cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
"Таңкы тамак" клубу
Тасманын аталышы Нью Трир мектебиндеги эртен мененки камоодон улам мектеп окуучулары жана иштегендер тарабынан ойлоп табылган. Бул мектепте Жон Хүгсдун досунун уулу окуган. Башкча айтканда сабак башталганга чейин камоого алынган окуучулар ""Таңкы тамак" клубунун" мүчөлөрү деп аталышат. Тасма 2016-жылы Конгресс Китепканасы тарабынан"маданий, тарыхый, эстетикалык жактан маанилүү" деп табылып, Американын Улуттук кино реестринде сакталууга тандалып алынган.
2015-жылы тасманын 30 жылдык мааракесинде тасма кайрадан жаңыланып 430 кинотеарда көрсөтүлгөн.
Инновациялык саясат
Инновациялык саясат – кыскасы Мамлекеттик инновациялык саясат.
Көк-Жаңгак таш көмүр кени
Көк-Жаңгак таш көмүр кени - Жалал-Абад облусунун Сузак р-нунда; Орто Азиядагы ири ташкөмүр кендеринин бири.
Көкжаңгак ш-нын түш. тарабында, Жалал-Абад ш-нан 30 км чыгышта, Акман тоосунда жайгашкан. Жерг. элге илгертен белгилүү. Кен аймагын силур-девондун чөкмө тектери ж-а юра м-н бор мезгилдеринин континенттик чөкмөлөрү түзөт. Көмүр‚ юра мезгилинин гравелит, кумдук ж-а чополуу катмарларынын арасында жатат. Мында 14кө жакын көмүр‚ кабаттары бар. Калыңдыгы 1,0–15,8 м. Көмүр гумустуу, узун жалын  м-н күйүүчү ташкөмүр тобуна кирет. Жылуулук энергиясы 18,47 Мдж/кг, орт. Күлдүүлүгү 17,3%. Көмүрдөн кокс алууга болот. Жалпы запасы 159,1 млн т. Көмүрдүн казып алынышы Октябрь революциясына чейин эле (1890, 1914–16) жүргүзүлгөн. Өнөр жайлык мааниде 1931-жылдан казыла баштаган.
Шавва Кузьма Иванович
Шавва Кузьма Иванович (1925-ж. т., Казакстан, Костанай обл., Чоң-Чураков району, Бирюкевка айылы) - техника илимдин доктору (1975), проф. (1985). Балашиха шаарында бүткүл союздук айыл чарба институтун (1957), Кыргыз ССР ИАнын аспирантурасын (1964) бүтүргөн. Херсон айыл чарба институтунда илимий кызматкер, доцент, кафедра башчысы, КР УИАда Суу энергетикасы жана суу маселелери институтунда башкы илимий кызматкер болуп эмгектенген. Ресурстарды комплекстүү пайдалануу жана коргоо боюнча адис. 110 дон ашык илимий эмгеги, а. и. 5 монографиясы жарык көргөн.
Георги Иоганн Готлиб
Георги Иоганн Готлиб (немисче - Johann Gottlieb Georgi, 1729-1802) - атактуу немис окумуштуусу, өз учурунун өтө көрүнүктүү медиги, химик, натуралист жана этнографы. Россиянын жана Россия империясынын тарыхында эң алгачкы этнографиялык эмгекти жазган окумуштуу, Россия Илимдер академиясынын академиги, минерологиянын профессору, 1768-1774 жж. академиялык илимий экспедициялардын катышуучусу болгон.
Георги Иоганн Готлиб жана И.Е.Фишердин эмгектеринде Енисей аймагындагы кыргыздар менен Теңир-Тоо кыргыздарынын жалпылыктары тууралу эң алгачкы көз караштар айткан. Өз учурунда орус бийлик өкүлдөрү жана илимпоздор окумуштуу Иван Иванович Георги деп аташканы белгилүү.
Өмүр баяны
Георги Иоганн Готлиб 1729-ж. 31-декабрында Помераниядагы Вахгольцхаген шаарында диниятчыл адамдын (пастор) үй бүлөсүндө туулган. Мектептен соң аптекарлык кесипти алып эмгектене баштайт. Швециядагы Уппсала университетинде медицинадан билим алган, Кар Линнейдин берген дарстарын уккан. Ошол эле университетте илимдин докторлук даражасына ээ болот. Швециядан келгенден соң бир катар жылдар бою формацевт (дары жасоочу) болуп өз ишин уланткан. Санкт-Петербургда ири илимий экспедициялар уюштурулп жаткандыгынан кабардар болгон Георги Иоганн Готлиб өзүнүн эмгегин жана билимин сунуш эткен экен. 1768-ж. П.С.Палластын илимий экспедициясына катышууга үлгүрөт. 1770-ж. профессор И.-Ф.Фальктын жардамчысы катары Оренбург аймагына экспедицияга катышкан. 1771-ж. Уралда башкырлардын арасында болот. Андан соң Колыван күмүш кендерине, Барнаулга, Алтай тоолорунда жайгашкан кен иштетүү жерлерине чейин барган. Ошол эле жылы Томск шаарына келишкен, ал аймакты кунт коюп үйрөнүүгө киришишкен. П.С.Палластын тапшыруусу менен Байкал, Ангара, Селенга аймактарын изилдеп, Иркутскиге келген. Урал, Саратов, Астрахань, Тобольск, Тарск, Екатеринбур ж.б. аймактарды изилдеген. Волга боюндагы жашаган чуваш, мари, мордвалардын этнографиясы боюнча маалыматтарды жыйнаган. Экспедиция жетекчиси И.П.Фальк каза болгондон кийин анын эмгектерин басмага даярдап, чыгарган. Георги Иоганн Готлиб экспедиция учурунда эбегейсиз зор маалыматтарды жыйнаган, анын материалдарынын бир бөлүгүн П.-С.Паллас оз эмгегин жазууда пайдалангандыгы белгилүү. Бул эмгеги үчүн императорица Екатерина II тарабынан сыйлык жана ири суммадагы акча каражатына ээ болгон. Санкт-Птербургдагы эн алгачкы химиялык лабороторияны негиздеген. 1802-ж. дүйнөдөн кайткан.
Мэйнард (Массачусетс)
Мэйнард (Массачусетс) (Maynard) — Массачусетс штатынын Миддлсекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 10 106 киши. Болжолдуу аянты - 13.9 км². FIPS коду — 25-39625.
Кожомкул атындагы aт майданы
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Дояйо
Дояйо (доваяйо, намши) — Камерундун түндүгүндө (Түндүк региондун Бенуэ жана Фаро департаменттерде) жашаган эл. Дояйо этнонимден тышкары, "намши" деген кемсинтүүчү экзоэтноними бар. Саны 46 миң адам. Дояйо тилинде сүйлөшөт. Дояйо тили Нигер-конго макро-үйбүлөсүнүн адамава-убанги уясына кирет. Дояйо тили марке, теере (поли) и севе диалектилерге бөлүнөт. Жазуусу латын алфавиттин негизинде түзүлгөн. Эне тилден тышкары француз жана фульбе тилдеринде сүйлөшөт. Көпчүлүк жергиликтүү салттуу ишенимдерди карманышат. Калгандары христиандар жана мусулмандар.
