cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тул салуу
Тул салуу, кара кийгизүү Октбярь революциясына чейин кыргыздарда аялдын өлгөн күйөөсүнө аза күтүү салты. Жесир аял (ошондой эле өлгөн эркектин энеси, эже-карындаштары да) эри өлгөн күндөн сырга, билерик, шакектерин чыгарып, кара же көк кейнек кийип, башына токол элечек (түндүк кыргызстанда), сыртынан ичке алкак тасма менен бастырылган кара, көк, жашыл, кээде ак жоолукту бош салынып (түштүк кыргызстанда), чоң аш берилгенче тулдун жанына отуруп аза күткөн. Жесирге караны төркүндөрү салган. Эгер караны аялдын келген жери салса, ал аталып салынган кара делген да, жесирдин «башы байланганын» билдирген. Демек күйөөсүнүн аш-суусу берилген соң жесир улуу же кичүү туугандарына нике кыйылган. Бул салт - экзогамиялык никенин калдыгынын, феод.-патриархалдык мамилелердин шартында аялдардын укугунун темөндүгүнүн жана диндик түшүнүктөрдүн бир көрүнүшү. Азыр көп улуттарда кара аза күтүү салтын билдирет
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Троя
Троя, Илион - Кичи Азиянын түндүк батышындагы байыркы шаар. Троя согушу жөнүндөгү байыркы грек эпосунан белгилүү болуп, Гиссарлык дөбөсүн архитектуралык казууда 1865-ж. табылган. Кийин археологдор Г. Шлиман (1871-жылдан), В. Дёрпфельд (189394) жана К. Блеген (1932-38) казуу жүргүзгөн. Троядагы алгачкы турактар б. з. ч. 4-3-миң жылдыктардын тоготунда негизделген. Троя коло доорунда Кичи Азиянын ири борбору болуп, 2-миң жылдыкта гүлдөн турган. Буга троя казынасынан табылган буюмдар далил. Уламыштарга Караганда Трояны б. з. ч. 12-кылымда ахейликтер талкалаган. 400 жыл өткөн соң б. з. ч. 700-ж. ченде гректер Троянын оодуна жаңы шаар куруп, аны жаңы Илион атаган.
Лек-Шор
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Инд
Инд же Үндү– Кытай, Индия, Пакистандын аймактары аркылуу аккан дарыя. Узундугу 3180 км, алабынын аянты 980 миң км2. Тибет тайпак тоосунан (Кайлас кырка тоосунан, 5300 м бийиктиктен) башталат; Гималай менен Гиндукуш тоо тармактары, ортоңку жана төмөнкү бөлүктөрү Инд-ганг түздүгүнүн батыш бөлүгү аркылуу агып, көп салаага бөлүнөт. Араб деңизине куярда аянты 8 миң км2 болгон дельтаны пайда кылат. Негизги куймалары: Гилгит, Кабул, Сатлеж (Панжнад). Суусунун орточо чыгымы Хайдарабад ш. тушта 3850 м?/сек (эң чоң чыгымы 30 миң м3/секдан ашык), буулануудан жана сугатка кеңири пайдалануудан төмөн жагында чыгымы азаят. Төмөнкү агымы жылдын кургакчыл мезгилинде соолуп калат. Режими муссондук, жазжай мезгилинде суусу кирип, түздүктөрдө деңгээли 5-7 мге чейин көтөрүлөт; суу ташкынынан коргонуу үчүн жээктери дамбалар менен тосулган. Индде плотиналар жана башкалар сугат курулмалары бар; алабында 12 млн гадан ашык жер сугарылат. Кабул дарыясынын чатына чейин мезгилмезгили менен кеме жүрөт. Боюнда Хайдарабад, Суккур шаары; дельтасына жакын Карачи деңиз порту (Пакистан) жайгашкан.
Альперштедт
Альперштедт (Alperstedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Зөммерда районуна кирет.
Океанарий
Океанарий (океанариум) – деңизде жашоочу жаныбарлар багылуучу деңиз суусу толтурулган бассейн, к. Дельфинарий.
Альперштедт
Калкы - 699 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8.88 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 68 001. Муниципалитеттин башчысы — Раймон Шлөффель.
Океанарий
2015-жылы Москвада океанографиянын жана деңиз биологиянын "Москвариум" борборунун бир бөлүгү болгон Европада эң чоң океанариум ачылган.
Палитра
Палитра (французча palette – пластинка) – 1) сүрөтчү иш үстүндө боёкторун аралаштырган төрт бурчтуу же сүйрү, анча чоң эмес, жука такта. Майлуу живопись үчүн П. жыгачтан, ал эми техниканын башка түрлөрү үчүн сырдалган металлдан, фарфор же фаянстан, каңылтыр темирден жасалат. 2) тигил же бул сүрөтчүнүн чыгармачылык ишинде пайдаланган боёкторунун так тизмеси.
Престон (Коннектикут)
Престон (Коннектикут) (Preston) — Коннектикут штатынын Нью-Лондон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4 867 киши. Болжолдуу аянты - 82.4 км². FIPS коду — 09-62150.
Себептүүлүк принциби
Себептүүлүк принциби – физикалык кубулуштардын бири бирине таасиринин мүмкүн болгон чегин көргөзүүчү эң жалпы принциптердин бири.
