cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эбельсбах
Эбельсбах (Ebelsbach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Хасберге районуна кирет.
Калкы - 3801 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 25,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 74 129. Муниципалитеттин башчысы — Вальтер Циглер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Лидия
Лидия — байыркы убакта К. Азиядагы Герм дарныясынын өрөөнүндөгү мамлекет.
Кройт
Кройт (Kreuth) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Мисбах районуна кирет.
Калкы - 3741 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 122,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 82 124. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Биршнайдер.
Спарта (Миссури)
Калкы
2010-жылы калкы 644 киши болгон.
Файлды конверттөө
Файлды конверттөө -  компьютерде (же алып жүргүчтө) файлды бир форматтан (калыптан) башка форматтагы файлга өзгөртүү. Файлды конверттөө колдонмо программалык жабдыктар менен ишке ашат жана алар файл атамасынын чекиттен кийинки кеңейтилиши болгон үч тамга менен таанылат. Мис., Microsoft Word менен түзүлгөн документтердин атында чекиттен кийин турган кеңейтилиши doc болот.
Тынч абалдагы масса
Тынч абалдагы масса (бөлүкчөнүн) – эсептөө системасында тынч абалда болгон бөлүкчөнүн массасы; демейде элементардык бөлүкчө-лөрдүн негизги мүнөздөмөлөрүнүн бири катары анын массасы аталат (к. Салыштырмалуулук теориясы).
Агилар (Колорадо)
Агилар (Колорадо) (Aguilar) — Колорадо штатынын Лас Анимас округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 593 киши. Болжолдуу аянты - 1 км². FIPS коду — 08-00760.
Таллы-Сыза (Бакалин району, Башкыртстан)
Таллы-Сыза — Башкыртстандын Бакалин районундагы айыл, Урманаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 178 киши. Почта индекси — 452668, ОКАТО коду — 80207864005.
Лидс
Лидс — Улуу Британиядагы шаар.
Таллы-Сыза (Бакалин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Бермбах
Бермбах (Bermbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген районуна кирет.
Калкы - 553 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - ь6,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 66 008. Муниципалитеттин башчысы — Герд Херман.
Гиттельде
Гиттельде (Gittelde) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Остероде районуна кирет.
Калкы - 1940 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 12,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 56 007. Муниципалитеттин башчысы — Хельге Гюттлер.
Феликс Дзержинский
Дзержинский Феликс Эдмундович (30. 8(11. 9). 1877, Дзержиново имениеси, азыркы Минск обл., Столбцы районуу - 20. 7. 1926, Москва) - советтик мамлекеттик жана парт, ишмер, поляк жана брус революциячыл кыймылына активдүү катышуучу.
Ал РСДРП (б) нин 6-съездинде БКга мүчө болуп, 1917-ж. 16(29)-октябрда РСДРП (б) БКнын кенейтилген заседаниесинде куралдуу көтөрүлүшкө жетекчилик кылуу боюнча Аскердик-революциячыл парт, борборго, Петроград советинде революциячыл аскер комитетинин курамына шайланган. Октбярь куралдуу көтөрүлүшүн уюштуруучулардан. Советтердин Бүткүл Орусиялык 2-съездинин делегаты.
Файз
Файз, Файз Ахмад Фаиз (13. 2. 1911, Сиалкот - 20. 11. 1984) - пакистан акыны, сынчы жана коомдук ишмер. Урду жана панжаб тилдеринде жазган. 1935-42-ж. Сиалкот жана Армитеор коллежинде окуган. Файздин лирикасы бийик жарандык пафосто жазылып, көп ырларында курч саясий маселелер көтөрүлгөн. Ал казал, касыйда, марсийа жанрларынын чебери болгон. «Муңдуу кайрыктар» (1941), «Шамал чабыттары» (1952), «Зындан ырлары» (1957), «Ташкабасылган кол» (1963), «Синай өрөөнү» (1971) ж. б. поэтикалык жыйнактардын, ошондой эле адабий сын макалалардын да автору. Айрым ырлары кыргыз тилине которулган. Лениндик сыйл. лауреаты (1962).
Страутманис Пётр Якубович
Страутманис Пётр Якубович - советтик мамлекеттик жана парт, ишмер.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Херксхаймвейхер
Херксхаймвейхер (Herxheimweyher) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Вайнштрассе районуна кирет.
Калкы - 491 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,57 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 37 039. Муниципалитеттин башчысы — Бернхард Гадингер.
Лиепая
Лиепая (мурда Либава) — Латвия мамлекеттиндеги шаар. Балтика деңизинин жээгиндеги порт.
Лэйкланд Шорэс (Миннесота)
Лэйкланд Шорэс (Миннесота) (Lakeland Shores) — Миннесота штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Делиц-ам-Берге
Делиц-ам-Берге (Delitz am Berge) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мерзебург-Кверфурт районуна кирет.
Лэйкланд Шорэс (Миннесота)
Калкы - 311 киши. Болжолдуу аянты - 1.9 км². FIPS коду — 27-34658.
Делиц-ам-Берге
Калкы - 967 киши (2006). Болжолдуу аянты - 7,89 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 2 61 010.
Тынч разряд
Тынч разряд – электроддордун арасындагы талаа көлөмдүк заряддар менен бузулбагандай токтун кичине тыгыздыктарында газдарда пайда болуучу өз алдынча эмес электр разряды.
Тынч разряд мезгилинде иондоштуруу электрондук согуу аркылуу ишке ашырылат. Мында пайда болгон ар бир электрон анодго чейинки жолдун бирдик узундугунда иондоонун a актысын аткарат, ал эми пайда болгон ар бир ион катодго жетүү менен андан кийинки электрондорду согуп чыгарат.
Тыюу салынган зона
Тыюу салынган зона – идеалдык кристаллда электрондор ээ боло албаган энергия областы. Жарым өткөргүчтөрдө жана диэлектриктерде Тыюу салынган зона деп демейде валенттик зонанын жогорку деңгээлинен өткөрүмдүүлүк зонасынын төмөнкү деңгээлдеринин арасындагы энергия областын түшүнүшөт.
Диктат
Диктат (Diktat) — Женген тараптын же догмалык жарлыгы тарабынан жецилген тарапка салынган статут, катаал жаза же эсептешуу. Бул термин чет элдик бийлик же популярдуу эмес жергиликтүү бийлик тарабынан жазылган эрежелердин жыйындысын сүрөттөө үчүн кемсинтүү мааниге ээ болду. "Өз баалуулуктарын таңуулоо" же "буйрук берүү" деген сөз айкаштары дикта кылуу менен синоним болушу мүмкүн. Ферман же Королдук Диктаттын мисалы 1717-жылы Могол императору Фаррухсияр тарабынан чыгарылып, британиялыктарды Бенгалда бажы төлөмдөрүнөн бошоткон.
