cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рудалуу область
Рудалуу область - ири тектоникалык түзүлүштөрдө (антиклинорий, синклинории, ортонку массивдер, щит, синеклиза, терен жаракалар ж. б.) жайгашкан, генезиси бирдей (же окшош) бир же бир нече руда кендери бар жер катмарынын бир бөлүгү. Бир нече рудалуу область биригип, рудалуу провинцияны түзөт. Рудалуу область бүктөлүү аймактардагы тектоникалык жаракалар менен байланышта болуп, узунунан созулуп жаткан руда кырчоосун түзөт. Мындай руда кырчоосунун уз. ондогон кмден миңдеген кмге, туурасы бир нече клден жүздөгөн кмге созулат. Эгер Рудалуу область кабат түрүндө, үзгүлтүксүз (бүтүндөй) бир аймакты ээлеп жатса, анда ал руда бассейни деп аталат (мисалы, Кривой Рог темир рудалуу бассейна). Рудалуу область жана кырчоолор кендеринин белгилуу бир мезгилде пайда болушуна, геол. түзүлүшунүн озгочолугүнө, тектоникалык процесстерине, ж. б. карай рудалуу райондорго, рудалуу талааларга жана рудалуу зоналарга бөлүнөт. Геол. жана географиялык тузулушу боюнча айырмаланган аймактагы, тигил же бул руда формациясында бирдей геол. жана хим.-физ. шарттарда пайда болгон, составы боюнча бир бирине жакын руда кендеринин топтолгон жери рудалуу район деп аталат.
Хайде (Гольштейн)
Хайде (Гольштейн) (Heide (Holstein)) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан Шаар. Дитмаршен районуна кирет.
Калкы - 20 886 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 31,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 51 044. Мэр — Ульф Штехер.
Эркенбрехтсвайлер
Эркенбрехтсвайлер (Erkenbrechtsweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Штутгарт административдик округуна карайт. Эслинген районуна кирет.
Калкы - 2102 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 16 018. Мэр — Роман Вайс.
Дэннисон (Миннесота)
Калкы - 212 киши. Болжолдуу аянты - 3.3 км². FIPS коду — 27-15706.
Майлуу-Суу суусу
Майлуу-Суу — Ноокен районундагы дарыя, Узундугу 87 км, алабынын аянты 748 км2. Бабашата кырка тоосунун батыш жана түндүк-батыш капталдарынан башталат. Башкы агымында Чон жана Кичи Керей сууларынын кошулушунан тузулуп, дениз денгээлинен 2875 м бийиктикте жайгашкан Кутманкол колуно куюп, колдон томон жагынан агып чыгып, Сере-Суу деп аталып батышты карай агат. Давансай суусу кошулгандан кийин Майлысуу деп аталып, капчыгайлар аркылуу өтүп, Майлуу-Суу шаарын жана Кызыл-Кыя, Избаскен кыштактарын аралап отуп, Караүңкүр суусу менен кошулуп Кара-Дарыяга куят. Ири куймалары: он - Даван-сай, Кыз-коргон, Когой-суу, Кайрагач, Бедре-сай, Сол - Чон-агач, Семендик, Сары-бээ.
Суунун башталышында 4000 метрден ашуун бийикте жалпы аянты 3,2 км2ге жеткен 9 мөңгү бар.Негизинен кар, мөңгү жана булак сууларынан куралат. Жылдык орточо чыгымы 9.7 м3/сек, эң көбү апрель – майда чыгымы 108 м3/сек, эн азы январь – февралда 6-7 м3/сек. Суусу апрелде кирип, сентябрьда тартыла баштайт. Алабында 4 көл бар. Кызыл-Кыя жана Избаскен кыштактарында жайгашкан плотина аркылуу каналдарына болунуп, сугатка кеңири пайдаланылат.
Оркни аралдары
Оркни аралдары - Британ аралдарындагы архипелаг, Шотландиянын түн. четинде. Улуу Британияга карайт. Архипелаг жалпы аянты 1000 кмге жеткен 70 аралдан турат. Эң ири аралы — Мейнленд.
Жери дөңсөөлүү, бийикт. 477 жге чейин (Хой а.). Неги­зинен девон мезгилинде пайда бол­гон кумдук тоо тектерден турат. Кли­маты мелүүн деңиздик; жылдык жаан-чачыны 709—800 мм. Дайыма жашыл бадалдар, майда токой, шалбаа өсөт. Саздак, көл көп. Калкы ба­лык уулоого жанa кой чарбасына кесиптешкен; тоют өсүмдүктөрү эгилет.
Башкы шаары — Коркуолл
Фридевальд (Вестервальд)
Фридевальд (Вестервальд) (Friedewald (Westerwald)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 1148 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 036. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Зайлер.
Станвуд (Айова)
Станвуд (Айова) (Stanwood) — Айова штатынын Сидар округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.7 км². FIPS коду — 19-75045.
Калкы
2010-жылы калкы 680 киши болгон.
Шварценбрук
Шварценбрук (Schwarzenbruck) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Нюрнберг районуна кирет.
Калкы - 8355 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 74 157. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Эрнстбергер.
Туан оф Ханкок (Мэриленд)
Туан оф Ханкок (Мэриленд) (Town of Hancock) — Мэриленд штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Ист Грэнби (Коннектикут)
Ист Грэнби (Коннектикут) (East Granby) — Коннектикут штатынын Хартфорд (Hartford) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5 058 киши. Болжолдуу аянты - 45.6 км². FIPS коду — 09-22070.
Магниттик резонанс
Ал заттын бөлүкчөлөрүнүн (электрон, атом ядросу) магниттик моментинин багытынын өзгөрүшү менен шартталган. Резонанстын шарты ΔЕ=hω,ΔЕ − магниттик деңгээлдердин ортосундагы энергиялык айырма. Эгерде энергияны ядролор жутса, анда Магниттик резонанс ядролук магниттик резонанс деп аталат. Парамагнетиктерде жалгыз электрондордун магнит моменти менен байланышкан Магниттик резонанс -электрондук парамагниттүү резонанс болот. Магниттик тартипке ээ заттардагы электрондук Магниттик резонанс ферромагниттик жана антиферромагниттик резонанс деп аталат. Магниттик резонанстын спектри заттын ички түзүлүшүндөгү атомдук молекулалык динамиканы колдонуу менен аныкталат.
Рубрук, Рубруквис Виллем
Рубрук, Рубруквис Виллем (1215-20-ж. аралыгында - 1293) - фламанд саякатчысы, кечил. 1253- 55-ж. француз королу Людовик IX Монголияга жиберген дипл. миссияны жетектеген. Рубрку Франциядан жөнөп, Константинополь, Палестина, Крым, Дон талааларын басып, азыркы Орто Азия аймагы аркылуу Борбордук Монголияга барган. 1254-ж. Каракорум шаарына жетип, Кавказ жана Кичи Азия аркылуу кайткан. Өзү барган аймактардын тарыхы, этнографиясы жана географиясы жөнүндө маалымат берген.
