cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ботобекова, Айшат Токтоназаровна
Үй-бүлөсү тууралуу маалымат
Атасы, маркум Токтоназардын (1938-2006) жана Тажикандын үч кыз, үч уулу бар. Айшаттын улуу агасы - Берен (1965-жылдын 21-февралында туулган). Айшаттын агаларынын бири – белгилүү публицист жана журналист Уран Ботобеков (1967-жылдын 1-июнунда туулган). Айшаттын эжелеринин улуусу - Гүланда (Гулянда; 1968-жылдын 24-февралында туулган). Ал эми Гүлшат (23.05.1970-15.06.1979) деген эжеси кийинчерээк чарчап калган.
Айшаттын иниси - Улан (1983-жылдын 26-июнунда туулган), сиңдиси - Нуршат (1986-жылдын 18-июлунда туулган).
Кыргыз ымдоо-жаңсоолору (Айшат Ботобекованын монографиясы. 2007)
Кыргыз ымдоо-жаңсоолору / Автору Айшат Ботобекова. Жооптуу редактору Кадыралы Коңкобаев. - Бишкек: Bilge, 2007. - 189 бет. - ISBN 9967-23-899-2. (Эмгек Кыргызстандын УИАсынын Тил илими институтунун Окумуштуулар кеңеши тарабынан басмага сунушталган). Бул эмгекти тилчи жана этнограф Айшат Ботобекова маркум атасы Токтоназар Ботобековдун элесине арнаган.
Китептин мазмуну
Бул китеп - кыргыз тилинде жана салтында колдонулган жаңсоо аркылуу үнсүз маалымат берген каражаттар ар тараптуу изилденген тунгуч илимий монография.
Китептен бир өрнөк (163-бет):
"Желкесин кашуу" (38-сүрөт) - ыңгайсыздануу, уялуу, аргасыз болуу.
Китепке пикирлер
Автор Айшат Ботобекова ушул эле теманы кыргыз таануучу, этнограф катары андан ары тереңдетип иликтеп берсе кыргыз маданиятын иликтөөчүлөр үчүн да, жалпы замандаштарыбыз жана урпактарыбыз үчүн да мыкты белек болоору шексиз деген пикирлер айтылууда.
Днепр (шаар)
Днепр же Днипро (Дніпро) - борбордун, Украинанын чыгышы менен түштүгүнүн кесилишиндеги шаар, Днепропетровск облусунун административдик борбору, Днепр районунун жана Днепр шаардык жамааты, ошондой эле Днепр агломерациясынын борбору. Днепр жана Самара дарыяларында жайгашкан. Ири өнөр жай, маданий, илимий жана инновациялык борбор. Украинанын Киев, Харьков жана Одессадан кийинки төртүнчү шаары.
1796-жылга чейин жана 1802-1926-жылдары шаар Екатеринослав, 1796-1802-жылдары Новороссийск, 1926-2016-жылдары Днепропетровск деп аталган.
Украинанын ири өнөр жай борборлорунун бири; Кара металлургия, металл иштетүү, машина куруу жана оор индустриянын башка тармактары өзгөчө өнүккөн. Днепр совет мезгилиндеги коргонуу жана космос өнөр жайынын негизги борборлорунун бири болгон, шаарда Украина ССРинин Кара металлургия министрлиги жайгашкан. Аскердик өнөр жайы өнүккөндүктөн Днепр 1990-жылдарга чейин чет элдиктер үчүн жабык шаар болгон.
2020-жылдын 1-январына карата шаарда 990 724 адам жашаса, 993 220 адам шаардык кеңештин чектеринде, анын ичинде Авиаторское шаар тибиндеги калктуу конушунда жашаган. 1976-2011-жылдары Днепрдин калкынын саны 1 миллиондон ашты (бул 2017-жылдын аягында - 2018-жылдын башында болгон)
Аталышы
Баштапкы аты Екатеринослав, Г.А.Потемкиндин сунушу боюнча императрица Екатерина IIнин асмандагы колдоочусу Ыйык Екатеринанын урматына; шаар 1776-1796 жана 1802-1926-жылдары ушундай аталып калган.
Жазма булактарда «Екатеринослав» аты биринчи жолу 1776-жылдын 23-апрелинде Азов губернатору В.А.Чертковдун Григорий Потемкинге жасаган докладында эскерилет, мында план, профилдер, фасаддар жана сметалар деген сөз болгон. Шаар 1784-жылга чейин Днепрдин сол жээгинде болгон. Андан кийин курулуш расмий түрдө оң жээкке өткөн. Екатерина IIнин 1784-жылдын 22-январындагы жарлыгында: «Екатеринослав деп аталган провинциялык шаар Кайдактын жанындагы Днепр дарыясынын оң жээгиндеги эң жакшы ыңгайлуулук болушу керек...» (Жаңы Кодак дегенди билдирет) деп айтылат.
1796-1802-жылдары шаар Новороссийск деп аталган. Атын өзгөртүү император Павел Iнин апасы императрица Екатерина IIнин ишмердүүлүгү тууралуу эстеликтерди жок кылууну каалоосунун алкагында болду. Павел I өлгөндөн кийин император Александр I 1802-жылы шаарга мурунку атын кайтарып берген.
1926-жылы 20-июлда Екатеринослав шаары Днепропетровск, ошол эле учурда Екатеринослав бекети Днепропетровск бекети деп өзгөртүлгөн. Жацы ат шаар турган Днепр дарыясынан жана эмгек жолун ушул жерден баштаган советтик партиялык жана мамлекеттик ишмер Григорий Петровскийдин ысымдарынан түзүлгөн.
2016-жылдын 19-майында Украинанын Жогорку Радасы декоммунизациялоо процессинин алкагында Днепропетровск шаарын дарыянын аты менен Днепр (Дніпропетровськден Дніпро) деп өзгөртүп, 3-июнда бул чечим күчүнө кирген.
Шаардын атын өзгөртүүгө байланыштуу жаңы аталыштын башка тилдерге которулушу боюнча белгисиздик жаралган. Ошентип, Украинанын Улуттук эс тутум институтунун окумуштуулары бул ысымды украин, орус жана англис тилдеринде бирдей айтуу керек деп эсептешкен: "Дніпро", "Днипро", "Dnipro".
2018-жылдын сентябрында ММКлар Украинанын Улуттук илимдер академиясынын Украин тили институтунун Павел Гриценко кол койгон жообун жарыялаган, анда Днепр шаардык кеңешинин расмий өкүлдөрүнүн суроосуна “Днепр ” деп орусча айтканда туура болмок. Катта ошондой эле энчилүү ысымдарды орус тилине өткөрүү маселеси орус тилчилеринин компетенциясына кирери айтылат.
