cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лимфа
Лимфа түйүндөрү
Лимфа түйүндөрү — тоголок, сүйрү, жарым ай, чатышкан түйүн жана буурчак сымал келген ар түрдүү чоңдуктагы (1 — 22 мм), кызгылт-күрөң түстөгү түзүлүш. Лимфа түйүндөрү денедеги кан элементтерин бөлүп чыгарат жана ар кандай ооруларга каршы иммунитетти пайда кылат. Лимфа түйүндөрү булчуң арасында жайгашкан лимфа тамырларын бойлой орун алып, негизинен дененин ар кайсы бөлүктөрүнөн лимфа суюктугун чогултат. Лимфа түйүндөрүнүн кабырылган жагына — «дарбазасына» артерия жана нервдер кирет да, вена жана лимфа тамырлары чыгат. Ал эми лимфа суюктугун алып келүүчү тамырлар түйүндүн төмпөгөй жагына куят. Лимфа түйүндөрү сыртынан туташтырма ткандан турган кабык менен капталган. Бул кабыктан Лимфа түйүндөрүнүн ичин карай туташтырма ткандан турган тосмолор (керегелер) кетет. Ушул керегелердин ортосунда лимфа тканы жайгашкан. Ткандын сырт жагы кызгылт-сары келип, диаметри 0,5—1 мм болгон тоголок лимфа ткандарынан турат. Бул ткандардын ичинде ар тарапка кеткен жипчелер бар. Ошол жипчелер түзгөн торчолордун арасында лимфоцит жана лимфобласт деп аталган канга кошулуучу элементтер жайгашат. Лимфа түйүндөрүнүн коңулунда лимфа суюктугу андагы лимфоциттер жана лимфа тамырлары аркылуу андан ары агат.
Билим алууга укук
Билим алууга укук – адамдын конституциялык абдан орчундуу социалдык укуктарынын бири, ал инсандын жана бүтүндөй коомдун өнүгүшү үчүн өбөлгөлөрдү түзөт. Мексиканын 1917-жылдагы Конституциясынан тартып баардык өлкөлөрдүн негизги мыйзамдарында бекемделген, барган сайын бул укуктун мазмуну кеңейүүдө. Азыркы мезгилде демократиялык мамлекеттерде Б. а. у. кеңири маанисинде адатта төмөндөгү укуктарды камтыйт: мамлекеттик жана муниципиалдык мектептерде жана башка билим берүү мекемелеринде акысыз баштапкы же орто билим алуу; ата-эненин өз баласын окутуу таризин (диний, диний эмес) тандай алышы; окутуучулук эркиндиги; жеке менчик окуу жайларын уюштуруу. Көптөгөн конституцияларда Б. а. у. ата-энелердин (же аларды алмаштырган адамдардын) өз балдарынын баштапкы (же жалпы негиздеги) билим алуусун камсыз кылууга милдеттүүлүгү менен бекемделген. КРде Б. а. у. Конституцияда бекемделген.
Нурганыш Асанова
Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б. ISBN 5-89750-080-0
Аналитикалык функция
Аналитикалык функция — даражалуу катар түрүндө көрсөтүлүүчү функция. Буга элементардык функциялар жана атайын функциялар (эллипстик, цилиндрдик ж.б.) кирет.
Ташмамбетова, Таалайгүл
Ташманбетова, Таалайгүл – театр жана кино артисти, педагог.
Өмүр баяны
Таалайгүл Ташмамбетова Нарын шаарынан орто мектепти аяктагандан кийин 1988-жылы Фрунзе шаарындагы Кыргыз мамлекеттик академиялык драма театрынын театр окуу жайына келип кирет. Театр окуу жайнын 1-курсун бүтүрүп, Таалайгүл ошол эле жылы Москвадагы М.С.Щепкин атындагы жогорку театр окуу жайына өтөт. 1993-жылы Москвадан М.С.Щепкин атындагы жогорку театр окуу жайын аяктап келип, Кыргыз мамлкеттик академиялык драма театрына артисттик кызматка кабыл алынат. Артисттик менен кошо эле Таалайгүл мугалимдик кесипти кошо алып жүрө баштайт. Кыргыз мамлекеттик Б.Бейшеналиева атындагы искусство институтуна мугалим болуп орношот. Таалайгүл 2005-2009-жылдары "Туризм менеджерлиги" адистигин алып чыккан. Азыркы учурда кыргыз телевидениесинде диктордук мектептин "Сахна кеби" сабагынын мугалими. Ошондой эле "Марал FM" журналисттеринин дагы мугалими. Андан сырткаары Нурзат Токтосунованын алып баруучулук студиясынын мугалими. Таалайгүл кийин театрдан кетип, биротоло педагогдук кесипке оойт. Ошентсе дагы артисттик кесибинен биротоло кол үзгөн жок. Чыгармачылыгын кино жаатында ийгиликтүү улантты. Ал биринчи жолу “Сенин тилиң- Манастын тили” кыска метраждуу фильмине ийгийликтүү тартылган соң, “Жараланган турналар -2” фильминде, борбордук ролдордун бирин адистердин жана көрүүчүлөрдүн пикири боюнча жогорку чеберчиликте ойноду. Таалайгүл Кыргыз-Түрк Манас университетинин консерваториясынын жана Кыргыз улуттук академиялык Т.Абдумомунов атындагы драма театрынын алдындагы театр колледжинин мугалими.
Аттан оодарышуу
Оюндун шарттары
Оюнчулардын саны 3—5 киши.
Оюн аянтчада, ипподромдо,  жайытта өткөрүлөт.
Оюнга даярдануу
Оюнчулар аттарына минишип, бир биринин маңдайына турушуп, оюндун шарты жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Оюндун эрежеси
Бир бирин муштоого, тепкенге, атаандаштарынын аттарын камчылоого, үркүткөнү, тоскоолдук кылганы болбойт.
Оюндун педагогикалык мааниси
Оюнда күч, шамдагайлыкка тарбияланат, чечкиндүүлүккө, ат минүүнүн, башкаруунун ыкмаларын үйрөтөт.
Каама
Каама (лат. Alcelaphus caama) — Африкада жашоочу жуп туяктуу, үлүкмүйүз кийиктердин бир түрү.
Жаманак баатыр
Жаманак Баатыр, Жаманак Рай уулу (болжолу 18-кылымда жашаган; 1775-жылдан мурдараак каза болгон). – кыргыз жергесин чет элдик баскынчылардан коргоого жигердүү катышкан кыргыз баатырлардын бири. Саяк уруусунун ыман уругунун өкүлү. Жайыл баатыр, Бердике баатыр, Атаке баатыр, Нышаа баатыр, Садыр Арзымат уулу сыяктуу инсандар менен муундаш, үзөнгүлөш болуп, жоону бирге жоолашкан. Тарыхый булактарда 1760-жылдын аягында жана башкалар баштаган чалгындоо кошууну Иле дарыясы тарапка жортуул жасап кайткан. Жаманак баатырдын атасы Ырай Үркүнчү уулу өз мезгилиндеги бирден бир билимдүү жана элге белгилүү 64 адам болгон. Ч. Валихановдун маалыматы боюнча 19-кылымдын ортосунда Жаманак баатырдын уулу Байтору ыман уругунун манабы болгон.
Абад
Абад, абат, ават калк жашоого ылайыкташтырылган жай. Өз алдынча колдонулбайт, көбүнчө географиялык аттардын 2-компонентин түзөт. Мааниси боюнча иштетилген, жакшыртылган, турак жайлар курулуп калган, суу чыгарылган жайлар дегенди билдирет. Түштүк Кыргызстанда, Өзбекстанда, Тажикстанда, Афганстанда шаарлардын, калктуу пункттардын энчилүү аттарын туюндурат: Жалал-Абад (Жалалабат), Бекабат, жана башка.
