cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маунт Вернон (Мэриленд)
Маунт Вернон (Мэриленд) (Mount Vernon) — Мэриленд штатынын Сомерсет округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 761 киши. Болжолдуу аянты - 41.2 км². FIPS коду — 24-54375.
Зеебек кубулушу
Зеебек кубулушу (эффектиси) – удаалаш туташтырылган, тийишкен жеринде температуралары ар башка, эки түрдүү өткөргүчтөн турган туюк чынжырда электр тогунун пайда болушу.
Бул кубулушту 1821-ж. нем. окумуштуусу Зеебек ачкан. Эгерде тийишкен жерлердин температуралары ар кандай болсо, анда алардын ички потенциалдарынын айырмасы да ар башка болот. Ошондуктан электр тогу пайда болот. Зеебек кубулушу термодинамиканын 2-законуна каршы келбейт. Бул учурда ички энергия электр энергиясына айланат, ал үчүн эки жылуулуктун булагы, б. а. эки тиймек пайдаланылат. Зеебек кубулушуна ылайык, термоэлементтерди же термопараларды колдонуп температураны өлчөөгө болот. Термопаралар термометрлерге караганда чоң сезгичтикке ээ болгондуктан, температураны чоң интервалда алыстан өлчөгөнгө мүмкүндүк берет. Зеебек кубулушу электр тогун иштеп чыкканга да колдонулат. Жарым өткөргүчтөн жасалган термоэлектр генераторун өркүндөтүп, Күндүн энергиясын түздөн-түз электр энергиясына айландырганга мүмкүндүк берет.
Зиммель Георг
Зиммель Георг - (Simmel, 1. 3. 1858, Берлин 26. 9. 1918, Страсбург) немис философу жана социологу, «өмүр философиясы» агымынын көрүнүктүү өкүлү. Зиммель өзүнүн 1890-1900-жылдардагы социология боюнча эмгектеринде «формалдык социология» деп аталган теориянын негиз салуучусу катары таанылган. «Чыгармачылыктын трагедиясын» жашоонун чыгармачыл эргип турушунун жана анын маданияттын өнүкпөй токтоп калган формаларында объективдештирилишинин ортосундагы карама-каршылыктан көргөн.
Дакфейс
Дакфейс (duckface) – англис тилинен которгондо «өрдөктүкүндөй бет» деген түшүнүктү берет. Көбүнчө интернет колдонуучулары арасында, өзгөчө кыздар арасында сүрөткө түшүүнүн кеӊири таралган бир түрү. Сүрөткө түшүү үчүн болгону оозун өрдөктүкүндөй кылып чормойтуп алат болду. Кызыгы, эч кимге зыяны жок кыздардын бул кылыгына каршы чыгышып, «Антидакфейс» деген кыймыл да уюштурулган. Бул кыймылдын өкүлдөрү «дакфейс – адамдын кыжырын кайнаткан мааниси жок нерсе. Анын үстүнө кыздар минтип сүрөткө түшкөндө канчалык жаман көрүнөрүн түшүнүшпөйт» деген ойду айтышат. Бирок дакфейс жаштар арасында күн өткөн сайын популярдуу болуп бара жатат.
Жаңы Карамалы (Аургазин району, Башкыртстан)
Жаңы Карамалы — Башкыртстандын Аургазин районундагы айыл, Жаңы кальчир айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 402 киши. Почта индекси — 453490, ОКАТО коду — 80205831005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Тодендорф
Тодендорф (Todenbüttel) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штормарн районуна кирет.
Калкы - 1144 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 12,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 62 078. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Йоахим Двенгер.
Гута айнеги
Гута айнеги (немисче Hutte – гута, айнек үйлөөчү устакана) – формасыз, эркин үйлөө жолу менен алынган көркөм айнектин бир түрү жана андан жасалган буюмдар. Биздин заманга чейин I кылымда ойлонуп табылган айнек үйлөөчү түтүк жөнөкөй, жалпы жасай ала турган буюмдарды (үй идиштери) жана татаал формалардагы, капталдары жука, кээде эки көздүү чоң көлөмдөгү (эллиндик жана байыркы рим айнеги) идиштерди жасоого мүмкүнчүлүк берген. Гута буюмдары айнекке кошуп эритилген, чапталуучу пластикалык деталдар менен жасалгаланган. Эркин үйлөө ыкмалары устаны эң кылдат (виртуоздук) чеберчиликке үйрөткөн (Кайра жаралуу доорундагы венециялык айнек үйлөгүчтөрдүн чыгармалары өзгөчө айырмаланат). жогорку сапаттагы Г. а. Россияда XYIII кылымда жана XIX–XX к. экинчи жарымында көпөстөр­дүн чоң эмес заводдорунда иштелип чыга баштаган.
Осборн (Миссури)
Осборн (Миссури) (Osborn) — Миссури штатынын Декалб округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.5 км². FIPS коду — 29-55352.
Калкы
2010-жылы калкы 455 киши болгон.
Зенит аралыгы
Зенит аралыгы – тик сызык менен жарык чыгаруучу жайланышкан багыттын арасындагы борбордук бурч (z).
Ал зениттен надирди көздөй эсептелип, 0°тан 180°ка чейинки маанилерди алат. Эгер жарык чыгаруучу асман сферасынын көрүнүүчү аймагында болсо z Ј 90°, көрүнбөөчү аймагында – z > 90°.
Хюффенхардт
Хюффенхардт (Hüffenhardt) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Неккар-Оденвальд районуна кирет.
Калкы - 2042 киши(2013-ж.). . Аянты - 17,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 25 042. Мэр — Бруно Херберих.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 Шаардык районго бөлүнөт.
Саммэрвилл (Орегон)
Саммэрвилл (Орегон) (Summerville) — Орегон штатынын Юнион округуна караган АКШ шаары.
Зальденбург
Зальденбург (Saldenburg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Фрайунг-Графенау районуна кирет.
Калкы - 1911 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 28,04 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 72 142. Муниципалитеттин башчысы — Макс Көниг.
Бальге
Бальге (Balge) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Везердеги Ниэнбург районуна кирет.
Калкы - 1791 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 33,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 56 001. Муниципалитеттин башчысы — Барбара Көниг-Майер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
Гүл түшүрүү
Гүл түшүрүү – боёк менен түшүрүлгөн гүлдүү кездеме. Ал оймо же терме тактада басылат. Элдик көркөм искусствонун эң байыркы түрлөрүнүн бири. Г. т. орто кылымда Чыгыш жана Европа өлкөлөрүндө кеңири тараган. Орус Г. т-сү өткөн мезгилдин элдик көркөм искусствосунда көрүнүктүү орунду ээлейт. Ал тактага салынган кездемени балка менен «ургулоо» техникасы аркылуу даярдалган. Такталардын саны «манер» же «гүл» оймодогу боёктордун саны менен дал келген.