Бир нече расмий эмес же бекитилбеген ысымдар да белгилүү: Сичеслав (расмий эмес түрдө БУУ жана Украина мамлекетинин тушунда, болжол менен 1919-ж.), Красноднепровск (бекитилген эмес, 1924-ж.), Днепрослав (расмий эмес, Улуу Ата Мекендик согуш учурундагы немис баскынчылыгы).
Лоусвилл (Небраска)
Калкы - 1046 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 31-29260.
Купуев Пирмат Купуевич
'''Купуев Пирмат Купуевич - Экономика илимдеринин доктору, профессор, Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын мүчө-коррепонденти, КРнын Инженердик Академиясынын академиги '''
Өмүр баяны
1942-жылы Кыргыз Республикасынын Ош областынын Ноокат районуна караштуу Кыргыз-Ата айылында туулган. Купуев П.К. 1966 - жылдын февраль айынан тартып Фрунзе шаарындагы Ленин атындагы машина куруу заводтун инженер-технологу, улук инженер-технолог, экспорттук аймактын мастери. 1969 - жылы Киргос университеттин «Экономика, планирование и организация управления народным хозяйством и его отраслям» адистигинин «Экономика промышленности» кафедрасынын күндүзгү аспирантура бөлүмүнө тапшырган. 1972 – жылы ийгиликтүү аяктап, «Планирования народным хозяйством» кафедрасында мугалим болуп иштеп баштаган. 1972 - 1990 жылдары ушул эле кафедрада окутуучу, улук окутуучу,  доцент жана кафедра башчысы болуп эмгектенген. 1973 - 1980 – жылдары бир мезгилде Экономика факультетинде декандын орун басары жана декандык милдетти аткарды.1989-1990 – жылдары Кыргыз Мамлекеттик Университетинин астындагы экономикалык жана юридикалык кадрларды даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу факультетинде  декан. 1989 - жылы ВАК СССР тарабынан "профессор" наамы берилген. 1990 – жылы жогорку мектеп отличниги наамы менен сыйланган. 1991 - 1993 – жылы Жогорку Ош Технологиялык колледждин ректору болуп эмгектенген. 1993 - жыл Ош областык мамлекеттик администрациянын экономикалык суроолор боюнча башкы кенешчи. 1992 – жыл Кыргыз Республикасынын Инженердик экономикалык илимдер академиясынын академиги, мүчөсү. 1994-жылды февраль айынан 1999 -жылдын май айына чейин НАН КР дин Түштүктөгү бириккен илимдер институтунун директору. 1997-жылы НАН КРдын жалпы жыйынында НАН КРдын корреспондент мүчөсү. 1999ж.-2002 – ж. Ош Мамлекеттик Университетинин укук жана экономика институтунун директору. 2002-2005жж. - ОшМУнун «Бизнес жана менеджмент» факультетинин деканы. 2005-2008 - жж. - ОшМУ экономика бөлүм башчысы, 2008-2009жж. ОшМУнун "Финансы экономикалык" факультетинин деканы, 2009- жылдан бери – ОшМунун "Финансы жана кредит" кафедрасынын профессору. Купуев П.К. квалификациялык специалисттерди даярдоодо, жаш окутуучуларды тарбиялоодо эмгеги зор жана профессордук окутуучулук курамдын арасында жана жаш студенттерге кадыр баркы чоң. Купуев Пирмат Купуевич илимдин жогорулашына жана илим изилдөөчү кадрларга кошкон салымы чон. Купуев П.К. 120- дан ашык илимий иштери, 8 монографиясы жарык көргөн. Ошондой эле 2 экономика илиминин докторлоруна, 12 экономика илиминин кандидаттарына жетекчилик кылды. Азыркы учурда Купуев Пирмат Купуевич доктордук диссертацияларды тапшыруу боюнча диссертациялык кенешменин мүчөсү жана кандидаттык диссертация тапшыруу боюнча диссертациялык кеңешменин төрагасы.
Шилтемелер
Категория: Кыргызстан Категория: Окумуштуулар Категория: Билим берүү
Өсүмдүк материалдарынын гидролизи
Өсүмдүк материалдарынын гидролизи - катализаторлордун (кислоталар) катышуусунда өсүмдүк тканындагы полисахариддердин суу менен өз ара кошулуу процесси.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Кеттенкамп
Кеттенкамп (Kettenkamp) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Оснабрюк районуна кирет.
Калкы - 1723 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 12,88 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 59 023. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Лагер.
Матисаков, Түгөлбай Кубатбаевич
Өмүр баяны
Матисаков Туголбай Кубатбаевич, 1983-жылы туулган, улуту кыргыз, 2007-жылы Ош мамлекеттик университетинин физика-техника факультетинин «физика» адистигин артыкчылык диплому менен аяктаган. 2013-жылы 27-сентябрда кандидаттык диссертациясын «Суу ысытуучу күн түзүлмөлөрүн иштеп чыгуу жана анын эффективдүүлүгүн математикалык моделдөөнүн негизинде өркүндөтүү» деген темада ийгиликтүү коргоп, техника илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын алган. Ал Ош мамлекеттик университетин бүткөндөн баштап ушул күнгө чейин аталган окуу жайда ийгиликтүү эмгектенип келет.
Алексеевка (Белебеев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мырзалиев Арстанбек
Мырзалиев Арстанбек (15. 5. 1931-жылы туулган, азыркы Чүй облусу, Ысык-Ата району, Ысык-Ата айылы) – невропотолог, медицина илимдеринин доктору (1966), профессор (1967), Кыргыз ССР ИАнын академиги (1984). КММИни (1952), СССР МИАнын Н. Н. Бурденко атындагы Нейрохирургия институтунун аспирантурасын (1955–58) бүтүргөн. КММИде нерв оорулар кафедрасында ассистент, доцент, профессор, кафедра башчысы, 1978–87-жылы проректор, 1987–96-жылы ректор болуп иштеген. 1996-жылдан КММАда кафедра башчысы, Кыргыз ССРнин илимге эмгек сиңирген ишмери (1970), Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген врачы (1967). Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты (1989– 94). Негизги илимий эмгектери нерв системасынын сезгенүүсү жана шишиги, тукум куума жана кан тамырларынын өзгөрүшүнөн пайда болгон ооруларын диагноздоо, дарылоо жана алдын алуу маселелерине арналган. 210дон ашык илимий эмгеги, анын ичинен 6 монография, 15 окуу китеби жана окуу куралдары бар. Эмгектери: Сирингомиемия (в соавторстве). Ф., 1976; Радионуклеидные методы исследования в клинике сосудистых заболеваний головного мозга (в соавторстве). Ф., 1982; Клинические лекции по невропатологии. Б., 2001.
Вингероде
Вингероде (Wingerode) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Айхсфельд районуна кирет.
Калкы - 1233 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,77 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 107. Муниципалитеттин башчысы — Ингеборг Майер.