Себептүүлүк принциби берилген окуянын бардык болуп өткөн окуяларга таасирин жокко чыгарат (“келечек өткөнгө таасир кылбайт”, “окуянын себеби убакыт боюнча окуянын натыйжасынан мурда болот”). Себептүүлүк принциби “мурда”, “кийин” түшүнүктөрү колдонулбаган окуялардын өз ара таасири болбой тургандыгын талап кылат; бир байкоочуга мурдараак көрүнгөн окуя экинчи байкоочуга кийинчерээк көрүнөт; атайын салыштырмалуулук теориясына ылайык, дал ушундай абал качан гана окуялардын мейкиндиктеги аралыгы өтө чоң, ал эми убакыт өтө аз болгондо, бул окуялар жарыктан тез тараган сигнал аркылуу байланышканда пайда болот. Бул кыймылдын жарыктын боштуктагы ылдамдыгынан чоң ылдамдыкка ээ болушу мүмкүн эместиги жөнүндөгү кеңири белгилүү жыйынтыкка алып келет.
Физикалык теориянын аппараттарында Себептүүлүк принциби динамикалык теңдемелерди чыгарууда бир маанидеги чыгарылышка ээ болууга өбөлгө түзөт. Бул жыштыктын функциясы катарында каралуучу системанын диэлектрдик өткөрүмдүүлүгүнүн анналитикалык касиети (Крамерс–Крониг дисперсиялык катышы) кирет. Башка маанилүү мисал - адрондордун чачыроо теориясындагы дисперсиялык катышы. Элементардык бөлүкчөлөр жана кандайдыр бир элестетүүчү моделди колдонбостон алынган бул катыш тикеден тике байкалуучу чоңдуктардын ортосундагы так көзкарандылыктын уникалдуу үлгүсү. Элементардык бөлүкчөлөр теориясында бөлүкчөлөрдүн аракеттешүүсүн тикеден тике теориянын жалпы принциптеринин негизинде сүрөттөөчү аксиомалык жолдун пайда болуусу Себептүүлүк принцибинин ролун жогорулатты. Аксиомалык жолдо Себептүүлүк принцибине негизги постулаттардын (салыштырмалуулук теориясынын жана кванттык теориянын талаптары менен катар) катарында конструктивдүү роль бөлүнөт. Себептүүлүк принциби микроскопиялык областтагы эксперимент жана жалпы адамзаттын практикасы тарабынан кубаттоого ээ болот. Бирок элементардык физикада кезигүүчү субядролук масштабда бул принциптин тууралыгы айкын байкалбайт. Мындай абал Себептүүлүк принцибинде окуя түшүнүгү берилген убакытта мейкиндиктин берилген чекитинде болуп жаткан “чекиттик” окуяга тийиштүү. Демек буга чейинки айтылып жаткан Себептүүлүк принцибин микроскопиялык Себептүүлүк принциби деп атасак болот. Бирок кванттык теориядан жана салыштырмалуулук теориясынан келип чыккан чектөөлөр чекиттик окуянын физикалык ишке ашышын болтурбайт: ар кандай окуя, б. а. бөлүкчөлөрдүн аракеттенишинин ар кандай акты сөзсүз түрдө мейкиндикте жана убакытта чектүү өлчөмгө ээ болот. Ошондуктан кичине масштабдар областында Себептүүлүк принциби өзүнүн негизги физикалык мазмунун жоготуп, формалдуу талап кылуучу принцип болуп калат. Демек, мейкиндиктин жана убакыттын чоң масштабдарында Себептүүлүк принциби туура болуусу менен бирге “кичине” масштабдарда туура эмес болуп калышы мүмкүн. Мындай Себептүүлүк принциби макроскопиялык Себептүүлүк принциби деп аталат. Бул принциптин жогоруда келтирилген чектөөлөрүн толук берүүчү сандык формулировкасы азырынча жок.
Новиков-Прибой
Новиков-Прибой (чын фамилиясы — Новиков) Алексей Силыч [12(24). 3. 1877, Тамбов губ-ндагы Матвеев кыш., азыркы Рязань обл.. Сасов району — 29. 4. 1944, Москва] — орус совет жазуучусу.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Сэнди Валлэй (Невада)
Сэнди Валлэй (Невада) (Sandy Valley) — Невада штатынын Кларк округуна караган АКШ шаары.
Кирхберг-им-Вальд
Кирхберг-им-Вальд (Kirchberg im Wald) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Реген районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 34 шаардык районго бөлүнөт.
Велле
Калкы - 1225 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 19,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 53 038. Муниципалитеттин башчысы — Рюдигер Нельке.
Новокаин
Новокаин - ооруну сездирбөөчү дары.
Новокаиндин эритмеси белгилүү чөйрөнүн сезгичтигин жоготууда, ново­каин блокадасын жасоодо, кан тамыр ташыганда, экземада, ошондой эле кээ бир анабиотиктерди эритүүдо колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Жасоо өнөр жайы
Жасоо өнөр жайы (иштетүү өнөр жайы) - өнөр жай жана айыл чарба сырьёсунан түрдүү продукция чыгаруучу өндүрүш тармагы. Буга кара жана түстүү металл өндүрүшү, хим. жана нефть продукт алуу, машина жана жабдык, жыгаччылык жана целлюлоза-кагаз өнөр жай буюмун жасоо, цемент ж. б. курулуш материалдарын, жеңил, тамак-аш өнөр жай продукциясын чыгаруу, өнөр жай буюмун оңдоочу ишкана ж.б. кирет. 2005-2009-жылдарда Кыргызстанда бул иштетүү өнөр жайы өндүрүлгөн продукциялардын бардык көлөмүнүн 78,3 жана 81,4% түзгөн.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Троя согушу
Троя согушу - Микенди бийлеген Агамемнондун башчылыгы менен Ахей падышалары коалициясынын Трояга каршы согушу. Трояда жүргүзүлгөн казма жумуштары Троя согушунун б. з. ч. 1260-ж. ченде болгондугун далилдеген. Ал «Илиада» ж. б. эпикалык поэмалардын сюжетин түзгөн. Уламыштарга Караганда Спарта падышасы Менелайдын аялы Еленаны троя падышасы Паристин уурдап кетиши Троя согушунун чыгышына себеп болгон. Гректер Трояны 10 жыл бою курчоого алгандан кийин жеңген. Троянын жеңилиши ахейликтердин Кичи Азияга келип отурукташышын тездеткен.
