cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Акназарова Роза Корчубековна
Жеке жашоосу
Атасы – Акназаров Корчубек Акназарович. Социалисттик Эмгектин Баатыры. Эжеси - Акназарова Калима Корчубековна, Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун төрайымынын экс-орун басары. Эжеси - Акназарова Айнаш Корчубековна. Сиңдиси - Акназарова Жылдыз Корчубековна. Сиңдиси - Акназарова Кундуз Корчубековна. Агасы - Акназаров Алмаз Корчубекович.
Роза Акназарова бош убактысында тил үйрөнүп, теннис ойноп, спорттун ай-кидо түрү менен машыгып, сууда сүзүп, велосипед тээп, эртең менен чуркайт.
Диорит
Диорит  (diorite, διορίζω – чектейм, айрып ажыратам) – плагиоклаз (олигоклаз же андезин), роговой обманка, авгит, биотиттен түзүлгөн магма тоо теги. Диоритте 6–10%ке чейин кварц минералдары кездешсе, анда ал кварцтуу диорит деп аталат. Курамындагы SiO2 55–65%ти түзөт. Күңүрт түстөгү минералдар 30%ке жакын. Өңү боз, жашыл боз. Адатта гранит, гранодиорит жаткан жерде кезигип, алар менен тыгыз байланышта болот. Ошондой эле өз алдынча шток, тарам, лаколит жана башка интрузия массивдерин пайда кылат. Диорит көбүнчө курулуш материалы катары, кээ бир түрү кооз болуп, жакшы жылмалангандыктан, имараттарды кооздоодо, кумура жана башка буюмдарды, кээде скульптура жасоодо колдонулат.
Крылатское (метро бекети)
Крылатское — Москва метросунун Арбатско-Покровская сызыксындагы станция. 1989-жылы 31-декабрьда ачылган.
Сюйчжоу метросу
Сюйчжоу метросу – Сюйчжоу шаарынын метросу. Метросу 28-сентябрь 2019-жылы ачылат.
Ажыдаар (топ жылдыз)
Ажыдаар (Draco) – уюлга жакынкы топ жылдыз. Тубан аттуу жылдызы Мицар менен Кичи жетигендин чөмүчүнүн эки жарык жылдызынын ортосунда жайгашкан. Ал болжолу 2,5 миң жыл мурда уюлдук жылдыз болгон, кайрадан 20 миң жылдан кийин уюлдук жылдыз болот.
Аталышы мифологиядан алынган: Геспериддин алма багындагы алтын алманы кайтарган Ладон деген ажыдаарды жана аны өлтүргөн Гераклды символдоштуруп турат.
Колдонулган адабият
"Астрономия: Энциклопедиялык окуу куралы." Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек - 2004
Дуэйн Жонсон
Дуэйн Дуглас Жонсон (англ. Dwayne Douglas Johnson; 1972-жылы 2-май) – The Rock (кырг. сөзмө-сөз, Зоо) жасама аты менен таанымал болгон америкалык актер, продюсер жана күрөшчү-профессионал. Жонсон Америка жана Канаданын жараны.
Калифорнияда туулган жана Жаңы Зеландияда менен АКШнын Гавайи жана Пенсильвания штаттарында чоңоюп өскөн Жонсон колледж фотболчусу катары Майами университетинин атына ойноп чыгып 1991-жылы Miami Hurricanes футбол командасы курамында улуттук чемпионатты уткан. Кийинчирээк Жонсон Канада футбол лигасы учурунда "Калгари Стампидерс" командасы курамында чыккан, 1995-жылдын сезонунда эки ай ойногон жок. Мындай шарттардын натыйжасында Жонсон таятасы Питер Майвия жана атасы Рокки Жонсондой (канадалык жарандыкка ээ кылган) күрөшчү-профессионал болууну чечкен.
Жонсондун "Роктун айтканы боюнча..." (англ. The Rock Says…) өмүр баяны Жо Лайден менен бирге жазылып 2000-жылы жарыкка чыккан. Китеп The New York Times гезитинин "Эң көп сатылган китептер" тизмесинде 20 апта бою биринчи болгон жана катуу мукаба китебинин гана 720000 копиясы сатылган. "Чаяндар падышасы" (англ. The Scorpion King, 2002) тасмада Жонсон өзүнүн алгачкы башкы ролун аткарган. Бул роль үчүн актерго 5,5 миллион доллар төлөнүп, биринчи жолу башкы роль аткарган актерго төлөнгөн рекордтук акы төлөөсү болгон. Бул ролдон кийин бир канча тасмаларда тартылган актер тасма франшизаларды жандандыруу жөндөмдүлүүгү менен таанымал болгон. Актердун эң мыкты ролу "Тез жана каардуулар" (англ. The Fast and the Furious) франшизадагы Лүк Хоббстун ролун аткарышы болуп эсептелет; франшизанын акыркы тасмасы "Каардуунун тагдыры" (англ. The Fate of the Furious) тасмасы 2017-жылы жарыкка чыккан жана дүйнө жүзү боюнча 1,1 миллиард доллардык кассалык чогултууларды жыйнап 2017-жылдын эң кирешелүү экинчи тасмасы жана баардык замандын эң кирешелүү жыйырманчы тасмасы болгон. Жонсон "Каарман" (англ. The Hero) мелдеш телесериалдын алпаруучусу жана продюсери болгон, ошондон бери ал Seven Bucks Productions компаниясы аркылуу телесериал жана тасмалардын чыгаруусун уланткан, ошондой эле Жонсон өзү алардын ар бирөөсүндө тартылган. Forbes журналы Жонсонду "2013-жылдын 100 эң күчтүү жылдыздары" тизмесинде 25-орунга жайгаштырган. 2016-жылы актер дүйнө боюнча иш акысын көп алган актер болгон. Ошондой эле 2016-жылы Time журналы Жонсонду "Дүйнөдөгү эң таасирдүү 100 инсан" тизмесине кошкон. 2015-жылы Muscle & Fitness Жонсонду өздөрүнүн "Кылымдын адамы" деп аташкан.
Наринэ Акрамова
Акрамова Наринэ Шавкатовна - (1942-ж. туулган, Фрунзе), опера ырчысы (меццо-сопрано), КРнын эл артисти (1993). М. Күрөңкөев атындагы Кыргыз мамлекеттик музыка-хореографиялык окуу жайын бүтүргөн (1962), Өзбекстандын Ташкен мамлекеттик консерваториясында окуган. Кыргыз мамлекеттик опера жана балет театрынын солисти. 35 жылдын ичинде Дж. Бизенин «Карменинен» Кармендин, «Дон Карлостон» Эболинин, П. Чайковскийдин «Евгений Онегининен» Ольганын, «Карганын маткесинен» Полина менен Графинянын, «Черевичкиден» Солоханын, А. Бородиндин «Князь Игорунан» Кончакованын, В. Власов, А. Малдыбаев, В. Ференин «Айчүрөгүнөн» Чачыкейдин, М. Раухвергердин «Көкүлүнөн» Бурманын, А. Петровдун «Пётр Інен» Екатеринанын ж. б. партияларды аткарган. КМШ өлкөлөрүнүн борбор шаарларында, Тунисте, Польшада, Венгрияда гастролдо болгон.
Суйга (Чоң Мудринская куймасы)
Суйга — Орусиядагы дарыя. Томск облусу, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Мудринская дарыясынын оң жээгинен 13 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 43 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Зырянское ([[Томск облусу)|Зырянское]] айылындагы суу өлчөгөн посттун куйган жерине чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Портсмаус (Огайо)
Портсмаус (Огайо) (Portsmouth) — Огайо штатынын Scioto округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 20 226 киши. Болжолдуу аянты - 28.6 км². FIPS коду — 39-64304.