«Семетейдин» сюжети
«Семетейдин» сюжети. Кыргыз Илимдер академиясынын Кол жазмалар жана жарыялоо бөлүмүнүн фондусунда «Семетей» эпосунун толук жана айрым эпизоддордон, үзүндүлөрдөн турган 30га жакын вариантынын кол жазмасы сакталып турат. Алардын ичинде Тоголок Молдо, Шапак, Жаңыбай, Багыш, Жакшылык, Молдобасан, Саякбай, Мамбет, Ыбырайым жана башкалардан жазылып алынган салттык туруктуу окуяларды толук камтыган варианттарды эң негизгилери десек болот. Буларга В. В. Радлов в жазып алып жарыялаган вариантты да кошууга болот. Ал тарыхый баалуулугу жана негизги окуялардын көбүн камтыганы менен өзүнө олуттуу көңүл бурдурат. «Манас» үчилтигинин биринчи бөлүмүнө салыштырганда 2-бөлүмү — «Семетейдин» варианттарынын сюжет жагынан болгон айырмачылыктары анча чоң эмес. Негизги өзгөчөлүктөр айрым деталдардан (мисалы, экинчи пландагы каармандардын аттары Темиркандын ордуна Каракан, Сарытаздын ордуна Жекетаз, жер-суунун аттары, Букардын ордуна Кырым, бир кейипкерди экинчи бир кейипкер алмашышы (мисалы, жуучулук ролду Кыргылчалдын ордуна Меңдибай аткарат), мотивировкалардан (мисалы, Чынкожонун, ошондой эле Үмөтөйдүн Семетейге жоо болушу), кээ бир анча салттуу эмес кыска окуялардын тигил же бул варианттардан кездеше калышынан байкалат. Бирок бул өзгөчөлүктөр эпостун жалпы мазмунунда да, анын сюжетинин курулушуна да олуттуу өзгөртүү киргизе албайт. Ошондуктан «Семетейдин» варианттарынын эл арасында салт катары кеңири белгилүү окуяларынын бардыгын кенен баяндашы менен өзгөчөлөнүп турган Саякбай Каралаевдин вариантынын сюжети берилди да, башка варианттардын андан айырмачылыктары өз кезеги менен белгиленди. «Семетей» эпосунун сюжети бардык варианттарга орток төмөнкү окуялардан турат: 1) Абыке, Көбөштүн Манастын ордосун чабышы жана Каныкейдин Семетейди алып Букарга качышы, 2) Семетейдин балалык чагынын Букарда өтүшү жана өз тегин угуп, эл-жерин издеп Таласка келиши, 3) Таласка көчүп келип атасынын ордун ээлеген Семетейдин өз жакындары менен чатагы, 4) Семетейдин Чынкожо менен чатакташы жана Чынкожо, Толтойду жеңип Айчүрөккө үйлөнүшү, 5) Семетейдин атасы  Манастын  кунун Коңурбайдан куушу. 6) Өзү катылган Үмөтөйдүн Семетейден өлүшү. 7) Канчоронун чыккынчылыгы менен Семетейдин Кыястан өлүшү. Ырас, аталган окуялар да өз ичинен бир нече эпизоддорго бөлүнөт. Мисалы, Семетейдин балалык чагынан тартып Таласка алгач келишине чейинки окуялар төмөнкү эпизоддордон турат: 1) Семетейдин Темиркандын (Ысмайылдын) колунда тарбияланып эрезеге жетиши жана Сарытаздан өзүнүн чыныгы тегин угушу,
2) Каныкейдин жомогу (Таласка алгач бараткан Семетейге Каныкейдин эл-жери, ататеги жөнүндө алдын ала тааныштырышы жана келечекте аткаруучу иштерине кеңеш бериши), 3)Семетейдин Букардан Таласка алгач келиши жана эл-жери менен таанышып, атасы Манастын  мураска калган мал-мүлктөрүнө ээ болушу. Мындан тышкары көпчүлүк варианттарда кезикпеген, бирок, Саякбай жана ага таандык болгон Манасчылардын мектебинин өкүлдөрү аркылуу эл ичинде кеңири белгилүү болгон «Каныкейдин Тайторуну чабышы» сыяктуу окуялар ичине кирет. Ошондуктан, «Семетейдин» чоң-чоң окуяларынын арасына кескин чек коюу кыйын. Б. а. эпикалык сюжеттин баштагы ар бир бөлүкчөсү — мотиви улам жасалып, улам кеңейтилип олтуруп өз алдынча турган чоң эпизоддорго жеткен. Ошентип, «Семетей» эпосунун окуяларынын ырааттуу өнүгүш жолун төмөнкүдөй үч топко бөлүп көрсөтүүгө болот: 1) Семетейдин балалык чагы жана эр жетиши (жаш мураскор Семетейдин тең аталаш туугандарынан куугунтукка алынышы жана эр жетип алардан өч алышы), 2) Семетейдин баатырдык үйлөнүшү [атаандаштары Чынкожо, Толтойду жеңип, Айчүрөккө үйлөнүшү жана өзү алардын кунун кууган Кыястан каза (кайып) болушу], 3) Семетей атасы Манастын  кунун Коңурбайдан куушу. «Семетейдин» сюжети төмөндө бул тематикалык бөлүштүрүү боюнча эмес анын татаал композициялык түзүлүшүн бузбай, ар бир эпизод эпостун өзүндө кандай айтылса, так ошондой ырааттуу орду менен берилди.
Уланбек Эгизбаев
Уланбек Эгизбаев (Ulanbek Egizbaev, 12-февраль 1990-жылы, Көк-Жар айылы, Кочкор району, Нарын облусу, Кыргызстан - 22-июль 2018-жылы, Чолпон-Ата, Ысык-Көл облусу, Кыргызстан) - "Азаттык" радиосунун чыгаан журналисти, Webby Awards жана Алтын калем сыйлыктарынын жеңүүчүсү.
Өмүр-баяны
Уланбек Эгизбаев 1990-жылы 12-февралда Кыргыз Республикасынын Нарын облусуна караштуу Кочкор районундагы Көк-Жар айылында туулган. Ал 2013-жылы эл аралык Кыргыз-Түрк “Манас” университетинин коммуникация факультетинде журналистика адистиги боюнча бакалавриатты, ал эми 2015-жылы Кусейин Карасаев атындагы Бишкек гуманитардык университетинде саясат таануу багыты боюнча магистратураны аяктаган. Ал студент кезинде Түркиядагы журналистика жаатындагы бир катар сынактардын жеңүүчүсү болгон.
Уланбек Эгизбаев эмгек жолун 2012-жылы «Жаңы Агым» эркин гезитинде кабарчы болуп иштөөдөн баштаган.
Журналисттик таланты, мээнеткечтиги, ыкчамдыгы, көп тилдерди билгендиги эске алынып, 2013-жылы Уланбек «Азаттык» үналгысынын жергиликтүү бюросуна — “Азаттык Медиа” мекемесине жооптуу сыналгы журналисти кызматына кабыл алынган. Ошондон тартып өмүрүнүн соңуна чейин ал «Азаттык» үналгысында үзүрлүү иштеп келди.
Ал 2016-жылы Кыргызстандын эгемендигинин 25 жылдык мааракесине карата Кыргыз Республикасынын Президентинин Ардак грамотасын алган.
