cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сооронов Омор (О. Соорон-Сопу)
169. Эсимде кымбат экениң, эгемен элим, Мекеним! (“Кыргыз Туусунун анкетасына Омор Сооронов жооп берет).- “Кыргыз Туусу”, 24-27-август, 2001-ж.
170. Имам ал- Бухарий. – “Ислам маданияты”,  Октябрь, 2002.
171. Адабий сындын тарыхы. – “Кыргызстан маданияты”, №10, Октябрь, 2002.
172. Нурмолдо Наркулу уулу. (1838-1920). – “Ислам маданияты”, август, 2002.
173. Орус мүнөз, кыргыз кыял Мырзаян. – “КМ”, №11, 2002.
174. Авторлордун кол тамгасындагы жазмалар да бар. – “Бишкек таймс”, №46, 12.12.2003.
175. Таланттуу акын, такыба сөздүн чебери. – “Кыргызстан маданияты”, №6, Декабрь, 2003.
176. Такыба. – “Кыргыз Туусу”, 30.01 – 5.02. 2004.
177. Молдо Нияздын колкитеби кантип табылды? – “Жаңы ордо”, №13, 9.04.2004.
178. Сөздүн туура айтылышы – элдин түбөлүктүүлүгүн бекемдейт. – “Жаңы ордо”, 21.05.2004.
179. Кокон ордосу – кыргыздарга өгөй эмес. – Жаңы ордо”, №20,3.06.2004. №21, 10.06.2004. №23, 17.06.2004.  №24, 24.06.2004.
181. Арстанбек акын изилденүүгө жана корголууга муктаж. – “Адабий Алатоо”, №2, Февраль 2006.
182. Атактуу акын Боогачынын Түшүнүк каты жана ага К.Мифтаковдун түшүндүрмөсү. – “Адабий Алатоо”, №3, Февраль, 2006.
183. Саясат – мамлекеттүүлүктү сактоочу бирден-бир курал, ага таза мамиле кылуу керек.- “Жаңы ордо”, №12, 30.03.2006-ж.
184. “Алгачкы атын жоготкон” адаш ысымдар.-“Жаңы ордо”, №*, 3.03, 8.03, 2006-ж.
185. Кыргыз идеологиясынын өзөгү – кыргыз биримдигинде. –“Жаңы ордо”, №24, 23.06, 2006-ж.
187. Жеңижоктун биринчи китеби кантип чыккан? – “Адабий Алатоо”, №16, Октябрь, 2006.
188. Ырысбектин эргүүсү (Өмөрали Исаев деген псевдоним менен чыккан). – “Жаңы ордо”, №35, 24-октябрь, 2006.
189. Башка түшкөн оор сыноодон кыргыз интеллигенциясы жакшылап өтө алган жок. – “Жаңы ордо”, №41, 1.12.2006.
190. Атаңды өлтүргөнгө энеңди алып берсең өзүң бил, бирок, акылыңан ажыраба, кыргыз! – “Адабий Алатоо”, №18, Декабрь, 2006.
191. Муфтийликке жанталашкандар жана Молдо Сабыр аалым. – “Жаңы ордо”, №43, 15.12.2006.
193. Салижан Жигитьов менин күндөлүктөрүмдө. – “Адабий Алатоо”, №1, 2007.
194. Жазуучулар эл алдында ыйык милдетин аткарышы керек. – “Жаңы ордо”, №3, 2.02.2007.
195. Жусуп (Нүзүп) миң башынын акыркы сөзү. – “Жаңы ордо”, №12, 6.04.2007.
196. Кокон ордосундагы кыргыздардын ролу. – “Алтын өрөөн”, №5-6, Апрель, 2007. (Баткен облусунун Кызылкыя шаарынан чыгат).
197. Китептин жасалыш тарыхы. – “Адабий Алатоо”, №11, 2007;  №12, Июль, 2007;  №13, август, 2007;  №14, сентябрь, 2007; №15, сентябрь, 2007; №16, сентябрь, 2007;
200. Саясаттан сарыккан ырлар. - “Адабий Алатоо”, №1, январь, 2008-ж.
201. Адамдык менен ишеничтин таңкыстыгы. (Канаатчыл кедей).-“Адабий Алатоо”, №2, январь, 2008-ж.
202. Чындык чырылдап сыртта калабы?- “Жаңы ордо”, №4, 8.02. 2008-ж.
203. Кол жазмалардын авторлору корголууга тийиш.-“Адабий Алатоо”, №3, февраль, 2008-ж.
204. Молдо Кылычты колдогондор да, “кордогондор” да о дүйнө кетишти, эми эл чындыкты билиши керек.”Кыргыз Туусу”, №59, 8-11.08, №60, 12-14.08, №61,15-18.08, №62, 19-21.08, 2008-ж.
205. Азыркынын “жорулары” кимдер?-“Кыргыз адабияты”, “7, 22.04 – 5.05, 2008-ж.
206. Унутулган адабият айдыңына чыгышы. (Адабиятчы жана окумуштуу – педагог Садык Алахандын эмгектерине болгон талкуу).-“Кыргыз адабияты”, “3, 19.02 – 3.03, 2008-ж.
206. Ай-талаада ач кыйкырык (С.Каипов. “Жылга бергис жарым күн”).-“Кыргыз адабияты”, “10,10-23.06.2008-ж.
207. Нурмолдонун кылым карыткан арбагынын алдында арууланганыбыз жөн.-“Кыргыз Туусу”, 19.12.2008-ж.
208. Он беш томдук тарыхты жазуунун критерийи – тактык, идеясы – кыргыз элинин биримдиги болушу керек. –“Кыргыз Туусу”, №3, 16.01, №4,20.02,  №5,23.01, №6,27.01. 2009-ж.
209. Тарых менен санжыраны айкаштырган кол жазма.-“Кыргыз Туусу”,№32,1.05, №33,8.05, №34,12.05,2009-ж.
210. Анык адис Айнагүл.- “Жаңы ордо”, №26, 10.07.2009-ж.
211. Жазуучулардын жаратмандыгы жанданабы?-“Кыргыз Туусу”, №59,7.08, ... №60, 11.08, №62, 18.08, №63, 21.08, №64, 25.08.2009-жыл.
212. Бабур Базар-Коргондо.-“Кыргыз Туусу”, №76,13.10, №77,16.10., №78, 20.10., №79,23.10. 2009-ж.
213. КТРдин төрүндө кимдер жүрөт? – “Жаңы ордо”, №03, 5.02.2010-ж.
214. Арыстанбапта ыйык мечит бар!.. – “Ак жол”, №7, 3-10. 03.2010-ж.
215. Арыстанбап аймагын ачып бүтпөй кетти. – “Жаңы ордо”, №40. 24. 12.2010-ж.
216. Улууларды урматоонун күңгөй-тескейи. – “Жаңы ордо”, №1, 14.01.2011-ж.
217. Ыйык “Манастын” ышпалдасын чыгарып атабыз. – “Жаңы ордо”, №13,8.04.2011-ж.; №14,5.04.2011-ж.; №15,22.04.2011-ж.
218. Жаркын талант, жакшы адам жөнүндө эскерүү. – “Жаңы ордо”,№30,7.10.2011-ж.
219. Тоо булбулу Токтогулдун өз оозунан жазылган кол жазма. Биринчи макала: Токтогул эң сонун тилмеч, адемий аңгемечи, тагын айткан тарыхчы да болгон. – “Жаңы ордо”,№37,18.11.2011-ж.; №38,25.11.2011-ж.