Тарыхый колдонуу
Бул термин биринчи жолу 1922-жылы Пруссиянын мураскор ханзаадасы Вильгельм тарабынан жеңилген Германияга таңууланган Версаль тынчтык келишимине карата айтылган. Ал мындай деп аталып калган, анткени анын шарттары Германияга өз шарттарын сүйлөшүүгө уруксат бербестен берилген. Германиядагы башка окуялар 1919-жылы Сен-Жермен келишими жана 1807-жылы Тилзит келишими, Чехия менен Словакияда 1938-жылдагы Мюнхен макулдашуусу жана 1940-жылдагы Зальцбург конференциясы болгон.
Бирок бул термин журналистикага Кансыз согуш жылдарында кеңири тараган, мында Москвадан политбюро диктаттары мурдагы КСРБдин бюрократтарынын анын спутник өлкөлөрүнө карата буйруктарын сүрөттөп жана мүнөздөгөн.
Грэтна (Небраска)
Грэтна (Небраска) (Gretna) — Небраска штатынын Sarpy округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 6572 киши. Болжолдуу аянты - 3.1 км². FIPS коду — 31-20260.
Фазотрон
Фазотрон (фаза жана ...трон), синхроциклотрон - заряддалган оор бөлүкчөлөрдүн (протон, нейтрон, ион ж. б.) циклдик ылдамдаткычы. Мында магнит талаасы бир тектүү жана убакыттын өтүшү менен туруктуу болот, ал эми ылдамдануучу электр талаасынын жыштыгы өзгөрөт. Фазотрондон энергиясы 1 МВте протондорду алууга болот. Алар Фазотрондо жандырылган спираль түрүндө кыймылдашат. Фазотрон медицинада кеңири колдонулат.
Тасс терезелери
Тасс терезелери (Советтер Союзунун Телеграф Агентствосу) — фашизм менен болгон күрөш темаларына арналган, атайын өнөрканаларда чыгарылган Улуу Ата Мекендик согуш маалындагы сов. үгүт-насыят плакаттары. РОСТА сатирасынын терезелеринин үлгүсүндө уюштурулган ТАСС т. сов. саясый графиканын күрөшчүл үгүт-насыят традицияларынын түздөн-түз андан ары өнүгүшү болгон. Т. т. тыл менен фронттогу адамдарды душман менен күрөшүүгө үндөгөн; сатиралык иллюстрация формасында Совинформбюронун билдирүүлөрүндө гитлерчилерди мыскылдап шылдыңдаган; орус элинин баатырдык өткөн мезгили кеңири чагылдырган. Т. т. өтө оперативдүү тез аткарылган, түп нускалары колдон жасалган трафарет техникасы менен көбөйтүлгөн. Т. т. Москвада (сүрөтчүлөр П. П. Соколов-Скаля, М. М. Черемных, Кукрыникстер, Н. Ф. Денисов жана башка тарабынан акындар С. Я. Маршак, С. И. Кирсанов, С. П. Щипачев жана башка менен тыгыз кызматташтыкта) жана курчоодогу Ленинградда, РСФСРдин кээ бир ири ш-ларында, Өзбекстан, Армения, Азербайжанда жана башка союздук респ-каларда түзүлгөн.
Брухкөбель
Брухкөбель (Bruchköbel) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Дармштадт административдик округуна карайт. Майн-Кинциг районуна кирет.
Калкы - 20 572 киши(2013-ж.). . Аянты - 29,67 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 35 006. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Майбах.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Триплэтт (Миссури)
Триплэтт (Миссури) (Triplett) — Миссури штатынын Чаритон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.6 км². FIPS коду — 29-73870.
Калкы
2010-жылы калкы 64 киши болгон.
Фрэмонт (Айова)
Фрэмонт (Айова) (Fremont) — Айова штатынын Махаска округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.7 км². FIPS коду — 19-29190.
Калкы
2010-жылы калкы 704 киши болгон.
Феццан
Феззан — Phazania Түндүк Африкадагы тарыхый аймак. Ал Триполитаниянын түштүгүндө жайгашкан, чек ара Мало-Сирте (азыркы Габес ) жана Чоң Сирт (азыркы Сидра) булуңдарынын жээгинен 400-500 км аралыкта башталган. Феззан 600 кмге кең тилкеге (туурасы 500 кмге чейин) созулган чөлдө оазистердин аймагы болгон. Мезгил ичинде байыркы, аянты Phasania жана Garamantida (кээде аныкталган) бул жерде жайгашкан. Азыр Феззандын жайгашкан жери азыркы Ливия мамлекетинин аймагынын түштүк-батыш тарабына туура келет.
Болжолдуу аянты 550 000 км².
Аттын этимологиясы
Орус адабиятында кеңири тараган «Феззан» аталышы, кыязы, италиялык транслитерациядагы «з» тамгасынын [ц] катары окулушу, кыргызча «ц» деп которулуп, туурараак «Феззан», бул сөздүн арабча транслитерациясына дал келет.
Герцин бүктөлүшү
Герцин бүктөлүшү, варис бүктөлүшү – геосинклиналь облусундагы тоо тек катмарларынын каледон бүктөлүшүнөн кийин, палеозой заманынын 2-жарымында (девондун аягы триастын башталышы) болуп өткөн ургаалдуу бүктөлүү. Герцин бүктөлүшүнүн натыйжасында тоо системалары (Герцин Европасы ж. б.) герциниддер пайда болуп, гранитоид интрузияларынын магматизми күчөгөн. «Герцин бүктөлүшү» деген аталышты Ортоңку Европадагы тоо системасы боюнча француз геологу М. Бертран берген, «варис бүктөлүшү» деген атты азыркы Саксония, Тюрингия, Бавария облусунун байыркы аты (Cur Variscorum) боюнча австралиялык геолог Э. Зюсс киргизген. Герцин бүктөлүшү бир нече фазадан (бретон, судет, астурий, зааль жана пфальц) турат. Бүктөлүүнүн эң күчөгөн фазасы ташкөмүр мезгилинин орто ченинен тартып, алгачкы пермь мезгилин кошо камтыган. Жаңы-Жер аралы, Таймыр, Урал, Казак Сары-Аркасынын батыш бүлөгү Түштүк жана Ортоңку Теңир-Тоо структуралары Герцин бүктөлүшүнө кирет. Батыш Европада Түштүк Англия, Британ массиви, Борбордук Француз массиви, Судет тоолору ж. б., Америкада Аппалачинын түндүк жарымы жана Анд тоолорунун борбордук бөлүгүнүн чыгышы Герцин бүктөлүшү зонасына тиешелүү. Герцин. бүктөлүшүнүн айрым бөлүктөрү Австралиянын чыгышында, Түндүк Африкада жана Канада архипелагында да бар. Герцин бүктөлүшү менен Урал, Алтай, Түндүк Кавказ жана Казакстандын жез, коргошун, цинк, Урал ж. б. жерлердин платина, хромит, титан-магнетит, асбест кендери байланыштуу. Герциндин гранитоид интрузияларынын натыйжасында Европа, Азия жана Чыгыш Австралияда коргошун, жез, калай, вольфрам, алтын, күмүш жана урандын көптөгөн кендери пайда болгон. Кыргызстандагы түстүү жана сейрек кездешүүчү металлдардын ири кендери Герцин бүктөлүшүнө дуушарланган тоо тектерде кезигет. Герцин бүктөлүшүндө пайда болгон алдыңкы жана тоо аралык ойдуңдарда таш көмүр, калий жана таш туздардын ири бассейндери топтолгон.