2016-жылы Улан Эгизбаевдин кочкорлук майып окуучу Нургазы тууралуу тарткан “Кыял” даректүү тасмасы дүйнөлүк “Webby Awards” же Интернет-Оскар сыйлыгын жеңип, Нургазы экөө Нью-Йоркко барып келишкен.
Ал эми журналисттин 25 жылдан бери Түп районундагы Долон кыштагынан Жылдыз айылына чейин атчан барып-келип иштеген карапайым мугалим Кеңешбек Шоруков тууралуу «Жол» деп аталган даректүү тасмасы эл аралык Нью-Йорк фестивалынын мыкты телеберүүлөр сынагынын күмүш медалына татыган. Тасманын каарманы Кеңешбек Шоруковго бул тасмадан кийин «Кыргыз Республикасынын Эмгек сиңирген мугалими» наамы ыйгарылган.
2017-жылы Уланбек Эгизбаев КМШнын парламенттер аралык ассамблеясынын төш белгиси менен сыйланган. Сыйлык “Басма сөздүн жана маалыматтын өнүгүшүнө кошкон салымы үчүн” берилген.
Уланбек Эгизбаев негизги журналисттик кесибинен тышкары, коомдогу актуалдуу маселелерге карата жарандык турумун Интернеттин коомдук тармактары аркылуу ар дайым ачык билдирип келгени менен айырмаланчу. Ал адилетсиздикке, мыйзамсыздыкка кайдыгер карап тура алчу эмес.
Анын соңку эле учурлардагы «Саясатташкан мумия», «Бажыдагы уурулук» жана «Көрүстөндөгү коррупция» сыяктуу сыналгы берүүлөрдө козгогон жемкорлукка каршы курч жана так дарекке таянган материалдары Кыргызстандагы учурда жүрүп жаткан коррупцияга каршы күрөшкө «Азаттык Медиа» мекемеси кошкон ири салым гана болуп калбастан, өлкөдөгү тайманбас журналисттик иликтөөнүн өрнөгү да болуп калды. Ал талбас эмгекчилдиги, курчтугу жана калыстыгы менен башкалардан айырмаланган өзгөчө жигит болчу. Уланбек Эгизбаев өз материалдарында көтөргөн көйгөйлөрдүн бир даары оң чечилип, ал эми анын даректүү тасмаларынын каармандарынын тагдырлары дурус нукка өзгөргөн учурлар арбын.
Үй-бүлөсү
Жубайы - Сапаргүл Эгизбаева (Абдинабиева) BBC дүйнөлүк кызматынын кыргыз филиалынын журналисти. Бир туягы (уулу) артында калды.
Өлүмү
Кыргыздын чыгаан журналисти Уланбек Эгизбаев 2018-жылы 22-июлда Чолпон-Ата шаарында мезгилсиз дүйнөдөн кайтты.
Интернеттеги шилтемелер
Кыргыз журналистикасы орду толгус жоготууга учурады
Кыялдагы Америка
«Азаттыктын» кабарчысы жана каарманы мамлекеттик сыйлыкка татыды
Роза Отунбаева: Улан - биздин Данко
Апатия (философия)
Апатия (грекче apatheia – түз маанисинде беймаралдык, кыйналбагандык, бейкапарсыздык, эч нерсеге катышпагандык) – байыркы грек философиясындагы стоиктердин мектеби колдонгон термин; ал нравалык идеалдарды алып жүрүүчү акылмандардын жөнөкөй адамдар ырахат алгандарга да бейкапар болуу, кубанбоо жөндөмдүүлүгүн билдирген. Ошондой эле Апатия кишилер үчүн болуп көрбөгөндөй коркунуч апаат болгондо да тигил же бул инсандын беймаралдыгын туюнткан. Стоицизмдин этикасында Апатияга жеткен акылман өзүн-өзү башкарат, акыл-эске сугарылган нравалык мыйзамды гана жетекчиликке алат деп түшүндүрүшкөн.
22 декабрь
22 декабрь — Григорий жылнаамасы боюнча жылдын 356-чы (толук жылда 357-чи) күнү. Жылдын аягына чейин 9 күн бар.
Майрамдар
Дагы караңыз: Категория:22 декабрдагы майрамдар
Окуялар
Дагы караңыз: Категория:22 декабрдагы окуялар
Төрөлгөндөр
Дагы караңыз: Категория:22 декабрда төрөлгөндөр
Каза болгондор
Дагы караңыз: Категория:22 декабрда каза болгондор
Авас-Ега (дарыя)
Авас-Ега — Орусиядагы дарыя. Түмөн облусу, Омск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Демьянка дарыясынын сол жээгинен 413 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 24 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Иртыш Тобыл дарыясынын куюлушунан Конда дарыясын кошпогондо Ханты-Мансийск (жогорураак) шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Тобылдан Обьке чейинки Иртыш куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртыш.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Казак Советтик Социалисттик Республикасы
Казак Кеңештик Социалисттик Республикасы (Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы) — КСРБнин ичиндеги республика. Азыркы кезде эгемендүүлүк Казакстан.
Киевская (метро бекети, Кольцевая сызыгы)
Киевская — Москва метросунун Кольцевая сызыксындагы станция. 1954-жылы 14-мартда ачылган.
Абдраманов Калдарбек Алишерович
Абдраманов Калдарбек Алишерович (1955ж. туулган, Жалал-Абад облусу, Базар-Коргон району, Акман кыштагы) хирург, медицина илимдеринин доктору (1996), КММИни (1982), ошол эле жерде аспирантураны (1993) жана РМИАнын А. Н. Бакулев атындагы жүрөк-кан тамыр хирургиясы институтунун докторантурасын (1996) бүтүргөн. КММИде ассистент, №1 ШКОда хирург, Кыргыз кардиология ИИИнда дарыгер, РМИАнын жүрөк-кан тамыр хирургиясы институтунда клиникалык ординатор болуп иштеген. 1997-жылдан КРнын Саламаттык сактоо министрлигинин кардиология жана терапия илимий борборунун башкы илимий кызматкери, КММАда профессор Тубаса жүрөк кемтигин хирургиялык жол менен айыктыруу жана жүрөктүн согуу ыргагынын бузулушун дарылоо боюнча адис.
Жети-Өгүз (айыл)
Калкы
Калкы - 3 428 киши (2009)
Биринчи Май (Ысык-Ата району, Нурманбет айыл аймагы)
Биринчи-Май (Биринчи-Май) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Ысык-Ата районундагы айыл. Нурманбет айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1 371 киши.
Уиз Халифа
Кэмерон Жибриль Томаз (англ. Cameron Jibril Thomaz; 1987-жылы 8-сентябрь) - Wiz Khalifa сахналык аты менен таанымал болгон америкалык рэппер, ыр жазуучу жана актер. 2006-жылы Show and Prove алгачкы альбомун жаздырыган, 2007-жылы Warner Bros. Records менен келишимге кол койгон. Анын евродэнс жанрындагы "Say Yeah" (кырг. "Ооба де") сингли шаар радиосунан берилип, 2008-жылы Rhythmic Top 40 жана Hot Rap Tracks чарттарына кирген.
