cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гаипова Бактыгул
Базар мамилесине отконубуздон сон, рыноктук экономиканын шартына жараша чет мамлекеттерде маркетинг кызматын уйронду. Ишкердик чойросуно сунгуп кирди.
Богдановка (Зианчурин району, Башкыртстан)
Богдановка — Башкыртстандын Зианчурин районундагы айыл, Сурен айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 33 киши. Почта индекси — 453383, ОКАТО коду — 80226834002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Биржа баалары
Биржа баалары – 1) баалуу кагаздардын же товарлардын биржалык соодадагы биржанын тийешелүү уюмдары тарабынан катталуучу жана жарыялануучу бааларынын курстары; 2) биржа органдары тарабынан баалуу кагаздардын (акция жана облигациялардын) чаржайыт түзүлгөн бааларын жана түзүлгөн бүтүмдөрдү эсепке алуу менен, айрым биржалык товарлардын бааларын каттоого алуу. Б. б. биржалык конъюнктуранын негизги көрсөткүчтөрүнүн бири болуп саналат жана баалуу кагаздарга карата суроо-талаптардын жана сунуштардын катышын чагылдырат.
Сол Янг-Яха дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Данияров Санжарбек Бакирович
Данияров Санжарбек Бакирович (20.02.1928 - 03.12.2011) - медицина илимдеринин доктору(1970), профессор(1972), Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын(КРУИА) академиги(1989, корреспондент мүчөсү, 1979), КРдин мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты(1996). Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген врачы(1977), КРдин илимге эмгек сиңирген ишмери(1991). Ал 1928-жылы 25-февралда Чүй облусуна караштуу Кемин районундагы Кайыңды айылында төрөлгөн. КММИни бүтүргөн(1948), ошол эле жерде ассистент(1951), доцент(1954), окуу иштери боюнча проректор(1962), 1971-1987-жылдары ректор. 1987-жылдан Кыргыз мамлекеттик медициналык академияда(КММА) кафедра башчысы. Чыгаан илимпоз-экспериментатор, республикадагы физиологдор мектебин негиздөөчүлөрдүн бири. КММИнин окуу базасын кеңейтүүгө зор салым кошкон. Данияров алдыңкы педагог, насаатчы катары да белгилүү. 280 илимий эмгектин, анын ичинде 8 монографиянын, 2 окуу китебинин автору. Негизги эмгектери жүрөк-кан тамыр системасынын физиологиясын жана радиация нурунун организмге тийгизген таасирин изилдөөгө арналган. Эмгек Кызыл Туу, "Ардак Белгиси", элдердин достугу ордендери, медалдар менен сыйланган.
Сол Янг-Яха дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Вавилон
Вавилон (шумерче Кадингирра, аккадча Бабилу «кудай дарбазасы» дегенден) - Байыркы Жакынкы Чыгыштагы ири шаар (биздин заманга чейинки 3-миң жылдыктын экинчи жарымы биздин заманга чейинки 4-кылым). Месопотамияда Евфрат дарыясынын жээгинен орун алган; Вавилондун урандылары азыркы Эль-Хилла (Ирак) шаарынын жанында. Биздин заманга чейинки 2-миң жылдыктын башында шаар Вавилон аморей урууларына өтүп, алардын башчысы Сумуабум мында өз династиясын (I Вавилон династиясы, биздин заманга чейинки 1894-1595-жылдарда) негиздеген. Династиянын алтынчы өкүлү Хаммурапи (биздин заманга чейинки 1792-50) бүткүл Месопотамия аймагын бирдиктүү мамлекетке бириктирип, Вавилон дээрлик 1000 жыл бою анын борбору болуп турган. Биздин заманга чейинки 1595-жылы Вавилон хеттер, 1518-жылы каситтер тарабынан басып алынган. Биздин заманга чейинки I миң жылдыктын башында Вавилон Ассирия менен арамей урууларынын бири халдейлердин ортосунда талашка түшкөн. 732-жылдан Вавилон Ассирия державасынын курамына кирген. 689-жылы Ассирия падышасы Синахериб вавилондуктардын баш ийүүнү каалабагандыгы үчүн, шаарды талкалоого буйрук берген. 680-жылы Синахерибдин жолун улантуучу Асархаддон тарабынан шаар кайрадан калыбына келтирилип, Вавилон Жакынкы Чыгыштагы бай жана чоң шаарлардын бирине айланган. Шаардын түндүк-батыш тарабында падышанын Чоң ак сарайы курулуп, ага жанаша атактуу Семирамиданын асма багы жайгашкан. Биздин заманга чейинки 539-жылы Вавилонду Персия падышасы Кир II караткан. 5-кылымдын экинчи жарымында Вавилондо болуп кеткен Геродот: «Мен билген шаарлардын эң чоңу гана эмес, эң ажайып көркөмү да»,деп жазган. 331-жылы шаарды Александр Македонский басып алатынча 312-жылы А. Македонскийдин колбашчысы Селевк I Никатор каратат да, шаар калкынын көп бөлүгүн Вавилондон анча алыс эмес жерге курдурган жаңы борбор Селевкияга көчүрөт. Ошондон кийин Вавилон кедеринен кетип, биздин замандын 2-кылымында тарыхый ролун жоготот. Шаар жайгашкан жерде чакан кыштак гана калып, 624-жылы Кош-Өзөн аймагы арабдар тарабынан каратылган соң, ал да жок болгон. Кийинчерээк байыркы Вавилон шаары жайгашкан жердин өзү да унутулган.
Аталык ("Манас" эпосу)
Аталык ("Манас" эпосу)— Манас эпосунун эпизоддук кейипкери, Кошойдун атасы. Жашы жете элек же башкарууга жараксыз бирөө такка отурганга анын атынан бийлик жүргүзүүнү билдирген «аталык» аттуу сөз антропоним болуп эпоско Кошойго байланыштуу окуялар менен кошо кирген болуу керек, к. Кошой, Кундуз.
Колдонулган адабияттар
"Манас" энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440 б. ISBN -5-89750-013-4
Жон-Булак
Жон-Булак (Жон-Булак) — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Жети-Өгүз районундагы айыл. Ырдык айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1 795 киши.
Тоголок Молдонун чыгармалары
Тоголок Молдонун (Байымбет Абдрахмановдун) чыгармалары: ”Кемчонтой”, “Куштардын аңгемеси”, “Жер жана анын балдары”, “Эшек жана булбул”, “Талым кыз менен Көбөктүн айтышы”, “Үрпүкан”, “”Арман жаш”, “Эркек жана аялдын сыры”, “Кара көз”, “Ак келин”,  “Армияга арнайлы”, “Биз даярбыз”, “Жетишкенбиз, жеңебиз”, “Өскөн чак жана кайраттуу күн”, “Насыят”, “Телибай тентек”,  “Жети  таз менен жеке таз”,  “Кемпир чал”, “Бабырган”,  “Каркыра менен түлкү”,  “Бөдөнөнүн түлкүнү алдаганы”, “Кыз Кенжекенин арманы”, “Чалга берген кыздын арманы”, “”Аткантаң менен Сүйгөнбай”, “Аялдар азаттыгы”,   “Тарых жана түпкү аталар”, “Кыргыз тарыхы”, “Уруунун бөлүнүштөрү”, “Жаңыл Мырза”, “Шырдакбек”,  “Эр Эшим”,  “ Тайлак баатыр”,  “Мендирман”,  “Жусуп менен Зулайка”, “Козу менен көрпөштөй”,  “Боз жигит менен Жамал”,  “Музыкантчылар”,  “Ийнелик менен кумурска”,  “Пил менен кандек”,  “Коркок коён”, “ Бөрү менен түлкүнүн достугу”, “ Кожонун аңгемеси” ж.б.