Пальметта –
Пальметта – орнаменттүү мотив; стилдештирилген желпүүр (веер) сыяктуу баракча. Байыркы Чыгыш өнөрүндө, антик жана кийинки доорлордо П. архитектуралык декордун (мисалы, акротерия түрүндө) жана жасалга-колдонмо искусствонун бир бөлүгү катары пайдаланылган.
Ханвайлер
Ханвайлер (Hahnweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Биркенфельд районуна кирет.
Калкы - 217 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 34 033. Муниципалитеттин башчысы — Дитмар Шмит.
Бергвайлер (Витлих)
Бергвайлер (Витлих) (Bergweiler (bei Wittlich)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бернкастель-Витлих районуна кирет.
Калкы - 859 киши(2013-ж.). . Аянты - 13,25 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 31 007. Муниципалитеттин башчысы — Готтфрид Эльтгес.
Соус Горин (Миссури)
Соус Горин (Миссури) (South Gorin) — Миссури штатынын Скотленд округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.5 км². FIPS коду — 29-68870.
Калкы
2010-жылы калкы 91 киши болгон.
Океан-деңиз түбүнүн геоморфологиясы
Океан-деңиз түбүнүн геоморфологиясы, деңиз геоморфологиясы – океан жана деңиз түптөрүндөгү рельефтин түзүлүшүн жана өнүгүшүн изилдөөчү илим. Жалпы геоморфология, геотектоника, геофизика, айрыкча деңиз геологиясы менен тыгыз байланышта болуп, алардын деңиз түбүнүн рельефи жөнүндөгү чогулган материалдарын илимий жактан жыйынтыктайт. 3 негизги багыты бар: жер кыртышынын Геологиялык структурасы жана жердин геотектоникалык өөрчүшүн (морфоструктурасын) үйрөнүүгө байланыштуу океан-деңиз түбүнүн рельефинин ири элементтерин изилдөө; сырткы күчтөрдүн таасиринен рельефтин өзгөрүшүн жана ага байланыштуу деңиз түбүнүн рельефинин формаларын жана типтерин (морфоскульптурасын) изилдөө; шельфтердеги нефть кенин изилдөө, суу астындагы трассаларды долбоорлоо, балык чарбасын өнүктүрүү.
Океандык фронт
Океандык фронт – өтмө зона же океандагы түрдүү эки суу массасынын бөлүнгөн бети.
La gazette журналы
Салттуу түрдө заманбап стандарттарга жооп берген биринчи европалык гезит катары саналган француздук “La Gazette” гезитинин биринчи саны 1631-жылдын 30-майында жарык көргөн. Анын басып чыгаруучусу дворян Ренодо болгон, ал Франция боюнча жаңылыктарды таратуу үчүн патент алган жана бул аталыштын өзү 16-кылымда венециялыктар кол менен жазылган жаңылык үчүн төлөгөн кичинекей италиялык тыйындын атынан келип чыккан.
Мазмуну
Ренодонун жеңил колу менен "гезит" деген сөз колдонулуп, көптөгөн европалык тилдерде мезгилдүү жаңылыктарды белгилөө үчүн калган. ММКнын бул түрүн өнүктүрүү үчүн “La Gazette” гезитинин мааниси өзгөчө чоң болгон, анткени Ренодо маанилүү жаңылыкты – жеке жарнактар, башкача айтканда, жарнактар ​​гезитке акы төлөнүүчү негизде жайгаштырыла баштаган.
Гезит типографиялык ыкма менен басылган. Биринчи беш санда датасы, номери, басмакананын дареги жок. Сандар алфавиттик тартипте тамгалар менен айырмаланган. Алтынчы сандан баштап гезиттин аягында редакциянын дарегин жана чыккан күнүн жарыялай башташты. La Gazette ар ишемби күнү чыгып, Жер Ортолук деңизинен жана эң алыскы өлкөлөрдөн келген кабарлар менен башталып, Парижден келген кабарлар менен аяктады. Гезитте чет элдик гезиттерди да которуу, шаардыктардын заказдарын аткаруу менен алектенген бир түрү котормо бюросу түзүлгөн.
Ошол доордун башка гезиттеринен «La Gazette» катаалдыгы, курулуш логикасы жана макала жазуу стилине көңүл буруусу менен айырмаланат. "La Gazette" ошол мезгилде эбегейсиз тиражда - 1200 нускада басылып, Париждин өзүндө да, провинцияларга да тараган. Адегенде 2 гана бет, андан кийин 4, андан кийин 6, 8 жана 12. Гезит кадимки рубрикаларды камтыган жана эки бөлүккө бөлүнгөн - маалыматтык жана көңүл ачуучу.
Чындыгында бийликтин катышуусу менен түзүлгөн “La Gazette” абсолюттук монархияны жана авторитаризмди пропагандалоонун каражатына айланды. Падыша жана кардинал аскердик операцияларга жана саясатка тиешелүү материалдарды курашты. "La Gazette" Франциянын коомдук жана саясий турмушунун маанилүү куралы болгон.
Шилтемелер
Теофраст Ренодо и его «La Gazette» https://www.history-journal.ru/index.php?request=full&id=385
Кросби (Миннесота)
Калкы - 2386 киши. Болжолдуу аянты - 9.5 км². FIPS коду — 27-13924.
Эски илик (Бакалин району, Башкыртстан)
Эски илик — Башкыртстандын Бакалин районундагы айыл, Килеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 149 киши. Почта индекси — 452672, ОКАТО коду — 80207828005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Глобиг-Бледдин
Глобиг-Бледдин (Globig-Bleddin) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Виттенберг районуна кирет.