Кулун (топоним)
Кулун — топоним. Фергана тоо тизмегинин түштүк-чыгыш капталындагы көл: Кулун көлү. Тар суусунун оң куймасы. К. суусунун башында жайгашкан. Элдик уламыш боюнча калмактар кыргыздарды чаап, туш-тарапка айдап жиберген байыркы мезгилде Жакып кан Алтайга сүрүлүп кетет. Кыргыздардын ичинен 10 түтүн бөлүнүп киши жетпес тоонун арасында калат. Бул он түтүн элди Акас деген мерген кийик атып, тузак салып, багып турат. Анын жалгыз Кулабээси 3 жылы катары менен кайыптан кулун тууйт. Алар кийин тулпар чыгып, бирин Манас (Аккуланы), экинчисин Жолой (Ачбууданды), үчүнчүсүн Көкөтөй (Мааникерди) сатып алат. Кулабээнин кулундарын сатып, оокаттанып калган Акас мергендин эли тоо арасындагы көлгө жакын көчүп келип конушат. Акас мергендин Кулабээси төртүнчү жылы жазга маал көгүш кулун тууйт. Айгыр карабаса деле Кулабээнин кулун тууганына таң калган Акас мерген жолдоштору менен ууга чыгат. Кулабээсин көлдүн боюна аркандап, жолдошторун жөнөтүп жиберип, өзү жээктен алыс, көмүскө жерде жашынып карап турса көл көпкөк болуп, анын бээ аркандалган чети чайкалып, көлдүн түсүнөн айыргыс көпкөк аргымак айгыр сүзүп чыгып бээге келет. Аны жыттагылап жатып, Акас мерген жакты карап калат. Адамдын жытын сезгенсип, башын жерге салып, бээни айланып, башын көтөрүп мерген жакты дагы бир карап, башын чулгуп алып, көк кулунду жалынан тиштеп, көлдү карай сүйрөп кирип кетет. Мерген көлдү караса, анын ичи дүңгүрөп, көп жылкы жүргөнсүйт. Кулабээ көлдү көздөй жүткүнүп, ордунда тыбырчылап кан сийип жиберет. Кулундун жайын мергенден уккан эл Кулабээнин мал болбосун сезип союп алышат. Көлдү кайып алган деп, ак сары башыл кой, ай туяктуу бээ союп, алла тааладан кечирим сурашып, көлгө «Кулун» деп ат беришет. Ошондон кийин Акас мерген ооруп өлөт. Эл К. көлүнүн жанындагы жайлоо мындан кийин Акас жайлоо болсун деп бүтүм чыгарышат, к. Акас мерген.
Байламта
Байламталар - сүйлөмдөрдү же сүйлөм тизмесиндеги сөздөрдү өз ара тутумдаштыруучу кызматчы сөз. Байламталар түзүлүшү жагынан жөнөкөй (а, ары, бирок ж. б. ) жана татаал (ал эми, анткени менен ж. б.); мааниси, аткарган милдети боюнча, багындырбас: байланыштыргыч (ары, жана ж. б.), каршылагыч (а, бирок ж. б.), божомолдогуч (же, же болбосо ж. б.) жана багындырма: себеп (анткени, себеби ж. б.), шарттуу (эгер, эгерде), салыштырма (кандай, ошондой, канча, ошончо ж. б.) болуп бөлүнөт.
Унтершлайсхайм
Унтершлайсхайм ― Германиянын Бавария Жериндеги шаар. Мюнхен районуна карайт. Жогорку Бавария административдик округуна тиешелүү. Калкы – 28329 (2013-ж.). Аянты – 14.93 км2.
Имплементация (эларалык укукту)
Имплементация (эларалык укукту) (англ. implementation  ) – эларалык укук ченемдерин улуттук мыйзамдарга жана мыйзамга негизделген актыларга трансформациялоо жолу менен эларалык милдеттенмелерди ички мамлекеттик деңгээлде иш жүзүнө ашыруу. Бир катар мамлекеттерде ратификацияланган эларалык келишимдер дароо эле улуттук мыйзамдардын ажырагыс бөлүгү болуп калат. Алсак, КР Конституциясына ылайык мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген, КР катышуучусу болуп саналган эларалык келишимдер жана макулдашуулар, ошондой эле эларалык укуктун жалпы таанылган принциптери жана ченемдери КР мыйзамдарынын курамдык бөлүгү болуп саналат.
Тамм, Риин
Риин Тамм (Riin Tamm; 1981-ж. т.) — эстон биологу жана журналисти.
Рус Юрмаш (Уфим району, Башкыртстан)
Рус Юрмаш — Башкыртстандын Уфим районундагы айыл, Русско-Юрмаш айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 1190 киши. Почта индекси — 450521, ОКАТО коду — 80252855000.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Акрециялык призма
Акрециялык призма - ургалдуу дислокацияга (өзгөрүүгө) дуушарланган татаал түзүлүштөгү структура. Ар кандай тоо-тектерден (офиолиттер, чөкмө жана метаморфизмделген тектер) түзүлгөн кабырчык линза сымал формадагы тектоникалык майда блоктордон турат. Сырткы догону пайда кылуу менен Беньоф зонасында калыптанат.
Ала-Арча, улуттук табият парк
Аларча улуттук табият паркы - мамлекеттик тарабынан коргоого алынган аймак, улуттук парк. Кыргыз Ала-Тоосунун эң бийик борбордук бөлүгүнөн башталып, түн. тарапты карай созулуп жаткан. Ала-Арча капчыгайын ээлейт. Бишкек шаарынан 35 км түштүк тарапта. Аянты 19,4 миң га. Деңиз деңгээли 1600–4200 м бийиктикте; орточо бийиктиги 3300 м.
Резорцин
Резорцин, м-диоксибензол, мүнөздүү жыттуу, түссүз кристалл, мол. масс. 110,1; эрүү 1110,8°С; кайноо 1280°С; суу, спирт, эфирде эрийт. Р. күчтүү калыбына келтиргич. Р. карбон кислоталары менен цинк хлориди катышуусунда ацилдешүү реакциясына оңой кирет. Бул реакция өндүрүштө антисептик 4-гексилрезорцин алууда колдонулат. Суюлтулган НNО3 менен реакцияланып стифин кислотасын пайда кылат. Р. сапаттык аныктоодо темир хлориди менен кочкул көк, шарап кислотасы менен кызгылт көк түстөрдү пайда кылат, ал эми санын аныктоодо фурфурол менен жүргөн реакциясында пайда болгон затты массалык метод менен аныкташат. өндүрүштө Р. м-бензосульфок-тасын щелочь менен балкып эритүүдөн алынат. Р. аналитикалык хим-да цинк, коргошун жана башка элементтерди, кант, фурфурол, лигнинди калориметриялык ыкмада аныктоодо, өндүрүштө полимерлер, азобоёктор, жарылгыч жана дары-дармек заттар, эриткичтерди алууда колдонулат.