Кыртыш суулары
Кыртыш суулары — жер астындагы суулар. Кыртыштын арасынан орун алып, суу өткөрбөс катмардын үстүндө жатат. Жаан, агын суулар, көл, саз сууларынан пайда болот. Өлчөмү жаан-чачынга байланыштуу. Дайыма өзгөрүп турат. Кургакчылыкта деңгээли төмөн түшүп, жаандуу күндөрдө көтөрүлөт, курамы, өлчөмү, температурасы өзгөрөт. Нымдуу климатта хлориддер, сульфаттар эрип, кыртышка сиңет. Кургакчылыкта суу бууга айланып, шор пайда болот. Тереңдикте суу көбөйөт, салмагы артат, басымы жогорулайт. Бул көрүнүш климаттык шартка байланыштуу. Элди суу менен камсыз кылууда, сугат тармактарында кеңири колдонулат.
Дасторкон
Дасторкон (фарсча дастар-жоолук), тасмал - 1) үстүнө тамак-аш коюлчу кастарлуу буюм. Дасторконду жайганда туюк учу төрдү каратылып, алгач нан коюлат. Дасторкон байыртадан таза, ыйык буюм катары саналып, үстүнөн эч ким аттабаган. Учурда дасторкондун кездеме, клёнка жана башка материалдардан жасалган көп түрлөрү бар. 2) Берилүүчү тамак-аштын жалпы аталышы. Дасторкондон даам татуу улуулата нан ооз тийүүдөн башталат, чай куюлган чыны солдон оңду карай сунулат. Дасторкон жайып, тамак ичип олтурганда үйгө келген конокту пейили, ниети таза адам катары урматтап тосуп алышып, сый көрсөтүшөт. Салт боюнча конок уй ээлерине: "Дасторконуң кең болсун, үстүндө тамак-ашың мол болсун, үйүңөн кут, береке кетпесин,"- деп бата берген.
Каймандар
Каймандар (лат. Caimaninae) — аллигатор тукумундагы крокодилдердин бир систематикалык тобу, буларга уч уруу жана бир нече түр кирет: крокодил кайманы (Caiman crocodilus), кара кайман (Melanosuchus niger), жазы тумшук кайман (Caiman latirostris), жылма маңдай каймандар (уруу) (Paleosuchus), тостогой каймандар (уруу) (Caiman), кара каймандар (уруу) (Melanosuchus).
Бычковка (Салауат району, Башкыртстан)
Бычковка — Башкыртстандын Салауат районундагы айыл, Кичи яз айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 51 киши. Почта индекси — 452490, ОКАТО коду — 80247835002.
Адабий процесс
Адабий процесс – элдин, өлкөнүн, аймактын, дүйнөнүн адабиятынын белгилүү бир учурдагы, доордогу, мезгилдеги жашап турушу жана өнүгүшү. Ал өтө татаал, көп катмарлуу байланыштарда жана таасирлерде, алака- катышта болот. Адабий процесс бул адабиятка бир эле мезгилде бир нече авторлордун келиши жана алардын эстетикалык, рухий- ыймандык, гуманисттик асылдыктарды топтошу. Азыркы кыргыз адабий процесси маселен 50- жылдардагы адабий процесстен бир топ  айрмаланат, бул коомдун, тарыхтын, сүрөткерлердин өзгөчөлүктөрү менен байланышат. Ошондой эле адабий процессте социалдык маселеси, идеологиялык көз карашы, эстетикалык деңгээли ар түрдүү чыгармалар, формалык жактан  бири- бирине окшобогон көркөм туундулар жаралат. Адабий процесстин кыймылын, негизги тенденцияларын, багытын билүү, өзгөчөлүктөрүн көрө алуу сөз өнөрүнүн тарыхын, теориясын, сынды жакшы өздөштүрүүгө байланыштуу
Биржа баасы
Биржа баасы – биржа соода  тартибинде сатылган товарлардын баасы. Б. б. тууралуу маалыматтар товар биржаларынын бюллетендеринде, мезгилдүү баалоолорунда (котировкаларында), кабарларында үзгүлтүксүз жарыяланып, маалымдалып турат.
Харота
Харота — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Вангыр дарыясынын оң жээгинен 56 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 26 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Карагай-Булак
Карагай-Булак (Карагай-Булак) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Ысык-Ата районундагы айыл. Ысык-Ата айыл округу составына кирет.
Харота
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Карагай-Булак
Калкы
Калкы - 693 киши.
Ангела Меркель
А́нгела Дороте́я Ме́ркель (Angela Dorothea Merkel, мурун Каснер (Kasner); 17-июль 1954, Гамбург) — германиялык мамлекеттик жана саясий ишмер, Германиянын федералдык канцлери (2005-жылдан - 8.12.2021 ). Германиянын тарыхында канцлердин кызматына отурган алгачкы аял. Христиан-демократиялык биримдиги партиясынын төрайымы (2000-жылдан тарта).
Медициналык сүлүк
Медициналык сүлүк (лат. Hirudo medicinalis)- байыртан эле кан сордуруу жана анын уюшун токтотуу үчүн колдонулган.
Медицинада колдонуу
Сүлүктүн шилекей безинин секретинде кандын уюшун жайлантуучу касиети бар гирудин болот. Медициналык сүлүктүн денеси кара, күрөң, жашыл сымал жана башка түстө, орточо узундугу 12 см. Сүлүк кайнатылбаган таза суу куюлган, оозу даки менен бек жабылган айнек идиште сакталат. Сууну суткасына бир жолу алмаштырып туруу керек. Медициналык сүлүк дарыгердин көрсөтмөсү менен кан тамырлардын кээ бир ооруларына жана кан тез уюганда пайдаланылат. Медициналык сүлүктү атайын үйрөнгөн медициналык кызматкер коёт. Ар бир медициналык сүлүк 1⁄2 — 1 саатта 10—15 мл кан соруп, денеден өзү ажырап түшөт. Эгер өзү түшпөсө, спиртке нымдалган кебезди башына тийгизүү керек. Кан соргон жердин жарасы стерилденген бинт менен таңылат. Жарадан 6—24 саатка чейин, кээде андан да көпкө кан чыгат. Таңуу врачтын же медсестранын уруксаты менен чечилет. Медициналык сүлүк менен өзүн өзү дарылоого болбойт. Бир жолу колдонулган сүлүктү кайра коюуга жарабайт.
Таксономия
Hirudo medicinalis түрү омурткасыз жаныбарлардын Hirudo түрүнүн Hirudinidae түркүмүнүн пилтумшуксуз отядынын, Шакек формалуу курттар тибине кирет. Алар сырткы көрүнүшү боюнча үчкө бөлүнөт:
Үч түрү тең бири-бирине жакын. Медициналык сүлүктү башка сырткы турпаты менен окшошуп кеткен түрлөрү менен окшоштуруп алышкан да көп кезигет
Ал түрлөрү үй жаныбарлардын паразиттери. Көбүнчө жылуу климаттуу жерлерде кезигишет. Алар малдын ичине, кекиртегине, бронхаларына кирип кетишет.
