небраска штатынын Cass округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 544 киши. Болжолдуу аянты - 1.0 км². FIPS коду — 31-20190.
Евергрин (Колорадо)
Калкы - 9 038 киши. Болжолдуу аянты - 30.1 км². FIPS коду — 08-25390.
Музыка таануу
Музыка таануу – музыка жөнүндөгү таануу институттарында жүргүзүлөт. Кыргыз Улуттук консерваториясында, Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтунда, КР УИАнын Ч. Айтматов атындагы Тил жана адабият институтунда искусство бөлүмү кыргыздын элдик, профессор музыкасын изилдөө боюнча илимий эмгектерди жаратууда.
Кефенрод
Калкы - 2835 киши(2013-ж.). . Аянты - 30,66 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 40 013. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Клинг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Кочуке уулу Дуңкана
Кочуке уулу Дуңкана (1886–1981) Тыныбек манасчыдан үлгү алып өскөн манасчылардын дагы бири, бугунун тынымсейит уруусунан чыккан, 1886-жылы Теңир-Тоонун Эчки-Башы айылында туулган.
Негизинен “Семетейди” айткандыктан, семетейчи катары белгилүү. Андан “Манас” эпосунан “Манастын балалык чагы” жана “Чоң казат” эпизоддору гана жазылып алынган. Дуңкана Тыныбектен сырткары Касымбай, Дыйканбай, Чоюке сындуу манасчыларды да көп ээрчип, алардан да манасчылыктын сырларын өздөштүргөн. Дуңкана “Манасты” негизинен өзү жашаган өрөөндө гана айтып келген. Бирок айрым учурларда элдик чыгармачылык боюнча республикалык кароолорго катышып, алдыңкы орундарды ээлеген учурлары да болгон. Ал өзүнө замандаш манасчылар Карала уулу Саякбай, Чокмор уулу Мамбет, Шаабай Азизов менен да тааныштыгы болгон. Анын айтуусунда, Кыргыз мамлекеттик радиосунун “Алтын казнасына”, “Семетей” бөлүгүнөн үзүндү жазылып алынып, 1998-жылы “Манас” аттуу китеби жарык көргөн.
Дуңкана, манасчылардын Ысык-Көл мектеби менен Нарын (Теңир-Тоо) мектебинин артыкчылыктарын өз боюнда жуурулуштурган мыкты семетейчилердин бири. Бардык манасчылар сыяктуу эле, албетте, ал да эпосту аян түштөн соң гана айта баштаган. Өзүнүн айтуусунда, жети жашар кезинде түшүнө Семетей, Күлчоро, Канчоролор кирип, Улуу эпосту айтып жүрүшүн табыштайт. Үч жылга чейин түшкө баш ийбей, айтууга дитин койбой жүрөт. Качан гана Семетей кайра түшкө кирип, найза менен сайып кеткенден кийин гана эпос айтуусун баштаган. Кийинчерээк Манас менен Алмамбет да түшүнө кирип, алар да өз жоруктарын айтып жүрүүсүн табышташат. Ошондон өмүрүнүн аягына чейин
Баатырларды калайыкка жар салып өткөн Кочуке уулу Дуңкана 1981-жылы өз айылында дүйнөдөн кайткан.
Храповик
Храповик, жалкы тиштүү механизм - бир багыт боюнча айландыруучу тиштүү механизм. Ал токтотуучу түзүлүш (мис., жүк көтөрүүчү машиналарда) же үзгүлтүксүз бир багыт боюнча мезгилдүү айлануучу жана токтоткучу бар механизм катары колдонулат. Храповик бир тарапка гана айланат. Храповик техникада кенири колдонулат, мис., турнетка, бураган ачкыч (гаечный ключ), завод механизми, домкрат, оор нерсени көтөрүүчү машина (лебёдка), кол кишен ж. б.
Хота
Хота (исп. jota) - эки киши катышып, жигердүү, ылдам мүнөздө бийленүүчү испан бийи. 17-кылымда жаралган. Аспаптык топтун коштоосунда аткарылат.
Ифенроде
Ифенроде (Ivenrode) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 510 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 10,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 330. Муниципалитеттин башчысы — Ральф-Петер Гөдекке.
Зальцберген
Зальцберген (Salzbergen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Эмсланд районуна кирет.
Калкы - 7508 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 53,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 54 045. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Кайзер.
Өздүк индукция
Өздүк индукция — туюк өткөргүчтө электр тогунун өзгөрүшүнөн анда индукция электр кыймыл күчүнүн пайда болушу. Өздүк индукция — электр-магниттик индукциянын айрым учуру. Контурдагы ток өзгөргөндө ал контур менен чектелген бет аркылуу өткөн магнит индукциясынын агымы өзгөрөт да, Өздүк индукциянын электр кыймыл күчүндө пайда болот. Анын ба­гыты Ленц эрежеси менен аныкталат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Ак-Дөбө айыл аймагы (Жети-Өгүз району)
Ак-Дөбө айыл аймагы ― Кыргызстандын Жети-Өгүз районундагы административдик-аймактык бирдик. Мундуз, Ак-Дөбө, Аң-Өстөн, Тилекмат айылдарынан турат. Административдик борбору ― Мундуз айылы.