Ала-Арча, улуттук табият парк
Ири мөңгүлөрү: Голубин (Жиндисуу), Аксай, Текетөр, Топкарагай, Туюк, Адыгине жана башкалар. Алардан шар аккан, шаркыратмалуусуулар башталат. Жай мезгилинде Аларча суусунун орто чыгымы (4,17 м3/сек) 5–10 эсеге артат. Ландшафттына бийиктик алкактуулук закон ченеми мүнөздүү: тоо этегинде (адырларда) талаа, андан жогору токой-талаа-шалбаа, субальп, альп жана гляциалдык-нивалдык алкактары. Өсүмдүктөрү да башка капчыгайлардан өзгөчөлөнөт. Аларчадагы тяньшань карагайы коңшулаш капчыгайларда кездешпейт, ошондуктан ал коргоого алынган. Андан сырткары арча (сары арча, түркстан арчасы, жапалак арча), кайың, четин ж. б. да өсөт. Айбанаттары: тоо эчки, илбирс, түлкү, карышкыр, элик ж. б.; канаттуулары: кекилик, чил, улар, көгүчкөн, бактек ж. б. Коргоого алынгандан кийин мурда жоголуп бараткан сүт эмүүчүлөр кайра коё берилди. Токойду калыбына келтирүү максатында карагай, арча жана башкачалардын көчөттөрү отургузулууда.
Раманкулов Бердалы
Раманкулов Бердалы (1952-ж. т.,Сокулук району) - балет бийчиси. Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1992). 1969-ж. Кыргыз мамлекеттик М. Күрөңкеев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайын бүтүргөн.
1969-жылдан тартып, Кыргыз улуттук академиялык А. Малдыбаев атындагы oпеpa жана балет театрында балет бийчиси. А. Хачатуряндын «Спартагынан»Крастын, К. Молдобасанов менен Г. Окуневдин «Куйручугунан» Сары-байдын, В. Власовдун «Аселинен»Байтемирдин, П. Чайковскийдин «Аккуу көлүнөн» Ротборттун, А. Адандын «Жизелинен» Ганстын, М. Раух-вергердин «Чолпонунан» жиндин, С.Полуэктовдун «Бастилиясынан» Симурдендин ж. б. образдарды көрүүчүлөргө жеткилең ачып берүүгө жетишкен. Бельгияда, Францияда, Германияда, Финляндияда, Кытайда гастролдо болгон.
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Импорт
Импорт (лат . importare – ташып келүү) – мамлекеттин бажы аймагына чет өлкөдөн кайра ташып чыгуу милдеттенмесисиз товар, жумуш, кызмат көрсөтүү, акыл эмгегинин жыйынтыктарын, анын ичинде аларга өзгөчө укукту ташып келүү. Четтен ташып келүү фактысы товар бажы аймагынын чегарасынан өткөн, кызмат көрсөтүү жана акыл эмгегинин жыйынтыктарына карата укук алынган учурдан катталат. КР бажы мыйзамдарында И-тун бажы режимин белгилөө үчүн «Эркин жүгүртүү үчүн чыгаруу» деген аталгы пайдаланылат.
Президенттик башкаруу
Президенттик башкаруу
Эреже катары, президенттик башкаруу мамлекеттин кайсы бир районунун чегинде же мамлекеттин бүткүл аймагы боюнча саясий абалды турукташтыруу үчүн киргизилет. Кээде турукташтыруу шылтоосу менен президенттик башкаруу бир саясий топтордун позициясын бекемдөө, ал эми экинчилерин алсыратуу үчүн да пайдаланат. Саясий күчтөрдүн ачык каршылашуусун токтотуу үчүн, жаратылыштын, согуштун, эпидемиянын кырсыктарынын оор кесепеттерин тез арада жоюу үчүн, ж. б. учурларда президенттик башкаруу киргизилиши мүмкүн.
Колдонулган адабияттар
"Саясат таануу: энциклопедиялык окуу куралы". Башкы редактор: Ү.Асанов, жооптуу редактор: А.Акунов. Бишкек - 2004. ISBN 9967-14-011-9
[[Category:Башкаруу формqwmnlkn re k r \ wer jir k  jr m  rmkldf rtgemkltjit nmjh  ы]]
Янбатыровка (Карайыдель району, Башкыртстан)
Янбатыровка — Башкыртстандын Карайыдель районундагы айыл, Подлуб айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 30 киши. Почта индекси — 452387, ОКАТО коду — 80234864009.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Эмма Стоун
Эмили Жин "Эмма" Стоун (англ. Emily Jean "Emma" Stone; 1988-жылы 6-ноябрь) – америкалык актриса. 2015-жыл боюнча иш акыны эң көп ала турган актриса бир канча сыйлыктарга ээ болгон, алардын ичинде: "Оскар", BAFTA, "Алтын глобус " сыйлыктары жана үч АКШнын киноактерлор гильдиясынын сыйлыгы. Актриса Forbes Celebrity 100 тизмесине 2013-жылы кирген, ал эми Time 100 тизмесине 2017-жылы. ММКда актриса "өз муунунун эң таланттуу актрисасы" катары сүрөттөлөт.
2010-жылы жарыкка чыккан "Мыкты окуучунун алаңзарлыгы" (англ. Easy A) өспүрүмдөрдүн күлкүлүү окуялуу тасмасында аткарган ролу үчүн актриса BAFTA Rising Star Award сыйлыгына жана "Алтын глобус " сыйлыктын "Эң мыкты актриса" номинациясына татыган. Мындан кийин актриса финансылык жактан ийгиликтүү болгон "Обу жок акылсыз сүйүү" (англ. Crazy, Stupid, Love, 2011) романтикалык күлкүлүү окуялуу тасмада Райан Гослинг менен бирге экинчи пландагы ролдо тартылган, андан кийин "Жардам" (англ. The Help, 2011) тасмада Виола Дэвис менен бирге тартылган. Актриса 2012-жылы "Укмуштуу жөргөмүш адам" (англ. The Amazing Spider-Man) жана анын уландысында (2014) Гвен Стейсинин ролун аткарып кеңири белгилүүлүккө жеткен. Стоун "Куш адам" (англ. Birdman, 2014) тасмада баңгизатка көз каранды болгон каармандын ролун аткарганы үчүн "Оскар" сыйлыктын "Эң мыкты экинчи пландагы актриса" номинациясынын талапкери болгон. Актриса "Кабаре" (англ. Cabaret, 2014-2015) мюзиклинде биринчи Бродвей ролун аткарган. Актриса эң ийгиликтүү деп табылган "Ла-Ла Ленд" (англ. La La Land, 2016) тасмада аткарган ролу үчүн "Оскар", BAFTA жана "Алтын глобус " сыйлыктардын "Эң мыкты актриса" номинацияларынын жеңүүчүсү болгон.
Елен-Шор
Елен-Шор — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Нерусовей-Ты көлү - Нерусовей-Яха дарыясы орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Кулду
Кулду — Кыргызстандын Баткен облусунун Кадамжай районундагы айыл. Орозбеков айыл аймагына кирет.
Саясий бийлик
Саясий бийлик - коомдун, социалдык топтордун кызыкчылыгын чагылдырган саясий чечимдерди кабыл алуу, аны ишке ашыруу процессинде, саясий мамилелерге катышкан субъектилердин таасир көрсөткөн мүмкүнчүлүгү жана жөндөмү. Бийлик - бул саясаттын негизи. Учурунда англ. философ, коомдук ишмер Б.Рассел саясий бийликке саясат таануунун борбордук категориясы деп аныктама берип, физика үчүн энергия түшүнүгү канчалык фундаменталдык түшүнүк болсо, каадай гана социалдык илим болбосун саясий бийлик да анын фундаменталдык түшүнүгү деп белгилеген. Саясий бийлик коомдо башкарууну ишке ашырган адамдардын биргелешкен иш-аракетин координациялоого арналган атайын институттардын пайда болушу менен удаа пайда болгон. Мамлекеттик бийлик уюм катары бийликтин субъектиси болгон калктан өзгөчөлөнүп, коомду башкарат жана андагы байлыкты бөлүштүрөт. Ал башкаруучу уюмдун субъектилери - мамлекеттик органдар (өкмөт, парламенг, сот, күч структуралары, бийликтин региондук жана жергиликтүү органдары) жана ыйгарым укукка (полномочиеге) эз болгон мамлекеттик кызматкерлер болуп саналат. 20-кылымдын 2-жарымынан тартып мамлекеттердин үстүнөн караган эл аралык (БУУ, Европарламент, Европа союзунун комиссиясы, Европалык соту. б.) саясий бийликтер пайда болду; к. саясат, Саясий институттар, Саясий уюм.