Ларкспур (Колорадо)
Ларкспур (Колорадо) (Larkspur) — Колорадо штатынын Дуглас округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 234 киши. Болжолдуу аянты - 3.5 км². FIPS коду — 08-43550.
Эвинг (Миссури)
Эвинг (Миссури) (Ewing) — Миссури штатынын Льюис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.6 км². FIPS коду — 29-23032.
Өсүмдүк менен айбанаттын кышташы
Өсүмдүк менен айбанаттын кышташы - суук, мелүүн жанa субтропиктеги өсүмдүктөр менен айбанат­тардын кыш мезгилиндеги тиричилиги. Өсүмдүктөр кыштын суук шартына түрдүүчө ыңгайланышат. Кышында бардык өсүмдүктөрдүн тиричилик процесси (өсүү, дем алуу ж. б.) акырындайт.
Эвинг (Миссури)
Калкы
2010-жылы калкы 464 киши болгон.
Өсүмдүк менен айбанаттын кышташы
Көп жылдык чоп өсүмдүктөрү, жер алдындагы органдары (түймөк, пияз-түп, тамыр-сабак ж. б.), бир жылдык чөптөр урук абалында кыштайт. Жаз келори менен алардан жаңы өркүн өсүп чыгат. Дарак жанa бадалдардын жалбырагы кыш алдында түшөт да, буулануу азаят, алардын жазгы-кышкы суукка чыдамдуулугу артат.
Кемберг
Кемберг (Kemberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Виттенберг районуна кирет.
Калкы - 10972 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 65,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 160. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Шуберт.
Хаббл мыйзамы
Хаббл мыйзамы, Галактиканын кеңейиш мыйзам ченеми - Галактика кызыл жылышуусу жана аларга чейинки аралыкка көз карандылыгынын сызыктуу байланышын туюнткан мыйзам: cz=H0D, мында z - галактика кызыл жылышуусу, D - ara чейинки аралык, Н - пропорциялаштык коэфф-и, б. а. Хаббл туруктуулугу. гтин кичине маанисинде cz=Vr, мында V – Галактика кыймылынын ылдамдыгы (байкоочунун көрүү нурун бойлото), с - жарык ылдамдыгы. Бул учурда Хаббл законунун классикалык түрү төмөнкүдөй берилет: Dec V.
Лумис (Небраска)
Лумис (Небраска) (Loomis) — Небраска штатынын Phelps округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 397 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 31-29085.
Майнхард
Майнхард (Meinhard) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Верра-Майснер районуна кирет.
Калкы - 4887 киши(2013-ж.). . Аянты - 39,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 36 007. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Гиллер.
Миттельзин
Миттельзин (Mittelsinn) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Майн-Шпессарт районуна кирет.
Калкы - 869 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 77 159. Муниципалитеттин башчысы — Петер Пауль.
Мышык сымалдар
Мышык сымалдар (лат. Felidae) – сүт эмүүчүлөрдүн жырткычтар түркүмүндөгү тукуму. Башы тегерек, тулку сымбаттуу, булчуңдуу; буттары күчтүү, тырмагы чоң, курч, куйругу узун. Түрдүү чоңдукта. Жүнү кыска, жыш; терисинде кара тактары же тилкелери болот; талаа жана чөлдөгүлөрү сары же кум түстүү. М. с-дын угуу жана көрүү органдары жакшы өөрчүгөн, жыт сезүүсү начар. Бутунун учу менен басат, алдынкы буту 5, арткысы 4 манжалуу. Кылкыйма жана азуу тиштери жакшы өөрчүгөн. Жер бетинде 4 урууга кирген 36 түрү, КМШ өлкөлөрүндө 11, Кыргызстанда 5 (илбирс, сүлөөсүн, жапайы мышык жана башкалар) түрү бар. Жапайылары бардык материкте, көбүнчө тропикте көп түрлөрү таралган. Сүт эмүүчүлөр, куштар, жерде-сууда жашоочулар, балык жана башкалар. жаныбарларды жейт. Азыгын аңдып жатып кармайт. Жылына, көбүнчө 2–4тү тууйт. Мышык сымалдарды терисин алуу үчүн кармашат. Мал чарбачылыгына зыян келтирет. ТКЭСтин Кызыл китебине 14 түрү, 11 түрчөсү киргизилген.
Вэйпп (Айдахо)
Вэйпп (Айдахо) (Weippe) — Айдахо штатынын Клируотер округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.1 км². FIPS коду — 16-86050.
Калкы
2010-жылы калкы 416 киши болгон.
Эбертсхайм
Эбертсхайм (Ebertsheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Дүркхайм районуна кирет.
Калкы - 1307 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 32 012. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Линска.
Жаңы-Турмуш
Кыргызстандагы айылдар:
Хабаровск
Хабаровск (1880-93-ж. чейин Хабаровк а) - Орусыядагы шаар. Хабаров крайынын адм. борбору. Ыраакы Чыгыш федерация округунда. Калкы 593,6 миң (2013). Т. ж. бекети. Эл аралык аэропорту бар. Амур д-ндагы порточо Ыраакы Чыгышдагы экономикалык, транспорт, саясий жана маданий ири борбору.
Машина куруу («Дальэнергомаш», «Дальреммаш» ж. б. заводдор), металл иштетүү, кеме куруу, нефть ажыратуу, химиялык, жыгаччылык, тамак-аш, жеңил өнөр жай ишканалары иштейт. ЖОЖдор (а. и. университеттер, дене тарбия академиясы ж. б.), театрлар (драма жана комедия, пантомима, куурчак ж. б.), музейлер (край тануу ж. б.), храмдар, соборлор, тарыхый-маданий эстеликтер ж. б. бар. 1858-ж. аскер посту катары негизделген. Орус саякатчысы Е. П. Хабаровдун ысмынан аталган.
Оак Гроув (Миннесота)
Оак Гроув (Миннесота) (Oak Grove) — Миннесота штатынын Anoka округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 8031 киши. Болжолдуу аянты - 90.7 км². FIPS коду — 27-47690.
Дурас (Белебеев району, Башкыртстан)
Дурас — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Рассвет айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 5 киши. Почта индекси — 452025, ОКАТО коду — 80209828002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Эшенлоэ
Эшенлоэ (Eschenlohe) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Гармиш-Партенкирхен районуна кирет.
Калкы - 1545 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 55,05 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 80 114. Муниципалитеттин башчысы — Антон Көльбль.
Өсүмдүк рагы
Өсүмдүк рагы - өсүмдүктүн мите козу карындан, бактериядан, кээде катуу сууктан пайда болуучу шишик илдети.
Ага көбүнчө картошка, кызылча, алма, алмурут, чие ж. б. чалдыгат. Картошка рагы — коркунучтуу карантин илдет. Аны пайда кылуучу мите козу карын тонуракта кыштайт. Алма, алмурут, жаңгак, чие ж. башкалардын рагында дарак сөңгөгү, жалбырагы, кабыгында жанa мөмөсүндө кара күрөң чуңкур так пай­да болот да, ал чоңоюп шишикке айланат.