Оровкопьюн
Оровкопьюн — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Промойна губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — 03.04.00 гидрографикалык бирдикти жээктеген сызыктары менен, анын ичинде Колгуев аралын камтый чектешкен Орусиянын деңиз суулары жана территориялык деңиздеринин чегиндеги Беренц деңизинин аралдары. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезени дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Шальксмюле
Шальксмюле (Schalksmühle) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Арнсберг административдик округуна карайт. Меркиш районуна кирет.
Кирилл Орловский
Орловский, Кирилл Прокофьевич [18(30). 1. 1895, — 13. 1. 1968] — Белоруссияда партизан кыймылыкын жетекчилеринин бири.
Шальксмюле
Калкы - 11135 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 38,2 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 62 056. Муниципалитеттин башчысы — Йөрг Шөненберг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 20 шаардык районго бөлүнөт.
Кирилл Орловский
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Свобода (Белебеев району, Башкыртстан)
Свобода — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Малин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 63 киши. Почта индекси — 452021, ОКАТО коду — 80209819015.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Руда кендери
Руда кендери - өлчөмү, сенаты жана жер кыртышында жаткан шарты боюнча казып алууга арзырлык руда тулкулары. Руда кендери жер кыртыпшн түзүүгө катышкан бардык геол. процесстерде пайда болушу мүмкүн. Руда пайда болуу процесси стадия жана этаптарга бөлүнөт. Ар бир стадияда руданын бир минералдык ассоциациясы бөлүнүп, алардын ортосунда тектоникалык тыным болот. Бир генезис процессине (мис., Гидротерм кендери) таандык бир нече стадия руда пайда болуунун этабын түзөт. Составындагы металлдардын түрлөрүнө жараша Руда кендери кара, жеңил, түстүү, асыл, сейрек, радиоактивдүү металлдардын, ошондой эле чачынды элементтердин кендерине ажыратылат. Кара металлдардын Руда кендерине темир, марганец, хром, титан жана ванадийдин кендери кирет. Бул кендердин эң ирилеринин запасы миллиарддаган тоннага жетип, металлдын өлчөмү ондогон процент болот. Жеңил металлдардын Руда кендери дерин алюминий кендери түзөт. Алюминий рудасынын басымдуу үлүшүн боксит берет. Түстүү металлдардын Руда кендери не жез, коргошун менен цинк, кобальт, никель, сурьманын кендери кирет. Эң ири кендеринин запасы ондогон тоннадан жүздөгөн тоннага жетип, металлдын өлчөмү 10%ке чейин болот. Сейрек металлдардын Руда кендерин калай, вольфрам, молибден, сымап, бериллий, тантал жана ниобийдин кендери түзүп, алардын эн ири запасы жүздөгөн мин тоннага жетет да, рудадагы металлдын өлчөмү 10%тен ашпайт. Радиоактивдүү металлдардын Руда кендери не урандын жана торийдин кендери кирет.
Рэйтаун (Миссури)
Калкы
2010-жылы калкы 29526 киши болгон.
Гипотония
Гипотония, гипотензия (гипо... жана грекче tоnos – чыңалуу) – кан басымынын төмөндөшүн жана булчуңдардын чыңалуусунун (тонустун) бошоңдошу. Кан басымын адамдын курагына ылайык нормадан төмөндөшү артериялык гипотензия деп аталат. Кан басымынын кескин төмөндөшү канды көп жоготуудан болуп, ал коллапстын белгиси болот. Гипотония физиологиялык (спортчуларда), симитомдук (туберкулёз, карындын жара оорусу, бөйрөк үстүндөгү бездин начарлашы ж. б. оорулардын белгиси) жана биринчилик, башкача айтканда гипотензия же гипотония оорусу болуп айырмаланат. Гипотония нерв-эмоциялык күч келүү, организмдеги өнөкөт инфекция, тамеки чегүү, ичкилик ичүү ж. б. себептерден пайда болот. Оорулуу бат чарчайт, башы оор тартып, жүрөк тушунда жагымсыз сезим пайда болот, ысыкка чыдамсыз келет, ачка болгондо башы айланат, эстен танышы да ыктымал. Кандын жүрөккө вена аркылуу кайтып келүүсү скелет булчуңдарынын активдүүлүгүнө жараша болот. Ошондуктан гипотония менен жапа чеккендер көп кыймылдашы керек. Анын күчөшүн алдын алуу жана дарылоо комплекстүү түрдө жүргүзүлөт. Эмгек жана эс алууну жөнгө салуу, дене тарбия, суу процедураларды алуу пайдалуу. Витаминге, клетчаткага бай азыктар менен бат-бат тамактануу, эртең менен кофе же кызыл чай ичүү сунуш кылынат.
Магниттик тешилүү
Магниттик тешилүү – магнит талаасында металлдагы электрондордун өткөрүмдүүлүктүн классикалык орбиталарынын биринен экинчисине туннелдик өтүшү.
Магниттик тешилүү магнит талаасында металлдын энергиялык спектрин өзгөртөт. Туннелдик өтүүнүн ыктымалдуулугу магнит талаасынын өсүшү менен көбөйөт. Магниттик тешилүү магнит талаасында электрондун траекториясынын кайра өзгөрүшүнө, ачык траекториялардын жоголушуна же пайда болушуна алып келет.
Гигант акула
Гигант акула, (лат. Cetorhinus maximus) — ламниформалар тукумундагы чоң пелагиялык акула. Алп акулалар (Cetorhinus) жана цеториндалар тукумунун бүтүндөй бир тукуму, же алп акулалар (Cetorhinidae) тукумунун жападан жалгыз азыркы түрү. Бул кит акуласынан кийин балыктын экинчи чоң түрү. Эң көп дегенде катталган узундук 9 м (эркектерге) жана 9,8 м (аялдар) жетет; Мүмкүн (тастыкталмайынча маалыматтар боюнча), 15 м чейин үлгүлөрү табылса болот. Алп акуланын эң жогорку сапаттагы салмагы 4 тонна. Корпустун үч метрден кем эмес сейрек кездешет. Эң кичинекей гигант акула үчкө созулду. Бул акулалар чоң уятсыз дене, конустук скотч, чоң ооз жана өтө чоң идишке ээ болгон, ал шиший алышкан. Боз түстөгү боз күрөң түстүү. Стемдин куйругу үстүндө жайгашкан капталмелик, орок жана куйруктуу куйрук бар. Кичинекей конустук тиштер бир учу бүгүлүп, 100дөн ашуун тишке бир катар киргизилиши мүмкүн. Формада, төмөнкү жана жогорку тиштер айырмаланбайт.