220. Тоо булбулу Токтогулдун өз оозунан жазылган кол жазма. Экинчи макала: Токтогулдун Анжиян көтөрүлүшү жөнүндөгү аңгемеси. – “Жаңы ордо”, №40,9.12.2011-ж.; №41,16.12.2011-ж.
221. Ырамандын ырчы уулубу же Жайсаңбы? – “Кыргыз Туусу”, №101,30.12.2011-ж.
222. Жайсаң ырчы Манастын чоросу эмес, калмактын (Кайыпдаңдын) ырчысы. Манасты алгач Ырамандын Ырчы уулу (Каратай) айткан. – “Жаңы ордо”, №1,26.01.2012-ж.
223. Көзү тирүү манасчылардыкы ыйык сөз да, көзү жоктордуку мыйрык сөз болуп калабы? – “Жаңы ордо”, №06.2.03.2012-ж.
224. Көк туу көтөрөбүз деп көшөргөндөрдүн максаты эмне? Кыргызды кыйраткылары келип атабы? - №07.9.03.2012-ж.
225. Токтогулдун архивдик мурастарынан. – “Жаңы ордо”, №09,23.03.2012-ж.
226. Кой терисин жамынган китеп. – “Жаңы ордо”, №10,29.03.2013-ж.
227. Тоо булбулу Токтогулду табариктеген Жумай Жылкыбаевдин эскерүүлөрү жана кошумча сөздөр. – “Жаңы ордо”, №18,24.05.2013-ж.; №19,31.05.2013-ж.; №20,07.06.2013-ж. (дагы уланат).
228. Чыгаан илимпоз, чыныгы академик. - “Жаңы ордо”, №30,18.10.2013-ж.
229. Тоголок Молдонун “Манасынын” бет ачаарында айтылган жана айтылбай калган сөздөр. - “Жаңы ордо”, №01, 5.01,2014-ж.
230. Кыргыз романистикасындагы жаңы сөз. – “Жаңы ордо”, №04, 7.02, 2014-ж.
231. Биз билген жана биз биле элек Токтогул.- “Фабула”, №50, 4.07.2014-ж.
232. Жаңыбай манасчынын жаркын элеси жана жалпыга жете элек “Арманы”.- “Ачык сөз”, №9, 18.09, №10, 25.09. 2014-ж.
233. Токтогул тууралуу жаңы табылган кол жазмалар.-“Жаңы ордо”, №28, 10.10, №29, 17.10, №30, 24.10, №31, 30.10. 2014-ж. (уланат).
234. Илим сымак ырлар.- “Жаңы ордо”, №37,12.12. 2014-ж.
235. Арстанбап мүрзөсү – илгери көзү өткөн бүткүл кыргыз элиталарынын ыйык жайы.- “Жаңы ордо”,№01, 23.01.2015-ж. (7,11-беттерде). №02,30.01.2015-ж. (10,12-беттерде).
236. Арстанбап мүрзөсүнө жасаттары коюлган көрүнүктүү көлдүктөр.- “жаңы ордо”, №6, 27.02.2015-ж. (7-б.).
238. Идеология бар, аны атуулдарга жеткирүү керек.- “Жаңы ордо”,№10, 20.03.2015-ж. (6-б.). Жогорку Кеңештин Илим, билим, туризм жана спорт комитетинин төр агасы Каныбек Осмоналиевге. Вице-премьер Дамира Абаскановнага жазылган кат).
240. Жоокер акындын “Согуш жана жеңиш ырлары”.- “Жаңы ордо”, №16, 1.05.2015-ж.
241. Ала мышыктын жүнү же профессор Топчубек Тургуналиев менен Өзбек ажынын талашы туурасында. – “Кыргыз адабияты”, №1, 28.05.2015-ж., №2,19.06.2015-ж.
243. Нурмолдо. өмүр жана өлүм. Киришмеси, аяккы сөзү жана басмага даярдаган. – “Кыргыз адабияты”, №3, 28.08.2015-ж.
244. Чүйдөн чыккан чоң акын. – “Кыргыз адабияты”, №4, Октябрь, 2015-ж.
245. Котормочулардын дарканы. – “Кыргыз адабияты”, №4, Октябрь, 2015-ж.
246. Ысмыбыздан уялсак же жакшырткыбыз келсе, алмаштырсак болот. Жер-суулардын тарыхый аттарына асылбайлычы!!! – “Жаңы ордо”, №1, 5.02. 2016-ж.
247. Кыргыз адабиятынын кылым ичиндеги тарыхы жөнүндө. – “Жаңы ордо”, №2, 12.02. 2016-ж.
248. Эне тил көйгөйү жана сунуштар. (С.Жигитов менин күндөлүктөрүмдө деген топтомдон. 3-макала). -  “Жаңы ордо”, №3 19.02. 2016-ж.
249. Улуу таланттарга жасалган урмат өзүндөй бийик болуусу шарт. (Ч. Айтматовдун скульптуралык эстеликтерине карата ой-толгоо)). – “Жаңы ордо”, №6.11.03.2016-ж.
250. Жалындуу акын, жарыяланбаган ырлар. – “Кыргыз адабияты”, Февраль, 2016-ж.
252. Жан китеп же “Кыргыз тилиндеги фразеологизимдердин төркүнү (этимологиясы)” аттуу Сөздүк жөнүндө.- “Ачык сөз”, №21, 30.08.2017-ж.
253. Гөлөгөн-Арык – Коткор айылы башталган тарых.- “Жаңы ордо”, №34, 7.12.2017-ж
254. Гөлөгөн-Арык – Коткор айылы башталган тарых.- “Жаңы ордо”, №35, 14.12.2017-ж.
256. Каныкей менен Жамийланын качканы адепсиздикпи? Же салтта мандем барбы? – “Эркин тоо”, №63, 27.07. 2018-ж.
258. Мамлекеттик тил “Маманы” апа, “Папаны”- ата деп тууралап айткандан башталат. – “Эркин тоо”, №1, 11.01. 2019-ж.
259. Жаңылыктын жарчысы көп, жарчысынан да калпысы көп. – “Ачык сөз”, №17, 9-май, 2019-ж.
260. “Хикметтердин” жаңы котормосу же жарыяланбай калган Баш сөз жөнүндө. – “Ачык сөз”, №23, 2019-ж.
261. Качан эл болобуз? – “Ачык сөз”, 27, 18-июль 2019-ж.
262. Качан эл болобуз?. – “Ала-Тоо” журналы, 2019-ж., №8.
22-август 2019-ж.
Поэтикалык жыйнактардын, алты монографиялардын жана ар түрдүү макалалардын автору. Эки томдук Кыргыз совет адабиятынын тарыхынын, жети томдук «Кыргыз адабиятынын тарыхынын» авторлошу болуп саналат. Кыргыз элинин бир нече кол жазма мурасын изилдеген. Эл агартуунун отличниги (1993), Кыргыз Республикасынын мадания-тына эмгек сиңирген ишмер (1995), Кыргыз Республикасынын Илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыгынын (2004), ошондой эле Мукай Элебаев атындагы адабий сыйлыктын ээси жана КУУнун Ардактуу профессору болуп саналат.
ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ
Кыргыз тилинде
Тоолорумдун зыйнаты: Поэмалар жана ырлар. – Ф.: Мектеп, 1971. – 48 б.
Жүз: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1976. – 48 б.
Жараат сыры: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Мектеп, 1977. – 90 б.
Тазалыкка чакырам: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Мектеп, 1979. – 76 б.