Жашаган жери
Сууда да кургакта да жашай алышат. Кээде башка көлмөгө барыш үчүн чоң аралыктарды өтүшөт. Тузсуз гана сууларда жашашат. Чопо түйлүү, камыш бадалдуу, жээгинде көп бака бар көлмө - алрдын биотобу.
Агломерация
Агломерация - (латынча аgglomerare бириктирүү, чогултуу) металлургияда эритүү үчүн зарыл формага жана касиетке (химиялык курамына жана структурасына) келтирүү максатында кызытып бириктирүү жолу менен майда материалдарды (кенташты, металл аралаш кенташ концентраттарын) ирилештирүүчү термиялык процесс. Термин 1887-ж. Ф. Геберлейн жана Т. Хантингтон (Улуу Британия) тарабынан сунушталган. Жогорку температурада (1150 С) кенташтын сырткы беттери бир аз жумшарып, бири бирине жабышып калат же беттериндеги жеңил эрүүчү бирикмелер эрип, кенташ муздаганда бөлүкчөлөрдү чапташтырат. Кызытып бириктирүү үчүн зарыл жылуулук агломерациялануучу материалга кошулган көмүртектүү отундун күйүүсүнөн же күкүртүү кенташ концентраты агломерацияланганда, андагы сульфиддин кычкылданышынан бөлүнүп чыгат. Негизги баштапкы материалдары: майда күкүм түрүндөгү кенташ жана анын концентраты( 3 ммге чейинки кокс жана антрацит күкүмдөрү, боксит. Алынуучу өнүм (продукт) агломерат. Мунун 95%дан көбүрөөгү кара металлургияда алюминий, никель жана коргошун өндүрүшүндө колдонулат. Агломерация процессинде негизги жумушту агломерациялык үзгүлтүксүз жылып туруучу тасмалуу машине аткарат. Бул машинелер өндүрүштө 1 жылда 2-3 млн о агломератты өндүрөт. Агломерациялык өндүрүш негизинен бардык катуу калдыктарды кайрадан иштете алат, бирок өндүрүштөн чыккан заттар (көмүртектин оксиди, күкүрт диоксиди, катуу бөлүкчөлөр ж.б.) атмосфераны булгоочу булактардын бири болуп эсептелинет.
Мамыров, Аманкан
Мамыров Аманкан (1944-жылы Токтогул району, Төркен кыштагы.) — Социялистик Эмгектин Баатыры (1981). 1969-жылдан КПСС мүчөсү. Эмгек жолун 1962-ж. Токтогул районундагы «Кетмен-Төбө» совкозунда иштеген. Нураков тракторист болуп иштөөдөн баштаган. 1964-жылдан жүгөрү өстүрүүчү звенонун башчысы. Ал башкарган звено 1980-ж. жүгөрү аянтынын ар гектарынан 149,6 аден түшүм жыйнап алган. 1975-80-жылдары Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты.
Сыйлыктары
Социялистик Эмгектин Баатыры, Эки Ленин ордени, Октябрь Революциясы, Эмгек Кызыл Туу ордендери менен сыйланган.
Декорация
Декорация (латын тилинен decoro - кооздойм) – спектаклде окуя өтө турган шартты түзүү жана анын идеялык маанисин, мазмунун толуктоо максатында сахнаны жасалгалоо. Декорация живопистин, графиканын, архитектуранын, окуя өтүүчү орунду пландоо чеберчилигинин, жарык берүүнүн, сахна техникасынын, кинопроекциянын жана башка көркөмдөө каражаттарынын жардамы менен түзүлөт.
Египеттиктердин кесипчиликтери
колдонулган адабият
1.Дуйно тарыхы
Кыртыш сууларынын деңгээли
Кыртыш сууларынын деңгээли — кыртыш сууларынын бети, үстүнкү чеги. Сууга каныккан зона менен аэрация зонасын бөлүп турган сызык. Бул деңгээл планда же картада гидроизогипс сызыгы менен көрсөтүлөт. Бирок кыртыш сууларынын деңгээли климаттык шартка жараша өзгөрүп турат.
Веганчылык
Веганчылык (англ. veganism) - вегетарианчылыктын эң катуу эрежелерин карманып, жаныбарлардан өндүрүлгөн бардык өнүмдөрдү колдонуудан баш тартуу жолу. Веганчылык принциптерин карманган кишилер - вегандар деп аталышат. Вегандар жаныбарлардан өндүрүлгөн бардык өнүмдөрдү - эт, балык, жумуртка, сүт (наристелерге эмчек сүтүн берүүдөн тышкары), сүт өнүмдөрүн жана балды пайдаланышпайт. Ошондой эле, жаныбарлардын аң терисин, булгаары, жүн, жибек өнүмдөрүн дагы колдонуудан баш тартышат. Эреже катары жаныбарларды оюн-зоок тармагында жана тажрыйба коюу максатында колдонууга каршы турушат. Веганчылыктын идеологу жана жайылтуучусу Доналд Уотсон (1910-2005) пикирине ылайык, веганчылыктын негизги себептеринин бири - этикалык.
Өзбекстан 2020 жайкы Олимпиада оюндарында
Өзбекстан 2020 жайкы Олимпиада оюндарына спорттун 3 түрү боюнча 4 спортчусу менен катышат.
Аглопорит
Аглопорит - жеңил бетон үчүн майда көңдөйчөлүү жасалма толтургуч. Ал чополуу тектерди (куймалуу чопо, чополуу кум, лёсс сымал чопо) жана сланецтүү көмүрдү казуудан, ылгоодон, күйгүзүүдөн калган таштандыларды (күл, шлак) 1400-1500 С температурада иштетүү аркылуу алынат. Мында көзөнөкчөлүү жеңил катмар пайда болот жана ал муздаганда майдаланып, шагыл менен кумга айланат. Аглопориттен үйдүн негизги жөнөкөй тосмолору, жылуулук өткөрбөөчү толтургучтар үчүн конструкциялар жана конструкциялык-жылуулук өткөрбөөчү бетон (анын орточо бышыктыгы 20-30 МПа) даярдалат.