Гигант акула да кит сыяктуу планктон менен азыктанат, бирок сууну сорбойт, жөн гана оозун ачып сүзүп, ичине киргендин баарын үйлөтөт. Мындай жол менен алп акула саатына 2000 тоннага чейин сууну чыпкалай алат. Бул бардык океандардын мелүүн сууларында кездешүүчү космополиттик акула түрү. Гигант акулалар кышты терең шельф сууларында өткөрүшөт. Алар майда үйүр болуп да, жалгыз да жашашат. Гебриддер менен Фонди булуңунда акулалар кээде бири-бирин тегеректеп сүзүшөт (бул жүрүм-турум асыл тукумга байланыштуу болсо керек).
Алар адамдар үчүн коркунуч туудурбайт. Узак убакыт бою алар баалуу коммерциялык олжо болгон. Ашыкча балык уулоо калкты аялуу деңгээлге чейин кыскартты.
= Аралык жана миграция = Гигант акулалар бардык океандардын муздак жана жылуу мелүүн сууларында кездешет. Бул жээк-пелагиялык түр континенттик шельфте 910 мге чейинки тереңдикте жашайт (башка булактар ​​боюнча - 1264 мге чейин). Тандалган температура диапазону 8ден 14,5°Cге чейин, бирок акулалар кээде жылуу сууларга түшүшөт. Экваторду кесип өткөндүгү тууралуу далилдер бар. Алар көбүнчө жээкке жакын же тар булуң жээктеринде кездешет. Алар сезондук миграцияны жасашат. Тынч жана Атлантика океандарында жашаган гигант акулалардын морфологиялык мүнөздөмөлөрүнүн окшоштугу алардын бир түр экенин көрсөтүп турат. Бирок, эки популяция тең географиялык жактан обочолонгон.
Эреже катары, жээкке жакын жерде жүргүзүлгөн байкоолорго ылайык, алардын бөлүштүрүлүшү төмөнкүдөй: Атлантика океаны: Ньюфаундлендден Флоридага чейин, Бразилиянын жана Аргентинанын түштүгүндө, Түштүк Африкада, Жер Ортолук жана Түндүк деңиздеринде, Норвегия менен Исландиянын жээктеринде
Тынч океан: (Япония, Корея, Кытай, Австралиянын түштүк жээги, Жаңы Зеландия, Тасмания, Чили, Перу, Эквадор, Галапагос, ошондой эле Калифорниядан Аляска булуңуна чейинки бүт жээк.
Жогорку түндүк кеңдиктерде, анын ичинде Улуу Британиянын сууларында, акулалар көбүнчө апрелден октябрга чейин жер үстүндөгү сууларда кездешет. Алар кышында сейрек кездешет, анткени алар азыктанган Calanus копеподдору жай айларында жер бетинде топтолот.
Гигант акулалар көбүнчө арткы канаты менен суунун бетине жакын сүзүшөт.
Тынч океандын түндүк-чыгышында гигант акулалар күз жана кыш мезгилдеринин эң түштүк бөлүгүндө (Калифорния) көп кездешет, бирок жазында жана күзүндө түндүк кеңдиктерге (Вашингтон жана Британ Колумбиясы) сүзүшөт.
Алп акуланын кенен ачык оозу.
Сүрөттөмө
Гигант акулаларда денеси ламниформдуу акулаларга мүнөздүү сигар формасында болот; ошондуктан, алардын өлчөмүн эске алуу менен, алар ак акулалар менен чаташтырышат. Бирок, бул эки түрдү чоң акулаларда туурасы 1 мге чейин үңкүр сымал формага ээ болгон жаак формасы менен да, башын жака сымал чектеп турган жана жакшы өнүккөн желбичеси бар чоң желбиреген тешиктери менен да оңой айырмалайт. тырмактар, жана кичинекей көздөрү жана дененин кичирээк айланасы менен. Гигант акулаларындагы гиль тырмалары чач формасында жана өзгөртүлгөн плакоиддүү таразалар. Ар бир жалбырактын аркасында алдыңкы четин бойлой 1000-1300 мүйүздүү гиль тырмалары бар, чыпкалоочу аппаратты түзөт.
Ак акула менен гиганттын дагы бир айырмасы үч бурчтуу чоң тиштери болсо, алп акуланын тиштери 5-6 ммден ашпайт, формасы канжардай эмес, илгичтер. Гигант акулаларда үстүңкү жаактын 3-4 алдыңкы тиштери жана астыңкы жаактын 6-7 алдыңкы тиштери гана иштешет, алар калган тиштеринен боштук менен бөлүнгөн. Жалпысынан 200дөн ашык тиштери бар.
Гигант акуланын башы.
Алп акуланын салмагынын төрттөн биринен көбүн боор түзөт, анын курамында сквален бар, бул балыктарга нейтралдуу сүзүү жөндөмдүүлүгүн берет.
Бүгүнкү күнгө чейин эң чоң акула 1851-жылы Канададагы Фанди булуңунда сельд балыктарынын торуна илинип калган. Бул балыктын жалпы узундугу 12,7 м, салмагы 9 тоннадан ашкан. Норвегиядан келген күмөндүү кабарларда узундугу 12 метрден ашкан 3 гигант акулалар эскерилет, алардын эң чоңу 13,7 мге жеткен.Орто эсеп менен бойго жеткен гигант акулалардын узундугу 6-8 м, салмагы 5,2 тоннага жакын. Буга чейин кээде 9-10 м узундуктагы чоң үлгүлөрдү кезиктирүүгө болот, бирок көп жылдык ири балык уулоо алардын өтө сейрек болуп калышына алып келди.
Жай болгонуна карабастан, алар сызык жасап, суудан толугу менен секире алышат. Бул секирүү мите курттардан же реморалар сыяктуу симбионттардан арылуу аракети болушу мүмкүн. рак сымалдуулардан тышкары, деңиз чырактары алп акулаларга жабышат. Акулалардын катуу терисин жарып өтө албаса да, лампалар акулаларга кыйынчылык жаратышы мүмкүн, алар суудан секирип же түбүнө же суу астындагы нерселерге сүйкөп кутулууга аракет кылышат. Бул акулалар деңиз чырактары, бразилиялык жаркыраган акулалар, цестоддор Cetorhinicola acanthocapax, Dinobothrium planum, Dinobothrium plicatum, Dinobothrium spinosum, Reesium paciferum, Dinobothrium spinulosum, Gastrolecithus planus; трематод Hyperandrotrema cetorhini; нематоддор Contracaecum plagiostomorum жана копеподдор Anthosoma crassum, Coelorinchus caelorhincus, Dinemoura producta, Lophoura edwardsi, Nemesis lamna, Nemesis lamna vermi.