Пуно-Ты-Вис
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ораньестад
Ораньестад – Аруба мамлекетинин борбору жана ири шаары. Аруба аралынын түштүк жээгинде, деңиз деңгээлинен 18 м бийиктикте жайгашкан. 1796-ж. форттун курулушуна байланыштуу пайда болгон. Калкы 35,3 миң (2010). Жолдор тоому. Эл аралык (королева Беатрикс атындагы) аэропорту бар. Гаванына көптөгөн круиздик кемелер кирет. Түштүк Америкадан, АКШдан, Европадан керектүү товарларды, азык-түлүк алат. Шаар арх-расы голландиялык курулушка окшош болгону менен жергиликтүү өзгөчөлүктөр менен коштолот. Соода борборлору, дүр-дүйнө дүкөндөрү иштейт.
Биргель (Килль)
Биргель (Килль) (Birgel (Kyll)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вульканайфель районуна кирет.
Калкы - 470 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,52 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 33 007. Муниципалитеттин башчысы — Гүнтер Клинкхаммер.
Лизин
Лизин, а, е -диаминокапрон кислотасы — диаминомонокарбон амbнокbслотасы. туссуз кристаллдар, мол. массасы 146,19.
Херль
Калкы - 273 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 35 044. Муниципалитеттин башчысы — Артур Еккельс.
Лизиметр
Лизиметр (гр. lysis — эрүү жанa метр) — табигый шартка ылайык суунун топурактап өтүү (сиңүү) процессин изилдөөгө арналган жасалга.
Конструкциясы ар кыл. 1904-ж. В. В. Вильямс 2 катарлуу бетон үкөктөн Лизиметр жасап, топурак толтуруп, суу куйган. Лизиметрден өткөн суунун саны күн сайын көп жыл бою ченелип турган.
Кийинчирээк Лизиметр металлдан жасалган. Топурактьш суу режимин изилдөө, андагы минералдык жанa орг. заттардын кычкылданышын эсептөө үчүн колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Орбели Иосиф Абгарович
Орбели Иосиф Абгарович [20(8). 3. 1887, Кутаиси – 2. 2. 1961, Ленинград] – советтик чыгыш таануучу жана коомдук ишмер, СССР ИАнын академиги (1935), Армян ССР ИАнын академиги жана анын 1-президенти (1943– 47). 1911-ж. Петербург университетин бүтүргөн. 1914– 31-ж. Петербург, кийинчерээк Ленинград университетинде доцент жана профессор 1920-жылдан Мамлекеттик Эрмитажда иштеп, советтик чыгыш таануунун ири борбору болуп калган Чыгыш бөлүмүн түзгөн; 1934–51-ж. Эрмитаждын директору. Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында Ленинградда калып, музей байлыктарын сактоо боюнча чоң иштерди жасаган, согуштан кийин Эрмитажды калыбына келтирүү иштерин жетектеген. 1956–61-ж. Ленинград мамлекеттик университетинин чыгыш факультетинин деканы, 1956–61-ж. СССР ИА нын Азия элдери институтунун Ленинград бөлүмүнүн башчысы. Негизги изилдөөлөрү кавказ таанууга, Ж. Чыгыштын орто кылымдагы Маданиятына, армян эпиграфикасына, фольклоруна, элдик эпоско, күрд тилине, Грузия, Армения архитектурасына, Сасаниддер жана сельжуктардын Маданияттарына арналган. Студент кезинде Армения борбору Ани шаарын археологиялык изилдөөгө катышкан. Ван көлүнүн аймагында (Түркия) жана Арменияда казуу иштерин жүргүзгөн. Эки Ленин ордени менен сыйланган. Эмгектери: Избр. труды. Ер., 1963; Избр. труды в двух томах. М., 1968.
Гифхорн
Гифхорн (Gifhorn) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Гифхорн районуна кирет.
Калкы - 41 558 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 104,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 51 009. Мэр — Манфред Бирт.
Шаар административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Бишкек ЖЭБи
Бишкек ЖЭБ (мурдагы Фрунзе ) — Бишкек шаарында жайгашкан Кыргызстандан эң ири жылуулук электр борбору. «Электр станциялары» ААКнун курамына кирет.
ЖЭБдин директору Курманбеков Нургазы Улукбекович.
Тарыхы
Камволдук-нооту комбинатын электр кубаты менен камсыз кылуу үчүн электр станциясын куруу боюнча негизги иштер 1958-жылы башталып, 1961-жылынын 14 сентябрында 25 МВт кубаттуулуктагы электростанциянын биринчи турбоагрегаты ишке берилген.
1960-жылы станциянын кубаттуулугун 200 миң кВт чейин көбөйтүү, ал эми 1962-жылы электр кубаттуулугун эки эсе көбөйтүү туралуу чечими кабыл алынган.
Мүнөздөмөсү
Станциянын орнотулган электр кубаттуулугу 666 МВт, жылуулук кубаттуулугу – 1443,9 Гкал/саат. ЖЭБде кубаттуулугу 60 МВтдан 150 МВт чейин 9 турбоагрегат коюлган.
Караганды таш көмүр кенинде казылган катардагы жана промпродукт маркалары, ЖЭБдин кезектеги III казандары үчүн долбоордук отун катары кабыл алынган, кезектеги IV жана V казандары үчүн - Карагандынын 75% жана Таш-Көмүрдүн 25% көмүрүнүн аралашмалары. Кабак бассейнинин Б3 маркасындагы күрөң көмүр YG-710/13,8-YN20 казандары үчүн долбоордук отун катары кабыл алынган.
Ошондой эле, Д маркасындагы Шубаркүл кен чыккан жеринин таш көмүрү жана Кабак бассейнинин күрөң көмүрүн жагуу өздөштүрүлдү. Газ жана мазут тамызгы отун катары колдонулат.
ЖЭБди модернизациялоо
2013-жылдын 16-июлунда «Электр станциялар» ААК менен кытайлык «ТВЕА» компанияларынын ортосунда Бишкек ЖЭБин модернизациялоо долбоорун ишке ашыруу боюнча 386 миллион АКШ доллары өлчөмүндөгү келишимге кол коюлган. ТВЕА компаниясы менен түзүлгөн келишимдин шарттарына ылайык №1-8 отказандарын, №1-4 турбоагрегаттарын демонтаждалган жана жалпы кубаттуулугу 300 МВт жана 300 Гкал/саат болгон HG-710/13.8-YN20 түрүндөгү эки отказан жана С-150-12,8/555/0,5 эки турбоагрегат модернизациянын жүрүшүндө орнотулган.
