cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зигомицеттер
Негизги өкүлдөрү бугак козу карыны (Mucor), энтомофтора (Entomophotora), ризопус (Rhizopus).
Ябта-Яха
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Кыга дарыясы
Кыга — Орусиядагы дарыя. Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Телецкое көлү орун алган. Дарыянын узундугу - 43 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Телецкое көлүнүн бассейни. Дарыянын айрыгы — Бия жана Катунь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сары-Талаа (Ала-Бука району)
Сары-Талаа — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районундагы айыл. Ала-Бука айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 3377 киши (2009-жылы).
Молюд-Вож
Молюд-Вож — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Молюд-МУсаюр-Ю дарыясынын оң жээгинен 10 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 22 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Гезарт чокусу
Гезарт чокусу — Кичи Алай кырка тоосунун эң бийик жери. Кырка тоонун ортоңку бөлүгүндө, Гезарт суусунун (Чилисайдын башы) төрүндө жайгашкан. Бийикт. 4955 м. Батыш капталы тик аскалуу келип, жылаңач, калган бөлүгү кар, мөңгүлүү.
Дооров Абдилаат (Эпохин)
Дооров Абдилаат (Эпохин) – акын. Лейлек районунун Катраң айылында 1953-жылы 1-сентябрда туулган.
Ал 1969-жылы орто мектепти, 1973-жылы Жалал-Абад шаарындагы зооветтехникумдун «Ветеринария» факультетин аяктаган.
Андан соң Лейлек райондук асыл тукум станциясында веттехник болуп иштеп жүрүп Советтик Армиянын катарына чакырылган. Аскердик кызматын өтөп келгенден кийин «Кулунду» колхозунун ветеринардык врачы, колхоздун комсомол комитетинин катчысы, Лейлек райондук агро-өндүрүш комплексинин профсоюз комитетинин жооптуу катчысы, 1989-жылы Лейлек райондук «Алга» (азыркы «Ата Журт») гезитинин бөлүм башчысы, 1992-жылы Раззаков атындагы колхоздун зоотехник-селекционери, 1992-жылдын декабрь айынан Лейлек райондук «Ата Журт» гезитинин башкы редактору болуп эмгектенип келет.
Чыгармалары республикалык «Жалын» жана «Учкун» альманахтарында, республикалык «Кыргызстан маданияты», «Эркин Тоо», «Кыргыз Туусу» гезиттеринде, «Ала-Тоо», «Тулпар» журналдарында жарык көргөн.
1998-жылы «Миң тамыр» аттуу алгачкы ыр жыйнагы жарык көргөн.
1989-жылдан Кыргыз ССРинин Журналисттер союзунун, 2004-жылдан Кыргыз Республикасынын Улуттук жазуучулар союзунун мүчөсү.
Калпактуу козу карындар
Калпактуу козу карындар (Agaricales) - көбүнчө базидиомицеттердин агарикалар катарын түзүшөт. Мөмө денеси жумшак, бир жылдык, калпактан жана дүмүрдөн турат. Аз санда кемирчектүү же эттүү консистенцияда жана каптал дүмүрлүү. Дүмүрсүз (сапчасыз) мөмө денелүү түрлөрү да бар, алар – кадимки вешенкалар (Pleurotus ostrestus). Калпактын асты жагында пластинкалуу гименофор радиалдык абалда жайгашкан. Болетустар уруусунда (Boletaceae) гименофор түтүк түрүндө. Негизги тамак катарында колдонулуучу көп таркалган калпактуу козу карындар - шампиньон (Agaricus), ак козу карын (Boletus edulis), кайың астындагы козу карын (Leccinum scabrum), масленок (Suillus), моховик (Xerocomus) жана башка
Дооров Абдилаат (Эпохин)
Кыргыз тилинде
Миң тамыр: Ырлар. - Б.: Сабыр, 1998. - 85 б.
Тарабердино (Кушнаренк району, Башкыртстан)
Тарабердино — Башкыртстандын Кушнаренк районундагы айыл, Кушнаренк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 1201 киши. Почта индекси — 452200, ОКАТО коду — 80240835002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Жаңы-Талап (Кара-Кулжа району)
Жаңы-Талап — Ош облусунун Кара-Кулжа районундагы айыл. Кашка-Жол айыл аймагына караштуу. Деңиз деңгээлинен 1160 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору Кара-Кулжа кыштагынан 21 км түндүк-батыш тарапта. Кара-Суу темир жол бекетинен 60 км. Калкы 1 610 (2009); негизинен мал чарбасы менен алектенип, дыйканчылыкта эмгектенет. Орто мектеп, клуб, ФАП бар. Тегирмен, май жуаз жана башка майда ишканалар иштейт. Калкы - 1 610 киши.
Антителолор
Антителолордун түзүлүшү
Антителолор иммуногендик стимулдун таасири астында пайда болгон клеткалар аралык аракеттешүүнүн жыйынтыгында жаралат. Клеткалык кооперацияда клеткалардын үч түрү катышат: макрофагдар (А-клеткалар), тимустан пайда болгон лимфоциттер (Т-лимфоциттер) жана жүлүн тектүү лимфоциттер (В-лимфоциттер). Т- жана В-лимфоциттер үстү жагында ар түркүн өзгөчөлүү антигендер үчүн генетикалык жактан аныкталган рецепторлорго ээ. Ошентип, антигенди аныктоо – бул ушул бөтөнчөлүктүн рецепторлорун кармаган Т- жана В-лимфоциттерди иргеп алуу (селекциялоо). Иммундук жооп төмөнкү схема боюнча ишке ашырылат. Антиген организмге түшүп, макрофагдарга жутулат жана аталган антигенге конкреттүү Т-лимфоциттердин (жардамчылар) иммуноглобулин сыяктуу рецепторлору аркылуу таанылган иммуногендик формага айлантылат. Иммуноглобулиндик рецепторлор менен байланыштуу антиген молекулалары Т-лимфоциттердин ажырайт жана имммуноглобулиндердин Fc-рецепторлору аркылуу макрофагдарга бириктирилет. Ушундай жол менен макрофагдарда В-лимфоциттердин өзгөчөлүү рецепторлору тарабынан таанылган антигендик молекулалардын “тобу” пайда болот. Мына ушундай топтоштурулган сигнал гана В-лимфоциттин (жол көрсөтүүчү) плазматикалык клеткага катмардашуусун жана айырмалануусун пайда кылышы мүмкүн. Демек, Т- жана В-лимфоциттер ар түрдүү детерминанттарды