2009-жылдын ноябрында Халифа Warner Bros. менен бирге Deal or No Deal (кырг. Чечкиндүү болбогон келишим) экинчи альбомун жаздырган. 2010-жылдын апрелинде ал акысыз жүктөлгөн Kush and Orange Juice (кырг. Куш менен апельсин ширеси) микстейпин чыгарган, кийинчирээк Atlantic Records менен келишимге кол койгон. Ошондой эле Халифа Atlantic менен бирге жаздырган алгачкы "Black and Yellow" (кырг. "Кара менен сары") сингли менен таанымал, сингл Billboard Hot 100 чартында биринчи орунду алган. Ал эми 2011-жылдын 29-мартта Rolling Papers (кырг. Оролгон кагаздар) алгачкы альбому жарыкка чыгат. Андан кийин 2012-жылдын 4-декабрында, "Work Hard, Play Hard" (кырг. "Тырышып иштеп, тырышып ойно") жана "Remember You" (кырг. "Эсимдесиң") синглдери менен коштолгон O.N.I.F.C. альбому жарыкка чыгат. 2014-жылдын 18-августта Уиз, "We Dem Boyz" (кырг. "Заманбап балдарбыз") сингли менен коштолгон Blacc Hollywood аталышындагы тортүнчү альбомун чыгарат. 2015-жылдын мартында, "Форсаж-7" (англ. Furious 7) тасмага "See You Again" (кырг. "Кайтадан көрүшөбүз") синглин жаздырган, ал 12 апта бою Billboard Hot 100 чартынын биринчи ордун ээлеген.
Яхья (Салауат району, Башкыртстан)
Яхья — Башкыртстандын Салауат районундагы айыл, Ишимбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 355 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Коон үзмөй
Шарты
Оюнчулардын саны 8—15 киши.
Оюн аянтчада, токойлуу жерде, спорттук бөлмөдө.
Оюнга даярдануу
Жетекчи шайланат, калган оюнчулар эки топко бөлүнүп, бири биринин артына туруп, алдындагы оюнчулардын белдеринен кармашат. Катарда биринчи турушкан оюнчулар даракты же устунду кучакташып турушат.
Оюндун баяны
Жетекчинин буйругу боюнча кезеги менен ар бир топтон бирден киши чыгышып, берилген убакытта атаандаш топтун оюнчуларын бирден үзүүгө аракеттенишет. Оюн каалашкан убакытка чейин уланышы мүмкүн. Көп жолу атандаштарын үзүшүп алышкан оюнчулар жеңүүчү болот.
Оюндун эрежеси
Белден башка жерден кармап үзүүгө, бири бирине тоскоолдук кылууга, жардам берүүгө болбойт.
Парк культуры (метро бекети, Кольцевая сызыгы)
Парк культуры (1950-1980 — Парк культуры имени Горького) — Москва метросунун Кольцевая сызыксындагы станция. 1950-жылы 1-январьда ачылган.
Билим берүү жүрүмү
Билим берүү жүрүмү – мугалимдердин түздөнтүз катышуусу менен өтүүчү жана окуучулардын өзалдынча окуусу сындуу сабактар, ошондой эле окуучулар менен бүтүрүүчүлөрдү сынак ж. б. аттестациянын түрлөрү аркылуу тарбиялоо менен окутуунун уюштурулган жүрүмү. Ал билим программалары Б. б. ж. аркылуу жүзөгө ашырылат. == Колдонулган адабияттар ==
Зибберштейн, Фаддей Карлович
Зибберштейн Фаддей Карлович (1789 – Польша өлгөн жылы белгисиз) – орус армиясынын аскердик дарыгери; улуту поляк.
1821-жылы Виленск университетинин «дарыгерлик илим» курсун бүтүрүп, Омск гарнизонунда дарыгер катары аскердик кызмат өтөгөн.
1825-жылы 25-майда жергесине кайтып бараткан бугу уруусунун элчилерин (Акымбек Олжобай уулу, Алгазы Шераалы уулу, Алымбек Жапалак уулу) коштоп чыккан казак-орус кошууну менен кошо Ысык-Көлгө келип, көргөн-билгендерин жазган.
«Омскидеги горнизондук полктун дарыгери Зибберштейндин сапарда жүргөндөгү байкоолору» деген кол жазмасын 1825-жылы октябрда Батыш Сибирь генерал-губернаторуна тапшырган.
Кыргызфильм
Кыргызфильм Т. Океев атындагы — улуттук киностудия.
1939-жылы Фрунзеде кинохрониканын кабарчылык пункту катары уюшулган. 1941-жылы Фрунзе кинохроника студиясы аталып, 1951-жылы хроникалык-документалдык фильмдер киностудиясына, 1956-жылы документалдык жана көркөм фильмдер киностудиясына айланган (бир катар көркөм фильмдер «Мосфильм», «Ленфильм, «Казакфильм» киностудиялары менен биргеликте тартылган). 1957-жылы киностудиянын өнөр жай базасы кеңейтилип, айрым цехтер кайра конструкцияланган. 1961-жылдан азыркы аталышында. 1974-жылдан «Көрөгөч» сатиралык киножурналы чыккан. 1977-жылы «Хроника» чыгармачылык бирикмеси түзүлгөн, анда мультфильмдердин техникалык өндүрүшү негизделген. Студия бир жылда 3 көркөм фильм, 1 телефильм, 16 хроникалык, документ, илимий-популярдык жана окуу фильмдерди чыгарган, 30га жакын фильмди кыргыз тилине которгон (1985). 2002-жылы «Кыргызфильм» студиясына Т. Океевдин ысмы ыйгарылган. 2004-жылы Улуттук статус берилген. 1990—2010-жылдары жеке менчик студиялардын өнүгүшүнө жардам көрсөткөн. Фильмдердин дээрлик бардыгы «Кыргызфильмдин» техникалык базасында, анын катышуусу менен пайда болду. Толук метраждуу, кыска метраждуу, даректүү фильмдер, балдарга арналган «Аралаш» киножурналы тартылган. Ар кайсы жылдарда Т. Ибрагимов, С. Койчуманов, Б. Карагулов жетектеген. 2009-жылдан директордун милдетин Т. Кулмендеев аткарат.
Абдуллаев Сайфулла Нурмухаммедович
Абдуллаев Сайфулла Нурмухаммедович (Нури Ахмад) (1959, Ысык-Көл облусу, Пржевальск шаары) тилчи, филология илимдеринин доктору (1993), профессор (1995). Түркология, орус тили жана этнология боюнча адис, Новосибирск лингвистикалык мектебинин өкүлү. Пржевальск мамлекеттик пединститутту (1980), СССР ИАнын Сибирь бөлүмүнүн тарых, филология жана философия институтунун аспирантурасын (1984) аяктаган. Пржевальск мамлекеттик пединститутунда улук окутуучу, доцент (1985-93), К. Тыныстанов атындагы ЫМУда доцент, кафедра башчысы. Негизги илимий эмгектери түрк тилдеринин синтаксистик түзүлүшүн моделдөө жана уйгур тилинин синтаксистик түзүлүшүн иликтөөгө арналган. Эмгектери: «Структурно-семантические модели простого предложения в современном уйгурском языке» Б., 1992.
Кэрэт-Кикя дарыясы
Кэрэт-Кикя — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Поколька дарыясынын оң жээгинен 38 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Асаба
Асаба(байрак) - мамлекеттин, аскер бөлүктүн ж. б. символу. Ошондой эле «желек», «туу», «байрак» деп да айтылат. Асабанын түпкү теги туу, желекти асуучу жыгач дегенди түшүндүрөт. Бара-бара желектин, туунун жыгачы менен кездемеси (кездемеге чейин куйрук, топ кыл, тери ж. б.) бир түшүнүк катары жалпы жонунан желек дегенди туюнтуп калган.
Асаба "Манас" эпосунда колдун жүрүшүндө, согушка кирүү учурунда көп айтылат: Ак асаба туу менен, Айгайлаган чуу менен, Желеги алтын туу менен Жер жаңырган чуу менен Асманга чаңы созулуп, Азыр келип турганы (Сагымбай Орозбаков, 4. 52)
Жети асаба туу келет, Жер жарылган чуу келет, Баштагыдан беш бетер Жер майышкан кол келет (Саякбай Каралаев, 2. 21), к. Туу
Мамбеталиев, Сулайман
Сулайман Мамбеталиев (1928-жылдын август айы, Эчки-Башы айылы -- 2021-жылдын 21-декабры, Эчки-Башы айылы) – кыргыздын белгилүү журналисти жана публицисти.