Калкы - 594 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 15,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 100. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Шульц.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Траэр (Айова)
Траэр (Айова) (Traer) — Айова штатынын Тама округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.9 км². FIPS коду — 19-78735.
Калкы
2010-жылы калкы 1594 киши болгон.
Индей тилдери
Индей тилдери – Америка аборигендеринин (эскимос, алеуттардан башка) тили. Генетикалык байланыштарына карай негизги уяларга бөлүнөт: 1) на-дене, тлингит жана хайда; 2) алгонкин-ритван; 3) пенут жана айрым илимпоздордун пикири боюнча, орегон-пенут; 4) хок уясы; 5) каддо-прокез; 6) сиу уясы жана ага жакынкы ючи тилдери; 7) мускоги-натчез; 8) юта-ацтек; 9) майя-соке уясы жана ага жакын тилдер шинка жана тотонак; 10) отоманг; 11) чибча; 12) аравак; 13) кариб; 14) кечуа-аймара; 15) же; 16) тупи-гуарани. Индей тилдеринин көбү жазмасыз. Байыркы иероглиф жазуусун майя, сапотек, куна жана аймара тилинде сүйлөгөндөр колдонгон. Европа колонпячылары басып алгандан кийин, ацтек, кечуа сыяктуу тилдегилер латын жазмасына өткөн. Адабий тилге айлангандары гуарани, кечуа жана бир аз аймара тилдери.
Новокаинамид
Новокаинамид — жүрөктүн ритми бузулганда пайдаланылуучу да­ры. Новокаинге окшоп, сезгичтикти жогото турган касиети да бар.
Новокаинамид жүрөк тез какканда, аритмияда табличчка жанa эритме түрүндө колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Инд-ганг түздүгү
Инд-ганг түздүгү – түндүгүнөн Гималай тоолору, түштүгүнөн Декан бөксө тоосу менен чектешет. Индия, Пакистан жана Бангладеш өлкөлөрүнүн аймагында. Араб деңизинин жээгинен Бенгал булуңуна чейин 3000 кмге созулат. Туурасы 250-350 км. Тоо этегиндеги альп бүктөм аймагында жайгашып, негизинен аллювий тектеринен турат. Инд жана Ганг дарыясынын суу бөлгүчүнөн (270 м бийикте) алардын дельталарын карай эңкейиштейт. Жеринин бети негизинен жайпак, айрым жерлерде аңдар, дарыя тектирлери кездешет.
Климаты субэкватордук муссондук, батышында тропиктик. Январдын орточо температурасы 12-20°С, июлдуку 30-36°С. Жылдык жаан-чачыны түштүк-чыгышында 1500 мм, түштүкбатышында 100-150 ммге чейин, көбүнчө жайында жаайт. Негизги дарыялары Инд жана Ганг, алардын көптөгөн куймалары жайында ташкындайт. Чыгышында Ганг менен Брахмапутранын саздуу дельтасын чытырман мангр токою, борбордук бөлүгүн жалбырагы күбүлмө токой жана саванна, батышын шор баскан жерлер, кумдуу чөл ээлейт. Көп жери айдалган (шалы, буудай, гозо жана башкалар өстүрүлөт), сугат каналдары арбын. Калк жыш отурукташкан. Ири шаарлары: Дели, Калькутта (Индия), Карачи, Лахор (Пакистан), Дакка (Бангладеш).
Жарнамага бөлүнчү акча каражат
Жарнамага бөлүнчү акча каражат - белгилүү бир мезгил аралыгында жарнамага жумшалуучу компаниянын кирешесинин бир бөлүгү. Жарнамага кетүүчү акча каражат адатта өндүрүштүк жана административдик чыгымдарды, тикелей чыгымдарды жана кирешенин мүмкүн болчу өлчөмүн эсептеп чыккандан кийин жарнамага жумшалчу акча каражаттын көлөмү төмөндөгүлөрдүн негизинде аныкталат: Акча каражат конкреттүү мезгилге 3, 6, 12 айга же андан көп убакка эсептелген программанын алкагында пайдаланылат.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Панно
Панно (panneau) ― 1) архитектуралык интерьердин дубалына киргизилген жасалга маанидеги живопись чыгармасы. Монументалдык дубалга тартылган сүрөттөн айырмаланып, П. боз кендирде катардагы живопистик техника менен дээрлик өзүнө дайындалган орунга карабастан аткарыла берет. 2) П. – скульптуралык рельеф же живопись менен толтурулган (сейрек башка каражаттар менен) жана жээктелип бөлүнүп турган дубалдын үстүнүн бир бөлүгү.
Новокуйбышевск
Новокуйбышевск— Россиянын Куйбышев областындагы шаар. Волга дарыянын сол жээгинде (6 км).
Серпилгич системалардын туруктуулугу
Серпилгич системалардын туруктуулугу – теңсалмактуу абалдагы серпилгич системаны баштапкы абалынан кичине кыйшайткандан кийин кайрадан мурдагы абалына келүү касиети.
Серпилгич системалардын туруктуулугу кыймыл туруктуулугу жана теңсалмактуулук жалпы түшүнүктөрү менен тыгыз байланышкан. Туруктуулук – ар кандай инженердик конструкциялардын зарыл шарты. Туруктуулуктун бузулушу конструкциянын айрым бөлүктөрүнүн же жалпы курулуштун кыйрашына себеп болот. Серпилгич системанын теңсалмактуулугу туруктуу жана туруксуз болот. Эгерде теңсалмактуу абалынан чыгарылган система таасир этүүчү сырткы күчтү алып таштагандан кийин кайрадан баштапкы абалына келсе, анда ал туруктуу теңсалмактуу абал, ал эми система баштапкы абалына келбей барган сайын андан алыстай берсе, туруксуз теңсалмактуу абал деп аталат. Системаны туруктуу теңсалмактуу абалдан туруксуз теңсалмактуу абалга келтирүүчү күч критикалык күч, ал эми системанын абалы критикалык абал деп аталат.
