cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уоррен Баффетт
Кызыктуу фактылар
- Узак жашоонун сырын ачып, инвестор күн сайын беш банка кока-коланы ичээрин айтат – бул ага энергиялуу бойдон калууга жана өзүн мыкты сезүүгө мүмкүндүк берет. Ошол эле учурда ал жумуш күнү үч банка кадимки кока-коланы, кечинде дагы эки банка алча даамдуу суусундугун үйдө ичээрин тактайт.
- 2011-жылы америкалык телесериалдын 7-сезонунун 25/26 эпизоддорунда Office Dunder Mifflin деген ойдон чыгарылган компаниянын аймактык менеджеринин кызматына сараң талапкердин ролун аткарган.
- 2011-жылдан бери Баффет Forbes журналынын версиясы боюнча дүйнөдөгү эң таасирдүү адамдардын бири катары саналып келет. 2018-жылы бул рейтингде ал 16-орунду ээлеген.
- Уоррен Баффет 2018-жылы Форбстун миллиардерлер тизмесинде үчүнчү орунду ээлеген. Анын капиталынын көлөмү 84 миллиард долларды түзгөн.
- Биткойндун каршылашы. Ага болгон мамилесин төмөнкү сөздөр менен сүрөттөйт: «Биткойн эч нерсе чыгарбайт. Ал сени менен сүйлөшпөйт, эч нерсе кылбайт. Бул кандайдыр бир деңиз кабыгы сыяктуу, мен үчүн бул инвестиция эмес ”,“ Мына, мен баскычты жулуп жатам, биз аны кичинекей белги катары колдонобуз. Мен аны сизге 1000 долларга сунуштап жатам жана күндүн аягында 2000 долларга чейин өсөт деп ишенем. Эл, албетте, аларды (мындай Токендерди) эбегейсиз көп санда жаратат. Бул кумар оюнунун куралы, аны менен көптөгөн алдамчылыктар бар жана адамдар көп акчасын жоготушкан ».
Орхидея (фильм)
Орхидея - Жигит ата-энеси менен тааныштырганы үйүнө сүйгөн кызын алып келет. Инсультка кабылган атасы ал кызды көрүп, экөөнүн ортосундагы болгон окуя эсине түшөт. Бир убакта бул кыз ал үчүн анын орхидеясы, гүлдөрдүн ханышасы эле.
Шарден, Жан Батист Симеон
Шарден, Жан Батист Симеон (1699, Париж – 1779, ошол эле жер) – француз живописчиси, XVIII кылымдагы француз живописиндеги реалисттик багыттын ири өкүлү. Жыгач устанын уулу. Париж САнын мектебинде окуган. 1728-ж. академик. Ш-дин эмгектери жөнөкөй, ачык-айрым жана терең лиризмге каныккан. Ш. – карапайым эл турмушун баяндаган “Кир жуучу аял”, “Түшкү тамак алдындагы сыйынуу” (1744, экөө тең Эрмитажда, Ленинград), “Чимирик ойногон бала” (1738), “Аш таратуучу” (1739, экөө тең Луврда, Париж) аттуу сүрөттөр менен натюрморттордун автору.
Чуу өлчөгүч
Чуу өлчөгүч – үндүн (чуунун) катуулук деңгээлин объективдүү өлчөөчү курал. Ал багытталбаган өлчөөчү микрофон, күчөткүч, түзөткүч чыпкалар, детектор жана жебелүү индикатордон турат.
Чуу өлчөгүч схемасы, адамдын кулагы ээ болгон касиеттерге жакыныраак касиетке ээ болгондой болуп тандалып алынган. Кулактын сезгичтиги үн жыштыгына көзкаранды, ал эми бул көзкарандылыктын түрү өлчөнүүчү үндүн (чуунун) интенсивдүүлүгүнүн өзгөрүшү менен өзгөрөт. Ошондуктан Чуу өлчөгүч үндүн үч катуулук деңгээлин камсыз кылган үч чыпка бар. А шкаласы – үндүн кичине катуулугун ~40 фон, В шкаласы – үндүн орточо катуулугун ~70 фон жана С шкаласы – өтө чоң катуулугун (85–140 фон) камсыз кылат. А шкаласын дБ менен туюнтулган үндүн катуулук деңгээлин аныктоодо да колдонсо болот. О. эле дБ менен туюнтулган А шкаласы өнөр-жайларда, турак үйлөрдө жана транспортто үндүн катуулугун аныктоого мүмкүндүк берет.
Хилльшайд
Хилльшайд (Hillscheid) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 2496 киши(2013-ж.). . Аянты - 14,08 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 031. Муниципалитеттин башчысы — Артур Брайден.
Уси
Уси - Кытайдын чыгышындагы шаар. Цзянсу провинциясында. Янцзы д-нын жана Улуу каналдын боюнда. Калкы 1,2 млн (2010, агломерациясы менен 2,2 млн). Жолдор тоому. Эл аралык аэропорту бар. Текстиль (пахта, жүн, жибек кездеме ж. б.) өнөр жайынын ири борбору. Машина куруу (а. и. кир жуугуч, телевизор), электроника, металлургия, химиялык, тамак-аш, жеңил өнөр жай ж. б. ишканалары иштейт. ЖОЖ (Технол. институт), Будда статуясы, Гранд-опера театры, музей, эс алуу парктары ж. б. бар. Шаар б. з, ч. 202-ж. негизделген.
Усманов Рафик Каримович
Усманов Рафик Каримович (1947-ж. т., Фрунзе) - медицина илимдин доктору (1995). КММИни (1971), СССР МИАнын Вирусология институтунун (Москва ш.) аспирантурасын (1976) бүтургөн. Кыргыз ССР Саламаттык сактоо министрлигине караштуу Эпидемиология, микробиология жана гигиена ИИИде, СССР а.ч. ИИИде жана Кыргыз ССР ИАнын Биология жана физиология институтунда кенже илимий кызматкер (1976-90), КММИде аесистент (1990-95), Эпидемиология, микробиология жана гигиена ИИИде жана алдын алуу жана медициналык экология ИИИде лабораториялык башчы (19962000). 2000-жылдан КРдин Саламаттык сактоо министрлигинин «Алдын алуу медицинасы» илимий өндүрүштук лабораториянын башчысы болуп иштейт. Вирусология жана эпидемиология боюнча адис. 130дан ашык илимий эмгеги, а. и. 2 ойлоп табуусу бар.
Нанси
Нанси - Франциянын түн.-чыгышындагы шаар.
Мёрт дарыянын жана Марна-Рейн каналынын боюнда. Мёрт жана Мозель департаментинин админ, борбору. Электр тех., транспорт машиналарын куруу, бут кийим, тигүү жана тамак- аш о. ж. ишканалары иштейт. Айнектен жанa фаянстан корком буюмдарды чыгарат.