Николаева Елена Сергеевна
Елена Сергеевна Николаева (25.12.1985 ж. т.) — орустун журналисти жана актрисасы.
Кыскача өмүр таржымакалы
1985-жылы 25 декабрда Ташкенде төрөлгөн. А дегенде Ташкен орто мектебинде окуган, анан Москвага кеткен жана ошол эле шаарда орто мектепти аяктаган. 2009-жылы И. М. Губкин атындагы Мамлекеттик мунай жана газ университетин бакалавр даражасы менен бүтүргөн. 2011–2012 жылдары Патрис Лумумба атындагы Элдердин достугу университетинде таалим алган. 2010-жылдын август айынан 2010-жылдын декабрь айына чейин «РБК дейли» газетасынын өз баяндамачысы. 2011-жылдан 2013-жылга чейин «Эксперт ТВ» каналында кабарчы болуп иштеген. Учурда «РБК ТВ» каналынын алып баруучусу болуп иштейт. 2004-жылдан кийин Елена Николаева бир нече киноролго тартылды.
Сыйлыктары
2011-жылы «Леди Журналист» сынагынын жеңүүчүсү болгон.
Импорттоочу
Импорттоочу – чет өлкөдөн товар ташып кирүүчү же кызмат көрсөтүүдөн пайдалануучу уюм. И. аталгысы ошондой эле импорт иретинде четтен товарлар ташылып кирген мамлекетке карата колдонулушу мүмкүн.
Кулунсур
Кулунсур — Акжолтойдун тулпары. Жер кезип жүргөн Акжолтойго жолугуп, Олуя чал Сейтекке Кулансурду, Акжолтойго К-ду атайы арнап алып келип берет. К. тулпарга ээ болгон Акжолтой далай эрдик иштерди жасайт. Чоң Билгич менен болгон согушта анын айбандан башкача күлүк керигине К. жете барат. Токсон төрт балбан жабылып Акжолтойдон Чоң Билгичти бошотуп алып, көптөп кармамакчы болгондо жанга шерик тулпары К. куткарып калат:
Астындагы Кулунсур,
Ай жаныбар чын буудан,
Чоң кемин мөңгүсү
Чоң кемин мөңгүсү — Күнгөй Ала-Тоонун түндук капталы жана Кемин-Челек тоо тоомунун батыш тарабындагы өрөөн тибиндеги ири 2 мөңгү. Чоң Кемин суусунун башында жанаша жатат. Түндүк. Чоң Кемин мөңгүсүнүн уз. 4,7 км, аянты 5,8 км2. Башы деңиз деңг. 4640 м, этеги 3450 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийикт. 3700 м. Т ү ш. Чоң Кемин мөңгүсүнүн уз. 4,5 км, аянты 5,2 км2. Башы деңиз деңгели. 4640 м, этеги 3460 м бийиктикте жатат. Кийинки убакта артка чегинүүдө. Чоң Кемин суусу башталат.
Кулунсур
Айбан да болсо жаныбар
Абаңызга чын тууган,
Беттеп айза сунганда
Белес менен жылт коюп,
Жамгыр кылып жаа тартса,
Ийри-муйру кылт коюп,
Акжолтой абаң урушту (Саякбай Каралаев, «Сейтек», 296).
Кененге каршы кол курап келген Эбегей, Көгөйго Акжолтой К-ду тартуу тартып, алар Кенен менен эл болуп, Таласка көчүп келет.
Саясий аң-сезим
Саясий аң-сезим — саясий билимдердин, баалуулуктардын жана көз караштардын системасы, буларга таянып, саясий абалга жараша ылайыкташып түзүлгөн багыттар, аракеттер иштелип чыгат. Саясий аң-сезимдин түзүлүшүн төмөнкүдөй элементтерди болуп көрсөтүүгө болот:
Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Роберто Беллароза
Роберто Беллароза (Roberto Bellarosa; род. в 1994 году в Юи, Валлония, Бельгия) — бельгий ырчысы, Еврокөрүнүү 2013 ыр сынагындагы Бельгия мамлекетинин өкүлү.
Биографиясы
Бельгияннын Юи шаарында, италиялыктардын үйбүлөсүндө төрөлгөн. Тогуз жашында ата - энеси музыка теориясын окуганы музыка мектебине берген. Бир нече убакыттан кийин болочок аткаруучу вокалдан дагы сабак ала баштайт.
2011-жылы «The Voice Belgique» (британ «The Voiceунун» жана орусиялык «Голостун» аналогу) телевизиондук сынагына катышкан. 2012-жылдын 10-апрелинде, финалдык добуш берүүнүн жыйынтыгы боюнча көрүүчүлөрдүн 57 % добушун чогултуп, теледолбоордун жеӊүүчүсү катары табылган.
2012-жылдын 16-ноябрында Еврокөрүнүү 2013 ыр сынагында Бельгиянын көрсөтүүчүсү деп жарыяланган. Сынак үчүн жазылган ыр «Love Kills» деп аталат, анын бет ачаары 16-декабрь күнү болгон.
Рага
Рага (санскрит. ragastra – боёк, түс, ышкы, каалоо) – 1. Индиянын улуттук музыкалык классикасындагы ладдык-обондук бирдиктер системасы. Жазма даректемелерде алардын саны 3500гө жеткирилет. Бирок музыкалык аткаруучулук тажрыйбада 200гө жакыны гана пайдаланылат. Рага негизинде музыкалык төкмөлүк усулдардын жардамы менен жаңы чыгармалар жаратуу ишке ашырылат. 2. Рага негизинде жаралган түркүн мазмундуу жана түзүлүштөгү чыгармалардын жанрдык аталышы.
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Ничке-Сай, Токтогул району
Ничке-Сай (Ничке-Сай) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Токтогул районундагы айыл. Ничке-Сай айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1 860 киши.
Газ кыймылдаткычы
Газ кыймылдаткычы — газ түрүндөгү отун (табигый газ, нефть газы жана суюлтулган газ) менен иштөөчү, учкун же басым аркылуу тутануучу ичинен күйүүчү кыймылдаткыч. Газкыймылдаткычынын алгачкы үлгүсү 1830-ж. франциялык инженер Ж. Ленуар тарабынан жасалган. Азыркы машиналардын көпчүлүгү жаратылыш газы (метан), айрымдары нефтиден алынган суюлтулган газ менен жүрөт. Суюк отун менен иштөөчү кыймылдаткычтан газ кыймылдаткычынын бир топ артыкчылыгы бар. Күйүүчү аралашманы даярдоо жана аны күйгүзүү жолдору өркүндөтүлгөндүктөн, кыймылдаткычтын негизги тетиктери анча жешилбейт жана сырткачыгарылган газында зыяндуу аралашма болбойт. Туруктуу газ кыймылдаткычынын п. а. к. 42%ке жетет. Металлургия өнөржайында аба үйлөгүчтү кыймылга келтирүү үчүн кубаттуулугу 15 миң кВт болгон газ кыймылдаткычыколдонулат. Транспорттук газ кыймылдаткычы газгенератордуу жанагазбаллондуу автомобилде орнотулат. Газ жана нефть өнөр жайында газ кыймылдаткычы жаратылыш газы менен иштеп, газ жиберүүчү түзүлүштөрдү кыймылга келтирет.