Гигант акулалардын табигый чөйрөсүндө дээрлик эч кандай душманы жок. Алп акулалардын калдыктарын жеп жаткан ак акулалардын көрүнүштөрү бар.
= Размножение = Гигант акулалардын тукуму ововивипаритет менен төрөлөт (балдары эненин денесинде жетилген жумурткадан чыгат). Эмбриондор сарысы менен азыктанышат, энеси менен плацентардык байланыш жок. Бул түрдүн акулалардын бир катар башка түрлөрүндө байкалган жатын ичиндеги каннибализм бар же жок экендиги толук так эмес. Төрөттүн саны жана жаңы төрөлгөн балдардын көлөмү белгисиз. Буга чейин кээде гана кош бойлуу ургаачыларды кармоого жетишкен. Эң кичинекей тирүү үлгүнүн узундугу 1,65 м болгон.Бул маалыматтардын негизинде кош бойлуулук 1 жылдан 3,5 жылга чейин созулушу мүмкүн деп болжолдонгон. Эркектердин жыныстык жактан жетилгени болжолдуу түрдө 4–5 метрге жеткенде, бул 12–16 жашка туура келет жана 9,8 м же андан көпкө жетет. Ургаачысы 8,1-9,8 м узундукта жетилип, жашоо узактыгы 50 жылдай.
= Тамактануу = Гигант акулалар сууну тартпастан, бирок жөн эле агымды тамактан өткөрүү менен азыктанган чыпкалуу акулалардын жалгыз түрү. Фильтрленген суунун салмагы саатына 2000 тоннага жетет. Мында жакшы өнүккөн гилл тырмалары зоопланктон тарабынан кармалып калат, бул фаренктеги былжырдын бөлүнүп чыгышы менен шартталган. Алп акуланын ашказанына орто эсеп менен 500 кг тамак салынат.
Узак убакыт бою алп акулалар 100-150 жыл мурун туу чокусуна жеткен өзгөчө балык чарбасынын объектиси катары кызмат кылган. Тарыхта бул түр жайыраак, агрессивдүү болбогондуктан жана мурдагы көптүгү менен баалуу азык-түлүк балык катары эсептелген. Аларды негизинен боордун майы үчүн аңчылык кылышкан. Бир акула орточо эсеп менен 300дөн 800 литрге чейин, ал эми кээ бир учурларда 2000 литрден ашык май берет, анткени бул түрдүн чоң боорунда 60% га чейин май бар. Гигант акула балык уулоо кит кармоо менен көп окшоштуктарга ээ. Акулалар чакан кемелерден жана кайыктардан гарпундар менен урулган.
Бул кундордо ири акуланы чыгаруу кескин кыскарды, анткени майга суроо-талаптын жоктугунан. Бирок бул балыктын боор майы дагы эле май өндүрүү үчүн колдонулат, эт жана териси колдонулат. Эң чоң сүзгүчтөр эл аралык Чыгыш Азия рыногунда жогору бааланат. 1924-жылдан 1937-жылга чейин Монтерей булуңундагы чакан флот балык унун жана акуланын боор майын чыгарган. 1946-жылдан 1950-жылдардын башына чейин балык чарбасы кеңейтилип, жылына 200 акула кармалып турган. Акуланын боор майынын баасынын төмөндөшү аны үнөмсүз кылды, бирок ашыкча балык уулоодон жана акулалардын тынымсыз өлүмүнөн улам калк эч качан калыбына келген жок.
Аңчылык жана балык уулоочу торлорго илинип өлүү акулалардын санын тез кыскартууда. Жай жетилгендиктен, кош бойлуулуктун узактыгынан жана төрөттүн аздыгынан акулалар жоготуулардын ордун толтура алышпайт. Жаратылышты коргоо боюнча эл аралык союз бул түргө аялуу статусун берген.
Кармалган алп акула. Алп акулаларды өндүрүүгө биринчи чектөөлөр Улуу Британияда (адегенде Мэн аралында, андан кийин Гернси жээгинде) киргизилген. 1998-жылдын апрель айында бул түр жапайы жаратылыш жана айыл аймагы боюнча мыйзамдын тизмесине киргизилген жана Британиянын сууларында 12 миль мораторий жарыяланган. 1999-жылдан бери Мальтанын жээгинде алп акулаларды өндүрүүгө чектөөлөр киргизилген. АКШда Флоридадагы сууларда балык уулоого тыюу салынган. Өлүктү сактабай туруп канаттарды кесип салууга тыюу салынган. Жаңы Зеландияда кээ бир чектөөлөр бар, бирок акулалар жок кылынышы мүмкүн. 2007-жылдан бери Европа Биримдигинде акулаларды кемеге алып, жээкке алып чыгуу жана деңиз аркылуу ташуу мыйзамсыз. Норвегияда да бул түрдү максаттуу жыйноого тыюу салынган жана балык катары кармалган ар бир тирүү акула деңизге коё берилиши керек. Бирок өлгөн жана өлүп жаткан акулаларды бортко алып келип, утилизациялоого же сатууга болот. Бул нюанс чектөөнүн натыйжалуулугун төмөндөтөт.
Имменштадт-им-Альгой
Имменштадт-им-Альгой (Immenstadt im Allgäu)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Жогорку Альгой районуна кирет.
Калкы - 14 106 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 81.41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 80 124. Муниципалитеттин башчысы — Армин Шауп.
Юнг планы
Юнг планы - Германиядан репарациялык төлөм алуу планы (1929-1930-ж.ж.). Планды иштеп чыкканда жетекчилик кылган америкалык банкир О.Юнгтун ысымынан аталган. 1930-ж. Гаага конференциясында бекитилген. Жылдык репарациялык төлөмдүн өлчөмүн азайтуу. Германиянын эл чарба жана финансысына контролдук кылуунун бардык форма жана түрлөрүн алып таштоо каралып, Германиянын экономикасын милитаризациялоого өбөлгө түзгөн.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Арат, Рашит Рахмети
Рашит Рахмети Арат (Reşit Rahmeti Arat; 15-май, 1900-жыл – 29-ноябрь, 1964-жыл), атактуу түрколог; теги – татар.
Кыскача өмүр таржымакалы
Ал падышалык Орусияда туулган.
Жарандык согушка байланыштуу армияга чакырылган. Ал жарадар болуп калып, Манжуриянын ошол кезде Орусияга караштуу болгон Харбин шаарында бир аз убакыт жашаган. Мында ал Харбиндеги түрк тилдүү калайыктын арасында жашап, иштей баштаган.
Орто мектепти 1921-жылы аяктаган. 1922-жылы ал Германияга жогорку билим алуу үчүн барган.