Маратбек Шарафидинов
Шарафидинов, Маратбек (1950, Баткен району) – Кыргыз Республикасынын эл сүрөтчүсү (2003). 1968–75-ж. С. Чуйков атындагы сүрөт окуу жайында, 1975-81-ж. Ташкендеги А. Островский атындагы театр-сүрөт институтунда окуган. 1980-жылдан 1991-жылга чейин М. Рыскулов атындагы Нарын муз. драма театрынды башкы сүрөтчү. О. эле Ош драма театрында В. Шекспирдин “Гамлет”, А. С. Грибоедовдун “Акылдан азап” спектаклдерин, Ысык-Көл драма театрында М. Горькийдин “Адамдар арасында”, К. Баялиновдун “Ажар”, Кыргыз академиялык театрында Н. Байтемировдун “Уркуя”, Т. Абдумомуновдун “Чолпонбай”, М. Гапаровдун “Туздуу чөл”, Ж. Садыковдун “Шабдан баатыр”, Т. Касымбековдун “Курманжан датка” жана башка спектаклдерди көркөмдөп жасалгалаган. 1991-ж. А. Малдыбаев атындагы опера жана балет театрында башкы сүрөтчү. “Курманбек”, “Ажал ордуна”, “Карганын маткеси”, “Паяцы”, “Ак Мөөр”, Ленинград театрында В. Розовдун “Сокку” спектаклин көркөм жасалгалаган. Ш. драмаларды жана операларды көркөм сүрөткерлик менен чечмелеп, өзгөчөлүгүн терең түшүнүп талдайт. Эл аралык Ч. Айтматов атындагы сыйлыгынын лауреаты (2003). Кыргыз ССР Жогорку Советинин (1987), Кыргыз Респ-касынын Ардак грамоталары менен сыйланган.
Шахи-Зинда
Шахи-Зинда (фарсча – тирүү падыша) – орто кылымга таандык архитектуралык мемориал эстелик. Самаркан төбөлдөрүнүн күмбөз ансамбли. Мындай күмбөздөр XI–XII кылымда Афрасиаб шаарчасынын чыгыш жагында курула баштаган. Азыркы көрүнүшү негизинен XIV–XV кылымдарга туура келет. Мында түстүү оймо-чиймелер менен кооздолгон курулуштар жайгашкан: Кусам ибн Аббас (1334, орнаменттүү дубал жазуулар), Шади-Мульк (1372), Ширинбек-аке (1385), Казы-заде-Руми (1437-ж. чен) жана башкалардын күмбөздөрү, Туман-аке комплекси (XV кылымдын башы жана башка сыйынуу мечити, асемделген жыгач каалгалуу күмбөздөр бар) жана башка
Майнлөйс
Майнлөйс (Mainleus) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Кульмбах районуна кирет.
Калкы - 6546 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 49,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 77 136. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Адам.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 42 шаардык районго бөлүнөт.
Чуу
Чуу – спектрдик түзүлүшүнүн жана интенсивдүүлүгүнүн убакытка көзкарандылыгынын татаалдыгы менен айырмаланган, ар кандай физикалык жаратылыштагы башаламан термелүүлөр.
Музыканы, сөздөрдү ж.б. кабыл алууга кедерги болгон Чуулар акустикалык Чуу деп аталат. Акустикалык угуучу жана укпоочу Чуулардын булагы – катуу, суюк, газ абалындагы чөйрөлөрдөгү термелүүлөр; негизги булактары – иштеп жаткан кыймылдаткычтар жана механизмдер. Чуу илим жана техниканын көпчүлүк тармактарында: оптикада, радиотехникада, радиолокацияда, эсептөө техникасында, медицинада ж.б. олуттуу мааниге ээ. Радиоэлектрондук түзүлүштөрдөгү, электр-вакуум куралдарындагы электрондордун бир калыпта эмес эмиссиясынын натыйжасында, токтун жана чыңалуунун кокустан термелүүсү (радиоэлектрондук Чуу); өткөргүчтөрдөгү токту ташуучулардын жылуулук кыймылы (жылуулук Чуу); Жердин жана анын атм-сынын, о. эле планеталардын, Күндүн, планеталар аралык чөйрөнүн ж. б. жылуулук нурлануусу (космос Чуулары). Чуу Радио-кабылдагыч куралдардын сезгичтигине чек коёт.
Брайтон (Колорадо)
Брайтон (Колорадо) (Brighton) — Колорадо штатынын Адамс округуна караган АКШ шаары.
Чуу
Кандай гана жаратылыштагы Чуу болбосун, аларды мүнөздөгөн чоңдуктардын учурдагы маанилеринин чукул өзгөрүшү менен мезгилдүү термелүүлөрдөн айырмаланат. Чууну талдоо жана сан жагынан баалоо үчүн ар кандай математикалык моделдер жана статистикалык закондор колдонулат.
Брайтон (Колорадо)
Калкы - 31 380 киши. Болжолдуу аянты - 44.3 км². FIPS коду — 08-08675.
Чуу
Чуу статистикалык, стационардык жана стационардык эмес болуп бөлүнөт. Стационардык Чуу орточо параметрлеринин турактуулугу менен мүнөздөлөт. Көпчүлүк убакытта биз сезген, бири бирине көзкаранды болбогон булактардын (элдин тобунун, деңиздин, станоктордун ж. б.) пайда кылган Чуусу стационардыкка жакыныраак болот. Параметрлери жай өзгөргөн же кыска убакытта таасир эткен Чуу стационардык эмес болот. Аларга көчөдөн өткөн транспорттун Чуусу, өндүрүш шарттарында пайда болгон айрым кедергилер ж. б. кирет.
Акустикалык Чууну изилдөө ар түрдүү максаттарды көздөйт: адамдарга жана ар түрдүү системаларга тийгизген терс таасирин азайтуу, Чуунун ичинен керек болгон начар сигналдарды кабыл алуу жана өлчөө ж. б.
Бирлик айыл аймагы
Бирлик айыл аймагы ― Кыргызстандын Кадамжай районундагы административдик-аймактык бирдик. Ормош, Бел, Жал, Жаңы-Коргон, Жаңы-Сырт, Кичи-Айдаркен, Моло, Сур, Сырт, Тескей, Чечме, Ынтымак, Эшме айылдарынан турат. Административдик борбору ― Ормош айылы.
Сядей-Ю
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Дөтлинген
Дөтлинген (Dötlingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Ольденбург районуна кирет.
Сядей-Ю
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Урчуктуу механизм
Урчуктуу механизм (ор. кулачковый механизм) - кыймылдуу урчугу (звеносу) башка кыймылдуу түрткүч (звеносу) менен өз ара аракетте болгон механизм. Түз сызыктуу кыймыл жасаган урчук копир деп аталат. Урчуктуу механизмдер 4 топко бөлүнөт: түрткүчүнүн тиби боюнча: жалпак түрткүчтүү; роликтүү; ийне сымал; учтуу түрткүчтүү. Түрткүчүнүн кыймылы боюнча: алга-артка термелүүчү, ургучунун кыймылдоо мүнөзү боюнча: алга-артка термелүүчү, айлануучу болуп айырмалант. Урчуктуу механизмдин негизги мүнөздөмөсү - түрткүчүнүн максимум которулуусу, жумуш аткаруучу механизминин максимум ылдамдыгы же ылдамдануусу жана жумуш аткаруучу механизминин кыймыл закону. Урчуктуу механизм ичинен күймө кыймылдаткычтын газ бөлүштүрүүчү механизминде, металл кесүүчү станокто ж. б. машиналарда колдонулат.
Данбюри (Небраска)
Данбюри (Небраска) (Danbury) — Небраска штатынын Red Willow округуна караган АКШ шаары.