Мукамбаева Галина Алексеевна
Мукамбаева Галина Алексеевна (25. 1. 1945-жылы туулган, Хакасия, Краснояр крайы, Усть-Абакан району, Доможаково айылы) – юрист, юридикалык илимдеринин доктору (1997), профессор (2006). КРдин эмгек сиңирген юристи (2003). 1968-жылы КМУну бүтүргөн. 1969-жылдан КМУда окутуучу, Талас облусу сотунун төрагасынын орун басары, Чүй, КЭУ университетинде профессор, КМУда кафедра башчысы, КМЮАда 1-проректор, диссертациялык кеңештин төрагасынын орун басары, Мамлекеттин тарыхы жана укук тармагы боюнча адис. 1993-жылдагы эгемендүү Кыргызстандын биринчи конституциясынын концепциясын даярдоо боюнча жумушчу топтун мүчөсү. 2003-жылы КР Конституциясынын жаңы редакциясын иштеп чыгуу боюнча эксперттик топтун мүчөсү, кандидаттык жана докторлук диссертацияларды коргоо боюнча диссертациялык кеңештин төрагасы. 70тей илимий эмгектин (а. и. 10 монография) автору.
Марктродах
Марктродах (Marktrodach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Кронах районуна кирет.
Калкы - 3901 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 33,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 76 183. Муниципалитеттин башчысы — Норберт Гребнер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 16 шаардык районго бөлүнөт.
Жаңы николаевка (Белебеев району, Башкыртстан)
Жаңы николаевка — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Бажен айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 43 киши. Почта индекси — 452031, ОКАТО коду — 80209802005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мамаджанов Зулпукар
Мамаджанов Зулпукар 1920-жылы 20-декабрда Сузак районунун Беш-Бала айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Гросс (Небраска)
Гросс (Небраска) (Gross) — Небраска штатынын Boyd округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 31-20295.
Хосров I Ануширван
Хосров I Ануширван (501-579) - Сасаниддер династиясынын шахиншахы, Иран башкаруучусу (531-579). Хосров Кавада 1нин реформаларын уланткан, борбордук бийликти чыңдаган, курулуш иштерин жүргүзүү, илим-билим, маданият жана аскер иштерин ж. б. өнүктүрүүгө көңүл бурган. Хосровдун башкаруу мезгили Иран тарыхында «алтын доор« деп аталат.
Баялы Исакеев
Кыскача өмүр таржымакалы
Б.Исакеев Кыргызстандын азыркы Нарын облусуна караштуу Кочкор өрөөнүндөгү көчмөн кедей үй бүлөдө туулган. 1916-ж. - Нарын шаарындагы орус-тузем мектеп-интернатын аяктаган. 1923-ж. - Ташкендеги Орто Азия коммунисттик университеттин(САКУ), 1926-ж. - Москвадагы ВКП(б) БК нын уездик  партия  кызматкерлеринин бир  жылдык курсун  бүтүргөн. 1917-1920-жж. - Кумбел Арал жана Орто Токой менчик почта станцияларында иштеген. 1921-1922-жж. - Кочкор участкалык эл сотунун катчысы. 1922-1923-жж. - Нарын уезддик партия комитетинде иштеген. 1924-1925-жж. - Түркстан АССР Лепси жана Каракол уезддик шааркомдорунда иштеген. 1926-1927-жж. - Кыргыз АССР КП округунун бөлүм  башчысы. 1927-1928-жж. - "Кызыл Кыргызстан"  гезитинин  жооптуу  редактору болгон. 1928-1929-жж. - ВКП(б) Кыргыз обкомунун  катчысы болгон. 1933-1936-жж. - Кыргыз АССР Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы болуп иштеген 1937-жылы Кыргыз ССРинин Эл Комиссарлар Кеңешинин төрагасы кезинде камакка алынып, 1938-жылы ак жеринен атылган.
Мамлекеттик ишмердиги
Ал 1928–29-ж. ВКП(б) Кыргыз обкомунун бөлүм башчысы, 1929–30-ж. Кыргыз АССР жер иштер комиссары, 1930–33-ж. ВКП(б) Кыргыз өкмөтүнүн башчысы, 1933–37-ж. Кыргыз ССР (адегенде АССР) ЭКСтин төрагасы. Кыргыз АССР БАКка (192837), СССР улуттар советине (1931–35), СССР БАКка жана анын Президиумуна (1935–37) мүчө. ВКП(б) БКнын 17-съездинин жана СССР Советинин атайын чакырылган 6-, 7-, 8-съезддеринин делегаты.
