cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хакийм Нуруддин
Казына (Касса)
Убада Кылынган Мессия катары Нуруддин Жамааттын өсүп келе жаткан финансылык муктаждыктарын камсыздоо үчүн расмий түрдө казына (Байтул-Маал) түзгөн. Бардык чандалар, ошондой эле зекет жана башка ыктыярдуу чандалар түздөн-түз казынага (касса) топтолчу.
Анын башкармасын башкаруу үчүн ар кандай мыйзамдар жана эрежелер түзүлгөн.
Элдик китепкана
Нуруддин өзү окумуштуу жана китептерге берилген инсан болчу. Ал Халифа болгондон кийин эле Кадиянда элдик китепкананы ачкан, ал өзүнүн жеке китепканасынан көптөгөн китептерди берип салган, бир аз финансылык жардамын да ага көрсөткөн, Жамааттагы бир топ башка мүчөлөрү дагы аны ээрчишкен. Китепкана Мырза Махмуд Ахмад тарабынан көзөмөлдөнгөн.
Жума намазы үчүн уруксат
1911-жылы Британия өкмөтү Джордж V-нин Индиянын Императору катары дайындалуусун жарыялоо аземи Делиде өткөрүлөөрү билдирилген. Нуруддин өкмөт ишканаларында иштеп жаткан мусулман кызматчыларга жума күнү жума намазын өткөрүү үчүн эки сааттык уруксат берилсин деп падышага кайрылган. Натыйжада, мусулман кызматчыларына эки сааттык уруксат берилген.
Англиядагы Миссия
Хажа Камалуддин өзүнүн мыйзамдык практикасын ишке ашыруу үчүн Лондонго барганда, Нуруддин ага үч нерсеге көңүл буруусуна насаат кылган, алардын бири: Бхопалдын Бегамы салдырган жана бир аз убакыттан бери жабылган мечитин кайрадан ачууга аракеттенүү. Лондонго жеткен соң Камалуддин мечит жөнүндө маалымат алып, башка мусулмандар менен жолугушуп, мечитти кайрадан ачуу ийгилигине жетишкен.
Ички келишпестиктер
Качан Анжуман Ахмадиянын кээ бир жогорку деңгээлдеги мүчөлөрү айрым башкаруучулук түшүнүктөрдүн ишке ашырылуусу жана Халифанын милдеттери жөнүндө келишпестиктерди жаратышканда, ал ички келишпестиктерди бир жаңсыл кылган. Бирок, ал киши каза тапкандан кийин ошол топ акыры Кадияндан кетип калган жана Ахмадия Анжуман Ишаат-э-Ислам деп таанылуучу өздөрүнүн жеке уюмун түзүп алышкан.
Үйлөнүү жана балдары
Нуруддин үч жолу үйлөнгөн. Анын биринчи жубайы ал Халифа боло электе каза болгон. Экинчи жубайы Лудхиянанын тургуну Суфи Ахмад Жандын кызы болгон. Анын биринчи жубайынан узун өмүр көрүүчү балдар төрөлбөгөндүктөн Мырза Гулам Ахмад аны ага үйлөнүүсүн көндүрүүдө чоң ролду ойногон. Суфи Ахмад Жандын Мырза Гулам Ахмад менен теңдеши жок күчтүү алака-байланышы бар болчу. Нуруддин эки жубайынан тең бала көргөн. Биринчи жубайы Фатима айымдан (Шейх Мукаррам Бхеравийдин кызы болгон) Экинчи жубайы Сугра Бегамдан (Суфи Ахмад Жандын кызы болгон) Аммажи деген аты менен таанымал болгон.(15)
Үчүнчү жубайынан
Анын үчүнчү жубайы жөнүндөгү маалымат тастыкталган эмес. Ал Мекке менен Мединага барган убакытта ага үйлөнгөн. Анын бир топ балдары бала чагында чарчап калышкан.
Крио...
Крио... (грекче. kreos – өтө суук, муздак, аяз) – татаал сөздөрдүн биринчи бөлүгү, өтө төмөн температурадагы суукту туюңдурат (мисалы, криосфера, криоскопия ж. б.).
Бергрхайнфельд
Бергрхайнфельд (Bergrheinfeld) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Швайнфурт районуна кирет.
Калкы - 5092 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 19,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 78 115. Муниципалитеттин башчысы — Петер Нойберт.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Драй Ридж (Кентукки)
Драй Ридж (Кентукки) (Dry Ridge) — Кентукки штатынын Грант округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1995 киши. Болжолдуу аянты - 12.2 км². FIPS коду — 21-22582.
Иллерриден
Иллерриден (Illerrieden) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Альб-Дунай районуна кирет.
Калкы - 3367 киши(2013-ж.). . Аянты - 18,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 25 066. Мэр — Йенс Кайзер.
Чэстер (Нү-Гэмпшир)
Чэстер (Нү-Гэмпшир) (Chester) — Нү-Гэмпшир штатынын Роккингэм округуна караган АКШ шаары.
Эльстерауэ
Эльстерауэ (Elsteraue) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бургенланд районуна кирет.
Чэстер (Нү-Гэмпшир)
Калкы - 4768 киши. Болжолдуу аянты - 67.4 км². FIPS коду — 33-12100.
Эльстерауэ
Калкы - 9128 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 79,91 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 84 130. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Майснер.
Мейманова Жаңыл
Мейманова Жаңыл (1957-ж. т., Мазарсуу айылы) - саанчы; Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Растенберг
Растенберг (Rastenberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Зөммерда районуна кирет.
Блу Грасс (Айова)
Блу Грасс (Айова) (Blue Grass) — Айова штатынын Маскатин округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 7.0 км². FIPS коду — 19-07075.
Калкы
2010-жылы калкы 1341 киши болгон.
Кестерт
Кестерт (Kestert) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Калкы - 659 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,9 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 41 072. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Штайн.
Айла-22
Роман Экинчи дүйнөлүк согуш учурун, 1942-жылдан 1944-жылга чейинки окуяларды баяндайт. АКШ B-25 аба күчтөрүнүн чабуулчусу, капитан Жон Йоссариандын окуясына окурмандарды жетелейт. Китептеги окуялардын көбү Италиянын батыш тарабындагы Ак деңизде жайгашкан Пианоза аралына конгон фантастикалык 26-скадрон болуп жаткан учурду камтыйт. Роман Йоссариандын жана лагердеги башка аба аскерлеринин тажрыйбаларына сүңгүп кирет. Алар өздөрүнүн кызматтык милдеттерин аткарышып, бирок ошол эле убакта үйлөрүнө кайтып келүү максатында акыл-эстерин сактап калууга аракет кылышат.