Вартенберг
Вартенберг (Wartenberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Гиссен административдик округуна карайт. Фогельсберг районуна кирет.
Калкы - 3980 киши(2013-ж.). . Аянты - 39,54 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 35 019. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Диккель.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Чыгаруу жумушу
Чыгаруу жумушу ⎯ электрондорду суюктуктан же металлдын бетинен бөлүп, чыгарууга сарпталган энергия.
Электрон вакуумдан конденсацияланган чөйрөгө өткөндө Чыгаруу жумушуна барабар энергия бөлүнүп чыгат. Демек Чыгаруу жумушу – электрондун конденсацияланган чөйрө менен байланыш чени. Чыгаруу жумушу канчалык кичине болсо, электрондун эмиссиясы ошончолук оңой өтөт. Чыгаруу жумушу өткөргүчтөр, өзгөчө металлдар үчүн толук изилденген. Кристалл менен электрондун байланыш энергиясы бардык металлдарда бирдей болбогондуктан, электрондордун Чыгаруу жумушу да металлдардын тегине жараша болот. Мис., вольфрамдыкы А=4,53 эВ, жездики А=4,39 эВ, цинктики А= 3,74 эВ, кадмийдики А=2,15 эВ ж. б. Эгерде 1эВ =1,602·10-19 Дж болсо, анда Чыгаруу жумушунун бирдиги Джоуль (Дж) менен эсептелет. Чыгаруу жумушунун чоңдугуна металлдын бетинин тазалыгы да таасир этет. Электрондор металлдын бетинен учуп чыгыш үчүн металлдын эркин электрондорунун орточо кинетикалык энергиясы электрондун чыгуу жумушунан чоң болушу керек.
Становой тайпак тоосу
Становой тайпак тоосу - Чыгыш Сибирдеги тоо системасы. Байкал көлүнүн түндүк четинен Олёкма дарыянын ортонку агымына чейин созулат. Уз. 700 км, туурасы 200 в.вден ашык. Кырка тоолору (3000 м бийикке чейин) чыгыш - түндүк-чыгышка багытталып, таманы 500-1600 м бийикте жаткан өрөөндөр менен бөлүнөт.
Архей жана протерозойдун кристалл жана метаморфизм тектеринен турат. Коп жылдык тоң бардык жерде таралган. Рельефтин алып формалары (кыры аскалуу, цирк, тепши ж. б.) мүнөздүү.
Климаты кескин континенттик; жылдык жаан-чачыны 300-1000 мм. Тоо капталдарына Кызыл карагайлуу тайга, 1200. идеи жогору сейрек токой жана жылаңач аска мүнөздүү. Кен байлыктары; алтын, жез, флюорит, таш көмүр.
Форсис (Миссури)
Форсис (Миссури) (Forsyth) — Миссури штатынын Тэйни округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 5.3 км². FIPS коду — 29-25192.
Калкы
2010-жылы калкы 1686 киши болгон.
Төмөнкү сикияз (Балтачев району, Башкыртстан)
Төмөнкү сикияз — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Төмөнкү сикияз айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 576 киши. Почта индекси — 452982, ОКАТО коду — 80208822001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Көтөрмө айыл аймагы
Көтөрмө айыл аймагы ― Кыргызстандын Кадамжай районундагы административдик-аймактык бирдик. Кызыл-Булак, Ак-Кыя, Гайрат, Жалгыз-Булак, Кара-Оот, Кара-Шоро, Кескен-Таш, Көтөрмө, Тамаша, Лангар айылдарынан турат. Административдик борбору ― Кызыл-Булак айылы.
Эглькофен
Калкы - 1221 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13,99 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 83 115. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Цигледер.
Орто-Сай (Сузак району)
Орто-Сай — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Сузак районундагы айыл. Ленин айыл аймагынын курамына кирет.
Калкы ― 1695 киши. Көгарт суусунун сол жээгинде, деңиз деңгээлинен 935 м бийиктикте жайгашкан. Райондун борбору Сузак кыштагынан 37 км чыгыш тарапта. Багыш темир жол бекетинен 6 км. Кыштак 1914-ж. негизделген. Калкы 1895 (2007); негизинен дыйкан чарбаларында эмгектенет. Орто мектеп, китепкана, бала бакча, ФАП, плотина бар. Турмуш-тиричилик кызматынын бөлүмдөрү, соода жайлары иштейт.
Булактар
2. “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967-14-046-1
Чыңалуунун аноддогу азайышы
Чыңалуунун аноддогу азайышы – бүлбүлдөк разряддын мамычасынын оң учунан анодго чейинки аралыктагы потенциалдар айырмасы.
Ал оң иондордун пайда болуп, оң мамычаны көздөй диффузиянын болушу менен шартталган. Ошондуктан Чыңалуунун аноддогу азайышы разряддык мейкиндиктен жана аноддун геометриясына, ток күчүнө, газдын курамына жана басымына көзкаранды. Чыңалуунун аноддогу азайышы оң жана терс болушу мүмкүн. Аноддун кичине өлчөмдөрүндө Чыңалуунун аноддогу азайышы оң болот. Анод көңдөй жана катодду курчап турса, терс болот.
Дюбен
Дюбен (Düben) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Анхальт-Цербст районуна кирет.
Калкы - 271 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 12,25 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 080. Муниципалитеттин башчысы — Хартмут Дафид.
Мизпах (Миннесота)
Мизпах (Миннесота) (Mizpah) — Миннесота штатынын Koochiching округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 56 киши. Болжолдуу аянты - 7.8 км². FIPS коду — 27-43540.
Николай Деменев
Деменев Николай Васильевич (22. 11. 1902-ж. т., Пермь обл.) - советтик металлург, Кыргыз ССР ИАнын акад. (1961), тех. илимд. доктору (1948), проф. (1949). Кыргыз ССРинин илимге эмгек сиңирген ишмери (1962).
Өмүр баяны
1919-жылдан КПСС мүчөсү. 1930-ж. Урал политех. институтун (Свердлов ш.) бүтүргөн. 1932-36-ж. Урал физ.-химия институтунун директору, 1936-жылдан СССР ИАнын Урал филиалынын Президиумунун окумуштуу катчысы, председатеелинин орун басары (1938) жана төрагасы (1956). 1961-жылдан Кыргыз ССР ИАнын системасында иштеген, 1962- 65-ж. Орг. эмес жана физ.-химия институтунун директору, 1965-жылдан Минскидеги Эл чарба институтунун химия кафедрасына башчы.
Деменев сейрек металлдардын химиясын жана технологиясын, аларды бөлүп алуунун комплекстик сырьёсун кайра иштетүүнүн кремний- фтордук методун жана радиоактивдүү элементтерди бөлүп алуунун жолдорун теориялык жактан иштеп чыккан. Кыргыз ССР Жог. Советинин (6- шайл.) депутаты. Эмгек Кызыл Туу, 2 «Ардак Белгиси» орденн жана медалдар менен сыйланган.
Уруу (биология)
Уруу (лат. Genus) - түрдөн жогору турган негизги таксономиялык категория (Бинардык номенклатура). Теги жакын түрлөрдү бириктирет. Мис., токой мадылы, камыш мадылы, бенгол мадылы - мышыктар Уруусуна, мырза карагай, сибирь карагайы ж. б. - карагайлар У-суна биригет. Кээ бир Уруулар ондогон, жүздөгөн жана миңдеген (курткумурскалар, өсүмдүктөр) түрдү камтыса, айрымдарынын 2-4 же 1 эле түрү бар.