Баялы Исакеев Кыргыз АССРинин тушунда жана анын макамын бийиктетип, Кыргыз ССРине айландырган учурда уюштуруучулук зор иш-аракет жасаган мамлекеттик ишмерлерден болгон.
Замандаштары
Ал кыргыздын чыгаан мамлекеттик жана коомдук ишмерлери Абдыкадыр Орозбеков, Төрөкул Айтматов, ж.б. менен чогуу иштешкен.
Ал 1937-жылы Бишкеккке келген Николай Бухарин менен да жолуккан.
Үй-бүлөсү
Кыздарынын бири - Лариса атасын актоо жана анын ысымын түбөлүккө калтыруу үчүн зор эмгек кылды.
Эстеликтери
Бишкектин чордонундагы Тарых музейинин чыгыш ыптасында Баялы Исакеевдин айкели тургузулган. Анын ысымы Кочкор районундагы кыштакка берилген.
Көк-Ой айыл аймагы (Жумгал району)
Көк-Ой айыл аймагы ― Кыргызстандын Жумгал районундагы административдик-аймактык бирдик. Көк-Ой, Кичи-Арал айылдарынан турат. Административдик борбору ― Көк-Ой айылы.
Иминов Урубай
Иминов Урубай 1920-жылы 5-январда Сузак районунун Сары-Булак айылында туулган. Согуштун алдыңкы оор жылдары колхоздо эмгектенип жүрүп, 1942-жылы Улуу Ата Мекендик согушка чакырылат. 1945-жылкы 9-май Улуу Жеңиш күнүнө чейин, Беларус фронтунда чалгындоо ротасында кызмат кылган. Согушта көрсөткөн эрдиктери үчүн “Кызыл Жылдыз”, Ата мекендик согуштун II-баскычтагы ордени жана бир нече медалдар менен сыйланган. Согуштан келгенден кийин колхоздун, совхоздун ар түркүн эмгек тармагында, өмүрүнүн аягына чейин үзүрлүү жана үлгүлүү эмгектенген.
1994-жылдын ноябрь айында дүйнөдөн кайткан.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Эйнсворс (Айова)
Эйнсворс (Айова) (Ainsworth) — Айова штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.0 км². FIPS коду — 19-00730.
Калкы
2010-жылы калкы 524 киши болгон.
Укеев Садык
Укеев Садык 1920-жылы 5-мартта Сузак районунун Кызыл-Кыя айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Майндагы Эрленбах
Калкы - 9919 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,71 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 76 122. Мэр — Михель Бернингер.
Холтаун (Миссури)
Холтаун (Миссури) (Halltown) — Миссури штатынын Lawrence округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 189 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 29-30016.
Ярейшор (Сямая куймасы)
Ярейшор — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сямаю дарыясынын оң жээгинен 22 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 15 км.
Хоружева Анна Яковлевна
Хоружева Анна Яковлевна (1918, Россия, Челябинск обл., Каракул району, Каракул кыш. - өнөр жай б.) - саанчы, Социалисттик Эмгектин Баатыры (1950). Эмгек жолун 1936-жылдан саанчы болуп иштөөдөн баштаган. 1941-жылдан Кыргызстан мал чарба ИИИнин тажрыйба фермасында саанчы болуп иштеген. 1949-ж. өзүнө бекитилген 9 уйдун ар биринен 654 кгдан сүт саап алган. Ленин ордени менен сыйланган.
Ярейшор (Сямая куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Хорбах (Пфальц)
Хорбах (Пфальц) (Horbach (Pfalz)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Батыш Пфальц районуна кирет.
Ваксенбурггемайнде
Ваксенбурггемайнде (Wachsenburggemeinde) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Ильм районуна кирет.
Хорбах (Пфальц)
Калкы - 559 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 40 025. Муниципалитеттин башчысы — Вальфрид Шефер.
Ваксенбурггемайнде
Калкы - 2514 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 31,99 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 70 051. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Ульрих.
Ярейшор (Сямая куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ваксенбурггемайнде
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Ганди (тасма)
"Ганди" (Gandhi) - 1982-жылы тартылган Британия-Индиянын эпикалык өмүр баян драмасы. Тасма ХХ кылымда Индиялагы Британия колониясына каршы зомбулуксуз көз карандысыздык кыймылдын лидери Мохандас Карамчанд Гандинин жашоосун чагылдырат. Сценарийин жазган Жон Брайли, ал эми режиссер жана продюсери Ричард Аттенборо. Баш каарманды Бен Киңсли ойногон. Тасма Гандинин өмүрүнүн 1893-жылы Түштүк Африканын поездинде актар гана кирчү купесине кирип алганы үчүн поездден ыргытылган жерден тартып, 1948-жылы киши колдуу болуп каза тапкан соң тажиясына чейинки мерчемин камтыйт. Ганди индуизм динине ишенгени менен тасмада христиан жана ислам сыяктуу башка динди да сыйлаганы сүрөттөлөт.