Мезгил жана талап: Адабий-сын макалалар. – Ф.: Кыргызстан, – 144 б.
Манас трилогиясындагы эпикалык окуялардын сүрөттөлүш өзгөчөлүктөрү: (Тоголок Молдонун варианты). – Ф.: Илим, 1981. – 120 б.
Согуш темасындагы кыргыз поэмаларынын сюжеттик мотивдери. – Ф.: Илим, 1982. – 88 б.
Ырларым менин – сырларым: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1983. – 88 б.
Аруу дүйнө: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1985. – 104 б.
Кайрылуу: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Адабият, 1990. – 128 б.
Эки тоголок: Ырлар. – Б.: Адабият, 1993. – 32 б.
Молдо Кылычтын кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы: Атайын фонду. 1-китеп. – Б.: Манас таануу жана көркөм адабияттын улуттук борбо-ру, 1998. – 122 б.
Молдо Кылычтын кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы: Атайын фонду. – 2-китеп. – Б.: Манас таануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 1998. – 116 б.
Мукай: Даректүү баян. – Б.: Кыргызстан, 1998. – 202 б.
Калыгул, Арстанбек жана Касым Тыныстановдун кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. Атайын фонду. – Б.: Манас таануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору, 2001. – 84 б.
Мундуздар. – Б.: ОсОО Лакпринт, 2002. 1505-жылы жазылган «Манас». – Б.: Айат, 2003.
Насаб-наама: 1855-жылы Кудаяркан жаздырган адамзаттын санжырасы. – Б.: Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссия, 2003.
Казыбек жана Е.В.Поливановдун кол жазмаларынын илимий сыпаттамасы. Атайын фонду. – Б.: Манастаануу борбору, 2004.
Кыргызым ай, кыргызым! Ырлар. – Б.: Турар, 2008. – 85 б.
КОТОРМОЛОРУ
Магзуни (Зиябидин Максым). Фаргана хандарынын тарыхы). (Молдо Сабыр менен бирге) – Б.: Турар, 2007.
Хулио Иглесиас
Хулио Хосе Иглесиас де ла Куэва (1943-жылы 23-сентябрь) - Хулио Иглесиас (, айтылышы: [ˈxuljo iˈɣlesjas]) аты менен таанымал болгон испаниялык ырчы жана ыр жазуучу.
1983-жылы ал дүйнө жүзүнүн бир канча тилинде ырлары менен даңкталып 2013-жылы тарыхта эң көп сатуулары болгон латиноамерикалык ырчысы болгон. Иглесиас дүйнө жүзү боюнча финансылык жактан эң ийгиликтүү европалык ырчысы жана музыка тарыхында эң көп сатуулары болгон 10 ырчыларды тизмесине кирип дүйнө жүзү боюнча 350 миллиондон ашык 14 тилде үн жаздырууларды саткан. Болжол менен, Иглесиас чыгармачылык иши убагында беш континенттин 60 миллиондон ашкан угармандарына 5000ден ашык концерт берген. 2013-жылдын апрелинде Бейжинде Иглесиас Кытайдын "Эң таанымал эл аралык артисти" наамга татыган. Бразилияда, Францияда, Румнияда, Италияда жана башка өлкөлөрдө Иглесиас эң ийгиликтүү чет элдик үн жаздырууларды сатуучу болгон, ошол эле учурда Иглесиас эң көп өз жеринде, Испанияда 23 миллиондук үн жазууларын саткан.
Чыгармачылыгында Иглесиас көптөгөн сыйлыктарга ээ болгон, алардын ичинде: "Грэмми" сыйлыгы, "Латиноамерикалык Грэмми", Дүйнөлүк музыкалык сыйлыгы, Billboard музыкалык сыйлыгы, American Music Award сыйлыгы жана Lo Nuestro сыйлыгы. Иглесияс Франциянын Ардактуу легиондук орденине жана Испаниянын искусствосуна салым кошкону үчүн алтын медалга ээ болгон. 1989-жылы Бириккен улуттар уюмунун балдар фонду Иглесиасты искусство аткаруучусунун атайын элчиси деп тандаган. 1985-жылдан тартып Голливуд атак-даңк аллеясында Иглесиаствын жылдызы пайда болгон. 2013-жылдын апрелинде ал латиноамерикалык композиторлордун атак-даңк музейине кошулган.
Биоцид
Биоцид (гр. bios  – өмүр, лат.  ceadere  – жок кылуу, сөзмөсөз – өмүрдү кыюу) – адамзатка каршы эларалык кылмыш. Экоцидден айырмаланып, Б. адамга жана башка жандууларга каршы багытталган жана массалык кыргын салуучу куралдын жардамы менен адамдар менен жандуу жаратылышты алдынала ойлонуп, жапырт кырууну, жок кылууну билдирет. == Колдонулган адабияттар ==
26-декабрь
26 декабрь (Бештин айынын жыйырма алтысы) — Григорий жылнаамасы боюнча жылдын 360-чы (толук жылда 361-чи) күнү. Жылдын аягына чейин 5 күн бар.
Назар (Зианчурин району, Башкыртстан)
Назар — Башкыртстандын Зианчурин районундагы айыл, Жаңы чебенкин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 104 киши. Почта индекси — 453395, ОКАТО коду — 80226828005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
ITC Officina
«ITC Officina» тышкы шрифту, көркөмдөөчү Эрик Шпикерманну.
Көркөмдөөчү
...
Жарык калем
Жарык калем (Light pen- Световое перо). Жарык калемди экранга тийгизүү менен анда графиктик берилиштерди түзүп же өзгөртө алабыз. Жарык калемдин учундагы фотоэлемент калемдин ордун аныктайт. Жарык калем иштетүүчү аркеттерди (опцияларды) тандоодо же экранга сүрөт тартууда колдонулат.
Агажари кени
Агажари кени - Ирандын түштүк-чыгышындагы ири газ-нефть кени. Нефтилүү бассейн Перс булуңунун чегинде жайгашкан. 1936-ж. ачылып, 1938-жылдан иштетилет. Аянты 388,5 км2. Алгачкы нефть запасы 1,9 млрд о газ 263 млрд м3. Асимметриялык антиклиналдык түзүлүшүнүн бүктөлүү канатчасы Месопатамия ийилүүсүнө туура келет. Курамындагы акиташ тегинин тереңдиги 1550-1250 м, жогорку бор акиташы 1700 мден жогору. Нефтинин тыгыздыгы 852 кг/м3, күкүрттүүлүгү 1,4%. Нефть куурлары Бендер-Махшехр портуна жана Абадан шаарындагы нефть ажыратуучу заводго чейин жеткирилген.
Комсомольская (метро бекети, Кольцевая сызыгы)
Комсомольская — Москва метросунун Кольцевая сызыксындагы станция. 1952-жылы 30-январьда ачылган.
Каволиния
Каволиния (лат. Cavolinia) үлүлдөрдүн бир уруусу.
Аракеттеги жанар тоо
Аракеттеги жанар тоо — азыркы мезгилде дайыма же мезгил-мезгил менен жердин түпкүрүнөн ысык газдын, күлдүн, буунун, лаванын жана тоотек сыныктарынын жер бетине бүркүлүп чыгып турушу. Ошондой эле атылып чыккандыгы дарексиз, бирок андан ысык газ жана суу чыгып турган жерлер да аракеттеги жанар тоого кирет. Аракеттеги жанар тоолордун көбү Тынч океандын жээктеринде жана аралдарында, Ява догоосунда жайгашкан. Мисалы, Везувий, Ключевая Сопка, Котопахи, Этна жана башка.