Шарфсбург (Мэриленд)
Шарфсбург (Мэриленд) (Sharpsburg) — Мэриленд штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Айтерфельд
Айтерфельд (Eiterfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Фульда районуна кирет.
Калкы - 7379 киши(2013-ж.). . Аянты - 89,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 31 007. Муниципалитеттин башчысы — Херман-Йозеф Шайх.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 17 шаардык районго бөлүнөт.
Экенис
Экенис (Ekenis) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Шлезвиг-Фленсбург районуна кирет.
Калкы - 216 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 59 022. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Христиан Грен.
De Paris журналы
«Journal de Paris» француз журналынын тарыхы.Journal de Paris − 1777-1840-жылдары жарык көргөн француздардын биринчи күнүмдүк гезити болгон. Антуан Кадет де Во жана Оливье де Корансе менен негизделген, англис London Evening Post журналынын үлгүсүнөн ин-кварто форматында жарыяланды.
Мазмуну
Гезит адабий кабарларды, спектаклдерге обзорлорду, Париждин жана атактуу париждиктердин турмушунан аңгемелерди жарыялаган. Барактарда ошондой эле аба ырайынын божомолдору, лотереянын жыйынтыгы, Сена дарыясынын деңгээли жөнүндө маалыматтар камтылган.
Күнүмдүк төрт беттен турган гезит саясатка караганда поп-маданияттына баш тартып, өз убагында тамаша гезитке айланып кеткен. Бирок, модель популярдуу болуп чыкты. 1784-жылы Бенджамин Франклиндин белгилүү анонимдүү сатиралык каты гезитте жарык көргөн, анда париждиктерди эртең менен эрте турууга үндөгөн, бул жазгы убакытына өтүү концепциясын түшүндүрөт.
Кийин гезит Франциянын окуяларына карата саясатт чагылдырууну көбөйтүп, 1789-жылы Улуттук Ассамблея жөнүндө тиркемени басып чыгарган.
Гезит тез эле ийгиликке жетишти, буга чейин 1790-жылы анын тиражы 12000 нуска болгон. Француз революциясынын маалында монтанярдыктар гезиттин чыгаруусун токтотконго чейин ал кабарлар тарабынан басылып чыккан эң мыкты гезиттердин бири болуп саналчу.
Альтенберга
Альтенберга (Altenberga) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Хольцланд районуна кирет.
Калкы - 753 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17.49 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 002. Муниципалитеттин башчысы — Михель Шмидт.
Тропик фаунасы
Тропик фаунасы - экватор, субэкватор жана тропик алкактарында жашаган жаныбарлар түрлөрү. Кургактагы Тропик фаунасы нымдуу тропикте, экватор токоюнда, жалбырагы күбүлмө тропик токойлорунда, саванналарда. чөлдөрдө ж. б. жерлерде жашаган жаныбарлардан түзүлөт. Жашоо чойрөсүнун ар түрдүүлүгүнө карабастан Тропик фаунасынын мүнөздүү өзгөчөлүгү - алар жылуулукту сүйөт жана аз тукумдайт. Кээ бир жаныбарлар топтошуп, үйүрлошуш жашайт, мисалы, антилопалар (саванналарда), кумурскачылар (нымдуу тропик токойлорунда), термиттер (бардык жерде). Сүт эмүүчүлөрдөн маймылдар тропиктен башка жерде кезикпейт, ал эми чала маймыл, пил, керик, тапир, кумурскачы, илээнди, жарганаттар ж. б. тропиктин кээ бир райондорунда гана болот. Куштардан Тропик фаунасына өзгөчө мүнөздүүлөрү - тоту, көгүчкөн, күкүк, трогон, керик куш, тукан, шимикчи чымчык, балчы, колибри ж. б. Сойлоочулардан - игуан, геккон, хамелеон, жылан, крокодилдер, жерде-сууда жашоочулардан - бака, кур бака, бутсуз амфибиялар, омурткасыздардын көп түрлөрү (чаяндар, жөргөмүштөр), курт-кумурскалардан - коңуздар, көпөлөктөр, чегпрткелер, желимчилер, кумурскалар, термиттер, сүлүктөр. Океан Тропик фаунасы жаныбарлардын көп түрдүүлүгү жана санынын аздыгы менен айырмаланат. Кээ бир балыктар (акула, скат, учуучу балык, кылыч балыктар), деңиз таш бакалары, деңиз жыландары; омурткасыздардан берметчи, наутилустар, ооз буттуулар, рактар, лангусттар, рифтерди түзүүчү кораллдар (шурулар) тропиктерде гана кездешет. Деңиз сүт эмүүчүлөрүнөн тропик дедиздеринде сиреналар жашайт, кашалот көбөйүүдө.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
CategoryЖаныбарлар:
Шпигелау
Шпигелау (Spiegelau) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Фрайунг-Графенау районуна кирет.
Калкы - 3947 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 40,42 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 72 149. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Лукш.
Лекэй-Яга
Лекэй-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Пуучи-Яга дарыясынын оң жээгинен 33 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Серпилгич эмес чачыроо
Серпилгич эмес чачыроо – ички абалдарынын өзгөрүшү менен коштолуп башка бөлүкчөлөргө айланган же кошумча жаңы бөлүкчөлөрдү пайда кылган бөлүкчөлөрдүн кагылышуусу.