Чоң Черная дарыясы
Чоң Черная (Поперечка) — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Улуй дарыясынын оң жээгинен 102 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 39 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Тышкы шилтемелер
]
Регламент
Регламент (фр. reglament; лат. regula – эреже)
Регламент (фр. règlement) – палата же бир палаталуу парламенттин ички уюмун жана формасын, ошондой эле депутаттын укуктук абалын жөнгө салуучу убактылуу же туруктуу жоболордун жыйнагы. Ал палата тарабынан бекилип, принциби жана белгилелери конституциялык ж. б. закондо көрсөтүлгөндүктөн, аны конституциялык көзөмөл органдары гана жокко чыгара алат. Ал эми палатада Регламентти сактай турган атайын комитет түзүлөт. Мындан тышкары кандайдыр бир мекеме, уюм ж. б. органдар же жыйын, конференция, сессия, съезддин күндөлүк тартиби, эл аралык конгресс, конференциянын аталышы (мисалы, 1815-жылдагы Вена Регламенти); милдеттүү түрдө ишке ашырыла турган документтер (мисалы, техникалык) да Регламент деп аталат.
«Ак Революция»
«Ак Революция» — өлкөнү модернизациялоо максатында Иран шахы Мохаммед Реза Пехлеви тарабынан жүргүзүлгөн реформалар (1963). Реформалар өлкөнүн өнөр жайын, айыл чарба, билим берүү тармагын жана саламаттыкты сактоону өнүктүрүүгө багытталган. Иранда батыш жашоо мүнөзүн коомдук турмушка киргизүү аракеттери көрүлүп, аялдарга шайлоого катышуу укугу берилген. Реформалар Ирандын өнүгүүсүнө чоң таасир тийгизип, мамлекеттин эсебинен көптөгөн жаңы шаарлар, өнөр жай ишканалары курулган, билим берүү жана саламаттык сактоонун жаңы системалары киргизилген. Бирок реформалар бардык тармактарда эле оң жыйынтык берген эмес. Агрардык өлкө болуп келген Ирандагы негизги товар өндүрүүчүлөр жер ээлеринин чарбаларын жоюунун натыйжасында мамлекет азык-түлүк продукциясын импорттоого муктаж болгон. Жаңыдан өсүп келаткан өнөр жай тармагы тез темпте өсүп жаткан калктын таламдарын канааттандырууга жетишкен эмес. Өлкөдөгү коррупциянын жана авторитардык башкаруунун күчөшү, нефтини сатуудан түшкөн зор каражаттардын уурдалышы, жумушсуздук жана шах сарайындагы эбегейсиз байгер жашоо элдин нааразылыгын күчөткөн. 70-ж. аягында өлкөнү батыш жолу менен модернизациялоого каршы болуп келген мусулман диний башчылары жана либералдык-демократиялык топтор шахтык режимге каршы оппозицияга биригишкен. Натыйжада, 1979-ж. Иран революциясы жеңип чыгып, шах Мохаммед Реза Пехлеви бийликтен баш тартууга жана өлкөнү таштап кетүүгө аргасыз болгон.
Равэнна (Огайо)
Равэнна (Огайо) (Ravenna) — Огайо штатынын Portage округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 11 724 киши. Болжолдуу аянты - 14.7 км². FIPS коду — 39-65592.
Хаумеа
Хаумеа (тамгасы: ), (136108) Haumea — Күн системасында 9 планетадан башка да планеталар бар а бирок плутон менен нептун, урандан башка планетага уча албайт. Анткени нептун, плутон, уран абдан суук. 100км аралыкта эле тонуп калат плутон, нептун, уран...
Дипломатиялык ишке ишенимдүү убактылуу өкүл
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Уттенройт
Уттенройт - Германиянын Бавария Жериндеги] шаар. [[Эрланген-Хёхштадт (район)|Эрланген-Хёхштадт районуна карайт. Орто Франкония административдик округуна тиешелүү. Калкы – 4922 (2013-ж.). Аянты – 5.93 км2.
Портал: Байланыш жана маалымат технологиялары
Маалымат технологиялары Компьютер Иштетүү системалары Интернет Компьютердик желелер Берилиштер түбү Программалоо Социалдык тармактар Информатика
Кыргызстан обондору, радио
"Кыргызстан обондору" үналгысы - Кыргызстанда угармандарга кыргыз тилинде гана ыр жана күүлөрдү тартуулаган биринчи радиостанция. 1999-жылы Медиа группа "Европа" компаниясынын алкагында "Кыргызстан Обондору" үналгысы түзүлүп, алгачкы жолу эфирге 24-январда чыккан. "Кыргызстан Обондору" бул - мамлекеттик тилде жумасына 7 күн, 24 саат бою иштеген көз карандысыз радиостанция. "Кыргызстан Обондору" - кыргыз элинин руханий баалулугун, анын бай көркөм жана музыкалык мурасын, ошондой эле адабий тилди өнүктүрүүгө багытталган.
Радиоберүү толугу менен менталдык, аймактык жана улуттук мүнөздө түзүлгөн. Ал эми анын музыкалык форматы Кыргызстандын музыка дүйнөсүн толугу менен камтыйт.Эфирде классик жана жаш таланттардын аткаруусундагы эстрада музыкасы менен бирге өткөн жылдардын хиттери, улуттук күүлөр, эпикалык чыгармачылык, автордук ырлар, учурдун жана мурдагы алтын хиттер жаңырат. "Кыргызстан Обондору" - ар түрдүү жанрдагы жана багыттагы жалан гана кыргыз музыкасын берүүчү радиостанция. Кыргызстанда 15 жылдын ичинде кыргыз тилдүү радиостанциялар арасында биринчи орунда туруп, кыргыз эстрадасын өнүктүрүүгө чоң салымын кошуп келет. Станциянын урааны - "Жашоо керемет!"
Радиостанциянын угармандары
15 жаштан 60 жашка чейинки мырзалар жана айымдар. Потенциалдык аудиориясы 3 300 000 адам.
«Кыргызстан Обондору» өлкөдө эң чоң берүү аймагын камтыган коммерциялык радиостанция болуп эсептелет.
"Кыргызстан Обондорундагы" программалар
1. "Эрке таң" - ар түрдүү кызыктуу рубрикалар жана оюндар менен коштолгон эртең мененки шоу-программа. 2. "Шашкан буттар" - угармандар менен ар кандай темада кызуу талкуу жүргүзүү, мыкты музыка жана мыкты маанай тартуулаган кечки шоу-программа. 3. "Ыр кесе" - программага каалаган эмгекчил жамаат катышып, түз эфирде ырдап, тамашага батып, оюн куруп кетүүгө мүмкүнчүлүк түзүлөт. 4. "Жылдыздар жансын долбоору" - долбоорго эл арасындагы таланттуу ырчы, комузчу, аккардеончулар катышып, өз өнөрүн эл алдына чыгаруу мүмкүнчүлүгүн алат. 5. "Ыр - дүкөн" - куттуктоо программасы. 6. "Хит-20" - Угармандар тандаган мыкты ырлардын тизмеги. Музыка дүйнөсүндөгү жаңылыктар.
"Кыргызстан Обондору" үналгысынын өздүк сайты
www.obondoru.kg - радионун интернет баракчасындагы жашоосу.