Реконструкциялоо иштери аяктагандан кийин Бишкек ЖЭБинин отказандары Кыргызстанда казылып алынган көмүр менен иштеп 812 МВт электр кубаттын иштеп чыгары айтылагн. Бул модернизациялоого чейинкиден эки эсе көп.
Кройцвертхайм
Кройцвертхайм (Kreuzwertheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Майн-Шпессарт районуна кирет.
Бернтероде (Ворбис)
Бернтероде (Ворбис) (Bernterode (bei Worbis)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Айхсфельд районуна кирет.
Калкы - 1362 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10.22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 005. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Йоахим Лильпоп.
Герцог
Герцог (немецче Herzog) – байыркы германдарда уруунун шайланма аскер башчысы. Батыш Европада алгачкы орто кылымда уруу князы, феодалдык бытырандылык мезгилинде согуштук-лендик системада королдон кийинки ири жер ээси; феодалдык бытырандылык жоюлгандан кийин Батыш Европада жогорку дворяндык титулдардын бири.
Браун (Небраска)
Калкы - 341 киши. Болжолдуу аянты - 1.5 км². FIPS коду — 31-29050.
Богдан (Балтачев району, Башкыртстан)
Богдан — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Богдан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 469 киши. Почта индекси — 452993, ОКАТО коду — 80208804004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Тыюу салынган сызыктар
Тыюу салынган сызыктар (спектроскопияда) – тандоо эрежеси бузулган кезде байкалуучу оптикалык атомдордун (ж.б. кванттык системалардын) спектрлеринде пайда болуучу спектрдик сызыктар.
Кванттык системанын дүүлүккөн метастабилдик абалдан нормалдуу абалга тыюу салынган кванттык өтүүлөрүндө пайда болот. Мындай өтүүлөрдүн ыктымалдуулугу нөлгө барабар эмес, бирок мүмкүн болгон өтүүлөрдүн ыктымалдуулугунан бир кыйла төмөн, ошондуктан алардын интенсивдүүлүгү мүмкүн болгон сызыктардын интенсивдүүлүгүнөн бир кыйла кичине. Көбүнчө кванттык система дүүлүккөн метастабилдик абалдан нормалдуу абалга кагылышуу процесстеринин натыйжасында энергиясын жоготуп, нурлануусуз эле өтөт. Бирок бөлүкчөлөрдүн кагылышууларынын арасындагы орточо убакыт аралыгы атомдун метастабилдүү деңгээлдеги же андан да жогору деңгээлдеги жашоо убактысы менен салыштырмалуу болгон сейректелген газдарда атом кагылышканга чейин нормалдуу абалына фотонду чыгарып өтүп кетиши мүмкүн. Мындай өтүүлөр космостук газ тумандуулуктарда, атмосферанын жогорку катмарларынын ж. б. спектрлеринде интенсивдүү Тыюу салынган сызыктардын пайда болушун шарттайт.
Улуу диктатор
"Улуу диктатор" (The Great Dictator, Великий диктатор) − 1940-жылы Чарли Чаплин тарткан, өндүргөн жана музыкасын жазган америкалык саясий сатиралуу комедия-драма. Салтка айлангандай Чарли Чаплин тасмага өзү тартылган. Үндүү тасмалар чыгып калганда деле үнсүз тасма тартуусун уланткан жалгыз Голливуд режиссеру алгачкы жолу үн коштоо менен тасма жараткан.
Чаплиндин тасмасы Адольф Гитлер жана Бенито Муссолининин фашисттик, антисемиттик жана улутчулдугун сатиралаган тасма. Тасма жарыкка чыккан мезгилде АКШ улутчул Германия менен расмий тынч алакада болгон. Чаплин катаал баш каармандар фашист диктатор жана куугунтукка алынган жөөт чачтарач экөөнүн тең ролун өзү ойногон.
Фагоциттер
Фагоциттер -  жаныбар менен кишинин бириктиргич ткандарынын фагоцитозго жөндөмдүү атайын коргоочу клеткалары. Омурткасыздарда фагоцитозду амёбоциттер ишке ашырат. Сүт эмүүчүлөрдө кан микрофагдары, ретикул эндотелий системасынын клеткалары ж. б. активдүү Ф. болуп эсептелет. Нейтрофилдер майда бөлүкчөлөрдү (бактерияларды), ал эми макрофагдар чоңураак бөлүкчөлөрдү сиңирип алууга жөндөмдүү.
Улуу диктатор
"Улуу диктатор" абдан популярдуу болуп, Чаплиндин эң көп сатылган тасмасына айланган. Заманбап киносынчылар тарыхый маанилүү жана сатирасы орундуу тасма деп макташкан. Тасма Оскардын "Белгилүү тасма", "Эң мыкты актер", "Эң мыкты сценарий", "Эң мыкты экинчи пландагы актер" (Жэк Оуки) жана "Эң мыкты музыка" сыяктуу 5 сыйлыгына наамы көргөзүлгөн.
Чаплин 1964-жылкы өмүр баян жазуусунда улутчул лагердеги коркунучтуу окуялардын чыныгы жүзүн билген болсо бул тасманы тарта алмак эмес экенин белгилеп кеткен.
Эбенсфельд
Эбенсфельд (Ebensfeld) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Лихтенфельс районуна кирет.
Калкы - 5638 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 68,73 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 78 120. Муниципалитеттин башчысы — Бернхард Шторат.
...Фаг
...Фаг (гр. phagos - жегич) - татаал сөздөрдүн «жегич», «жутуучу» деген маанини туюнтуучу бөлүгү (мис., бактериофаг, фитофаг ж. б.).
Айдахо Спринг (Колорадо)
Айдахо Спринг (Колорадо) (Idaho Springs) — Колорадо штатынын Клиар Крик округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1 889 киши. Болжолдуу аянты - 2.7 км². FIPS коду — 08-38370.
Демзин
Демзин (Demsin) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Йерихов районуна кирет.
Лэйкфилд (Миннесота)
Лэйкфилд (Миннесота) (Lakefield) — Миннесота штатынын Jackson округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1694 киши. Болжолдуу аянты - 2.8 км². FIPS коду — 27-34316.