Телекөрсөткүч
Телекөрсөткүч, телевизор (грекче tele – алыс жана латынча viso – көрөм, кайрайм), телекөрсөтүүнү кабылдагычтелекөрсөтүү антеннасы кабыл алган сүрөттөлүштү жана аны менен кошо берилүүчү үндүн радио сигналдарын күчөтүп, аларды кайтадан сүрөткө жана үнгө айландыруучу телекөрсөтүүчү радио кабылдагыч. Берүүчү телеборбордон таралган радио толкундарды телекөрсөтүү антеннасы кабыл алып, кабель боюнча Телекөрсөткүчкө берет. Телекөрсөткүчтө кабыл алынган радио толкундар күчөтүлөт, үн жана сүрөттөлүш сигналдарга бөлүнөт. Күчөтүлгөндөн кийин еүрөттөлүш сигналы электрон-нур түтүгүнө (кинескопко), үн сигналы электр-динамикалык күчөтүп сүйлөгүчкө берилет. Can жайылтуу жана кадр жайылтуу генераторлорунун жардамы менен кинескоптун экранында жаркыроочу растр түзүлүп, анда сүрөттүн сигналы күнүрт жана жарык чекиттерди пайда кылат. Түстүү телекөрсөтүү системасында үч каналдуу монохромдуу түзүүчүлөр – кызыл (к), жашыл (ж), көк (к) түстөрдү аралаштырып бергич модуляторлорго өтөт. Кабылдагычта толкундар кайра үч жыштыктуу каналга (к, ж, к) бөлүнүп, түстүү телекөрсөтүү кинескопто көрсөтүлөт. Телекөрсөткүчтөр төмөнкүдөй бөлүнөт: экрандын өлчөмү боюнча - механикалык, кинескоптук, суюк кристаллдык, плазмалык, лазердик, проекдиялык, жарык диоддук; мобилдүүлүгү боюнча - туруктуу (стационардык), алып жүрмө болуп. Заманбап Телекөрсөткүчтөрдүн экран диагоналы, жарыктыгы, кабыл алгычтын (тюнер) сезгичтиги, көп стандарттуулугу, үн каналдарынын көптүгү, программаларды эске тутуусу, дистанциялык (аралыктан) башкаруу, монитор катары колдонуу, цифралык функциялары (PIP, телетекс, телегид ж. б.), сигнал кабыл алуу мүмкүнчүлүгү, Smart TV технологиясы, узакка иштеши жана ишеничтүүлүгү ж. б. касиеттерге ээ.
Кожомкул атындагы спорт сарайы
Имараты 5 корпустан турат. 1. Көрүү залы (42x60 м). Бул залда спорттун бардык түрү боюнча мелдештер, концерттик программалар жана ар кандай коомдук иш чаралар өтөт. Зал 3 мин, орундуу. 2. Вестибюль жана чакан залдар. Бул жерде көргөзмөлөр, ярмаркалар өткөрүлүп турат. 3. Машыгуу зонасы (54x18 м). Спорттун бардык түрү боюнча машыгуулар (а. и. оор атлетика боюнча машыгуу залы (36x12 м аянтты ээлейт). Эки аянты бар. 4. Сууда сүзүү бассейни. Анын узундугу 50 м, туурасы 25 м, бассейндеги суунун көлөмү 2750 м’\ Эки трибунасы бар. 800 орундуу, 3 миңге жакын сууда сүзүүчүнү тейлей алат. КМШ өлкөлөрүндөгү эң чоң бассейн. 5. Администрация корпусу. Бул жерде сарайдын жетекчилеринин, машыктыРУУчулардын, спорт боюнча кесипкөйлөрдүн жумушчу кабинеттери жайгашкан. Оор атлетика кол топ, волейбол, баскетбол, теннис, бокс, күрөш, фехтование, спорттук жана көркөм гимнатиска ж. б. спорттун түрлөрү боюнча республикалык жана эл аралык мелдештер өтүп турат. Анын жанында Кожомкулдин эстелиги орнотулган (2004).
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Эркиндиктин жазуучулары
"Эркиндиктин жазуучулары" (Freedom Writers, Писатели свободы) - 2007-жылы Хилари Суонк, Скотт Гленн, Имелда Стонтон Патрик Демпсинин катышуусунда тартылган тасма.
Ал эми тасманы тартуу идеясын журналист Трейси Дүрниң сунуштаган. Ал ABC жаңылыктарындагы Праймтайм Лайв программасына Эрин Грувел тууралуу документалдуу тасма тарткан. Ошондой эле тасманы тартуу учурунда анын башкы продюсери болгон. Тасма "Эркиндиктин жазуучулары" бүткөндөн кийин каза болгон Арманд Жонстун элесине арналган. Окуя Анахайм, Калифорния штатындагы Денни ресторанында болгон. Ууру Жонстун шурусун уурдагандан кийин экөөнүн ортосунда жаңжал чыгып, соңунда ууру аны атып өлтүргөн.
Раде
Раде (Rhade) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Вюммдагы Ротенбург районуна кирет.
Калкы - 1168 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 57 038. Муниципалитеттин башчысы — Томас Кцекалла.
Инновация банкы
Инновация банкы – узак мөөнөттүү программаларга каражат салуучу коммерциялык банк. Ал илимий-изилдөө жана иштеп чыгууларды кредиттейт. Осудаларды кайтаруу мөөнөтү, аны берүү шарты сыяктуу эле жаңылыктардын келечегине, аларды ишке ашыруу мезгилине жана ссуданы төлөө кепилдигине жараша жиктелет.
Телекөрсөтүү камерасы
Телекөрсөтүү камерасы, телекөрсөтүүчү камера, телекамера, ТВ – камерa –объектиден чагылган жарыкты өзгөртүп, аны аналогдук (окшоштук) телекөрсөтүү видеосигналына же цифралык телекөрсөтүүгө айланткан электрондук же электрмеханикалык түзүлүш. Телекөрсөтүү камерасы оптикалык бөрктөн (головка), электрондук блоктордон жана көрүнүш издегичтен (видеоискатель) турат. Оптикалык бөрктө объектив, түс бөлүүчү система жана жарыкты электр сигналына айлантуучу түзүлмөлөр жайгаштырылган. Телекөрсөтүү камерасы жана видеосигналды жазуучу түзүлүш менен бирге видеокамера же камкордер деп аталат. Алгачкы видеокамера 1920-ж. пайда болгон. Ал стационардуу, б. а. орнотулган орунда гана иштеген. «Көрмө магнитофон» пайда болгонго чейин (1956), видеосигнал сакталбастан, түз эфирге берилген. 1980- жылдардан баштап, штативге орнотулган стационардуу Телекөрсөтүү камерасы пайдаланылган. Бүгүнкү күндө Телекөрсөтүү камерасы компьютерлештирилген.
Район
Район, оодан (фр. rayon, сөзмөсөз – шоола, радиус) – 1) СССРде 100 миң адамдан ашык калкы бар шаарларда түзүлүүчү административдик-аймактык бирдик; 2) КРде, ошондой эле Беларусияда, Казакстанда, Украинада жана айрым башка мамлекеттерде административдик-аймактык бирдиктин аталышы. Азыркы учурда КР облустарынын курамына 40 Р. жана Бишкек шаарынын 4 Р-у кирет.
