Кыргыз_филологиясы_факультети
Орус тилинде: 14.	Главное – поиск: Литературно-критические статьи. –Ф.: Кыргызстан, 1984. -208 с. 15.	Проблемы традиций и новаторство в киргизской советской поэме. –Москва: Типография «Литературная газета», 1973. -24 с. Садык Алаханович Тиллебаев – филология илимдеринин доктору, профессор С. А. Тиллебаев 1956-жылы Ош облусунун Кара-Суу районуна караштуу Миялы кыштагында туулган. Садык Алаханович алгач азыркы Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук университетинин (ал кездеги СССРдин 50 жылдыгы атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин) филология факультетин 1979-жылы ийгиликтүү бүтүрүп, окууну эң жакшы бүткөн жаш жигитти окутуучулары университеттин өзүндө алып калышат. Бир аз убакыттан соң Садык Алахан Москвадагы Максим Горький атындагы Адабият институтунда адабияттаануу жана адабий көркөм сын боюнча да бөлүм ачылганын угуп, Кыргызстан жазуучулар Союзунун жолдомосу менен (себеби, Адабият институтуна тапшыруунун эрежеси ушундай болгон) басма сөз беттеринде жарыяланып, авторун жаш сынчы катары окурман журтка тааныта баштаган макалаларын конкурска жиберет да, буйрук болуп сынактан өткөн соң акын-жазуучулардын көптөгөн муунун тарбиялаган атактуу Адабият институтунан окуп келет. Москвадан келген соң Республикабыздын жазуучулар Союзунун сын секциясын жетектөө менен катар Эшеналы Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин адабият кафедрасында окутуучу болуп иштей баштайт. Андан соң Ж.Баласагын атындагы Улуттук университетке кайрадан которулуп, азыркы күнгө чейин ушул жерде доцент, 2013-жылдан бери профессор болуп иштеп келүүдө. 2011-жылы “Кыргыз поэзиясындагы коллективдештирүү темасы өткөндөгү жана бүгүнкү күндүн көз карашынан (Аалы Токомбаевдин “Өз көзүм менен” поэмасынын мисалында)” деген темада кандидаттык диссертациясын, 2014-жылы “Унутулган жазгыч акындардын чыгармачылыгы (тематика, жанр, поэтика)” деген темада доктордук диссертациясын ийгиликтүү коргоду. С. А. Тиллебаевдин эң алгачкы рецензиясы 1975-жылдын январында “Ленинчил жаш” гезитине жарыяланган. Ал эми “Акын черткен кайрыктар” деген экинчи рецензиясы ошол эле 1975-жылы ал учурдагы өзгөчө абройлуу басылма болгон “Ала-Тоо” журналынын 7-китебине  басылып чыккан. 19 жашында атактуу “Ала-Тоого” адабий-сын макаласы жарыялануу деген кыргыз адабиятынын тарыхындагы экинчи көрүнүш эле. Адабият айдыңына келген мезгилден бери Садык Алахан адабий сын жана адабият таануу багытында жазылган эки жүз элүүгө жакын макалалардын, ЖОЖдор үчүн жазылган эки окуу куралы менен үч типтүү окуу программасынын жана  1.«Токомбаевдин ыры - Акаевдин сыры («Өз көзүм менен» поэмасы кыргыз айыл чарба реформасынын күзгүсү катары)» (1-басылышы - 1999, 2-басылышы - 2000), 2.«У.Абдукаимов жана «Майдан» талкуусу» (1-басылышы - 2000, 2-басылышы - 2009), 3.«Беш молдо (Молдо Нияз, Нурмолдо, Молдо  Кылыч, Алдаш Молдо, Молдо Багыш)» (2004), 4.