Сыйлыктары
Радиостанция жамаатынын жетишкендиктери төмөнкү наамдар менен сыйланган;
Импорттук алым
Импорттук алым – өлкөгө чет жерлерден ташылып келип жаткан товарлардан жана унаа каражаттарынан алынуучу бажы алымдары. Мамлекеттик кирешелерди толуктоо, ички базарды чет элдик товарлардын басып кетишинен коргоо, ошондой эле айрым мамлекеттерге (б. а. фискалдык, протекционисттик жана преференциалдык иштерди аткарат) артыкчылык түзүү үчүн колдонулат. И. а. ставкасы эреже катары, товарларды иштеп чыгуу деңгээлине (м.: чийкизат үчүн даяр буюмга караганда төмөн) байланыштуу болот.
Тамак сиңирүү системасы
Тамак сиңирүү системасы – жаныбарлар менен кишинин тамак сиңирүүчү органдарынын тобу. Көпчүлүк жаныбарда эки тешикти – азык кабыл алуучу ооз жана сиңбей калган калдыкты сыртка чыгаруучу арткы бириктирүүчү түтүктөн турат. Жөнөкөйлөрдө тамак сиңирүү клеткада, көп клеткалууларда айрым клеткаларда өтөт. Омурткасыздарда өтө ар түрдүү. Ичеги көңдөйлүүлөрдө энтодерма менен капталган көңдөйү ооз тешиги менен гана сыртка ачылат. Жалпак курттарда энтодермалуу – ортонку ичегиси жана эктодермалуу кулкуну бар; арткы тешиги жок. Немертин жана алгачкы көңдөйлүү курттарда ж. б. омурткасыздарда алдынкы жана ортонку ичеги жана катуу эктодермалуу арткы тешиктүү түз ичегиси болот. Моллюскалардын тамак сиңирүү системасы мүйүздүү жаактары, майдалагыч радула, шилекей бездери, кулкун, кызыл өңгөч, карын, боор, ичке жана ортонку ичегиси, ал эми баш буттуу моллюскалардын уйку бези болот. Муунак буттуулардын тамак сиңирүү системасы татаалдашкан, мисалы, жөргөмүш сымалдардын, көп аяктуулардын курт-кумурскалардын ичегисине бөлүп чыгаруу органы – мальпиги түтүгү, ачылат, жөнөкөй хордалуулардын алдынкы ичегисине бакалоор жылчыгы ачылат. Айрым омурткасыздардын (эндомителер) эвол. процессинде тамак сиңирбоо системасы жоголгон. Омурткалуу жаныбарлар менен кишинин Тамак сиңирүү системасы ооз көңдөйү, кулкун, кызыл өңгөч, карын, ичеги, боор, уйку безинен турат. Бакалоор менен дем алуучу омурткалуулардын кулкунунда бакалоор тешиктер болуп, ал азыкты ооздон кызыл өңгөчкө жылдыруудан башка, дем алууга да катышат. Көпчүлүк балыктардын, жерде-сууда жашоочулардын, сойлоочулардын, жырткычтардын жана ылгабай азыктанган сүт эмүүчүлөрдүн карыны – жөнөкөй, айрым балыктардын, куштардын, кепшөөчү сүт эмүүчүлөрдүн, кит сымалдардын карыны татаал түзүлүштө болот.
Рабанастр
Рабанастр, равапастр - индиялыктардын кылдуу тартма музыкалык аспабы. Рабанастрдын эки кылынын бири зымдан болсо, экинчиси үчүн жылкынын жал-куйругу колдонулат. Рабанастр узундугунун орточо өлчөмү 400-700 мм. Аспапты көбүнчө диний гимндерди кыдырып жүрүп аткарган кечилдер колдонгон.
Колдонулган адабияттар
Алагушов, Балбай. Кыргыз музыкасы: Энциклопедиялык окуу куралы / Башкы редактору Үсөн Асанов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. – 400 бет. -ISBN 9967-14-016-X.
Газли кени
Газли кени Өзбекстандын Бухараоблусундагыгаз чыгуучу жер. Кызылкум чөлүндө. Амударыя нефть-газ бассейнине кирет. 1962-жылдан казып алынат. Бор мезгилинин 680-1180 м тереңдикте жаткан кумдук, алевролит тектеринде топтолгон. Газдын алгачкы запасы 0,5 трлн м3дей. Казып алуу борбору Газли шаары Уралга, Россиянын европ. бөлүгүнүн борборуна, Ташкен, Бишкек, Алматы жана башка шаарларга газ куурлары жүргүзүлгөн.
Өтүк
Өтүк — сыйда бут кийим. Кош оймолуу, көк жалдуу, булгаары өтүк, миз таман.
«Манас» жана «Семетей» эпосторунда көк жеке, жекесаң, упуке, накери, кырмызы маасы деген бут кийимдердин аттары көп кездешет. Ошондой эле алардын кандай шарттарда жана максатта кийилгендиги кеңири айтылат. Булардын ичинен эң баалуу жана аземдүүсү Көк жеке өтүгү. Ал эркектердин кымбат баалуу бут кийими. Аны бир гана эл башкаруучулар кийген. Кээде бийик такасы көңдөй жасалып, жылаажын салынып коюлган.
Саканак таңгыч
Жайылган керегелердин бири-бирине ашталган саканактарын бириктирип бекитүүчү сызма. Мунун өрмөкчүлүк аркылуу бүткөнүн эни уук тизгичтей келет. Бир жүздүү, эки жүздүү терме менен да согулат. Жөнөкөй эле сызма түрүндө да болот. Эшилген жиптен «саканак таңгыч» кылып да жүрушөт. Буга түшүрүлгөн көркөм көчөттөр «уук тизгичке» окшошот. Алар биринин кооздугун бири кайталайт.
Өтүк
Көчмөңдүү турмушта ат жалында күн өткөргөн элибиздин тынымсыз көчтөрүндө жекесан коңгуроо тагылган төө жетектеп, күмүш жабдыктуу ат минип, ала тамак шөкүлө, чачпактардын шаңгыраган үнүнө үн коштуруп жыбылжыган жылаажындуу «көк жеке» өтүк, намеркан маасы кийишкен кыз-келиндер өздөрү жашаган айылдын көркү болушкан.
Өтүк кара малдын терисинен иштетилген булгаарыдан жасалат. Бүтүндөй кайыш менен тигилет. Атка минип, түшкөн ыңгайлуу болуш үчүн тумшугу учтуураак келип, жогору карай азыраак кайкалап турган. Таманын жана апкытын кабатталган кайыш менен калыңдатып, өкчөсүн бийик жасап, алдыңкы бетиндеги атайын жасалган оюкка же кончуна коңгуроо тагылган. Ошондой эле узун келип, тизени жаап турган. Ал эми кончтун арткы жагы кыйгач кесилип, ат үстүндө жүрүүгө, отуруп турууга ылайыкташтырылган. Муну ултарууда адегенде анын кончун, башын жана апкытын бычат да, үчөөнү бириктире илме шибеге менен кайыйт. Эми кеп жыгачты салуу үчүн ич таманды жаткызып алат да, өтүктүн башы жана апкыттын жээктерин ич тамандын үстүнө керип, узундугу 1,5 смдей жыгач мыкты урат. Өтүкчүлөр кайыңды араалап, тапка кургатып, жука тилип, бир башын эки кыр учтап, жыгач мыкты өзүлөрү жасап алышат. Андан кийин сырт таман коюлуп, урулган мыкты өтүктүн ич таманы кармайт да, өтүк така урулат. Кайың мык сууга тийсе, ого бетер көөп, бекиткен жерин катуу кармайт. Ал эми темир мыкты дат басат да, бат эле чирип калат. «Келинге кете кийгизип, кызматын журтка тийгизип» (кете — куш тумшуктанган бут кийим) — деп, элдик эпостордо айтылат.