антигендин бир молекуласынан тааныйт. Клеткалык кооперация эки эселенген таануу бар болгон учурда гана мүмкүн. Эки эселенген таануу кубулушу Т-жана В-лимфоциттер чоочун антигендик детерминантты өз организминин гистошайкештигинин негизги комплексинин гендеринин туунду топтомунда гана тааныйт. Антигендик детерминаттар антигендин иммундук формага айлануу процессинде макрофагдардын беттеринде, ошондой эле лимфоциттердин беттеринде өздөрүнүн үстүңкү түзүмдөрү менен биригет. Антителолорду бөлүп чыгаруу жана аларды тазалоо. Бөлүп чыгаруунун конкреттүү жана конкреттүү эмес методдорун айырмалашат. Конкреттүү эместерге жыйынтыгында А., менен байытылган фракцияларды, көп учурда lgG-антителасын алышкан иммундук чөкмөлөрдүн (сыворотка) бөлүнүшүн алышат. Аларга иммуноглобулиндерди кычкыл күкүрттүү аммоний же кычкыл күкүрттүү натрий менен туздоо, иммуноглобулиндерди спиртке чөктүрүү, даярдоочу электрофорез же ион алмашуучу хроматография же гель- хроматография усулдары кирет. Атайын тазалоо А.нын антигендүү комплекстен бөлүнүп чыгуусуна негизделген жана бир өзгөчөлүктөгү, бирок физика-химиялык касиеттери жагынан гетерогендүү А.нын алынышына алып келет. Процедура төмөнкү баскычтардан турат: өзгөчөлүү преципитаттын (антиген-антитело комплекси) алынышы жана аны чөкмөнүн башка компоненттеринен тазалоо; А.ны антигенден алардын молекулярдык массасындагы айырмачылыктардын, заряддын жана башка физика-химиялык касиеттеринин
негизинде бөлүнүшү. А.нын бөтөнчө бөлүнүүсү үчүн иммуносорбенттерди – антиген бекитилген эрибеген ташуучуларды кеңири колдонушат. Бул учурда А.ны алуу жол-жобосу кыйла жөнөкөйлөшөт да, иммундук чөкмөнү иммуносорбент мамычалары аркылуу коё берүүнү, иммуносорбентти чөкмөнүн байланыштырылбаган белокторунан жууган, рНдин аз өлчөмүндө иммуносорбентке бекитилген А.ны бөлүп алган, ажыратылган агентти диализ жолу менен жок кылган аракеттерди камтыйт.
Анализдерди кантип түшүнүү керек
Эгерде анализдердин жыйынтыгында IgM жана IgG антителолору табылбаса, демек, адамдын организми вирус менен али кездеше элек. IgM – оң, а IgG – оң — адам коронавирус менен ооруган жана ага иммунитети бар. Бирок вирус бар же жок деп айтуу үчүн кошумча полимераза чынжыр реакция (ПЧР/ПЦР)-анализ жүргүзүү керек. Анткени ИФА-тесттер антителолордун бар экенин гана көрсөтөт.
Янка Купала
Янка Купала (өзүнүн чыныгы аты Иван Доминикович Луцевич, (беларусча: Іва́н Даміні́кавіч Луцэ́віч); 1882-жыл—1942-жыл) — беларус акыны, драматургу, жазуучусу жана публицисти.
Антителолор
Анализдерди кантип түшүнүү керек
Организмден IgM менен IgGнин табылышы вирус жуктуруп алуу мүмкүндүгүн же баштан өткөн инфекцияны билдирет. Анткени IgM адамдын канында вирус жок болгон учурда деле сакталышы мүмкүн, ал эми IgG организмде жарым жылга чейин сакталып тура алат.
Янка Купала
Беларус адабиятынын классиги. Беларус Эл акыны (1925-жыл). Беларус ИАсынын академиги (1928-жыл) жана Украина ИАсынын академиги (1929-жыл). Биринчи даражадагы Сталиндик сыйлыктын лауреаты (1941-жыл).
Антителолор
Жыйынтыктын чечмелениши
Эгерде Ig M (+) табылса, IgG (-) табылган жок: Мындай жыйынтык инфекциянын, айрыкча оорунун белгилери бар болгон учурдагы курч формада өтүү белгиси болушу ыктымал. Эгерде адам кайсы бир өнөкөт оорудан жабыр тартса, жаӊылыш оң жыйынтык да чыгып калышы ыктымал. Мындай учурда сүртүмдү ПЧР усулу менен тапшыруу керек. Эгерде анын натыйжалары оорунун бар экенин көрсөтпөсө, анда антителого тестти 2- +3 жумадан кийин кайталоо керек.
Янка Купала
Бала чагы. Жаш кези.
Янка Купала 1882-жылы, Теке айынын, б.а. июлдун 7синде (эскиче – июндун 25инде) мурдагы падышалык Орусиянын Минск губерниясына караштуу Вязынка кыштагында (азыркы Беларус жумуриятындагы Минск облусунун Молодечненск районунун Вязынка кыштагы) туулган.
Антителолор
Жыйынтыктын чечмелениши
Эгерде IgM (+) табылса, IgG (+) булар табылат: Канда дароо эки иммуноглобиндин болуусу бул учурда ачык симптомдор жок болсо деле, оорунун активдүү фазада өтүп жатканын көрсөтөт. ПЧР анализди бул учурда айыгууну аныктоо үчүн кечирээк жасоо сунушталат.
Янка Купала
Бала чагы. Жаш кези.
Атасы Доминик Онуфриевич жана энеси Бенигна Ивановна айтылуу Волосевич жана Луцевич деген тектүү шляхтачылардан болушкан, бирок жакырчылыкка тушуккан. Луцевичтер тээ 17-кылымдан бери аймакка аты чыккан тектен эле. Чоң атасы Онуфрий Радзивилла деген байлардан жерди ижарага алып иштетип, бирок бул жерден куулган. Бул окуя Купаланын “Бузулган уя” («Раскіданае гняздо») драмасына өзөк болгон. 1898-жылы Беларуч деген жерде беларус мектебин аяктаган. 1902-жылы атасы каза болгон соң, жаш Иван ар кыл помещиктерде айылдык мугалим, катчы, буйрукчу жана башка иштерде иштеген.
Антителолор
Жыйынтыктын чечмелениши
Эгерде IgM (-) табылган жок, IgG (-) табылган жок: Антителолор жок болгон учурда инфекция жокко чыгарылат. Бирок эгерде ПЧР-сүртүм оң болгон болсо, каталык кетпес үчүн, кайталап тестирлөө жүргүзүү керек.
Янка Купала
Бала чагы. Жаш кези.
Архивде сакталган маалыматка караганда, ал жаш чагында рим-католик чиркөөсүнө тийешелүү христиан катары көрсөтүлгөн.
Антителолор
Референстик маанилер:
азыраак 0,9 – терс натыйжа 0,9 – 1,0 – ортодогу натыйжа 1,0 – оң натыйжа IgG классындагы антелону табуу инфекция менен мурда жолугууга жооп кылган иммундук жооптун бардыгын билдирет жана баштан өткөн оорунун белгиси болуп эсептелет.