Демзин
Калкы - 382 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 22,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 86 020. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Шташулль.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Стратостат
Стратостат - стратосферага, б. а. 11000 м-ден ашык бийиктикке көтөрүлүүчү эркин аэростат. Адам түшө турган Стратостаттын гондоласы жылчыксыз жасалып, жашоону камсыз кылуучу шарт түзүлөт. Стратостаттын аба толтурулган кабыкчасынын толук көлөмү көтөрүлүү бийиктигине жана учуудагы массасына карата 14000ден 105000ге чейин болот. Стратосферанын томонкү катмарына чейин гана көтөрүло турган Стратостат субстратостат деп аталат. Стратостатка орнотулган илимий аппаратура аркылуу аба агымы, космос радиациясы ж. б. изилденет.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Гестапо
Гестапо (немецче Gestapo; Geheime Staatspolizei деген сөздүн кыскарган түрү) – Үчүнчү рейхтин (1933 – 1945) тушундагы саясий полиция. Фашизмдин саясий каршылаштарын жок кылуу (камоо, кыйноо, өлтүрүү ж. б. жол менен) максатында 1933-ж. апрелде түзүлгөн. Гестапонун концлагерлери менен түрмөлөрүндө жүз миңдеген антифашист сотсуз, сураксыз өлтүрүлгөн, Германиянын өзүндө да, андан сырткары жерлерде да агенттери болгон. Нацисттик партиянын мүчөлөрүн көзөмөлдөп туруучу атайын бөлүм иштеген. Экинчи дүйнөлүк согушта (1939-45) фашисттик Германия талкаланганда Германиядагы контролдоочу советтин № 2 мыйзамы менен жоюлуп, мыйзамдан тышкары деп жарыяланган. Нюрнбергдеги эл аралык согуш трибуналы (1946) аны кылмыштуу уюм деп тапкан.
Пуучи-Яга
Пуучи-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Хайпудырская губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 56 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Фабрика
Фабрика(Өндүрүшкана) (лат. fabrica - мастерской) - машина системасынын колдонууга негизделген өнөр жай ишканасы. Экономикалык жактан алганда Фабрика менен заводдун айырмасы деле жок. Россияда негизинен көп учурда Фабрика деп жеңил жана тамак-аш өнөр жай аталат.
Бузек
Бузек (Buseck) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Гиссен административдик округуна карайт. Гиссен районуна кирет.
Калкы - 12 992 киши(2013-ж.). . Аянты - 38,67 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 31 003. Муниципалитеттин башчысы — Эрхард Райнль.
Таш гравюрасы –
Таш гравюрасы – көркөм графикада аз пайдаланылган литографиялык техниканын бир түрү. Кислотада иштетилип чыккан таш менен металл шаймандары – литографиялык ийнелердин иштөөсүнөн турат.
Игорь Стравинский
Стравинский Игорь Фёдорович - орус композитору, дирижёр.
Ликвидация кендери
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Фэнтон (Айова)
Фэнтон (Айова) (Fenton) — Айова штатынын Кошут округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.9 км². FIPS коду — 19-27210.
Калкы
2010-жылы калкы 317 киши болгон.
Бирквайлер
Бирквайлер (Birkweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Вайнштрассе районуна кирет.
Калкы - 728 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,99 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 37 009. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Флаксмайер.
Уарсав (Миссури)
Уарсав (Миссури) (Warsaw) — Миссури штатынын Бентон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 5.6 км². FIPS коду — 29-77146.
Калкы
2010-жылы калкы 2070 киши болгон.
Орбиталык станция
Орбиталык станция – Жердин, Айдын же планеталардын орбитасында узакка айланып иштей турган экипаждуу же автоматтык оор космостук учуучу аппарат. Орбиталык станциясына экипажды жеткирүүнү жана анын мезгилдүү алмашып турушун транспорттук космос кемеси ишке ашырат. Узак убакыт учуучу биринчи орбиталык станция – СССРде («Салют») 1971-ж., АКШда («Скайлэб») 1973-ж. Жердин орбитасына чыгарылган. Орбиталык станцияга космонавттын түздөн-түз катышуусу менен же автоматтык режимде иштөөчү жабдуулар жайгаштырылат. Бул болсо көптөгөн илимий жана колдонмо маселелерди – космос мейкиндигин, Жерди ж. б. планеталарды изилдөө, астрономия-физикалык изилдөөлөр, физикалык-техникалык, медицина-биологиялык эксперименттер, метеорологиялык байкоолор, түрдүү технологиялык процесстерди ишке ашыруу ж. б-ды чечүү үчүн натыйжалуу каражат катары пайдаланууга мүмкүндүк берет. 1977-ж. 10-декабрда учурулган «Союз-26» космос кемеси менен космонавттар Ю. В. Романенко жана Г. М. Гречко орбитада 96 сутка болушту. Ашташып биригишкен «Салют-6» – «Союз-29» – «Союз-30» орбиталык илимий комплекси өз программасын аткаргандан кийин 1978-ж. 5-июлда учкуч-космонавт П. И. Климук жана космонавтизилдөөчү М. Гермашевский «Союз-30» космос кемеси менен Жерге кайтып келишти. «Салют-6» – «Союз-29» илимий изилдөө комплекси учурулган «Прогресс-2», «Прогресс-3», «Прогресс-4» жүк транспорт кемеси менен ашташып биригишти. Космонавттар В. В. Ковалёнок жана А. С. Иванченков «Салют-6» – «Союз-29» – «Прогресс-2» орбиталык илимий станцияда берилген программа боюнча узак убакыт бою (140 сутка – космонавтикадагы биринчи узак учуу) илимий иштерди жүргүзүштү. Орбиталык станция орбитада планета аралык оор космос кемесин кураштыруу үчүн, ошондой эле Жердин жасалма спутниктерин мезгил-мезгили менен тейлөө үчүн база болот.
Касиеттүү Рух
Ыйык Рух — Христиан-жылы ыйык рух Кудайдын руху болуп саналат. жаңы осуят Ыйык Рухка 90 ашуун маалымдамаларды камтыйт. Ыйык Рух каттары негизги ролду ойнойт жаңы осуят, анын өмүрү жана кызмат кылып жүргөндө Ыйык Рухтун жана Иса менен тыгыз мамиледе чечмеленет. «Кыз Мариямдын төрөлгөн Ыйык рух аркылуу боюна бүтүп» Матайдын Инжили жана Инжил Ыйсанын Лука мамлекет. Ыйык Рух Ыйсанын чөмүлүү алып жаткан маалында, көгүчкөн сыяктуу түшүп. Акыркы Кечки тамак Ыйса кийин анын коштошуу түнүндө да, ал кеткенден кийин, анын шакирттери Ыйык Рухту жиберем деп убада кылган.
Арнольд (Небраска)
Арнольд (Небраска) (Arnold) — Небраска штатынын Custer округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 630 киши. Болжолдуу аянты - 2.0 км². FIPS коду — 31-02095.
Ф
Ф, ф – кыргыз алфавитиндеги жыйырма бешинчи тамга; кириллицанын тыбыштык мааниден тышкары 500 деген сандык маанини билдирген «ф» («ферт») тамгасынан келип чыккан. Аны менен орус тилинен жана башка тилдерден кабыл алынган сөздөрдөгү эринститутишчил, жылчыкчыл, шыбышчыл үнсүз «ф » тыбышы туюнтулат. Кыргыз тилинде «ф» тамгасы айрым тууранды жана сырдык сөздөрдө, ошондой эле кээ бир энчилүү аттарда гана колдонулат. Кыргыздын төл сөздөрүндө колдонулбайт.