Романдын аталышы окуяда маал-маалы менен аты аталган түзмөктү билдирет. "Айла-22нин" мазмуну парадоксалдуу талаптар менен башталат. Акыл-эси жагынан учууга жөндөмсүз болгон аба аскери учпаш керек болсо да учуудан баш тарта албайт. Китеп аяктайын деп калган жеринде бул акылга сыйбаган негизсиз чектөөлөрдүн чечмелениши чыгат. "Айла-22" сөз айкашы ошондон кийин анлис адабиятына кирип, чечүү жолу болбогон логикалык табышмак дегенди туюнтуп калган, кээде эки түйүн деп да айтылат.Романга ылайык, жинди кишилер учуучу миссияларды өзүнө албашы керек, бирок өз коопсуздугун ойлоп учуудан баш тартканы үчүн негиздүү жүйө келтирип жаткандыктан анын акыл-эси соо ошондуктан ал уча бериши керек.
Тоок
Тooк (Gallus gallus domesticus) - тооктор түркүмүндөгү үй кушу. Банкин жапайы тоогунан (Gallus gallus bankiva) таралган. Эт жана жумуртка алыш үчүн багылат. Жумуртка, эт-жумуртка жана эт багытындагы Tooк породалары бар. Жумуртка багытындагы Tooктордун денеси чың, анча чоң эмес, тез чоңоет, эрте жетилет, сырткы чөйрөнүн таасирин тез кабыл алат. Эт-жумуртка багытындагы Tooк чоңураак келет, денеси борпоң, тез жетилбейт, зат алмашуусу начар, моюну кыска. Tooктун эти мүнөз тамак; анда 63% суу, 20% белок, 16% май, 1% минерал заттары бар. Tooк физиол. жактан 5-6 айда өсүп жетилет. Жумуртка багытындагы Tooктор жылына 200дөй, алдынкы чарбаларда 220-250 (мыктылары 365ке чейин) жумуртка тууйт. Жыл өткөн сайын жумуртка туушу 10-15% ке азайып, 10 жылга чейин жумуртка тууйт. Tooктун продукттуулугу анын породасына, тоюттандыруу жана багуу шартына жараша болот.
КМШ өлкөлөрүндө Tooктун төмөндөгүдөй породалары жана породалык топтору кеңири таралган: жумуртка багытындагылар - орус ак тоогу, леггорн; эт-жумуртка багытындагылары - австралорп, ераван тоогу, Загорск тоогу, кучин тоогу, Москва тоогу ж. б.: эт багытындагы - корноуэлл тоогу. Кыргызстанда леггорн, плимутрок жана нью-гемпшир Tooктору аргындаштырылып, кыргыз тоогунун породаларынын тобу чыгарылган. Tooктун жүнү менен тыбыты жеңил өнөр жайында керектелет, кыгы жер семирткич болот.
Танхаузен (Бавария)
Танхаузен (Бавария) (Thannhausen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Швабия административдик округуна карайт. Гюнцбург районуна кирет.
Калкы - 6168 киши (31-декабрь, 2005 жыл). Болжолдуу аянты - 20,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 74 185. Мэр — Йоханнес Шроп.
Гидрослюдалар
Гидрослюдалар (гидро... жана слюдалар) — алюмосиликаттардын тобундагы слюдаларга окшогон минералдар.
Алар кабатталып турат жана составында суу болот. Ысытуудан кабатчаланып, көөп чыгышынан ж-a составындагы суунун бууланьш кетшишен Гидрослюдалардын көлөмү кескин чоңоёт.
Гидрослюдалардын пайда болушу негизинен гранит, пегматит ж. б. тоо тектериндеги слюда минералдарынын бузулуп үбөлөнүшу ж-a өзгөрүшү м-н байланыштуу. О. эле диагенездин натыйжасында алюмосиликаттуу деңиз чокмөлөрүнүн ажырап бөлүнүшүнөн ж-a сейрек учурда төмөнкү температуралуу гидротерм кендеринде руда тарамдарына жанаша жаткан тоо тектердин өзгөрүшүнөн да пайда болот.
Тоң шаар калдыгы
Тоң шаар калдыгы - 6-12-кылымга таандык археологиялык эстелик. Орто Азиядан Чыгыш Түркстанга кетүүчү байыркы кербен жолдун боюнда. Жергиликтүү эл Кан-Дөбө деп аташат. Шаар калдыгы Тоң суусунун боюндагы Туура-Суу кыштагынын жанынан орун алган. Убагыңда шаар 10 га аянтты ээлеген. Казуу убагында турак жай калдыктары, карапа идиштер, тыйындар, темир буюмдар, жаргылчак, тегирмендин ташы табылган.
Мейманов Каттоо
Мейманов Каттоо (1938, Сарыкамыш айылы-2004, Бишкек) - экономика илимдеринин кандидаты (1973), Москвадагы табият жана коомдук илимдер эл аралык Академиясынын академиги.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Криоген машинасы
Криоген машинасы – криоген температурасын, башкача айтканда 120 Кден төмөнкү температураны алуу жана пайдалануу техникасы. Криоген машинасы негизинен газды суюктукка айлаңдырат (азот, кычкылтек, гелий ж. б.), ошол абалда сактайт жана керектүү жерге ташыйт; газ аралашмасын жана изотопторду төмөнкү температурада бөлөт (мисалы, абадан таза азот, кычкылтек жана аргоңду алуу); 120 Кден төмөнкү температураны кармап туруучу криорефрижераторлордо (муздаткыч машиналар) пайдаланылат; жогорку өткөрүмдүү жана электр-техникалык түзүлмөлөрдү (матит, солетид, трансформатор, электр машиналарын жана кабелди, ЭЭМ түйүңдөрүн гироскоп ж. б. ), электр приборлорун (квантык күчөткүч жана генератор, инфракызыл нурларды кабылдоочтор ж. б.), биологиялык объектилерди криогеңдик температурада кармайт, жөнгө салат; криогеңдик температурада илимий изилдөөлөрдү жүргүзүү үчүн жабдык жана аппаратураларды иштеп чыгууда колдонулат.
Кискакулбаш (Буздяк району, Башкыртстан)
Кискакулбаш — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Кузеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 37 киши. Почта индекси — 452726, ОКАТО коду — 80217825002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Герсхайм
Герсхайм (Gersheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Саар жеринде жайгашкан муниципалитет. Саарпфальц районуна кирет.