Ата менен баланын касташуусу
Ата менен баланын касташуусу — дүйнө элдеринин оозеки чыгармаларында (уламыш, жөө жомок, эпос) кеңири таралган салттык мотив. Аталык бийликтин күч ала башташы, башта баланын атасы ким экенине кайдыгер караган энелик коомдун укуктарынын нормаларына каршы келип, эми баланын сөзсүз закондуу атасынан туулушун талап кылган. Тескерисинче болгондо ата менен никесиз туулган баланын ортосунда каршылык чыккан. Бул карама-каршылык көп элдердин оозеки чыгармаларында, айрыкча, эпостордо кеңири чагылдырылган жана «Ата менен баланын салгылашы» деген тема менен фольклористикада кеңири маалым. Бул тема «Манас» үчилтигинен да орун алып, айтуучулардын нечен муундарынын элегинен кайра-кайра өтүп, көп кырдуу темага айланган. Эпостогу кеңири белгилүү чоң эпизоддордун бири «Алмамбеттин окуясында» өз алдынча тема катары кеңири өнүктүрүлгөн (к. Алмамбет, Азизкан). Мындан тышкары эпостун үч бөлүмүнүн тең башкы үч каарманынын аталары менен кагылышы кийинки доорлордун көз карашына ылайыкташтырылганын, өзгөртүлгөн түрдө чагылдырылганын байкоого болот: 1) Манас өмүр бою өз атасы Жакып менен ыркы келишпей өтөт. Ал эми Молдобасан Мусулманкуловдун вариантында Манастын туулушунун айрым белгилерине карап, Жакып ажалы акыры өз уулунан экенин сезет; 2) Семетей энеси Каныкей менен кошо балтыр бешик кезинен чоң атасы Жакып тарабынан куугунтукка алынып, таятасынын колунда эрезеге жеткенче тарбияланат, кайтып келери менен небереси Семетейди өлтүрмөкчү болгон Жакып акыры өзү өлүм табат; 3) Сейтектин өгөй атасы Кыязга каршы турушу баланын өз атасы менен касташуусу жөнүндөгү байыркы мотивдин өзгөргөн түрү болуп саналат.
Колдонулган адабияттар
"Манас" энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440 б. ISBN -5-89750-013-4
Антилогарифм
Антилогарифм, \pi~ санынын антилогарифми — берилген а негизи боюнча логарифми п санына барабар болгон N саны. Белгилениши:=N =а же = pi. Мисалы: =9, =25. Таблицасы ондук логарифмдердин таблицасы менен бирге берилет.
Декорт
Декорт – товардын баасын мөөнөтүнөн мурда төлөгөндүгү же товардын санынын жана сапатынын бүтүмдүн шарттарына шайкеш келбегендиги үчүн колдонулуучу жеңилдик.
Кайралар
Кайралар (лат. Uria) - чистиктер түркүмүндөгү, сууда сүзүп, түндүк уюлдун тегерегинде жашоочу куштардын бир уруусу, буларга төмөнкүлөр кирет: Беринг кайрасы, тултук тумшук кайра (Uria lomvia), ичке тумшук кайра (U. aalge).
Биржа бүтүмү
Биржа бүтүмү – биржа соодаларынын жүрүшүндө биржалык товарлар боюнча биржага катышуучулардын ортосундагы түзүлгөн келишим. Б. б. биржа тартибинде белгиленгендей түзүлөт жана каттоодон өткөрүлөт. Биржада түзүлгөн, бирок коюлган талаптарга туура келбеген бүтүмдөр биржалык бүтүмдөр болуп эсептелбейт. == Колдонулган адабияттар ==
Токтайым Джоробаева
Джоробаева Токтайым
1950-жылдын 4-апрелинде Ноокен районунун (мурдагы Ленин) Бургонду айылында туулган.
1968-жылдан 1973-жылга чейин Лейлек райондук ооруканасында медициналык кызматкер болуп иштеген. 1973-жылдан 1976-жылга чейин Жалал-Абад медициналык окуу жайында лаборант, 1976— 1983-жылдары Ноокен районунун «Кызыл крест», «Кызыл жарым Ай» коомунун торагасынын орун басары, 1983—1989-жылдары Ош шаарындагы пульманологиялык санаториясында педагог-тарбиячы, 1989—2005-жылдары Жалал-Абад медициналык окуу жайында медайым иш боюнча мугалим, 2005—2006-жылдары практикалык окуу боюнча директордун орун басары кызматтарында иштесе, 2006-жылдан азыркы мезгилге чейин клиникага чейинки база башчысы жана практикалык окуу боюнча башчы. Джоробаева Токтайым 1976-жылы Кыргызстан ЛКСМ Борбордук Комитетинин «Беш жылдыктын жаш гвардиячысы» катарында колодон жасалган тош белги менен сыйланган. 1979-жылы Кызыл Крест коомунун Борбордук Комитетинин Ардак грамотасына, 1980-жылы Кыргыз Республикасынын Жогорку Советинин Грамотасына, 1999-жылы Жалал-Абад облустук саламаттыкты сактоо башкармасынын жана медицина кызматкерлеринин профсоюздардын облустук Комитетинин Ардак грамотасына татык¬туу болгон. Кыргыз Республикасынын саламаттыкты сактоосунун ардактуу кызматкери.
Фанвуд (Нү-Жерси)
Фанвуд (Нү-Жерси) (Fanwood) — Нү-Жерси штатынын Юнион округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7318 киши. Болжолдуу аянты - 3.5 км². FIPS коду — 34-22860.
Nirvana
Nirvana – 1987-жылы Абердинде (Вашингтон) ырчы/гитарчы Курт Кобейн жана бас-гитарчы Крист Новоселич түзгөн америкалык рок-тобу. Nirvana тобунун курамында бир канча доолбасчы алмашып, эң туруктуу доолбасчы Дэйв Грол 1990-жылы мүчө болуп кирген. Nirvana жети жылдык чыгармамачылыгы ичинде үч элу толук кандуу студиялык альбом чыгарганынына карабастан алар тарыхтагы эң таасирдүү жана маанилүү альтернатив музыкалык топ болгон. 1994-жылы Кобейндин өлүмүнөн кийин топтун ажыраганына карабастан алардын музыкасы популярдуулугун жоготпой заманбап рок-н-ролл маданиятына таасирин тийгизген.
1980-жылдардын аягында Nirvana 1989-жылы өзүнчө кирешеси бар Sub Pop үндү жаздыруучу фирма белгиси аркылуу Bleach (кырг. Агартуу) аталыштагы биринчи альбомун жаздырып Сиэтл гранж сахнада өзүн көрсөтө билген. Алар динамикалуу контрасттарга таянган, катуу оор хордун жана тынч ырдын ортосунда кездешкен үндү иштеп чыгарышкан. DGC Records менен келишимге кол койгондон кийин Nirvana Nevermind (кырг. Маанилүү эмес) (1991) экинчи альбомунун "Smells Like Teen Spirit" (кырг. "Жаштык элестин жыты") биринчи сингли күтүлбөгөн ийгиликке жеткен. Nirvana тобунун күтүүсүз ийгилиги альтернативдүү роктун кеңири жайылтуусуна өбөлгө түзүп Кобейн МККда "муундун өкүлү" катары эскерилип, Nirvana Х-муундун "башкы тобу" болуп эсептлген. 1993-жылы жаздырылган жана сынчылар тарабынан жагору бааланган In Utero (кырг. Жатын ичинде) үчүнчү альбому чарыктоочу табылып көпчүлүктүн табити болбогон музыкасы үчүн топтун угармандарына чакырык болгон.
Nirvana тобунун жандуу чыгармачылык иши 1994-жылы Кобейндин өлүмү менен аяктады бирок ырчы өлгөндөн кийин ырларынын ар түрдүү жаздыруулары Новоселич, Грол жана Кобейндин жесир калган аялы Кортни Лавдын көзөмөлү астында чыгарылган. Топтун түзүлүшүнөн бери алар АКШда гана 25 миллиондон ашык жана дүйнө жүзү боюнча 75 миллиондон ашык үн жаздырууларын сатып "Эң көп сатуулары болгон топ" болуп эсептелген. 2014-жылдын ичинде Nirvana Рок-н-роллдун атак-даңк музейине киргизилген.