Янка Купала
Бала чагы. Жаш кези.
Купаланын алгачкы калем төшөө аракети 1903-04-жылдары жазган “Дан” (“Ziarno”) деген поляк тилиндеги поэма болгон.
Антителолор
Референстик маанилер:
Коронавируска антителонун бардыгын аныктоого атайын даярдык керекпи?
Янка Купала
Бала чагы. Жаш кези.
Анын эне тилинде (беларусча) жазган “Менин үлүшүм” ("Мая доля") деген чыгарма 1904-жылы 15-июлда жазылган.
Антителолор
Референстик маанилер:
Даярдык керек эмес. Изилдөө үчүн эртең менен ачкарын же күндүзү медициналык кеӊселердин жумушчу сааттарында тамактангандан кийин 3 сааттан кийин көк кан тамырдан кан тапшырылат. Газсыз таза суу ичүүгө болот.
Янка Купала
Бала чагы. Жаш кези.
1905-жылы 11-майда «Северо-Западный Край» деп аталган беларус гезитине анын «Дыйкан киши» ("Мужык") деген поэмасы (беларус тилинде) жарык көргөн.
Ал 1908-1909 жылдары Вильно шаарында (азыркы Вилнюс) туңгуч беларус гезитинде («Наша Ніва») иштейт. Бул редакцияда иштеп жүрүп, болочокку жары Владислава Станкевич айым менен жана бир кыйла убакытка көзү түшүп жүргөн актриса (театр өнөрпозу) Павлина Мядзёлка менен таанышат. Павлина айымдын аты менен ал өзүнүн алгачкы пьесасынын («Паўлінка» комедиясынын) башкы кейипкерин атаган.
1909-1913-жылдары жаш акын Санкт-Петербург шаарына келип, профессор А.Черняевдин жалпы билим берүүчү даярдык курсуна жазылат. Ал эми [[1915-жыл]ы ал А.Л.Шанявский атындагы Москва шаардык элдик университетинде окуйт. Бул окуу жайды алтын кенин өндүргөн жайлардын ээси, меценат Альфонс Леонович Шанявский жубайы экөө негиздеген.
1910-жылы Максим Горькийдин чыгармаларын окуп, чоң таасирленет.
Ошол эле жылы июлда Санкт-Петербургда анын “Түбөлүк ыр” (Адвечная песьня') деген поэмасы китеп болуп чыгат.
1913-жылы Вильного кайтып келет.
Смоленскиде жол куруп жүргөн чагында, 1917-жылы Октябр төңкөрүшү болот.
Доорлор тогошкон ошол жылдар тууралуу Купала кийинчерээк бир канча чыгарма жараткан (маселен, 1919-жылы “Мезгил”, “Атажурт үчүн”, “Мурас”, ж.б. чыгармаларды жазат).
Советтик доордо
Ыңкылаптын желаргысы менен Купала оптимисттик маанайдагы чыгармаларды да жарата баштаган.
Янка Купала айтылуу марксисттик “Интернационал” гимнин беларус тилине которгон.
Ошого карабастан, ал анти-болшевиктик маанайды сактаган жана бозгунга кеткен беларус айдыңдары (интеллектуалдары) менен карым-катнашын үзгөн эмес.
Советтик Беларустагы бийликтер анын бул мамилеси үчүн Купалага шектенүү менен карашкан. Аны ашкере улутчул катары мүнөздөшкөн.
Бир ирет Янка Купала Беларус ССРинин өкмөт башчысы Александр Червяковго кат жолдоп, мындайча жазган:
“Сыягы, акындардын тагдырдык жазмышы ушундай го дейм. Есенин асынып өлдү, Маяковский атынып өлдү. Мен деле алардын жолуна түшөм да” («Видно, такая доля поэтов. Повесился Есенин, застрелился Маяковский, ну и мне туда за ними дорога»).
1930-жылдары Купала “кемчиликтери үчүн” расмий түрдө кечирим сурап чыккан соң, советтик бийликтер ага каршы басма сөздөгү чабуулду токтоткон.
1941-жылы Янка Купала “Чын жүрөктөн” (Ад сэрца') деген ырлар жыйнагы үчүн Ленин орденине татыган.
1941-жылы Беларусту германдык фашисттер басып алганда, ооруп жаткан Янка Купала Маскөөгө, андан соң Татарстанга көчүрүлөт.
Орусияда жүргөн чагында да ал антифашисттик ырларды жазып, беларус партизандарына колдоо көрсөткөн.
Сырдуу өлүм
1942-жылы 28-июнда Янка Купала өтө таң каларлык кырдаалда каза болду.
Ал Маскөөдөгү “Москва” конок үйүндө 9-10-кабаттардын ортосунда тепкичтен кулап кеткен экен.
Анын өлүмүн бийликтер кырсык катары мүнөздөгөн, бирок ал өз жанын кыйганбы, же киши колдуу болгонбу, азыркыга чейин беймаалым.
Көк-Таш (Ала-Бука району)
Көк-Таш — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районундагы айыл. Көк-Таш айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 482 киши (2009-жылы).
Кызыл-Кочко дарыясы
Кызыл-Кочко — Орусиядагы дарыя. Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Шавла дарыясынын оң жээгинен 25 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 26 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Телецкое көлүнүн бассейни. Дарыянын айрыгы — Бия жана Катунь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Active X
Active X - Microsoft корпорациясы тарабынан иштелип чыккан програмдык колдонмо. Ал обжектерди байланыштыруу жана катарлаштыруунун OLE техноложисинин жаңы версиясы. Бул техноложи колдонмолорго бир бирине компьютердин иштетүү системинин жардамы менен жиберилүүчү кабарлар аркылуу өз ара аракеттешүүгө мүмкүндүк берет. Акыркы жаңыланган Active Xке башкаруучу элементтер деп аталган аткарылуучу програмдарды Интернет аркылуу таркатууга мүмкүндүк берген касиеттер кошулган. Мындай мүмкүнчүлүктөрүн колдонуу үчүн компьютерге OLE технологиясын колдогон иштетүү системи жүктөлүш керек.
Ук дарыясы (Сима куймасы)
Ук — Орусиядагы дарыя. Башкырт Республикасы, Челябинск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери - Сим дарыясынын сол жээгинен 117 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 39 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кама бассейндер округу жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Сим дарыясы башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Белая, дарыя бассейни — Кама.
Ньюкастл (Оклахома)
Ньюкастл (Оклахома) (Newcastle) — Оклахома штатынын McClain округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7 685 киши. Болжолдуу аянты - 137.1 км². FIPS коду — 40-51150.