"Ганди" 1982-жылы 30-ноябрда Индияда, 3-декабрда Британияда, 10-декабрда Америкада көрсөтүлгөн. Тасма Оскар сыйлыгынын 11 наамына көрсөтүлгөн жана "Эң мыкты тасма", "Эң мыкты режиссер" (Аттенборо), "Эң мыкты актер" (Бен Киңсли), "Эң мыкты сценарий" (Брайли) сыяктуу 8 сыйлык утуп алган. Тасма 2016-жылы 12-августта Индия фильм фестивалы башкармалыгы жана Коргоо министрлиги тарабынан Көз карандысыздык күнү фильм фестивалында Индиянын 70 жылдык көз карандысыз күнүнө арналып фестивалды ачуучу тасма катары кайрадан көрсөтүлгөн. Тасманын сценарийи китеп болуп басылып чыккан.
Өздүк укук
Өздүк укук — белгилүү бир тараптын (адам же укуктук жактар) конкреттүү укугу, б. а. белек бирөөлөргө белгилүү аракеттер жасоо (же аракет жасоодон кармануу) талабын коюу мүмкүндүгү.
Мис., жарандар турак жай имараттары ж. б. мүлк- төрдөн пайдаланууга, мураска ээ болууга жанa калтырууга, илимдин, адабияттын жанa искусствонун жаңылыктарын, ойлоп чыгаруу боюнча автордук укукка, о. эле башка дагы мүлктүк жанa өздүк мүлктүк эмес укуктарга ээ болууга акылуу. Менчик ээси өз мүлкүнө гана ээ болбостон, андан мыйзамга ылайык пайдаланууга, о. эле башкалардан аны бузбоону талап кылууга акылуу. Өздүк укуктун ээси зарыл учурда Өздүк укукту ишке ашыруу же аны коргоо боюнча мамлекеттик ж. б. тийиштүү органдардан, уюмдардан жардам ала алат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Кидрих
Кидрих (Kiedrich) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Райнгау-Таунус районуна кирет.
Калкы - 3927 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 39 009. Муниципалитеттин башчысы — Винфрид Штайнмахер.
Брандшайд (Вестервальд)
Брандшайд (Вестервальд) (Brandscheid (Westerwald)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 490 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 213. Муниципалитеттин башчысы — Эрхард Мойч.
Найлсвилл (Миннесота)
Найлсвилл (Миннесота) (Nielsville) — Миннесота штатынын Polk округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 90 киши. Болжолдуу аянты - 0.7 км². FIPS коду — 27-46258.
Мукасов Мураталы
Мукасов Мураталы (5. 10. 1950-жылы туулган, Чүй облусу, Чүй району, Кайырма айылы) – адабиятчы, филология илимдеринин кандидаты (2001), КРдин илим жана техника жаатындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (2004), Кыргызстан Жазуучулар союзунун мүчөсү (2007). 1973-жылы КМУнун филология факультетин бүтүргөн. 1973–77-жылы Кочкор районундагы Көк-Жар орто мектебинде мугалим, 1977–80-жылы Кыргыз ССРинин «Билим» коомунда референт-методист, 1980–2005-жылы КР УИАнын азыркы Ч. Айтматов атындагы Тил жана адабият институтунда илимий кызматкер, жетектөөчү илимий кызматкер, 2005жылдан КР УИАнын Кол жазмалар фондусунда бөлүм башчы болуп иштейт. Кыргыз ад-тынын ар кыл маселелерине байланыштуу 100гө жакын илимий макалалардын жана «Жаныш, Байыш эпосунун поэтикасы» (2000), «Дин жана арман ырлары» (2001), «Эпостор дүйнөсү» (2001), «Акындар жана аалымдар» (2008) сыяктуу бир нече илимий эмгектердин автору.
Зюдергеллерзен
Зюдергеллерзен (Südergellersen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Люнебург районуна кирет.
Калкы - 1624 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 55 035. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Бальбург.