Кыртыш таануу
Кыртыш таануу — кыртыш (грунт) жөнүндөгү илим; инженердик геология илиминин бир тармагы. Кыртыштын пайда болушун, орун алышын, түзүлүшүн, өзгөрүшүн, курамын, физикалык касиеттерин (чөгүшү, көбүшү, басымы, температурасы, механикасы, массасы, көлөмү, тыгыздыгы, көзөнөктүүлүгү, ийилиши, чоюлушу, суу өткөргүчтүгү, жылмышуусу, тайышы, орун которушу, кыймыл-аракети, каршылык көрсөтүшү, электр тогун өткөрүшү, бекемдиги, ныктыгы) изилдейт.
Каргала (Зианчурин району, Башкыртстан)
Каргала — Башкыртстандын Зианчурин районундагы айыл, Сурен айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 234 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Дерматин
Дерматин(грек тилинен dermatos - тери) – бир же эки жагы тең нитроцеллюлоза менен капталган кебез кездеме, жасалма булгаары. Дерматин эмерек (мебель) каптоодо, китеп мукабалоодо, галантерея буюмдарын жасоодо жана башка колдонулат.
Анчуг (дарыя)
Анчуг — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Вижай дарыясынын оң жээгинен 57 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 28 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Биржа бюллетени
Биржа бюллетени – биржанын баалуу кагаздарды жана валюталарды ( фондулук биржада ), товарларды ( товардык биржада  ), ошондой эле түзүлгөн бүтүмдөр (алардын саны, баасы,  биржалык курсу  ж. б. у. с.) тууралуу маалыматтар жарыялануучу мезгилдүү маалымат органы.
Диагенез
Диагенез (грек тилинен diagenesis – кайра жаралуу) – суу түбүндөгү борпоң чөкмөлөрдүн катуу тоо тектерге айлануу процесстеринин жалпы аталышы. Терминди 1888-жылы немис геологу В.Гюмбель сунуш кылган. Алгачкы жана кийинки диагенез болуп бөлүнөт.
Кайсака
Кайсака (лат. Bothrops atrox) – найзабаш жыландардын бир түрү.
Мегатой 2: Калың
Мазмуну
Мегатойдун биринчи бөлүмүндө Бахтиярга тийчү Мээрим бир топ ызы-чуудан кийин Бакытты тандайт. Мындай таң калычтуу окуядан кийин баары өз тагдырына ыраазы болуп тынчыгандай эле болот. Бирок... Мээримдин апасы колуна тийген конвертти ачканда ичинен 300$ эле акча чыгат. Буга нааразы болуп, жаңы Кудаларын кафеге жолугушууга чакырат. Куда тарап да калың берүүгө макул болбойт. Ошентип эки тараптын ызы-чуусу башталат. Бакыт менен Мээримдин тагдырына караганда Калың маселеси маанилүүрөөк болуп кетет. Тасманын негизги мазмуну калың маселеси болот.
Соловьяненко Анатолий Борисович
Анатолий Борисович Соловьяненко (25.09.1932 - 29.07.1999) — опера ырчысы (лирикалык тенор). СССР эл артисти (1975).
Агөлөң
Агөлөң – (археологиялык эстелик) байыркы таш дооруна таандык таш курал жасоо «устаканасы». Ысык-Көлдүн батыш тарабындагы Агөлөң айылынын түштүгүндөгү тоо этегинде жайгашкан. Борбордук Азиядагы эң маанилүү археологиялык эстеликтердин бири. Байыркы адамдар порфирит деп аталган оттук таш тегинен сапаттуу куралдарды жасашкан. Таш куралдар жана иштетилген белгиси бар таштарды (артефакттар) жер үстүнөн көп кездештирүүгө болот. Алар плейстоцен (муз каптоо) учурунда суу үйөрүнүн таасири менен кең аянттарга жайылган. Алгач археологиялык изилдөөлөрдү археолог М. Юнусалиев, кийин 2001-ж. академик А. П. Деревянко жетектеген Россия-кыргыз экспедициясы жүргүзгөн.
Швеция Еврокөрүнүү балдар ыр сынагында
Швеция Еврокөрүнүү балдар ыр сынагында 7 жолу катышкан. Эң мыкты чыгуусу 2006-жылы - 3-орун болгон. Эң начар жыйынтык 2003, 2004 жана 2005-жылдары болгон - өлкөнү көрсөткөн бардык катышуучулар ушул жылдары 15-орунду ээлешкен.
Катышуучулар
Швециянын Балдар үчүн Еврокөрүнүү сынагындагы көрсөтүүчүсүн SVT телеканалы жана SR радиосу көмөктөшүп уюштуруучу «Lilla Melodifestivalen» сынагы тандайт.
Автордук мүнөздөмө
Автордук мүнөздөмө – автордук баяндоонун адамды, окуя- кырдаалды мүнөздөөчү түрү. Бул ыкмада автор көрүнүштү мүнөздөйт, ага мамилесин билгизет. Мис., “Биз келсек Урмамбет үйдө жайланып отуруп калыптыр. Баягы Урмамбет эмес: үстүндө бир сур шинели бар, ичинде төш чөнтөктүү сур көйнөк, бутунда кычыраган жаңы сары өтүк. Бир кийими жарашып, түптүз, типтик, чарчы бойлуу, шыңкыйган бир сырдуу солдат болгон да калган! Баягыда ушул жол менен Германияга жөнөткөн солдаттардан түк айырмасы жок. Жалгыз гана башында кыргызча көк көрпө тебетейи бар” (М.Элебаев)
Түлөбердиев Чолпонбай
Чолпонбай Түлөбердиев, туулган жылы 13.4.1922, - каза болгон жылы 6.8.1942)
Атан
Атан — Манас эпосунун эпизоддук кейипкери, Орго кандын балбаны. Манастын Орго кан менен болгон согушунда майдан талаасына жетпей Көйүш аярдан каза табат (Сагымбай Орозбаков, 2. 84).
Түлөбердиев Чолпонбай
Советтик Союздун Баатыры. Улуу Ата Мекендик согушта өз денеси менен дзотту жабып, жеңиш үчүн чоң салым кошкон. Советтер Союзунун баатыры.
Медициналык кибернетика
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Курманбаев, Эмилбек
Курманбаев Эмилбек (1908, Токтогул району, Төркен кыштагы,-1984, ошол эле жерде) — малчы, Социялистик Эмгектин Баатыры (1948). СССР социалисттик айыл чарбанын отличниги. Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу. Токтогул районундагы «Маданият», «Төркен» колхоздорунда жылкычы болуп иштеген. 1947-ж. 56 бээден 56 кулун алып, бардыгын аман асыраган.
Колдонулган адабият
Борбугулов М. "Ош областы энциклопедия" Фрунзе 1989ж.
Сутенова Байма Жапаровна
Сутенова Байма ЖапаровнаА - жазуучу.