Идеалдык кристалл
Идеалдык кристалл – бүт көлөмү боюнча үч өлчөмдүк И. к-дык торчосу бар жана ички түзүлүшүндө эч кандай кемтиги (бош оруну, дислокациясы, көңдөйү, кошундулары) жок кристалл.
Идеалдык кристаллдар жаратылышта кездешпейт. Ар кандай чыныгы (реалдык) кристаллда көптөгөн кемчиликтер болот. Өзүнүн түзүлүшү боюнча германий, кремнийдин дислокациясыз кристаллдары жана жип сымал кристаллдар гана Идеалдык кристаллга жакын. Идеалдык кристалл модели катуу заттар теориясын түзүүдө кеңири колдонулат.
Альтеркүльц
Альтеркүльц (Alterkülz) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Хунсрүк районуна кирет.
Брайтенфельд
Брайтенфельд (Breitenfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Альтеркүльц
Калкы - 435 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,58 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 001. Муниципалитеттин башчысы — Хорст Пойтер.
Монашка (Мзымта куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Цинк куймасы
Цинк куймасы - негизи цинк болгон куйма; ал алюминий, жез жана магнийдин аралашмасынан турат. Цинк куймасы эрүү температурасынын анча чоң эместиги, суюктук сымал жакшы атуучулугу, басым менен кесүүгө жеңил иштетилиши, ширетилиши жана каңдалышы менен мүнөздөлөт. Цинк куймасынан жасалган буюмдарга электр-химиялык жана химиялык ыкмалар менен металл жана металл эмес жука катмарды кантоого болот. Цинк куймасынын коррозияга туруктуулугу цинктелген болоттукуна жакын. Цинк куймасынын кемчилиги: жогорку температурада механикалык касиети төмөндөйт, агрессиячыл кычкыл жана жегич чөйрөдө коррозияга туруктуулугу начарлайт ж. б. Цинк куймасынан буюмдарды басым менен куюп жасоо кеңири тараган. Ал автомобиль өнөр жайында, электр-машина курууда, ошондой эле үй тиричилик буюмдарында, сувенирлеринде ж. б. конструкция, конструкция-декорациялык тетиктерде колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Жултерак
Жултерак (Корвонгузар, 2022-жылдын мартына чейин — таж. Жултерак) — Жерге-Тал районундагы Нурафшон айыл аймагындагы айыл. Калкы — 1052 киши (2017), тажиктер.
Тройсдорф
Тройсдорф (Troisdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Көльн административдик округуна карайт. Рейн-Зиг районуна кирет.
Калкы - 75 369 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 62,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 3 82 068. Мэр — Клаус-Вернер Яблонски.
Гранада (Миннесота)
Гранада (Миннесота) (Granada) — Миннесота штатынын Martin округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 303 киши. Болжолдуу аянты - 1.5 км². FIPS коду — 27-24884.
Аримо (Айдахо)
Аримо (Arimo) — Айдахо штатынын Баннок округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.1 км². FIPS коду — 16-03340.
Калкы
2010 жылы калкы 348 киши болгон.
Дюртюли (Аургазин району, Башкыртстан)
Дюртюли — Башкыртстандын Аургазин районундагы айыл, Жаңы кальчир айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 345 киши. Почта индекси — 453474, ОКАТО коду — 80205831007.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Роланд (Айова)
Роланд (Айова) (Roland) — Айова штатынын Стори округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.8 км². FIPS коду — 19-68475.
Калкы
2010-жылы калкы 1324 киши болгон.
Целлюлоза эфирлери
Целлюлоза эфирлери - целлюлозанын макромолекуласындагы гидроксил тобунун суутек атому алкил (жөнөкөй Целлюлоза эфирлери) же кислота (татаал Целлюлоза эфирлери) калдыгына алмашуудан пайда болгон продуктулар. Жөнөкөй Целлюлоза эфирлери жегич целлюлозанын алкилгалогениддер (хлордуу метил, этил) менен өз ара аракеттенүүсүнөн, татаал Целлюлоза эфирлери целлюлозаны органикалык же органикалык эмес кислота, алардын ангидриддери, хлорангидриддери менен кошуудан жана этерификация реакцнясы менен алынат. Органикалык эмес кислоталар менен алынган Целлюлоза эфирлеринин ичинен целлюлоза ксантогенаттары менен целлюлоза нитраттары маанилуү. Органикалык кислота менен алынган Целлюлоза эфирлеринин ичинен целлюлоза ацетаты (к. Ацетилцеллюлоза) чыгарылышы боюнча 1-орунда турат. Целлюлоза эфирлери жасалма була, плёнка, пластмасса ж. б. алууда колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Олнэй (Мэриленд)
Олнэй (Мэриленд) (Olney) — Мэриленд штатынын Montgomery округуна караган АКШ шаары.
Идеалдык суюктук
Идеалдык суюктук – илээшкектиги жана жылуулук өткөрүмдүүлүгү жок деп эсептелген суюктук.
Идеалдык суюктукта ички сүрүлүү болбойт, б. а. суюктуктун коңшу катмарларынын арасында жаныма чыңалуу нөлгө барабар. Идеалдык суюктук ички түзү-лүшкө ээ болбогон туташ үзгүлтүксүз чөйрө. Идеалдык суюктук илээшкектүүлүгү эсепке алынбаган теориялык маселелерди че-чүүдө, мис., агымынын ылдамдыгы кичине суюктуктун кыймылын изилдөөдө колдонулат.
Грюнвальд салгылашы
Грюнвальд салгылашы (1410) — «Улуу согушта» (1409—11) поляк-литва-орус аскерлери Тевтон орденинин аскерлерин кыйраткан чечүүчү салгылаш.
Движки
Движки, ошивки, отметки, отметины (сүртүмдөр, белгилер) – байыркы орус живописинин техникасында – ачык түстөгү штрихтер (бир тартымдар). Алар жетишпеген нерсени бүтүрүү үчүн же бир тартым менен эле сүрөттөгү беттин, колдун, буттун чыгып турган бөлүк-төрүн дааналап көрсөтүү үчүн колдонулат.
Оссеола (Миссури)
Оссеола (Миссури) (Osceola) — Миссури штатынын Сент-Клэр округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.5 км². FIPS коду — 29-55388.
Калкы
2010-жылы калкы 835 киши болгон.
Грунт таануу
Грунт таануу - инженердик геологиянын грунт үстүндө курулуш иштерин жүргүзүү мүмкүнчүлүктөрүн аныктоо үчүн кыртышты изилдөөчу бөлүгү.
Цаберфельд
Цаберфельд (Zaberfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Штутгарт административдик округуна карайт. Хайльбронн районуна кирет.
Калкы - 3915 киши(2013-ж.). . Аянты - 22,18 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 25 108. Мэр — Тило Михлер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 айылдык округуна бөлүнөт.