Муканов Сабит Муканович
Муканов Сабит Муканович (22. 4. 1900, азыркы Түндүк Казакстан облусу, Жамбыл району, Сабит Муканов атындагы айылы – 18. 4. 1973, Алматы) – казак жазуучусу, коомдук ишмер, казак ад-тын негиздегендерден. Казак ССР ИАнын академиги (1954). Айылдык молдодон кат тааныган. 1918– 19-жылы Омск мугалимдер курсунда окуган. Оренбургдагы жумушчулар факультетин бүтүп (1926), басма сөздө иштеген. 1928-жылы Ленинград университетинин филология ф-тинде, 1933–35-жылы Москвадагы Кызыл профессура институтунун адабият бөлүмүнөн окуган. Муканов туңгуч поэтикалык чыгармалары («Көңүлүм», 1917; «Боштондук», 1919) менен казак адтына совет заманынын жарчысы катары кирген. М-дун «Табышмактуу желек» (1938) романы, «Ак аюу» (1935) поэмасы, «Майга салам» (1933), «Сөз – Советтик армия» (1934) аттуу ырлары казак ад-тынын өнүгүшүндөгү маанилүү чыгармалардан. «Темир-таш» (1935), «Ботогөз» (1938) романдары менен «Достор» (1937) повести реалист романчы катары тааныткан. «Ботогөздө» казак элинин турмушундагы революциялык кезең чебер сүрөттөлсө, «Сыр-Дарыя» (1947–48) романында Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде оорукта эмгектенген калктын кажыбас кайраты реалдуу көрсөтүлөт. Муканов – казак элинин жарым кылымдык тарыхын баяндаган «Өмүр мектеби» (1949–53; Абай Кунанбаев атындагы Казак ССР мамлекеттиксыйл., 1967), Ч. Валиханов жөнүндөгү «Өчкөн жылдыз» аттуу таржымал үчилтигинин жана «Сакен Сейфуллин», «Чокан Валиханов» деген пьесалардын автору. Анын казак адабияты менен көркөм сынынын түйүндүү маселелери жөнүндө 200дөн ашык адабий-сын макаласы бар. Эки Ленин, эки Эмгек Кызыл Туу, «Ардак Белгиси» ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Иц
Иц (Uetz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Калкы - 199 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 5,85 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 570. Муниципалитеттин башчысы — Йөрг Рудовски.
Баимбетов Ташболот
Баимбетов Ташболот 1920-жылы Жалал-Абад облусундагы Октябрь районунун Октябрь кыштагында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Хореография
Хореография (гр. choreia - бий жана...графия) –
1) терминдин алгачкы мааниси - бий жазуу. Бий жазуу аракети 15-кылымдын аягы – 16-кылымдын башында башталганы менен, 17-кылымдын аягы - 18-дын башында гана француз балетмейстерлери жана бий мугалимдери (П. Бошан, Р. Фейе, П. Рамо) тарабынан системага келтирилип, кийин кеңири тараган. «Хореография» терминин «Хореография же бий жазуу өнөрү...» (1700) китебинин автору, бий устаты Р. Фейе киргизген. Россияда 18-кылымдын аягында бий жазып алуунун системасы түзүлгөн; 2) бий жана балеттерди жазуу искусствосу; 3) жалпы эле бий искусствосу, к. Бий.
Өздүк функциялар
Өздүк функциялар — матем. анализиндеги түшүнүк. Матем. физиканын көп маселесин (термелүү теориясында, жылуулук өткорүүчүлүктө ж. б.) чыгарууда четтик шарттарды канааттандыруучу бир өңчөй сы­зыктуу дифференциал L(у)=Ху теңдеменин нөлгө теңдеш барабар эмес чыгарылышын табуу талап кылынат.
Мындай чыгарылыш Өздүк функциялар маселеси деп аталат, ал эми ал чыгарылышка туура келүүчү А, маанилери өздүк маанилер делинет. Эгерде четтик шарттарга туура келүүчү дифферен­циал теңдеме өзүнө тутумдаш болсо, анда анын өздүк маанилери чыныгы, ал эми ар кандай өздүк маанилерге туура келүүчү Өздүк функциялар ортогоналдуу болот. Өздүк функцияларды сызыктуу функциялык мейкиндиктердеги сызыктуу операторлордун өздук векторлору ка­тары да аныктоого болот.
Пахарь (Белебеев району, Башкыртстан)
Пахарь — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Донской айылдык кеңеши айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 494 киши. Почта индекси — 452038, ОКАТО коду — 80209804001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Игл (Колорадо)
Игл (Колорадо) (Eagle) — Колорадо штатынын Игл (Eagle) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3 032 киши. Болжолдуу аянты - 6.1 км². FIPS коду — 08-22200.
Гуайд Рок (Небраска)
Гуайд Рок (Небраска) (Guide Rock) — Небраска штатынын Webster округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 245 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 31-20365.
Ярейю
Ярейю — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - БАР/ЯРЕЙЮ орун алган. Дарыянын узундугу - 72 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Бакбурчун
Бакбурчун (ир. Баг – кудай, фур –улуу, син - кытай) – Кытайдын кудайынын аты, б.а. кытай императору. Байыркы кытайлардын түшүнүгүндө император асмандын (башкы кудайдын) уулу саналган. Ошондуктан коңшу элдер да аны өз тилдеринде “кудайдын уулу” аташкан. Байыртан индиялыктар, орто азиялыктар кытай мамлекетин чин деген термин менен аташкан, алардан бул термин Батыш Европага тараган. Илимде чин байыркы Кытайдын Цинь (б.э.ч. 3-к.) сулесинин (династиясы) аталышына барып такалары эбак аныкталган. Адепки учурда коңшу элдерде “Цинь сулесинин адамдары” деген мааниде колдонулуп, кийин Кытай мамлекети дегенди билдирип калган.
Колдонулган адабияттар
Манас: Кыргыз элинин баатырдык эпосу. 1-китеп. –Б.: Кыргызстан, 1995
Марктцойльн
Марктцойльн (Marktzeuln) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Лихтенфельс районуна кирет.