Боркслебен
Боркслебен (Borxleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Кифхойзер районуна кирет.
Калкы - 304 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 5.33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 65 008. Муниципалитеттин башчысы — Йохен Франке.
Кыргыз-Кыштак айыл аймагы
Кыргыз-Кыштак айыл аймагы ― Кыргызстандын Кадамжай районундагы административдик-аймактык бирдик. Кыргыз-Кыштак, Бүргөндү ОПХ, Бүргөндү ПМК, Кайтпас, Кожо-Корум айылдарынан турат. Административдик борбору ― Каргыз-Кыштак айылы.
Нант жарлыгы
Нант жарлыгы(1598) — Франция королу Генрих IV 1598-ж. апреле Нант шаарында кол койгон жарлык: Франциядагы диний согуштарды аяктаткан.
Нант жарлыгы боюнча католицизм үстөмдүк кылуучу дин бойдон кала берген гугенотторго да динге эркин ишөө жанa табынуу (Париж ж. б. шаардан тышкары), сот-админ. жана аскер кызматтарын ээлөө, өз конференцияларын жанa синоддорун чакыруу укугу берилген.
Нант жарлыгынын кошумча жашырын статьяларына ылайык гугеноттор 100 чепти гарнизону менен алый, ж. б. жеңилдиктерге жетишкен. Нант жарлыгы рим папасынын, католик динчилеринин жанa парламенттердин кескин оппозициясын туудурган. Гугеноттор менен болгон согуштан (1621—29) кийин 1629-ж. Нант жарлыгынын жашырын статьялары жоюлган. 1685-ж. ал жарлык биротоло жокко чыгарылган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Мордва тилдери
Мордва тилдери – мордвалардын тилдери. Финн-угор тилдеринин финн-Волга тобуна кирет. Мүчөлөмө (агглютинацияланма) тилдер. Сингармонизм мүнөздүү. Мокша жана эрзя тилдеринен турат. Экөөнө тең таандык жазуусу 18-кылымдын ортосунда орус алфавитинин негизинде түзүлгөн. 17-кылымдан берки жазма эстелиги (латын графикасындагы) белгилүү. Адабий тилдери 20-кылымдын 30-жылдарынын орто ченинде калыптанган.
Коштепа
Коштепа — Өзбекстандын Анжиян облусунун Коргондөбө районундагы айыл.
Хартлэй (Айова)
Хартлэй (Айова) (Hartley) — Айова штатынын О’Брайен округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.3 км². FIPS коду — 19-34725.
Шмуцтитул
Шмуцтитул (немисче schmutztitel) – китеп графикасында жана полиграфияда – титулдун астыңкы бетиндеги, китептин аты жазылган өзүнчө барак же китептин кайсы бир бөлүгүнүн аты жазылган бет. Ш. китептин биринчи оң бетине жайгаштырылат жана анын арткы бети бош болот.
Ченөөнүн натыйжасынын аныксыздыгы
Ченөөнүн натыйжасынын аныксыздыгы – ченөөнүн жыйынтыгы (y) менен байланышкан, ченелген чоңдукка (х) туура келүүчү маанилердин дисперсиясын мүнөздөөчү параметр.
Ал эл аралык чендер жана салмактар комитети тарабынан ченөөлөрдүн сапатын сан жагынан мүнөздөө үчүн сунуш кылынган жана Эл аралык электр-техникалык комиссиясынын, Стандартташтыруу боюнча Эл аралык уюмунун, Эл аралык чендер жана салмактар бюросунун, клиникалык химиянын Эл аралык федерациясынын, анык жана колдонмо химия боюнча Эл аралык союздун, анык жана колдонмо физика боюнча Эл аралык союздун жана мыйзамдык метрологиянын Эл аралык уюмунун колдоосуна ээ болгон. Дүйнөнүн өнүккөн өлкө-лөрүндө өлчөөлөрдүн сапатын сан жагынан мүнөздөөдө кеңири колдонулуп келе жатат.
Хильгенрот
Хильгенрот (Hilgenroth) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 300 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 052. Муниципалитеттин башчысы — Моника Оттербах.
Даусон (Небраска)
Даусон (Небраска) (Dawson) — Небраска штатынын Richardson округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 209 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 31-12420.
Орто сызык
Орто сызык – 1) трапециянын орто сызыкгы – трапециянын каптал жактарынын тең ортосун туташтыруучу кесинди. Ал трапециянын орто сызыгы анын негизине жарыш (параллель) жана негиздеринин суммасынын жарымына барабар. Орто сызык трапецияны окшош трапецияларга бөлбөйт; 2) үч бурчтуктун орто сызыгы – ушул эле үч бурчтуктун каптал жактарынын тең ортосун бириктирүүчү кесинди. Бул орто сызык негизге параллель жана негиздин жарымына барабар. Ар кандай үч бурчтукта орто сызык берилген үч бурчтукка окшошүч бурчтукту кесет. Үч бурчтуктагы үч орто сызык үч бурчтукту барабар 4 үч бурчтуктун орто сызыгы өзгөргөн үч бурчтуктун орто сызыгы бойдон калат.
Становой кырка тоосу
Становой кырка тоосу - Чыгыш Сибирдеги кырка тоо системасы. Олёкма дарыянын ортонку агымынан Учур дарыянын башталышына чейин созулат. Уз. 700 км, туурасы 100-180 км. Басымдуу бийикт. 1500-2000 м (эң бийик жери 2412 м). Узунунан кеткен өрөөндөр бөлгөн кондик багыттагы жарыш кырка тоолордон турат. Түндүк Муз жана Тынч океандардын суу бөлгучү. Климаты катаал, континенттик. Жылдык жаан-чачыны 500 мм. 1200 м бийикке чейин кызыл карагай тайгасы, андан жогору жапалак кедр, тоо тундра өсүмдүктөрү өсөт. Кен байлыктары: алтын, сейрек кездешуучу металлдар, темир рудасы.
Грузия падышалыгы
Грузия падышалыгы (საქართველოს სამეფო; сакартвелос самэпо) — 1008- жылы Баграт III Грузиянын көпчүлүк бөлүгүн бириктиргенден кийин Кавказдагы орто кылымдагы грузин мамлекети. Эң чоң гүлдөп-өсүү мезгилинде ал Европа менен Жакынкы Чыгыштын кесилишинде жайгашкан улуу дөөлөттөрдүн бири жана Чыгыш (православдык) христиандыктын эң күчтүү мамлекети болгон.
Бирок монголдор Грузияга чоң зыян келтирип, мамлекеттин— бөлүнүшүнө алып келген; Кийинчерээк, Тамерландын сегиз кыйраткыч чабуулу анын күчүн толугу менен талкалап, акыркы кыйроого алып келди.