Жак-Луи Давид
Жак-Луи Давид (1748–1825) – француз живописчиси. Париж жана Римде (1775-80) окуп, 80-жылдары революциячыл классицизмдин көрүнүктүү өкүлү катары таанылган. Ал кездеги сүрөттөрүнүн көбү (“Горацийлер анты”, 1784; “Ликторлор Брутка анын уулдарынын сөөгүн алып келди”, 1789) көркөм чыгармачылыктын граждандуулугунун үлгүсү деп эсептеген антик дүйнөдөгү каармандыкка байланыштуу тартылган. Д. француз буржуазиялык революциянын тушунда активдүү якобинчи болуп, ал революциялык маанай чыгармаларында да чагылдырылган [“Топ ойноочу залдагы ант” (1791); “Мараттын өлүмү” (1793), Конвенттин мүчөлөрү Б. Барердин трибунадагы (1793), Ф. Жерардын үй-бүлөсү менен түшкөн сүрөттөрү (1791) ж. б.]. Кийинчерээк Наполеондун купулуна толгон. Д. анын заказдарын да чеберлик менен аткарган (“Такка отуруу шааниси”, 1805–07; “Наполеон Сен-Бернардан өткөндө”, 1800). XIX кылымдын башында Д. француз академизминин беделдүү өкүлү болуп калат. Бурбондор такка кайра келгенде, Д. 1816-ж. Брюсселге кетүүгө аргасыз болгон.
Альтлай
Альтлай (Altlay) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Кохем-Целль районуна кирет.
Зальдорф-Зурхайм
Зальдорф-Зурхайм (Saaldorf-Surheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Берхтесгаден районуна кирет.
Альтлай
Калкы - 472 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,75 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 35 003. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Клайн.
Зальдорф-Зурхайм
Калкы - 5281 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 39,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 72 130. Муниципалитеттин башчысы — Лудвиг Нуц.
Грунт
Грунт (нем. Grund — негиз, кыртыш) — инженер-курулуш иштерине объект болгон ар кандай тоо тектердин жалпы аты.
Грунттун эки түрү бар:
Брайтенхаген
Брайтенхаген (Breitenhagen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцланд районуна кирет.
Мещанинов, Иван Иванович
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Семенкино (Аургазин району, Башкыртстан)
Семенкино — Башкыртстандын Аургазин районундагы айыл, Семенкин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 658 киши. Почта индекси — 453492, ОКАТО коду — 80205834001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Cookie
Cookie (cookie, HTTP cookie, web cookie, Internet cookie, browser cookie) — веб-сервер тарабынан жөнөтүлгөн жана колдонуучунун компьютеринде сакталган маалыматтардын чакан бөлүгү. Сайттын барагын ачууга аракет кылган сайын веб-кардар (адатта браузер) бул маалыматты веб-серверге HTTP сурамынын катарында жөнөтөт. Бул колдонуучунун тарабындагы маалыматтарды сактоо үчүн колдонулат, иш жүзүндө төмөнкүлөр үчүн колдонулат:
Cookie браузерденин колдоосун (кабыл алуу, сактоо жана андан кийин сакталган cookie серверге берүү) кирүү чектелген көптөгөн сайттар талап кылат, көпчүлүк интернет дүкөндөр. Колдонуучунун жеке каалоосуна ылайык көптөгөн веб-сайттардын дизайнын жана жүрүм-туруму ошондой эле cookie маалыматына таянат.
Колдонуучу серверге шифрленбеген туташууну колдонсо, кукилерди оңой эле тосуп алышса болот (мисалы, эсептөө жазуусуна кирүү үчүн). Коомдук Wi-Fi аркылуу интернетке киргендер жана SSL жана TLS сыяктуу механизмдерди колдонбогон колдонуучулар тобокелге салып жатышат. Шифрлөө, ошондой эле берилген маалыматтардын коопсуздугуна байланыштуу башка көйгөйлөрдү чече алат.
Көпчүлүк заманбап браузерлер колдонуучуларга cookie кабыл алуу же албоону тандоого мүмкүнчүлүк берет, бирок аларды өчүрүп коюу айрым сайттар менен иштөө мүмкүнчүлүгүн жокко чыгарат. Мындан тышкары, кээ бир өлкөлөрдө (мисалы, 2016-жылы ЕБтин токтомуна ылайык), cookie орнотуудан мурун сайттар сөзсүз түрдө колдонуучунун макулдугун сурашы керек.
Дайындоо
Cookie веб-серверлер тарабынан колдонуучуларды аныктоо жана алар жөнүндө маалыматтарды сактоо үчүн колдонулат.
Мисалы, эгерде сайт cookie аркылуу кирүү болсо, анда колдонуучу өзүнүн маалыматын кирүү барагына киргизгенден кийин, cookie серверге колдонуучу мурунтан эле аныкталгандыгын жана ага тиешелүү кызматтарга жана операцияларга кирүүгө уруксат берилгендигин эстеп калууга мүмкүнчүлүк берет.
Көпчүлүк сайттар колдонуучунун орнотууларын сактоо үчүн cookie колдонушат. Бул орнотууларды персоналдаштыруу үчүн колдонсо болот, ал сырткы көрүнүшүн жана иштөөтүү тандоону камтыйт. Мисалы, Уикипедия катталган колдонуучуларга анын дизайнын тандоого мүмкүнчүлүк берет. Google издөө тутуму колдонуучуларга (анын ичинде катталбагандарга да) издөө жыйынтыктардын бир баракта көрсөтүүлгөн санын тандоого мүмкүнчүлүк берет.
Cookie сайтта колдонуучунун ишмердигин көзөмөлдөө үчүн да колдонулат. Негизи, бул статистикалык маалыматтарды чогултуу максатында жүргүзүлөт жана жарнамалык компаниялар ушундай статистиканын негизинде жарнаманын так багытталышы үчүн колдонуучунун белгисиз профилдерин түзүшөт.
Цахенберг
Цахенберг (Zachenberg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Реген районуна кирет.
Калкы - 2139 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 27,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 76 146. Муниципалитеттин башчысы — Михель Дакс зен..
Зоо...
Зоо... - (гр. zoon жаныбар, жандуу зат) татаал сөздөрдүн жаныбарлар дүйнөсүнө тиешелүүлүктү билдирген биринчи бөлүгү (мисалы, зоология, зоогеография).
Бальтрум
Бальтрум (Baltrum) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Аурих районуна кирет.
Калкы - 493 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,5 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 52 002. Муниципалитеттин башчысы — Анте Витес-Паулик.
Рольф (Айова)
Рольф (Айова) (Rolfe) — Айова штатынын Покахонтес округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.7 км². FIPS коду — 19-68520.
Калкы
2010-жылы калкы 675 киши болгон.
Изотопторду лазердик бөлүү
Изотопторду лазердик бөлүү – лазер монохромдуу нурлануусунун таасири аркылуу элементтин изотопторунун аралашмасынан тандалган (селективдүү) изотобунун же анын атомдорунун жана молекулаларынын негизги энергиялык абалдан дүүлүккөн абалдарга өтүүлөрүнүн негизинде изотопторду бөлүү.