Байма Сутенова Ак-суу районундагы Шапак айылында 1956-жылы 23-ноябрда туулган. 1979-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетин аяктаган. 1979-жылдын февраль айынан тартып «Ленинчил Жаш» газетасынын катчылыгында, 1980-жылдан кабарчы, бөлүм башчы, 1982-жылдан Мамлекеттик телерадио тутумунда редактор, бөлүм башчы, башкы редактор, 1991-жылдан телерадиокорпорациянын вице-президенти болуп иштеп келген.
Б.Сутенованын 1981-жылы «Ала-Тоо» журналынын №1 санына «Мамырылар гүлдөгөн жерде» повести жарык көргөн, ушул эле журналдын №3 санында «Менин атам» повести жарык көргөн. 1983–1985-жж. «Ала-Тоо» журналында, «Кыргызстан маданияты» гезиттеринде аңгемелери жарык көрүп турган. 1986-жылы «Бир түндөгү кайра жаралуу» деп аталган радиопостановка-сы, Кыргыз радиосунун алтын казынасына кабыл алынган. 1994-жылы «Тааныш көз караш» повести Кыргыз радиосунун фондусуна Кыргыз Рес-публикасынын эл артисти Советбек Жумадыловдун көркөм окуусунда жазылып калтырылган. 1986-жылы «Жаштык пресс-бары» программасы менен кыргыз телекөрсөтүүсү түз эфирдеги көрсөтүүлөр циклын баштаган. Көрсөтүүдөгү ток-шоу программасын алгачкылардан болуп Б.Сутенова негиздеген. Сая-сат айдыңындагы «Жетиген» программасы рейтинги эң жогору эсептелген телепрограмма катары Кыргыз Республикасынын Президентинин «Алтын калем» сыйлыгына татыган. 1993–2003-жж. «XXI кылым» радиосун жана «Азия плюс» радиостанциясын негиздеген. 1987-жылы «Ак-Сай күндөлүгү» аттуу телефильминде Б.Сутенова сценарист -режиссер катары биринчи дебютун баштаган. 1991-жылы «Кыргыз радиосуна 60 жыл» документалдуу телефильминин сценарийин жазган. 1989-жылдан Кыргызстан Жазуучулар союзунун мүчөсү. 1992-жылы «Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер» ардактуу наамы берилген.
ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ
Кыргыз тилинде
Сагыныч: Аңгемелер. – Ф.: Мектеп, 1988. – 44 б.
Мамырылар гүлдөгөн жерде: Повесттер. – Ф., 1990. – 136 б.
Жеңишбек Эдигеев
Жеңишбек Эдигеев (Jengishbek Edigeev; туулган күнү - 20.3.1971, Кыргызстандын Нарын облусунун Ак-Талаа району, Кош-Дөбө айылы) — Кыргызстандын заманбап эркин журналисти, котормочу, публицист. Пост-советтик Кыргызстандагы басма сөз эркиндиги үчүн күрөшкө салым кошкон. Жубайы менен биргеликте “Де Факто” эркин гезитин негиздеген.
Өмүр таржымалы
Жеңишбек Эдигеев 1971-жылы жалган куран (март) айынын 20сында Кыргызстандын Нарын облусундагы Ак-Талаа районуна караштуу Кош-Дөбө айылында туулган.
Оболу Ташкент шаарындагы САМПИ аталган мединститутка окууга өттү. Бир жылдан соң ал окууну таштап койду.
Советтик армиянын катарында кызмат өтөгөн чагында Беларус жумуриятында жана мурдагы Чехословакияда болду. Чех жеринен советтик куралдуу күчтөрдүн мүлкүн жана курулуштарын толук сыйрып, биротоло Орусияга көчүрүүгө катышты.
1992-1997 жылдары Кыргызстандын борбору Бишкек шаарындагы Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университетинин журналистика факультетинде окуп, ийгиликтүү тамамдаган.
Андан соң “Бишкек таймс” жана “Агым” гезиттеринде иштеген.
2007-жылы жубайы Чолпон Орозобекова экөө “Де-Факто” деп аталган эркин гезитти түптөгөн.
Бул эркин гезитке жана анын негиздөөчүлөрүнө мурдагы президент К.Бакиевдин авторитардык режими маалында кысымдар күчөгөн.
2009-жылы Жеңишбек Эдигеев өз жубайы жана үй-бүлө мүчөлөрү менен кошо чет өлкөгө бозгунга чыгууга аргасыз болду.
Учурда ал Швейцарияда саясий баш паана таап жашоодо.
Анын үй-бүлөсү
Жубайы – белгилүү эркин журналист Чолпон Орозобекова. Үч кызы бар: Нурайым 16 жашта, Ажар 10 жашта, Арууке 6 жашта (2017-жылга карата).
Кыртыштын инженердик-геологиялык классификациясы
Кыртыштын инженердик-геологиялык классификациясы — топурак кыртышынын жана бардык тоо тектердин инженердик-геологиялык жиктелиши. Жалпы, региондук, тармактык, жекече түрлөргө бөлүнөт. 1957-жылдагы жиктелиши боюнча монолиттүү (аска-зоокалуу) жана кесек талкаланган бөлүкчө деген түрлөрдөн турат. Монолит — бек, нык, бышык, бузулбаган, талкаланбаган тектер. Кристаллдык же камдашкан түзүлүшкө ээ. Талкаланган тектер борпоң, көзөнөкчөлүү, байланыштары жок. Магмалык (гранит, диорит, базальт), метаморфизмделген (гнейс, кварцит, мрамор), кээ бир чөкмө тектер (кумдук, конгломерат ж. б.) монолиттүү түзүлүшкө ээ. Талкаланган тектерге шагыл, кум, чопо кирет. Ар кандай белгилерине жараша мындай классификация өз ичинен бир нече топторго жана түрлөргө бөлүнөт.
Жеңишбек Эдигеев
Чыгармачылыгы
2015-жылы анын “Сапарлаш” аттуу кыргызча-французча сүйлөшмө китеби жарык көргөн.
2016-жылы анын “Кыргызча-французча тематикалык сөздүгү” басууга берилди.
Сапар, сапар!
Жеңишбек Эдигеев айтылуу француз ырчы айымы Desireless (Дезайелесс) ырдаган «Voyage, Voyage» ырынын текстин 2011-жылы кыргызчага которду.
Сапар, сапар
Эски вулкандар үстү менен Учкан килем алдында канаттары калкылдайт, Сапар, сапар, Өмүр бою бүтпөгөн. Булуттардан көлмө-саздарга Испан шамалынан Эквадор жамгырына, Сапар, сапар, Бийиктикте калкыймын.
Борбор шаарлар үстү менен Тагдырга жазганды ойлоп, Океан тиктеп.
(Кайырма): Сапар, сапар!
Түн менен күндөн да узун Сапар Махабаттын керемет мейкининде Сапар, сапар, Индиянын ыйык дайралары менен Сапар, Эми, эч качан кайра кайтмай жок.
Ганга же Амазондун үстү менен Кара, сары, Сикх элдеринде Сапар, сапар, Аалам падышаларын кезип, Сахара кум дөбөлөрүн карап, Фиджи, Фудзияма аралдарында Сапар, сапар, Сен бүтпө да, токтобо!
Найза таштар үстүндө Жараланган жүрөктөр Океан тиктеп.
(Кайырма) Борбор шаарлар үстүндө Тагдырга жазганды ойлоп Океан тиктеп.
(Кайырма).