Возига (дарыя)
Возига — Орусиядагы дарыя. Кострома облусу, Вологда облусу, Нижегород облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Вига дарыясынын сол жээгинен 66 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 21 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Волга бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Унжа башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Рыбинск суу куймасынан төмөн Ока куюлушуна чейинки Волга куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Куйбышев куймасына (Ока бассейнин кошпогондо) чейинки (Жогорку) Волга.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
IPhone 12
iPhone 12 жана iPhone 12 mini — Apple корпорациясы тарабынан чыгарылган смартфондор.
iPhone 12 смарфону 14-чү муундун, базалык модели болуп эсептелет , ошондой эле iPhone 11 смартфонунун кийинки мууну.
13-октябрда "Apple" компаниясы жаңы смартфондордун бет ачарын өткөргөн. АКШда өткөн презентацияда "Apple" iPhone смартфонунун жаңы моделдерин сунуштаган. Алардын катарына iPhone 12, iPhone 12 mini, iPhone 12 Pro жана iPhone 12 Pro Max бар.
Жаңы смартфондордун негизги өзгөчөлүгү - 5G технологиясын колдоосу. 5G смартфондогу интернет байланышын түзгөн технологиянын бешинчи мууну болуп саналат.
Гаджет OLED дисплейи менен жабдылган жана анын айнеги жаңы бышык Ceramic Shield технологиясы менен корголгон. Смартфон мурункусуна салыштырмалуу 11 пайызга ичкерип, 15 пайызга жеңилдеген. Тегерек кырлары дизайнынын айырмалоочу өзгөчөлүгүнө айланып, гаджеттер iPhone 4 жана iPhone 5 телефондорун эске салат. Дисплейдин диагоналдары iPhone 12 mini үчүн 5,4 дюйм, 12 жана 12 Pro үчүн 6,1 дюйм, ал эми Pro Max үчүн 6,7 дюйм.
IPhone 12 мурунку үлгүдөгү кош камераны алган. Ал эми iPhone 12 Pro Max телефону үчүнчү камерага ээ. Ошондой эле, камерада жаңы Smart HDR 3 функциясы бар. Ал ар түрдүү жарыкка каршы сүрөткө тарта алат. Мындан сырткары iPhone түнкүсүн сүрөткө тартуу мүмкүнчүлүктөрүн да жакшырткан. Адистер кесипкөй сүрөттөдү редакциялоо үчүн, "Apple" ProRAW жаңы режимин түзүп чыгышты. Бул сүрөттөрдү түзөтүү мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтет.
Жаңы iPhone 12 жана iPhone 12 mini моделдери беш түстө чыгары белгилүү болду. Алар кара, ак, кызыл, жашыл жана көк, IPhone 12 Pro Max та болсо, күмүш, кара, алтын жана көк түстөрдө сатыкка коюлат. Бул жолу, iPhone дун сатууну ишке киргизүү боюнча схемасы кыйла татаалыраак көрүнөт. Анткени iPhone 12 жана iPhone 12 Pro 23-октябрда сатыкка чыгат, ал эми алдын ала буюртма 21-октябрда башталат. iPhone 12 mini жана iPhone 12 Pro Max бир айдан кийин чыгат, алдын ала буюртма 6-ноябрда башталат. Ал эми сатуу 13-ноябрда башталары айтылган.
IPhone 12 Pro'нун базалык версиясы 1000 долларга, Pro Max 1100 долларга бааланып, ал эми сомго болжол менен 110 миңден башталат.
Дүйшөналиев Сүйүнбек
Дүйшөналиев Сүйүнбек - акын, дирижер. Аксы районунун Афлатун айылында 1940-жылы 12-декабрда туулган. 1958-жылы Афлатун орто мектебин, 1963-жылы М.Күрөңкеев атындагы музыкалык окуу жайынын хор дирижерлук бөлүмүн аяктаган. 1964-1969-жж. Ташкен мамлекеттик консерваториясында окуп, хор дирижеру жана хор сабактарынын окутуучусу адистигине ээ болгон.
1964-1965-жж. Айдаркендеги музыкалык мектепте мугалим, 1965-1995-жж. Ош педагогикалык институтундагы музыкалык-педагогикалык факультетинде окутуучу, доцент, кафедра башчысы, декан, 1991-2001-жж. Ош технологиялык университетинин Маданий-эстетикалык борборунун директору болуп эмгектенген.
С.Дүйшөналиев Кыргыз ССР Жогорку Советинин Президиумунун, Кыргыз ССР Маданият, Билим берүү министрликтеринин, республикалык профсоюздар комитетинин, партиянын Ош облустук комитетинин Грамота, Ардак грамоталары менен сыйланган.
С.Дүйшөналиев фестивалдардын, сынактардын жеңүүчүсү, Жеңижоктун, Курманжан датканын, Жалал-Абад облусунун мааракелеринде сценарист, көркөм жетекчи катары катышкан. 1999-жылдан Кыргыз Республикасынын жазуучулар союзунун мүчөсү.
Кыргыз тилинде
Жашыл жол: Ырлар жана поэма. - Ф.: Мектеп, 1979.
Молюд-МУсаюр-Ю
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Дүйшөналиев Сүйүнбек
Кыргыз тилинде
Ак шоола: Ырлар жана поэмалар. - Ф.: Кыргызстан, 1983.
Молюд-МУсаюр-Ю
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Дүйшөналиев Сүйүнбек
Кыргыз тилинде
Ак калпак элдин булбулу. - Жалал-Абад, 1991.
Калкыма сыйым ыргүлзар. - Б., 2003.
Комузга ширелген дүйнө: Б. Мадазимовду эскерүү. - Ош: Жети түс, 2003.
Осуят. - Ош: Декарт, 2008.
Тартуу. - Ош: Декарт, 2008.
Дүрдүйнө. - Ош: Декарт, 2009.
Учхоза сельхозтехникума (Кушнаренк району, Башкыртстан)
Учхоза сельхозтехникума — Башкыртстандын Кушнаренк районундагы айыл, Кушнаренк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 38 киши. Почта индекси — 452236, ОКАТО коду — 80240835003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кан айлануунун бузулушу
Кан айлануунун бузулушу — Анатомия жана адамдын физиологиясы окуулары боюнча биз кишинин кан айлануу тутумун ар түрдүү органдар жөнгө саларын жана организм бир бүтүн болуп, адамды жашоо менен камсыз кылыш үчүн иш аткарууда баары байланышта болорун билебиз.