Ликвидаторлор
Ликвидаторлор—РСДРПде 1907— 10-ж. пайда болгон ревизионисттик, оппортун. агымдын өкүлдөрү.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Үчүнчү сословие
Үчүнчү сословие -  15-18-кылымда Франциядагы алык-салык төлөөчү калк-көпөстөр, кол өнөрчүлөр, дыйкандар, ошондой эле 16-кылымдан буржуазия жана жумушчулар (биринчи эки сословие дин кызматкерлери жана дворяндар Үчүнчү сословие ден айырмаланып, алык-салык төлөгөн эмес). Үчүнчү сословиенин төбөлдөрү (буржуазия) - Генералдык штаттардын өкүлү болуп, капиталдын күчү менен эл массасына караганда артыкчылык кылган.
Гихум
Гихум (Gyhum) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Вюммдагы Ротенбург районуна кирет.
Калкы - 2360 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 48,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 57 018. Муниципалитеттин башчысы — Фридхельм Хельберг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Лэйнсборо (Миннесота)
Лэйнсборо (Миннесота) (Lanesboro) — Миннесота штатынын Fillmore округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 754 киши. Болжолдуу аянты - 3.4 км². FIPS коду — 27-35450.
Таш массасы
Таш массасы (англисче stoneware, фр. grès, нем. Steingut) – керамиканын бир түрү: жогорку температурада күйгүзүлгөн түстүү (көбүнчө боз же күрөң), бышык, катуу буюмдар. Т. М-нан алынган буюмдарды жука, тунук кристалл же күңүрт боз глазурь менен сырдашат, кээде ичке рельеф менен кооздошот. IV–V к. Кытайда Т. м-нан пайдалануу фарфордун келип чыгышына шарт түздү, ал эми Европада Т. м-нан жасалган буюмдар XIV-XV кылымда белгилүү болгон (Түштүк Германия, Рейн облусу). Россияда Т. м-нан жасалган буюмдар XX кылымда популярдуу боло баштаган.
Бернтероде (Хайльбад-Хайлигенштадт)
Бернтероде (Хайльбад-Хайлигенштадт) (Bernterode (bei Heilbad Heiligenstadt)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Айхсфельд районуна кирет.
Калкы - 244 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8.67 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 004. Муниципалитеттин башчысы — Георг Драйлинг.
Хермерсберг
Хермерсберг (Hermersberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк-Батыш Пфальц районуна кирет.
Калкы - 1733 киши(2013-ж.). . Аянты - 13,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 40 016. Муниципалитеттин башчысы — Эрих Зоммер.
Триполитания
Триполитания (араб. Тарабулус; Τρίπολις Τρίπολις, Триполис ; Tripolitana, Триполитана ) тарыхый аймак жана Ливиянын мурдагы провинциясы, Түндүк Африка. Ал Мали Сирт булуңунан (азыркы Габес ) Чоң Сирт булуңуна (азыркы Сидра ) чейин 400 кмден ашпаган ички жээкте жайгашкан. Байыркы убакта Триполис үч шаардын Лептис-Магна, Сабрата жана Эйя (Эа) чакан аймагынын аты болгон, 3-кылымда бул ысым алардын провинциясын түзгөн римдиктердин урматында Сиртик аймагына тараган.
Гесь Михаил Данилович
Гесь Михаил Данилович (17. 11. 1938-жылы туулган, Украина ССРи, Волынь облусу, Горохов району, Диковина кыштагы) – геологиялык-минералогия илимдеринин доктору (2006). И. Франко атындагы Львовь мамлекеттик университеттин бүтүргөн (1960). 1960-76-жылдары Түштүк Кыргызстан геологиялык экспедициясында коллектор, геологиялык партиянын улук геологу, начальниги, 1976-88-ж. Кыргыз ССР Иилимдер Академиясынын Геологиялык институтундагы тектоника жана стратиграфия (кийин геодинамика) лабораториясынын кызматкери, 1988-жылдан башчысы. М. Д. Гесь 70 илимий эмгек, анын ичинде 1 монографиянын, тектоникалык, геологиялык, геодинамика жана металлогения боюнча 6 картанын автору. Илимий эмгектери негизинен Теңир-Тоонун геодинамикасын изилдөөгө арналган. Эмгектери: Стратифицированные и интрузивные образования Киргизии (авторлош), Ф., 1982; Геодинамическая карта СССР (авторлош). Л., 1989.
Триполитания
Азыр Триполитаниянын жайгашкан жери азыркы Ливия мамлекетинин аймагынын түндүк-батыш тарабына туура келет.
Топоним
Топонимдин колдонулушу - биздин заманга чейинки 1 миң жыл б.э.ч колдонулат, ал эми тиешелүү азыркы Триполитаниянын аймагында - III кылымдан бүгүнкү күнгө чейин. Бул аймактын мурдагы аты - Сиртика, узак убакыт бою жээк бөлүгүндө калган. Арабдар Тарабулус деп атала баштаган.
Аттын этимологиясы
Аталышы байыркы грек тилинен келип чыгат - Τρίπολις, байыркы грек тилинен келип чыккан τρί-, татаал сөздөрдө - үч жана πόλις - шаар, үч үстөмдүк кылган шаар болгонуна байланыштуу. бириккен аталышынан. анын жерлери - Триполис жана римдиктер деп атала баштаган бүт аймак Триполитания.
Эски тимкино (Балтачев району, Башкыртстан)
Эски тимкино — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Богдан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 550 киши. Почта индекси — 452993, ОКАТО коду — 80208804001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Дефометр
Дефометр (деформация жана метр) - каучуктун жана резпеанын серпилгич, ийилгич касиеттерин аныктоочу прибор.
Бут жууш
бут жуу, бир нече христиан менен байкалган диний үрп-адат болуп саналат. Жакан 13: 1-17 Ыйса бул кыймылды жасаганы айтылат. Тактап айтканда, аяттардын 13: 14-17, Ал аларды үйрөтүп:
чиркөөнүн тарыхында көптөгөн заманбап агымдарга көптөгөн топтор буту жетинчи күн адвентист чиркөөгө, анын ичинде бир чиркөө мыйзам катары жууп, иш жүзүндө, анабаптист чиркөөгө, чиркөө жана элүүнчү жыйында.
Турнабай (дүрбү)
Турнабай (дүрбү) – алыскы предметтерди эки көз менен карап байкоого мүмкүндүк берүүчү, о. эле бурчтарды жана аралыктарды өлчөөчү прибор.
Дефометр
Текшериле турган үлгүгө ар түрдүү куч келтпрүү менен анын серпилгич. илээшкек касиеттери - катуулугу, калдыктын деформациясы, калыбына келгичтиги ж. б. аныкталат.
