Конго_Демократиялык_Республикасы
Маданияты
Конго адабияты 1920-жылдары калыптана баштап, француз тилинде өнүккөн. Лингала, конго, луба тилинде адабият пайда болгон. 1945-ж. «Голос конголезца» журналы негизделген. 1940-жылдары Д. Мутомбонун («Сүйүүнүн жеңиши», 1943; «Биздин бабалар», 1948), П. ЛомамиЧибамбенин («Крокодил», 1948) повесттери белгилүү болгон. 1970-жылдары проза жанры өнүгө баштаган. Н. Мбаланын «Эки өмүр, жаңы мезгил» (1970) романы, «Бандоки-сыйкырчы» (1971), «Почта отркытка» (1974), Б. Заменганын «Жети бир тууган жана карындашы» (1975) ж. б. повесттер жана аңгемелер (И. Л. Мудаба ж. б.) жазылган. 1980–90-жылдары Нганду Нкашаманын экспрессионисттик үлгүдөгү романдары жана повесттери жарык көргөн. Драматургияда тарыхый жана калктын жашоо-турмушун чагылдырган пьесалар жаралган. 20-кылымдын аягында Конго драматургиясына француздук эксизтенциализм жана европалык адабияттын таасири тийген. 20-кылымдын 2жарымында Конго поэзиясында саясий, сүйүү жана табият темаларын камтыган лирикалар өнүккөн. Конго аймагында аска бетине тартылган сүрөттөр (неолит дооруна таандык) сакталып калган. Конго элдеринин көркөм өнөрү байыртадан өнүккөн. Жыгач скульптура, чопо идиш, жыгач, темир жана жез кооздуктарын, ар кандай буюм, эмгек куралдарын ж. б. жасашкан. Турак жайлары тегерек же чарчы планда, терезелери жок курулуп, үстү конус түрүндө жалбырактар же бутактар менен жабылып, сырты геометриялык оймо-чиймелер же символикалык сүрөттөр менен кооздолгон. 1964-ж. Киншаса, Катанга провинциясында, Түндүк жана Түштүк Кивуда искусство жана сүрөт чеберчилиги борборлору ачылган. 19-кылымдын аягы – 20-кылымдын башында Киншаса, Мбандака, Матади ж. б. шаарлар пайда болуп, бельгиялык жана европалык архитекторлордун долбоору боюнча көп кабаттуу имараттар тургузулган. 20-кылымдын 1-жарымынан профессионалдык сүрөт өнөрү өнүгө баштаган. Конго аймагындагы байыркы музыкалык маданият эстеликтери (археологиялык казмалардан табылган музыкалык аспаптар) 8–9 жана 12–14-кылымдарга таандык. 16–17-кылымдарда сүйүү, аскер, аңчылык жана аза ырлары жаралган. Барабан бийликтин символу катары эсептелген. Пигмей мбутилердин эң байыркы вокалдык салттары колдонулган. Башка элдерде түрдүү музыкалык аспаптар кеңири таралган. 1930–60-жылдары гитара, үйлөмө аспаптар оркестрлери уюшулган. 20-кылымдын ортосунан латын-америкалык музыкалык-бий үлгүсү (румба, ча-ча-ча, чаранга, патачанга, мамбо, меренге) Конго музыкасынын өнүгүшүнө таасири тийип, гитара, саксофон, кларнет, флейтаны ж. б. камтыган вокалдык-аспаптык ансамблдер пайда болгон. 20-кылымдын аягында гитара жа барабандан турган ансамблдер көбөйгөн. Конгонун көптөгөн фольклордук ансамблдери этностук топтордун байыркы бий салттарын сактап келүүдө. Бийчи бийлегенде кол чаап, катуу кыйкырып, таңдайларын такылдатып, денесин алаканы менен чапкылап, бат-баттан кыймылдап бийлейт. Колдору жана буттарына шыңгыраган билерик, шакектерди кийип, белине юбка сымал жамынма тагынып, бетине маска кийишет. 2000-жылдардагы белгилүү фольклордук ансамбль Б. Мавинга жетектеген «Масиналык жаш ырчылар жана бийчилер» тобу. 19-кылымдын аягында бельгиялык колониячылардын келиши менен Конго драмалык театры калыптана баштаган. 2-дүйнөлүк согуштан кийин театр өнөрү өнүккөн. Өлкөнүн ири шаарларында – Леопольдвиль (азыркы Киншаса) менен Элизабетвилде (азыркы Лумумбаши) европалык үлгүдөгү театр труппалары пайда болгон. 1960-жылдардын башында Африка театр союзу түзүлгөн. 1967-ж. Киншасада Музыка жана драма өнөрүнүн улуттук академиясы негизделип, 1971-ж. Улуттук искусство институту түзүлгөн. 1960жылдардын 2-жарымында «Мвондо» (Катанга провинциясы), «Миль» (Матадиш), «Театр ла Коллин» (Киншаса) ж. б. театрлар белгилүү болгон. Конго театр өнөрү 2 багытта (классикалык жана элдик) өнүгүп жатат.