Шестопал, Виктор Арнольдович
Шестопал, Виктор Арнольдович (1936-ж., Казахстан, Петропавловск шаары) – скульптор. Кыргыз Республикасынын эл сүрөтчүсү. Одесса көркөм сүрөт окуу жайын (1956), Ташкен театр-сүрөт институтун (1965) бүтүргөн. 1958-жылдан республикалык, бүткүл союздук жана эл аралык көргөзмөлөрдүн катышуучусу. СССР сүрөтчүлөр союзунун мүчөсү (1970). Станоктук жана монументалдуу скульптура тармагында иштейт. Тематикалык композицияларды, замандаштарынын портреттеринин циклдарын, монументалдуу искусствонун чыгармаларын жараткан. Ш-дын чыгармачыл жетишкендиктеринин себепкери – натураны абдан көңүл буруп изилдешинде жана ар кандай скульптуралык материалдар (таш, жыгач, металл, керамика) менен иштешинде. 1967-ж. М. В. Фрунзенин (алюминий) фигурасын анын мемориалдык музейинде орноткон. Ш. Кыргызстандын бир катар белгилүү адамдарынын скульптуралык галереясын жараткан. Белгилүлөрү: академик И. Ахунбаевге арналган “Хирург” (1966), актриса Б. Кыдыкееванын портрети (1974), скульптор О. Мануйлованын (1974), “Жип ийирүүчү Нурманбетова”, (1977). 1978-ж. Кыргызстандын сүрөтчүлөр тобу менен Кичи Жерде болуп, чогултулган материалдардын негизинде “Причалда” (1979), “Советтер Союзунун Баатыры Кичи Жердеги десанттын командири Конкинге” (1979) жана башка Ш-дын монументалдык скульптура жанрындагы чыгармачылык жетишкендиги Улуу Ата Мекендик согушта курман болгон жоокерлерге Токмок шаарында орнотулган “Эстелик” (1975), “Советтер Союзунун Баатыры Конкинге эстелик” (1979), “Академик К. Скрябинге эстелик” (1982) кирет. Ш. Москвадагы Эл чарбасынын жетишкендиктеринин көргөзмөсүнүн коло медалы (1974), Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (1982) менен сыйланган.
Наньчан көтөрүлүшү
Наньчан көтөрүлүшү (1927) — контрреволюциячыл гоминьдан бийлигине каршы Улуттук-революциячыл армиянын куралдуу кыр көрсөтүшү.
Аны Кытай компартиясы (ККП) уюштурган. ККП менен гоминьдан ортосундагы гражд. согуш 1-августта Наньчан шаарын­да башталган. Ага ККПнин фронттук комитети жанa аскер командованиеси жетекчилпк кылган. Көтөрүлүшчүлөр 1-августта Наньчандагы гоминьдан гарнизонун куралсыздандырган жана Гуанчжодогу рев-ялык базаны калы­бына келтирүү үчүн 3—5-августта түш. тарапка жүрүшкө чыгып, 50 күндүк марштан кийпн Чаочжоу- Шапьтоу (чыгыш Гуандун) аймагына жеткен да. ошол жерде 29—30-сентябрда дунгнандан талкаланган.
Наньчан көтөрүлүшү жеңилсе да. кытаж революциясынын тарыхында маанилүү роль ойногон. Ал Кытай Кызыл Архивынын түзүлүшүнө жол ачкан. 1-август КЭРде Элдик-бошт. армпянын түзүлгөн күнү датасы белгиленет.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Дайнсте
Дайнсте (Deinste) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Штаде районуна кирет.
Калкы - 2134 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 27,25 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 59 011. Муниципалитеттин башчысы — Марианне Вибуш.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Шпалерлер
Шпалерлер (немисче spalier) – колдонмо көркөм искусство тарыхында – түстүү дубал кагаздары (обои) сыяктуу дубалга бекитилген же ушул максаттагы кездемелер, килемдер, ныгыра басып, оюу түшүрүлгөн булгаары жана башка XVIII кылымда пайда болгон кагаздан жасалган түстүү дубал кагаздарын да көпкө чейин Ш. деп аташкан.
Ченөөнүн натыйжасынын стандарттык аныксыздыгы
Ченөөнүн натыйжасынын стандарттык аныксыздыгы – Ченөөнүн натыйжасынын аныксыздыгын сан жагынан туюнтуучу негизги чоңдук.
Шпатель
Шпатель, шпахтель (немисче spatel, сөзмө-сөз «күрөк», spachtel – бүтөө) – живопись техникасында – туткага бекитилген металл (сейрек мүйүз) пластинкасынан турган жана бүткөн жеринен түз кесилген аспап. Кыртыштоодо боёкторду аралаштырууда жана палитраны тазалоодо колдонулат. Ш. менен мастихинди окшоштуруу туура эмес.
Ченөөнүн натыйжасынын стандарттык аныксыздыгы
Стандарттык аныксыздыкты баалоо 2 түргө бөлүнөт: – аныксыздыкты А түрү боюнча баалоо (uA) – ченелген чоңдуктардын маанилерин
статистикалык анализдөө жолу менен аныксыздыкты баалоо методу; –	аныксыздыкты В түрү боюнча баалоо (uВ); –	ченелген чоңдуктардын маанилерин статистикалык анализдөө жолунан бөлөк жол менен аныксыздыкты баалоо методу.
Бобенхайм-ам-Берг
Бобенхайм-ам-Берг (Bobenheim am Berg) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Дүркхайм районуна кирет.
Калкы - 831 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 32 005. Муниципалитеттин башчысы — Дитмар Лайст.
Нар
Нар - айры өркөч төө (бактриан) менен сыңар өркөч төөнун (дромедар) ортосунан алынган гибрид. Нар сыңар өркөчтүү болот.
Күчтүүлүгү, чоңдугу жана чыдамкайлыгы боюнча дромедар менен бактриандан артыкчылык кылат. Анын тирүү салм. 700—900 кг. Төөнүн башка гибриддерине караганда Нар тукумчул келет.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Чоң олжо
"Чоң олжо"(Snatch, Большой куш) - 2000-жылы Гай Ричи тарабынан жазылган жана тартылган Британиянын кылмыш комедиясы. Тасма Лондондогу кылмыш дүйнөсүндө чаташкан эки жердеги окуяны камтыйт: бири уурдалган бриллиантты издөө менен алектенсе, экинчиси кол алдындагыларга мыкаачылык менен мамиле кылган бандиттин (Алан Форд) кол алдында болуп иштеп калган бокс промоутери (Жейсон Стейтем) жөнүндөгү окуяны сүрөттөйт.
Тасма ирландиялык саякаттоочу "пики" деген лакап атка конгон Мики О Нейл (Брэд Питт), "Устара" атка конгон курал-жарак сатуучу Юринов (Раде Сербеджия), "Төрт бармак" лакап аттуу кумарпоз жана ууру Фрэнки (Бенисио дел Торо), "Тууган Ави" лакап аттуу зергер гангстер Авраам Деновиц (Деннис Фарина) жана качкандарды издеп табуучу ок тиштүү Тони (Винни Жонс) сыяктуу ар кандай каармандарды камтыйт. Тасма кинетикалык багыты жана оңдоп түзөө стили, эки жерде болуп жаткан окуянын ыкчам алмашып турушу жана ылдамдыгы менен да өзгөчөлөнүп турат. Ошондой эле ал кинетикалык багыты жана режиссердук стили, эки чиеленишкен сценарийдин күтүлбөгөн кызык бурулуштары, ошондой эле окуяладын ылдам темпи менен айырмаланат.