Өтүк узун кончтуу, такалуу болгондуктан кончуна чийме сынпос (булгаарыга түшкөн кооздук) берилген. Ал башка көп буюмдарына түшкөн оюм-чийимдерден анча айырмаланбайт. Кыз-келиндердин өтүгүнүн өкчөсүнө өтүкчүлөр жылаажын коюшкан. Ал басып турганда кулакка угулаар-угулбас жагымдуу үндү берген.
Өтүктүн накери, мөкү жана башка түрлөрү болгон. «Алтындан наалы, жез өкчө, Айдаркан уулу эр Көкчө» — деп «Манаста» сүрөттөлөт. Бир кездердеги элдин кол өнөрүнөн, чексиз талантынан жаралган ажайып кооздуктагы байыркы элдик кийимдерди өткөндүн ыйык белеги, сулуулуктун сүйкүмдүү көркү катары кийинки муундарга мурас кылып калтыруу биздин милдетибиз гана эмес, күндөлүк жашоо-турмушубуздун бир бүтүндүгү болууга тийиш.
Маалыматтын булагы
[http://bizdin.kg/component/k2/item/173-kyrgyz_kol_onor Акматалиев Амантур Сейтаалы уулу. Кыргыздын кол өнөрчүлүгү. Бишкек 1996: ISBN — 5-655-00960-9]
Крючевка (Уфим району, Башкыртстан)
Крючевка — Башкыртстандын Уфим районундагы айыл, Русско-Юрмаш айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 12 киши. Почта индекси — 450521, ОКАТО коду — 80252855002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кунцевская (метро бекети, Арбатско-Покровская жана Филёвская сызыктары)
Кунцевская — Москва метросунун Филёвская жана Арбатско-Покровская сызыксындагы станция. 1965-жылы 31-августда ачылган.
Эмма Уотсон
Эмма Шарлотта Дүэрре Уотсон (Emma Charlotte Duerre Watson; 1990-жылы 15-апрель) – бритаиялык актриса, модель жана активист. Парижде туулуп Оксфордширдте чоңоюп өскөн актриса Dragon School мектебинин окуучусу болгон жана актердук чеберчиликке Оксфордтун Stagecoach Theatre Arts мектебинде үйрөнгөн. Башында мектеп пьесаларында гана роль аткарган актриса "Гарри Поттер" (англ. Harry Potter) серияларында Гермиона Грейнжердин ролун аткарып атактуулукка жеткен. Уотсон 2001-2011-жылдары "Гарри Поттер" франшизасынын баардык сегиз бөлүмдөрүндө роль аткарып дүйнөлүк атактуулукка жана сыйлыктарга жетип болжол менен 60 миллион доллар киреше тапкан.
Актриса "Гарри Поттер" франшизасында тартылуудан тышкары "Десперонун кызыктуу окуялары" (англ. The Tale of Despereaux, 2008) мультфильминин каарманынын үнүн коштогон жана 2007-жылы "Балет туфлиси" (англ. Ballet Shoes) романдын телевизиондук адаптациясында тартылган. Ошондон тартып актриса "Жоош болгондуктун пайдалары" (англ. The Perks of Being a Wallflower, 2012) жана "Жалтырак турмуш" (англ. The Bling Ring, 2013) тасмаларда тартылган. Ошондоой эле актриса "Акыр дүйнө" (англ. This Is the End, 2013) тасмада кыска роль аткарган жана "Нух" (англ. Noah, 2014) тасмада башкы каармандын багып алган кызынын ролун аткарган. 2017-жылы актриса "Сулуу жана түрү суук" (англ. Beauty and the Beast) жандуу экшн адаптациясында Бельдин ролун аткарган. Актриса тартылган башка тасмалар: "Кайтуу" (англ. Regression, 2015), "Колония" (англ. Colonia, 2015) жана "Айлана" (англ. The Circle, 2017).
2011-2014-жылдар арасы актриса чыгармачылык ишине жана окуусуна тең заман бөлүп, Браун университетинде жана Оксфорд университетинин Вустер колледжинде окуп, 2014-жылдын майында бакалавр даражасы менен Браун университетинин англис адабият бөлүмүн бүтүргөн. Актриса Burberry жана Lancôme кампанияларында модель катары иштеген. Мода жардамчысы катары Уотсон People Tree компанияга кийим коллекциясын жаратууга жардам берген. 2014-жылы Уотсон BAFTA сыйлыктын "Жылдын эң мыкты британиялык актриса" номинациясына татыган. Ошол эле жылы актриса БУУнун аялдар укуктары маселесинин атайын өкүлү болуп БУУнун HeForShe (эркектерди жыныстык теңдикти коргоого чакырык) кампаниясынын демөөрчүсү болгон.
Ат оюн
Оюнчулардын саны 15—30 киши.
Оюнда колдонуучу буюмдар: жип, аркан.
Оюнга даярдануу: жетекчи шайланат, калганда-ры э^ки топко бөлүнүшүп бир биринин артынан катар-га турушат. Оюн өтүү аралык, шарт жөнүндө сүйлө* шүп алышкандан кийин ар бир топтон экйден киши чыгып, алардын бирөөсү аркандын бир учун нокто сы-мак байлап моюнуна кийгизет, экинчи жаккы учун артында турган шериктерине берет. Экинчиси да ошентет.
Оюндун баяны: жетекчинин буйругу боюнча, оюңчу-лар белгиленген аралыктан жүгүрүшүп өтүүгөтийиш. Андан сон кийинки оюнчулар кезектери келгенде бири ат болушуп, экинчиси анын жибин кармап аралыктан бат жүгүрүшүп өтүүгө аракеттенишет. Оюн экн же үч жолу кайталанышы мүмкүн. Марага биринчи келген топтун оюнчулары женишке жетишишет.
Оюндун эрежеси: буйруктан мурда аракетти баш-тоого, аралыкты толук өтпөй коюуга, шериксиз жана жипсиз жүрүүгө, мурдагы оюнчулар марага келмейинче, кийинкилер баштоого, бир бирине тоскоолдук кылууга болбойт.
Оюнга методикалык көрсөтмө: оюн өткөрүлүүчү жер түз, тоскоолдук кыла турган буюмдары жок бо-лушу керек.
Оюндун педагогикалык мааниси: шамдагайлыкка тарбияланат.
Импорттук бүтүм
Импорттук бүтүм – негизги максаты чет өлкөдөн товар сатып алуу жана кызмат көрсөтүүдөн пайдалануу жана аларды өлкөгө алып келүү болгон бүтүм.
Назар Болот уулу
Назар Болот уулу – манасчы. Назардын чыгармачылыгыгынан кабар берген айрым эскерүүлүрдүн башка эч маалымат жок. Назар. жарды киши болуп: «Аттан башка малым жок, Манастан башка жаным жок»,- деп ырдоочу экен. Назарды угуп, көрүп билгендер анын жомокчулугу жөнүндө «Назар. чоң жомокчу болуп, үнү бийик эле, эпостун бөлүктөрүн толук айтат эле. «Манасты» айтып кызыган учурда топусу шилисине, бирде чекесине келип- кетип турчу экен» деген сөздөрдү гана айтышат. Манасчы Мамбеталы Ашымбай уулунун «Каныйкейдин Тайторуну чапканын» Н. да айтчу экен» деген учкай кабары жана семетейчи Алмабек Тойчубек уулунун «Ал «Манасты» Кыдыр акени, Чыныбайды ээрчип айткан. Н. Кыдырдын жомокчусу болгон» деген маалыматы жана башка элдин айтуусу боюнча Н. чоң манасчы болсо дагы анын чыгармачылыгы жөнүндө анын манасчы Тыныбек менен айтышынан башка так малымат жок. Учурунда көлдүн атактуу манабы Чыныбай Н. менен Тыныбекти айтыштырып көргөн. Н-дан Саякбай Карала уулунун устаттары Акылбек, Чоюке сыяктуу манасчылар «Манасты» үйрөнгөн дешет. Эски акындардын, манасчылардын өмүрүн жакшы билген Саякбай Карала уулу «Манас» изилдөөчү З.Мамытбеков менен болгон аңгемесинде: «Ч.Валиханов "Көкөтөйдүн ашын" Ысык-Көлдөгү чоң манасчы Назар Болотовдон жазып алган» деп көрсөтөт.