Bon Jovi
Bon Jovi – Нү-Жерсиде (Сейревилль) түзүлгөн америкалык рок-тобу. 1983-жылы түзүлгөн топтун курамы: фамилиясы топтун аталышына окшош болгон башкы ырчы Жон Бон Жови, пианист жана клавишник Дэвид Брайан, доолбасчы Тико Торрес, башкы гитарчы Фил Икс жана бас-гитарчы Хү Макдональд. Топтун курамында эч бир чоң өзгөрүүлөр байкалган эмес, бир гана 1994-жылы бас-гитарчы Алек Жон Сачтын ордуна Хү Макдональд келген жана 2013-жылы гитарчы/жардамчы ыр жазуучу Ричи Самбора топтон чыгып кеткен. Фил Икс жана Макдональд экөө 2016-жылы расмий түрүндө топтун курамына киришкен.
Ушуга чейин Bon Jovi 13 студиялык альбом, 6 жыйнак жана үч жандуу альбом жаздырып чыгарган. Алар дүйнө жүзү боюнча 130 миллиондон ашык үн жазууларын сатып элүүдөн ашык өлкөдөгү 34 миллиондон ашык угармандарына 2700дөн ашык концерт уюштурушкан. 2006-жылы Bon Jovi Рок-н-роллдун атак-даңк музейине кошулган. Ошондой эле 2004-жылы алар American Music Awards сыйлыгынын аземи учурунда Award of Merit сыйлыгына ээ болгон. Жона Бон Жови жана Ричи Самбора ыр жазуучулар катары 2009-жылы ыр жазуучулардын атак-даңк музейине кошулган.
Сол Русская дарыясы
Cол Русская — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Русская дарыясынын сол жээгинен 243 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 45 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Атемир
Атемир — Каныкейдин атасы, к.Темиркан.
Колдонулган адабияттар
"Манас" энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440 б. ISBN -5-89750-013-4
Биржа жүгүртүмү
Биржа жүгүртүмү – белгилүү убакыттын ичинде биржадагы баалуу кагаздар же товарлар менен түзүлгөн бүтүмдөрдүн көлөмү. Сатылып өткөрүлгөн товарлардын ( товар биржасында ), же баалуу кагаздардын ( фондулук биржада  ) бааларынын суммасы менен аныкталат. Фондулук биржада сатылган баалуу кагаздардын саны да Б. ж-нүн көрсөткүчү катары кызмат аткарат. == Колдонулган адабияттар ==
Гусевка (Салауат району, Башкыртстан)
Гусевка — Башкыртстандын Салауат районундагы айыл, Кичи яз айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 249 киши. Почта индекси — 452490, ОКАТО коду — 80247835003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Агөлөң кыштагы
Агөлөң кыштагы - Ысык-Көл облусунун Тоң районундагы кыштак. Көк-Мойнок айыл өкмөтүнө караштуу. Райондун борбору Бөкөнбаев кыштагынан 90 км батыш тарапта. Балыкчы темир жол бекетинен 21 км. Деңиз деңгээлинен 1650 м бийиктикте жайгашкан. 1930-ж. отурукташкан. Калкы 1398 (2006); негизинен мал чарбасында эмгектенет. Орто мектеп, ФАП, дарыкана, бейтапкана, китепкана бар. Улуу Ата Мекендик согушта курман болгондорго эстелик тургузулган. Кыштакта манасчы Саякбай Каралаев, Социалдык Эмгектин Баатыры Ө.Түлөбердиев туулган.
Медициналык радиология
Медициналык радиология — ооруларды дарылоо жана диагноздоодо иондоштуруучу нурланууну колдонуунун теориясын жана практикасын үйрөтүү, ошондой эле нурлардын биологиялык таасирин изилдөөчү бөлүм. Рентген нурларынын, табигый жана жасалма радиоактивдүүлүктүн ачылышы медициналык радиологияны андан ары өнүктүрдү. Медициналык радиология ооруну табуу жана аны дарылоону ишке ашырат.
Ичке-Суу (Ысык-Ата району)
Ичке-Суу (Ичке-Суу) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Ысык-Ата районундагы айыл. Ысык-Ата айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 333 киши.
Жети-Шаар
Йеттишар — (يەتتىشەر دۆلەتى) ар кайсы булактарда ысымдын орусча жазылышынын ар кандай варианттары кездешет - Жети-Шаар, Жец -Шаар, Яттишяр жана ушул сыяктуулар) - 1860-1870-жылдары Чыгыш Түркстан (Кашгария) аймагында болгон мамлекет.
Жаратылыш тарыхы
1757-жылы Цин Кытай Жунгар хандыгын талкалап, 1759-жылы Кашкария басып алган; жаңы алынган территорияда Синьцзян провинциясы түзүлгөн. Qing режиминин каршылаштары бул жерде сүргүнгө айдалган, ал Манжур жана кытай аскерлери Гансу, алардын түзүмдөрүн Соломон жана даурМанжурия бул жакка которулган баштады. 1764-жылы Иле өрөөнүнө бир нече миң сибо көчүрүлгөн. Маньчжур аскерий-айыл чарба конуштары жана кытайлык аскер конуштары, ошондой эле манжур басып алууга каршылык көрсөтүүнүн катышуучулары болгон сүргүнгө айдалган уйгурлардан (« таранчы») айыл чарба конуштары түзүлгөн. Бул жерге кытайлар менен дунгандар көчүп келишкен.
19-кылымдын башында Кашкарда коомдук-саясий абал кескин начарлап кеткен. Синьцзяндын губернаторунун көзөмөлүнүн жоктугунан пайдаланып, манжу жана кытайлык чиновниктер өздөрүнүн кызматтык абалын тез арада жеке баюу үчүн пайдалануудан тартынышкан жок. Мындан тышкары кытай соодагерлери элди аёосуз тоноп, жергиликтүү продукцияларды, продукцияларды арзан баада сатып алып, бирок сырттан келген продукцияларды, өзгөчө чайды өтө кымбат баада сатып жиберишкен. Мунун баары Цин империясы менен коңшулаш Кокон хандыгынын ортосундагы оор мамилелердин артында болгон. Кокон хандары манжур басып алуучуларга каршы күрөшкөндөргө баш калкалоочу жай берип, Цин өкмөтүнө кысым көрсөтүү үчүн аларды чеберчилик менен пайдаланып, бул аймакта татаал саясат жүргүзүшкөн.
Жашоо Кокон 19-кылымдын башында, уулдары Сарымсак Кожо Жахангир жана Жусуп-Кожо - Кашкарстан мурдагы Белогорка акимдердин мураскорлор - аймактын көз карандысыздыгын калыбына келтирүү үчүн кыймыл колго алды. 1820-жылы жайында Жахангир Кокондон кыргыздарга «качып», ал жерде бир нече жүз кылычтан турган ат отрядын чогултуп, күзүндө Цин тосмолорун жарып өткөн. 1820-1827-жылдардагы уйгурлардын көтөрүлүшүн басуу жана андан кийинки Жахангир менен болгон күрөш Цин өкмөтүнө 10 миллион ляндык чыгымга учурады. Бул көтөрүлүш Кашкариядагы цин үстөмдүгүнүн пайдубалын солкулдатып, жазалоочулардын жооп иретинде жасаган мыкаачылыктары мусулмандардын жаңы көтөрүлүшүнө негиз түзгөн. 1828-жылы Жахангир колго түшүрүлүп, өлүм жазасына тартылгандан кийин эми бүт үмүт Жахангирдин бир тууганы Юсуф-Кожага байланган. Кокон ханы да аны аткарууга катуу үндөгөн.