Мында изотоптордун аралашмасынын курамындагы селективдүү дүүлүккөн атомдор жана молекулалар химиялык жактан активдүү болушуп ар кандай химиялык реакцияларга киришет. Андан кийин дүүлүккөн атомдор менен молекулалар физикалык же химиялык ыкмалар менен бөлүнөт. Изотопторду бөлүүнүн дагы бир жолу, бул лазердин күчтүү нурлануусунун таасири менен тандалган атомдорду жана молекулаларды дүүлүккөн абалдардан өткөрүп барып ионизациялайт (иондоштурат). Ал изопторду (иондорду) кийин магнит талаасынын жардамы менен алса болот (к. Масс-спектрометр).
Изотопторду лазердик бөлүүнү газ сымал заттарга колдонуу ылайыктуу. Бөлүү процесси эффективдүү болушу үчүн резонанстык өткөөл өтө ичке жана изотопту бөлүп алуу ылдамдыгы чоң болууга тийиш. Лазердин резонанстык нурлануусу менен атомдорду жана молекулаларды дүүлүк-көн абалдарга жеткириш үчүн дүүлүк-түрүүчү импульстуу газ-разряддык лампалар колдонулат.
Арко (Айдахо)
Арко (Arco) — Айдахо штатынын Бьютт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.3 км². FIPS коду — 16-03160.
Калкы
2010 жылы калкы 995 киши болгон.
Тодесфельде
Тодесфельде (Todesfelde) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Зегеберг районуна кирет.
Калкы - 1020 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 60 088. Муниципалитеттин башчысы — Клаус-Петер Дик (ХДС).
Грумм-Гржимайло, мөңгү
Грумм-Гржимайло мөңгүсү - Памирдеги мөңгү. Революция чокусунун (6974 м) этегинен башталат.
Аянты 160 км2, уз. 36,7 км, туурасы 500 л ден 3 км ге чейин. Этеги 3620 м бийиктикке чейин келет. Кар сызыгы 4800 м ден өтөт.
Мөңгүдөн Бартанг дарыясынын куймасы Танымас суусу башталат. 1887-ж. Г. Е. жана М. Е. Грумм-Гржимайлолор картага түшүрүшкөн.
Псий
Псий — Орусиядагы дарыя. Краснодар крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Шахе дарыясынын оң жээгинен 22 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 9,800 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кубань бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңиз бассейнинин дарыялары Шепси дарыясы бассейнинин батыш чек арасынан Псоу дарыясыне чейин (РФ менен Грузия шекарасы). Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Кара деңиз бассейниндеги дарыя.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Самптэр (Орегон)
Самптэр (Орегон) (Sumpter) — Орегон штатынын Baker округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 204 киши. Болжолдуу аянты - 5.6 км². FIPS коду — 41-71000.
Феннинген
Феннинген (Venningen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Вайнштрассе районуна кирет.
Калкы - 940 киши(2013-ж.). . Аянты - 9,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 37 077. Муниципалитеттин башчысы — Михель Рор.
Хулагулар
Хулагулар, Хулагилер - 13-кылымдын ортосунан 14-кылымдын ортосуна чейин Орто жана Жакынкы Чыгышты башкарган монголдор династиясы. Ильхандар титулун алышкан. Хулагу негиздеген. Хулагулар мамлекети монголдордун феодалдык империясы кулай баштаганда түзүлүп, ага Иран, азыркы Афганистандын жана Закавказьенин көп бөлүгү, Түркменистан, Араб Ирагы жана Кичи Азиянын чыгыш бөлүгү (Кызыл-Ирмек дарыясына чейин) кирген. Грузия, Трапезунд империясы, Конья султандыгы, Киликия падышалыгы, Кипр королдугу, Курд мамлекети Хулагуларга вассал болуп, салык төлөп турган. Мамлекеттин саясий жетекчи күчү монгол жана түрк урууларынын феодал ак сөөктөрү болгон; мамлекеттик аппарат ирандын ак сөөк өкүлдөрүнөн турган. Хулагулар мамлекетине кирген өлкөлөрдүн экономикалык оор абалы ильхан Газан-ханды (1295- 1304) бир катар админ, жана экономикалык реформаларды (жер салыгына туруктуу өлчөм коюу, сугат иштерин жүргүзүү, жер ээлерине кароосуз калган жерлерди жеңилдик менен берүү ж. б.) жүргүзүүгө түрткөн. Бирок реформага карабастан экономиканын төмөндөшү монгол жана түрк феодалдарынын ыркы кетиши борбордук бийликти начарлатып, 14-кылымдын орто ченинде Хулагулар мамлекети бытырап кеткен. Элдик көтөрүлүштөр Хулагулар мамлекетинин кулашын тездеткен.
Дулона
Дулона  (2022-жылдын мартына чейин - Долоно ) — Лахш районундагы Нурафшан айыл аймагына караштуу айыл. Долонодон маданият үйүнө чейин 2 км, райондун борборуна чейин 6 км. Калкы - 146 киши ( 2017 ), тажиктер.
Snapchat
Snapchat -- Стэнфорд университетинин мурдагы студенттери Эван Шпигел, Бобби Мөрфи жана Регги Браун тарабынан түзүлгөн жана Snap Inc., баштапкы Snapchat Inc. тарабынан иштелип чыккан баарлашуу жана мультимедиалык мобилдик колдонмо. Snapchat'тын негизги концепцияларынын бири - сүрөттөр жана кабарлар -- жеткиликсиз болуп калганга чейин -- бир аз убакытка гана жеткиликтүү болот. Snapchat'тын прототиби Браун жана Шпигел тарабынан Шпигелдин Стэнфорддогу сабактарынын биринин долбоору катары башталган. "Picaboo" деп башталган идея селфи колдонмосу катары жарык көрүшү керек болгон. Ал колдонуучуларга кыска убакытка чейин жана өзүнөн-өзү жок болгон сүрөттөрдү бөлүшүү мүмкүнчүлүгүн берген. Ошондуктан сүрөттөрдүн убактылуу табияты жеңил желпи болууга үндөп, өз ара мамилелердин бир кыйла табигый агымына басым жасаган. Кийин 2011-жылы апрелде Шпигел өзүнүн өндүрүш идеясын сабакта акыркы долбоор катары алып чыгып, анын курсташтары потенциалдык продукциянын туруктуу эмес аспектине басым жасашкан жана убактылуу сүрөттөр жөнүндөгү ойго макул эмес экенин билдиришкен. Мөрфи акырында колдонмо үчүн булак кодун жазыш үчүн долбоорго алынып келген. Ал эми Picaboo биринчи жолу 2011-жылы июлда iOS үчүн гана жарыкка чыккан. Колдонмо Snapchat деген ат менен сентябрда кайрадан чыгарылган.