Берлиндеги Философия (Адабият) факультетинде проф. Вилли Банг-Кауптун (Willi Bang-Kaup) студенти болуп калган. Ал ушул жерден докторлук диссертация жактап, докторлук даражаны алган.
Окууну аяктагандан кийин Арат Берлинде устаты Банг жана досу Аннемари фон Габайн (Annemarie von Gabain) менен чогуу иштешип, Турпанда табылган орто кылымдардагы исламга чейинки уйгур тексттерин классификациялоо жана басып чыгаруу менен алек болгон.
Берлин университетинде жана Пруссия Илимдер академиясында окутуучу болуп иштеп жүргөндө, 1933-жылы Арат мырза Түркиядагы Стамбул университетине чакырылып, мында ал эски түрк тилинин профессору болуп иштей баштаган.
Ага профессор наамы 1958-жылы 26-апрелде ыйгарылган. 1964-жылы 29-ноябрда көз жумганга чейин Арат мырза Стамбул университетинин Адабият факультетинде кызматын уланткан.
Веспен (Бөрде)
Веспен (Бөрде) (Wespen (Börde)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Калкы - 238 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 2,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 340. Муниципалитеттин башчысы — Гуйдо Юркцик.
Бад-Бертрих
Калкы - 941 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,71 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 35 501. Муниципалитеттин башчысы — Гүнтер Айхберг.
Көрүү чекити –
Көрүү чекити – атайын мааниде – көзгө көрүнгөн жана сүрөттөлүп жаткан предметтерге карата байкоонун (тагыраак айтканда – байкоочунун көзүнүн) ордун аныктаган перспективанын маанилүү термини. К. ч-деги өзгөрүүлөр практикада абдан маанилүү, себеби алар предметти жакын жерден тике, чоң аралыкта же өтө бийиктен караганда көрүнгөн айырмачылыктарды аныкташат. Жердин үстүндө жайгашкан эң жапыз К. ч-нин перспективалык натыйжасын кээде бака перспективасы деп аташат.
Көчүп жүрүүчү көргөзмө –
Көчүп жүрүүчү көргөзмө – 1) көчүп жүрүүчү көргөзмөлөр шериктештиги уюштурган көргөзмө (к. Көчүп жүрүүчүлөр макаласын). 2) көркөм чыгармаларды жалпы массалык көрүүчү­лөргө көрсөтүү үчүн бир жерден экинчи жерге көчүп жүрүүчү бардык эле көркөм көргөзмөлөр.
Орок жана Балка
Орок жана Балка - Советтер Союзунун мамл. эмблемасы.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Магниттик тоскуч
Магниттик тоскуч – плазманын заряддуу бөлүкчөлөрүн белгилүү көлөмдүн ичинде, узак мөөнөткө чейин сактоого жөндөмдүү магнит талаасынын конфигурациясы.
Магниттик тоскуч башкарылма термоядролук синтезди иш жүзүнө ашыруу максатында лабораторияда жасалган. Жердин магнит талаасы – табигый Магниттик тоскуч болуп эсептелет.
Дэнт (Миннесота)
Калкы - 192 киши. Болжолдуу аянты - 1.0 км². FIPS коду — 27-15724.
Ротордук кыймылдаткыч
Ротордук кыймылдаткыч - корпуска карата айланма же айланма артка жылма ротордун жардамы менен күйүүчү газдын энергиясын механикалык энергияга айландыруучу ичинен күймө кыймылдаткыч. Ротордук кыймылдаткычтын иштей турган үлгүсүн куруу 1799-ж. башталып, практикада жарактуу кыймылдаткыч 1957-ж. гана пайда болду. Иштөө процессинде ротор менен корпустун беттеринин арасындагы көңдөйчөнүн көлөмү мезгил-мезгили менен өзгөрүп турат, б. а. жумуш аткаргыч нерсенин кысылуу, коңейүү циклдери үзгүлтүксүз кайталанат. Поршендүү ичинен күймө кыймылдаткычтарда жумуш аткарылуучу процесстер (эки жана төрт тактылуу) Ротордук кыймылдаткыч болуп өтөт. Азыркы Ротордук кыймылдаткычтар жумуш аткаргыч бир, эки жана үч секциядан турат.
Хайдекамп
Калкы - 448 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 62 031. Муниципалитеттин башчысы — Торстен Дрюке.
Бомлиц
Бомлиц (Bomlitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Зольтау-Фаллингбостель районуна кирет.
Калкы - 6924 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 58 004. Муниципалитеттин башчысы — Михель Лебид.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Эрленбах (Хайльброн)
Эрленбах (Хайльброн) (Erlenbach (Landkreis Heilbronn)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Штутгарт административдик округуна карайт. Хайльбронн районуна кирет.
Калкы - 4920 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,73 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 25 027. Мэр — Карл Альбер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 Шаардык районго бөлүнөт.
Ячатс (Орегон)
Ячатс (Орегон) (Yachats) — Орегон штатынын Lincoln округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 617 киши. Болжолдуу аянты - 2.3 км². FIPS коду — 41-84200.
Гипотрофия
Гипотрофия - (гипо... жана грекче trophе – азык, тамак) – балдардын тамактануусунун өнөкөт бузулушунан пайда болгон оорусу. Көбүнчө ымыркай жана эмчектеги балада жолугат. Баланын салмагы азайып, арыктайт, өсүүсү начарлайт. Ага баланы туура эмес, бир түрдүү тамактандыруу, абага аз алып чыгуу, ичеги-карын оорулары, эне сүтүнүн жетишсиздиги, боюнда бар аялдын жетишсиз тамактануусу, түрдүү оорулар менен ооруп калуусу ж. б., ошондой эле ар кандай жугуштуу оорулар (ич өткөк, ич келте, энтероколит, сальмонеллёздор ж. б.) себеп болот. Организмге тамак жетишсиз келгенде өзүнүн запас белок, углевод, май, витаминдерин сарп кылат, сөөк системасы бузулуп, итий сымал өзгөрүүлөр пайда болот. Организм ачкалыктан арыктап, зат алмашуу, ошондой эле түрдүү органдардын жана нерв системасынын иши бузулат, түрдүү ооруга туруштугу төмөндөйт. Териси кубарып кургайт. Дарылоо анын себебине жараша жүргүзүлөт. 6–7 айлык балдарга жашылчалардан даярдалган пюре жана жашылча-жемиш ширелерин берүү пайдалуу. Алдын алууда балдарды туура жана сапаттуу тамактандыруу, ден соолугун чыңдоо, керектүү витаминдерди өз убагында берүү жана түрдүү инфекциялык оорулардын алдын алуу, эмдөө керек.
Ист Лайм (Коннектикут)
Ист Лайм (Коннектикут) (East Lyme) — Коннектикут штатынын New London округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 18459 киши. Болжолдуу аянты - 108.8 км². FIPS коду — 09-23400.