Ханды-Йоль
Ханды-Йоль (Хандыёль) — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Уса дарыясынын сол жээгинен 288 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Лангаль-Яха-То дарыясы
Лангаль-Яха-То — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - КАР/ТАЗ/555/236/17 орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Лыжа спорту
Лыжа спорту – кышкы спорттун бир түрү. Лыжа катуу жыгач, кайың, желим, жылып жүрүүчү тамандын эки чекеси катуу материалдардан (бук, эмен, гикарь) даярдалат. Лыжа спорту лыжа менен ар кандай аралыктарга жарышууну (гонки), бута атып, лыжа менен жарышууну (биатлон), лыжанын эки түрүн (жарышуу жана секирүү), лыжа менен секичеден (трамплинден) секирүүнү, тоо-лыжа спортун, слаломду (желекчелер менен белгиленген атайын трасса аркылуу тоодон түшүү), чоң слаломду, фристайлды камтыйт. Лыжаны спортто алгач норвегдер 1555- жылдан колдоно башташкан. 1767-ж. Лыжа спортунун бардык түрү боюнча алгачкы мелдеш өткөрүлгөн. 1924-ж. Эл аралык лыжа федерациясы негизделип, олимпиялык оюндардын, 1929-ж. дүйнөлүк чемпионаттын программасына киргизилет. Лыжа спорту Кыргызстанда 1920-жылдан массалык түрдө өнүгө баштаган. 1936-ж. Караколдо лыжа спорту боюнча биринчи жолу Кыргыз Республиканын биринчилиги өткөрүлгөн. Ата Мекендик согуш учурунда (1942–44) Ленинграддагы П. Лесгафт атындагы Дене тарбия институтунун убактылуу Кыргызстанга көчүрүлүшү, республикада лыжа спортунун өнүгүшүнө чоң түрткү болгон. 1962-ж. Кыргызстандын лыжачылары 1-СССР элдеринин кышкы спартакиадасына катышкан. 1962-ж. лыжа тээп жарышуу боюнча бүткүл союздук мелдештерге катышып, А. Попов, К. Эсенбаева, А. Клюев СССР спортунун чебери деген наам алышкан.
Категориялар
Лыжа спортун 4 категорияга бөлсө болот. Сноуборд, же монолыжада атаыйн көнүгүүлөр. Олимпиядалык эмес, аз тараган лыжа спорттун элементтери бар лыжа спорту да бар:
Алька (дарыя)
Алька — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Емельяшевка дарыясынын оң жээгинен 31 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 31 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
ISO 639-2
ISO 639-2:1998, Тилдердин аталыштарын чагылдырган коддор - 2-бөлүк: Альфа-3 коду, экинчи бөлүгү болуп саналат ISO 639 стандарт, бул тилдердин аталыштарын чагылдырган коддорду камтыйт. Стандарттын ушул бөлүгүндөгү ар бир тил үчүн берилген үч тамгадан турган коддор "Альфа-3" деп аталат. 487 жазуу бар.
АКШнын Конгресстин китепканасы ISO 639-2 (ISO 639-2 / RA деп аталат) үчүн каттоо органы болуп саналат. Каттоо органы катары УОК сунуш кылынган өзгөртүүлөрдү кабыл алат жана карайт; ошондой эле ISO 639-RA Биргелешкен Консультативдик Комитетинде ISO 639 коддук таблицаларын жүргүзүүгө жооптуу өкүлчүлүктөрү бар.
Испания футбол чемпионаты
Приме́ра Дивизио́н (Primera División) Испания профессионалдык футбол лигасы (Liga de Fútbol Profesional, LFP), жана да Примера же болбосо Ла Лига деген аталыштарга ээ (La Liga), Испания футбол лигасында жогорку деңгээлдеги клубдар арасында өтүүчү турнир болуп эсептелет. Ла Лига дүйнөдөгү эң жогорку футбол лигаларынын бири экендиги талашсыз.
Испаниянын биринчи чемпиону «Барселона» футболдук клубу болгон. Учурдагы чемпион да Барселона клубу. Ла Лигада тогуз клуб чемпион аталган. 1950-жылдардан баштап үстөмдүк кылуучу клубдар булар: «Реал Мадрид» (32 чемпиондук титул) «Барселона» (23 чемпиондук титул). 1930- жана 1940-жылдарда «Реалга» жана «Барселонага» ийгиликтүү атаандаштар «Валенсия», «Атлетико Мадрид» жана «Атлетик Бильбао», а 1990- жана 2000-жылдары — ошол эле «Валенсия» жана «Депортиво Ла-Корунья».
2008—2009-жылдарда Еврокубок сезонунда Ла Лига, Еврокубоктордогу мамлекет өкүлдөрүн аныктоочу УЕФА нын улуттук футбол ассоциацияларынын рейтингинде экинчи орунду ээлеген. 2005/06 сезонунда Ла Лига клубдары еврокубоктордо«алтын дубльга» жетишкен — «Барселона» Чемпиондор лигасын, а «Севилья» — УЕФА кубогун жеңип алышкан. Буга чейин мындай учур 1996/97 сезонунда катталган.
Негизделиши
Испанияда улуттук футбол лигасын түзүү жөнүндөгү биринчи идеяны 1927-жылы апрелде Хосе Мария Ача сунуштаган, Гечодогу «Аренас» клубунун директору. Узак талаш-тартыштан кийин Испаниянын королдук футбол федерациясы 1928-жылдын катышуучуларынын Примера лигадагы ондугун аныктады. «Барселона», «Реал Мадрид», «Атлетик Бильбао», «Реал Сосьедад», «Аренас Гечо» жана «Реал Унион» (Ирун) мурунку Корольдук кубоктун жеңүүчүлөрү болгондуктан катышуу укугуна ээ болушкан. «Атлетик Мадрид» («Атлетико Мадрид»), «Эспаньол» жана «Европа» (экөө тең— Барселона) кубоктун финалисттери катары, а «Расинг» Сантандерден өтүп жаткан турнирдеги жеңиши үчүн лигадан орун алган. Бул жылдагы сезонго чейин баштапкы негизделген лигадан үч гана клуб «Барселона», «Реал Мадрид» жана «Атлетик Бильбао», эч качан төмөнкү дивизиондорго четтетилген эмес.
1930-жылдар
Биринчи чемпиондук титулду «Барселона», а 1932 жана 1933-жылдары «Реал Мадрид» жеңгендигине карабастан, испан футболунун жылдын башындагы лидери «Атлетик Бильбао» болгон, 1930, 1931, 1934 жана 1936-жылдары биринчи жана 1932 жана 1933-жылдары экинчи орунду камсыз кылган. 1935-жылы «Реал Бетис» биринчи жолу (азырынча бир гана жолу) чемпиондукка жетишкен, ошондогу аталышы «Бетис Баломпие». Лига оюндары Испаниядагы жарандык согуш маалында токтотулган, бирок республикалык территориядагы клубдар (эки мадридтиктен башка), өз ара Жерортолукдеңиз лигасын ойношуп, 1937-жылы «Барселона» чемпион аталган.