Импорттук депозит
Импорттук депозит – чет өлкөдөн товар сатып алуунун алдында импорттоочу банкка төгүүгө тийиш болгон (улуттук же чет өлкөлүк валюта менен) үстөксүз барымта; кээде ошол товарга алымдардын көлөмүнө ж. б. көрсөткүчтөргө байланыштуу белгиленет. Банктын И. д. төлөнгөндүгү тууралуу документи импорттоочу өлкөнүн бажы аймагына товарды жана унаа каражатын алып кирүүдө улуксаттын милдетин аткарат.
Саясий-администрациялык карта
Саясий-администрациялык карта - кандайдыр бир аймактын азыркы саясий бөлүнүшүн жана саясий-администрациялык түзүлүшүн чагылдырган карталар.
Аңда мамлекет жана анын администрациялык чек аралары, борборлору, калктуу конуштары, жол катнашы ж. б. көрсөтүлөт.
Колдонулган адабияттар
Журналистика энциклопедиясы. 1-том. Түз., А.А. Джапанов –Б., 2016. – 360б. ISBN 978-9967-19-414-4
Ензор-Яха
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Чыгыш Aксуу мөңгүсү
Чыгыш Aксуу мөңгүсү — Күнгөй Ала-Тоонунун түндүк капталындагы өрөөн тибиндеги мөңгү. Чоң Кемин суусунун сол курамы Аксуунун башынан орун алган. Уз. 4,9 км, аянты 6,9 км2. Башы деңиз деңгели. 4338 м, этеги 3520 м бийиктикте жатат. Карчегинин бийикт. 3920 м. Абляция облусунун аянты 2,7 км2. Өрөөндүн четки мореналары зор жалчаны (бийикт. 50мге чейин)пайда кылган. Ч. А. кенен, көп камералуу цирктер мүнөздүү. Мөңгү көбүнчөэни 2,5–3,0 м келген жаракалар менен тилмеленген. Мөңгүдөн Чоң Кеминдин сол куймасы Аксуу башталат.
Ташбай Жоробеков
1955-жылы Авлетим орто мектебин, 1962-жылы Ош мамлекеттик педагогикалык институтун аяктап,
1962–1987-жж. Мукур, Авлетим, Тегирмен-Сай мектептеринде мугалим болуп иштеген.
Кульминация
Кульминация (лат . culmen — чоку, бийиктйк) — көркөм чыгармадагы окуянын өсүп, өнүгүп жеткен жогорку чекити. Бул учурда сюжеттеги конфликт ачык көрүнөт, каармандардын максаттары, сапаттары айкындалат. Ар кандай көркөм чыгарманын, анын ичинде эл оозунда сакталып ушул күнгө жеткирилген эпикалык чыгарманын ар бирине сюжеттин өнүгүшүнө жараша окуя мотивдештирилип, өөрчүтүлүп олтурат да К-лык абалга жеткирилет. Андан ары окуянын чечилиши башталат. Эпикалык чыгармаларда адатта алгачкы согуштардан кийин окуянын чордону деп аталган эпостун финалдык жыйынтыгын чыгаруучу эпикалык чоң жүрүш башталат. Ал жүрүшкө чейин даярдык иретинде айтылган чакан эпизоддорду учуратабыз. Бул эпизоддор тарыхый доордун шартына жараша ситуациялык кагылыштардын натыйжасында ар кыл багытта өөрчүтүлөт да, өнүгүү процессинде болот. Жалпы дүйнөлүк эпикалык чыгармаларда кездешүүчү баш каармандардын жоого аттануу алдында өз үй-бүлөсү менен коштошуусу, анын жоо кийимдерин, курал-жарагын камдап берүү салты да кеңири баяндалат. «Манас» эпосундагы мына ушундай көп чакан эпизод» доорду жыйынтыктоочу К. «Чоң казат» болуп эсептелет. Бул эпизод ичине Манас жана анын башкы чоролору Алмамбет, Чубак, Сыргактын, Төштүк жана башка баатырлардын көрсөткөн эрдиктерин, бир нече согуштук көрүнүштөрдү камтыйт. Жыйынтыктоочу эпизоддун негизги окуяларын түзгөн мотивдер эпостун мазмунуна жана сюжетинин курулушуна курч мүнөздөгү ситуацияларды киргизип, жогорку эпогейине, К-лык чекке жеткирилген. К-нын чечилиши Манастын өлүмү, чоролорунун курман болушу менен аяктайт.
Ташбай Жоробеков
1987-жылы «Ташбайдын ырлары» аттуу алгачкы китеби жарык көргөн.
2000-жылдан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөсү.
2009-жылы “Райондун ардактуу атуулу” деген ардактуу наамга татыктуу болгон.
Орхон-Энесай таш жазуулары
Орхон-Энесай таш жазуулары - Орхон–Енисей аймагынан табылган бул таш жазуулары VI–V кылымдарга таандык. Кыргыз эли менен бирдикте казак, өзбек, уйгур, түркмөн, якут, тува, хакас, алтай ж. б. түрк элдерине бирдей энчилеш эстеликтер. Ташка чегилген жазуулардын таалим–тарбиялык мазмуну терең жана көп кырдуу. Алардын текстинде мекендин бейпилдигин саңоо, когандар менен кегтар ортосундагы мамиледеги, демократиялуулук, калыстык, муундар ортосундагы салттуу мамилелерди бекемдөө, улут аралык күн үчүн да актуалдуулугун жогото элек ойлор, осуят насыяттар мол учурайт. Ата журттун, элдик бейпилдиги, бакыбаттыгы журт башчысынын көрөңгөсүнө, адилеттигине жана элдин ыймандык нарк дөөлөттөрүнө жараша болоору жазууда өзгөчө эскертилет Коомдук турмушту уюштуруунун адилет, демократиялык салттарына артыкчылык берүү байыркы түрк элдеринде жогорку баалуулук катары баркталгандыгын айкын көрүүгө болот.
Ошону менен бирдикте жазууларда акылман бабанын көзү өткөн соң «иниси агасындай болбой» улуу муундардын уңгулуу салттарына карата кайдыгерлик мамиле чоң өкүнүч менен баяндалат. «Акылман эмес ташка олтурса, анын мыйзамы да акылсыз, мыйзамына баш ийгендер да караөзгөй болду». Мындан түрк элдеринде акыл менен бигүм ханды да, карапайым калкты баалоодо да башкы критерий болгон. Эстеликтерде мамлекеттин эгемендүүлүгүн бекемдөө үчүн кулдар менен мамиле кылуу, эмнелерди жасап, кандай жол жобону, мыйзамды тутунуу керектиги жөнүндөгү баштан кечирген сабактар да арбын. Атуулдук ар намыс, патриоттук сезим да эстеликтердеги эң башкы тема. Бул идеялар Култегин жана Йолыч кегендердин, түрктөрдүн улуу саптарында таасын чагылдырган. Ушундан улам Орхан – Енисей эстеликтери түрк калктарынын салттуу педагогикалык маданиятын, тарыхын изилдеп үйрөнүүнүн даректүү булагы катары каралууга тийиш.