Гомеостазга карата бул жөнгө салуучу милдетин кан айлануу тутуму лимфатикалык система менен тыгыз биримдикте аткарат. Организмдин бардык ткандары өзүнө артериалдык кан алып келген азыктандыруучу заттар жана кычкылтеги бар ткандык суюктук менен жуулуп турат. Ал эми ткандык алмашуу жана көмүр кислотасы веналар жана лимфатикалык кан тамырлар менен ташылып кетет. Ушундай жол менен ткан суюктугунун курамы дайыма жаңыланып турат. Лимфа кан айлануу тутуму азыктарды эритип соруп алып, ткандык алмашуу үчүн венага чыгарып, муну менен катар дренаж тутумунун кызматын аткарат. Дагы бир жагынан бул кан тутумунун бир бөлүгү зат алмашуу процесси менен тыгыз байланышта иштейт.
Кан айлануунун жалпы бузулуулары
Кан айлануунун жалпы бузулууларына төмөнкүлөр кирет:
Садык Гавай
Садык Гавай (Гаваев Садык) — жазуучу, акын, котормочу, теолог жана журналист.
Кан айлануунун бузулушу
Артериалдык жалпы толук кандуулук
Артериалдык толук кандуулук (гиперемия) — бул артериалдык кан көп келүүнүн кесепетинен органдардын кан менен жабдылышынын жогорулашы. Ал жалпы болушу мүмкүн – бүт денеде айланган кандын көлөмү жогорулаганда жана ар түрдүү себептердин натыйжасында өзүнчө органдарда болушу ыктымал. Патогенез: кандын келиши кетишинен жогору болушу. Кан артерияларда топтоло берет. Артериалдык толук кандуулук жалпы денеге жана бир органга тиешелүү болушу мүмкүн. Жалпы артериалдык толук кандуулук айланып жаткан кандын (плетордун) көлөмүнүн көбөйүшү менен же эритроциттердин (эритремия) санына жараша белгиленет. Өзүнчө органдын көп кандуулугунун эки түрү бар: а) физиологиялык б) патологиялык.
Жалпы веноздук толук кандуулук
Жалпы веноздук толук кандуулук — бул кесепети өз учурунда жоюлган шартта кайра калыбына келүүчү кубулуш. Өз учурунда дегенде, бул органдарда кайра калыбына келгис кесепеттүү дистрофиялык, атрофиялык жана склеротикалык кубулуштар жүргүчө дарылоо чараларын (терапевттик, хирургиялык дарылоолор, жашоо образын рационалдуу жүргүзүү ж.б.) көрүү менен жүрөктүн туура иштөөсүн калыбына келтирип калуу. Узакка кармалган ткандык гипоксиянын өнөкөт болгон веноздук жалпы толук кандуулукта кесепети оор, бул кайра калыбына сейрек келе турган органдар менен ткандардын өзгөрүүсүнө алып келет. Плазморрагия, шишүү, стаза, кан куюлуп кетүү, дистрофия жана некроздон башка да органдарда атрофиялык жана склеротикалык өнүгүүлөр менен өзгөрүүлөр жүрөт. Склеротикалык өзгөрүүлөр, башкача айтканда бириктирүүчү ткандын өсүп кетүүсү өнөкөт гипоксиянын фибробласта коллагени менен синтезделишине түрткү бериши менен байланышкан. Органдын паренхимасы соолуп, бириктирүүчү ткан менен алмаштырылат. Мындайда органдар менен ткандардын токтоп калган тыгыздоосу өнүгөт (индурация). Мааниси. Жалпы веноздук толук кандуулуктун сөзсүз түрдө терс жактары бар, анткени узак убакытка созулган кычкылтекке чаӊкоо шартында органдардын иш аткаруусу төмөндөйт. Бул дайыма жүрөктүн иштешинин алсызданышынын көрсөткүчү болуп саналат. Оорулуулар жүрөктүн иштөөсүнүн жетишсиздигинен улам каза болушат.
Садык Гавай
1986–1988-жж. Советтик Армиянын катарында аскердик кызмат өтөгөн. Аскерден келип, Россия Федерациясынын Курган облусуна караштуу Шадринск шаарында өнөр жай-педагогикалык техникумунда билим алуусун улантып, акыркы курста Оштогу айыл чарба техникумуна которулуп, айыл-чарба механиги адистигин алган.
Кан айлануунун бузулушу
Кандын жалпы аздыгы
Өнөкөт болгон жалпы кан аздык же анемия — бул эритроциттердин санынын азайышы же көлөмдүү кан бирдиктеринде гемоглобиндин кармалышы. Мында организмде айланган кандын жалпы көлөмү өзгөрбөйт. Өнөкөт аз кандуулуктун патогенезинде эки фактор мааниге ээ: '''Кан жаратуучу органдардын иш аткаруусунун бузулушу; - эритроциттердин бекемделген гемолизи. Себептери:'''
Садык Гавай
1993–1995-жж. №44 кесипчилик техникалык окуу жайында мугалим жана өндүрүштүк окутуунун устаты, 1995-жылдын февраль айында Чоң-Алай райондук маданият үйүнүн директору, ошол эле жылдын май айында Ош шаарындагы көз карандысыз “Эркин Ала-тоо” телестудиясында редактор, 1996-жылы Ош технологиялык университетинин алдында алгачкы жаштар телестудиясын уюштуруп, анын директорлук кызматын аркалаган.
Кан айлануунун бузулушу
Кандын жалпы аздыгы
Өнөкөт жалпы аз кандуулуктун клиникалык көрүнүштөрү: Өңдүн кубарышы, бат чарчоо, алсыздык, ишке жарамдуулуктун төмөндөшү, баш айлануу, эс-учту жоготуу. Кан анализдеринде – эритроциттердин санынын азайышы жана гемоглобиндин камтылышынын төмөндөшү. Өнөкөт жалпы аз кандуулуктун патологоанатомиялык көрүнүшү: Өңдүн, былжыр челдин, ички органдардын кубарышы. Паренхиматоздук органдардын дистрофиялык өзгөрүүлөрү (майлуу дистрофия өзгөчө тез-тезден). Эритроциттердин күчтөндүрүлгөн гемолизинде жалпы гемосидероз болушу мүмкүн. Гипоксиянын натыйжасында диапедездик кан куюлуу болушу мүмкүн. Бүтүм жана маани. Негизинен бул жараяндын арты кайтарымдуу, бирок мунун себептерин жойбочу болсо, жагдай татаалдашып кетип, өлүмгө алып келиши мүмкүн. Өлүм кычкылтек ачкачылыгына байланышкан заттардын алмашуусунун бузулушунан улам келет.
Садык Гавай
1997-жылы Ош облустук укуктук-агартуу “Мыйзам” гезитинде эмгектенип, 1998-жылдан Бишкектеги Эл аралык Кыргыз-Түрк “Манас” университетинин тарых факультетинен билим алган. Ошол жылдары Сервет Өздемирдин эки илимий китебин түрк тилинен кыргызчага которгон. 2002-жылы Ош мамлекеттик университетинин тарых факультетине которулуп “Үмүт” телестудиясында директор болуп иштеген.