Мис.: атомдордун кагылышуусунда алардын дүүлүгүүсү же иондошуусу, ядролук реакциялар, кагылышуулардан элементардык бөлүкчөлөрдүн айлануулары же көптөгөн жаңы бөлүкчө-лөрдүн пайда болушу Серпилгич эмес чачыроо болуп эсептелет. Серпилгич эмес чачыроонун ар бир түрү (каналы) үчүн андан баштап берилген процесс жүргөн эң кичине (босого) кагылыш энергиясы болот. Бөлүкчөлөрдүн кагылышуусунда чачыроонун толук ыктымалдыгы (чачыроонун толук эффективдүү кесилиши менен мүнөздөлгөн) серпилгич жана Серпилгич эмес чачыроо ыктымалдыктарынан турат, мында серпилгич жана серпилгич эмес процесстердин байланышы оптикалык теорема боюнча аныкталат.
Кросслэйк (Миннесота)
Кросслэйк (Миннесота) (Crosslake) — Миннесота штатынын Crow Wing округуна караган АКШ шаары.
Проспект (Коннектикут)
Калкы - 9 234 киши. Болжолдуу аянты - 37.6 км². FIPS коду — 09-62290.
Кросслэйк (Миннесота)
Калкы - 2141 киши. Болжолдуу аянты - 95.6 км². FIPS коду — 27-13978.
Новомосковск
Новомосковск (1934-жылга чейин Бобрики, 1934—61-ж. Сталиногорск) — Россиянын Тула областындагы шаар.
Ханген-Вайсхайм
Ханген-Вайсхайм (Hangen-Weisheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альцай-Вормс районуна кирет.
Калкы - 487 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,6 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 31 039. Муниципалитеттин башчысы — Вальтер Кундель.
Берген (Кирн)
Берген (Кирн) (Bergen (bei Kirn, Nahe)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Биркенфельд районуна кирет.
Калкы - 445 киши(2013-ж.). . Аянты - 10,42 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 34 006. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Фридт.
Тонопах (Невада)
Тонопах (Невада) (Tonopah) — Невада штатынын Най округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2627 киши. Болжолдуу аянты - 42.0 км². FIPS коду — 32-73600.
Стоктон (Миссури)
Стоктон (Миссури) (Stockton) — Миссури штатынын Сидар округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 5.5 км². FIPS коду — 29-70828.
Тропик оорулары
Тропик оорулары - тропик, субтропик өлкөлөрдө таралган оорулар. Аларга жугуштуу жана мите оорулар (негизинен трансмиссиялуу оорулар) кирет: безгек, мелиоидоз, сэры лихорадка, фрамбезия, лейшманиоз, шистосоматоз, филяриатоз ж. б.; козгогучтары: бактериялар, вирустар, риккетсиялар, спирохеталар, мителер. Алар эпидемиялык турге тез айланат. Тропик ооруларына ысык климаттын таасиринен пайда болуучу бир топ жугушсуз (мисалы, дерматиттер, бери-бери оорусу, квашиоркор), ошондой эле уулуу жыландардын, жөргөмүш, балыктардын чагуусунан пайда болгон оорулар кошулат. Өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө Тропик ооруларынын көп таралышына табигый өзгөчөлүгү гана эмес, социалдык жана экономикалык жагынан артта калгандыгы да себепкер. Ошондой эле санитария-гигиеналык маданияттын төмөндүгу, жетишсиз медициналык жардам, ачкачылык, калктын турмуш өзгөчөлүктөрү Тропик ооруларынын көбөйүшүнө, ал эми ысык жана нымдуу климат жугуштуу ооруларды козгогуч микроорганизмдердин, мителердин жана аларды ташыгычтардын көбөйүшүнө ыңгайлуу шарт түзөт. Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму (ВОЗ) Тропик оорулары менен күрөшүүдө өнүгүп келе жаткан өлкөлөргө жардам берүү тууралуу эл аралык өзүнчө программа кабыл алган. Натыйжада акыркы жылдары Африка, Азия өлкөлөрүндө Тропик оорулары азаюуда.
Гнадау
Гнадау (Gnadau) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 535 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 3,63 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 140. Муниципалитеттин башчысы — Хартвиг Нец.
Вендебург
Вендебург (Wendeburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Пайне районуна кирет.
Калкы - 10 095 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 59,98 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 57 008. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Петер Ройперт.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Симметриянын спонтандык бузулушу
Симметриянын спонтандык бузулушу – кыймыл теңдемеси менен мүнөздөлүүчү физикалык системанын симметриясынын өзүнөн өзү бузулушу.
Симметриянын спонтандык бузулушу симметрия абалы минимум энергияга ээ болбогон учурда байкалат. Симметриянын спонтандык бузулушу түрдүү физикалык жагдайда болот. Мис., өзөктүн узата күчтүн таасиринде жана ферро-магнетиктердин спонтандык магниттелишинин пайда болушунда теңсалмактуулугу жоголот. Симметриянын спонтандык бузулушунун механизми өтө агуучулук жана өтө өткөргүчтүк кубулуштарында да негиз болот.
Пантеон
Пантеон (грекче Pantheion – бардык кудайларга арналган храм) – 1) Байыркы Римдеги “бардык кудайлар храмы”; Байыркы Рим архитектурасынын көрүнүктүү эстелиги. Б. з. 125-ж. ченде мурдагы храмдын ордуна тургузулган. 2) Көрүнүктүү адамдардын сөөгү коюлчу жай (күмбөз). Париждеги Сент-Женевьев чиркөөсү (1764–90, архитектор Ж. Ж. Суфло). 3) П. – адабий жыйнактардын, ар түрдүү журналдардын италянча адепки аты.
Новотроицк кант заводу
Новотроицк кант заводу - Сокулук районундагы Кызыл Октябрь айылында.