Калкы - 6838 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 57,48 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 10 0 45 113. Муниципалитеттин башчысы — Лотар Круфт.
Жердин түркүктөрү
Роман басылып чыкканга чейин Фоллетт триллер жанрында жазганы менен белгилүү болгон. "Жердин түркүктөрү" анын бестселлер эмгегин айланып, кийинчерээк анын негизинде 2010-жылы 8 бөлүктөн турган минисериал тартылган. Китеп 2003-жылкы "элдин эң сүйүктүү китебин" табуу үчүн жүргүзүлгөн сурамжылоонун натыйжасында Би-Би-Синин "Эң көп окулган чыгармалар" тизмесинен 33-катардан орун алган. Китеп 2007-жылы АКШдагы "Орфандык китеп клубу" берүүсүнө тандалып алынган. Фоллет китептин уландысы болгон "Аягы жок дүйнө" (2007) чыгармасын басып чыгарган. Анда 150 жыл өткөндөн кийинки окуялар чагылдырылат.
Медетбеков Аскар
Медетбеков Аскар (1931-ж. т., Кайырма айылы) - техника илимдеринин кандидаты.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Друйд Хилсс (Кентукки)
Друйд Хилсс (Кентукки) (Druid Hills) — Кентукки штатынын Джэфферсон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 318 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 21-22474.
Чапмэн (Мэн)
Чапмэн (Мэн) (Chapman) — Мэн штатынын Аростук округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 465 киши. Болжолдуу аянты - 100.5 км². FIPS коду — 23-12000.
Бо тили
Бо (ака-бо, ошондой эле ба катары да белгилүү) түпкү андаман элинин тилдеринин бири болуп саналат. Бо тили Индияда, Андаман аралдарында кеңири тарап жана «чоң андамандыктардын» тилдеринин катарына кирген. Бул тилде сүйлөгөн акыркы адам Боа аттуу аял болгон, ал 2010- жылы каза болгон.
1ден 10го чейин саноо
1 — lĭdĭgĭ 2 — wāsi 3 — ēde 4 — lūla 5 — kumugyĭ 6 — gĭlmugeri 7 — djūmasi 8 — ungertōsi 9 — ūnākēla 10 — cārāli
Булактар
<references group="" responsive="1">
Криолитозона
Криолитозона (крио–, грекче lithos– таш жана зона), литокриосфера – криосферанын жер кыртышыңдагы үстүндөгү бөлүгү. Мыңда нөлдөн төмөнкү температура басымдуу болгонуктан жер астыңдагы муздардын пайда болушуна шарт түзүлөт. Криолитозонанын төмөнкү чегин 00С температуранын изотермасы түзөт. Анын тереңдиги мелүүн кеңдиктерде бир нече метрден, уюлга жакын аймактарда бир нече кмге чейин жетет. Терминди 1955-ж. орус тоң таануучусу П. Ф. Швецов киргизген (мурдараак сунушталган «түбөлүк тоң» термини менен бирдей мааниде колдонулат).
Гидрофобия
Гидрофобия (гидро... жана гр. phobos — коркуу, коркунуч) — суудан коркуу, кутурма оорусунун эски аты.
Тоң-мурун ашуусу
Тоң-мурун ашуусу - Алай районунун түштүк-чыгышындагы Баш-Алайдын чыгыш четинде. Бийикт. 3536 м. Алай жана Чоң Алай кырка тоолорун туташтырган белбаскак жер. Аму-Дарыя менен Тарим д-нын алаптарына кирген эки Кызыл-Суунун суу бөлгүчү. Рельефи тайпак, жазы дөңсөөгө - платого окшойт. Метаморфизмделген сланец, аки таш, гипс тектеринен тургандыктан, аймагынан карстык чуңкурчалар кезигет. Бетегелүү талаа ландшафты мүнөздүү. Тоң-Мурун эзелтен эл катташкан, кербен жол болгон. Андан байыркы Улуу Жибек жолунун бир тармагы өткөн. Ашуудан автомобиль жолу өтөт. Аты түбөлүк тоң кыртышынын жатышына байланыштырылат.
Эзенс
Эзенс (Esens) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Виттмунд районуна кирет.
Калкы - 6975 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 62 003. Мэр — Клаус Вильберс.
Дүфир
Дүфир (Düvier) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Деммин районуна кирет.
Калкы - 516 киши(2013-ж.). . Аянты - 26,57 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 52 020. Муниципалитеттин башчысы — Рут Шлендер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Чэстерфилд (Нү-Гэмпшир)
Чэстерфилд (Нү-Гэмпшир) (Chesterfield) — Нү-Гэмпшир штатынын Чешир округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3604 киши. Болжолдуу аянты - 123.2 км². FIPS коду — 33-12260.
Эмден (Оре)
Эмден (Оре) (Emden (Ohrekreis)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Гидротехникалык курулуш
Гидротехникалык курулуш — суу байлыгын (дарыя, көлмө, деңиз, башат) пайдаланууга же суу ташкынынан сактанууга арналган курулуш.
Гидротехникалык курулуш деңизде, дарыяда, көлдө, обуттарда болушу мүмкүн.
Криология
Криология (крио – жана – логия) – криосфера жөнүндөгү илим.
Гидротехникалык курулуш
Ал тейлөө тармагы б-ча энергетика, мелиорация суу транспорту, карагай агызуу, ба­лык чарбасы, суу менн камсыз кылуу, спорт максатында курулат.
Жалпы ж-a атайын Гидротехникалык курулуш болуп бөлүнөт. Жалпы Гидротехникалык курулушка суу басымын көбөйтүүчү, суу өткөрүүчү, жөнгө салуучу, суу токтотуучу, артыкбаш сууну агызуучу курулуш кирет. Ата­йын Гидротехникалык курулушка суу энергиясы пайдаланылуучу курулуш (гидроэлектрстанция имараты, бассейндер), суу транспортунун курулушу (кеме өткөруучу шлюз, кеме өткөргүч, маяктар), порт курулушу (мол, док, пирстер), магистралдуу-мелиорация ку­рулушу жанa суу бөлүштүргүч канал, сугат системасындагы шлюз; балык чарбасындагы балык өткөргүч, балык көлмөлөрү ж. б. кирет. Кыргызстандагы Гидротехникалык курулуштан Токтогул ГЭСи, Үч-Коргон ГЭСи, Ала-Арча ГЭСи ж. б-лар бар.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Арбирд (Миссури)
Арбирд (Миссури) (Arbyrd) — Миссури штатынын Данклин округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.6 км². FIPS коду — 29-01630.