Бул тасма Ричинин "Карта, акча жана эки мылтык" тасмасынын түз уландысы болбосо да тематикаcы, идеясы, негизги ою жагынан бул тасмага окшошуп кетет. Бул тасма окшош визуалдык стилде жана мурунку тасмада ойногон Жонс, Стэтам жана Форд сыяктуу актердун катышуусунда тартылган.
Вереталь
Вереталь (Wehretal) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Верра-Майснер районуна кирет.
Калкы - 5255 киши(2013-ж.). . Аянты - 39,20 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 36 014. Муниципалитеттин башчысы — Йохен Кистнер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Орто-Таш мөңгүсү
Орто-Таш мөңгүсү, Мушкетов мөңгүсү – Борбордук Теңир-Тоодогу төр тибиндеги ири мөңгү. Какшаал тоо тизмегинин түндүк капталында, Чоң Үзөңгү-Кууштун башталышында жайгашкан. Узундугу 13,3 км, жалпы аянты 23,0 км2. Башы деңиз деңгээлинен 5200 м, этеги 3940 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийиктиги 4570 м, абляциясынын аянты 5,5 км2. Мөңгүдөн Котур суусунун (Чоң Үзөңгү-Кууштун алабы) бир курамы башталат.
Айрыбаз айыл аймагы
Айрыбаз айыл аймагы (2023-жылдын 1-январына чейин — Марказ айыл аймагы) ― Кыргызстандын Кадамжай районундагы административдик-аймактык бирдик. Айрыбаз, Арпа-Сай, Достук, Көк-Талаа, Маяк, Пылдырак айылдарынан турат. Административдик борбору ― Айрыбаз айылы.
Сяматывис
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Орто Сибирь бөксө тоосу
Орто Сибирь бөксө тоосу - Чыгыш Сибирде, Якутияда, Краснояр крайында жана Иркутск облусунун аймагында. Түштүгүнөн Чыгыш Саян, Байкал бою, Забайкалье кырка тоолору, батышынан Батыш Сибирь түздүгү, түндүгү менен чыгышынан Түндүк Сибирь ойдуңу жана Борбордук Якут түздүгү менен чектешет. Сибирь платформасынын аймагында жатат. Рельефине үстү тегиз платолор жана токол тоолор мүнөздүү (Енисей токол тоосу, Вилюй платосу; эң бийик жери –1701 м, Путорана платосу). Көп жылдык тоң кыртышы кеңири аймакты ээлейт. Климаты кескин континенттик, кышы узак жана суук, жайы жылуу. Жылдык жаан-чачындын саны 350–500 мм. Кен байлыктары: никель, жез, темир, таш көмүр, графит, таш туз, табигый газ. Дарыялары Түндүк Муз океанынын алабына кирет; ирилери Төмөнкү Тунгуска, Таштуу Тунгуска, Ангара, Лена. Кызыл карагайлуу токой басымдуу; түштүгүндө мырза кызыл карагай жана мырза карагай өсөт. Бөксө тоонун түн. бөлүгүндө тоо тундрасы, өрөөндөрүнө токойлуу талаа жана талаа ландшафттары мүнөздүү.
Бреккинридж (Колорадо)
Бреккинридж (Колорадо) (Breckenridge) — Колорадо штатынын Саммит (Summit) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4 540 киши. Болжолдуу аянты - 12.8 км². FIPS коду — 08-08400.
Франкфорд (Миссури)
Франкфорд (Миссури) (Frankford) — Миссури штатынын Пайк округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.2 км². FIPS коду — 29-25552.
Шпунт
Шпунт, шынаа (немисче spund) – таштардын ар кандай породаларын иштетүүдөгү скульптор колдонгон болот аспап. Ш. конус сымал курч учу бар, кырдуу же жумуру өзөктөн турат жана балканын жардамы менен колдонулат.
Нонна Мордюкова
Мордюкова Нонна Викторовна ((Ноябрина) 27. 11. 1925, Донецк облусу, Константиновка айылы – 9. 7. 2008, Москва) – орус актрисасы. СССР эл артисти (1974). 1954-жылы ВГИКти бүткөн. Студент кезинде «Жаш гвардия» фильминде Ульяна Громованын ролун ойноп (1948, СССР мамлекеттик сыйлык, 1949), көрүнүктүү романтикалык образды жараткан. Мордюкованын чыгармачылыгында чыныгы орус аялынын салттуу жана заманбап чыныгы мүнөзүн кинодо көркөмдөп ачып берген: Глафира («Журавушка», 1969), Угрюмова («Орус талаасы», 1972), Матрёна («Сормо», 1978). «Туугандар» (1982) фильминде Мария Коновалованын ролун комедиялык образда жеткиликтүү ойногон. М. курч мүнөздөгү ролдорду да жараткан: соодагер аял Белотелова «Бальзаминовдун үйлөнүүсү» (1965), Плющ («Жакут кол», 1969), Миша байке («Экөө үчүн вокзал», 1983). «Түнөргөн таң», «Согуш жана тынчтык», «Алар Мекен үчүн салгылашкан» фильмдеринде актриса чеберчилик жөндөмдүүлүгү ачылган. РСФСР мамлекеттик сыйл. алган (1973) «Кимдин кимдиги» («Кто есть кто» энциклопедиясынын, Лондон) редакциялык кеңеши актрисаны 20-кылымдын 10 мыкты актрисанын катарына кошкон (1992).
Гарейка (Балтачев району, Башкыртстан)
Гарейка — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Төмөнкү сикияз айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 58 киши. Почта индекси — 452982, ОКАТО коду — 80208822002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Дем алдыргыч борбор
Дем алдыргыч борбор - борбордук нерв системасынын түрдүү бөлүктөрүндө жайгашкан нерв клетка топторунун (нейрондордун) жыйындысы.
Бул нейрондор организмдеги өзгөрүүлөрдү, дем алууну дайыма башкарып турат. Импульстар Дем алдыргыч борбордон жүлүндөгү кыймылдаткыч нервге келип, козголуу андан дем алдыргыч булчуңуна берилет. Дем алдыргыч борбордун активдүүлүгү гумордук жол менен башкарылат. Нерв импульстары токтолсо да Дем алдыргыч борбор дем алуу кыймылын сактайт.
Шмидт саны
Шмидт саны – суюктуктардын же газдардын ички сүрүлүү жана диффузия процесстери маанилүү болгон кыймылдарынын окшоштук критерийлеринин бири.
Ш. с. – суюктуктун же газдын кинематикалык илээшкектик коэффициентинин (n) диффузия коэффициентине (D) болгон катышын көрсөтөт. Ш. с: Sc=n/D кыймыл санын, таралышын жана аралашма массанын диффузиядан таралуучу молекулалык процесстеринин салыштырма ролун мүнөздөйт. Идеалдык газдарда n=D болгондуктан Sc=1. Реалдык газдарда Ш. с. бирден айырмалуу.
Милака (Миннесота)
Милака (Миннесота) (Milaca) — Миннесота штатынын Mille Lacs округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2946 киши. Болжолдуу аянты - 8.3 км². FIPS коду — 27-42110.
Борнхаген
Борнхаген (Bornhagen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Айхсфельд районуна кирет.