Тамырда азык заттардын айланышы начарлап, түшүм өтө төмөндөйт. Өсүмдүк рагынан алманын кара рагы өтө зыяндуу. Илдеттүү дарак 3—4 жылда чирийт.
Күрөш чарасы: топуракты дезинфекциялоо, илдегтүү бутактарды кыркып, кабыгын, мөмөсүн, жалбырагын чогултуп өрттөө, каран­тин чектөө, Өсүмдүк рагына туруктуу сортторду өстүрүү.
Кирхбрак
Кирхбрак (Kirchbrak) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Хольцминден районуна кирет.
Калкы - 1132 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 55 025. Муниципалитеттин башчысы — Вильхельм Бреннекке.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Лас Энимас (Колорадо)
Лас Энимас (Колорадо) (Las Animas) — Колорадо штатынын Бент округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2 410 киши. Болжолдуу аянты - 3.3 км². FIPS коду — 08-43660.
Хьюстон (Миссури)
Хьюстон (Миссури) (Houston) — Миссури штатынын Техас округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 9.2 км². FIPS коду — 29-33238.
Калкы
2010-жылы калкы 1992 киши болгон.
Мышык - чычкан
Мышык - чычкан – өспүрүм балдардын оюну. Оюн тегиз аянтчада, оюнчулар өздөрү тандаган жерде ойнолот. Оюнга 25–30 оюнчу катышат. Алар кол кармашып, тегерек тартып турушат. Калыс оюнчулардан өзү каалаган эки оюнчуну ортого чакырат. Алардын бирин «мышык», бирин «чычкан» деп атайт. Мышыкты оюнчулардын арт жагына, чычканды ортого тургузат. Калыс оюнду баштоого белги бергенде мышык чычканды кубалап жөнөйт. Чычкан тегерек тартып кол кармашып турган оюнчулардын колдорунун астынан өтүп, мышыкка жеткирбей качат. Мышык чычкандын артынан калбай кубалап, чычканды кармап алууга аракеттенет. Оюнчулар көбүнчө колдорун көтөрүп, чычканга жол ачып, колдорун түшүрүп, мышыктын жолун тосушат. Мышык чычканды кармап алса, мышык менен чычкан оюнчуларга кошулат. Андан кийин калыс оюнчулардан эки оюнчуну ортого чыгарып, кайрадан мышык-чычкан деп атайт. Ошентип, оюн улантыла берет.
Кэмбридж (Небраска)
Кэмбридж (Небраска) (Cambridge) — Небраска штатынын Furnas округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1041 киши. Болжолдуу аянты - 2.1 км². FIPS коду — 31-07730.
Брухвайлер
Брухвайлер (Bruchweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Биркенфельд районуна кирет.
Өсүмдүк сорту
Өсүмдүктөн сапаттуу түшүм алуу үчүн чыгарылат. Ал сорт өзүнчө артыкчылык касиеттери менен айырмаланат. Өсүмдүк сорту жергиликтүү жанa селекциялык болуп бөлүнөт.
Виндехаузен
Виндехаузен (Windehausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Нордхаузен районуна кирет.
Өсүмдүк сорту
Жергиликтүү сорт эл арасында узак мезгилде тандоонун негизинде чыгарылат. Бул сорт жергиликтүү шартка ылайыктуу келип, көбүнчө селекциялык сорттун негизин түзөт. Селекциялык сорт илимий иззилдөө институттарында, мекемелер­де атайын метод аркылуу чыгарылат.
Виндехаузен
Калкы - 549 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 5,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 62 057. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Хайнц Рихель.
Өсүмдүк сорту
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Маметова, Алтынай Сулейманова
Кыскача өмүр баяны
Маметова Алтынай Сулеймановна 1969-жылы 21-июнда туулган- химия илимдеринин доктору, профессор .1991-жылы 1-июнда ОГПИнун орто мектептеги биология жана химия мугалими адистигин ийгиликтүү аяктаган. Азыркы учурда Ош Мамлекеттик университеттинин медицина факультетинин жалпы клиникалык биохимия жана патофизиология кафедрасынын башчысы кызматын аркалоодо. Ушул эле окуу жайдын студенттерине жалпы биохимия, клиникалык биохимия, биохимия, биохимия и биохимия полости рта сабактарын окутуп эмгектенүүдө.
Диссертациялары
Окутуучунун жетекчилиги астында жакталган диссертациялар:
Бухманная
Бухманная — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Горносталья дарыясынын сол жээгинен 14 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Майнхаузен
Калкы - 9003 киши(2013-ж.). . Аянты - 17,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 38 007. Муниципалитеттин башчысы — Рут Диссер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Миттельнойфнах
Миттельнойфнах (Mittelneufnach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Аугсбург районуна кирет.
Калкы - 1074 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 72 179. Муниципалитеттин башчысы — Франц Ксафер Майтингер.
Алдамчылык иллюзиясы
"Алдамчылык иллюзиясы" (Now You See Me, Иллюзия обмана) - 2013-жылы Луи Летерье тарткан, Боаз Якин жана Эдуард Рикорт жазган америкалык триллер тасмасы. Тасмага тартылгандар: Жесси Айзенберг, Марк Руффало, Вуди Харрелсон, Мелани Лорент, Айла Фишер, Дейв Франко, Майкл Кейн жана Морган Фримен. Тасмада ЧФБнун (Чалгындоо Федералдык Бюросу) агенти жана эл аралык полиция детективи элге өнөрүн тартуулоо учурунда банкты тоноп, тонолгон акчаны көрүүчүлөргө чачкан иллюзионисттер тобун колго түшүрүү окуясын баяндайт.
Тасманы "Summit Entertainment" 2013-жылы 31-майда расмий түрдө АКШда жарыкка чыгаргандан мурун Нү-Йоркто 2013-жылы 21-майда бетачары өткөн. Тасма киносынчылардын ар тараптуу пикирлерине дуушар болгонуна карабастан $75 млн бюджети менен $351.7 млн киреше тапкан. Тасма 2014-жылы "People's Choice" сыйлыгынын "Тандалма триллер тасма" наамын алган. Ошондой эле "Empire" сыйлыгынын "Эң мыкты триллер" наамын, "Сатурн" сыйлыгынын "Эң мыкты триллер тасма" жана "Эң мыкты музыка" наамын уткан. Тасманын уландысы 2016-жылы 10-июнда жарыкка чыккан.
Тасманын расмий саундтрегин Брайан Тайлер жазган. Ал эми "Glassnote Records" 2013-жылы 28-майда санариптик көчүрмөгө жана сатыкка чыгарган.