Калкы - 1635 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 78 144. Муниципалитеттин башчысы — Грегор Фридлайн-Цех.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Өз керектөөсү
Өз керектөөсү - калк керектөөсү — турак-жай, тамак-аш, кийим-кече, тиричиликке керектүү ж. б. буюмдарды жанa кызматты калк өз муктаждыгы үчүн пайдаланышы.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Хорезм элдик советтик республикасы
Хорезм элдик советтик республикасы (ХЭСР) - Хива хандыгынын ордуна түзүлгөн республика (1920-24). Орто Азияда Совет бийлигинин орношунун (Туркстан. АССРнин. түзүлүшү ж. б.) таасиринде 1920-ж. февралда Хивада революция башталып, Хива ханы тактысынан баш тартууга мажбур болгон. Ошол эле жылы 26-апрелде Советтердин бүткүл хивалык 1-съездинде ХЭСР түзүлгөндүгү жарыяланган. 1923-ж. 30-октябрда Советтердин бүткүл хорезмдик 4-съездинде кайрадан Хорезм Советтик Социалисттик Республикасы (ХССР) деп жарыяланып, конституциясы кабыл алынган. 1924-ж. ОртоАзиянын улуттук-мамлекеттик бөлүнүшүнө байланыштуу Советтердин бүткүл хорезмдик 5-съезди (октябрь, 1924) ХССРдин жоюлганын жарыялап, ага караштуу аймактарда Өзбек ССРи, Түркмөн ССРи жана Каракалпак АОсу түзүлгөн.
Мукашев Болот
Мукашев Болот [1903, Жети-Суу облусу, Пишпек уезди, Чүй болушу, Сын-Таш айылы (азыркы Чүй облусу, Чүй району, Сын-Таш кыштагы) – 1943, Новгород облусу, Паддар району, Калиновка кыштагы] – Кыргызстанда совет бийлигин чыңдоого активдүү катышкандардын бири. Майор. 1920-жылы Кызыл Армиянын катарына чакырылган. 1922-жылы Ленинград музыкалык аскер мектебин, 1927-жылы Орто Азия бириккен аскер мектебин (В. И. Ленин атындагы) бүтүп, Кыргыз атчандар дивизионунда взвод командири болгон. 1930-жылы Кызыл-Жар, Чаткал, Талас, Алай, Гүлчө өрөөндөрүндө басмачыларды талкалоого активдүү катышкан. 1933–41-жылы Кыргыз атчандар полкунун командиринин орун басары, штаб начальниги, Сокулук райондук аскер комиссары. Улуу Ата Мекендик согушка 1941-жылы октябрдан катышып, атчандар дивизионунун, полкунун командири, байланыш бөлүмүнүн начальниги. Түштүк-Батыш фронтто душманга каршы салгылашта курман болгон. 2-даражадагы Ата Мекендик согуш ордени менен сыйланган.
Хорбрух
Хорбрух (Horbruch) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Биркенфельд районуна кирет.
Калкы - 356 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,18 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 34 043. Муниципалитеттин башчысы — Клаус-Петер Хеп.
Кажы-Сай
Кажы-Сай — Кыргызстандын Ысык-Көл облусунун Тоң районундагы айыл. Кажы-Сай айыл аймагына кирет.
Ысык-Көлдүн түштүк жээгинде (2 км), Балыкчы―Каракол унаа жолунун боюнда, Кажы-Сай өндүрүндө деңиз деңгээлинен 1700 м бийикте жайгашкан. Шаарча жайгашкан өндүр кооз, ал жерден туристтик маршрут өтөт. Райондун борбору Бөкөнбаев кыштагынан 17 км чыгыш тарапта. Балыкчы темир жол бекетинен 115 км. Сөгөттү көмүр кенин казууда негизделген. Негизинен кыргыз, орус, ошондой эле казак, өзбек, уйгур, дуңган ж. б. жашайт. Борбордук шахтасы (жергиликтүү мааниге ээ), электр-техникалык заводу (күч берүүчү жарым өткөргүч өзгөргүчтөрдү, тиричиликке керектүү плиталарды ж. б. чыгарат) бар.
Айылда А. С. Пушкин атындыгы орто мектеп, музыкалык мектеп, 2 мектепке чейинки балдар мекемеси, 2 китепкана, оорукана, дарыканалар, почта, Улуу Ата-Мекендик согуштун ардагерлерине арналган аллея, клуб, Эдельвейс атындагы спорттук зал, мечит, сыйынуу үйү, дүкөндөр, кафелер, конок үйлөрү бар. Медициналык-санитардык мекемелер, турмуш-тиричилик кызматынын бөлүмдөрү, соода түйүндөрү иштейт. Келечекте курорт катары өнүктүрүлүп, эс алууга ылайыкташтырылган мекемелерди куруу пландаштырылууда. Кажы-Сайга жакын жерден күрөң көмүр, айнектик кум жана жошо чыгат.