Телестудия
Телестудия– телекөрсөтүү программаларын түз алып көрсөтүүчү же даярдоочу техникалык аппаратуралык атайын даярдалган студия.
Планктон
Планктон (грекче planktos – адашуучу) – суу терендигинде жашап, анын агымына туруштук бере албаган организмдер. Планктон тобуна өсүмдүкфитопланктондор жана жаныбар-зоопланктондор кирет. Ал бентос жана нектондон кескин айырмаланып турат. Көпчүлүгү вертикалдык миграцияга жөндөмдүү. Бул топко негизинен бактерия, өсүмдүк жана жаныбарлар кирет. Кээ бир чөйрөдө бактерия өзүнчө бактерия планктонун түзүүгө жөндөмдүү. Планктон тузсуз сууларда да кездешет. Фотосинтездөөчү Планктон күн нурун керектегендиктен, суунун үстүнө жакын 50-100 м тереңде жашайт. Деңиз жана тузсуз суу фитопланктонун диатом балырлары, көк жашыл, айрым жашыл балырлар ж. б. түзөт. Тузсуз сууда зоопланктондор - калак буттуулар, бурамалоочулар, деңиздеги рак сымалдар, көптөгөн жөнөкөйлөр, ичеги көңдөйлүүлөр, моллюскалар, балыктардын икрасы, личинкалары, омурткасыздардын личинкалары ж. б. көп болот. Тропиктеги океан сууларында Планктондун курамы өтө ар түрдүү келет. Планктондордун организмдеринин чоңдугу бир нече лгжден бир нече мге жетет. Цианея медузанын диаметри 2 мге, тинтүүрлөрү менен 30 мге жетет. Фитопланктон менен көпчүлүк жаныбарлар азыктанышат. Планктон суу жаныбарларына жем, айрымдарынын (креветка, мидиялар) промыселдик мааниси өтө чоң.
Австрия
Мамлекеттик түзүлүшү
Австрия федерациялык республика. 9 административдик-аймактык бирдикке (жер) бөлүнөт (Вена шаары административдик-аймактык бирдик катары эсептелет). Мамлекеттик башчысы президент. 6 жылга шайланат (бир гана жолу кайра бийлигинин шайланууга акылуу). Мыйзам чыгаруу жогорку органы эки палаталуу (Улуттук Кеңештен 4 жылга шайланган 183 депутат жана Федералдык Кеңештен лантаг тарабынан шайланган 60 депутат) парламент. Аткаруу бийлигин канцлер, вице-канцлер жана министрлерден турган өкмөт ишке ашырат. Ар бир аймактын (жердин) өзүнүн конституциясы жана калк тарабынан шайланган өз парламенти ландтагы бар.
Табияты
Аймагы тоолуу келип, анын 3/4 бөлүгүнө жакынын Чыгыш Альп тоолору (эң бийик жери Гросглокнер чокусу, 3797 м) жана анын этек тоолору ээлейт. Бири-бирине жарыш жаткан Түндүк Акиташтуу, Борбордук Кристаллдуу жана Түштүк Акиташтуу Альп тоолоруна бөлүнөт. Калган бөлүгүн Ортоңку Дунайдагы түздүк, ойдуңдар (Штирия-Бургенланд ойдуңу, Вена массиви), түндүгүнөн Чех массивинин түштүк бөлүгү кирип турат. Темир рудалары, нефть, газ, алюминий, күрөң көмүр, магнезит жана башка кендери бар. Климаты мелүүн континенттик, батышы нымдуу, кышы жумшак, жайы салкын. Январдын орточо температурасы -1 -4 °С, июлдуку 15-18 °С. Жылдык жаан-чачыны 500-900 мм, тоолорунда 1500-2000 мм. Түндүк-батыш айдарым капталдарында жаан-чачын арбын жаайт. Тоолуу аймагында бийиктик алкактуулук даана байкалат. Суу кар тез-тез жаайт; 7-8 ай кар жатат. Мөңгүнүн аянты 5 км2ден ашык. Суулары Дунай жана Рейн дарыясынын алабына кирет. Австриянын аймагында Дунай дарыясы 350 кмге созулуп агат. Куймалары: Инн, Энс, Лайта, Раб, Драва жана Морава. Тоо дарыялары тик түшүп, шар агып, энергия ресурска бай. Жайында ташкындап, кышында тартылат. Австрияда 580ге жакын көл бар, алар негизинен мөңгүнүн аракетинен пайда болгон. Ирилери: Боден (Австриянын Германия, Швейцария менен чегарасында), Нойзидлер-Зе (Венгрия менен чегарасында). Нойзидлерзе-Зевинкель, Карвендельбирге жана башка коруктары бар. Чымдак-күл, боз токой топурагы, түштүк-чыгышында күлдөшкөн кара топурак, тоолорунда күлдөшкөн боз тоо топурагы өөрчүгөн. Аймагынын 44%ин токой ээлейт, ал улуттук негизги байлыктарынын бири. 600-800 м бийиктикке чейин айдоо жерлер менен кошо жазы жалбырактуу (эмен, бук, акчечек) токой массивдери ээлейт. 1400-1800 м бийиктиктердеги ийне-жазы жалбырактуу токой, андан жогору тоо кызыл карагайы, жапалак балкарагай менен алмашат. 2000 мден жогору жыш өскөн альп шалбаасы, 2700-3000 мге чейин шалбаа өсүмдүктөрү үстөмдүк кылат.жинди китеп башкадан изде.
Qalqy
Qalqynyn 90%i avstriîalyqtar. Andan tyşqary sloven, horvat, çeh, vencr, serb, tsycandar, oşondoî ele nemister, italiîandar jana başqa ulut òkùldòrù jaşaît. Şár qalqy 77% (2005). Qalqynyn kòwù hristiandar (83%), anyn içinde katolikter 76%, protestanttar 5%ke jaqyn, pravoslavieler 2%; musulmandar 2,3%, iudeîler 0,1%. Mamlekettik tili nemis tili. Qalqtyn tawicyî òsû dinamikasy tòmòn. Qalqynyn jaşynyn ortoço uzaqtygy erkekteriniki -73, aîaldarynyqy -79 jaş. Qalqtyn ortoço jyştygy 1 km2 jerce 108 kişi. Necizinen Dunaî jana Reîn daryîasynyn òrôndòrùndò, Ştriîa menen Burcenland tùzdùktòrùndò oturuqtaşqan. Iri şárlary: Vena, Crats, Lints, Zaltsburc, Insbruk.
Музыка
19-кылымдын аягы 20-кылымдын башында симфониялык музыканын новатору Г. Малер тарабынан классикалык музыканын тарыхында симфония дагы бийиктеген. 1938-ж. Австриянын фашисттик Германияга бириктирилиши менен көпчүлүк музыканттар эмиграцияга кетүүгө аргасыз болушкан. Дүйнөлүк музыка искусствосунун өнүгүшүнө композиторлор: А. Шернберг, А. Берг, А. фон Веберн, Э. Веллес, Х. Э. Апостель, оперетта авторлору: Р. Штольц, Н. Досталь, австриялык музыка изилдөөчүлөр: Э. Веллес, Э. Шенк, О. Э. Дойч, дирижерлор: Ф. Штидри, К. Бем, К. Краус жана башкалар, пианисттер: А. Шнабель, П. Бадура-Скода, Ф. Гульда жана башкалар, ырчылар: Р. Таубер, Х. Гюден, И. Зифрид, Л. Величтер, учурдагы белгилүү композиторлор: Р. Хаубеншток-Рамати, Ф. Церка зор салым кошту. Венада «Театер ан дер Вин» (1801), Вена мамлекеттик операсы (1918), Вена филармониялык оркестри (1842), «Фольксопер» театры (1898), Музыка жана сахна өнөрү университети, «Моцартеум» университети жана башкалар бар. Вена, Зальцбургда, Брегенц шаарында эл аралык конкурстарды жана фестивалдарды өткөрүү салтка айланган.