Бабур атындагы Ош Мамлекеттик Академиялык өзбек музыкалуу драма театры
Бабур атындагы Ош Мамлекеттик академик өзбек музыкалуу драма театры (Ошский Государственный академический узбекский музыкально-драматический театр имени Бабура) Кыргызстанда эң байыркы, Борбордук Азияда экинчи байыркы профессионал театры болуп эсептелет жана Рахмонберди Мадазимов тарабынан 1914 жылы негизделген.
Тарыхы
1914 жылы Рахмонберди Мадазимов жетекчилигинде Ош шаарынын орус-тузем мектеби мугалими Балтыходжа Султанов менен бирге театралдык кружок негизделген.
Театр Ош уездинын бардык райондорунда болуп, ал жерде спектаклдер коюп, көркөм өнөр жана маданият куралы менен Кыргызстандын түштүгүндө Совет бийлигин орнотуу үчүн күрөштү. Театр артисттери Ош шаарынын милициясынын негиздөөчүсү жана биринчи башчысы жана Кыргызстан Улуттук коопсуздук комитетинин негиздөөчүсү жана Ош уездинын ЧКнын биринчи башчысы Балтыходжа Султанов менен бирге Кыргызстандын түштүгүндө Совет бийлигин орнотуу үчүн активдүү катышкан.
Жарандык согуштун убагында Ошко чектеш болгон райондор согуш майданына айланды. Ош шаарынын милициясынын башчысы жана Ош уездинын ЧКнын биринчи башчысы Балтыходжа Султановдун сунушу менен театралдык труппа бул фронттун катышуучусу жана большевиктер партиясынын үгүтчүүсү болуп калды. Театралдык труппа Ош уездинин бардык айылдарында, базарларда, аянттарда жана эл көп чогулган башка жерлерде спектаклдер жана концерттерди коюп, Кыргызстандын көркөм өнөрун жана маданиятын өнүктүрүүго зор салым кошкон. Көрүнүктүү революция ишмерлери Балтыходжа Султанов жана Фазылбек Касымбековдор театралдык труппанын жаш жамаатына бутга турууга жардам берди.
Б. Султановдун кудасы Ош өзбек театрынын биринчи негиздөөчүсү, директору жана көркөм жетекчиси Рахмонберди Мадазимов мындай айтып жүргөн: Корбашы Мадаминбек Андижанга жакын жерлерде талоончулук кылып, тургундарга куралдуу кол салып жүрдү. Ош шаарынын милициясынын башчысы жана Ош уездинын ЧКнын башчысы Балтыходжа Султанов жана Ош гарнизону Андижан аскердик гарнизонун курал-жарак менен камсыз кылуу үчүн жардам берүүнү каалады. Бирок, ал жакка куралды кандай жеткирүүгө болот? Бул көйгөйдү театр артисттери чечти. Арабаны жасалгалашты, анга курал-жаракты жайып коюшту, үстүнөн төшөктөр коюшту. Артист Рахмонберди Мадазимов грим сыйпоолоп жана чоң "ишан"-диний үгүттөөчү болду. Дагы эки актёр анын "муридтери"-шакирттери болуп калды. Өзүнө жакын мусулмандардын ыйык Куран китебин коюшту, аны окуп жолго түштү. Араба Ходжаабадга жакындап барганда ок атылганы угулду. Арабаны ондогон басмачылар курчооду. Ошондо арабакеч басмачыларга бармагы менен "жымжырт" деп белгисин көрсөттү жана парданы тартып койду. Басмачылар "ишан" жана анын "шакиртерин" көрүүштү жана жүгүнүүштү. Андан кийин аларды Андижанга чейин урмат менен жеткиришти. Курал-жарак менен камсыз кылуу үчүн труппанын мындай "постановкалары" бир нече жолу кайталанды.
Кыргыз АССР эл комиссарлары Кеңешинин 1929 жылдагы токтомуна ылайык театр өз ишин кесипкөй негизде баштаган. Ошол убакыттан баштап театр сахнасында көйгөйлүү маселелерди чагылдырган чоң пьесалар жана чыгармалар коюлган. Сахнада Рахмонберди Мадазимов тарабынан коюлган Камил Яшин жана Музаффар Мухамедовдун "Гулсара" музыкалуу драмасы чоң окуялардын бири болуп калды. 1929-1931-жылдары театрда Рахмонберди Мадазимов тарабынан К. Яшиндын "Лолахон", "Ажи-ажи" пьесалары коюлду. Бул чыгармалар идеялык душмандардын кара ойлорун ачып берди. "Лолахон" спектакли Араван, Өзгөн, Кара-Суу, Ходжаабад эмгекчилерин арасында көп жолу коюлуп жатты. Театр кызматкерлерине карата реакциялык элементтер бир катар кол салууларды уюштуруштуу. Театр артисттери Рахмонберди Мадазимовду, Розияхон Муминованы, Тожихон Хасанованы, Уринбой Рахмоновду кармап алуу жана көздөрүн чукуу үчүн жалдангычтар даярдалган эле. Артисттердин коопсуздугун камсыз кылуу үчүн аларга куралдуу сакчылар коюлган эле.
Уюштуруу кыйынчылыктарга карабастан, Театр өзүнүн репертуарын жаңы идеялык жана чоң көркөм чыгармалардын эсебинен кеңейтти. Театрга бул учун СССРдин эл артисти Рахим Пирмухамедов, Өзбекстандын эл артисттери Хикмат Латипов жана Кудрат Ходжаевдер чоң практикалык жардам көрсөтүштү. Ош театрынын сахнасында Рахмонберди Мадазимов тарабынан "Эки коммунист", "Достор", "Алишер Навои" жана башка чыгармалар коюлду.
1934 жылы театр жамааты Ленинград, Москва, Ташкент шаарларында биринчи гастролдорундо катышты. 1934 жылдын августунда театралдык жамааттын курамында 70 адам Ленинград шаарына гастролдорго барды. Театр репертуары "Фархад менен Ширин", "Лейла менен Маджнун" жана башка өзбек пьесалары тузду. Ленинграддын искусство сүйүүчүлөрү театр чыгыштарын жакшы кабыл алышты. Ошондуктан узак эмеске пландаштырылган бул гастролдор дээрлик бир айга созулду. Театрдын жамааты чыгармачыл жолугушууларды ишканаларда, окуу жайларында, укмуштуу "Аврора" крейсерда жүргүздү.
Бардыгы болуп 22 концерт коюшту. Гастроль аягында артисттерди Ленинград партия обкомунун биринчи катчысы Сергей Миронович Киров кабыл алды. Ал белгилегендей, коюлган спектаклдер жана концерттер ленинграддыктарга чоң таасир кылды жана алардын эсинде калат. Жолугушууга Уринбой Рахмонов, А. Насриддинов, Кадыржан Хамидов, З. Умаров, Гуламжан Исраилов, Б. Махмудов, Тожихон Хасанова, Лайлихон Моидова, Р. Ахмедов, Б. Ортиков, И. Худайбердиев, Зиямиддин Шакиров, Лутфулло Ходжаев, Р. Мухаммаджанов, Ж. Юсупжанов, Ж. Мухаммаджанова, Д. Каюмов, П. Салиев жана башкалар катышкан. Жолугушуунун аягында алар С.М. Киров менен сүрөткө түшүүштү. С.М. Киров өлгөндөн кийин 1937 жылы драма театрге С.М. Кировдун аты коюлду.