Калкы
Калкы ― 4222 киши (2009-жылы).
Саип Абдраманов
Абдраманов Саип 1919-жылы азыркы Сузак районуңдагы Орток айылында туулган. Толук эмес орто мектепти бүтүргөндөн кийин, Токмок шаарындагы токой чарба техникумуна тапшырып, аны аяктап келип, Орток жаңгак токой чарбасында эмгектене баштаган.
1939-жылы Кызыл Армиянын катарына кызматка чакырылат да, Улуу Ата мекендик согушту ошол жактан тосот. Көп жолу жараат алып, акыркы алган жарааты оор болуп, айыгып чыккандан кийин, майып болуп аскерден бошотулуп, 1945-жылы айылына кайтып келет. Согушта көрсөткөн каармандыгы үчүн, “За боевые заслуги”, “Маршал Жуков” жана башка көптөгөн юбилейлик медалдары менен сыйланган. Согуштан кийин Октябрь кыштагында отурукташып калат да, ошол убакта сабаттуу адам болгондуктан, ар кандай жетекчи кызматтарда жүрүп, Октябрь кыштагынын өнүп-өсүшүнө чоң салымын кошкон.
Вальдек
Калкы - 239 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 105.
Хорезм тили
Хорезм тили - түрк-тилдеринин түштүк-чыгыш тобуна кирет. Аму-Дарыясынын жээгиндеги огуз уруулары менен Сыр-Дарыядагы кыпчак урууларынан түзүлгөн калктын тили. Араб графикасы менен жазылган 10-13-кылымдагы адабиятта жана арамей графикасы менен берилген б. з. ч. 4-3-кылымдагы жазууларда кезиккен сөздөр жана фразалар боюнча белгилүү.
Кажы-Сай кен таш калдыгын сактоо жайы
Кажы-Сай кен таш калдыгын сактоо жайы – Ысык-Көл облусундагы Кажы-Сай шаарчасынын аймагында. 1948-ж. ишке киргизилген. Аянты 10 800 м2. 1997-98-ж. рекультивацияланган. Мында Жел уран кенин иштетип, пайдалуу металлды бөлүп алгандан калган уран тобундагы калдыктар сакталат. Гамма нурлануу өлчөмү 20-70 мкР/с. Жер титирөөгө туруктуулугу 8 балл. Азыр тынч абалда, экологиялык кооптуулук туудурбайт; бирок жалпы экол. системаларга таасири бар.
Эйршайр (Айова)
Эйршайр (Айова) (Ayrshire) — Айова штатынын Пало-Альто округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.5 км². FIPS коду — 19-04105.
Калкы
2010-жылы калкы 143 киши болгон.
Холлидэй (Миссури)
Холлидэй (Миссури) (Holliday) — Миссури штатынын Monroe округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 129 киши. Болжолдуу аянты - 0.7 км². FIPS коду — 29-32626.
Мукашев Мукамбет Шарипович
Мукашев Мукамбет Шарипович [1. 9. 1946-жылы туулган, Ысык-Көл облусу, Пржевальск (азыркы Каракол) шаары] – медицина илимдерининдоктору (1999), профессор (2001). КММИни бүтүргөн (1971). 1972–75-жылы Москвада аспирантурада окуган. КММИнин сот медицинасы кафедрасында ассистент (1975–84), КРдин Саламаттык сактоо министрлигинин сот-медицина экспертиза бюросунун бөлүм башчысы (1984–91). 1991–2000-жылдары КММАда сот медицинасы кафедрасынын башчысы, 2000-жылдан КРСУ жана КУУда профессор Сот медицинасы боюнча адис. 150дөй илимий эмгеги, а. и. 1 монография, 14 окуу куралы бар. Эмгектери: Морфо-функциональные изменения регионарных лимфатических узлов сердца и судебно-медицинская экспертиза острой ишемии миокарда и алкогольный интоксикации (в соавторстве). Б., 1997; Процессуальные и методические основы судебно-медицинской экспертизы живых лиц. Б. 1999.
Мамыраимов Абылкасым
Мамыраимов Абылкасым -1918-жылы азыркы Сузак районундагы Көк-Арт айылында туулган. Төрт жылдык башталгыч билим алгандан кийин, колхоздо ар кандай жумуштарда эмгектенген. 1939-жылы Советтик Армиянын катарына чакырылып, орус-фин согушуна катышкан. Улуу Ата Мекендик согуштун аягына чейин катышып, Орус-Япон согушунда да болуп, 1949-жылы согуштан келгенден кийин , колхоздо бригадир, ферма башчы, колхоздун башкармасы болуп эмгектенген.
1976-жылы дүйнөдөн кайткан. Согуштагы эрдиктери үчүн бир канча медалдар менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Кирторф
Кирторф (Kirtorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Фогельсберг районуна кирет.