Ороско, Хосе Клементе
Ороско, Хосе Клементе (23. И. 1883, Сапотлан. Халиско штаты — 7. 9. 1949, Мехико) — Мексика живописчиси.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Фридельсхайм
Фридельсхайм (Friedelsheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Дүркхайм районуна кирет.
Калкы - 1469 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 32 020. Муниципалитеттин башчысы — Вальтер Хафнер.
Рона, ойдуң
Рона ойдуңу - Франциянын түштүк-чыгышында. Уз. 300 км. Рона дарыясынын ортоңку жана төмөнкү агымында, Борбордук Франция массиви менен Альп тоолорунун ортосунда жайгашкан. Дөңсөөлөр менен бөлүнгөн оён жерлерден турат. Климаты мелүүн, субтропиктик, жер ортолук деңиздик. Жылдык жаан-чачыны 600-800 мм. Дан эгиндери, жүзүм, гул, Рона дарыясынын дельтасында шалы өстүрүлөт. Рона ойдуңу аркылуу Франциянын түндүгүн түштүгү менен байланыштыруучу темир жана автомобиль жолдору өтөт. Ойдуңда Лион, Баланс, Авиньон, Арль шаарлары жайгашкан.
Сердюки (Белебеев району, Башкыртстан)
Сердюки — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Малин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 5 киши. Почта индекси — 452021, ОКАТО коду — 80209819016.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ромбоэдр
Ромбоэдр (ромб жана гр. hedra - негиз, бет) - грандары барабар ромбдордон турган жантык параллелепипед.
Ромбоэдрдин чокуларына тирелген бурчтар барабар. Үчүнчү тартиптеги симметрия огу болгон гана параллелепипед Ромбоэдр болот.
Тэмплвилл (Мэриленд)
Тэмплвилл (Мэриленд) (Templeville) — Мэриленд штатынын Queen Anne округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 80 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 24-77200.
Эсептешүүлөрдүн акцептик формасы
Эсептешүүлөрдүн акцептик формасы - жеткирип-тапшырып туруучулар менен керектөөчүлөрдүн ортосундагы акчасыз эсептешүүлөрдүн бир формасы; мында жүктөлүп жөнөтүлгөн же жиберилген материалдык баалуулук, аткарылган иш же көрсөтүлгөн тейлөө үчүн төлөмдөр жеткирип тапшыруучунун документтеринин негизинде сатып алуучулардын макулдугу боюнча гана жүргүзүлөт, эсептешүүнүн акцептик формасында төлөөчү продукцияны жүктөп жөнөтүп же контрагентке тейлөө көрсөтүп, ага счет (товардык-транспорттук коштомо кагаз) төлөм талабын жазат да, аларды жеткирип тапшыруучуну инкассодо тейлөөчү банкка өткөрөт. Банк документ айланымын уюштурууну өзүнө алып, сатып алуучулардан төлөмдө келип түшкөнгө чейин жеткирип тапшыруучуларга кредит берет. Төлөмдөр сатып алуучулардын акцепти (макулдугу) менен тейлеген банк төлөө төлөм-талабын алып, соңунан ага суммасын көрсөткөндөн кийин жүргүзүлөт. Анда көрсөтүлгөн сумма сатып алуучунун эсебинен өчүрүлүп ташталат да, төлөм мөөнөтү келгенде жеткирип-ташуучунун эсебине өткөрөт. Эгерде бул убакытка чейин төлөө үчүн сатып алуучунун акчасы жок болсо, анда ага кредит берилбейт да, ошол акча каражаты белгиленген тартипте төлөтүлүп алынат. Ал эми мөөнөтүнөн кечиктиргендиги үчүн жеткирип-ташуучунун пайдасына штрафтык санкция колдонулат. Эгерде сатып алуучу төлөгөн товардык-материалдык баалуулуктар стандартка туура келбей толук эмес, сапатсыз ж.б. болуп чыкса, андан ага акцептсиз тартипте эле жеткирип-тапшыруучунун счётторунан ашык төлөнгөн сумманы чыгарып таштоого укук берилет. Эсептешүүлөрдүн аккредитивдик түрүнөн, акцептик формасынын эң башкы айырмасы, анын сатып алуучунун кызыкчылыгын коргогондугунда.
Риямонд Хэйтс (Миссури)
Риямонд Хэйтс (Миссури) (Richmond Heights) — Миссури штатынын Сент-Луис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 5.9 км². FIPS коду — 29-61706.
Калкы
2010-жылы калкы 8603 киши болгон.
Магнит-гидродинамикалык генератор
Магнит-гидродинамикалык генератор – жылуулук энергиясын түздөн түз электр энергиясына айландыруучу энергиялык түзүлүш.
Магнит-гидродинамикалык генератор электр энергиясын берүү ыкмасы боюнча кондукциялуу, индукциялуу, импульс-тук жана узак үзгүлтүксүз иштөөчү болуп айырмаланат. Магнит-гидродинамикалык генератор жумуш аткаруучу зат, жүрүүчү каналдан, магнит талаасын пайда кылуучу электр-магниттик системадан жана электр энергиясын тизмекке берүүчү түзүлүштөн турат. Магнит-гидродинамикалык генератордун иштөө принциби электр-магниттик индукция кубулушуна негизделген. Магнит-гидродинамикалык генератордун жумуш аткаруучу заты катары электролиттер, суюк металлдар жана иондошкон газдар–плазмалар колдонулат.
Ксавье Беттель
Ксавье Беттель (люксемб.:Xavier Bettel; Люксембург, 3-Mарт 1973) ― саясатчысы, юрист, 2013-жылдан бери Люксембургдун премьер-министри. Ал ачык гей.
Магнит материалдар
Магнит материалдар – магнит талаасына жайгаштырылганда талаанын чоңдугун кескин өзгөртүүчү заттар.
Магнит материалдар магниттелишине жараша магниттүү жумшак жана магниттүү катуу материалдар болуп айырмаланышат.
Станлэй (Айова)
Станлэй (Айова) (Stanley) — Айова штатынын Бьюкенен округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.6 км². FIPS коду — 19-74955.
Калкы
2010-жылы калкы 128 киши болгон.
Дэнхам (Миннесота)
Дэнхам (Миннесота) (Denham) — Миннесота штатынын Pine округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 35 киши. Болжолдуу аянты - 3.4 км². FIPS коду — 27-15670.