Teatr
“Burcteatr” Avstriîanyn eñ kòrùnùktû teatry. Teatr 1741-j. Necizdelcen, anda belcilû akterlor M. Korn, S. Şreler, C. Anşîuts jana başqalar kòp emcek siñirişken. Bul teatrda Vena operrttasy jaralgan jana dùînòcò atagy taragan. 1920-jyldan Vena, Crats, Zaltsburc, Insbruk, Lints şárynda jyl saîyn elapalyq teatr festivaldary, forumdar òtùp turat.
Кино
Австрияда алгачкы кинофильм «Баскычтан баскычка» (реж. Х. Ханус) 1908-ж. тартылган. 1920-25-ж. киноискусствосу бир топ жогорулап, «Принц жана кайырчы» (1920, реж. А. Корда), «Содом жана Гоморра» (1922, реж. М. Кертиц) жана башка 70тей фильм тартылган. 20-жылдардан кийин чет өлкөлүк фильмдерди алып келүүнүн көбөйүшү киноөндүрүшүнүн начарлашына, ал эми Австриянын фашисттик Германиянын курамына бириктирилиши менен биротоло токтоп, 1945жылдан соң гана калыбына келген. 1955-ж. Киноархив, 1964-ж. Киномузей түзүлгөн. Учурда П. Вессели, М. Андергаст, Т. Линген, Х. Мозер, Максимилиан жана Мария Шелл, Р. Шнайдер, К. М. Брандауэр, О. В. Фишер сыяктуу актерлору белгилүү.
Сильмая-Яга
Сильмая-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Баренц деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 30 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Планк туруктуулугу
Планк туруктуулугу – физикадагы кванттык физиканын кубулуштарын аныктоочу негизги туруктуу чондуктардын бири. М. Планк энергиянын бөлүштүрүү законун аныктоодо киргизген (1900). Ал h тамгасы менен белгиленет, мааниси Л=6,626196-10 31 Дж-с га барабар.
Хикман (Небраска)
Хикман (Небраска) (Hickman) — Небраска штатынын Lancaster округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1084 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 31-22325.
Көкмойнок - Кара-Кече көмүрлүү аймагы
Чаек кыш-нан 45 км түш.-батыш тарапта, Молдотоо м-н Түш. Кабак тоолорунун аралыгындагы Миңкуш ж-а Каракече өрөөндөрүндө жайгашкан. Аймактын көмүрү жерг. элге илгертен белгилүү. Уз. 88 км, туурасы 5–8 км. Мында Саркамыш, Көкмойнок, Миңкуш 1,2,3, Доңуз, Каракече, Карачийлүү сыяктуу бир нече кен белгилүү. Райондун аймагын ордовик, карбон, юра ж-а неоген-палеогендин чөкмө тоо тектери, антропогендин борпоң чөгүндүлөрү түзөт. Көмүр кендери юра мезгилинде пайда болгон тектерде топтолгон. Алар калыңдыгы 81 мге жеткен бир нече көмүр кабаттарынан турат. Көмүр күрөң; гумустуу, күкүрттүү ж-а күлү аз.Күйгөндө 21,5 МДж/кг жылуулук берет. Райондо көмүрдүн 1800 м тереңдикке чейинки жалпы геол. запасы 3,9 млрд т. Келечекте отун ресурсун көбөйтүүдө, хим. сырьёлорун алууда мааниси чоң.
Камдэн (Мэн)
Камдэн (Мэн) (Camden) — Мэн штатынын Кнокс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5254 киши. Болжолдуу аянты - 66.8 км². FIPS коду — 23-09725.
Альтенкирхен (Рүгөн)
Альтенкирхен (Рүгөн) (Altenkirchen (Rügen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Рүгөн районуна кирет.
Калкы - 1023 киши(2009 жыл). Аянты - 22,42 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 61 002. Муниципалитеттин башчысы — Үтта Зилль.
Перах
Перах (Perach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Альтөттинг районуна кирет.
Калкы - 1206 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 71 126. Муниципалитеттин башчысы — Георг Эдер.
Файрфакс (Миннесота)
Файрфакс (Миннесота) (Fairfax) — Миннесота штатынын Renville округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1235 киши. Болжолдуу аянты - 3.3 км². FIPS коду — 27-20222.
Вилладж оф Отисвилл
Вилладж оф Отисвилл (Village of Otisville) — Мичиган штатынын Genesee округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 882 киши. Болжолдуу аянты - 2.5 км². FIPS коду — 26-61600.
Телетерм кендери
Телетерм кендери – гидротерм кендеринин бир түрү. 50–200° температурадагы минералдашкан ысык суу эритиндисинен жер кыртышынын анча терен эмес катмарында минералдардын пайда болушу. Телетерм кендери көбүнчө, кабат, чанда бир өнчөй минералдардан турган тарам түрүндө жайгашат. Телетерм кендерине сурьма, сымап, барит, флюориттин айрым кендери кирет.
Керимбеков Жаркынбек Багышбекович
Керимбеков Жаркынбек Багышбекович (25. 1. 1964, Кызыл-Ой кыштагы - 2004, ошол эле жер) - курулушчу, жетекчилик кызматтарды аркалаган. Фрунзедеги Курулуш техникумун (1987) жана Кыргыз архитектура жана курулуш институтун (1997) бүтүргөн. Эмгек жолун 1971-жылы чарбада механизатор болуп иштөөдөн баштаган. 1982-84-жылдары Советтик Армияда кызмат өтөгөн.
Кийинчерээк Кара-Балтадагы кант заводунун курулуш бөлүмүндө мастер, 1997-2004-жылдары «Кантчы» жоопкерчилиги чектелген коомдо директор болуп иштеген. Жайыл райондук кеңешинин депутаты болуп шайланган. Жаманбай уруусунан.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Брэндон (Миссисипи)
Брэндон (Миссисипи) (Brandon) — Миссисипи штатынын Ранкин (Rankin) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 16436 киши. Болжолдуу аянты - 55.3 км². FIPS коду — 28-08300.
Акудибаш (Бир району, Башкыртстан)
Акудибаш — Башкыртстандын Бир районундагы айыл, Кусекеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 309 киши. Почта индекси — 452470, ОКАТО коду — 80213819002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Фалькенштайн (Гарц)
Фалькенштайн (Гарц) (Falkenstein/Harz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Ашерслебен-Штасфурт районуна кирет.
Калкы - 5823 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 102,98 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 85 110. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Вициск.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Бабоа (эл)
Бабоа (абабуа, бабуа) — Конго Демократиялык Республикасындагы эл. Бабоа Кисангани шаарынын түндүгүндө жана чыгышында — Арувими жана Узле дарыяларынын алабында жашашат. Жалпы саны (бабоа элине жакын нгелима, ангба жана канго менен кошо) — 1 млн адам.