«Унутулган адабият» (1-том, 2006), 5.«Адабият айдыңын аралап …» (2006), 6.“Чыңгыз Айтматовдун алгачкы аңгемелери” (2013), 7.“Унутулган жазгыч акындардын чыгармачылыгы (тематика, жанр, поэтика)” (2013), 8.“Азыркынын коңурбайлары” (2014), 9.“Адабият - аруу дүйнө” (2015) деген  тогуз китептин  автору болду. Окумуштуу-адабиятчынын айрым эмгектери Казакстанда, Орусияда, Иранда, Кытайда жарык көргөн. Абак Биялиев - филология илимдеринин кандидаты, профессор.  	А.Биялиев 1938-жылы 20-июнда Нарын областынын Жумгал районуна караштуу Куйручук айылында төрөлгөн. 1955-1960-ж.ж КМУнун филология факультетин бүтүрүп, филолог: кыргыз тилинин жана адабиятынын мугалими адистигине ээ болгон. 1960-жылы Кыргыз ССРинин ИАсында Сөздүктөр жана терминология секторунда адегенде, 1960-1962-ж.ж. ага лаборант, 1962-1974-ж.ж. кенже илимий кызматкер, 1974-1978-ж.ж. ага илимий кызматкер болуп 18-жыл үзүрлүү эмгектенип, илим-изилдөө иштеринде такшалган. Ошол жылдарда Түндүк жана Түштүк Кыргызстанды кыдырып, диалектологиялык материалдар жыйнап, кыргыз тилинин диалектологиялык атласын түзүшкөн. 1972-жылы „Кыргыздардын аңчылык кесибинин элдик терминдери“ деген темада академик К.К.Юдахиндин жетекчилиги менен кандидаттык диссертациясын коргогон. Академиктер К.К.Юдахин, Б.М.Юнусалиевден таалим-тарбия, илим-билим алган, иштерин уланткан шакирти. “Кыргыз адабий тили жана анын калыптаныш булактары” деген темада докторлук диссертациясын бүткөн, коргоо алдында турат. Илимий-изилдөө багыты: лексикология, лексикография, диалектология, терминология, орфография, „Манас“ эпосунун тили, кыргыз адабий тилинин теориялык маселелери. Алган сыйлыктары: КМУнун 50 жылдыгында медалы (1983), КР Билим берүү илим жана маданият министрлигинин „Элге билим берүү отличниги“(1998), „Манас“ эпосунун – 1000 жылдыгында анын эстелик медалы (1995), КР Билим берүү жана маданият министрлигинин «Ардак грамотасы». (2000-ж.), КР Президенттине караштуу Мамлекеттик тил боюнча комиссиясынын мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө кошкон зор салымы үчүн Ардак грамотасы (2005-ж.), КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил комиссиясынын мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө кошкон салымы үчүн «Кыргыз тили» төш белгиси (2007-ж.), Ж.Баласагын атындагы КУУнун «Эмгек сиңирген изилдөөчүсү» ардактуу наамы (2009-ж.) ыйгарылган. Жарыяланган илимий эмгектери: 1960-2009-ж.ж. кыргыз тилинин лингвистикалык жети сөздүгү, КР Билим берүү жана илим министрлиги сунуш кылган 2 методикалык окуу куралы, ЖОЖдордун филолог студенттери үчүн жазылган төрт окуу китеби, 150 басма табактан ашуун илимий макалалар басып чыгарылган. 1.	Коллектив. Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү. (I том. –Фрунзе: «Мектеп», 1969. -773 бет).Биялиев А.: (текшер-текшерүүчү, тү-түйүр) э, ю, я – 7 б.т. 775 бет, 4000 нуска. 2.	