Кыскача өмүр таржымакалы
Сулайман Мамбеталиев 1928-жылдын август (баш оона) айында Кыргызстандагы азыркы Нарын облусуна караштуу Нарын районундагы Он-Арча айыл өкмөтүнүн курамындагы Эчки-Башы кыштагында туулган. Улуту кыргыз.
Атасы Мамбеталы Черикчи уулу (1945-жылы өз айылында кайтыш болгон) - тынымсейит уруусунун карбоз уругунан болот. Ал колунан көөрү төгүлгөн уста болгон.
Энеси Жумабүбү Үркүмбай кызы он үч бала төрөгөн, бирок көбү чарчап калган. Карындаштарынан жалгыз гана Какен Мамбеталиева эрезеге жетип, кийинчерээк ал кыргыздын туңгуч этнограф айымы болуп калды.
Сулаймандын бир тууган байкеси Дүйшөмбүнү Сыя деген агасы багып алыптыр. Дүйшөмбү Улуу Атамекендик согушка катышып, 1945-жылы 7-майда (согуш айактаарына эки күн калганда) окко учкан.
Балалык чагы Экинчи дүйнөлүк согуштун катаал мезгилине туш келген.
Эмгек жолун адегенде Нарын РПСинин эсепчиси болуп баштаган.
Кийин Кыргызстан Нарын РК КП эсепчиси (учетчик), Нарын РК ЛКСМ каттоо секторунун башчысы, уюштуруу бөлүмүнүн башчысы, андан кийин Нарын РК ЛКСМдин 2-катчылыгына чейини көтөрүлөт.
1948-жылы “Тянь-Шань правдасы” гезитинин бөлүм башчысы болот.
1949-52-жылдары Советтик армиянын катарында кызмат өтөйт. Аз жерден аскердик окууга өтүп кала жаздап, 25 жыл бою аскер кызматын Кыргызстандан тышкаркы жерде өтөө ыктымалдыгынан улам чочулап, бул оюнан кайтат.
1952-жылы аскерден кайтаары менен Тянь-Шань облустук (азыркы Нарын облустук) радио уктуруусунун башкы редактору кызматына дайындалат.
1954-жылы Кыргыз радио комитетинин “Акыркы кабарлар” редакциясынын жооптуу редактору болуп которулат.
Карачач Асанова
Асанова Карачач Килемчи, шырдакчы, бычмачы-тикмечи. 1931-ж. Өзгөн районундагы Курбу-Таш айылында төрөлгөн. Орто билимдүү. Өзгөндөгү килем токуу өнөрканасында жаңы цех уюштурган. 1990-жылдан Кыргызстан Эл чеберлер союзунун мүчөсү. Карачачтын килемчилик өнөргө багыт алышына чоң энелери Сатыбалдиева Кылыш, Турдукулова Алтынайлар таасир этишкен. Карачач - калпак үлгүлөрүнүн чебери. Калпак тигүү өнөрканасын уюштурган. Анын баш кийимдеринде Өзгөн, Алайкуу аймактарындагы элдик үлгүлөр дал өзүндөй сакталып, аны жаш өзгөчөлүктөрүнө карата кийүүгө шартташтырат. Карачачтын шырдагында «бычак учу» - сары-көктөн алынып, жээк оюму «жарым кыялдан» берилип, кайрадан «бычак учу» карасарыдан түшүп, кызыл милтеси (ыскыты) салттуу көрүнөт. Ортолук оюмдагы үч табакчанын ар биринде «жагалмай канат оюмунун» аягынан «кочкор мүйүз оюму» чыгат. Табакчалардын чети тиш-тиш сымал оюм элементтери аркылуу кыркаланат да, төрт «кочкор мүйүз оюмунун» ичинен төрт «кочкор мүйүз оюму» шарттуу түшөт. Уз кызыл-көк түстү буюмдарынын негизи кылып, шырдак үлгүлөрүнүн арбынын «жарым кыял оюмдарынан» алат. Уз килем токуу өнөрканасында кыргыз, өзбек кыздарына көркөм буюм жасоодо түр түшүрүүнүн ыкмаларын үйрөтөт. «Кашкары көчөт», «андаза көчөт», «тайлак таман көчөт» сыяктуу кооздуктарды үлгү катары чыгарат. Килемчилик боюнча Алимова Аниза, Калбаева Вүсара, Маканбаева Бурулкан, Мамаева Клара, Бакеев Баатыркан, Оморова Зуура, Мырзаканова Уулкан уздун үйрөнчүк мектебинен өсүп чыккан. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1972-ж. СССРдин 60 жыпдыгына карата «Өз алдынча сүрөтчүлөрдүн жана жасалга өнөрүнүн чеберлеринин Бүткүл союздук көргөзмөсү». ВЦСПСтин диплому; 1978 ж. Фрунзе шаарынын 100 жылдыгына карата «Көркөм кол өнөрчүлөрдүн республикалык көргөзмөсү». Түр килеми жана ак калпагы үчүн Кыргыз ССР Жергиликтүү өнөр жай министрлигинин Ардак грамотасы; 1984-ж. Кыргыз ССРинин жана Кыргызстан Компартиясынын 60 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин көркөм буюмдарынын республикалык II кароо-сынагы». Килем буюму үчүн Кыргызстан КП БКнын жана Кыргыз ССР Министрлер Советинин Ардак грамотасы.
Мамбеталиев, Сулайман
Кыскача өмүр таржымакалы
1959-жылы “Советтик Кыргызстан” гезитинин адабий кызматкери, андан соң адабий катчысы болуп дайындалат.
1962-жылы Нарын облустук “Нарын правдасы” гезитинин партиялык бөлүмүнүн башчысы, жооптуу катчысы болуп иштеп, андан соң редактордун биринчи орун басары кызматына чейин көтөрүлөт.
Тянь-Шань райондук (Нарын райондук) “Жеңиш" гезитинде да кыйла жылдар эмгектенген.
Үй-бүлөсү. Соңку өмүр жылдары
С.Мамбеталиев жаш кезде баш кошкон биринчи жубайы - Бейшекан Мамыркан кызы. Ал Ысык-Көл облусунун Тоң районунда байырлаган "жедигер" уруусунан болот. Мамыркандын иниси Жунушбайдын кызы Тенти (Адышева) – кыргыздын 20-кылымдагы чыгаан акын кыздарынан.
Бейшекан 1948-жылы тун уулду (Сагындык) төрөп берди. Жубайлар 1950-жылы Сүйүндүк деген уулдуу болушту.
Жубайлар уулдарынан башка беш кызды (Роза, Гүлмира, Жамийла, Фатима, Калима) аман-эсен чоңойтушту. Башка үч кызы болсо эрте чарчап калды.
Бейшекан Мамыркан кызы 2004-жылы 16-июлда көз жумду.
Соңку ондогон жылдардын ичинде С.Мамбеталиев экинчи жубайы менен Эчки-Башы суусунун Он-Арча өзөнүнө куймасынын оң ыптасында, Он-Арча суусунун боюнда жайгашкан “Эсенаман” дыйкан чарбасында байырлап, чыгармачылык менен алектенип жүрдү.