Калкы - 297 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6.59 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 014. Муниципалитеттин башчысы — Лотар Хайнеман.
Хартфорд (Айова)
Хартфорд (Айова) (Hartford) — Айова штатынын Уоррен округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.5 км². FIPS коду — 19-34680.
Калкы
2010-жылы калкы 759 киши болгон.
Навбахор
Навбахор — Өзбекстандын Анжиян облусунун Коргондөбө районундагы айыл.
Дюзедау
Дюзедау (Düsedau) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Калкы - 353 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 12,82 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 130. Муниципалитеттин башчысы — Роланд Меркер.
Декатур (Небраска)
Декатур (Небраска) (Decatur) — Небраска штатынын Burt округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 618 киши. Болжолдуу аянты - 2.3 км². FIPS коду — 31-12525.
Урусова Толкун Эсеновна
Урусова Толкун Эсеновна (4. 6. 1965-ж. т., азыркы Чүй обл., Кант району, Кызыл-Бирлик айылы) - математик, программист, физика-математика илимдин доктору (2009). Фрунзе финансы-экономикалык техникумун (1984), КМУну (1992) бүтүргөн. КМУда техник-программист, инженер-программист, инженер, жетектөөчү инженер, лабораториялык башчысы, бөлүм башчы (1984-97), КММАда компьютердик маалымат борборунун директору, кафедра башчысы (1997-2004), КР УИАда улук илимий кызматкер, башкы илимий кызматкер, окумуштуу катчы (2004-13). Окуу процессинде компьютер технологиясын колдонуу, математикалык жана компьютердик моделдөө (моделирование) боюнча адис. 60тан ашык илимий эмгеги, а. и. 2 монография, 1 окуу жана 2 методикалык куралы жарык көргөн.
Шпольский эффектиси
Шпольский эффектиси – төмөнкү температурада атайын эритмелерде татаал органикалык бирикмелердин квазисызыктуу спектрлеринин пайда болушу.
1952-ж. Э.В.Шпольский байкаган. Квазисызыктуу спектрлер термелүүчү структурада болуп, молекулалардын термелүү жыштыгын аныктайт. Мунун жардамы менен жекече татаал органикалык радикалдардын физикалык жана химиялык касиеттери; органикалык бирикмелердин фотохимия процесстери; канцерогендүү бирикмелер ж. б. изилденет. Шпольский эффектисинин негизинде аралашмалардын спектрдик анализи бир нече жекече бирикмелерди бир эле мезгилде чогуу аныктайт жана 10-11 г га чейин абсолюттук сезгич болот.
Орозбеков айыл аймагы
Орозбеков айыл аймагы ― Кыргызстандын Кадамжай районундагы административдик-аймактык бирдик. Орозбеков, Кош-Дөбө, Кудук, Кулду, Өндүрүш, Сары-Талаа, Учкун айылдарынан турат. Административдик борбору ― Орозбеков айылы.
Мордовия
Мордовия же Мордовия Республикасы (мокш. Мордовия Республиксь, эрз. Мордовия Республикась) Орусиянын Европа бөлүгүнүн чыгышында жайгашкан.
Негизги маалымат
Аянты 26,2 миң км2. Калкы 833,0 миң (2009); негизинен орустар (60,8%), мордвалар (32,5), татарлар (4,9) жана башкалар. улут өкүлдөрү жашайт. Православие (277 диний уюм бар), мусулман (24) жана протестант (11) динин тутат. Орточо жыштыгы 1 км2 жерге 34,3 киши. Административдик борбору – Саранск (336,1 миң). Ири шаарлары: Рузаевка (49,6 миң), Ковылкино (23,0). Шаар калкы 59,8%. Акимий-аймактык жактан 22 акимий районго, 7 шаарга, 18 шаарчага бөлүнөт.
Табияты
Мордовия Чыгыш Европа (Орус) түздүгүнүн чыгышында, Волга дарыясынын алабында жайгашкан. Түндүк-батышын Ока-Дон түздүгү, Түштүк-чыгышын Волга бою дөңсөөсү ээлейт. Табигый шарты калктын жашоосуна жагымдуу. Экол. абалы салыштырмалуу канааттандырарлык. Негизинен ө. ж-луу зоналардын тегереги булганууда.
Саясий түзүлүшү
Приволжье федерация округуна кирет. Мамлекеттик бийлик 5 жылга шайланган республиканын башчысына таандык. ОФтеги электр лампалар өндүрүшүнүн борбору (Орусияда өндүрүлгөндүн 67%и), машина куруу (22,4; 2-орунда), цемент өндүрүшү (6,2; 6-орунда), жана башкалар. ишканалары иштейт.
Экономикасы
Аймактын дүң продукциясы 24318,1 млн рублди түзөт. Анда өнөр жайдын үлүшү 29,5%. Машина куруу комплекси алдынкы орунда. Ири ишканалары: «Лисма» (лампа), «Сарансккабель» (күч, телефон, кеме жана текшерүү кабелдери), «Рузхиммаш» (вагон; цистерна, көлөмдүү идиштер), «Электровыпрямитель», «Сарэкс». Тамакаш (19%), курулуш материалдар (11%), Химиялык(5%) өнөр жайы бар. Айыл чарбанын Республиканын дүң продукциясындагы үлүшү 21,4%. Айыл чарбага жарактуу жери 1659,6 миң га (жер фондусунун 63,5%и), анын ичинен 68%и айдоо аянты. Дан эгиндери, картөшкө, кант кызылчасы жана жашылча айдалат. Бодо мал асыралып, үй куштары багылат. Темир жолунун узундугу 546 км, автомобилдики 5616 км (анын ичинен 4232 кми асфальтталган). Саранскиде аэропорт бар.
Билим илими
Республикада 743 жалпы билим берүүчү окуу жайлары (анын ичинен 59у башталгыч жана орто), 9 ЖОЖ (филиалдары менен; анын ичинен Мордва мамлекеттик университети), 5 театр (анын ичинен музыка, куурчак), филармония, камералык хор, ыр-бий ансамбли, 22 музей (анын ичинен край таануу, асем искусство жана башкалар), С. Д. Эрьзинин үй-музейи (Баев кыштагында), китепканалар (анын ичинен азиздер үчүн) бар.
Хильгерт
Хильгерт (Hilgert) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 1518 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,57 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 030. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Гельхард.
Майнстокхайм
Майнстокхайм (Mainstockheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Китцинген районуна кирет.
Калкы - 1879 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8,52 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 75 146. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Дитер Фукс.
Ыктымалдык амплитудасы
Ыктымалдык амплитудасы – квант механикасында толкун функциясынын аталышы.
Ыктымалдык амплитудасынын аталышы толкун функциясынын статистикалык талкууланышы, түшүндүрү-лүшү менен байланыштуу: бөлүкчөнү же физикалык системаны берилген абалда табуу ыктымалдыгы.