1934 жылы Ташкентте пахтакер алдыңкылардын чогулушу өткөрүлгөн. Өзбек ССР Борбордук аткаруу комитети президиумдун төрагасы Юлдаш Ахунбабаевдун чакыруусу боюнча театрдын жамааты слёт катышуучуларына концерт коюу үчүн Ташкентке барды. Слёт катышуучулары обончу Абдулла тарок Файзуллаевдун, артисттер Уринбой Рахмоновдун, Р. Муминованын, Т. Хасанованын, Л. Моидованын, К. Хамидовдун, Ж. Исраиловдун чыгыштарын кулак тундурган кол чабуулар менен кабыл алды. 1934 жылы театр Москва гастролдорунда эле катышкан. 26 май-4 июнь 1939 жылы Москвада кыргыз искусствосунун I декадасында катышкан жана чыгармачылык топ катышуучулары М.И. Калинин менен жолукту.
1939 жана 1940 жылдары Фрунзе шаарында гастролдордо катышкан. 1939 жылы театрдын жетекчи артисттери Розияхан Муминова жана Абдулла тарок Файзуллаев Кыргызстанда биринчи болуп Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген артисти наамын алышкан.
Улуу Ата-Мекендик согуштун башынан бери театрдын көптөгөн артисттери өз ыктыяры менен согушке барды. Согушта Уринбой Рахмонов оор жараат алгандан кийин, Ош шаарына жиберилди. 1942 жылы ал театрдын көркөм жетекчиси болуп дайындалды жана театрды 1949 жылга чейин жетектеген.
Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде Ош театрынын артисттери фронттордо болуп жана жоокерлерге мекенчилдик спектаклдер койду. Уринбой Рахмонов, Б. Хасанова, Э. Бутаева, М. Атабаев жоокерлерди эрдикке чакырды. Бул жылдары сахнада Уринбой Рахмонов тарабынан Камил Яшиндын "Бороон", "Оккупанттерге өлүм!", Сабир Абдулланын "Курбан Умаров", Уйгундын "Жашоо ыры", Билль-Белоцерковскийдын "Чек арачылар", Корнейчуктун "Фронт" чыгармалары коюлду. Театралдык жамаат эмгекчилердин массасын аскердик-патриоттуулук духунда тарбиялоого чоң салымын кошкон. Театралдык жамааттын чыгармачылык потенциалын ачып берүү үчүн сахнага Уринбой Рахмонов тарабынан коюлган Хамзанын "Бай жана батрак", "Майсаранын жоруктары", К. Тренёвдун "Любовь Яровая" Шиллердын "Алдоо жана сүйүү", С. Абдулланын "Тахир менен Зухра", М. Ордубадинын "5 сомдук келин", Хуршиддын "Фархад менен Ширин", К. Яшиндын "Гулсара", Уйгундын "Жаз", "Алтынкуль" чыгармалары чоң ролду ойноду.
Театралдык жамааттын жана театрдын жетектөөчү актёру Журахон Рахмоновдун чыгармачылык көтөрүүда Ош театрынын сахнасында коюлган Ч. Айтматовдун "Саманчынын жолу", К. Яшин жана М. Мухамедовдун "Дилором", Шекспирдын "Отелло" чыгармалары чоң ролду ойноду. Кийинки жылдары Журахон Рахмонов Шараф Рашидовдун "Кубаттуу толкун", К. Тренёвдун "Любовь Яровая", "Кизил галстук", Шиллердын "Алдоо жана сүйүү", К. Гольдонинын "Эки мырзага малай", Александр Островскийдын "Добул", Насриддин Байтемировдун «Уркуя», "Той алдында дүрбөлөн", "Сүйүү, жаз жана шайтан" чыгармаларында роль ойногон.
14-25 октябрь 1958 жылы Ош өзбек драма театрынын жамааты Москвада кыргыз искусствосу жана адабиятынын экинчи декадасында катышкан. 1961 жылы 20 февралында Кыргызстан театралдык коомунун I съездинде катышкан. 1967 жылы Ош өзбек драма театры Тажик ССРда гастрольда болчу. Гастролдор чоң ийгилик менен өтүү, жамаат Тажик ССР маданият министрлигинин ардак грамотасы менен сыйланды жана театрдын жетектөөчү артисти Дилдорбек Рахмоновдун ойногон ролдору жогору бааланды. 11-17 июль 1967 жылы Москвада Кыргызстандын маданият жана искусство күндөрүндө катышкан. 4-14 сентябрь 1969 жылы Өзбек ССРда кыргыз адабияты жана искусство декадасында катышкан. 2-10 апрель 1970 жылы В.И. Ленин 100 жылдыгына арналган СССР элдеринин искусство майрамында катышкан.
Театрдын жетектөөчү актёру Журахон Рахмонов кыргыз тилин мыкты билгени учун, ал С. Ибраимов атындагы Ош кыргыз академиялык драма театры (24 ноябрь 1972 жылы уюшулган, 1974 жылы курулган) ачылганга чейин кыргыз улуттук жазуучулардын классикалык жана заманбап чыгармаларын пропагандалады жана театр сахнасында коюуда активдүү катышкан. Ал кыргыз авторлорунун чыгармаларын аткарууда ролдорду нукура кыргыз тилинде ойноду. 1957 жылы ал Кыргыз ССРынын маданият министрлигинин ардак грамотасы менен, ал эми 1976 жылы IX беш жылдык ударниги медалы менен сыйланган. Ташкентте гастролдор бүткөндөн кийин маданият жана искусство пропагандалоо жана өнүктүрүү учун кошкон зор салымы үчүн Журахон Рахмонов Өзбек ССР Жогорку Совети Президиумунун 5 июль 1974 жылдагы №164 Жарлыгы менен Өзбекстан эмгек сиңирген артисти (медаль № 877) ардак наам менен сыйланды. Кыргызстан тарыхында эки артист гана бул ардактуу наам менен сыйланышкан.
С.М. Киров атындагы Ош театры 1992 жылы Бабур атындагы өзбек музыкалуу-драма театры болуп атын өзгөрттү.
2004 жылы Бабур атындагы Ош өзбек музыкалуу-драма театрына «Академиялык» деген статус берилди.
2006 жылы Кыргыз Республикасынын маданият жана маалымат министрлигинин чечими менен театрга "Мамлекеттик театр" макамы берилди.