Гипстеп таңуу
Гипстеп таңуу - өөктүн ачык же жабык сыныктарында, жиликтин башы муундан чыгып кеткенде белгилүү убакытка кыймылсыз абалда кармоо үчүн колдонулуучу тез катуучу таңуу. Гипстеп таңуу үчүн туурасы 10–20 см, уз. 2–3 м бинт же дакиге гипс күкүмүн текши себелеп, жылуу сууга малып, бир аз сыгып туруп, керектүү жерди таңат. Жаңы сыныкка же муун чыкканда бутту, колду тегерете гипстеп таңууга болбойт, себеби ал жер шишип кетип, тегерете таңылган гипс кан тамырларды жана нервдерди кысып, кан айлануу жүрбөй калгандыктан, ал жер гангренага айланып кетиши мүмкүн. Туура таңылган гипстеп таңуудан кийин ал жер оорубаш керек. Эгерде гипс кысып оорутса, манжалар чымыраса, андан кийин көгөрө баштаса, дароо таңууну узатасынан кесип бошотуу зарыл.
Вестдорф
Вестдорф (Westdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 918 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 8,61 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 345. Муниципалитеттин башчысы — Маргит Умлауф.
Калктын турмуш деңгээли
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Швальмталь (Төмөнкү Рейн)
Швальмталь (Төмөнкү Рейн) (Schwalmtal (Niederrhein)) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Дюссельдорф административдик округуна карайт. Фирзен районуна кирет.
Калкы - 19012 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 48,11 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 1 66 024. Муниципалитеттин башчысы — Райнхольд Шульц.
Эрленмос
Эрленмос (Erlenmoos) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Биберах районуна кирет.
Калкы - 1657 киши(2013-ж.). . Аянты - 24,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 26 043. Мэр — Петер Цюллиг.
Магниттик спектрометр
Магниттик спектрометр – магнит талаасында заряддуу бөлүк-чөлөрдүн импульсун өлчөөчү курал.
Өлчөө заряддуу бөлүкчөлөрдүн траекторияларынын ийрилиги боюнча жүрүгүзүлөт. Бул учурда бөлүкчөнүн ылдамдыгы өлчөнсө, анын массасын аныктоого болот. Магниттик спектрометр бета-ажыроо, ядролук реакция ж. б. кубулуштарды изилдөөдө пайдаланылат.
Биринчи (Промойная губасы)
Биринчи — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Промойна губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 36 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — 03.04.00 гидрографикалык бирдикти жээктеген сызыктары менен, анын ичинде Колгуев аралын камтый чектешкен Орусиянын деңиз суулары жана территориялык деңиздеринин чегиндеги Беренц деңизинин аралдары. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезени дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ингенрид
Ингенрид (Ingenried) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Вайльхайм-Шонгау районуна кирет.
Калкы - 910 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17.45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 90 133. Муниципалитеттин башчысы — Ксафер Фихтль.
Эсептешүүлөрдүн аккредитивдик формасы
Эсептешүүлөрдүн аккредитивдик формасы - сатылган товар жана көрсөтүлгөн кызмат үчүн аккредитив аркылуу эсептешүү. Мында товардын (материал) ээсине сатып алуучу мекеменин банктары акча каражаттарынан төлөнөт. Бул ыкма айрым учурда товар ээси тарабынан эсептешүүнүн макулдашылган шартын бузган мекемелерге санкция катары да колдонулат. Сатып алуучу өзүнүн акча каражаты же банк кредитинин эсебинен (почта же телеграф боюнча 100 сомдон кем эмес өлчөмгө 25, кээде 45 күнгө чейинки убакка) товар ээси менен эсептеше алат. Аккредитив берилген арыздын негизинде толтурулат да, тиешелүү товарды сатып алуучу мекеме коммерциялык банкка тапшырат. Жөнөтүлгөн продукция жана көрсөтүлгөн кызмат үчүн токтоосуз төлөөнү эсептешүүнүн аккредитивдик формасы толук кепилдейт. Мындай форма азыр чет мамлекеттердин ич ара карым-катнашында, товарларды ташуу, сатуу иштеринде кеңири колдонулуп жатат.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Эсептешүү балансы
Эсептешүү балансы - өлкөнүн акча талабы менен акча-заём документинин өз ара катышы. Ал өлкөнүн башка өлкөлөр менен белгилүү мезгилдеги (же белгилүү датадагы) соода ж. б. (кредиттен башка) мамилелеринин натыйжасында пайда болот. Соода балансын, алтындагы сыртка чыгаруу жана сырттан алып келүүнүн, тейлөө балансын, туристтерге жумшалган чыгым жана чет өлкөлүк туризмден түшкөн кирешени, чет өлкөлүк инвестициядан түшкөн кирешенин ага байланыштуу чыгымдарды ж. б. камтыйт.
Скобелевка (Белебеев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Гирин
Гирин, Цзилинь – Түндүк-Чыгыш Кытайдагы шаар. Гирин провпнциясында жайгашкан. Сунгари дарыясындагы ири порт. Калкы 1,1 млн (1990). Темир жол тоому. Химиялык (боёочу каражаттар, кальций карбиди, азот жер семирткичи, целлюлоза ж. б.), кагаз, жыгаччылык, машина куруу, курулуш өнөр жайлары, темир эритүү өндүрүшү иштейт. ЖЭС жана ГЭС бар. 1673-ж. негизделген.
Ромашка
Ромашка (Matricaria, L. 1753) — татаал гүлдүүлөр тукумундагы бир жылдык өсүмдүк уруусу. Анча бийик эмес, жыттуу. Сабагы бутактуу, гүлү майда, чети ак, ортосу сары. 50дөй түрү Евразияда, Африкада белгилүү. Болгария, Румыния, Польша ж. б. өлкөлөрдө эгилет. Ромашканын гүлү дарылыкка колдонулат. Курамында эфир майы, белок, азулен, глюкозид, С витамини, каротин ж. б. бар. Күрдүү, жумшак топуракта жакшы өсөт. Кыргызстандын бардык жеринде кездешет.
Гиро...
Гиро... (грекче gerоs – тегерек, айлана) – татаал сөздөрдүн айланма кыймылга тиешелүү маанини туюндуруучу биринчи бөлүгү (мис., гироскоп, гиротахометр).
Орск
Орск - Россиянын Оренбург областындагы шаар.
Урал дарыясынын жээгинде.
Бомте
Бомте (Bohmte) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Оснабрюк районуна кирет.
Калкы - 12935 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 110,75 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 59 013. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Гөдеөхан.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Магниттик тараза
Магниттик тараза – таразага тартуу жолу менен нерселердин магниттик кабылдоочулугун жана Жер магнетизмин өлчөөчү курал.
Нерсенин магниттик кабылдоочулугу ошол нерсенин магнит талаасына тартылуу күчү аркылуу аныкталат. Рычагдуу М. т-нын сезгичтиги 10-8Н, өлчөөнүн салыштырма каталыгы ~1%.
Хайдмор
Хайдмор (Heidmoor) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Зегеберг районуна кирет.