Ал 1936-ж. курула баштан, 1942-ж. пайдаланууга берилген. 1976-ж. 22327 т шекер чыгарылып, 1 тоннасынын өз наркы 537,7 сомдон айланган.
Кирхвайдах
Кирхвайдах (Kirchweidach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Альтөттинг районуна кирет.
Новотроицк кант заводу
Негизги продукциясы — шекер, кошумчасы — кызылча тобу жана меласса. Завод Сокулук районунунун чарбаларынын кант кызылчасын кабыл алат.
Кирхвайдах
Калкы - 2265 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 71 122. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Крумбахнер.
Сейректелген газдардын динамикасы
Сейректелген газдардын динамикасы – газдардын кинетикалык теориясын жана молекулалык түзүлүшүн эске алуучу газ динамикасынын бөлүмү.
Газ молекуларынын сейрек жайланышы, анын тыгыздыгынын өтө аздыгы эске алынат. Газдардын молекулалык-кинетикалык теориясына негизделген сейректелген газдардын динамикасынын методу жогорку бийиктикте учуучу аппаратардын беттери менен газдын молекулаларынын ортосундагы жылуулук жана күчтүк аракеттерди, басымы төмөн мейкиндикке агып чыгуучу газ агымдарын жана молекулалык физиканын айрым маселелерин чыгарууда колдонулат.
Кыймылдагы газдардын сейректелиш шартын Кнудсен саны – К=l/L аныктайт, мында l – газдардагы молекулалардын орточо эркин жүрүү жолунун узундугу, L–агымдын мүнөздүү өлчөмү.
Жарандардан алынуучу киреше салык
Жарандардан алынуучу киреше салык - салык төлөмүнүн бир түрү. Мамлекеттик, кооперативдик, коомдук ишканалардан, уюмдардан алынган эмгек акы ж.б. төлөмдөр салык салуунун негизги объектиси болуп саналат. Киреше салыгы белгиленген прогрессивдүү ставкалар, дифференцияланган салык төлөөчүлөрдүн топтору жана кирешенин өлчөмү боюнча эсептелинет. Салык салуудан бошотулган (салык салынбай турган минимум - минималдуу эмгек акы), белгилүү бир суммадан баштап, кирешенин өсүшү тиешелүү бөлүктөргө бөлүнөт.
Сейректелген газдардын динамикасы
Газдардын динамикасынын жана гидроаэромеханиканын теориясынан негизги болгон чөйрөнүн туташтыгы деген божомолдоо Кn→0 учурунда так аткарылат, ал эми Кn<10-3 болсо, болжолдоо тагыраак болот. Эгерде Кn→∞ болсо, нерсе менен аны айланып агуучу газдын молекуласынын кагылышуусу, басымдуу мааниге ээ болот да, ал эми молекулалардын өз ара кагылышуусу анчалык мааниге ээ болбой калат. Ушул себептен нерсенин бетине келип тийген жана андан чагылган молекуланын агымы менен нерсенин ортосундагы өз ара аракеттешүүнү эске албай коюуга болот, б. а. аларды өз ара аракеттешпейт деп караса болот. Эгерде газдын молекуласынын нерсе менен болгон аракеттешүү механизми белгилүү болсо, молекуланын кыймылынын тендемесинен нерсенин бетине алып келген, андан алып кеткен кыймыл сандарынын жана энергияларынын ортосундагы барабардыкты аныктоого болот. Кn>1 болгон учурда газ молекулаларынын кыймылын ушундай жол менен окуп-үйрөнүү ар кандай нерселердин аэродинамикалык мүнөздөөчүлөрүн керектүү тактыкта эсептеп алууда мүмкүндүк берет. Ушул айтылган болжолдоо туура болгон агым молекулалык эркин агым деп аталат. Молекулалык эркин агымда газдын молекуласы менен катуу нерсенин бетинин ортосундагы өз ара аракеттешүүсүн мүнөздөөнүн бирден бир болжолдуу жолу болуп, күзгүлүү диффузиялык жол эсептелет. Анын негизинде молекуланын бир бөлүгү косинус законуна (Ламберт закону) ылайык диффузиялуу, ал эми калгандары күзгүлүү чагылат, б. а. түшүү бурчу чагылуу бурчуна барабар болот. Диффузиялуу чагылган молекулалардын санынын алардын жалпы санына болгон катышы чагылуунун диффузиялык даражасын f аныктайт. Эгерде f = 0 болсо, андан күзгүлүү, ал эми f =1 болсо, диффузиялуу чагылуу болот. Молекуланын катуу бет менен өз ара аракеттешүүсүнүн натыйжасындагы энергиянын алмашышын жана беттен чагылгандан кийинки энергиянын өзгөрүшүн аккодомация (ылайыкташуу) коэффициенти мүнөздөйт жана аныктайт, анын сан мааниси 0дөн 1ге чейин өзгөрөт. Эгерде чагылгандан кийин молекуланын энергиясы өзгөрбөсө, анда α = 0 ал эми беттин температурасына газдын температурасы дал келсе, анда чагылган молекулалардын орточо энергиясы газдын температурасын мүнөздөйт, бул учурда α = 1.
Жалпы учурда f жана α коэффициенттери нерсенин бети менен газдын молекулаларынын кагылышуу ылдамдагына, нерсенин материалына (тегине), беттин температурасына жана анын жылмакайлыгына ж. б. көзкаранды.
Туташ чөйрөнүн агымынан (Кn→0) молекулалык эркин агымга (Кn→∞) өтүш үчүн (мис., учуу бийиктигинин жогорулашына) ортодогу сейректелген газдын агымынын кыйла так тартибинин ишке ашырылышын билүү керек.