29 ноябрь 2014 жылы Борбордук Азияны байыркы театрынын 95 жылдык юбилейине арналган театрализациялашкан концерт коюлду. Каржы маселеси чечилбегендигине байланыштуу 2018 жылы театр өзүнүн кылымдык юбилейин белгилөө тоюн өткөрө алган эмес.
Театр артисттерин эскерүү
Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын чечимдери менен Ош облусунун көчөлөрүнүн театрдын артисттерин ысымдарын ыйгаруу аркылуу бекемделген.
Кыргызстан маданиятын мыктылери
== Театрдын репертуары == Театр түзүүлгон күндөн тартып сахнасында 600 ашык чыгармалар коюлду.
Мындан тышкары, театр сахнасында көптөгөн концерттик программалар коюлган.
Кенерт
Кенерт (Kehnert) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Калкы - 379 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 9,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 295. Муниципалитеттин башчысы — Руди Хорстман.
Алмохаддар Халифаты
Мамлекеттин түзүлүшү
Али ибн Юсуфтун ( 1144-ж.) өлүмү менен Альморавиддердин мурасынын айланасында кадимкидей өз ара чыр-чатактар чыгып, дээрлик ошол эле учурда алардын христиандык жалданма жоокери, генерал «Мурттате» согушта курман болгон. Заната көтөрүлүш чыгара баштады, жаңы Альморавидин башкаруучусу Ташфин ибн Али кырсыктан каза болду. Узакка созулган курчоодон кийин Фес алынып, 1147-жылы апрелде Марракештин каралышы менен Альморавиддердин бийлиги токтотулган. Жеңүүчү Альмохаддар бардык Альморавиддерди аёосуз өлүмгө дуушар кылышкан.
Моңгол элдери
Монгол элдери же монголдор — монгол тилдеринде сүйлөгөн жана жалпы кылымдык тарыхы, маданияты, каада-салты жана үрп-адаттары менен тыгыз байланышта болгон тектеш элдердин тобу.
Алар түндүгүндө жашаган Кытай, Монголия жана региондору Орусия - Республика Бурятия жана Калмакстан, ошондой эле Алма-Ордо Бурят району ( Иркутск облусу ) жана Aginsky Бурятский району ( Транс-Байкал аймагы ).
10 миллионго жакын адам өзүн монгол элдеринин катарына киргизет. Алардын 3 миллиону Монголияда, 4 миллиону Ички Монголия автономиялуу районунда, 3 миллионго чейини Ляонин, Ганьсу, Шиңжаң-Уйгур автономиялуу району жана Кытайдын.
Өсүмдүктүн чыдамкайланышы
Өсүмдүктүн чыдамкайланышы - өсүмдүктөрдүн ыңгайсыз шартка (суук, кургакчылык, шор ж. б.) туруштук берүү, чыдамдуу абалга өтүү касиети.
Ал зат алмашуунун өзгөрүшү менен шартталат. Чыдамкайлануу мезгилине өсүмдүктөр түрдүүчө өтүшөт. Мис., дарак менен бадалдар күзүндө күн кыскарганда өсүш токтолуп, кыш башталган учурда чыдамкайлана баштайт. Жыгач Өсүмдүктүн чыдамкайланышы эки фазада өтөт. Биринчи фаза 0°С чамасында дем алуу төмөндөп, углөводороддун жыйналуу мезгилиндө, жарык шартта жүрөт.
Экинчи фаза клеткадагы суу азайып, тоң мезгили башталган учурга туура ко­лет. Эгерде чыдамкайлануу процесси жакшы өткөн карагай же Кызыл карагай кышында — 60°Стө чейинки суукка чыдамдуу болсо, чыдамкайла­нуу жанып кеткен учурда, б. а. кеч жазда же жай айларында кокусунан —7, — 8°С суук болсо алар үшүйт.
Өсүмдүктөр кургакчылыкка, шорго карата да чыдамкайлануу каеиетине ээ. Чыдамкайлануу артыкча уруктарда жакшы байкалат. Эгердө дандын уруктарын кургатып же туздун эритмесине карман эксе, андан кур­гакчылыкка, шорго чыдамдуу өсүмдүктөр алынат. Бул кургак жанa шордуу жердеги эгиндердин түшүмүн көбөйтүүдө агротех. ыкма катары да колдонулат.
Кирилловка (Белебеев району, Башкыртстан)
Кирилловка — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Рассвет айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 206 киши. Почта индекси — 452025, ОКАТО коду — 80209828003.
Вэйсер (Айдахо)
Вэйсер (Айдахо) (Weiser) — Айдахо штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 6.1 км². FIPS коду — 16-86140.
Кирилловка (Белебеев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Вэйсер (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 5343 киши болгон.
Эбертсхаузен
Эбертсхаузен (Ebertshausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Оак Парк Хэйтс (Миннесота)
Оак Парк Хэйтс (Миннесота) (Oak Park Heights) — Миннесота штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4339 киши. Болжолдуу аянты - 7.8 км². FIPS коду — 27-47914.
Быструха (Ом куймасы)
Быструха — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ома дарыясынын оң жээгинен 186 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 24 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы болмайды, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Мээлей
Мээлей, кол кап — колго кийилчү кийим. Жүндүү териден, жаргактан, булгаарыдан, таардан, калың ноотудан бармагынан башкасы туюк же салаалуу (беш салаа) жасалат, о. эле жүн, кебез, тыбыт, жибек жиптерден эки, үч, беш салаа чыгарылып токулат. Булгаары, нооту жана сокмо мээлейлер сууктан колду сактоо үчүн, ал эми тери, жаргак, таар мээлейлер колду механикалыктаасирлерден сактоо үчүн, жалаң кат булгаары жана жибек мээлейлер сулуулук үчүн кийилет. Электр тогунан же уулуу заттардан сактануу максатында резинадан жасалган М-лер да бар.
Өсүмдүктү катар аралыкка өстүрүү
Өсүмдүктү катар аралыкка өстүрүү - жаш мөмө дарагынын аралыгына өсүмдүк эгүү. Жердин күрдүүлүгүн арттыруу үчүн бактагы катар аралыкка көбүнчө өтөлмө өсүмдүк (жашылча, картошка), бир жана көп жылдык чанактуу өсүмдүк (бе­де, уй беде, буурчак, жер буурчак ж. б.) эгилет.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
X
X, x - кыргыз алфавитиндеги жыйырма алтынчы тамга. Кириллицанын тыбыштан тышкаркы 600 деген сандык маанини билдирген «х» («хер») тамгасынан келип чыккан. Кыргыз төл сөздөрүндө бул тамга колдонулбайт. Ал эми башка тилден кабыл алынган сөздөрдүн тутумунда түпчүл, шыбышчыл, жылчыкчыл үнсүз «х» тыбышын туюнтат.
Керкау
Керкау (Kerkau) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Калкы - 225 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 11,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 255. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Паевски.