Калкы - 319 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,25 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 60 037. Муниципалитеттин башчысы — Карл Менкен.
Шварценфельд
Шварценфельд (Schwarzenfeld) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Швандорф районуна кирет.
Калкы - 6191 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 38,27 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 76 163. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Родде.
Рокавэй Бич (Миссури)
Рокавэй Бич (Миссури) (Rockaway Beach) — Миссури штатынын Тэйни округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.7 км². FIPS коду — 29-62570.
Ист Хаддам (Коннектикут)
Ист Хаддам (Коннектикут) (East Haddam) — Коннектикут штатынын Мидлсекс округуна караган АКШ шаары.
Рокавэй Бич (Миссури)
Калкы
2010-жылы калкы 577 киши болгон.
Ист Хаддам (Коннектикут)
Калкы - 8 808 киши. Болжолдуу аянты - 146.6 км². FIPS коду — 09-22280.
Бад-Брайзиг
Бад-Брайзиг (Bad Breisig) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан Шаар. Арвайлер районуна кирет.
Фризенхаген
Фризенхаген (Friesenhagen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 1622 киши(2013-ж.). . Аянты - 51,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 037. Муниципалитеттин башчысы — Бруно Шух.
Родари Жанни
Родари Жанни (23. 10. 1920-ж. т., Оменья – 14-апрель 1980) - итальян балдар жазуучусу. 1944-жылдан Италия компартиясынын мүчөсү. Каршылык көрсөтүү кыймылына катышкан. Ырлары 1948- жылдан жарыялана баштаган. Поэзияда жагымдуу юмор менен обондуу ыргакты, социалдык сатира менен оптимизмди айкалышта берип, Родари көнүмүш эле майда көрүнүштөрдөн дүйнөнүн татаал жана маанилүү жактарын ачып берүүгө жетишкен. «Чиполлинонун укмуштуу окуялары» (1951; кыргызчасы - 1959), «Телефон аркылуу айтылган жомок» (1962) дегендей повесть-жомоктордун автору.
Уайт Марш (Мэриленд)
Уайт Марш (Мэриленд) (White Marsh) — Мэриленд штатынын Baltimore округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 8485 киши. Болжолдуу аянты - 13.7 км². FIPS коду — 24-84350.
Дюмонт (Миннесота)
Дюмонт (Миннесота) (Dumont) — Миннесота штатынын Traverse округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 100 киши. Болжолдуу аянты - 1.1 км². FIPS коду — 27-17090.
Вестерегельн
Вестерегельн (Westeregeln) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 2063 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 13,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 350. Муниципалитеттин башчысы — Эгон Шмидтке.
Магнит электрдик өлчөө механизми
Магнит электрдик өлчөө механизми – турактуу магниттин талаасы менен тогу бар кыймылдуу контурдун өз ара аракеттешүүсүндө механикалык жумуш аткарууга ылайыкталган түзүлүш.
Алкак аркылуу ток өткөндө айлануу моментин жаратуучу күч (Ампер күчү) пайда болот да, ал алкактын айлануусу түзгөн механикалык момент менен теңсалмакташат. Магнит электрдик өлчөө механизминин негизинде турактуу жана өзгөрмө ток үчүн вольтметрлер, амперметрлер, гальванометрлер, логометрлер жасалат.
Швельм
Швельм (Schwelm) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Арнсберг административдик округуна карайт. Эннепе-Рур районуна кирет.
Калкы - 28614 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,5 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 54 024. Мэр — др. Юрген Штайнрюкке.
Гирокомпаc
Гирокомпаc - (gyro-compass) – объектинин курсун, ошондой эле болжолдуу багыттын азимутун аныктап, меридиандын чыныгы (географиялык) багытын көрсөткүч (компас). Гирокомпастын магниттик компаска караганда артыкчылыгы, географиялык (магниттик уюлду эмес) түндүк уюлду көрсөтөт. Анын көрсөтүүсүнө магниттик компаска караганда металл масса (темир, болот) жана электр магниттик талаалар аз таасир эткендиктен, тактыгы бир кыйла жогору келет. Анын иштөө принциби гироскоптун касиетине жана Жердин суткалык айлануусуна негизделген. Бул идея франциялык окумуштуу Л. Фуко тарабынан 1852-ж. сунуш кылынган. Гирокомпас биринчи жолу 1908-ж. Герман Аншутц-Кемифе (Германия) жана Сперри (АКШ) тарабынан бир убакта ойлонулуп табылган. Ал кемелерде колдонулат жана бардык самолёттордун стандарттык жабдууларына кирет.
Ортега-И-Гасет Хосе
Ортега-И-Гасет Хосе (9. 5. 1883, Мадрид—18. 10. 1955, ошол эле жер) — испан идеалист Философу, публицист жанa коомдук ишмер.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Кракелюр
Кракелюр (французча craquelure – майда жарака) живопись технологиясында жана реставрациялоодо – агартылбаган боз кендирдин үстүндө тартылган майлуу живопистин боёк катмарындагы жаракалар. Кракелюр катуу (учтуу жактары менен) – жумшак – үстүртөн жана терең болуп бөлүнөт. Боёк катмарынын көбөйүшү менен анын негизинин ортосундагы коэффициенттик айырмачылыктар Кракелюрдун негизги себептерине кирет. Бул айырмачылыктар негиз менен боёк катмары кургай баштаганда пайда болот. Мындан сырткары – механикалык таасирлер (ар кандай сокку – кагышуулар) – живопись техникасынын кемчиликтери (мисалы – жакшы кургай элек катмардын үстүнөн чийүү – түр салуу ж. б.) да себеп болот.
Стантон (Айова)
Стантон (Айова) (Stanton) — Айова штатынын Монтгомери округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.3 км². FIPS коду — 19-75000.
Калкы
2010-жылы калкы 714 киши болгон.
Эрлигхайм
Эрлигхайм (Erligheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Штутгарт административдик округуна карайт. Людвигсбург районуна кирет.
Калкы - 2686 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,19 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 18 015. Мэр — Баден-Вюртемберг.
Федоровка (Белебеев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Эрроу Кеннет Джозеф
Эрроу Кеннет Джозеф америкалык экономист 1921-ж. Нью-Йоркто төрөлгөн. Анын «Эрроу-Дебро жалпы экономикалык тең салмактуулук» модели кеңири илимий таанууга ээ болгон. Хикс «Жалпы экономикалык тең салмактуулук теориясын жана жыргалчылык теорияларын иштеп чыгуудагы новатордук салымы үчүн» 1972-ж. экономикалык илим боюнча Нобель сыйлыгын Кеннет Эрроу менен бөлүшүп алган.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Боркум
Боркум (Borkum) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Лер районуна кирет.