Калкы - 3292 киши(2013-ж.). . Аянты - 79,88 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 35 010. Мэр — Ульрих Кюнц.
Шаар административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Йебер-Бергфриден
Калкы - 641 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 16,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 140. Муниципалитеттин башчысы — Курт Шрөтер.
Өз көмөк чарба
Ал эмгекчинин керт башыныи же үй-бүлөсүнүн эмгегинен түзүлүп, өз муктаждыгын алымсындырат. Социализмдин белгилүү өсүү баскычына чейин коомдук өндүрүш айыл чарба азык-түлүгү менен коомду толук кам­сыз кылбагандыктан Өз көмөк чарба сакталат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Ярей-Ю (Коротаиха куймасы)
Ярей-Ю — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Коротаиха дарыясынын сол жээгинен 80 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Айбашев Мөтөш
Айбашев Мөтөш 1916-жылы Сузак районунун Сары-Булак айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Мукашева Кайыр
Мукашева Кайыр (1.05.1938-жылы туулган, Ысык-Көл облусу, Тоң району, Кызыл-Туу кыштагы) – малчы, Социалисттик Эмгектин Баатыры (1966). 1962-жылдан Тоң районундагы «Алтын-Булак» асыл тукум кой өстүрүү совхозунун баш чабаны. Ал 1965-жылы оторундагы ар жүз тубар койдон 128ден козу, ар койдон 4,7 кгдан жүн кыркып алган. 1967–80-жылы Кыргыз ССР Жогорку Советинин төрагасынын орун басары. Ленин, эки Эмгек Кызыл Туу ордендери менен сыйланган.
Гурлэй (Небраска)
Гурлэй (Небраска) (Gurley) — Небраска штатынын Cheyenne округуна караган АКШ шаары.
Кажы-Сай кербен сарайы
Кажы-Сай кербен сарайы – 9-12-кылымдарга таандык археологиялык эстелик. Ысык-Көлдүн түштүк тарабындагы Кажы-Сай суусунун оң жээгинде жайгашкан. Жалпы түзүлүшү чарчы, аянты 60x60 м. Сакталып калган дубалынын бийиктиги 3 м, бурчтарында жана борборунда мунаралары болгон. Кажы-Сай кербен сарайынын чыгыш тарабынан 40-60 м өлчөмүндөгү тик бурчтуу курулуш улай салынган. Ал жапыз дубал менен курчалып, мал камоо үчүн пайдаланылган. Дубалы чийки кыштан курулган. Кербен сарайдын 100дөн ашуун бөлмөсү болуп, казуу убагында чопо идиштер, жаргылчактар, бүлөөлөр, тамак-аш калдыктары табылган. Эстеликти 1977-79-ж. археолог Д. Ф. Винник изилдеген.
Нассау (Миннесота)
Нассау (Миннесота) (Nassau) — Миннесота штатынын Lac qui Parle округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 72 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 км². FIPS коду — 27-45016.
Марктшелленберг
Марктшелленберг (Marktschellenberg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Берхтесгаден районуна кирет.
Калкы - 1796 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17,66 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 72 124. Муниципалитеттин башчысы — Штефан Зунклер.
Хорда
Хорда (гр. chorde - кыл) - ийри сызыктын же беттин каалаган эки чекитин туташтыруучу жана ал ийри сызыкты же бетти башка чекиттеринде кеспей турган түз сызыктын кесиндиси. Айлананын Хордасы анын каалаган эки чекитин a туташтыруучу кесинди. Хорданын уз. а=2Rsin - мында R-айлананын радиусу, a - Хорда таянган бурчтун чоңдугу.
Зюплинген
Зюплинген (Süpplingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Хельмштедт районуна кирет.
Калкы - 1700 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 54 021. Муниципалитеттин башчысы — Харальд Шульце.
Хордалуу
Кордалуулар (лат. Chordata) - экинчи ооздуу жаныбарлар тиби. Аларга ичеги үстүндө жаткан скелет огу - корда мүнөздүү. Бардык Кордалууларда корданын үстүндө өмүр бою сакталуучу арка нерв түтүгү болуп, андан мээ жана жүлүн пайда болгон. Сууда жашоочуларды                                                                  н колкосунда метомердүү бакалоор жылчыкчалары өмүр бою сакталат,                                          ал эми кургакта жашоочу (өпкөсү менен дем алуучулар) омурткалууларда өө                      рчүүнүн алгачкы стадиясында - онтогенезинде гана болот.
Алардын 3 типчеси - баш кордалуулар, челдүүлөр, омурткалуулар, 40 000дей түрү, анын 3800дөйү омурткалуулар. Алар ар түрдүү шарттарда (сууда, чөлдө, тоодо ж. б.) жашайт. Бардык Хордалуулардын түпкү теги бир болушу мүмкүн.
Эрльбах (Жогорку Бавария)
Эрльбах (Жогорку Бавария) (Erlbach (Oberbayern)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Альтөттинг районуна кирет.