Ал 2021-жылдын 21-декабрында өзү туулуп-өскөн Эчки-Башы айылында дүйнөдөн кайтты. Жергиликтүү салтка ылайык, аны 95 жашында каза болду, деп жарыялашты. Маркумдун сөөгү Эчки-Башыда буга чейин көзү өткөн биринчи жубайы Бейшекандын, уулу Сүйүндүктүн, небереси Баатырбектин жанына коюлду.
Коомдук ишмердиги
С.Мамбеталиев Нарын шаарынын жергиликтүү (шаардык) Кеңешине депутат болгон.
Ал Кыргызстан Журналисттер Союзунун төртүнчү жана бешинчи курултайларына делегат болуп шайланган.
Достору. Даңазалуу замандаштары
С.Мамбеталиев өз айылдаштары - манасчы Дуңкана Кочуке уулу, коомдук ишмер Күмүш Суран кызы, кыргыздын чыгаан акын кызы, маркум Жумакан Тынымсейитова, диктор Капар Алиев, заманбап кыргыз жазуучусу Кеңеш Жусупов, генерал Бейше Молдогазиев, композитор Сайыргазы Түркмөнов, архитектор Вера Алиева, мугалим Өмүр Абдыкадыров сыяктуу бир катар замандаштары менен сыймыктанып, өмүрү өткүчө алардын салымдарын даңазалап келди.
Карындашы Какен жана кызы Гүлмира
Сулаймандын бир тууган карындашы, тарыхчы жана этнограф Какен Мамбеталиева кыргыз этнография илимине бараандуу салым кошкон илимпоз айым болду.
Какен 1980-жылдардын башында, доктордук диссертациясын жазууну аяктап жаткан чакта, катуу ооруп калды.
1984-жылы, кырк сегиз жашында, илимий жогорку сересине көтөрүлүп, чыгармачыл мектебин ого бетер өркүндөтөөр күлгүн чагында, Какен дүйнөдөн кайтты.
Тил билими
С.Мамбеталиев кыргыз (эне тил), орус (өздөштүрүлгөн тил) тилдерин мыкты билген.
Ал тууралуу ар кыл пикирлер
Сулайман Мамбеталиев кыргыздын далай чыгаан журналисттеринин телчигишине салым кошкон. Анын устаттык эмгегин шакирттери ырааттуу түрдө жогору баалап келишкен.
Анын шакирттеринин арасында акын Шайлообек Дүйшеев, жазуучу Бейшебай Усубалиев, журналисттер Өмүрбек Дөлөев, Кубанычбек Чороев, Жедигер Саалаев, Кабыл Макеш, Кубат Чекиров, ж.б. бар.
Жазуучу Кеңеш Жусуповдун пикири:
“Сулайман Мамбеталиев агабыз бүгүнкү күндө кыргыз журналистикасынын кадыр-барктуу аксакалы, өмүрүнүн көбүн улуттук басма сөздө эмгектенди жана анын деңгээлин өстүрүүгө жумшады”.
Акын Шайлообек Дүйшеевдин "Сулайман тегин ат эмес" деген ыры:
"Малынып бирөө жалганга, Маасысын сатып сандалга. "Манасы" тургай бул күндө, Макала чыкпай калганда Макел дөө сезген далайлар, Маң болду батып арманга.
Калтаартты жашын, карысын, Канжолдо даңкан салышың. Касиет бар да каныңда, Катуулап чыкты дабышың. Калдайган Теңир Тоонун сиз, Калемге кайрап намысын.
Сураксыз жаткан таш эмес, "Сугатсыз" жаткан мас эмес, Сурагы бузук заманда Сумсайып калган аз эмес. Суу башы болсун деп койгон Сулайман тегин ат эмес.
Келип тур, байке эсебиң, Кеменгер жан деп сеземин. Кээ бир чал жүрсө миналбай Кепичи менен эшегин. Келишкен китеп чыгарып Кекирип турган кезегиң.
Сексендин таппай эсебин, Селейип сүйрөп этегин. Сенделип бүгүн далайлар, Серпалбай жатса тезегин. "Селт" этип койбой сен байке, Секирип жүргөн кезегиң…»
(Авт. Шайлообек Дүйшеев).
Сыйлыктары. Наамдары
«В.И.Лениндин туулгандыгына 100 жыл» медалы.
«Улуу Ата мекендик согушка кырк жыл» медалы.
«Каармандык эмгеги үчүн» медалы.
«Эмгек ардагери» медалы.
Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы
Бүткүл союздук Радиокомитетинин Ардак грамотасы
СССР ДОСААФынын Ардак грамотасы
Кыргыз телевидение жана радиосунун отличниги
"Нарын районунун Он-Арча айылынын ардактуу атуулу" наамы
2003-жылы ага «Нарын облусунун ардактуу атуулу» наамы ыйгарылган.
Анын атындагы журналисттик сыйлык
20-кылымдын соңунда Кыргызстан Журналисттер Союзунун Сулайман Мамбеталиев атындагы сыйлыгы уюштурулуп, 1998-жылдан бери бул сыйлык Нарын облусунун көрүнүктүү журналисттерине ыйгарылып келди.
Бул сыйлыктын ээлеринин арасында Өм үрбек Дөлөев, Таалайбек Дүйшөналиев, Дамир Калыков, Сагын Жуматаев, Бурулсун Дыйканбаева, Барктабас Белеков, Темиркан Токтоев, Сайрагүл Касымова, Ракым Асылбаев, Кайып Мамбетов, Талгартбек Мажиев, Курманбек Жумагазиев, Тынчтыкбек Султанов, Жусуп Акиев, Шайлообек Дүйшеев, Султан Жумагулов, Турганбек Шайыков, Шаршеева Качкын, Ибраева Жаркын, Эсенканова Нурзат, Шеримбеков Бөлөкбай, Калыков Бейшенбек, Мүсүралиева Назгүл ж.б. бар.
Билим берүү жүрүмүнүн катышуучулары
Билим берүү жүрүмүнүн катышуучулары – окуучулар (тарбиялануучулар), мугалимдер, билим берүү уюмунун окутуу-жардамдашуу жана башкаруу кызматкерлери, окуучулардын ата-энелери (мыйзамдуу өкүлдөр). == Колдонулган адабияттар ==
Русская Ургинка (Зианчурин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Хай-Нэлла (Нү-Жерси)
Хай-Нэлла (Нү-Жерси) (Hi-Nella) — Нү-Жерси штатынын Кэмден округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 870 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 шаршы шақырым. FIPS коду — 34-32220.
Исхак Раззаков
Исхак Раззакович Раззаков (25-октябрь 1910-жыл, Коросон айылы, Фергана областы, Орусия империясы — 19-март 1979, Москва шаары, КСРБ) — Кыргыз элинин улуу жетекчиси, мамлекеттик жана саясий ишмер. Кыргыз Республикасынын Баатыры. Сталиндин кадры.
1918-жылдан Ленинaбаддагы балдар үйүндө тарбияланган. Ташкендеги педагогикалык техникумун (1931 ж.), Москвадагы пландоо институтун бүтүргөн(1936 ж.). 1945-1950-жж. Кыргыз ССР Министрлер Советинин төрагасы, 1950-1961 жж. Кыргыз ССР Коммунистик партиясынын Борбор комитенин биринчи катчысы болуп иштеген.
1945 – 61-жылдары элибизге албан эмгек өтөп, 35 жашында Министрлер Советинин Председатели, 40 жашында Кыргызстан Компартиясынын Борбордук Комитетинин Биринчи катчысы болот. Ошентип, Октябрь революциясынан кийин 33 жыл өткөн соң гана Москва республикалык партиялык уюмду, демек Кыргызстанды башкаруу милдетин биринчи ирет кыргыз кулунуна ишенип тапшырган… Төрт Ленин, эки Эмгек Кызыл Туу ордендери, Ата Мекендик согуштун биринчи даражадагы, Кызыл Жылдыз ордендери жана көптөгөн медалдар менен сыйланган.