Тегерек скульптура
Тегерек скульптура – скульпторлуктун негизги эки түрүнүн бири; ар тарабынан караганда көрүнгөн толук көлөмдөгү көрүнүшү. Аны башкалардан айырмалап турган, рельефке окшобогон касиетинен болуп эсептелет. Негизинен Т. с. бюст, статуя, скульптуралык топ менен берилет.
Дефометр
Текшериле турган улгү алдын ала термостатта 80°Сге чейин ысытылып, сыналуучу камерага коюлгандан кийин рыччагдардын жардамы менен күч келтирип кысылат. Сыноонун так жана ыңгайлуу жүргүзүлүп жаткандыгы спгпалдык түзүлүш (электр сааты, үн релеси) менен байкалып турат. Үлгүнүн бийиктиги микрометр менен ченелет. Дефометр каучук менен резинаны даярдоочу жана аларды пайдалануучу ишканаларда кеңири колдонулат.
Турнабай (дүрбү)
Ал оптикалык октору өз ара параллель болгондой бириктирилген эки көрүү түтүгүнөн турат. Тдын оптикалык системасы бири бирине жабыштырылган эки линзадан – жыйноочу объективден жана окулярдан турат. Турнабайдын негизги мүнөздөмөлөрүнө – чоңойтуусу, көрүү талаасынын бурчу, ажыратуу жөндөм-дүүлүгү кирет.
Алыскы предметтин объективдин фокалдык тегиздигинде же ага жакын жайгашкан чыныгы, кичирейтилген жана тескери сүрөттөлүшүн Турнабайдын окулярынан лупадан карап көргөн сыяктуу эле көрүүгө болот. Кеплердин түтүгүнүн тибиндеги көрүү түтүктөрү бар Турнабайда окуляр да жыйноочу система болуп саналат жана ал берген сүрөттөлүш тескери болот. Түз сүрөттөлүштү алуу үчүн объектив менен окулярдын арасына айландыруучу системаны, мис., Малофеев–Порронун системасын орнотушат. Ал чагылдыруучу эки граны өз ара 90° тук бурч түзгөндөй абалда жайгаштырылган тик бурчтуу эки айнек призмадан турат. Мындай система куралдын жалпы узундугун бир топ кыскартууга да жол берет. Бул типтеги Турнабайды көбүнчө призмалуу Турнабай деп аташат. Турнабайдын көрүү түтүктөрүнүн биринин сүрөттөлүш пайда болуучу фокалдык тегиздигине атайын торчо жайгаштыруу менен бурчтарды жана аралыктарды өлчөсө болот. Бул типтеги Турнабайлар адатта 10°, 8° 30′ жана 4° көрүү бурчтарында тиешелүү түрдө 6, 8, 15 эсе чоңойтот.
Турнабай аркылуу байкоо көздөрдүн чарчоосун азайтат жана стереоскоптук көрүүнүн радиусун чоңойтуунун эсебинен ар түрдүү аралыкта жайгашкан предметтерди кабыл алууну жеңилдетет. Турнабайдын стереоскоптук радиусу 1350 м болгон куралданбаган көздүн стереоскоптук радиусун чоңойтуу жөндөмдүүлүгү анын пластикалуулугу деп аталат. Турнабай аркылуу караган кезде объективдердин окторунун арасындагы аралык эки көздүн окторунун арасындагы аралыктан канча эсе чоң болсо, стереоскоптук көрүүнүн радиусу ошончо эсе чоңоёт. Объективдери алыстатылган Турнабайдын пластикалуулугу 2ге жакын чоңдукка жете алат, б.а. стереос-коптук көрүүнүн радиусу 2,7 кмге че-йин чоңоёт.
Демкер
Демкер (Demker) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Тегиздегич –
Тегиздегич – үтүктөгүч, ворошило тереңдетилген гравюра техникасында айрыкча меццотинтодо кеңири колдонулган болот аспап. Аягы жылмаланып жылтыратылган конус же күрөктүн формасында же кесилишинде сүйрөтүлгөн өзөк түрүндө болот.
Пыртей-Яга
Пыртей-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Печор деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 31 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Акрон (Колорадо)
Акрон (Колорадо) (Akron) — Колорадо штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1 702 киши. Болжолдуу аянты - 3.8 км². FIPS коду — ?.
Ликер
Ликер (лат. liguor — суюктук) —составынын 35% кант, көлөмүнүн 45% спирттен турган күчтүү ичкилик.
Батыш Европада Л. биринчи жолу Голландияда жасалган. Кийинчерээк сапаттуу, жыпар жыттуу Ликер Францияда өнүккөн.
Ликер күчтүү, десерттүү жанa крем ликёруна бөлүнөт. Ликерду даярдоодо тазаланган спирт, шорсуз (эриген туздарынан тазаланган) суу, спирттелген шире, спирттелген маңыз (кургатылган чүп, жалбырак, тамырларды спиртке чылап маңызы чыгарылган), жыпар жыттуу спирт (жыпар жыттуу заттарды кайнатуу менен), түстүү кант ширеси, эфир майы жанa ар кандай азык заттар пайдаланылат.
Бул кошулмалар керектүү өлчөмдө аралаштырылып, белгилүү убакытка чейин атайын эмен челектерде сакталат. Даяр болгон тунма Ликер идиштерге куюлат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Гетерaкидоз
Гетерaкидоз – куштардын гельминтоз ылаңы. Heterakidae тукумундагы мите курт пайда кылат. Ылаң бардык жерде кездешет. Гетеракиддер майда, ак саргыл түстөгү жумуру курттар, узундууг 5 13 мм. Личинкасы тышкы чөйрөдө өсүп жетилет. Гетерaкидозду ылаңдуу куштар таратат. Патологиялык процесс ичегиде өөрчүп, кийинчерээк башка органдарга өтөт. Мите курттар ичегинин былжыр челин жаралантып, анын безин некрозго айландырат. Дары катары фенотиазин колдонулат. Профилактика: жөжөлөрдү өзүнчө бөлүп, жайытты которуу, тоокканадагы буюмдарды таза кармоо ж. б.
Органикалык жер семирткич
Органикалык жер семирткич – өсүмдүккө азык зат катары керектүү органикалык бирикме. Аны дайыма колдонуу менен топурактын физикалык-химиялык жана химиялык касиеттери, суу жана аба режими, андагы пайдалуу (аммоний жана азот топтоочу) микроорганизмдердин жашоо тиричилиги жакшырат. Негизги органикалык жер семирткичтер: кык, кык чыласы, куш кыгы, фекалий, түрдүү компосттор, көк жер семирткич, саман, шаар таштандылары (ыплас суулар, алардын чөгүндүлөрү, тамак-аш калдыктары), көл, көлмөлөрдүн чөгүндүлөрү, тамакаш, булгаары өнөр жай калдыктары ж. б. органикалык жер семирткич өсүмдүккө керек микро жана макроэлементтерди камтыйт, мисалы, мал кыгынын 1 тсында 20 кгдай азот, 10 фосфор (Р2О5), 24 кальций (СаО), 6 магний (MgO), 26 г бор, 230 г марганец ж. б. болот. Топуракка чачылган жер семирткичтин 35–40%и органикалык жер семирткичке туура келет. Органикалык жер семирткич топурактагы азык заттарды (фосфор, калий, магний, күкүрт ж. б.), чириндини көбөйтөт, топурактын физикалык касиетин жакшыртып, минералдык жер семирткичтерди пайдаланууга шарт түзөт, суу жана аба алмашуусу жакшырат.