1940-жылдар
Лига кайра жандандырылгандан кийин 1940-жылдар башында күчтүүлүгүн көрсөткөн клубдар «Атлетико Авиасьон», «Валенсия» жана «Севилья» болду. «Атлетико Авиасьон» (азыркы аталышы «Атлетико Мадрид») 1939/40 сезондо «Реал Овьедо» клубунун ордуна катышкан, стадиондун согуш убагында талкаланышы себеп болгон. Мадридтик клуб биринчи сезондо эле жеңишке жетишкен, жана да 1941-жылы ал титулду коргогон. Башка клубдар өлтүрүлгөн жана согушта курман болгон оюнчуларын жоготушкан, бирок «Атлетико», тескерисинче, күчтөндү, «Атлетико Мадрид» жана Сарагосалык «Авиасьон Насьональ» биригишти. «Валенсиянын» курамы да сакталган, жана согуштан кийин ийгиликтерге жетишкен, 1942, 1944 жана 1947-жылдары чемпиондук титулду, 1948 жана 1949-жылдары 2-орунду ээлеген. «Севилья» дагы 1940 жана 1942-жылдары 2-орунду жана 1946-жылы 1-орунду (азырынча биринчиси) камсыздаган. Он жылдыктын аягында «Барселона» 1945, 1948 жана 1949-жылдары чемпион аталып, лидердикти колго ала баштаган.
Ди Стефано, Пушкаш, Кубала жана Суарес
Бирок «Атлетико Мадрид» (аталышын өзгөртүп) 1950 жана 1951 жылдары катеначчонун мастери Эленио Эррера менен жеңишке жетишкен, 1950-жылдарда «Барселона» менен «Реалдын» үстөмдүгү башталган болчу. 1930- 1940- жана 1950-жылдарда Испанияда чет өлкөлүк футболчулардын санына чектөө бар болчу. Көбүнчө клубдар оюнга үч чет элдик оюнчуну киргизүүгө укуктуу эле. Бирок 1950-жылдарда «Реал» жана «Барселона» Альфредо Ди Стефанону, Ференц Пушкашты жана Ладислав Кубаланы натуралдаштыруу менен эрежелерден тоскоолдуксуз өтө алган. Кубаланын оюну 1952 жана 1953-жылдарда «Барсага» титул алып келген. Ди Стефано, Пушкаш жана Франциско Хенто «Реалдын» 1950-жылдардагы үстөмдүк көрсөтүүдөгү ядролук курамы болгон. «Реал» лиганы 1954, 1955, 1957 жана 1958-жылдары жеңип, 1956-жылы гана «Атлетикага» орун берген. «Барселона» чемпионатты Эленио Эрреранын башкаруусунда жана курамында Луис Суарес менен биргеликте 1959 жана 1960-жылдары гана жеңе алган.
Мадриддин үстөмдүгү
1961 жана 1980-жылдары Примерада «Реал Мадрид» үстөмдүк кыла баштаган. Он төрт жолу чемпион аталып, 1961 жана 1965-жылдары беш жолу катарынан, ал эми (1967—1969 жана 1978—1980 жж.да үч жолу катарынан жеңишке ээ болгон. Ал убактарда «Атлетико Мадрид» гана «Реалга» татыктуу атаандаш боло алган, төрт жолку жеңиши менен ( 1966, 1970, 1973 жана 1977-жылдарда). Калган эки титул «Валенсияга» 1971-жылы жана «Барселонага» Йохан Кройф менен 1974жылы ыйгарылган.
1980-жылдар
Ошентип эки Мадриддик клубдун үстөмдүгү Басктар мамлекетинин эки клубу тарабынан убактынча токтотулган. «Реал Сосьедад» титулду 1981 жана 1982-жылдары, а «Атлетик Бильбао» — 1983 жана 1984-жылдары жеңген. Терри Венейблс «Барселонаны» 1985-жылы бир титулга жеткирген, кийин «Реал» кайрадан беш жолу катарынан (1986—1990 жж.) голланддык Лео Беенхаккердин башкаруусунда жеңишин майрамдаган. Мадриддиктердин курамында Уго Санчес, Эмилио Бутрагеньо, Мануэль Санчис, Мартин Васкес, Мичел жана Мигель Пардесалар ойношкон.
1990-жылдар
Йохан Кройф 1988-жылы «Барселонага» тренер катары кайтып келип, Хосеп Гвардиола, Хосе Мари Бакеро, Чики Бегиристайн, Гойкоэчеа, Рональд Куман, Микаэль Лаудруп, Ромарио жана Христо Стоичковдор менен биргеликте «Дрим-тим» командасын түзгөн. Бул команда 1991 жана 1994-жылдар аралыгында төрт жолу катарынан титулдуу болгон жана УЕФА чемпиондор кубогуна 1992-жылы ээ болгон. Кройф менен болгон конфликттен кийин Лаудруп «Барсанын» негизги атаандашы — «Реалга» өтөт, жана «Барселона» 1995-жылы жеңишке жетишпейт. Кийин «Атлетико Мадрид» серб Радомир Античтин кол алдында 1996 жылы чемпион аталса, ал эми «Реал Мадрид» 1997-жылы дагы жеңет. Кройфдун ийгилигинен кийин дагы бир голландиялык Луи ван Галь Камп Ноуго келип, Луиш Фигу, Луис Энрике жана Ривалдо деген оюнчулар менен биргеликте «Барселонаны» 1998 жана 1999-жылдарда дагы титулга ээ болушат.
Жаңы миңжылдык
Жаңы миңжылдыкта «Реал» жана «Барселона» жаңы каршылаштарга туш келди. 1993 жана 2004-жылдар аралыгында «Депортиво Ла-Корунья» сезонду тогуз жолу биринчи үчтүктө бүтүргөн, мындайча айтканда «Реал» жана «Барселонадан» көбүрөөк, а 2000-жылы Хавьер Ируретанын кол астында «Депортиво» тарыхта лиганын тогузунчу чемпиону аталган. «Реал Мадрид» 2001 жана 2003-жылдары титулга ээ болгон, бирок мадриддиктерге чоң конкуренцияны «Валенсия» жараткан, ал Эктор Купердин башкаруусунда кайра курулуп, 2000 жана 2001-жылы Чемпиондор лигасынын финалында ойногон. Анын ордуна келген Рафаэль Бенитес башталган ишти улантып, клубду 2002-жылы чемпиондукка жана 2004-жылы Лигада жана УЕФА Кубогун жеңүү менен клубду «дубльга» жеткирген. «Барселона» Роналдиньонун ойноосуна канааттануу менен, 2004/05 жана 2005/06 (экинчи сезондо Чемпиондор Лигасын кошо) жеңип алган. Күтүүсүздөн «Севильянын» жылдызы жанып, лиганы жеңбесе да, эки жолу катары менен УЕФА Кубогун (2005/06 жана 2006/07 — экинчисинде дагы бир испандык клуб «Эспаньолду») жеңген. Бирок акыркы онжылдыкта «Реал» 2006/07 жана 2007/08 жылдардагы сезондо чемпион болуу менен, жоготкон абалын кайтарып алган. А 2009/10 жылкы сезондо «Реал» жана «Барсанын» атаандаштыгы күчөгөн, «Реалдын» алган 96 упайы чемпиондук титулга жеткен эмес, себеби «Барселона» 99 упай топтогон болучу, ал мадриддик «Атлетикого» 1-2 эсебинде жеңүлүүсүнүн тоскоолдугу эле.
2011/12 жылкы сезондо «Реал Мадрид» Жозе Моуриньюнун башкаруусунда Испанияда 32-жолу чемпион болгон, ошондой эле упай чогултуу жана гол киргизүү боюнча рекорд жасаган, «корольдук клуб» 100 упай топтоо менен бирге 121 гол киргизген. 2012/13 жылдагы сезондо «Барселона» мадриддиктердин мурунку сезондогу рекордун кайталаган (100 упай топтоо менен), бирок киргизилген топтордун жалпы саны (115 гол) боюнча аныктала турган рекордду кайталай алган эмес.