Удем
Калкы - 8218 киши (2010). Болжолдуу аянты - 60,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 1 54 056. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Вебер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Дейсус, дейсис –
Дейсус, дейсис – байыркы орус живописиндеги Христостун ортодогу, ал эми эки жагынан аны карап турушкан Иоанн чокундуруучу менен кудай энесинин сүрөтү түшүрүлгөн композиция. Икона тартууда Д. көп учурда өз алдынча турган үч тактадан турган.
Экин Көч
Экин Көч (Ekin Koç төр. 21-июнь, 1992, Анталья, Түркия) — Түркиялык актёр.
Грант (Миннесота)
Калкы - 4096 киши. Болжолдуу аянты - 70.0 км². FIPS коду — 27-25334.
Оттэрвилл (Миссури)
Оттэрвилл (Миссури) (Otterville) — Миссури штатынын Купер округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.3 км². FIPS коду — 29-55478.
Калкы
2010-жылы калкы 476 киши болгон.
Альтлайнинген
Альтлайнинген (Altleiningen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Дүркхайм районуна кирет.
Цайзенхаузен
Цайзенхаузен (Zaisenhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Карлсруэ административдик округуна карайт. Карлсруэ районуна кирет.
Калкы - 1711 киши(2013-ж.). . Аянты - 10,11 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 15 094. Мэр — Вольфганг Братцель.
Грузин жазуусу
Грузин жазуусу — байыркы жазуулардын бири.
Сакталып калган эң байыркы эстеликтери 5-кылымга таандык Грузин жазуусу - жаңы доордун алгачкы кылымдарында Грузияга тараган арамей жазуусунан пайда болгон. Кийин Грузияга христиан дининин таралышына (337-ж. чен) байланыштуу грек жазуусунун таасири менен бир аз өзгөрүүгө учураган.
Грузин жазуусу нун байыркы жазуу (5—ll-к.), жаңы жазуу (11-кылымдын ортосунан баштан) деген эки варианты бар. Мунун байыркысын «хуңури», жаңысын «мхедрули» деп атайт. Китеп басуунун чыгышынан улам грузин ариби 17-кылымга чейин бир системага түшкөн
Изотопторду бөлүү
Изотопторду бөлүү – берилген химиялык элементтин изотопторунун аралашмасынан таза Изотопторду бөлүү же айрым изотоптор менен аралашманы байытуу.
Илья Мечников
Мечников, Илья Ильич (3(15). 5. 1845, Ивановка, азыркы Харьков обл., Купянский району —2(15). 7. 1916, Па­риж) — орус биологу жана патологу, эволюциялык эмбриологияны негиздөөчүлөрдүн бири, иммунитеттин фагоцитоздук теориясын жанa сезгенүү патологиясын изилдөөчү.
Бардотка
Бардотка – бюстгальтерге окшогон кофта. Бул кийимди 1950-жылдары атагы таш жарган француз актрисасы Бриджит Бардо алгачкылардан болуп эл алдына кийип чыккан. Бирок Бриджиттин мындай кылыгы коомчулукка жакпай, анын дарегине ар кандай терс пикирлер айтылган. Мындан улам аталган кофта кеӊири таралган эмес. Кийинчерээк 1998-жылы бул кофта модага кирип, элге кеӊири жайыла баштаган. Ал эми бардотка деген аталыш 2000-жылдардын башында ыйгарылган. Ага чейин көпчүлүк муну бюстгальтер катары эле кабыл алышкан.
Изотопторду бөлүү
Изотопторду бөлүү илимде жана иш жүзүндө зор мааниге ээ болгон проблема. И.б. алгач стабилдүү элементтердин изотопторун аныктоодон, алардын атомдорунун массаларын так өлчөөдөн башталган. Ядролук физика тармагындагы фундаменталдуу изилдөөлөр (30-ж-дары) изотопторду алууну талап кылган, ал кезде изотоптун бир нече мг санын алуу татаал болгон. Жеңил элементтердин изотоптору менен байытылган аралашманын анча көп эмес өлчөмү бөлүнүп алынуучу. Дейтерий гана өнөржайда алынган. Кийинчерээк Изотопторду бөлүү техникасынын өсүшү ядролук реакторлордун пайда болушу менен тыгыз байланышкан. Реактордун ядро отуну же «Ядролук күйүүчү» деп аталган U235, PU239 ж. б. изотопторду көп өлчөмдө алыш үчүн аябаган зор заводдор салынган. Изотопторду бөлүү процесси аралашманы түзгөн изотоптордун атомдорунун массаларынын айырмачылыгына негизделген. Көпчүлүк элементтердин изотопторунун массалары бири биринен өтө эле аз айырмалангандыктан аларды бөлүү татаал процесс. Изотопторду бөлүүнүн көп методдору бар, алардын эффективдүүлүгү бөлүнүү коэффициенти (a) менен мүнөздөлөт.
Илья Мечников
Петербург ИАнын ардактуу мүчөсү (1902). Харь­ков университетин бүтүргөн (1864), Герма­ния жанa Италияда адистик алган.
Өмүр таржымалы
Магистрлик (1867) жанa докторлук (1868) диссертациясын Петербург университетинде жактаган. Одессадагы Новороссийск университетинин проф. (1870—82).
Падыша өкмөтүнө нааразылыгын бплдирип отставкага чыккан, Одессада өз алдынча лабор-я ачып, жугуштуу оорулар менен күрөшүү үчүи биринчи орус бактериология станциясын уюштурган (1886, Н. Ф. Гамалея м-н бирге). 1887-ж. М. Парижге кетип, Л. Пастер уюштурган ин-тта иштеген. 1905-жылдан ошол ин-ттун директорунун орун басары.
Ал К. А. Тимирязев, И. М. Сеченов, И. П. Павлов, Д. И. Менделеев ж. б. менен дайым байланышып турган жанa Россияга бир канча жолу келип кеткен.
1882-ж. фагоци­тоз кубулушун байкайт да, ошонуп негизинде сезгенүүнүн салыштырма патологиясын, андан кийин иммунитеттин фагоцитоздук теориясын, 1866—86-жылдары А. О.Ковалёв менен бирге эволюциялык эмбриологиянып маселелерин иштеп чыккан. Көп клеткалуу жаныбарлардын пайда болуу теориясын сунуш кылган.
1908-ж. Нобель сыйлыгын алган (П. Эрлих менен бирге). Мечниковдун көп эмгектери хо­лера, ич келте, туберкулёз ж. б. жу­гуштуу оорулардын эпидемиологиясына арналган.