Кыртыштын көөп чыгуу басымы
Кыртыштын көөп чыгуу басымы — чополуу кыртышка суу сиңе баштаганда, аны көптүрбөй, мурдагы көлөмүн сактоодон келип чыккан басым. Атайын курал менен өлчөнөт. Көпчүлүк кыртыштын басымы 0,025 МПа болот. Күчтүү көөп чыкканда 0,25 МПага жетет. Көөп чыгуу курулушка зыян.
Жети-Шаар
Жаратылыш тарыхы
1830-жылы күзүндө Жусуп өз отряды менен чек арадан өтүп, белогорскиликтер кубануу менен тосуп алышкан. Жахангирдин көтөрүлүшүнүн сабактарын эске алып, Жусуп элге марттык менен убадаларды таратып, анын колдоосу менен Кашкарга кирет. Бирок Яркандда сепилге жасалган чабуул ийгиликсиз аяктап, көтөрүлүшчүлөр ал жерде чоң жеңилүүгө учурап, андан кийин бурулуш келип, көтөрүлүш басаңдай баштаган. Калк көтөрүлүштү 1826-1827-жылдардагыдан бир топ аз колдогон, Жусуптун аскерлеринин талап-тоноолору да карапайым калкты кожолорго каршы жандандырган. Черногориянын сектасы Белогорск кожосун абдан салкын тосуп алды. Цин бийлиги эки ислам сектасынын диний кастыгын билгичтик менен пайдаланган. 1830-жылы октябрда губернатор Чанглин козголоңчуларга каршы чабуул баштаган. 1830-жылдын аягында Жусуп-кожа Ак тоолордун бир нече миң тарапкерлери жана туткундары менен чек арага чегинип, Кокон аймагына жөнөгөн. Төрт айга созулган көтөрүлүштү басуу казынага 8 миллион лиан чыгым тартты.
1847-жылы Жахангирдин жээндеринин жетекчилиги астында тарыхта лидерлеринин саны боюнча “жети кожонун көтөрүлүшү” деген ат менен белгилүү болгон жаңы көтөрүлүш көтөрүлгөн; ал ошол эле жылы басылган. 1857-жылы Кашгарияда Валихан-тюрдун (Жахангирдин жээни) жетекчилиги астында көтөрүлүш чыгып, ал 1858-жылы августта ырайымсыз басылган; көп ошо качып Кокон.
Асанбек Алымкулов
Алымкулов Асанбек Ат жабдыктарынын жана тери буюмдарынын чебери. 1970-ж. Ат-Башы районундагы Ак-Муз айылында төрөлгөн. 1989-ж. «Мураскер» элдик көркөм кол өнөрчүлүк окуу жайынын териден көркөм буюм кармоо бөлүмүн бүтүргөн. Нарын шаарындагы «Ңуска» чакан чеберканасында узанат. 1991-жылдан Кыргызстан Эл чеберлер союзунун мүчөсү. Ал ат жабдыктары жана камчы өрүмдөрү аркылуу кароо-сынактарга катышат. 12 талды алтыдан бөлүп, кайра эки талды тиги талдардан алып, кайра ошол талды алган жакка берет. Демек, топ алты талдар бири-бирине кошулуп алына берет. Ошондо алды бирдей, үстү балык жон көрүнөт. «Жылан боор өрүмүңө» 12 тал көктү алты-алтыдан бөлүп, алтоону өзөктүн алдынан алат, алтоону өзөктүн үстүнө чыгарат. Алдыңкы талдан бир тал алынат. Үстүңкү талдын экөөнүн үстүнөн бирөө алдыңкы талдын экөөнүн астынан, экөөнүн үстүнөн басып, мына ушул тал шарттуу кайталана берет. Чебер ийлеп кол кайыш да жасайт. Эмгеги баттамада. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1991-ж. «Кыргызстан Эл чеберлер союзунун уюштуруу көргөзмөсү». Өрүм ат жабдыктары коюлган.
Жети-Шаар
Жети-Шаар
Якуб-бек тарабынан Таранчинский султандыгын басып алуу жана Англиянын Орто Азиядагы таасиринин күчөшүнө жол бербөө үчүн орус аскерлери 1871-жылы Иле аймагын басып алып, жергиликтүү Уйгур мамлекетин жоюшкан. Якуб-бектин аскерлери дунган Үрүмчү султандыгына каршы эки жолу жортуул жасап, 1870-1872-жылдары анын аймагын Йетишарга кошуп алган. 1873-жылы кытай аскерлери тарабынан түндүк-батыш тарапка сүрүлүп, Үрүмчүгө отурукташкан Шэньсидеги дунган көтөрүлүшүнүн жетекчилеринин бири Мухаммед Аюб Биянху жана башка дунган командирлери жана Шэньси жана Ганьсу провинцияларынан качкындар барган. Якуб-бектин тарабы.
Асанбек Алымкулов
Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б. ISBN 5-89750-080-0
Диктор
Диктор (латын тилинен dictor – сүйлөп жаткан) – радиоуктуруу менен телекөрсөтүү студиясында (телекамеранын алдында) коомдук-саясий, илимий, көркөм адабий, музыкалык жана башка жаңылыктардын жана кабарлардын текстин көркөмдөп окуп бере турган атайын кызматкер. Алар алдын ала даяр текстти окуп берүу менен гана чектелбестен, ар кандай берүүлөрдү да даярдашат, алып барат. Алгачкы кыргыз дикторлору: К.Алиев, С.Жунушалиева, Б.Акматов, Е.Антипова, З.Мамбеталиева, Г.Норузбаева, А.Ниязов, Т.Жаманбаева жана башкалар болгон.
Касиет Жакиева
Жакиева Касиет - 1957-жылы 20-январда Ноокен районунун Рахманжан айылында туулган. 1981-жылы САМПИни бүтүргөн. 1981 — 1982-жылдары Майлуусуу шаардык ооруканасында интернатураны өткөн. 1982-1983-жылдары ошол эле ооруканада балдар оорулары боюнча дарыгер болуп иштеген. 1983-жылдан баштап, Жалал-Абад медициналык окуу жайында окутуучу, 1985— 1992-жылдары бөлүм башчы, 1993—2005-жылдары фельдшердик жана акушердик бөлүмдөрүнүн башчысы, 2006-жылдан методист. Жогорку категориядагы мугалим. Медицина тармагындагы үзүрдүү эмгеги учун шаардык, облустук мамлекеттик администрациялардын Ардак грамоталары менен сыйланган. 1999-жылы Кыргыз Республикасынын саламаттыкты сактоо министрлигинин буйругу менен «Саламаттыкты сактоонун ардактуу кызматкери» төш белгиси менен сыйланган. Жакиева Касиет «Аялзат» уюму менен биргеликте иштеп келет. Бир канча конференция, семинарларга катышып, атайын сертификат алган. 1999-жылы Жалал-Абад медициналык окуу жайында «Демилгелуу аялдардын» фондун түзгөн.