Калкы
2010-жылы калкы 528 киши болгон.
Гидрофтальм
Гидрофтальм (гидро... жана гр. ophthalmos — көз) — балдардын көзүнүн тубаса глаукомадан көз алмасынын чоңоюшу.
Парчмент
Парчмент (Parchment) — Мичиган штатынын Kalamazoo округуна караган АКШ шаары.
Гидрофтальм
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Парчмент
Калкы - 1936 киши. Болжолдуу аянты - 2.3 км². FIPS коду — 26-62340.
Тоң (топоним)
Тоң (топоним) - жер кыртышынын нөлдөн төмөн же нөл температурада болгон жана жер астында музга аралаш тоңуп жаткан үстүнкү катмары.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Иллинген (Вюртемберг)
Иллинген (Вюртемберг) (Illingen (Württemberg)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Энц районуна кирет.
Тимтома
Тимтома (Тинтома) — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Келда дарыясынын оң жээгинен 48 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 64 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Иллинген (Вюртемберг)
Калкы - 7131 киши(2013-ж.). . Аянты - 29,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 36 028. Мэр — Харальд Айбергер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 Шаардык районго бөлүнөт.
Гидрохория
Гидрохория (гидро... жанa гр. choгeо — жыламын, тараймын) — суу агымы аркылуу урук, мөмө, спора ж. б. көбөйүү органдардын таралышы.
Гидрохория суу жанa саз өсүмдүктөрүнө, балырларга, кээ бир козу карындарга мүнөздүү.
Кама (дарыясы)
Кама (удмуртча "кам" — "дарыя", "агым") — Россиянын Европа бөлүгүндөгү дарыя, Волганын сол куймасы. Узундугу 1805 км, алабынын аянты 507 миң км 2. Жогорку Кама дөңсөөсүнөн башталат. Жогорку бөлүгүндө нугу туруксуз, ийри-буйру, жайылмаларда эски нуктар көп. Төмөнкү бөлүгүндө кеңири өрөөн (15 км ге чейин) аркылуу агат, нугунун туурасы 450-1200 м, салааларга бөлүнөт. Ири куймалары: Түштүк Кельтма, Вишера, Чусовая, Ак (сол); Коса, Обва, Вятка (оң). Негизинен кар, жаан-чачын жана жер астындагы суулардан куралат. Жылдык орточо чыгымы чатында 3500 м3/сек га жакын. Ноябрдан апрелге чейин тоңот. Кама дарыясында Кама жана Воткин ГЭСтердин суу сактагычтары бар. Төмөнкү Кама ГЭСи курулган. Чатынан 1500 км аралыкка чейин кеме жүрүүгө ыңгайлуу. Жээгинде Кама автозаводу (КамАЗ) жайгашкан. Негизги порттору жана пристандары: Соликамск, Березники, Пермь, Краснокамск, Сарапул, Чистополь, Набережные Челны ж.б.
Кесфельд
Кесфельд (Kesfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 78 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,47 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 247. Муниципалитеттин башчысы — Тео Лепаге.
Бергтайм
Бергтайм (Bergtheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Вюрцбург районуна кирет.
Калкы - 3447 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,48 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 79 117. Муниципалитеттин башчысы — Конрад Шлир.
2-Жаңы ахун (Буздяк району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Дрэйкесборо (Кентукки)
Дрэйкесборо (Кентукки) (Drakesboro) — Кентукки штатынын Мюхленберг округуна караган АКШ шаары.
Блумфилд (Айова)
Блумфилд (Айова) (Bloomfield) — Айова штатынын Дэвис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 6.0 км². FIPS коду — 19-07030.
Калкы
2010-жылы калкы 2601 киши болгон.
Танштайн
Танштайн (Thanstein) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Швандроф районуна кирет.
Калкы - 992 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 27,85 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 76 172. Муниципалитеттин башчысы — Харальд Нойссингер.
Езендорф
Езендорф (Jesendorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк-Батыш Мекленбург районуна кирет.
Калкы - 480 киши(2013-ж.). . Аянты - 21,20 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 58 051. Муниципалитеттин башчысы — Арне Йөнк.
Абыке уулу Назараалы
Абыке уулу Назараалы (1906, Кызылөзгөрүш айылы - 1982, ошол эле жер) - айыл чарба өндүрүшүнүн ишмери.
1924-ж. Кызылөзгөрүш айылдык Кеңешинин катчысы, төрагасы, 1934-40-ж. « Кызылөзгөрүш » колхозунун башкармасы. Ата Мекендик согуштан атайын бронь менен калтырылып, 1941-53-ж. Саргата колхозунда башкарма болуп иштеген. 195366-ж. Үчтерек мал даярдоо кеңсесинин директору. Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак Грамотасы, медалдар менен сыйланган. 2000-жылы Кызылөзгөрүш айылынын көчөсүнө аты берилген.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Чичэстер (Нү-Гэмпшир)
Чичэстер (Нү-Гэмпшир) (Chichester) — Нү-Гэмпшир штатынын Мерримак округуна караган АКШ шаары.
Татаал кошо катышуу
Татаал кошо катышуу – уюштуруучу, козутуучу (шыкакчы), аткаруучу жана көмөкчү катары – «ролдорду бөлүштүрүү» менен кылмышка кошо катышуу.
Гидроцеле
Гидроцеле(гидро... жанa гр. kele — шишик) — лимфа тамырларынын аккычтыгынын бузулушунан эркектин урук безинин челине илээшкен суюктуктун толушу.
Гидроцеле тубаса же эркек­тин урук безинин сезгенишинен (орхит), майып болуудан же шишиктен пайда болот. Анын өнүгүшүнө чурку жанa эркектин урук түтүгүнүн кеңейиши таасирин тийгизет. Дарылоо пайда кылган себептерге карата жүргүзүлөт. Өнөкөт түрүндө хирургиялык жол колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Рауда
Рауда (Rauda) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Хольцланд районуна кирет.
Калкы - 298 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 072. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Юрген Дитрих.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 айылдык округка бөлүнөт.
Эмден
Эмден (Emden) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар.
Калкы - 51 616 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 112,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 02 000. Мэр — Альвин Бринкман.
Шаар административдик курамы боюнча 26 шаардык районго бөлүнөт.
XIX кылым
Он тогузунчу(XIX) кылым - григориан календары боюнча 1801-жылдын 1-январынан баштап, 1900-жылдын 31-декабрына чейинки убакыт аралыгы.