Лафайетт (Колорадо)
Лафайетт (Колорадо) (Lafayette) — Колорадо штатынын Боулдер округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 23 197 киши. Болжолдуу аянты - 23.1 км². FIPS коду — 08-41835.
Мэйдзи Реставрациясы
Мэйдзи Реставрациясы (япончо Мэйдзини жаңыртуу, калыбына келтирүү) – 19-кылымдын 2-жарымында Япониядагы феодалдык системаны жоюп, борбордошкон буржуазиялык-помещиктик мамлекетти орноткон саясий окуялар жана социалдык-экономикалык кайра түзүүлөр; тар мааниде – 1867–68-жылдардын аягына чыкпай калган буржуазиялык революция. Мэйдзи Реставрациясына чейин Японияны иш жүзүндө Токугава тегинен чыккан диктатор – сёгун башкарып, император четте калган. Сёгун вассалдары менен өлкөдөгү жердин 1/ ин ээлеп, жердин калган бөлүгү княздарга (даймёлорго) жана алардын вассалдарына – самурайларга лен тартибинде берилген. Эдо сёгундуктун административдик борбору болгон. Княздыктардын ыдырашы менен самурайлардын көбү шаарларга кетип, майда соодагер, кызматчы, мугалим жана башкага айланган. Дыйкандар укуксуз ижарачылар гана болуп калган. Феодалдык эзүүнүн күчөшүнөн дыйкандар көтөрүлүшү чыккан. Дыйкандар жиктелип, оокаттуу дыйкандар (гоно) катмары көбөйгөн. Шаардык соода, ошондой эле өнөр жайы буржуазиясы өскөн. Кымбатчылыктан, акчанын баасынын түшүшүнөн 1830–44, 1865–68-жылы Японияда шаар кембагалдарынын көтөрүлүштөрү чыккан. Улуттук көз карандысыздык үчүн башталган кыймыл сёгундукту жоюп, император бийлигин калыбына келтирүү болгон. 1866-жылы батыш княздыктары бири-бири менен союз түзүп, сёгундукка каршы биргелешкен күрөшүн башташкан. Натыйжада сёгун жана аны колдогондор Тоба жана Фусимиге жакын жердеги (Киото району) салгылашта императордун аскерлеринен жеңилгенетикалык1868-жылы 3-январда сёгундун өкмөтүнүн кулагандыгы жана император башкарган жаңы өкмөт түзүлгөндүгү жарыяланган. Революциянын жеңиши бурж. социалдык-экономикалык реформаларды жүргүзүүгө жол ачканы менен феодалдык калдыктар кыйла даражада сакталып кала берип, революциянын чала аяктаганын белгилеген. Княздыктардын жоюлушу, префектура системасынын кийрилиши (1871), мамлекеттик аппаратты реформалоо, жалпы аскерге милдеттүүлүк (1872) жана башкалар. чаралар феодалдык бытырандылыктын жоюлушун, монархиялык бурж.-помещиктик мамлекеттин орношун шарттаган. Жер салыгынын реформаланышы (1873–79) феодалдык менчиктин жоюлушуна көмөктөшүп, жерге бурж.-помещиктик менчикти орноткон, жаңы помещиктердин, оокаттуу дыйкандардын позициясын чыңдаган. Мэйдзи өкмөтү 19-кылымдын 70–80-жылдары капиталисттик мамилелердин өнүгүшүнө өбөлгө болгон.
Мээнин чайкалышы
Мээнин чайкалышы – кырсыктын кесепетинен мээнин жабыркашы. Мында мээ заты бузулбайт, бирок нерв клеткаларынын иштеши убактылуу бузулуп, мээнин айрым бөлүктөрүнүн байланышы үзүлөт да, анын функциясынын бузулушу байкалат. Баш сөөк көңдөйүндө басым көбөйүп, мээ заттарынын физикалык-химиялык касиеттери өзгөрүлөт. Жеңил түрүндө адам бир аз эстен танат. Эсине келгенде кускусу келип, жүрөгү айланат, башы ооруйт. Катуу болгондо өңү кубарат, тамырдын кагышы басаңдайт же ылдамдайт, алы кетип, башы ооруп, айланат, кырсыктын алдындагы окуялар эсинде калбайт. Мээ катуу урунганда баш сөөк көңдөйүнө кан куюлса, далайга эстен танып, дем алуу, жүрөктүн иши начарлайт, уйку басышы мүмкүн. Мындай абал 1–2 жумадан кийин акырындык менен жоголот. Дарылоодо тынч жаткырып, уктатуучу, тынчтандыруучу жана башка дарылар берилет.
Виндишлойба
Виндишлойба (Windischleuba) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Альтенбург районуна кирет.
Калкы - 2097 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,72 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 77 052. Муниципалитеттин башчысы — Ульрих Бернхард.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Майснер
Майснер (Meißner) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Werra-Meißner-Kreis районуна кирет.
Калкы - 3189 киши(2013-ж.). . Аянты - 44,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 36 008. Муниципалитеттин башчысы — Friedhelm Junghans.
Эшлькам
Эшлькам (Eschlkam) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Кам районуна кирет.
Калкы - 3480 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 60,50 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 72 124. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Каммермайер.
Моховое Болото (Белебеев району, Башкыртстан)
Моховое Болото — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Рассвет айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 1 киши. Почта индекси — 452025, ОКАТО коду — 80209828004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кирхвальзеде
Кирхвальзеде (Kirchwalsede) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Вюммдагы Ротенбург районуна кирет.
Калкы - 1228 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 36,9 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 57 031. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Лютенс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Фуян
Фуян - Кытайдагы шаар, Аньхой провинциясында. Калкы 2,0 млн (2010). Т. ж. бекети. А.-ч. азыктарын даярдоочу, кагаз (эски технол. ыкма менен чыгарылат), тамак-аш ж. б. өнөр жай ишканалары иштейт. Кол өнөрчүлүк өнүккөн. Байыркы храмдар, тарыхый эстеликтер сакталган. Туризм өнүккөн.
Фьорд
Фьорд, фиорд - кууш, терең деңиз булуңу. Жээктери тик жана аскалуу. Айрым Ф-дун уз. 200 км, тереңдиги 1000 -мге чейин жетет (мис., Норвегиядагы Согне-Фьорддун, уз. 204 км, туурасы 1,5-6 км, тереңдиги 1208 -мге чейин). Деңизден суу астындагы тоскоолдор менен бөлүнүп турат. Ф-дор адегенде мөңгүлөрдүн аракетинен өзгөрүп, кийин деңиз каптап калган байыркы дарыя өрөөндөрү менен тектоникалык ойдуңдардын ордунда пайда болот.
Эдриан (Миссури)
Эдриан (Миссури) (Adrian) — Миссури штатынын Бэйтс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 5.0 км². FIPS коду — 29-00244.
Калкы
2010-жылы калкы 1780 киши болгон.