Тил
Банту уясына кирген либуа тилинде сүйлөшөт.
Дин
Бабоа жергиликтүү салттуу ишенимдерди карманышат.
Чарбалык иштер
Негизги кесиби — кол менен иштетилген тропикалык чарбасы (маниок, жүгөрү, банан, ямс, батат). Бабоанын бир бөлүгү кофе плантацияларында жана Кисангани шаарында жайгашкан ишканаларда иштейт.
Коом
Салттуу коомдук уюмга патрилинейлик уруулук уюм, вирилокалдык нике жана көп аялдуулуктун чектелген таралышы мүнөздүү.
Ранг
Ранг – берилген матрицанын нөлгө барабар эмес минорлорунун эң жогорку. даражасы. Ранг матрицанын сызыктуу көз каранды эмес сабынын (же мамычасынан) эң жогорку санына барабар. Матрицаны элементардык өзгөртүп түзүүдө (сабын же мамычасын орун алмаштырууда, сабын же мамычасын нөлдөн башка санга көбөйткөндө жана кошкондо) анын рангы өзгөрбөйт. Белгисиздердин коэффициенттеринен түзүлгөн матрицанын рангы ошол рангдын мамычасына бош мүчөнү кошкондо өзгөрбөсө, анда сызыктуу теңдемелердин системасы чыгарылышка ээ.
Кенжебаев Аманкан Баатырбекович
Кенжебаев Аманкан Баатырбекович (24. 8. 1967-ж. туулган, Москва району, Александровка кыштагы) - ишкер.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Плантагенеттер династиясы
Плантагенеттер династиясы, Анжуй династиясы – 1154-1399-жылдары бийлик жүргүзгөн англиялык королдук династия. Негиздөөчүсү – Анжуй графы Генрих II. Генрих IIнин атасы – Анжуй Жоффруа Сулуу графтын атынан аталган династия. 13-кылымдын башына чейин Генрих Пнин жана анын мураскерлеринин кол алдында Англия менен Франциянын жерлери болгон Плантагенеттер династиясынын өкүлдөрү: Генрих II (1154–89), Ричард I Арстан жүрөк (1189–99), Иоанн (Жери жок, 1199–1216), Генрих III (1216–72), Эдуард I (1272–1307), Эдуард II (1307–27), Эдуард III (1327–77), Ричард II (1377–99). Ричард II тактан кеткенден кийин Плантагенеттердин башка бутактарынын өкүлдөрү - Ланкастерлер (1399–1461) жана Йорктор (1461–85) такка отурушкан.
Мэлроус (Массачусетс)
Мэлроус (Массачусетс) (Melrose) — Массачусетс штатынын Миддлсекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 26 983 киши. Болжолдуу аянты - 12.3 км². FIPS коду — 25-40115.
Виттлих
Виттлих (Wittlich) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан Шаар. Бернкастель-Витлих районуна кирет.
Калкы - 17 823 киши(2013-ж.). . Аянты - 49,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 31 134. Мэр — Ральф Бусмер.
Шаар административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Рапорт
Рапорт (полякча raport – баяндоо) – 1) негизинен аскер кызматкерлеринин аткарылган ишти же болгон окуяны оозеки жана жазуу жүзүндө начальникке баяндашы. Терминди Россияга орус императору Пётр I (1672–1725) киргизген; 2) тапшырманын же милдеттенменин аткарылышы жөнүндө отчёт.
Вальденбух
Вальденбух (Waldenbuch) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Бёблинген районуна кирет.
Калкы - 8588 киши(2013-ж.). . Аянты - 22,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 15 048. Мэр — Михель Луц.
Шаар административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Айрылуу (тасма)
"Айрылуу" (Detachment, Учитель на замену) - 2011-жылы Тони Кэй тарткан жана Эдриен Броуди жана башкалар катышкан, американын мектеп системасын баяндаган драма.
Сюжети
Тасма бир ай ичинде орто мектептин мугалимдерин, администрациясын жана окуучуранынын жашоосун Гэнри Бартес (Эдриен Броуди) аттуу башка мугалимдин ордуна иштеген мугалимдин көз карашы менен баяндандалат. Бартестин убактылуу окуучуларына даярдаган абдан маанилүү материалдары- бузулган сойку Эрика (Сэми Гайл), кесиптеши ( Кристина Хэндрикс) жана кыйынчылыкка кабылган өспүрүм окуучу Мередиттин ( Бетти Кайе) жашоосуна кириши менен анын ойлогон пландары бузулат. Бул айымдардын баары Бартестин жашоосуна терең таасир этип, ал апасынын трагедиялуу өзүн-өзү өлтүрүүсү жана чоң атасынын өлүмүнүн жакындоосун эске алып, өзүнүн ким болгондугун кайрадан изилдейт. Тасмада Бартестин балачагы жана апасынын өзүн-өзү өлтүрүүсү эскерүү катары көрсөтүлөт.
Суб-мазмун мектептин кеңешчиси Др.Паркердин (Люси Лү) ролун аткаруудагы кыйынчылыктарын жана абдан бузулган мектептин директор кызматынан бошотулган Дирдендин (Марсия Гай Гарден) азаптарын камтыйт.
Аялдардын маршы
Аялдардын маршы аялдардын укуктары үчүн, аялдарга карата зомбулуктун жана жакырчылыктын негизги себептерин жоюу үчүн иш-аракет кылган аялдар топторун жана уюмдарын бириктирген глобалдык феминисттик кыймыл. 2000-жылдан бери эл аралык, улуттук жана аймактык акциялар аркылуу ал жүздөгөн аялдарды экономикалык адилеттүүлүк, социалдык өзгөрүүлөр жана аялдардын репродуктивдик жана сексуалдык укуктары, дененин кол тийбестиги үчүн күрөштүн айланасына чогултту.
8-март
8-март дүйнөнүн бир катар өлкөлөрүндө аялдардын укуктары үчүн күрөштө аялдардын тилектештигинин күнү катары белгиленүүчү күн. 1975-жылдан баштап БУУ Аялдардын эл аралык жылына карата 8-март аялдардын эл аралык күнүн белгилей баштаган.
Аялдардын эл аралык күнүн жыл сайын белгилөө 1910-жылы Копенгагенде өткөн социалисттердин экинчи эл аралык конференциясынын демилгеси менен көтөрүлгөн. Бул күндү белгилөөнү Клара Цеткин сунуштаган. Максаттардын бири аялдардын жалпы шайлоо укугу үчүн күрөш болгон. Сунуш 17 өлкөдөн 100дөн ашык аялдардын бир добуштан колдоосуна ээ болгон, бирок майрамдын датасы белгиленген эмес. 1914-жылга чейин ар кайсы өлкөлөрдө бул күн марттын ар кайсы даталарында белгиленип келген. Орусияда аялдар күнү 1913-жылы 2-мартта Санкт-Петербургда митинг жана демонстрациялар менен коштолуп өткөн.