Илимий ишмердиги
Мечниковдун эмгектери - биология жана медицинанын бир катар тармактарына тийиштүү. Ал 1879-жылы курт-кумурскалардын микозун козгогучтарды ачкан. 1866-1886-жылдар аралыгында (Александр Ковалевский менен бирге) салыштырмалуу жана эволюциялык эмбриологиянын маселелерин иштеп чыгып, бул багытты түптөөчүлөрдөн болгон. Көп клеткалуу жаныбарлардын келип чыгышынын оригиналдуу теориясын сунуштаган (кар: Фагоцителла теориясы). 1882-жылы фагоцитоз кубулушун байкаган (бул жөнүндө 1883-жылы Одессада өткөн орус табият изилдөөчүлөрүнүн жана дарыгерлеринин 7-съездинде билдирген). Мунун үстүндө жүргүзгөн изилдөөлөрүнө таянып, өрчүп кетүүнүн салыштырмалуу патологиясын (1892), кийинирээк иммунитеттин фагоцитардык теориясын иштеп чыккан (1901 - "Инфекция ооруларына туруштук"; 1908 - П. Эрлих менен бирге "Нобель" сыйлыгы). Мечниковдун бактериология боюнча көптөгөн эмгектери холеранын, ич келтесинин, кургак учуктун ж.б. жугуштуу оорулардын эпидемиологиясына арналган. Мечников Э. Ру менен бирге эң алгачкы болуп, тажрыйба жолу менен маймылдарда котон жарасын пайда кылган.
Мечниковдун эмгектеринин арасында картаюу маселеси кең орунду ээлейт. Ал картаюу менен өлүмдү организмдин микроб жана башка уулар менен өзүн-өзү ууландыруусунун жыйынтыгында мөөнөтүнөн мурда келген нерсе деп эсептеген. Бул жагынан Мечников ичеги-карындарга көп маани берген. Мечников бул түшүнүктөрүнүн негизинде организмдин өзүн-өзү ууландыруусуна каршы күрөш үчүн бир катар профилактика жана гигиена каражаттарын сунуштаган (тамак-ашты стерилдөө, этти аз жеөө ж.б.).
Адамдын организминин картаюусуна жана өзүн-өзү ууландыруусуна каршы негизги каражат деп, "болгар сүттүү-кычкыл таякчасын" - Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricusту билген. Ал дүйнөдө биринчи болуп, болгар студент Стамен Григоровдун ачылышына баа берген. Мечников тээ 1905-жылы Пастер Институтунун директору болуп турганда Париждеги жаш болгарды ошол учурдун микробиологиясынын чыгаандарынын алдында өзүнүн ачылышы жөнүндө лекция окуп берүүсү үчүн чакырган.
Зоналуулук (географияда)
Зоналуулук (географияда) - жаратылыш кубулуштарынын, компоненттеринин, ландшафттарынын кеңдик багытта (экватордон уюлдарга карай) закон ченемдүү (ырааттуулук менен) өзгөрүшү. Зоналуулукту дүйнөлүк закон катары (жер бетинин бардык бөлүктөрүнө жана жаратылыштын бардык компоненттерине мүнөздүү) биринчи жолу В. В. Докучаев (1898) сунуш кылган.
Деймант, Леонид Фёдорович
Деймант, Леонид Фёдорович (1913, Ташкен – 1979, Фрунзе) – живописчи. Кыргыз ССРинин искусствосуна эмгек сиңирген ишмер. Кыргызстан сүрөтчүлөрүнүн улуу муунунун өкүлү. 1938-жылдан СССР сүрөтчүлөр союзунун мүчөсү. Кыргыз живописинде тарыхый жана учурдагы темаларга арналган сюжеттик-тематикалык чыгармалары менен белгилүү болгон. 1937-жылдан көргөзмөлөргө катышкан. 1939-ж. Москвадагы “1905-жылды эскерүү” көркөм сүрөт окуу жайын бүтүргөн. Д. Ата Мекендик согуштун катышуучусу. 40-жылдары ондогон алдыңкы колхозчулардын портреттерин, пейзаждык этюддарды тарткан. 1952–54-ж. Кыргыз мамл. опера жана балет театрын жасалгалоого катышкан. “Саанчылар” (1952), “Токтогул сүргүндө” (1953–54) аттуу чыгармалары Д-тын чыгармачылыгынын гүлдөө мезгилинде жаралган. Д-тын тарыхый материалдарды жакшы өздөштүргөндүгү. “Анын өмүр баяны” (1968–69) картинасында Кыргызстанда Совет өкмөтүнүн орношу, “Малчылардын майрамы” (1969) картинасында тоолуу Кыргызстандын койчуларынын жашоосу таасын чагылдырылгандыгынан сезилип турат. Ал көп жылдар бою Фрунзедеги көркөм сүрөт окуу жайында сабак берген. 2 “Кызыл Жылдыз” ордени, “Будапештти алуу үчүн”, “Жеңиштин 20 жылдыгы”, “Жеңиштин 25 жылдыгы”, “Кайраттуу эмгеги үчүн” медалдары, Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамоталары менен сыйланган.
Брайтенштайн (Гарц)
Брайтенштайн (Гарц) (Breitenstein (Harz)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зангерхаузен районуна кирет.
Калкы - 507 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 6,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 090. Муниципалитеттин башчысы — Норберт Вольф.
Нурафшан (Жерге-Тал району)
Нурафшан (2022-жылдын 22-мартына чейин — Янгишахр) — Тажикстандын Жерге-Тал районундагы жамаат, борборго баш ийген.
Булактар
<references group="" responsive="1">
Асавбаш (Аургазин району, Башкыртстан)
Асавбаш — Башкыртстандын Аургазин районундагы айыл, Семенкин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 420 киши. Почта индекси — 453492, ОКАТО коду — 80205834002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Лонаконинг (Мэриленд)
Лонаконинг (Мэриленд) (Lonaconing) — Мэриленд штатынын Allegany округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1205 киши. Болжолдуу аянты - 1.1 км². FIPS коду — 24-47875.
Паркдэйл (Миссури)
Паркдэйл (Миссури) (Parkdale) — Миссури штатынын Jefferson округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 205 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 29-56226.
Чаяндар
Чаяндар (лат. Scorpiones) — Муунак буттуулар бир түркүмү.
Колдонулган адабияттар
...
Зальхинг
Зальхинг (Salching) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Штраубинг-Боген районуна кирет.
Росси (Айова)
Росси (Айова) (Rossie) — Айова штатынын Клей округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.4 км². FIPS коду — 19-68925.
Калкы
2010-жылы калкы 70 киши болгон.
Мёссбауэр эффектиси
Мёссбауэр эффектиси - атом ядросунун ү-кванг энергияны резонанстык жутушу; бул кубулуш ү-нурун чыгаруучу булак жанa жутуучу чөйро катуу зат болун, ал эми ү-нурунун энергиясы аз (150 кэв) болгондо байкалат.
Мёссбауэр эффектиси ядролук гамма-резонанс деп да аталат. Затты ү-квант менен нурлантканда, анда кадимки өз ара аракеттенүү процесстери менен бирге ядролор ү-квантты резонанстуу жутат да, ү-квант жоюлуп, ядро дүүлүгөт, б. а. ички энергиясы көбөйөт.