Органикалык жер семирткич Кытай, Корея, Японияда мындан 3 миң жыл мурда эле колдонула баштаган. Батыш Европада 13–14кылымда, ал эми Орто Азияда эзелтен эле көп жер семирткичтер колдонулуп келген. Органикалык жер семирткичди колдонууда картөшкөдөн 50–60 цдей, кант кызылчасынан 3 цдей кошумча түшүм алса болот.
Таш-Рабат
Торугарт, ашуу Таш-Рабат – XV кылымда таандык кербен сарай. Бишкектен 520 км, Нарындан 125 км, Ат-Башы айылынан 90км батыш, Нарын - Торугарт автомобиль жолунан 18 км түштүк тарапта, Кара-Коюн капчыгайынан 15 км суунун сол тарабында жайгашкан. Деңиз деңгээлинен 3500 м бийиктикте.
Тарыхы
Таш-Рабатта Борбордук Теңир-Тоо аркылуу өткөн Улуу Жибек жолундагы кербенчи-саякатчылар жана башкалар тейленген. Таш-Рабат жөнүндө алгачкы жолу XVI кылымдын 2-жарымында Мухаммед Хайдар эскерип, эстелик 1408-16-жылдары курулган деп эсептейт.
1859-жылы Ч. Валиханов төмөнкүчө баяндайт:
''«Имарат чополуу сланец жалпак плита таштардан курулган, узундугу 12, туурасы 7 саржанча келет. Узун коридорду улай тегерек зал (радиусу 5 кез), үстү айдөш тоголок болуп кетет. Коридордун капталдарында кичинекей жана жапыз эшиктери бар, алардан чарчы, чакан бөлмөлөргө өтөт. Бул имарат бир кезде сыртынан да, ичинен да шыбалса керек»''.
1878-жылы орус саякатчысы A. М. Фетисовдун маалыматтарында Таш-Рабат кербенчилер менен жолоочулар акысыз түнөп өтүүчү «Сапар мейманканасы» сыяктанат деп белгилеп, аны Чымкенттен Ташкентти көздөй кеткен жол боюндагы рабаттарга окшоштурат. 1886-жылы чыгыш таануучу Н. Л. Зеланд Таш-Рабатты кербен-сарай эмес, диний курулуш болуп саналат деп божомолдогон. 1944-жылы A. Н. Бернштам жетектеген Тянь-Шань-Алай археологиялык экспедициясы Таш-Рабатты изилдеп, аны кербен сарай деп эсептеп, имараттын архитектурасына көчмөндөрдүн күчтүү таасири тийгендигин айтып, «Таш-Рабат - өзүнчө бир жасалгалуу боз үйдү тегеректеген, көчмөндөрдүн таш болуп катып калган айылы сыяктуу элес берет» - деген. Ошондой эле эстеликти В. В. Бартольд, Н. Н. Пантусов, Б. М. Зима, Г. А. Пугаченкова, М. Н. Кубатбеков, Б. В. Помазкин, В. Е. Нусов, С. Я. Перегудова ж. б. изилдеген.
Архитектурасы
Кербен сарай жонулган таштардан ылайга олтургузуп тургузулган имарат. Анын маңдай жагы (фасады) чыгыш тарапка каратылып, чарчы формада курулган. Имараттын бийиктиги 20 мдей, тик бурчтуу формадагы кумпалуу (купол) 31 бөлмөдөн турат. Бөлмөлөр үч топко бөлүнөт: Коридордогу биринчи эшик аркылуу үч кароол үйгө өтөт. Дубалдын чыгыш тараптагы бурчтары мунаралар менен бекемделген. Имараттын негизги залына узун коридор аркылуу кирет. Коридордун эки жагында бөлмөлөр бар. Залы имараттын батыш тарабында, ортодо жайгашып (узундугу 9,32 м, туурасы 8,35 м), бөлмөлөр жана кичи залдар менен байланышкан. Анын төбөсү диаметри 9,30 м болгон кумпа (купол) менен жабылган. Имараттын бөлмөлөрү жана кумпа алебастр менен шыбалып, геометрикалык оймо-чиймелер менен кооздолгон. Бөлмөлөр төбөсүндөгү көзөнөктөр аркылуу жарык менен камсыздалган. Бөлмөлөрдүн төбөлөрү да арка сыяктуу жарым шар формасында жабылган.
Эстелик
Таш-Рабаттын сүрөтү Кыргызстандын улуттук валютасы болгон сомдун 20 сомдук номиналында бар.
Столяров Николай Георгиевич
Столяров Николай Георгиевич - советтик аскер учкучу, эки жолу Советтик Союздун Баатыры (1944, 1945), подполковник (1953).
Кромбах (Төмөнкү Франкония)
Калкы - 2168 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 71 138. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Розенбергер.
Бургвальд
Бургвальд (Burgwald) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Вальдек-Франкенберг районуна кирет.
Калкы - 4881 киши(2013-ж.). . Аянты - 41,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 35 006. Муниципалитеттин башчысы — Адам Дауме.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Гетеро...
Гетеро... (грекче ἕτερος башка) – татаал сөздөрдүн «башка», «бөлөк» «түрдүү» (орусча «разное») деген маанини билдирүүчү биринчи бөлүгү (мисалы, гетерогенез).
Бэлден (Небраска)
Бэлден (Небраска) (Belden) — Небраска штатынын Cedar округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 131 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 км². FIPS коду — 31-03775.
Фэргусон (Айова)
Фэргусон (Айова) (Ferguson) — Айова штатынын Маршалл округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.6 км². FIPS коду — 19-27255.
Калкы
2010-жылы калкы 126 киши болгон.
Биркен-Хонигзессен
Биркен-Хонигзессен (Birken-Honigsessen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 2544 киши(2013-ж.). . Аянты - 18,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 008. Муниципалитеттин башчысы — Хуберт Вагнер.
Ликорин
Ликорин— сезгенүүгө каршы касиети бар дары.
Ал ичеги-карын менен өпкө-бронха системасынын катуукармаган жанa өнөкөт ооруларында, брон­ха астмасы, бронхит, гастритте колдонулат.
Сүт, минералдуу суу менен ичилет. Ликориндин дарылык касиетин А. Алтымышев изилдеген.