Испания футбол чемпионаты
Мадриддик «Реал» жана «Барселона» Испаниянын эң ийгиликтүү командалары — 2012-жылга алар 53 титул утушкан: 32 жолу «Реал» жана 21 жолу «Барселона». «Атлетик Бильбао» жана «Барселона» беш жолудан «Алтын дубль» жасашкан ( чемпионат жана Испания кубогу менен бирге). «Барселона» — «Алтын хет-трик» жасаган жалгыз испандык клуб (чемпиондук титул, Испания кубогу жана УЕФА чемпиондор лигасы.
Индивидуалдык сыйлыктар
Примерадагы фотболчуларга ыйгарылуучу индивидуалдык сыйлыктардын саны көп, алардын негизгилери болуп «Пичичи трофейи» (же Пичичи) лиганын эң мыкты бомбардирине жана «Самора трофейи» — мыкты дарбазачыга (оюнда эң аз санда гол өткөргөн дарбазачы сыйланат). Эки сыйлык тең Испаниянын эң чоң спорт гезити — Marca тарабынан ыйгарылат. 2008-жылы жаңы сыйлык — «Трофео Ди Стефано», Примерада эң мыкты футболчуга арналган. Бул сыйлык Marca гезитинин сурамжылоосунун негизинде аныкталат.
Испания чемпионатынын тарыхындагы мыкты бомбардирлер
2013-жылдын 1-июнуна карата ; көк түс менен чемпионатта ойноону улантып жаткандар белгиленди
27-декабрь
27 декабрь (Бештин айынын жыйырма жетиси) — Григорий жылнаамасы боюнча жылдын 361-чи (толук жылда 362-чи) күнү. Жылдын аягына чейин 4 күн бар.
Пржевальский, Николай Михайлович
Ал орус элинин улуу географы, Борбордук Азияны изилдөөчү, генерал-майор, Петербург Илимдер Академиясынын ардактуу мүчөсү.
Өзбек Википедиясы
Өзбек Википедиясы — Википедиянын өзбек тилиндеги бөлүгү.
Пржевальский, Николай Михайлович
Изилдөөлөрү, эмгектери
Борбордук Азиядагы негизги кырка тоолордун-Орус, Москва, Пржевальский, Алтын-Тоо орун алуу багытын аныктап, Лобнор көлүн изилдеген жана этнографиялык маалыматтарды чогулткан.
Сөөгү Ысык-Көл облусунун борбору болгон Каракол шаарынын жанына, көлдүн боюна коюлган.
1889-жылы анын ысымы Каракол шаарына берилген.
Язги-Юрт (Салауат району, Башкыртстан)
Язги-Юрт — Башкыртстандын Салауат районундагы айыл, Лагерев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 253 киши. Почта индекси — 452497, ОКАТО коду — 80247825005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Комсомольская (метро бекети)
Комсомольская — ар түрдүү шаарларда метро участкаларынын аты.
Июнь окуясы
Июнь окуясы - 2010-жылдын 10-13-июнунда кыргыз жана өзбек улуттары арасындагы кагылышуулар менен коштолгон. Расмий сандарга таянсак болжол менен 893 адам мерт кеткен. Бирок ар кандай бейөкмөт уюмдар жана чет элдик талдоочулардын иликтөөсүнө караганда 2000ден ашуун адам өлгөн. Мерт кеткендердин санын так айтуу кыйынга тургандыгынын эң башкы себеби катары динге ылайык, өлгөн адамды дароо топуракка берүү салты экени айтылууда.
Аганозеро кени
Аганозеро кени - Европадагы хромдун ири кени. Карелияда, Пудож шаарынан 40 км түн. тарапта жайгашкан. 1984-ж. ачылган; 2007-жылдан өнөр жайлык деңгээлде казылып алынмакчы. Чалгындалган запасы 8 млн о (Сг203 орточо өлчөмү 22-23%). Магма стратиформ геологиялык-өнөр жайлык типтеги кен. Кен алгачкы протерозойдун Бураков Аганозеро базит-ультра базиттүү катмарланган массивинин түндүк-чыгыш блогунда топтолгон. Долбоор боюнча Аганозеро тоо-кен байытуу комбинаты жылына 1200 миң ога чейин кен сырьёсун казып алмакчы.
Бир добуштуулук принциби
Бир добуштуулук принциби – БУУнун Уставында (27-ст., 3-п.) бекитилген БУУ Коопсуздук Кеңешинде чечим кабыл алуунун тартиби. Ага ылайык баардык маселелер боюнча чечим кабыл алууда Коопсуздук Кеңешинин баардык туруктуу мүчөлөрүнүн дал келген добуштары менен кошуп алганда 9дан кем эмес добуш талап кылынат. Бир эле туруктуу мүчөнүн каршы добуш берүүсү (туруктуу мүчөнүн ветосу) чечимдин четке кагылышы үчүн жетиштүү болот. Эгер алардын ичинен кимдир бирөө калыс калса, же добуш берүүгө катышпаса, анда бул чечимдин кабыл алынышына таасир этпейт.
28-декабрь
28 декабрь (Бештин айынын жыйырма сегизи) — Григорий жылнаамасы боюнча жылдын 362-чи (толук жылда 363-чү) күнү. Жылдын аягына чейин 3 күн бар.
Кыргыз Республикасынын президенти
Кыргыз Республикасынын президенти - мамлекет башчысы жана куралдуу күчтөрдүн башкы кол башчысы болуп саналат. Президент элдин жана мамлекеттик бийликтин биримдигин көрсөтүп турат. Президент Кыргыз Республикасынын жарандары тарабынан 6 жылга шайланат. Бир эле адам эки жолу Президент болуп шайлана албайт. Кыргыз Республикасынын Президенти болуп 35 жаштан төмөн эмес жана 70 жаштан жогору эмес, мамлекеттик тилди билген жана республикада жалпысынан 15 жылдан кем эмес жашаган Кыргыз Республикасынын жараны шайлана алат.
Ант берүү
Мен, (аты-жөнү), Кыргыз Республикасынын Президентинин кызматына киришип жатып, өз элимдин алдында жана Ала-Тоо ыйык Ата, мен ант Кыргыз Республикасынын Башмыйзамынын сыйлоого жана коргоого жана анын мыйзамдарын, Кыргыз Республикасынын мамлекеттик, урмат-сый эгемендигин жана көз карандысыздыгын коргоого жана урмат-сый менен Кыргыз Республикасынын бардык жарандарынын эркиндиги менен укуктарын камсыз кылуу жана талыкпай жогорку милдеттерин жүзөгө ашыруу үчүн Кыргыз Республикасынын президенти, бүткүл эл ишенип мага жүктөгөн! Кудай бизди коргой берсин!
Президенттин штандарты
Кыргыз Республикасынын Президентинин штандарты Кыргыз Республикасындагы Президенттик бийликтин айырма белгиси жана символу болуп саналат. Кыргыз Республикасынын Президентинин штандарты Кыргыз Республикасынын Президенти кызматка киришкенде тапшырылат. Кыргыз Республикасынын Президентинин штандартынын түп нускасынын турган жери Кыргыз Республикасынын борбор шаары - Бишкек шаарында Кыргыз Республикасынын Президентинин резиденциясындагы кызматтык кабинет болуп саналат. Кыргыз Республикасынын Президентинин штандартынын дубликаты республиканын борбор шаарындагы Кыргыз Республикасынын Президентинин резиденциясынын үстүнө, Кыргыз Республикасынын Президенти аларда болгон убакта башка резиденциялардын үстүнө, Кыргыз Республикасынын Президентинин транспорт каражаттарына Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик желеги менен катар орнотулат; Мамлекет башчысынын катышуусу менен болгон салтанаттуу жана башка аземдерде Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик желеги менен катар орнотулушу мүмкүн.