Резонанстык жутулуштун зарыл шарты төмөнкүчө: ядрону дүүлүктүрүүгө сарпталган квант энергия квант отүштүн энергиясына, б. а. ядронун дүүлүккон жанa негизги абалдарындагы ички энергиянын айырмасына так барабар болууга тиги Р. Мёссбауэр катуу нерселердин ядролору аз энергиялуу өтүштө «тебүүгө» энергия сарптабай эле ү- квантты бөлүп чыгарышы жанa жуту­шу мүмкүн экенин аныктаган.
Бул кубулуш катуу нерселердин атомдорунун коллективдүү кыймылынаи пайда болот. Катуу нерсенин атомдору өз ара күчтүү аракеттенишкендиктен, тебүү энергиясы айрым ядрого берплбестен, кристалл торчонун термелүү энергиясына айланат. Бул эмгеги үчүн Мёссбауэрге Нобель сыйлыгы ыйгарылган (1961). Мёссбауэр эффектиси металлдарда, жарым өткөргүчтөрдө кошунду атомдордун электрон абалдарын изилдөөдө жанa кристаллдардан,1 кошунду атомдордун термелүү өзгөчөлүктөрүн изилдөөдө ж. б. пайдаланылат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Хронометр
Хронометр (хроно... жана ...метр) - сыноочу лабораториянын аттестатына ээ, өтө так жүрүүчү жана алып жүрмө саат. Хронометрдин конструкциясында чөйрөнүн температурасынын өзгөрүшүнүн таасирин азайтуучу жана жүргүзгүч пружинанын күчүн бир калыпта кармап турма жөндөгүч түзүлүштөр бар. Хронометр убакытты, мисалы, баштапкы меридиандын убакытын сактоого арналган. Бул убакыт навигацияда, геодезияда жана географиялык узундукту аныктоодо керек. Алгачкы деңиз Хронометри 16-17-к. навигация жана деңизде сүзүүнүн өнүгүшүнө байланыштуу пайда болгон. Биринчилерден болуп М. В. Ломоносов маятниктүү Хронометрди деңиз шарты үчүн жараксыз деп, Хронометрге баланс жөндөгүчтү колдонууну сунуш кылган. Биринчи деңиз Хронометрин англис механиги Ж. Х'оррисон түзгөн. Кийин улам жакшыртылып, 20-кылымдын 70жылдары ири (деңиз Хронометри) жана майда өлчөмдөгү (кол Хронометри), электрон-механикалык жана электрон-кварц Хронометрлери колдонула баштады. Кварц Хронометринин схемасы кварц саатынын схемасындай эле.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Декадентство
Декадентство (французча decadence – начарлоо) – кеңири мааниде – акыркы 1875–80-ж. ичиндеги буржуазиялык маданияттын ындыны өчкөн, үмүтсүз­дүккө берилген көрүнүштөрүнүн, ошол замандын адабиятындагы жана буржуазиялык көркөм искусстводогу аларга таандык агымдардын жыйындысы. Бул термин капитализмдин буржуазиялык маданиятынын эң акыркы империалисттик стадиядагы өнүгүшүнүн (Париж коммунасынан кийинки өткөөл мезгилди өз ичине алуу менен) негизги өзгөчөлүктөрүн өз ичине камтыйт. Классикалык көркөм искусствонун демократиялык идеалдарына, алдыңкы принциптерине душмандык кылуу, реализмди тануу чектен чыккан индивидуализм түрлөрүнүн жана өкүлдөрүнүн мүнөздүү белгилеринен болуп эсептелет. Д. термини тар мааниде – өткөн жүз жылдыктын акыркы чейреги – буржуазиялык түзүлүштүн начарлашын жана чирий башташын чагылдырат, өзүлөрүнүн эстетикалык таанып-билүүсүнүн негизги мазмуну боюнча декаденттер кылымдын акырындагы символисттерден болуп кала беришкен, к. Символизм макаласын.
Колдонулган адабияттар
Декадентчилик
Изотоптук инварианттуулук
Изотоптук инварианттуулук (лат.invariantis - өзгөрүлбөс) - ядролук күчтүү өз ара аракеттешүүгө катышуучу элементардык бөлүкчөлөр-мезондор менен бариондорго таандык касиет, же болбосо элементардык бөлүкчөлөрдүн өз ара күчтүү аракеттешүүсүнүн өзгөчө симметриялуулугу.
Өз ара күчтүү аракеттешүүгө ээ болгон бөлүкчөлөрдү (адрондорду) «окшош» бөлүкчөлөрдүн топторуна бөлүүгө болот. Мындай топтун ар бирине электр зарядынан башка ички мүнөздөмөлөрү (спини, ички жуптуулугу, бариондук заряддары ж. б.) бирдей жана массалары барабар болгон бөлүкчөлөр кирет. Мындай топтор изотоптук мультиплеттер деп аталат. Демек, бир эле изотоптук мультиплетке кирген бардык бөлүкчөлөрдүн өз ара күчтүү аракеттешүүлөрү бирдей, б. а. электр зарядына көзкаранды эмес. Мис., протон (р) менен нейтрон (n) бир изотоптук мультиплет тобуна кирет. Тажрыйба жүзүндө бирдей абалда протон менен протондун, нейтрон менен нейтрондун жана протон менен нейтрондун өз ара аракеттешүүлөрү бирдей экендиги аныкталган. Ошондуктан протон менен нейтрон бир эле бөлүкчөнүн, атап айтканда, нуклондун эки ар кандай заряддагы абалы катары каралат; протон менен нейтрон изотоптук дублетти, ал эми пи-мезондор (π+, π 0, π -) жана S-гиперондор (Σ+, Σ 0, Σ -) изотоптук триплеттерди түзүшөт, К-мезондор (К+, К0) жана анти - К-мезондор (К-, К0) эки изотоптук дублеттерди түзүшөт.
Пслух
Пслух — Орусиядагы дарыя. Краснодар крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Мзымта дарыясынын оң жээгинен 57 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 15 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кубань бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңиз бассейнинин дарыялары Шепси дарыясы бассейнинин батыш чек арасынан Псоу дарыясыне чейин (РФ менен Грузия шекарасы). Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Кара деңиз бассейниндеги дарыя.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Миасс
Миасс - Россиянын Челяб областындагы шаар. Миасс дарыясыннын жээгинде.
...
Жогорку Бегеняш (Аургазин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Изотоп хронологиясы
Изотоп хронологиясы – минералдардын, тоотектердин, байыркы адам маданиятынын издерин жана Жердин жашын алардагы радионуклиддердин ажыроосунан кийин топтолгон продуктулар боюнча аныктоо.
Изотоп хронологиясынын идеясын фр. физик П.Кюри жана англ. физиги Резерфорд сунуш кылышкан. Изотоп хронологиясында ар бир радионуклиддин радиоактивдүү ажыроосу турактуу ылдамдыкта болору жана акыркы стабилдүү нуклиддердин топтолору эске алынат.