Кан айлануунун бузулушу
Кандын коюуланышы
Кандын коюуланышы — организмдеги бул татаалдашуу кандын курамы сууга жардыланып кетишинен улам келип чыгат. Натыйжада кан коюуланат, анын илешчээктеги жогорулайт, реологиялык касиети өзгөрөт, клеткалардын санынан кан көлөмү салыштырмалуу түрдө жогорулайт. Кан коюу, илешчээк, каралжын болуп калат, тамырларда уюулар пайда болот. Өзгөчө көрүнүктүү өзгөрүүлөр кичи кан айланууда даана байкалып, анда майда кан уюулар жана сладж-феномендер даана көрүнөт. Сладж-феномендин коркунучу – эритроциттердин тыйын сымал түспөлдө эң майда кан тамыр болуп саналган капиллярлардын капталына жабышканы. Кандын коюуланышынан улам адамдын чарчоосу чегинен ашат, уйку басат, эс-тутум начарлайт. Канды коюуланткан азыктар: КАНТ, гречка, картошка, бардык эле таттуу тамактар, майлуу жана белоктуу азыктар, сүрсүтүлгөн эт, газдалган суусундуктар, арония, кара мөмөлүү четин, ошондой эле кээ бир чөптөр (тысячелистник, чай чөп, чалкандын жаңы
Садык Гавай
Республикалык гезит-журналдар менен 1993-жылдан бери такай жана тыгыз кызматташып келет.
Кан айлануунун бузулушу
Кандын коюуланышы
жалбырактары).
Садык Гавай
1993–1998-жж. “Ош жаңырыгы” гезитинде, 1989–2003-жж. республикалык “Кыргыз Руху” жана “Кыргыз Туусу” гезиттеринде, 2000–2001-жж. Кыргыз мамлекеттик радиосунда “Рухтагы керемет” аттуу философиялык-тааным программасын негиздеп алып барган. 2003–2004-жж. “Үмүт” телерадио студиясында директор, 2004–2005-жж. “Ак-Жан” тил үйрөтүү борборунда менеджер, 2005–2006-жж. республикалык саясий “Жаңы Ордо” эркин гезитинде башкы редактордун орун басары, парламенттик кабарчысы жана “Статус”, “Опадко” ж.б котормочулук фирмаларында котормочу болуп эмгектенген.
Кан айлануунун бузулушу
Кандын суюлушу
Кандын суюлушу – адамдын перифериялык канында суунун көбөйүп кетиши. Инсульт, инфаркт, вена кан тамырларынын варикоздук кеңейүүсү, тромбофлебит сыяктуу оорулар жөнүндө баарыбыз эле угуп жүрөбүз. Бул оорулардын жалпы жактары көп.
Садык Гавай
1997-жылы “Ала-Тоо–97” фестивалында алдыңкы орунга ээ болуп, алгачкы китеби Жоржд Соростун демөөрчүлүгү менен жарыкка чыккан.
Кан айлануунун бузулушу
Кандын суюлушу
Алардын пайда болушунун негизги себептеринин бири – кандын коюлуп кетиши. Алардын алдын алуу жана дарылоо үчүн канды суюлтуу керек. Ал коюу кисель сыяктуу килтилдеп жай жылбай, кан тамырлар аркылуу эркин жүгүрүшү абзел.
Садык Гавай
Орус тилинен А.П.Чеховдун, Кришнамуртинин, С.Есениндин, А.Пушкиндин ж.б. ырларын, прозаларын кыргыз тилине которгон жана 1998-жылы котормо жанры боюнча өткөн жалпы республикалык сынакта ал которгон А.С.Пушкиндин “Шайтан” аттуу ыры 3-орунга ээ болгон.
Түркиялык жазуучулар: Рафик Карайдын, Өмер Сейфеттиндин, Шуайб Каракаштын, Нажмиддин Халил Онандын, Мехмед Емин Юрдакулдун ж.б. аңгемелерин, илимий эмгектерин, Мажар жазуучусу Геза Гардонинин “Акылга сыйбас Аттила” романын, немис окумуштуусу Волфрам Эберхарддын “Кытайдын түндүк кошуналары” аттуу көлөмдүү (500 бет) тарыхый-илимий эмгегин, Ыйык Куранды жана көптөгөн диний китептерди которгон.
Кан айлануунун бузулушу
Кандын суюлушу
Канды эмне суюлтат? Бул ишти ар түрдүү өсүмдүктөр жакшы аткарышат: кайың менен талдын кабыгы, кадимки пияз, таттуу беде, каштан жана башка көптөгөн чөптөр. Кадимки таза суу да организмибиздин клеткасына түшкөндө канды жакшы суюлтат. Мындай дарыланууда каштандын кайнатмасы, ромашка, чай чөп жана череда чөбү жакшы натыйжа берет.
Садык Гавай
Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты Б.Мурзубраимовдун коомдук жардамчысы кызматын аркалаган.
1997-жылдан Кыргызстан Улуттук жазуучулар союзунун мүчөсү
Төрт баланын атасы:
Кан айлануунун бузулушу
Шок
Шокту мүнөздөгөн синдромдор:
Садык Гавай
1) Элибаев Рафаэль (1992 ж) 2) Элибаев Навави (2004 ж) 3) Элибаева Мариям (2006 ж) 4) Элибаев Махди (2008 ж )
Кан айлануунун бузулушу
ДВС-синдром
ДВС-синдром (кан тамырлар ичиндеги диссеминирленген кан уюу синдрому) — кан түйүндөрүнүн көп пайда болушунан улам кан уюунун бузулушу. Хирургиялык операциялар учурунда кабылдап кетүүлөр жараат, шок жана сепсис түрүндө пайда болот. Эч кандай белгиси байкалбай же курч коагулопатия түрүндө өтүп кетиши мүмкүн.
Себептери.
ДВС-синдром — бул өзүнчө оору эмес, ал белгилүү бир аракеттерден кийин пайда болот. ДВСтин эң көп кезиккен себептери:
Шилтемелер
https://studfile.net/preview/6443114/
http://ifreestore.net/5341/27/
http://www.ritual-service.ru/books/b1/6_1_2.php Патологиялык анатомия Лекциялардын конспектиси. Минск: А. Д. Сахаров атындагы Эл аралык мамлекеттик экологиялык университет, 2009
https://www.sb.by/articles/vse-o-sgushchenii-krovi.html#:~:textө%D0%A1%D0%B3%D1%83%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5
http://rostgmu.ru/wp-content/uploads/2020/03/%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F-%D1%88%D0%BE%D0%BA.pdf
https://www.smclinic-spb.ru/doctor/gematolog/zabolevania/2660-dvs-sindrom#:~:textө%D0%94%D0%92%D0%A1
Воймас (дарыя)
Воймас — Орусиядагы дарыя. Кострома облусу, Вологда облусу, Нижегород облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Унжа дарыясынын сол жээгинен 230 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Якуб Колас
Беларус адабиятынын классиги. Беларус Эл акыны (1926-жыл). Беларус ИАсынын академиги (1928-жыл). СССР Жазуучулар Биримдигинин мүчөсү (1934-жыл). Сталиндик сыйлыктын лауреаты (1946-жыл). Беларус ССР илимине эмгек сиңирген ишмер (1944-жыл).