Шрифт
Шрифт, арип (немисче schrift – кат, кол жазма) – чыгарманын тексттик элементтеринде сүрөтчү колдонуучу (китептин мукабасында, плакатта жана башкалар) композициялык сүрөттүн тамгалар менен белгилеринин ички шартталган биримдиги, белгилүү бир мүнөзү. Курулушу, жайгашышы жана жалпы принциптери боюнча эркин болуу менен көркөм графиканын Ш-тери бир учурда кыйшаюусуз мыйзам ченемдүү; графикалык композициянын элементи катары ал идеялык-образдык ойду ачып көрсөтүүгө катышат жана көркөм жасалгалоонун конкреттүү милдеттери менен тыгыз байланышта болот. Типографиялык Ш. – атайын металл эритиндилеринен даярдалган (адатта сүрөтчүнүн эскизи боюнча аткарылган) текстти басмага терүү үчүн керек болгон белгилер менен тамгалардын стандарттык жыйындысы.
ААББТ
ААББТ (Административдик-аймактык бирдиктерди белгилөө тутуму деп чечмеленет), расмий түрүндө эки башкача берилген ― «Кыргыз Республикасынын административдик-аймактык жана аймактык бирдиктердин объектилерин белгилөө тутуму» мамлекеттик классификатору же «Кыргыз Республикасынын административдик-аймактык бөлүнүшүнүн объектилерин жана аймактык бирдиктердин белгилөө тутуму» мамлекеттик классификатору (ААБОТ МК ― расмий кыскартылышы) ― Кыргызстандын техника-экономикалык маалыматтарын классификациялоонун жана коддоштуруунун бирдиктүү тутумунун бөлүгү болгон классификатор. Машина менен иштетүүнү камсыз кылууга арналып, статистикада жана экономикалык ишмердиктин башка чөйрөлөрүндө эсеп менен талдоо маселелерин чечүүдө колдонулат.
Классификаторду Улуттук статистика комитетинин Башкы эсептөө борбору жүргүзөт. Классификациялоо объектилери:
Классификатор эки бөлүктөн турат: аныктоочу код жана аталышы.
Аталыштардын бөлүгүнө: pеспублика, облустар, райондор (анын ичинде шаар ичиндеги), шаарлар, шаар тибиндеги посёлоктор (штп), айылдык аймактар, поселоктор, айылдар, аймактык бирдиктердин аталыштары кирет. Мындан тышкары, администрациялык-аймактык бирдиктердин борборлорунун жайгашкан ордун көргөзгөн маалымат киргизилет.
Аныктоо бөлүгү классификациялоонун иерархиялык тутумуна жана сандык кодду колдонуу менен бирге коддоштуруунун сериялык-иреттик тутумуна ээ.
Коддун узундугу: административдик-аймактык бирдиктердин ―14 белги, аймактык бирдиктердин ―17 белги.
Совет айыл аймагы
Совет айыл аймагы ― Кыргызстандын Кадамжай районундагы административдик-аймактык бирдик. Административдик борбору болгон Совет айылынан гана турат.
Эгльфинг
Калкы - 970 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 90 121. Муниципалитеттин башчысы — Клеменс Хольцман.
Штихель
Штихель, кескич (немисче stichel) – гравюра техникасында, айрыкча кесилме гравюра менен ксилографияда кеңири колдонулган болот аспап. Ш. кыска туткага орнотулган жука миздүү ромб, шынаа сыяктуу жарым сүйрү кесилиштеги, кыйгач кесилген учу бар аспап түрүндө болот. Негизинен каалаган форма менен узундуктагы тереңдетилген линия жана штрихтерди аткарууда колдонулат. Бул аспаптын эң көп колдонулган түрү эң ичке линияларды түшүрүүдө колдонулуучу грабштихель эсептелет.
Верхайм
Верхайм (Wehrheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Дармштадт административдик округуна карайт. Жогорку Таунус районуна кирет.
Калкы - 9338 киши(2013-ж.). . Аянты - 38,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 34 012. Муниципалитеттин башчысы — Грегор Зоммер.
Үч-Коргон айыл аймагы
Үч-Коргон айыл аймагы ― Кадамжай районундагы административдик-аймактык бирдик.
Үч-Коргон айыл аймагы ― Манас районундагы административдик-аймактык бирдик.
Ылдамдык циркуляциясы
Ылдамдык циркуляциясы ⎯ агымдын куюндалышынын чени болгон суюктуктун же газдын агымынын кинематикалык мүнөздөмөсү.
Куудул чымчыкты өлтүрүү
"Куудул чымчыкты өлтүрүү" (To Kill a Mockingbird, Убить пересмешника) − 1962-жылы Роберт Маллиган тарткан америкалык драма. Хортон Фут 1960-жылы "Пулитцер" сыйлыгын алган ушундай эле аталыштагы Харпер Линин романынын негизинде сценарий жазган. Катышкандар: Грегори Пек (Аттикус Финч) жана Мэри Бэдэм (Скаут).
Тасма эң мыкты тартылган тасма деп эсептелип, мактоого татыган жана ийгиликтүү сатылып бюджетинен 10 эсе көп киреше тапкан. Тасма "Эң мыкты актер" (Пек) сыяктуу 3 Оскар сыйлыгын алган жана "Эң мыкты тасма" сыяктуу 8 Оскар сыйлыгына талапкерлиги көрсөтүлгөн.
Тасма Роберт Дувалл, Уиллиам Уиндом жана Алис Гостлинин тасма тармагындагы саамалыгын баштап берген.
Морена рельефи
Морена рельефи – мөңгүнүн аракетинен пайда болгон аккумуляциялык рельеф. Түздүктөрдө моренадан пайда болгон дөңсөө-чуңкурдуу рельеф, жал сымал же өңгүл-дөңгүлдүү морена түздүктөрү, дөбөлүү аяккы мореналуу кырлар, друмлин (узатасынан кеткен анча бийик эмес дөбөлөр) болот. Плейстоцен муз каптоосуна дуушар болгон тоо өрөөндөрүндө Морена рельефи, адатта, жээк мореналарынын ар түрдүү формаларынан, аяккы мореналардын кырларынан жана дөңсөөлүү Морена рельефинен турат.
Нарва
Нарва, Нарова — Эстония менен Ленинград областынын (РСФСР) чегиндеги дарыя.
Узундугу 77 км, алабынын аянты 56 200 км2. Чуд-Псков көлүнөн башталып, Балтика деңизиндеги Финн булуңуна куят. Нугунун аки таш тектүү жерлеринде босоголор көп. Кар, жаан-чачын жана жер астындагы суулардан куралат. Куймасы — Плюсса (оң). Жылдык орт. чыгымы 415 м3/сек.
Сямашор
Сямашор — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сямаю дарыясынын оң жээгинен 48 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 20 км.
Нарва
Дарыяда Нарва ГЭСи жана суу сактагычы курулган. Боюнан Нарва жана Ивангород шаарлары орун алган.
Сямашор
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Урусов Руслан Мухтарович
Урусов Руслан Мухтарович (14. 12. 1955-ж. т., Фрунзе) - физик, физика-математика илимдин доктору (2002). проф. (2008). КМУну бүткөн (1978). КРдин Респ. окуу жайлар аралык эсептөө борборунда инженер-математик, улук математик-программист, улук инженер-программист, топтун башчысы, Маалымат жана маалыматтык технологиялар институтунда башкы адис болуп иштеген. 1996-жылдан Физика-тех. маселелер жана материал таануу институтунда бөлүм башчы. Плазманын электр жаа агымын сандык моделдештирүү боюнча адис. 90дон ашык илимий эмгектин, а. и. 2 монографиянын автору.