Орусияда аялдар күнүнө арналган эң чоң акциялардын бири 1917-жылдын 23-февралында (жаңы стиль боюнча 8-март) текстиль фабрикаларынын кызматкерлеринин көчөгө чыгышы менен башталып, февраль революциясына алып келген нааразылык акцияларынын толкунуна түрткү болгон. 1921-жылы Коммунисттик аялдардын 2-конференциясынын чечими менен 8-март аялдардын эл аралык күнү катары кабыл алынган. 1966-жылдан баштап СССР Жогорку Советинин Президиумунун 1965-жылдын 8-майындагы Указына ылайык Аялдардын эл аралык күнү жумуш эмес күн болуп бекитилди.
Дүйнөдө
Дүйнөдө ар кайсы өлкөлөрдө аялдардын маршы ар кайсы күндөрдө өтөт, бул өлкөнүн маданиятына же саясий даталарга же толкундоолорго майланыштуу болушу мүмкүн.
Казакстан
Казакстанда аялдардын жүрүштөрү 2017-жылдан бери өткөрүлүп келет, бирок саясий кырдаалга жараша кайсы жылдары маршка уруксат берилет, кайсы жылдары берилбейт. 2022-жылы демонстранттар Шевченко көчөсү менен Махатма Ганди сейил багынан баштап Улуттук илимдер академиясынын жанындагы Шокан Уалихановдун эстелигине чейин беш чакырым жол басып өтүп, митинг өткөрүшкөн. 2020-жылы Алматы шаарында феминист активисттер үй-бүлөлүк жана сексуалдык зомбулук боюнча мыйзамдарды өзгөртүүнү жана сексуалдык асылуу беренесин түзүүнү талап кылып чыгышты. Акцияга кеминде 500 адам катышты.
2022-жылы марштын ордуна Ганди паркында аялдардын укуктары үчүн митинг уюштурулган. Уюштуруучулар Алматы шаарынын акимиаты иш-чараны кененирээк жерде өткөрүүгө мүмкүнчүлүк бербегенин билдиришти.
Кыргызстанда аялдардын тилектештик маршы
Кыргызстанда Аялдардын Тилектештик Маршы 2013-жылдан бери Бишкек Феминисттик Демилгелери уюмунун демилгеси менен жыл сайын уюштурулуп келген. 2020-жылы марштын катышуучуларына белгисиз адамдардын кол салуусунан жана марштын катышуучулары массалык түрдө камакка алынгандан кийин жыл сайын жүрүштү уюштуруу үчүн феминисттик активисттердин расмий эмес кыймылы болгон 8/365 кыймылын түзүү чечими кабыл алынган.
2014
2014-жылдын 5-мартында Бишкекте 8-мартка карата уюштурулган иш-чараларда БФД активисттери стенддерди орнотуп, анда аялдардын укуктары үчүн күрөштүн тилектештик күнүнүн саясий контексттери тууралуу маалымат берип, адамдарды 8-март күнү маршка катышууга чакырышкан. Иш-чара башталгандаг кийин көп өтпөй эле, Бейшеналиев менен Чүй көчөлөрүнүн кесилишиндеги активисттер жайгашкан жайлардын биринде белгисиз адамдар стендди сындарып активисттерге кол салышкан.
Кол салууга байланыштуу 2014-жылы 8-марттагы жөө жүрүш болбой калган. Инцидент боюнча күнөөлүүлөр табылбай, жоопко эч ким тартылган жок.
2019
2019-жылы аялдардын маршына 400-гө чукул киши катышты, бул жылы марш жаңы деңгээлге жетип, медиа тарабынан катуу чагылдырылган, Жогорку Кеңеште талкууга алынган. Маршка эки күн калганда "Кырк Чоро" бейөкмөт уюму аршка тоскоолдук кылып, провокация кыла тургандарын ачык билдиришкен. Бишкек мэриясы маршты "жарандардын коопсуздугуна коркунуч келтирет" деген себеп менен тыюу салууга аракет кылган, Бишкек шаардык ички иштер башкы башкармалыгы болсо "Кырк Чоро" марштын катышуучуларына кол салса, жардам бере албай тургандыгын билдирген. Уюштуруучулар тынч марштарды өткөрүү Конституциялык мыйзамга каршы келээрин билдиргенден кийин, мэрия тыюууну алып, Бишкек ШИИББ маршты коопсуз өткөрүүгө милиция кызматкерлерин бөлүп бере тургандыгын билдирди.
Жакында эле Бурулайдын өлүмүнө байланыштуу жөө жүрүштө аялдарга карата зордук-зомбулук жана кыз ала качуу маселеси көтөрүлдү. Андан башка бир канча плакат кыргыз интернет сегментинде катуу талкууга алынды, алардын кээ бирилери: "Мен чай куйбайм", "Жети апамды билем", "Келинизация - это рабство".
2020
2020-жылы Бишкектин Октябрь районунда COVID-19 пандемиясынан улам массалык иш-чараларды өткөрүүгө тыюу салынып, жөө жүрүш Биринчи май районуна көчүрүлгөн. Жөө жүрүш башталганга чейин катышуучуларга беткапчан белгисиз адамдар кол салып, мушташып, катышуучулардын мүлкүнө зыян келтиришкен. Милиция кызматкерлери 70ке жакын марштын катышуучусун кармап, милиция имаратына алып кетишкен. 3 сааттан кийин катышуучулар бошотулуп, айрым уюштуруучуларга баш ийбегендиги үчүн айып пул салынды.
Шабазит
Шабазит, хабазит - минерал, цеолиттер тобундагы силикат, (Са, К2, N82, Sr)(Al2Si408)-6H20. Хим. курамы катиондору боюнча өзгөрүлмөлүү келет. Кристаллдары ромбоэдр формасында. Тарамча, майда друз, секреция түрүндө кездешет. Катиондук курамына жараша Шабазит минералдардын сериясы болуп саналат. Ага негизинен шабазит-Са, шабазит-Na, шабазит-К жана шабазитSr кирет. Саргыч же кызгылт тактары бар ак түстү (айрымдары түссүз), айнектей жылтырайт, тунук. Катуулугу 4,5, тыгыздыгы 2,082,1 г/см3, морточо Жалынга кармаса көбөт, оңой менен ээрибейт. Туз кислотасында ажырайт. Негизинен, эффузия тоо тектериндеги боштуктарда, кээде сланецтин жана метаморфдошкон кристаллдык акиташтын жаракаларында башка цеолиттер, кальцит жана кварц менен чогуу таралган. Гидротермде пайда болгон тарамдарда жана кайнар булак чөкмөлөрүндө да учурайт.
Инсбурк
1234-жылдан белгилүү. Текстиль, электр-техникалык, химиялык-фармацевтика, металл иштетүү, тамак-аш өнөр жай ишканалары иштейт. Көркөм промысели (мозаика, айнек, металл буюмдар), кол өнөрчүлүк (белек буюм) өнүккөн. Туризмдин жана спорттун кышкы түрлөрүнүн борбору. 1964-ж. IX, 1976-ж. XII Олимпия оюндары өткөрүлгөн. Университет (1669), музейлер [Тироль край таануу «Фердинандеум» музейи, эл чыгармачылыгы] бар. Габсбургдардын Хофбург ак сарайы (14-18-к.), Хофкирхе чиркөөсү (1553-63), Ыйык Анна колоннасы (1706), Ландхауз (1725-28) монастыры жана башкалар сакталган. Европа музыка маданиятынын борборлорунун бири. Жыл сайын музыка фестивалдары, П. Хофхаймер атындагы органчылардын эл аралык конкурсу өткөрүлүп турат.