Ошол кездери мен Кыргызстан Компартиясынын Борбордук Комитетинде инструктор болуп иштеп жүрүп, Исхак Раззаковичтин акылман, ишмер, адилет, эң таза, кадрларга, өзгөчө жаштарга камкор экенин жакындан өз көзүм менен көргөн элем. Кызыгы, чоң-чоң жыйындарда чечендик учкул сөздөрү менен элди сөзсүз 2-3 ирет күлдүрүп, отургандардын маанайын көтөрүп коймой артыкчылыгы да бар эле. Чыныгы Жолбашчы, нукура Көсөм эле деп ошол кишини айтуу керек!
Айрыкча, ал элибизди түндүк-түштүккө, урук-урууларга жиктөө, жердешчилик өңдүү эски калдыктарды өтө зыяндуу илдет катары эсептеп, ага каршы күрөшкөнүн баса белгилемекчимин.
1955 – 56-жылдар болуу керек. Идеологиялык иштин абалы боюнча Кыргызстан КП БКнын чоң жыйыны өткөн. Ораторлор сөздөрүн бүткөн соң И.Раззаков корутунду сөз менен чыгып сүйлөйт. Ага берилген бир суроону ачык окуп берет. Анда “Эмне үчүн Илимдер академиясында жана партиялык-советтик кызматтарда жалаң эле Түндүк жактан, Ысык-Көлдөн келип иштеп жатышат?” – делиптир. Аягына кол коюлбаптыр. И.Раззаков күлүмсүрөп: “бул суроого жооп бербесе да болот эле. Себеби, ээси жок, колу да жок. Ошого карабастан жооп бербесек болбойт. Анткени, суроо өтө манилүү. Суроону берген адам Кыргыздын тарыхын билбесе керек. Демек, мен бир аз токтолоюн… Падышалык Россия мурда Кыргызстандын түндүк жагын каратып албады беле? Ошондой эле, Советтик бийлик да түндүк жакта мурда болбоду беле? Биринчи техникумдар, жогорку окуу жайлары да мурда пайда болбоду беле? Ошондуктан, кадрларды даярдоо ушул жактан башталбады беле?..Карагылачы, педтехникумду, медтехникумду бүтүргөн 16 –17 жаштагы балдарын путевка боюнча түштүккө кызматка жөнөтүп жатып, маңдайынан сылап, бетинен өөп, узатып жатып “жакшы иштегиле” деген ата-энелерге биз чоң рахмат айтуубуз керек ! -дегенде, залда отургандардын баары дүркүрөтө кол чабышкан. Ошентип, ал балдар окууну бүтүп, түштүк жакка келип, билимин таратуунун натыйжасында, түштүк жактан билимдүүлөр, академик-профессорлор өсүп чыгышына мен толук ишенем”, – деп өз сөзүн бүтүргөн. (“Эркин Тоо”, 13-сентябрь, 2005).
Кийин пенсияга чыкканда да И.Раззаков кичи мекени Кулунду айлына барганда бир жердеши “Сен бийликте турганда кадрларды жалаң Түндүктөн тандоочу элең”, – деп, кычык сөз айтканда Искак Раззаковичтин “Мен үчүн Кыргызстан – бир жер, бир эл !” – деп, берген жообу элибизде учкул сөзгө айланды. Маркумдун бул сөзү бардыгыбыз, айрыкча жетекчи кадрларыбыз үчүн ураан болуп калышы керек!
Эми сөз Кыргызстан КП БКнын Биринчи секретары И.Раззаковдун жана Министрлер Советинин Председатели К.Дикамбаевдин адилетсиздик менен иштеринен кандайча бошотулганы жөнүндө болсун. КПССтин тарыхый ХХ съездинен (ага И.Раззаков, К.Дикамбаев да катышкан) кийин өлкөдө кырдаал жакшы жагына өзгөрө баштады. Съезд союдук жана автономиялык республикалардын укуктарын кеңейтүүнү, жергиликтүү шарттар менен өзгөчөлүктөрдү эске алуу менен зарыл маселелерди өздөрү чечүү үчүн аларга көбүрөөк мүмкүнчүлүктөрдү берүү керектигин белгиледи. Москва көрбөй-билбей келген жергиликтүү көйгөйлөр эми туура чечилет деген үмүт-тилектер да туулду. Кыскасы, өз алдынчалыгыбыз күчөйт деген ойго келдик. А бирок…
1961-жылдын 8 – 9-майында Кыргызстан Компартиясынын Борбордук Комитетинин VI пленуму болуп, ал “Эл чарбасын башкарууда жана кадрлар менен иштөөдө кетирген чоң каталары жана кемчиликтери үчүн” партиянын Борбордук Комитетинин биринчи секретары И.Р.Раззаковду, “Министрлер Советинин ишине начар жетекчилик кылгандыгы үчүн” Министрлер Советинин Председатели К.Дикамбаевди иштеринен бошотту. Атайын айтылган официалдуу “себеп” ушул эле. Бирок, бул чечим иштен эптеп кетирүүгө, чыныгы көздөгөн максатты жашырып-жабууга курулай шылтоо гана болгон. Эмесе эл, коомчулук билсин үчүн дал ушул жөнүндө ачыгын айталык.
1956-жыл Кыргызстан үчүн ыңгайлуу болду. Ошол жылы пахтадан, кант кызылчасынан жана башка өсүмдүктөрдөн жогорку түшүм алынды, эт, сүт өндүрүү да бир кыйла артты. Айыл чарбасын өнүктүрүүдө жетишкен бул ийгиликтери үчүн Кыргыз ССРи 1957-ж. Ленин ордени менен сыйланды.
1936-жылдан баштап мамлекеттик жана партиялык кызматтарды аркалаган:
Билим берүү тутуму
Билим берүү тутуму – өзара аракеттенишүүчү жана бири-бирин улоочу билим берүү программаларынын жана аркыл деңгээлдеги жана багыттагы мамлекеттик билим берүү стандарттарынын, аларды жүзөгө ашыруучу билим берүү уюмдарынын жана жактардын, ошондой эле билим берүү тармагын, ага кирген мекеме, уюм, ишканалардын башкаруу органдарынын жыйындысы. == Колдонулган адабияттар ==
Веддер
Веддер (санскриптче-билим) – Түндүк Индияда биздин заманга чейин 2–6 миң жылдыктарында түзүлгөн диний мүнөздөгү адабий эстеликтер жана алгачкы общиналык түзүлүш ыдырап, кул элөөчүлүк мамилелер калыптана баштаган мезгилдеги диний китептер. Байыркы Индиянын 4 – «ыйык» («Ригведа», «Яджурведа», «Самоведа», ж-а «Атхарваведа») китептериндеги диний гимндер, дубалар, ырым-жырымдар жана башкалар камтылган. Бул китептерге Инди философиясынын өнүгүш тарыхы, коом менен жаратылыш, жүрүм-турум идеялары кеңири чагылдырылган бай рухий эстелик. .
Кыивська
Кыивська — Харьков метросунун Салтовская сызыгындагы бекет. 1984-жылы 11-августта ачылган.