Кыргыз Республикасынын Президентинин штандартынын баяндамасы
Кыргыз Республикасынын Президентинин штандарты (желеги) кеңдиги 50 мм алтын тасма жана алтын чачыктар менен жээктелген кызыл түстөгү (Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик желегинин түсүндөгү) кездеме болуп саналат. Кездеменин кеңдиги анын узундугунун бештен үчүн түзөт. Геометриялык борборунда алтын тегерек орун алып, анын диаметри желектин кеңдигинин бештен үчүн түзөт. Алтын тегеректин борборунда Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик гербинин стилдештирилген сүрөттөлүшү жайгаштырылат: алтын түстөгү айлананын борборунда жайгаштырылган канаттары жайылган ак шумкар жана арткы планда жайгаштырылган көл, Ала-Тоонун кыркалары жана алтын сымал түстөгү шоолалары бар чыгып келе жаткан күн. Айлананы тегерете алтын менен: "Кыргыз Республикасынын Президенти" деген жазуу жайгаштырылат. Жазуунун тамгаларынын өлчөмү алтын тегеректин диаметринин жетиден бирин түзөт. Штандарттын сабына мамлекеттик тилде Кыргыз Республикасынын Президентинин фамилиясы, ысымы жана атасынын аты менен анын шайлануу мөөнөтүн көрсөткөн дата чегип түшүрүлгөн күмүш тээк бекитилет. Штандарттын сабы найзанын учу түрүндөгү алтын түпөк менен бүтөт.
Кыргыз Республикасынын Президентинин белгисинин баяндамасы
Президенттик бийликтин символу - Кыргыз Республикасынын Президентинин белгиси белгиден жана белгинин чынжырчасынан турат. Кыргыз Республикасынын Президентинин белгиси 7500 үлгүдөгү алтындан даярдалат жана эки элементтен турат; Белгинин чынжырчасы алтындан даярдалган жана бири-бирин кайталаган элементтерден туруп, алардын бир бөлүгү түндүк түрүндө, башка бөлүгү борборуна Кыргыз Республикасынын администрациялык түзүлүшүнүн символу болгон ири бермет жайгаштырылган симметриялык сегиз нурлуу алтын жылдыз түрүндө болот. Белгинин чынжырчасынын жогорку бөлүгүндө жайгашкан пластинанын арткы жагына мамлекеттик тилде Кыргыз Республикасынын Президентинин фамилиясы, ысымы жана атасынын аты менен анын кызматка кирген убактысы чегерилип жазылат.
Кыргыз эчкиси
Кыргыз эчкиси — эт-сүт-жүн багытындагы жергиликтүү эчки. Бир эчки 4,5—5 айда 100—120 кг сүт ангор, придон, оренбург эчки породалары менен аргындаштырылып, жаңы порода чыгарылган. Жүн багытындагы эчкиден орточо 1,5—2 кг жүн, айрымдарынан 3,5—4 кг, текесинен 5—6 кг сапаттуу жүн кыркылат. Жүнү тармал, узундугу 20—23 см, кылынын ичкелиги 76—92 мкм, тыбытынын ичкелиги 15—17 мкм. Тыбыт багытындагы эчкиден жылына 350—400 г сапаттуу тыбыт таралат. Таза жүнү 86—90%.
Кыргыз Республикасынын президенти
Шилтемелер
Кыргыз Республикасынын президентинин расмий сайты
Асаналиев Алмаз
Асаналиев Алмаз Жыгаччы. 1947-ж. Сокулук районундагы Шалта айылында төрөлгөн. Күрөңкеев атындагы музыкалык окуу жайын бүтүп Тоң районундагы Кажы-Сай шаарчасындагы музыкалык мектепте комуздан сабак берет. Алмаз өрүктөн комуз чабат. Бүрү түшүп, саргая баштаган өрүктү кыят да эки башын боёп, жел киргизбей, кабыгын аарчыбай көлөкөгө коёт. Бир жарым-эки жылда өрүк талаптагыдай кургайт. Анан ыңгайына карай тилип, комуз түспөлүн берет. Мында абалы арткы чарасына, анан кырбуусуна, андан соң моюнуна, капкагына назар таштайт. Капкакка ал Жети-Өгүздүн карагайын тандайт. Чеберде комуздун бөлүктөрүнө ылайыкташкан калыптары бар. Ага коюп жыгачты сууга чыласа эки кырбуусу ийилип даяр болот. Шашылыш жасалса мешке коёт же кайнатып күнгө коюп какшытат. Бөлүктөр кыстыргыч аркылуу бири бирине аштала кыналат. Алмаз комуз кылы үчүн жилканы пайдаланат. Комуз уста жана комузчунун Серкебаев Акылбек, Абиева Күлмира, Жанкорозова Нурия, Орозалиев Рыскул, Махмуткеева Анара өңдүү ишенимдүү шакирттери бар.
The J. Geils Band
The J. Geils Band (англис тилинде айтылышы: /ˌdʒeɪ ˈɡaɪlz/) – 1968-жылы Вустерсте (Массачусетс) гитарчы Жон "Ж." Гейлз жетекчиси астында түзүлгөн америкалык рок-тобу. Топтун курамы: вокалист Питер Вольф, гитарчы Ричард Салвитц, доолбасчы Стивен Бладда, вокалист/пианист Сет Жастмен жана бас-гитарчы Дэнни Клейн. Вольф менен Жастмен топтун ырларынын башкы авторлору болгон. Топ 1970-жылдары ритм-энд-блюз жанрынан таасирленген блюз-рок багытында иштеген, кийинчирээк финансылык жактан ийгиликке жеткенден соң алар 1980-жылдары радиого ылайктуу ырларын чыгарып финансылык жактан чоң ийгиликке жетишкен. 1983-жылы Вольф жеке чыгармачылык ишин ээрчип топтон айрылганынан улам, топ, айрылуусунан мурун 1984-жылы Жастмен башкы вокалисти болуп дагы бир альбом жаздырышкан. 1999-жылдан баштап 2017-жылдын 11-апрелине чейин (топтун негиздөөчүсү Ж. Гейлзтин өлүм тарыхы), топ ичинде бир канча кайта бириктирүүлөр болгон.
1970-жылдардын башында топ "Эң мыкты 40 сингл" чартына кирген бир канча сингл жаздырган, алардын ичинде: The Valentinos тобунун "Lookin' for a Love" ''' (кырг. "Сүйүү табууда") (1972-жылы Billboard Top 100 чартында 39-орунду ээлеген) жана "Give It to Me" (кырг. "Мага берип койсоң") сингли (1973-жылы чартта 30-орунду ээлеген). Топтун ири чыгармалары: "Must of Got Lost" (кырг. "Жоготуш керек") (1975-жылы Биллборд-100 чартында 12-орунду ээлеген), "Come Back" (кырг. "Кайтып кел") (1980-жылы 32-орунду ээлеген), "Love Stinks" (кырг. "Сүйүү жыты") (1980-жылы 38-орунду ээлеп бир канча тасманын коштоо ыры болгон), "Freeze-Frame" (кырг. "Стоп-кадр") (1981-жылы Биллборд-200 чартында 4-орунду ээлеген) жана "Centerfold" (кырг. "Жылтырак кагаздуу журнал") (1982-жылы АКШнын чыртында биринчи орунду ээлеген).