Коллектив. Кыргыз тилинин фразеологиялык сөздүгү. –Фрунзе, «Илим», 1980. 323 бет. Биялиев А.: (көзакы – кээритийүү, талантына таш тийүү – тил оозу жок. 4 басма табак). 3.	Коллектив. Кыргыз тилинин синоним сөздүгү. –Фрунзе, «Илим», 1984. -467 бет). Биялиев А.: (материал чогулткан, словнигин түзүүгө катышкан. -6 басма табак). 4.	Хмельницкая Н.Л., Биялиев А. Русско-киргизский фразеологический словарь (для 4-6 классов средних школ 10 печатных листов –Фрунзе: «Мектеп», 1977. -329 страниц). 5.	Биялиев А. Аңчылык терминдеринин кыргызча-орусча сөздүгү, (жооптуу редактор К.К.Юдахин). –Фрунзе: «Илим» 5 басма табак, 1967. 106 бет). 6.	Х.Карасаев. Кыргыз тилинин орфографиялык сөздүгү (80. 000 сөз, толукталып басылышы). «Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору» Бишкек, 2009. Башсөзүн А.Биялиев жазган (5-35-бет), С.Ибрагимов, Н.Абдесов, А.Биялиев сөздүктү редакциялашкан. Сөздүктү тажрыйбалуу адистер С.Ибрагимов, Н.Абдесов, Д.Андашев, А.Биялиев, А.Ибраимов, Ж.Мамытов, Т.Мамбетжунушов, Т.С.Маразыковдор толуктап, түзүшкөн. II. Жарыяланган окуу китептери, методикалык окуу куралдары: 1.	Биялиев А. Кыргыз диалектологиясы боюнча практика өткөрүүнүн программасы жана ага методикалык колдонмо (ЖОЖдордун 2-курсунун студенттери үчүн). –Фрунзе: КМУ, 1988, 0,8 басма табак. 12бет. 2.	Биялиев А. Кыргыз диалектологиясы боюнча тесттердин суроолору. Китепте: Кыргыз диалектологиясы. –Бишкек: ИИМОП, 2000. 96-99-беттер. 3.	Биялиев А. Улуу манасчы Сагыбай Орозбаков («Манас» эпосу боюнча атайын курстун окуу китеби). –Бишкек: «Учкун» 10 басма табак,1996. -178-бет. 4.	Биялиев А. Кыргыз диалектологиясы (окуу китеби, ЖОЖдордун студенттери үчүн). –Бишкек: ИИМОП, КМУУ, 2000. 8,5 басма табак 100 бет). 5.	Биялиев А. Кыргыз адабий тили жана анын нормасы(Кыргыз Республикасынын Билим жана маданият министрлиги ЖОЖдордун студенттерине окуу китеби катарында сунуш кылган). Буйрук №804/4. 2002-жыл. 30-декабрь. –Бишкек: 12 басма табак. “Учкун”, 2002. 188 бет. 6.	Биялиев А. «Манас» эпосунун тили жана стили (Улуу манасчы Сагынбай феномендин дили жана көркөм стили. Кыргыз Республикасынын Билим жана маданият министрлиги ЖОЖдордун студенттерине окуу китеби катарында сунуш кылган). –Бишкек: Жусуп Баласагын КУУнун басмаканасы, -Бишкек, 2004. 17 басма табак. 272-бет. 7.	Биялиев А. Кыргыз адабий тили жана анын калыптаныш булактары. (докторлук диссертациясы). Бишкек, 2012. 10 б.т. 148-бет. КУУнун басмаканасы. 8.	Биялиев А. Кыргыз адабий тилинин лексикасы, лексикологиясы бөлүмүнө арналган лекциялардын конспектилери. Бишкек, 2014. 10 б.т. 148 бет. Нускасы. 500. КУУнун басмаканасы. Бул окуу китеби азыркы учурда Кытайда басылып жатат.  Жумакадыр Дуйшеев - филология илимдеринин кандидаты, профессор. Жумакадыр Дүйшеев 1939-жылы Кемин районунун Кара-Булак айылында туулган. 1964-1969-ж.ж. СССРдин 50 жылдыгы атындагы КМУнун Кыргыз филологиясы жана журналистикасы факультетин бүтүргөн. 