Бул кылымда индустриализация, урбанизация, колониализмдин өнүгүшү сыяктуу кубулуштардын болушу менен тарыхта калды. Ошондой эле маданияттын, искусствонун, техника жана илимдин өнүгүшү болгон.
Кыргыздардын Орус империясына кошулушу дал ушул XIX кылымга туура келген.
Криосфера
Криосфера (крио – жана сфера) – Жердин атмосфера, гидросфера жана литосферанын өз ара аракеттенүү зонасындагы үзүк-үзүк кабыгы. Криосферада муз болот же анын пайда болушуна шарт түзүлөт. Криосферанын төмөнкү чеги тоң жана тоңгон тоо тектердин таманынан (калыңдыгы Антарктидада 4–5 км, уюлга жакын аймактарда 1,5–2 кмге чейин) ионосферанын төмөнкү чегине чейин (калыңдыгы 100 км) жетет. Криосферага көп сандагы криогендик тектер: муз булуттары, кар катмары, көлмөлөрдүн үстүнкү муз катмары, чоркайнар, тоо мөңгүлөрү жана мөңгү катмарлары таандык. Терминди поляк окумуштуусу А. П. Добровольский (1923) сунуштаган.
Челси (Мэн)
Челси (Мэн) (Chelsea) — Мэн штатынын Кеннебек округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2559 киши. Болжолдуу аянты - 51.6 км². FIPS коду — 23-12350.
Таштанды буюмдар
Таштанды буюмдар – менчик ээси тарабынан менчиктик укугунан баштартуу максатында ташталган же ыргытылган кыймылдуу буюмдар.
Тониукук
Тониукук (Tonjuquq, 646-724) - саясий жана аскер ишмер; Экинчи Чыгыш Турк кагандыгынын (679-744) кол башчысы. Кулпгегиндин кеңешчиси. Тониукукка арналган эстеликти 1897-ж. Тола («Torla ügüz») суусунун (Монголия) оң жээгинен E. Н. Клеменц таап, аны алгач В. В. Радлов которгон (1898). Эстеликте руникалык жазуулар жана орнаменттер менен кооздолгон мраморлор, адам кейпин чагылдырган сегиз балбал таш ж. б. турат. Руникалык жазуулар Тониукуктун түргөштпөргө, карлуктарга, кыргыздарга ж. б. каршы жүрүшүн баяндайт. Тониукук учурунда Тан империясынын борбору Чаньан шаарынан билим алган. 630-жылдан Кытайга көз каранды .болгон түрктөр, өз кагандыгын кайра калыбына келтирүү үчүн 679-ж. Тан империясына каршы көтөрүлүш чыгарган. 682-ж. Элтерис (Кутлуг) каган (682-93) башында турган түрктөр жаңы кагандык түзүп, Тониукук анын башкы кеңешчиси болуп калган.
Кагшган кагандын (693-716) тушунда аскер башчы катары Борбордук Азияда түрктөрдүн бийлигин калыбына келтирүүгө чоң салым кошкон. 709-ж. Саян тоолору, Енисей өрөөнүндө жашаган кыргыз, чик, аздарга каршы жүрүшкө чыгып, аларды жеңип алган (к. Барсбек). Тониукуктун эстелигинде: «Табгач (Кытай) каган жообуз эле, он ок каганы жообуз эле, өзгөчө Кыргыз каганы күчтүү жообуз болду...» деп жазылган. Тониукуктун жетекчилиги менен кыргыздар, түргөштөр, кытайлар (табгачтар) Экинчи Чыгыш Түрк кагандыгына баш ийдирилген. Кээ бир түрколог окумуштуулар (мис., Али У. Элёве, С. Г. Кляшторный) Тан династиясынын (б. з. 618-907) тарыхындагы (Тан-шу) түрк кол башчысы Юаньчжень менен Т. бир киши болгон деген пикирди колдошот. Мис., байыркы түрк тилиндеги «тон» жана кытай иероглифи боюнча «юань» бир зле «тун уул (улуу бала)» деген түшүнүктү билдирген.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Эмзело
Эмзело (Emseloh) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зангерхаузен районуна кирет.
Гросроссельн
Гросроссельн (Großrosseln) — Германия Федеративдик Республикасынын Саар жеринде жайгашкан муниципалитет. Саарбрюкен районуна кирет.
Калкы - 8573 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 25,2 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 10 0 41 512. Муниципалитеттин башчысы — Петер Духене.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Франкенштейн
"Франкенштейн" (Frankenstein) же "Заманбап Прометей" — англиялык жазуучу Мэри Шеллинин романы. Китепте салттык эмес илимий тажрыйба жүргүзүп, гротеск бирок адам түспөл макулук жараткан жаш окумуштуу Виктор Франкенштейндин окуясы баяндалат. Шелли 18 жашка толгондо окуяны жаза баштап, романдын биринчи басылышы анонимдик түрдө Лондондо 1818-жылы ал 20 жашта болгондо жарык көргөн. Анын аты-жөнү биринчи жолу 1823-жылы Парижде чыккан экинчи басылышында пайда болгон.
Шелли 1814-жылы Европаны кыдырып, Германиядагы Рейн дарыясына саякат кылып, Гернсхайм жергесине токтогон. Гернсхайм Франкенштейн сепилинен болгону 17 км алыстыкта жайгашкан. Аталган сепилде болсо эки кылым мурун бир алхимик тажрыйбаларды жүргүзүү менен алектенген. Кийинчерээк ал Женеванын (Швейцария) аймакатырынын бирине барган. Ошол жерде ал галванизм жана адаттан тыш темаларды жолдоштору, өзгөчө сүйгөнү жана келечектеги жубайы Перси Шелли менен кеп кылышкан Мэри, Перси, Лорд Байрон жана Жон Полидори өз ара ким эң мыкты коркунучтуу окуя жаза алат экен деп жарышууну чечишет. Бир канча күн ойлонгондон кийин Шеллинин түшүнө бир окумуштуунун колунан жаралган үрөй учурчу макулук кирет. Бул түш кийин анын романына айланган.
"Франкенштейн" готикалык романдардын жана романтизм кыймылынын элементтерине толгон. Ошол эле учурда бул эмгек илимий фантастикалык чыгарманын эң алгачкы үлгүсү болуп саналат. Брайан Олдисс бул эң биринчи чыныгы илимий фантастикалык эмгек деп таанылышы керек деп айткан. Анткени мындан мурун жаралган, фантастикалык элементтерди камтыган, илимий фантастикалык сыяктуу көрүнгөн окуяларга салыштырмалуу бул чыгармадагы баш каарман "атайын чечим кабыл алып, укмуштуудай натыйжага жетиш үчүн лабораторияда заманбап тажрыйба жүргүзүүгө өзүн багыштайт." Китеп адабиятка жана элдик маданиятка белгилүү бир таасирин тийгизип, коркунучтуу окуялардын, тасмалардын жана спектаклдердин жанрынын жаралышына түрткү болгон.