Кыскача өмүр таржымакалы
Константин Михайлович Мицкевич (адабий аты «Якуб Колас») 1882-жылы Жетинин айынын (ноябрдын) 3үндө мурдагы падышалык Орусиянын Минск губерниясына караштуу Акинчицы кыштагында (азыркы Беларус жумуриятындагы Минск облусунун Столбцы жергесинде токойчу Михась Мицкевичтин үй-бүлөсүндө туулган.
Беларуста элдик мектепти бүтүргөн соң, 1902-жылы Несвиж мугалимдер семинариясын аяктаган.
1906-жылы беларус тилиндеги «Биздин тагдыр» («Наша доля») гезитине «Туулган аймагым» («Край родимый») деген ыры жарыяланган.
Жийде (Кара-Кулжа району)
Жийде — Ош облусунун Кара-Кулжа районундагы айыл. Кашка-Жол айыл аймагына караштуу. Деңиз деңгээлинен 1200 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору Кара-Кулжа кыш-нан 18 км батыш тарапта. Кара-Суу темир жол бекетинен 79 км. Кыштак 1954-жылы негизделген. Калкы 965 (2009); негизинен дан эгиндерин, тоют даярдоодо эмгектенет. Орто мектеп, ФАП бар. Тегирмен, майжуаз иштейт.
Якуб Колас
Кыскача өмүр таржымакалы
Мугалимдердин уруксатсыз курултайына катышканы үчүн Минск абагында (1908-1911) отуруп чыккан.
1912-14-жылдары Пинск жергесинде мугалимдик кылат.
1915-жылы үй-бүлөсү менен Маскөө алдына көчүп, Дмитровск үйөзүндө жашайт.
1921-жылы Минск шаарына көчүп келет.
Чыгармачыл иш менен алектенет.
Академиялык «Орус-беларус сөздүгүнүн» (1953-жыл) редакторлорунун бири болгон.
1928-жылы Беларус Иасынын академиги, 1929-жылдан – анын вице-президенти болгон.
Беларус совет Кеңешине депутат (1938-1956) жана СССР Жогорку Кеңешине (1946-1956) депутат болуп шайланган.
1956-жылы 13-августта дүйнөдөн кайткан. Сөөгү Минск шаарындагы Аскердик көрүстөнгө коюлган.
Чыгармачылыгы
Совет доорунда «Жаңы Жер» поэмасын (1923), беларус дыйканынын рухун чагылдырган бир катар повесттерди жарыялаган.
Котормолору
Өз эне тилине (беларусчага) А.С.Пушкиндин, Тарас Шевченконун, Адам Мицкевичтин, Рабиндранат Тагордун ж.б. айрым чыгармаларын которгон.
Эс тутум
Беларуста Якуб Колас атындагы адабий-эскергич музей (ажайыпкана) бар.
Якуб Коластын ысымы Беларуста бир катар көчөлөргө, аянттарга, мекемелерге, театрга, университетке, ж.б. ыйгарылган.
Кысхыштубек дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Телецкое көлүнүн бассейни. Дарыянын айрыгы — Бия жана Катунь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Булак-Башы (Ала-Бука району)
Калкы
Калкы ― 446 киши (2009-жылы).
Ябто-Юмбыды-Яха
Ябто-Юмбыды-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Юмбыды-Яха дарыясынын сол жээгинен 40 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 23 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ada (программалоо тили)
Pascal (Паскал) тилине негизделген Ada тили 1970-жылдын аягында АКШ да иштелип чыккан. Аталышы биринчи аял компьютер програмчы Августа Аданын аты менен байланышкан. Ada алгач кийишилген компьютер системдеринин талабын канааттандыруу максатында иштелип чыгып, азыр ишкердик колдонмолорду иштеп чыгууда дагы пайдаланылат.
Николс Хиллс (Оклахома)
Николс Хиллс (Оклахома) (Nichols Hills) — Оклахома штатынын Oklahoma округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4056 киши. Болжолдуу аянты - 5.2 км². FIPS коду — 40-51800.
Ургутеляк дарыясы
Ургутеляк — Орусиядагы дарыя. Башкырт Республикасы, Челябинск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери - Улу-Теляк дарыясынын сол жээгинен 5,5 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кама бассейндер округу жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Сим дарыясы башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Белая, дарыя бассейни — Кама.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Япарка (Кушнаренк району, Башкыртстан)
Япарка — Башкыртстандын Кушнаренк районундагы айыл, Кушнаренк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 36 киши. Почта индекси — 452231, ОКАТО коду — 80240835004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Эшкожо уулу Жаңгарач
Жаңгарач — XIX кылымдын 40-60-жылдарында ошол замандын өктөм талаптарына жараша эл башкарып, кыргыздын дасыккан акылман жол башчыларынын бири катары калайыкка аттын кашкасындай таанылган. Ал болжолу 1801-1802-жылдарда туулуп, 1864-жылы 63 жаш курагында көз жумган. Белек Солтоноевдин маалыматы боюнча Жаңгарач Ормон хандан 10 жаш кичүү болгон. Анын ата-бабалары Талкан бий, Кошой бий, Жамансарт бий ХVII-ХVII кылымдарда калмак чапкынынан бери карай кыргыздын эгемендиги теңдиги үчүн кыл чайнаган чечкиндүү күрөштөрдө жол башчылар болгон. Жангарачтын бүткүл коомдук-саясий ишмердигине көрүнүп тургандай алар кырдаалга жараша кыргыз элинин түпкү кызыкчылыгына ылайык көз караштарын өз убагында өзгөртө алган. Кыргызстанга көз арткан өлкөлөрдүн баардыгына: Кокон хандыгына, казактын хан султандарына, Цин империясына, Россия мамлекетине карата мамилелеринде да алардын ар дайым кыргыз элинин келечегин ойлоп, ан үчүн кам көрүшкөнү көпчүлүк учурда туура чечим кабыл алып турушканы даана байкалат. Жаңгарачтын кылган эмгектери зор экени байкалып турат. Жаңгарач бийдин да баскынчы хандын үстүнөн жалпы кыргыздын жеңишке жетишүүсүндө эмгеги зор. Жаңгарачтын коомдук-саясий ишмердигинин кийинки этабы ХIХ кылымдын 40-жылдарынын аягы 60-жылдардын орто ченинде туура келет. Бул мезгилдеги алардын иш-аракеттерине да жалпы жонунан окшоштук мүнөздүү. Белгилей кете турган нерсе Кокон хандыгы дагы каалаган максатына жетиш үчүн биринчи кезекте Пишпек чебине жакын жашаган кыргыз уруу бирикмелеринин жол башчылары Жаңгарач сыяктуу кадыр барктуу манаптарды өз тарабына имерүүгө умтулган. Жаңгарачтын Батыш Сибирдеги орус бийлиги менен мамиле түзө баштоосу XIX кылымдын 40-жылдарына туура келет. Ошол жылдары 1847-1848-жылдары Жаңгарач орус аскер адамдары менен маиле түзүүдө Жантайдын оюу менен болгон. Жаңгарач жалпы кыргыздын биримдигин чыңдоого көп күч жумшаган.
