Катаган
ЖАНКУШЧУДАН ТАРАГАН -ЧАЛИКЕ УРУУСУНУН САНЖЫРАСЫ
Алсак: Шаранод деген сөз, Шара Ноорду  жердеген б.а. Сары Көлдү жердеген кара кушчунун  бир  уруусу  болуп чечмеленет. Илгээри, ал аймакта Көк көл, Сары көл, Кара көл, Күрөң көл, Саба Көл, Балаң Кир, Көкөноор ж.б. көлдөр боло турган. Түштүк Кытайда болгон  Топон суудан качып, түндүк тарапка тербиген  кушчулар, Ордоско жете токтошкон экен. Андан ары Чыңшаанын жазы талаасы, ак- кум топурактуу суусуз талаа. Манастын тушунда ушул талаада чоң казатка барган аскерлер менен  Макел Малгундун колу беттешкен талаа. Сол тарабы Бакбурчун. Сары дайрадан өткөндө кездешкен чөл талаа Манас эпосундагы Ороккырдын эли жашаган чөлкөм. Талаада эки агын суу түз эле түндүктү карай агып, болжолу 250 чакырым барганда, эки көл жаратат. Өгүз кандын батыш акылман ханы тарабына кушчулар чабылганда, бул эки көлдө олтурган элге согуш оту жетпеген, андай каргашанын болгонун убагында угушпаган, эл батышка качпай калып калган экен. Ал учурда, элдин ал чөлкөмгө көчүп келгенине болжолу 18 кылымдай болгон экен. Андан соң - чапкындан кийин калып калган эл - калмак атка көчкөн. Теги Кара Кушчу. Алардын борбор шаары Худжуюй хянь деп аталган. Кушчуну – худжу деп, “юй” дегени “үй” деген маанини берген. Хянь дегени баягы эле Жан деген сөздү билдирип турган. Убагында кушчулардын ордосу турган аймак Ордос аталган экен. Ооп келген эл, кара кушчу атын алып жүргөн. Кара дегени көп, чоң кушчу деген маанини билдирип турган. Ошондон уланган сөз биздин күнгө чейин жетти. “Элдин зору кушчу” деген уламыш кеп ошондон калган. Каракушчудагы Шаранорду турактаган журт Шарануддар болгон. Айрым изилдөөчүлөр Шаранотту Чаарноот деп жаңылып келишет. Түбү Сары Көлдүктөр  деген түшүнүктү жаратат. Тегерете учу кыйырына көз жетпеген чөл болуп, ичүүчү суусу сары түскө келген, суу агып чыкпаган  бул көлдөр негизинен ичүүгө жараксыз болгон. Ал суудун балыгы да айрым оорулар менен ооруганы талашсыз. Өгүз канга караштуу хунндардын батыш акылман каны тарабынан күтүүсүздөн чабылган байыркы кушчулар, түп көтөрүлө туш келди жакка сүрүлүп кеткен болчу. Жапан жерине кеткени хата, юзи, наги, ж.б. аттарга конуп кетишти. Батышка оогону Тажик жерине, сыр чөлкөмүнө, Алатоого, Түркмөн жерлерине келишти да, Кыйбаны борбор кылып турушту. Бул жакка көчүп келген кушчулар Катта хан атына көчүп кетишти. Или дайрасынын чөлкөмүнө барган кушчулар өз атын сактап калышты. Ошондон уланган эл Енисейлик кыргыз атына көчкөн учуру тарых бетинде сакталып калган. Ал эми башында чабылгандан калган кушчулар, ошол жерлердеги көлдөрдүн аты менен аталып калышкан. Ошол көптөгөн көлдөрдү жердеген уруулардын баарына Сары көлдүктөр  башчылык кылган. Ошол себептүү баардык уруулар биригип Сары көлдүктөр атанып кетишкен б.а. Шарануддар деген тайпа пайда болуп, ал уруудан чыккандар хандык кылып турушкан. Манастын доорунда ал тектен Ороккыр деген хан чыккан. Эл Ала Тоого көчкөндө, ал жакта калып калган эл, Сарыногой  тукумдары менен аралашып, кийин Ойрот  уруулар бирикмесинин курамына өтүшкөн. Бирок, Шараноотторду Калмактар менен бир катарга коюга болбойт деп санжырада жазылган. Шаранооттордун теги Каракушчу болот, себеби  Жансуудан түндүккө оогон,  Ганьсу, Ордос, Алашань, Каспаңдын Кара Тоосу ж.б. чөлкөмдөрдө жашаган элдер, Кара Кушчу б.а. Чоң, Көп Кушчу деп аталган болчу. Шаранор ошол чөлкөмдө болгон.