Бир жолку лицензия
Бир жолку лицензия – арбир өзүнчө бүтүм боюнча товарларды импорттоого жана экспорттоого, аны ишке ашыруу үчүн зарыл мөөнөткө, бирок 1 жылдын чегинде гана берилүүчү улуксат.
Үч-Эмчек (Ысык-Ата району)
Үч-Эмчек (Үч-Эмчек) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Ысык-Ата районундагы айыл. Ысык-Ата айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 657 киши.
Айылчы (мааниси)
Айылчы - эркек аты. Коноктоп, тойлордо жүргөнду жакшы көргөндөргө айтылат. Эркек бала, энеси башка айылда же конокто жүргөндө төрөлсө, атын айылчы деп коюшат.
29-декабрь
29-декабрь же бештин айынын 29зу — Григорий жылнаамасы боюнча жылдын 363-чү (толук жылда 364-чү) күнү. Жылдын аягына чейин 2 күн бар.
Бугазов
Бугазов Анвар Хусаинович (1958-жылы т., Фрунзе шаары) – философия илимдеринин доктору (2000).
Жаңы николаевка (Зианчурин району, Башкыртстан)
Жаңы николаевка — Башкыртстандын Зианчурин районундагы айыл, Жаңы чебенкин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 207 киши. Почта индекси — 453397, ОКАТО коду — 80226828006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Бишкек (түшүнүк)
Бишкек деген аталышта макалалар көп санда болгондугуна байланыштуу Бишкек (түшүнүк) багыты түзүлдү.
Сатылганов Токтогул атындагы Ысык-Көл областтык мектеп-лицей интернаты
= Жалпы маалымат: =
Т.Сатылганов атындагы мектеп-лицей-интернаты 1991 жылы негизделген. Мектепте таланттуу окуучулар окуп билим алуусу үчүн шарттар түзүлгөн. Мектепте окуучулар физика-математикалык, химия-биологиялык, чет-тилдер, экономика, кыргыз филологиясы жана журналистика багыттары боюнча билим алышат. Мектепте ар түрдүү музыкалык, спорттук ийримдер иштейт.
= Окутуучулар жааматы: = Мектептин директору - Жапаров Алтынбек Дүйшеевич, “Эл агартуунун отличниги”. Мектепте 63 мугалим эмгектенет. Анын ичинен 61 мугалим - жогорку билимдүү, 1 - “Эл мугалими”, 1 - “Кыргыз республикасынын билим берүүсүнө эмгек сиңирген кызматкер”,  33 - “Эл агартуунун отличниги”. Мугалимдер областтагы мугалимдерге усулдук жардам көрсөтүп турат. Мектепте насаатчы, эл аралык машыктыруучулар бар. Мугалимдер ар кандай программаларга катышып, чет мамлекеттерде тажрыйба алмашууда.
= Окуучулар: = 2011/2012 - окуу жылында мектепте 553 окуучу билим алышууда. Анын ичинен - 300 кыз, 253 – эркек. Жалпы окуучулардын 62% жатаканада жатып окушат. 2010/2011 – окуу жылында аймактык олимпиадага 42 окуучу катышып, 9 окуучу 1 - орун, 4 окуучу 2 – орун, 5 окуучу 3 – орун ээлешти. Республикалык олимпиадага 9 окуучу катышып, 1 окуучу 2 – орун , 2 окуучу 3 – орун , 2 окуучу – Ардак Баракча менен сыйланды.
= Долбоорлор: = Мектеп негизделгенден баштап ар түрдүү долбоорлор менен тыгыз иш алып барат 1994 – жылдан бери Сорос фондунун пилоттук мектеби. Бул долбоордун алкагында “ Лидер мектептердин трансформациясы”, “ Мектеп парламенти “, “Дебат” , программалары ийгиликтүү иш алып барды. USAID каржылаган ПИКС долбоору мугалимдердин жана окуучулардын өзүн - өзү өнүктүрүүсүнө чоң салым кошту. Дүйнөлүк банк каржылаган “ Айылдык билим берүү” долбоору мектептин өнүгүүсүнө өз салымын кошууда. Мектеп 2009 – жылдан бери АКШ элчилигинин пилоттук мектеби. 2009 – жылдан баштап IREX уюму жетектеген ” Билим берүүдөгү заманбап технологиялар” программасы иш алып барууда.
Кызыл жарым ай коому
Кызыл Ай Коому ...
Египет пирамидалары
Мисир пирамидалары — Байыркы Мисирдин фараондору бирдиктуу олконун бакубаттуулугунун момосун узгон башкы адамдар эле. Алардын жеке бийлиги улам кучоп, акыры аларды жер бетиндеги кудай катары санап калышкан. Уламышка ылайык, фараондор аркы дуйного барганда окумдарлык кылат деп эсептешкен. Фараондор бул жарык дуйнодо эле аркы дуйнонун камылгасын корууну чечип, оздоруно пирамида турундогу атайын корустондорду тургуза башташкан.
Эн алгачкы пирамиданы байыркы падышалык доорунда (бул падышалык 3-6 династияны камтыйт) учунчу династиенин фараону Жосер курдурган. Жосердин (б.з.ч.2667-2648-жылдар) тепкич-тепкич болуп кеткен пирамидасы азыркыга чейин Мисирдин Сахара жергесинде сакталып Турат. Архитекторлордун атасы катары кийинчерээк даназаланып,кудай денгээлине жеткирилип Урматталган уста Имхотеп тарабынан долбоорлонуп курдурулган бул имарат кийинки фараондорду мынданда мыкты пирамидаларды курдурууга шыктандырган.
Мемфис шаарынын жанындагы Гиза ороонундо фараон Хеопс (Хуфу) учун курулган пирамида эн залкарлыгы менен айрымаланат. Миндеген кулдар менен кучтоп чакырылган дыйкандар булл пирамиданы куру учун эки миллион уч жуз миндей чулу таштын жылмаланган ири болукторун жылдырып келип, биринин устуно экинчисин коюп кынашкан. Эч кандай краны жок бул пирамиданын курулушу адамзаттын акыл-эсинин, турмуштук билиминин, корком онорунун, залкар усталыгынын зор жетишкендигин даназалап келет.
Колдонулган адабият
1. Дуйно тарыхы
Файэ Хивэн (Нү-Жерси)
Файэ Хивэн (Нү-Жерси) (Fair Haven) — Нү-Жерси штатынын Монмут округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 6121 киши. Болжолдуу аянты - 4.3 км². FIPS коду — 34-22440.
Юрий Андропов
Юрий Владимирович Андропов (1914-жылы Ставрополь крайы, Нагут станицасында туулган - 1984) - совет мамлекеттик жана саясий ишмер, СССРдин Жогорку Советинин Президиумунун төрагасы (1983-1984), Социалисттик Эмгектин баатыры (1974).
= Эмгек жолу = 1982-1984-жылдары - КПСС БКнын генералдык катчысы;
1983-ж - СССР Жогорку Советинин төрагасы;
1940-1944-жж - Карелия ЛКЖС БКнын 1-катчысы;
1947-жылы - Карелия ЛЖКС БКнын 2-катчысы;
1951-1952-жж - КПСС БКнын борбордук аппаратында эмгектенген
1953-57-жж - СССРдин Венгриядагы элчилиги;
1957-62-жж - КПСС БКнын бөлүм башчысы;