1981-жылы филология илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасы берилген. 1996-жылы «Тил таануу» адистиги боюнча доцент окумуштуулук наамы берилген. Билим берүүнүн отличниги (2001-ж), КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясынын «Ардак грамотасы» (2005-ж.), КР Билим берүү министрлигинин «Ардак грамотасы» (2005-ж.), «Тил байлыгы – эл байлыгы» улуттук тилди өнүктүрүүгө, анын кадыр-баркын көтөрүүгө кошкон зор салымы үчүн «Диплом» (2005-ж.), КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил комиссиясынын «Ардак грамотасы» (2006-ж.), КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил комиссиясынын мамлекеттик тилди өнүктүрүүгө кошкон салымы үчүн «Кыргыз тили» төш белгиси (2007-ж.), «Ж. Баласагын атындагы КУУнун эмгек сиңирген кызматкери» (2009-ж.) ардактуу наам берилген. КУУда илимий эмгектерди өнүктүрүүгө кошкон салымы үчүн «Ардак грамотасы» (2011-ж.). Жарыялаган илимий эмгектери: 1.	Мектепте көркөм окуунун методикасы. Мугалимдер үчүн методикалык колдонмо. -Ф.: Мектеп, 1988. (8,5 б.т.) 2.	Терминдердин орусча-кыргызча сөздүгү. КР Президентине караштуу мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссия. Учурда кеңири колдонулуп жаткан атоолордун (терминдердин) толукталып, экинчи басылышы). -Б.: 2002. (11,5 б.т.)( авторлош). 3.	Сүйлөө маданияты жана стилистикасы. -Б.: КУУ, 2005. (12 б.т.) 1-китеп. 4.	Сүйлөө маданияты жана стилистика. -Б.: КУУ, 2005. (12,5 б.т.) 2-китеп. 5.	Чечендик чебер искусство кантип жаралат? -Б.: КУУ, 2005. (14,5 б.т.). 6.	Мектепте көркөм окуунун методикасы. -Б.: КУУ, 2005. (14 б.т.). 7.	Мектепте көркөм окуунун методикасы. -Б.: КУУ, 2006. 1-китеп. (9 б.т.). 8.	Мектепте көркөм окуунун методикасы. -Б.: КУУ, 2006. 2-китеп. (9 б.т.). 9.	Азыркы кыргыз тилинин фонетика бөлүмү боюнча лекциялык курстун тексттери, практикалык сабактардын жыйнагы. -Б.: 2010. (18,5 б.т.). 10.	Сүйлөө маданияты. Кыргыз Республикасынын жогорку окуу жайларындагы педагогика журналистика факультеттери үчүн «Сүйлөө маданияты» курсунун окуу программасы. Бишкек. КУУ, 2005. (3,25 б.т.). 11.	Сүйлөө маданияты. Кыргыз Республикасынын жогорку окуу жайларында «Сүйлөшүү маданияты» курсун ыктыярдуу түрдө факультеттерде окуп үйрөнүүнүн программасы. Б.: КУУ 2007. (3,35 б.т.). 12.	Сүйлөө маданиятынын көркөм булактардын изилдөө жана колдонуу 1-китеп. Б., КУУ 2013. (12,75 б.т.). 13.	Сүйлөө маданиятынын көркөм булактарын изилдөө жана колдонуу». 2-китеп. Б., КУУ, 2013. (12,5 б.т.). 14.	“Сүйлөө маданияты” курсунун практикум программасы. Кыргыз Республикасынын жогорку окуу жайларындагы педагогика журналистика факультеттери үчүн “Сүйлөө маданияты” курсун окутуу практикуму, КУУ. 2013. (4, 25 б.т.). 15.	Азыркы кыргыз тилинин фонетика бөлүмү боюнча лекциялык курстун тексттери, практикалык сабактардын жыйнагы (бакалариаттык окутууга ылайык толукталып басылышы) Б., КУУ. 2014. (19 б.т.).