Романдагы басылып чыгарылгандан кийин "Франкенштейн" деген ат көп учурда желмогуз деген маанини туюнтуп калган. Бул сөздүн мындай колдонулушу кээде туура эмес деп эсептелгени менен комментаторлор аны жакшы эле кабыл алынып сиңип кеткен сөз катары кабыл алышкан. Романда желмогузга "макулук", "түрү суук", "жин", "шордуу", "аборт" жана "ал" сыяктуу сөздөр менен ишарат кылынат. Виктор Франкенштейнге кайрылып макулук "Өз эмгегиңдин Адамы" жана башка жерде "Сенин Адамың болгон" деген сөздөрдү айтат. Бирок ал "Сенин көзү өткөн периштең" (Макулук өзү окуган "Бейиште жоголгон Лүсиферге" жана китептин экинчи аталышы "заманбап" Прометейге байланыштуу ошентет) болгон болот.
Гидроциклон
Гидроциклон (гидро... жанa гр.kyklon — айлануучу) — суудан мине­рал бөлүкчөдөрдү ажыратып алуучу аппарат.
Гидроциклон конус түрүндөгү идиш сыяктуу болуп, иштеши борбордон четөөчү күчкө негизделген, Мында гидро аралашма конус идиштин беттерине жаныта жиберилип, айлана баштайт. Ушул айлануудан пайда болгон борбордон четтөөчү күчтүн таасири м-н салмагы ж-a өлчөмү чоң бөлүкчөлөр жогорку, ал эми майда жеңил бөлүкчөлөр төмөнкү тешикчеден бөлүнүп чыгат. Гидроциклондун түзүлүшү жөнөкөй жанa жогору өндүрүмдүү болгондуктан өндүрүштө кеңири колдонулууда.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Торна
Торна — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - АО деңиз орун алган. Дарыянын узундугу - 34 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Письмянтамак (Буздяк району, Башкыртстан)
Письмянтамак — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Кузеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 43 киши. Почта индекси — 452726, ОКАТО коду — 80217825004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Дувер (Кентукки)
Дувер (Кентукки) (Dover) — Кентукки штатынын Мэйсон (Mason) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 316 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 21-22222.
Кеттенхайм
Кеттенхайм (Kettenheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альцай-Вормс районуна кирет.
Криотерапия
Криотерапия (крио... жана терапия) – муздатуу менен дарылоо. Мында төмөнкү температура менен ткань, орган же бүт организм муздатылат. Дарылоо максатында илгертен ооруган жерге муз же сууланган чүпүрөк басышкан. Медицинада тоңдурбай мелүүн муздатуу сезгенген кезде жана ооруну басаңдатуу, кан токтотуу, шишикти таратуу максатында колдонулат. Криотерапиянын таасиринен кан тамырлар тарып, кандын келиши жана муздаган жерде зат алмашуу төмөндөйт. Муздакты өт баштыкчасы, карын, уйку бези сезгенгенде, урунганда, ошондой эле өпкөдөн, мурундан, ичеги-карындан кан кеткенде ал жерге басат же муздак суюктук жуткурат. Кыска мөөнөттүү операцияда хлорэтилди чачыратып, ткандарды тоңдуруп, алардын сезгичтигин жоготот.
Кеттенхайм
Калкы - 293 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,47 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 31 042. Муниципалитеттин башчысы — Вильфрид Буш.
Масиров Кошбай
Элдердин достугу ордени, Кыргыз ССР Жогорку Советинин, Кыргыз Республикасынын Ардак Грамоталары менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Ильмензее
Ильмензее (Illmensee) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Зигмаринген районуна кирет.
Калкы - 1997 киши(2013-ж.). . Аянты - 24,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 37 056. Мэр — Бернхард Штадлер.
Тоннель
Тоннель, тешкен тоо, туннель транcпорт өткөрүү, суу агызуу, коммуникация куруу ж. б. үчүн горизонталь же жантык оюлган жер астындагы курулма. Конструкциялык түзүлүшүнө жараша т. ж., метрополитен, автомобиль жолу, жөө киши үчүн жол, гидротехникалык, ГЭС., мелиорация, канализация жана суу менен жабдуу үчүн системалары үчүн курулат. Жайгашкан ордуна карата Тоннель жер астындагы, суу (мис., канал, көл) астындагы жана тешкен тоо (ашуудагы, жантайма жана дөбө жердеги) болуп бөлүнөт. Тоннельдин терендиги, уз., туурасынан кесилиш формасы жана өлчөмү Тоннелди курула турган жердин топограф., геологиялык, климат шартына жараша болот.
Тоннелдин жасоо иши тешип казуу, тосможөлөгүч конструкцияны пайдалануу же ачык казуу менен жүргүзүлөт. Дүйнөдөгү эң ири Тоннель - Альп тоолорундагы Симплонский (уз. 19,7 км). Кыргызстанда 3200 м бийиктикте жайгашып, уз. 2800 жге жеткен Төө-Ашуу Тоннелди бар.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Каршылык
"Каршылык" (The Stand) — америкалык жазуучу Стивен Киңдин кыяматтан киийнки абалды сүрөттөгөн фэнтези романы. Чыгарма андан мурдараак жазылган "Кечки толкун" аңгемесиндеги сценарийди кеңейтип, коомдун толугу менен бүлгүнгө учурап калганын сүрөттөйт. Биологиялык согуш үчүн жасалган инфекция кокустан жайылып кеткенден кийин жер жүзүндө илдеттердин жайылышына себеп болуп, дүйнө элинин көпчүлүк калкын өлүмгө дуушар болот.
Роман 1980-жылды көрсөтүү менен 1978-жылы катуу мукабалуу болуп басылып чыгарылган. Ал эми жөнөкөй мукаба менен 1980-жылы биринчи жолу чыккан китеп 1985-жылды көрсөтүү менен жарык көргөн. Китеп кийин 1990-жылы "Каршылык: Толук жана кыскартылбаган басылыш" деген аталыш менен кайра жарык көргөн. Киң мурдагы басылышында кыскартылып алынган бөлүктөрүн кайра кошуп, көздөн өткөрүп, окуянын орун алган жерин 1990-жылга өзгөртүп, айрым поп маданият тууралуу маалыматтарды тиешелүү түрдө жаңырткан.