ZZ Top
ZZ Top (айтылышы: /ˈziːziːtɒp/) - 1969-жылы Хүстондо (Техас) түзүлгөн рок-тобу. Топтун курамы 1970-жылдан бери өзгөргөн жок, алар: Дасти Хилл (бас-гитара, вокал), топтун лидери, ыр жазуучусу жана музыкалык аранжирлөөчү Билли Гиббонс (гитара, вокал), доолбасчы Фрэнк Бирд. Мурунку музыкант, сынчы жана жыйноочу Майкл "Каб" Кода ZZ Top жөнүндө мындай деп жазган: "Музыканын чыныгы негиздөөчүлөрүндөй эле, булардын бир канча эле теңдештери бар", "Гиббонс – чоң рок-аянтчаларда ойной ала турган Американын эң мыкты блюз гитаристтеринин бири...ал эми Хилл менен Бирд толук жана так ритм менен камсыз кылышат".
1971-жылы ZZ Top's First Album ''' (кырг. ZZ Top тобунун алгачкы альбому) аталышындагы биринчи альбому жарыкка чыккан. Топтун чыгармачылыгы блюз жанры менен шыктандырылган рок музыкасы менен башталган, кийин алар синтезатордун жардамы менен нү-вейв, панк-рок жана дэнс-рок музыкалык багыттарды да киргизишкен. Ошондой эле ZZ Top тобу эки маанилүүлүккө жана адепсиз ишараларга толгон күлкүлүү ырлары менен белгилүү.
1983-жылы жарыкка чыгып АКШда 10 миллион альбому сатылган Eliminator топтун эң көп сатылган альбому болуп эсептелет. RIAA боюнча ZZ Top тобу 25 миллиондук альбом сатуулары менен АКШнын "Сатылышы көп болгон 100 музыкант" тизмесине кирген. 2016-жылдын статистикасы боюнча алардын ичине 11 алтын, 7 ак алтын жана 3 мульти-ак алтын альбомдору кирет. 2014-жылга чейин ZZ Top дүйнө жүзү боюнча 50 миллиондон ашык альбом саткан.
2004-жылы ZZ Top Рок-н-роллдун атак-даңк музейине киргизилген.
Ж. Бөкөнбаев атындагы гимназия жатак мектеби
Жоомарт Бөкөнбаев атындагы гимназия жатак мектеби ― Жалал-Абад облусунун Базар-Коргон районунда жайгашкан.
1928-жылы сабатсыздыкты жоюу окуу (ликбез) болуп ачылган. 1929-жылы - үч жылдык мектеп. 1947-жылы - жети жылдык билим берүүчү мектеп. Окутуу орус, кыргыз, өзбек тилдеринде жүргүзүлгөн. 1959-жылы - жатак мектеп. 1992-жылы - эксперименталдык аянт. 1994-жылдан бери гимназия жатак мектеби болуп иштөөдө.
Окуучулар
2011/2012 окуу жылынын башталышында 353 окуучу билим алууда. Алардын 155 окуучу жатып окушат. Райондук олимпиадага 22 окуучу катышып, алардын баары байгелүү орундарга жетишти. Жалпы Республикалык Тестке 34 окуучу катышып, жети окуучу 150 баллдан жогорку балл алышты, сегиз окуучу 140 баллдан жогору балл алышты. 35 бүтүрүүчүдөн 34ү ЖОЖдын бюджет жана контракт бөлүмдөрүнүң студент болуп калышты.
Шумкар сымалдуулар
Шумкар сымалдуулар (лат. Falconidae). Күндүзгү алгыр куштардын бир тукуму.
Булардын 60 түрү, 12 уруусу бар. Алардын арасына эң майда алгыр куштар дагы киришет:
Кыргыз мүнүшкөрчүлүгүндө
Б. Солтоноев "Кызыл кыргыз тарыхында" шумкарлардын төмөнкү 6 түрүн айрып берген.
1. Байпактуу шумкар.
2. Күйкө шумкар.
3. Канды бүркөр.
4. Кара шумкар.
5. Ак шумкар.
6. Күйкө шумкар.
Күйкө шумкар колго чанда түшөт. Булардын башы сыргак кобулду мурундан саналат. Сөөк сыргак дегени кобулду сыртынан салат. Атактуу кыраан куу кумпай ылачындан чыгат. Балким күйкө шумкардан кыраандыгы артык болсо болор. Тим болбосо тең болот. Ителги менен ылачындын ортосунан баарын туулат.
Асанбаев Мамбет
Асанбаев Мамбет (1939, Сокулук району, Жал айылы) — кыргыз драма театрынын артисти. Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти (1987). Эмгек жолун 1963-ж. Ташкендеги А.Н.Островский атындагы театрдык институтту бүтүргөндөн кийин Кыргыз драма театрында иштөө менен баштаган. Ал көптөгөн драмалардан оң жана терс каармандардын ролдорун ойногон жана бир нече кинофильмге тартылган. Ж. Садыковдун үчилтик драмасында Нескаранын («Айкөл Манас», 1990), Кыргылчалдын («Манастын уулу Семетей»; 1982), Чалдын («Сейтек»; 1987) образын түзгөн.
Советтик режиссёр  А. С. Бергункердин «Жоро» аттуу кинотасмасында Жоронун ролун аткарган.
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Парк культуры (метро бекети)
Парк культуры — ар түрдүү шаарларда метро участкаларынын аты.
Нурманбет
Нурманбет (Нурманбет) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Ысык-Ата районундагы айыл. Нурманбет айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1 972 киши.
Азиз Суракматов
Азиз Суракматов (22-ноябрь, 1971, Фрунзе, Кыргыз ССР) — Кыргызстандык саясий жана мамлекеттик ишмери. Бишкек шаарынын мэри (2018-2020).
Өмүр баяны
Азиз Суракматов 1971-жылы 22-ноябрда Бишкек шаарында туулган. Ал 1994-жылы Кыргыз архитектуралык курулуш институтун инженер-куруучу адистиги боюнча бүтүргөн. 1996-жылы Кыргыз улуттук университетинен юрист адистиги боюнча билим алган. 1994-1995-жылдары - “Шоола” ишканасынын өндүрүш мастери; 1995-1996-жылдары - “Кыргызпотребсоюз” Бишкек ПМКсында өндүрүш мастери; 1996-1999-жылдары - Бишкек башкы архитектурасында инженер; 1999-2000-жылдары - “Консалтингдик-эксперттик фирма” ЖЧКсынын директору; 2000-2002-жылдары - Бишкек шаарынын мэриясында башкы адис; 2002-2008-жылдары - Бишкек башкы архитектурасында башкы архитектордун орун басары; 2008-жылдын ичинде - Бишкек шаары боюнча Мамлекеттик архитектуралык-курулуш көзөмөл башкармалыгынын башчысы; 2008-2010-жылдары - Бишкек шаардык кеңешинин төрагасы; 2010-жылы - “Ата Журт” саясий партиясынын тизмеси менен Жогорку Кеңешке депутат болуп шайланган. Учурда КСДПнын тизмесинде 54-орунда турат. 2018-жылы 8-августта Бишкек шаардык кеңеши тарабынан Бишкек шаарынын мэри болуп шайланган.
Жеңиш (Жети-Өгүз району)
Жеңиш (Жеңиш) — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Жети-Өгүз районундагы айыл. Жаргылчак айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 2 762 киши.
Жабдуулар ресурстарын бөлүштүрүү
Жабдуулар ресурстарын бөлүштүрүү (Shared resourses-Совместно используемые ресурсы). Анча көп пайдаланылбаган бир колдонуучу үчүн, баасы акталбаган өтө кымбат баалуу түзүлүштөрдү тармактын ар компьютерине колдонууга мүмкүндүк берүү. Мисалы, тармактын ар компьютери лазердик принтерди пайдаланууга муктаж. Тармакка туташтырылган лазердик принтерге тармактагы ар бир жеке компьютер колдонуучу керек болгон учурда тармак боюнча ага кайрыла алат.