Ледерхозе
Ледерхозе (Lederhose) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Грайц районуна кирет.
Калкы - 276 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 4,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 76 042. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Даустер.
Майлы-Суу мунай жана газ кени
Майлы-Суу мунай жана газ кени - Жалал-Абад облусунун Ноокен р-нда. Жалал-Абад ш-нан 65–70 км түн.-батыш тарапта. Фергана тоо тизмегинин түш. этегинде.
Кен 1907-жылдан белгилүү. 1943-ж. бургулоо жумуштары жүргүзүлгөн. Кен жаткан аймак негизинен мезозой ж-а кайнозой замандарында пайда болгон чөкмө тектерден турат. Мунай кени кендик багытта созулуп жаткан Майлысуу IV антиклиналь бүктөлүүсүндө кумдук, алевролит, акиташ тектеринен турган кабаттарда (калыңдыгы 10–80 м) топтолгон. Мунай газ күкүрттүү, жогорку парафиндүү, салышт. салм. 0,864–0,871. Мындагы газ 1962-ж. табылган. Мунай тереңдикке түшүрүлгөн насос м-н алынып, газ бургулоо көзөнөгү аркылуу өзү чыгат.
Расалык ченталап
Расалык ченталап – ага ылайык, шайлануу укугу белгилүү бир расадагы жарандарга гана бериле турган мыйзам талабы. Акыркы он жылда дүйнөлүк тажрыйбада өтө сейрек жолуккан; акыркы Р. ч. ЮАРда 1993-ж. алып салынган.
Келдиев Николай
Келдиев Николай (1955-ж. туулган, Кызыл-Ой кыштагы) - жогорку категориядагы мугалим, жетекчи кызматкер. 1976-ж. Кыргыз мамлекеттик университетинин механика-математикалык факультетин бүткөндөн кийин Фрунзе орто мектебинде математика мугалими болуп ишке орношкон.
1986-95-жылдары Фрунзе мектебинин тарбия иштери боюнча директордун орун басары, директору, «Кызыл-Ой» бириккен чарбасынын төрагасы болуп иштеген. Учурда Түркмөн орто мектебинде математика мугалими болуп эмгектенүүдө. Грамоталар, дипломдор менен сыйланган. Кожотай уруусунан.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Снопа
Снопа — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Баренц деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 166 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Шаар калкы
Шаар калкы - шаарда жашаган эл. Анын басымдуу бөлүгү өнөр жайында, транспортто, соодада, тейлөө чөйрөсүндө, илимий жана билим берүү мекемелеринде эмгектенип, эмгекке жарамдуулардын үлүшүнүн жогорулугу, үй-бүлөнүн чакандыгы, социалдык мобилдүүлүгү ж. б. менен айырмаланып турат. Өлкөнүн же белгилүү бир аймактын урбанизация деңгээли Шаар калкы менен айылкыштак калкынын сандык катышы аркылуу аныкталат. Шаар калкынын үлүшү тез көбөйүүдө, алсак 1800-ж. дүйнө калкынын 3% шаарда жашаса 1990-ж. 43% ке жеткен. Европа калкынын 72%и шаарда жашайт, Азияныкы 27%, Түндүк Американыкы 75%, Латын Америкасыныкы 67%, Австралия менен Океанияныкы 77%. Кыргызстанда Ш. к. 1,8 млндон ашык (2009).
Бууневилль (Миссисипи)
Бууневилль (Миссисипи) (Booneville) — Миссисипи штатынын Прентис (Prentiss) округуна караган АКШ шаары.
Инсталляция
Инсталляция (англ. installation-орноштуруу, батыруу, жыйноо) – турмуш-тиричилик жана өнөр жай буюмдарынан, жаратылыш материалдарынан жана башкалар ар кандай элементтерден жасалган көркөм композиция. Инсталляция чоң мейкиндиктеги зонаны кучагына алат (галереянын залы, имараттын жалпы интерьери; көчөнүн, аянттын бөлүгү; жаратылыштын же парктын ландшафты).
Касымов Шамшидин
Касымов Шамшидин (1911, Суусамыр өрөөнү, Үч-Эмчек жайлоосу - 1983, Бишкек) - согуштун ардагери.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Мэндон (Массачусетс)
Мэндон (Массачусетс) (Mendon) — Массачусетс штатынын Уорчестер (Worcester) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5 839 киши. Болжолдуу аянты - 47.3 км². FIPS коду — 25-40255.
Хамфрэй (Небраска)
Хамфрэй (Небраска) (Humphrey) — Небраска штатынын Platte округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 786 киши. Болжолдуу аянты - 1.1 км². FIPS коду — 31-23480.
Паллас Петер Симон
Паллас Петер Симон (Peter Simon Pallas; 1741—1811) - атактуу немис жана орус окумуштуусу, энциклопедиячы, табиятаануучу жана саякатчы. XVIII к. экинчи жарымында ошол учурдагы Россия империясынын аймактарын, анын ичинде Сибирди кыдырып чыккан, орус жана дүйнөлүк илимге зор салымын киргизген биолог, географ, тарыхчы-этнограф, филолог.
Вилладж оф Оттэр Лэйк
Вилладж оф Оттэр Лэйк (Village of Otter Lake) — Мичиган штатынын Lapeer округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 437 киши. Болжолдуу аянты - 2.0 км². FIPS коду — 26-61760.
Фанклэй (Миннесота)
Фанклэй (Миннесота) (Funkley) — Миннесота штатынын Beltrami округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5 киши. Болжолдуу аянты - 1.0 км². FIPS коду — 27-22976.
Шаар агломерациясы
Шаар агломерациясы (лат. agglomero - кошулам, чогулам) аймагы кеңейип жаткан ири шаар айланасындагы башка калктуу конуштар. Шаар агломерациясы өндүрүш күчтөрүнөн, өнөр жай ишканаларынын, инфраструктура объектилеринин, илим жана билим берүү мекемелеринин көптүгү, ошондой эле калктын жыштыгы менен айырмаланат. Бири-бирине жакын жайгашкан Шаар агломерациясылары өсүп отуруп, аймактык жактан биригип кетсе мегаполистер пайда болот.
Инсоляция
Инсоляция (insolatio, insolo - күнгө чыгарам), күн нуру – жер бетинин күн радиациясы менен нурланышы. Ал кандайдыр бир убакыт бирдигинде белгилүү аянтка тийген күн нурунун кубат өлчөмү (вт/м?) менен туюнтулат. Инсоляция Күндүн тик тийишине, нур түшкөн жердин бетине, деңиз деңгээлинин бийиктигине, атмененын тазалыгына жана булуттуулугуна байланыштуу. Ошондуктан ал жыл мезгилине, атмененын абалына жана Күндөгү тактарга жараша өзгөрүп турат. Инсоляция жер бетинин жана атмененын жылуулук абалы менен Жердин жарык болушун камсыз кылат. Атмосфералык циркуляциясы, суунун жер бетинде айланышы, башкача айтканда жердин климат шарттары жана өсүмдүк менен жаныбар дүйнөсүнүн биофизикалык, биохимиялык процесстери Инсоляцияга тыгыз байланышкан. Инсоляция актинометр менен өлчөнөт. Инсоляция шарттарын изилдөө айыл чарбасында, күн нуру менен дарыланууда, арх. долбоорлордо, шаар-кыштак курууда жана башкаларда керек.