"Каршылык" 1979-жылы Дүйнөлүк фэнтезинин "Эң мыкты роман" сыйлыгына көрсөтүлүп, ABC телеканалынын минисериалдарына жана Marvel Comicsтин графикалык романына ылайыкташтырылган. Башкы терс каарман Рандалл Флагг чыгармада биринчи жолу пайда болгон жана ал Киңдин кийинки китептеринде да көп жолу кайтып келген.
Киң китебин жубайы Табитага арнап, "Табби үчүн: Кереметтердин бул караңгы сандыгы" деп жазган.
Криофиттер
Криофиттер (крио... жана грекче phyton – өсүмдүк) – суукка чыдамдуу өсүмдүктөр. Алар тундранын, альпы шалбааларынын, бийик тоодогу шагыл, таш, аска өсүмдүктөрүнүн негизин түзөт. Криофиттерге бийик тоолуу Памирде, Теңир-Тоодо, Тибетте жана муздак чөлдөгү жаздык сымал өсүмдүктөр да кирет.
Арчи (Миссури)
Арчи (Миссури) (Archie) — Миссури штатынын Касс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.7 км². FIPS коду — 29-01702.
Калкы
2010-жылы калкы 890 киши болгон.
Пау Пау
Пау Пау (Paw Paw) — Мичиган штатынын Van Buren округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3363 киши. Болжолдуу аянты - 7.4 км². FIPS коду — 26-62980.
Тонлесап көлү
Тонлесап көлү — Камбожада. Индикытай жарым аралындагы көлдөрдүн эң ириси. Аянты кышында 2,5-3 миң км2, жайында 10 мин км2те чейин (Меконг д-сы ташкындаганда суусу толукталат); тереңдиги мезгилге жараша 1-2 мден 10-14 мге чейин өзгөрөт. Жээги жапыз, саздак. Көлдөн Тонселап дарыясы агып чыгат. Балыкка бай. Деңгээли көтөрүлгөн маалда сугатка пайдаланылат. Жээгинде, көлдөгү түркүктөргө салынган үйлөрдө калк жыш отурукташкан. Тонселапка жакын жерде Ангкор шаар чалдыбары сакталган.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Уотершип дөңсөсү
"Уотершип дөңсөсү" (Watership Down) — англиялык жазуучу Ричард Адамстын фэнтези романы. Лондондогу Rex Collings Ltd тарабынан 1972-жылы басылып чыгарылган. Англиянын түштүгүндөгү окуялады чагылдырган чыгарма коёндордун кичинекей бир тобу тууралуу баяндайт. Алар табигый шарттарда жашаса да адамдар сыяктуу өз маданиятына, тилине, накыл сөздөрүнө, поэтикалык чыгармаларына жана уламыштарына ээ болот. Эпикалык темаларды козгогон роман уюгу бузулуп, жаңы үй издөөгө чыккан коёндорго жана жолдо алардын коркунучка жана азгырыктарга туш болушуна окурмандарды жетелейт.
Адамс "Уотершип дөңсөсүнөн жомоктор" аттуу чыгарманын уландысын дээрлик 25 жыл өткөндөн кийин жазып бүтүргөн. Ал Эл-ахрария жана Уотершип дөңсөсүндөгү уюкта жашаган коёндор жөнүндөгү 19 кыскача аңгемелер жыйнагы болуп эсептелет. Анда "Сөздөрдүн айтылышы боюнча эскертмелер" жана "Лапин глоссарийи" тиркелген.
Шарон (Нү-Гэмпшир)
Шарон (Нү-Гэмпшир) (Sharon) — Нү-Гэмпшир штатынын Хиллсбороу округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 352 киши. Болжолдуу аянты - 40.4 км². FIPS коду — 33-68820.
Бергхайм (Жогорку Бавария)
Бергхайм (Жогорку Бавария) (Bergheim (Oberbayern)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Нойбург-Шробенхаузен районуна кирет.
Калкы - 1820 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 28,95 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 85 118. Муниципалитеттин башчысы — Михель Хартман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Хожай-Аало
Хожай-Аало (Xojai A'lo, Хоҷаи Аъло ; мурдагы Октябрь) — Тажикстандагы айыл, кыргыз-тажик чек арасында. Исфара дарыясынын батыш жээгинде, Чоркух кыштагынын түштүк-батышында, Көк-Таш кыргыз кыштагынын батышында. Администрациялык жактан Согди облусунун Исфара районундагы Чоркух жамаатына карайт. Жамааттын борборунан 8 км, райондун борборунан 29 км алыстыкта жайгашкан.
Бир нече жолу аймак жана суу ресурстары боюнча жаңжалдардын, анын ичинде 2021-жылдагы кыргыз-тажик чек арасындагы жаңжалдын аянтына айланган.
Аталган айылда тажик чек ара заставасы бар, аны 2021-жылдын май айында болгон чек ара жаңжалында кыргыз чек арасынын “Бөрү” атайын отряды басып алган.
2022-жылы сентябрда Хистеварз, Хожай-Ало, Кум-Мазар, Овчикалача, Сурх, Исфара, Лаккон, Сомион, Бабажан-Гафуров, Чарбак, Канибадам, Богистон, Бустон шаарлары Кыргызстан менен Тажикстандын чек арасындагы куралдуу кагылыштардан жабыркаган.
Ташып жеткирүү
Ташып жеткирүү – ташып жеткирүүчү жүк жөнөтүүчү тарабынан ишенип берилген жүктү көздөгөн жерине чейин жеткирип, ыйгарым укуктуу жүк алуучу жактын (алуучунун) колуна тапшырууга милдеттене турган, ал эми жүк жөнөтүүчү белгиленген жүк ташуу акысын төлөп берүүгө милдеттенүүчү жарандык-укуктук келишимдердин бир түрү. Келишим боюнча ташып жеткирүүчү жүргүнчүлөрдү көздөгөн жерине чейин жеткирип коюуга милдеттенет, ал эми жүргүнчүлөр өз колжүгүн көздөгөн жерине чейин жеткирип, ыйгарым укуктуу жакка берип коюусу үчүн өткөргөн болсо, ташуучу аны жеткирүү милдетин алат; жүргүнчү белгиленген жолкирени, колжүгүн кошо өткөрсө, аны ташуу акысын кошо төлөп берүүгө милдеттенет.