Аңдар бакчасы
Аң бакчасы, аңдарды изилдөө, элге көрсөтүү жана төлдөтүү үчүн атайын капаста (мисалы, тордо) же эркин багуучу илимий агартуу мекемеси. Аң бакчасы кеңири аянтты ээлейт, анда ар кыл аң багылат. Аң бакчасы аң дүйнөсүнүн көп түрдүүлүгүн көрсөтүү менен бирге, табият илимин жайылтуу жана аңдарды коргоо боюнча үгүт, тарбия иштерин жүргүзөт. Ошондой эле табиятта жоголуп же тукум курут болуп бараткан аңдардын тукумун сактоо чараларын көрөт. Аң бакчасында аңдардын ылаңы, аларды алдын алуу ыкмалары, дарылоо, азыктандыруу, көбөйтүү, байырлаштыруу ж. б. боюнча илимий-изилдөө иштери жүргүзүлөт. Окуучулар, студенттер менен окуу тажрыйба иштери өткөрүлөт. Б. з. ч. Байыркы Египетте, Кытайда аң бакчасы болгон. Европада алгачкы аң бакчасы Венада (1752), Мадридде (1770), андан кийин Москөөдө (1864), Петербургда (1865) уюшулган. Дүйнөдө 800дөн ашык аң бакчасы бар. Эң ири аң бакча Берлинде (1700дөй түр кармалат), Амстердамда (1300дөй түр), Лондондо (1000дей түр) ж. б. Алардын негизги материалдык байлыгы тирүү аңдар. Аң бакчасы аңдардын айрым түрүн (Давид бугусун, Пржевальский жылкысын, Гавай дудук казын ж. б.) тукум курут болуудан сактап калган.
Вальтер Гропиус
Гропиус Вальтер (18. 5. 1883—5. 7. 1969) — немис архитектору жана архитектура теоретиги.
Мюнхен менен Берлиндеги Жогорку тех. мектептен окуган (1903—07).
Чыгармачылыгынын өсүшүнө П. Беренстин таасири тийген. 1918-ж. Веймардагы Колдонмо жана сүрөт өнөр мектебин башкарган. 1937—52-ж. Кембриждеги (АКШ) Гарвард университетинин архитектура бөлүмүнүн проф. (1938-жылдан жетекчи). Функционализмге негиз салгандардын бири. Архитектуранын рационалисттик принциптерин иштеп чыккан. Гропиус бир катар маанилүү курулуш, имараттарды долбоорлогон жана курдурган: Альфельдедеги «Фагус» бут кийим фабрикасы (1911, А. Мейер менен бирге), Дессаудагы «Баухауз» имараты (1925—26), Улуу Британиядагы Импингтон кыштак коллежи (1936—39, М. Фрай менен бирге), АКШдагы Питсбургга жакын жердеги Нью-Кенсингтон өнөр жай посёлкасы (1941, М. Брёйер менен бирге), АКШ посолствосунун Афиныдагы имараты (1957—61).
Талэнт (Орегон)
Талэнт (Орегон) (Talent) — Орегон штатынын Jackson округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 6680 киши. Болжолдуу аянты - 3.3 км². FIPS коду — 41-72500.
Асекуа (Айдахо)
Асекуа (Acequia) — Айдахо штатынын Минидока округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.8 км². FIPS коду — 16-00280.
Калкы
2010 жылы калкы 144 киши болгон.
Гүлзорон
Гүлзорон (2022-жылдын мартына чейин - Гулама) - ЖергеөТал районундагы Сайлиабад айыл аймагына караштуу айыл.тГүлзорон айылынан маданият үйүнө чейин 5 км, райондун борборуна чейин 57 км; шоссе. Калкы — 840 киши ( 2014), кыргыздар.
Экономика
Жалпы орто билим берүүчү мектеп, медпункт, беш күндүк мечит бар. Айыл чарбасынын негизги тармактары: жашылчачылык, картошкачылык, мал чарбачылыгы. Жер Голама жана Караган-Тало дарыялары аркылуу сугарылат. Гүлзорондо 3 кичи чарба бар.
Бантельн
Бантельн (Banteln) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Хильдесхайм районуна кирет.
Калкы - 1579 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,51 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 54 006. Муниципалитеттин башчысы — Харри Найзе.
Зоология музейи
Зоология музейи - жаныбарлардын коллекциялары (тери, кеп, скелет ж. б.) топтолгон илимий жана маданий агартуу мекеме. Зоология музейи жаныбарлардын систематикасы, зоогеографиясы, өзгөргүчтүгү, салыштырма анатомиясы жана морфологиясы,. эволюциялык теория боюнча илимий-изилдөө иштерин жүргүзөт. Зоология музейи студенттер, мектеп окуучуларынын арасында окуу иштерин, токой жана айыл чарба, аңчылык боюнча кеңештерди уюштурат. Кыргызстанда зоология музейи 1926-ж. уюштурулуп, адегенде «Край таануу музейи», 1953-жылдан зоология музейи деп аталып, Кыргыз ССР ИАнын карамагында болгон. 1963жылдан КМУнун, 2000-жылдан КР УИАнын Биология жана топурак таануу институтунун карамагында. Анын 10 миңден ашык коллекциясы бар. Кыргызстандын жаныбарларын изилдөөдө, аларды коргоо маселелерин калк арасында кеңири жайылтууда жана илимий-изилдөө иштерин жүргүзүүдө мааниси чоң.
Грасстон (Миннесота)
Грасстон (Миннесота) (Grasston) — Миннесота штатынын Kanabec округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 158 киши. Болжолдуу аянты - 2.5 км². FIPS коду — 27-25424.
Альторнбах
Альторнбах (Althornbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Рейнланд-Пфальц районуна кирет.
Калкы - 698 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,59 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 40 201. Муниципалитеттин башчысы — Уте Клайн.
Громадалар
Громадалар(украинче громада - жамаат) - украиналык либерал-буржуазиячыл интеллигенциянын маданий-агартуу уюмдары.
20-кылымдын башында громадачылардын айрымдары украиналык бурж.-улутчул партияларга кошулун, Совет бийлигине карты күрөшкөн.
Унна
Унна (Unna) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Арнсберг административдик округуна карайт. Унна районуна кирет.
Калкы - 66502 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 88,52 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 78 036. Мэр — Вернер Кольтер.
Брайтунген (Түштүк Гарц)
Брайтунген (Түштүк Гарц) (Breitungen (Südharz)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зангерхаузен районуна кирет.
Калкы - 496 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 11,52 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 095. Муниципалитеттин башчысы — Ульрих Блосфельд.
Паркуэй (Миссури)
Паркуэй (Миссури) (Parkway) — Миссури штатынын Franklin округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 280 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 29-56306.
Цвизель
Цвизель (Zwiesel) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Реген районуна кирет.
Калкы - 9732 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 41,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 76 148. Муниципалитеттин башчысы — Роберт Цеттнер.
Аю Гранд Комфорт
«Аю Гранд Комфорт» — Кыргызстандын борбору Бишкек шаарындагы эӊ ири курулуш соода борбору «Аю Гранд Комфорттун» ачылышы 2016 жылдын 20 февралында болуп өткөн.