Гезит
Гезит - (италия тилинде gazzetta майда тыйын) мезгилдүү басма сөздүн учурдагы окуялар жөнүндө маалыматтар жарыяланып туруучу тармагы. Гезит саясий күрөштүн маанилүү куралы, массалык маалымдоо ишмердигинин негизги каражаттарынын бири болуп саналат. Ал басманын расмий органы же өкмөттүк бюллетень дегенди да билдирет.
Мусюр-Шор
Мусюр-Шор — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сандивей дарыясынын оң жээгинен 28 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 19 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Гейдельберг адамы
Гейдельберг адамы – археологиялык казуулардан табылган эң байыркы адам. Анын ээк сөөгүн 1907-ж. немис антропологу О. Шётензак Германиянын Гейдельберг шаарына жакын жердеги Эльсенц дарыясынын боюнан тапкан. Алгачкы плейстоценге (биздин заманга чейинки 400 миң жыл чен) таандык. Сөөктүн жанынан пил, жылкы, бизон, арстан жана башка айбанаттардын сөөк калдыктары, таш куралдар да табылган. Гейдельберг адамынын ээк сөөгүнүн морфол. түзүлүшү адам түспөл маймылдарга окшош жана азыркы адамдардын жаак сөөгүнө да жакын. Айрым археологдордун пикири боюнча Гейдельберг адамы питекантропко жана синантропко жакын.
Тоготой
Тоготой — Кыргыстандын Ош облусунун Кара-Кулжа районундагы айыл. Кашка-Жол айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы - 2 249 киши.
Жалгыз-Өрүк (Ала-Бука району)
Жалгыз-Өрүк — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районундагы айыл. Көк-Таш айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 608 киши (2009-жылы).
Кюндундук-Су дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Телецкое көлүнүн бассейни. Дарыянын айрыгы — Бия жана Катунь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Шура дарыясы (Нуката куймасы)
Шура — Орусиядагы дарыя. Башкырт Республикасы, Челябинск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери - Нукат дарыясынын сол жээгинен 1 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кама бассейндер округу жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Сим дарыясы башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Белая, дарыя бассейни — Кама.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Новата (Оклахома)
Новата (Оклахома) (Nowata) — Оклахома штатынын Nowata округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3731 киши. Болжолдуу аянты - 8.0 км². FIPS коду — 40-52900.
Горный (Кушнаренк району, Башкыртстан)
Горный — Башкыртстандын Кушнаренк районундагы айыл, Кушнаренк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 1 киши. Почта индекси — 452231, ОКАТО коду — 80240835005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Волошная (дарыя)
Волошная — Орусиядагы дарыя. Кострома облусу, Вологда облусу, Нижегород облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Юза дарыясынын оң жээгинен 29,6 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 15 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Волга бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Унжа башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Рыбинск суу куймасынан төмөн Ока куюлушуна чейинки Волга куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Куйбышев куймасына (Ока бассейнин кошпогондо) чейинки (Жогорку) Волга.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Мыпырлодчак
Мыпырлодчак — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сандивей дарыясынын сол жээгинен 47 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 24 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Егембердиев Жумакадыр
Егембердиев Жумакадыр (3. 5. 1929-ж. т., Нарын облусу, Кочкор району, Дөң-Алыш айылы) – журналист, кыргыз телерадио берүүлөрүнүн баштоочторунун бири, радио драматург, жазуучу, Кыргыз ССРинин маданиятына эмгек сиңирген ишмер (1974), СССР телерадиосунун отличниги (1981). Фрунзедеги педагогика институтту бүтүргөн (1952). Эмгек жолун СССР ИАнын Кыргыз филиалынын Тил жана адабият институтунда иштөөдөн баштаган (1952–54). Егембердиев элдик оозеки чыгармачылыктын бай үлгүлөрүн жыйнаган. 1954–96-ж. Кыргыз ССРинин Мамлекеттик телерадио комитетинде редактор, башкы редактор болгон. «Кутмандуу болсун күнүңөр», «Ыр канатында», «Бетке айткандын заары жок», «Шибеге», «Биздин радиокитепкана», «Театр микрофондо» циклдик берүүлөрдү негиздеген (1955–56). Муса, Атай, Карамолдо, Абдылас жана башкалардын концерттик программаларын, С. Каралаевдин варианты боюнча «Манас» эпосунан 20 сааттык үзүндүнү, А. Токомбаев, Т. Сы­дыкбеков жана башка жазуучулардын эскерүү маектерин, ошондой эле 40ка жакын радио коюуларды жаздырып, алтын казынага калтырды. Егембердиев– кыргыз радио драматургия жанрын негиздөөчүлөрдүн бири. Кыргыз радиосунун тарыхы жөнүндөгү «Ободогу жаңырык» аттуу китеби жарык көргөн (1991). «Эмгек учкуну» (1977), «Мезгил чыйыры» (1979) очерк-публисцистикалык жыйнактардын, «Тагдыр кайрыктары» (2001), даректүү «Акактыктын шейити» (2008) повесттеринин, «Канат кан» тарыхый романынын (2006) автору. И. Стаднюк («Согуш» романын, 4 том), Степан Сарыг Оол («Сары уул баяны», 2 китеп), К. Симонян, Н. Макрушенко, А. Алексиндин чыгармаларын кыргыз тилине которгон. Даңк медалы менен сыйланган (2001).
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан” Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Ынтымак (Кара-Кулжа району)
Ынтымак — Кыргызстандын Ош облусунун Кара-Кулжа районундагы айыл. Кашка-Жол айыл аймагына кирет.
Ак-Башат (Ала-Бука району)
Ак-Башат — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районундагы айыл. Биринчи Май айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 1125 киши (2009-жылы).