Эмгек Loader - бул жөн гана көтөрүп, же жүктөө нерселер эмес. Баштоо үчүн, алар алдын ала даярдоо жана насаат өтүүгө тийиш, жасалуучу сынактан өтөт. Атайын жабдуулар менен иштеген Riggers, күбөлүк экзамендерди тапшыруу, ошондой эле тийиштүү уруксат алууга тийиш.
Күкүктүн уясынан учуп баратып
Time журналы романды 1923-жылдан 2005-жылга чейин жарык көргөн "Англис тилиндеги эң мыкты 100 роман" тизмесине киргизген.
Загард
Загард (Sagard) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Рүгөн районуна кирет.
Эмлихгайм
Эмлихгайм (Emlichheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Графство Бентхайм районуна кирет.
Гильберт мейкиндиги
Гильберт мейкиндиги —өлчөмдүү евклид мейкиндигинин чексиз өлчөм учурга жалпыланышы.
«Гильберт мейкиндиги» түшүнүгү немец математиги X. Гиль­берттин (1862—1943) эмгектеринин натыйжасында пайда болуп, азыр математиканын ар түрдүү тармактарында кенири колдонулат
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Криптография
Криптография – (крипто... жана ...графия) – берилишти жана кабарды коргоо технологиясы, чыгармачылыгы жана илими. Криптография берилиштер үчүн жашыруундуулук, бүтүндү жана аныктуулукту текшерүүнү камсыз кылат. Криптографияда ачык ачкычты колдонуу жолу кеңири белгилүү. Ал жолдо Криптография ыкмасы болуп эки башка ачкыч колдонулат: биринчиси берилишти шифрлөө үчүн ачык ачкыч жана экинчиси – чечмелөө үчүн жабык ачкыч. Ачык ачкычты колдонгон Криптография асимметриялуу Криптография деп аталат. Бул Криптография үчүн стандарттар тобу кабыл алынган. Стандарттар RSA Data Sekurity, Inc компаниясы тарабынан иштелип чыккан жана учурда ал өркүндөтүлүүдө.
Энгерзен
Калкы - 548 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 16,60 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 120. Муниципалитеттин башчысы — Вильфрид Хартман.
Блэйксбург (Айова)
Блэйксбург (Айова) (Blakesburg) — Айова штатынын Уапелло округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.7 км². FIPS коду — 19-06850.
Калкы
2010-жылы калкы 374 киши болгон.
Дуглас Хиллс (Кентукки)
Дуглас Хиллс (Кентукки) (Douglass Hills) — Кентукки штатынын Джэфферсон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5718 киши. Болжолдуу аянты - 3.4 км². FIPS коду — 21-22204.
Ахун (Буздяк району, Башкыртстан)
Ахун — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Кузеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 406 киши. Почта индекси — 452726, ОКАТО коду — 80217825009.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Черрифилд (Мэн)
Черрифилд (Мэн) (Cherryfield) — Мэн штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1157 киши. Болжолдуу аянты - 114.6 км². FIPS коду — 23-12455.
Тоналдуулук
Тоналдуулук, музыкада - ладдын бийиктик абалы (мис., d-moll - деген сөздө «d» - тоналдуулук, ал эми «moll» лад); көркөм сүрөттө – графика жана живопись чыгармаларында колорит жана жарык шаңынын сырткы өзгөчөлүктөрүн түшүндүргөн термин.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Абийба Ажыбаева
Ажыбаева Абийба (1922-ж. т., Кызылөзгөрүш айылы) - коомдук ишмер.
Ош мамлекеттик педагогикалык институн (1968), Фрунзе (Бишкек) шаарындагы республикалык партиялык Жогорку мектепти (1952) бүтүргөн. Эмгек жолун М. Горький атындагы мектепте мугалим болуп иштөөдөн баштаган.
1952-56-ж. Үчтерек райондук аялдар бөлүмүнүн башчысы, 1956-58-ж. Токтогул райондук партия комитетинин аппаратында кызматкер, 195860-ж. Жаңыжол районунда партиялык кызматтарда, 1961-77-ж. В. Чапаев, Саргата орто мектептеринин директору болуп иштеген. Медалдар менен сыйланган.
Точилиха
Точилиха — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Полта дарыясынын оң жээгинен 100 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 39 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Раусдорф
Раусдорф (Rausdorf (Thüringen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Хольцланд районуна кирет.
Гиерон
Гиерон — Сицилиядагы Сиракуз шаарынын бийлөөчүлөрү.
Криптозой эону
Криптозой эону, криптозой (крипто... жана zoé – тиричилик) – жер кыртышынын эң байыркы тоо тектери жана алар пайда болууга кеткен убакыт; кембрийге чейинки мезгил (3,3 млрд жыл). Бул тектерде жаныбарлар менен өсүмдүктөрдүн калдыктары кездешпейт. Терминди биринчи жолу илимге америкалык геолог Ж. Чедвик 1930-ж. киргизген.
Гиерон
Улуу Гиерон I (так жылы белгисиз — б. з. ч. 467) — Гела шаарынын башкаруучусу (484—478), Сиракуз державасынын (478—467) туңгуч ирет архонт деген титул алган тираны. 474-ж. Кум шаарынын жанында этрустардын флотун талкалап, Түш. Италиянын шараларын караткан. Анын тушунда Сиракуз державасы күчөгөн. Кичүү Гиерон II (б. з. ч. 306-ж. ченде т.— 215) — Сиракуздун тираны.
Раусдорф
Калкы - 182 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 074. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Хайнрих Тамме.
Гиерон
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Мамашерипов Жуматай
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил.ISBN 9967-14-030-5
Ачык деңиз анклавы
Ачык деңиз анклавдары – жээктен 200 деңиз милден ашык аралыкта жайгашкан жана толугу менен бир же бир нече мамлекеттердин экономикалык аймагы менен курчалган деңиздеги мейкиндиктин бир бөлүгү. 1982-жылкы Бириккен Улуттар Уюмунун деңиз укугу боюнча конвенциясы жана башка эл аралык келишимдерде бул термин колдонулбайт, бирок мындай түшүнүк бар экендиги эл аралык укук доктринасында белгиленген жана таанылат.
Ташып жеткирүү жүрүмү
Ташып жеткирүү жүрүмү – жүргүнчүлөрдү, жүктү, жанжүгүн ташууну даярдоо, жүгүзүү жана аяктоодо ишканалар ж. б. темиржол тармактары тарабынан аткарыла турган уюштуруу жана технологиялык жактан өзара байланыштуу иш-аракеттер менен аткарымдардын жыйындысы.