Кэнтон (Мэн)
Кэнтон (Мэн) (Canton) — Мэн штатынын Оксфорд округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1121 киши. Болжолдуу аянты - 78.4 км². FIPS коду — 23-10005.
Фальфиц
Фальфиц (Valfitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Волльмерат
Калкы - 206 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 35 091. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Шмиц.
Фальфиц
Калкы - 151 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 7,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 530. Муниципалитеттин башчысы — Вольфгерд Берендс.
Перкам
Перкам (Perkam) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Штраубинг-Боген районуна кирет.
Калкы - 1614 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 78 172. Муниципалитеттин башчысы — Хуберт Аммер.
Гөте жогол
"Гөте жогол" тасмасынын бет ачаары 2013-жылы, 29-октябрда Мюнхенде өткөн жана кинотеатрларда 2013-жылы, 7-ноябрда жайылтылган.
Альтенплен
Калкы - 934 киши(2013-ж.). . Аянты - 20,05 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 57 005. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Берндт.
Райнсторф
Райнсторф (Reinstorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Люнебург районуна кирет.
Калкы - 1303 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 30,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 55 030. Муниципалитеттин башчысы — Буркхард Бизанц.
Плантация
Плантация ээсин - плантатор деп аташат.
Тарыхы
XIX кылымда өнүккөн Европа өлкөлөрүнүн Азияда жана Африкада колонияларынын пайда болушу менен плантациялар ачыла баштаган. Плантация ээлери көбүнчө чет өлкөлүктөр болушкан жана алар коомдун жогорку катмарындагы адамдары болушса, анда иштеген адамдары төмөнкү катмардан орун алышкан. XIX кылымга чейин плантацияда иштегендер кулдар болчу.
АКШ өзүнүн ири плантациялары жана көп сандагы товарды өндүрүп чыгарганы менен белгилүү болчу. Кара түстөгү негрлерди Африкадан алып келишип, көбүнчө түштүк штаттарда иштетишкен жана аларга жаныбарлардай мамиле жасашкан. Пахта, кант тросниги, тамеки жана жүгөрү плантациялары көп болгон.
Ратификациялоочу референдум
Ратификациялоочу референдум – парламентте кабыл алынган мыйзамдын долбоору боюнча, бирок ал күчүнө киргенге чейин, же болбосо өкүлчүлүктүү органды кыйгап өтүү менен добуш берүүгө чыгарылган аткаруу бийлиги же шайлоочулардын тобу тарабынан даярдалган мыйзам долбоору боюнча жалпы элдик добуш берүү. АКШда тажрыйбаланат.
Муң-Куш ташкөмүр кендеринин тобу
Муң-Куш ташкөмүр кендеринин тобу - Нарын облусунун Жумгал районунда ташкөмүр чыгуучу жер. Миң-Куш шаарчасынан 10 км чыгыш тарапта, Молдо-Тоо м-н Кабак тоонун аралыгындагы Миң-Куш өрөөнүндө жайгашкан.
Көмүр жерг. элге эзелтен белгилүү.1956–60-ж. ж-а 1973–77-ж. геол. Издөө ж-а чалгындоо жумуштары жүргүзүлүп, көмүрдүн запасы аныкталган. Мында Миңкуш, Миңкуш –1 (Тууракабак), Миң-куш –2 (Кашкасуу), Миңкуш–3 (Агулак) деп аталган кендер бар. Алар Көкмойнок–Каракече көмүрлүү райондун борб. орун алган. Бул аймакта негизинен юра мезгилинде пайда болгон көмүрлүү чөкмө тоо тек катмарлары жатат. Алар чопо, алевролит, аргиллит, кумдук, гравелит ж-а көмүр кабаттарынан турат. Тоо тек катмарлары татаал антиклиналь ж-а синклиналдык бүктөлүүлөрдү түзөт. Көмүр кабаттарынын саны 10го жетет, калыңдыгы 1,24–18,2 м. Көмүр жогорку сапаттуу, күкүрттүү ж-а күлү аз. Күйүүдөгү жылуулук берүү энергиясы 25,08–29,26 МДж/кг. Мындагы көмүрдүн жалпы запасы 859,3 млн т. Кендер ачык жол м-н казылып, жерг. эл отун катары пайдаланат.
Лемниц
Лемниц (Lemnitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Орла районуна кирет.
Калкы - 390 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,99 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 75 057. Муниципалитеттин башчысы — Зигфрид Шугенс.
Расизм жана расалык басмырлоо
Расизм жана расалык басмырлоо – эларалык укук бузуунун бири. Р. ж. р. б. расистик идеологияны, расалык эски көзкараштарга негизделген таңуулоолорду, басмырлоочу жүрүм-турумдарды, түзүмдүк уюмдарды, расалык теңсиздикке алып келүүчү институтташтырылган иш-тажрыйбаны, ошондой эле моралдык жана илимий жактан алганда, топтор ортосундагы мындай мамилелер өзүн актайт дегендей идеяларды камтыйт; басмырлоочу мыйзамдар менен күндөлүк турмушта байкалат. Р. ж. р. б. – адамдар тобунун башка бир топко үстөмдүк кылуу же аны жокко чыгаруу укугуна негизделип, айрым бир расалык же этностук топтун артыкчылыгына же кемчилигине таянган теория. Расисттик теорияны ишке ашыруу иш жүзүндө адам укугун расалык жактан басмырлоо саясатынан, т. а. саясий, экономикалык, социалдык, маданий жана башка коомдук турмуш тармактарына негизделген негизги эркиндиктерин расасы, терисинин түсү, теги, улуттук жана этностук келип чыгуусу боюнча бөлүүлөрдөн (кемсинтүүдөн, чектөөдөн же артыкчылык берүүдөн) улам көрүнөт. Расалык басмырлоонун баардык түрүн жоюу жөнүндөгү эларалык 1966-жылдагы конвенция Р. ж. р. б-ну кылмыш катары жарыялады.
Телефонограмма
Телефонограмма телефонаркылуу берилген маалымат. Жазылып алынган Телефонограмма документ болуп эсептелет.
Институтташтыруу
Институтташтыруу — кайсы бир саясий көрүнүштүн же кыймылдын, белгилүү мамилелердин түзүмү, түрдүү деңгээлдеги бийликтин иерархиясы жана уюмдун башка белгилери: тартип, жүрүм-турум эрежелери жана башкалар бир формага, тартипке келтирилген процесске, уюмдашкан мекемеге айкалышы.
Институтташтыруунун башкы формалары коомдук өзүн-өзү башкаруунун жана стихиялуу процесстердин, массалык же топтук кыймылдардын, толкундоолордун жана башкалар деңгээлинде пайда болот. Бир гана шарты: институтташтыруу үчүн аларда тартипке келтирилген, багытталган аракеттер, башкаруу жана уюштурууга жөндөмдүү лидерлер, кийин туруктуу жетектөөчү топ пайда болуп, башкарууга баш ийүүсү керек. Институтташтыруунун өнүккөн формалары түзүлүп бүткөн саясий бийликтин, мекемелердин, саясий ассоциациялардын түзүмү бар коомдун калыптанган саясий тутуму менен белгиленет.