Булардын ар бирине Кn санынын белгилүү диапазонундагы чектүү маанилери туура келет. Бир тартиптен экинчи тартипке өтүүдө молекула аралык кагылышууну, о. эле газдын молекуласынын нерсенин бети менен кагылышуусун эске алуу өзгөчө мааниге ээ.
Атмосферанын жогорку катмарында газ молекулалары өтө сейрек жайланышкандыктан, алардын эркин жүрүү жолунун узундугунун орточо мааниси агымдын мүнөздүү өлчөмү L менен чамалаш. Ошондуктан l газ агымын эсептөөдө аэродинамиканын жана газдинамикасынын методдору жараксыз болуп калат. Аны эсептөөдө газдардын кинетикалык теориясы колдонулат.
Сейректелген газдардын кыймылын тажрыйбада изилдөө үчүн ичиндеги абанын тыгыздыгы өтө төмөн болгон аэродинамикалык түтүктөр жасалат. Мындай аэродинамикалык түтүктөр сейректелген газдардагы кубулуштарды эле билүүгө жардам бербестен, континиуалдык областтагы көптөгөн кубулуштарды окуп-үйрөнүүгө жардам берет.
Каналдардагы сейректелген газдардын кыймылынын закондору ичке тешикчелүү нерселердеги кубулуштардын негизин түзөт.
Жарым өткөргүч жана радиоэлектрондук комплекс
Жарым өткөргүч жана радиоэлектрондук комплекс - Жарым өткөргүч материалдарды жана алардан жасалган буюмдарды чыгаруу боюнча өндүрүш комплексин Кыргызстанда түзүүнүн башкы багыттары төмөнкүлөр болуп эсептелет: I. Жарым өткөргүч материалдар (сырьёлук сектор): II. Жарым өткөргүч материалдардан жасалган буюмдар: III. Радио жана электротехника буюмдары - телевизорлор, радиокабылдагычтар, видеомагнитофондор, компьютерлер, сааттар, токтун күч жана күн преобразователдери ж. б. Комплекстин курамына иштеп жаткан ишканалар («Жанар» АК, «Ак Марал» АК, «Ала-Тоо» НПО ж.б.), о. э. менчиктин ар кыл формасындагы жаңы, чакан жана орто ишканалардын зарыл кеңири тармагы.
Бул комплекс түз туруктуу кооперациялаштырылган байланыштардын алкагында иштөөгө тийиш.
а) Борбордук Азия регионунун жана Европалык Союздун рынокторунда (кремний пластиналары, ар түрдүү көп катмарлуу структуралар);
б)  Россиянын, Борбордук Азия регионунун, Европалык Союздун рынокторунда; в)   радиоэлектроөнөр жайынын ишканалары үчүн ички рынокто. «Кристалл» МАКында жана «КХМЗ» МАКында жарым өткөргүч материалдарды гана чыгаруу мүмкүнчүлүгү төмөнкүлөрдү түзөт:	кварц тигелдери – 35-40 миң даана, трихлорсилан 3000-5000 тонна, поликристалл кремнийи - 600-700 тонна,  монокристалл кремнийи - 120-140 тонна. Жогоруда баяндалгандарга негизденүү менен бул комплексти келечекте кеңири өнүктүрүүнүн программасын иштеп чыгуу максатка ылайыктуу.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Индекс
Индекс (index көрсөткүч тизме) – (тамга, сан же айкалыштырылган);
Индейлер
Индейлер – этностук топ, Американын (эскимостор менен алеуттардан башка) жергиликтүү калкы. Индейлер деген аталыш 15-кылымдын аягында Американы ачуучулардын (X. Колумб жана башкалар) жаңы табылган материкти Индия, анын элин Индейлер деген туура эмес түшүнгөндөрүнө байланыштуу келип чыккан. Индейлердин жалпы саны болжол менен 32-45 млн киши, андан ичкери АКШда 2 млн, Канадада 385 миң, Мексикада 8-15 млн, Гватемалада 5 млн, Парагвайда 4,5 млн, Эквадордо 3,7 млн, Перуда 7 млн, Боливияда 3,6 млн, Чилиде 0,8 млн жана Бразилияда 230 миң (2005). Индейлер АКШ жана Канадада англис жана француз, Түштүк Америка да испан жана португал тилинде сүйлөшөт. Индейлер европалыктар келгенге чейин шаманпзм, тотемизм динин тутушса, кийин көпчүлүгү христиан (католик, протестант) динин кабыл алышкан. Индейлер соңку палеолит доорунда (болжол менен мындан 1510 миң жыл мурда) Беринг кысыгы аркылуу Америкага келишкен түндүк-чыгыш азиялыктардын тукумдары. Индейлер аңчылык, жыйноочулук, балыкчылык, айрым аймактарда дыйканчылык жана мал чарбачылык менен кесиптенишип, жер төлөдө, үстү тери менен жабылган конус сымал алачыкта жана үйлөрдө жашашкан. Алар бугу, багыш, бпзон терпспнен жасалган кийим кийишип, кооздуктарды тагынышкан. Айрымдары белинен ылдый жамынгычтарды колдонушкан. Уруу башчысы башына бүркүт канатынан жасалган баш кийим кийип, айбан сөөгү, тиши Түндүк Америкалык индейлердин уруу башчысы. жана башкалардан жасалган кооздуктарды пайдаланып, денеспне жана бетпне сүрөт тарттырган. Тамакашы негизинен эт (этти кургатып майдалап, май менен аралаштырат), балык, жёлудь уну жана жержемиштер. Индейлердин дүйнөлүк маданиятка кошкон салымдары чоң. Алар эң жакшы архитектуралык эстеликтерди (мисалы, майялардын Тикаль, Копан, Чичен-Ице, Ушмал сыяктуу жүздөгөн шаар-мамлекеттери, храмдар жана башкалар), көркөм искусство жана элдик чыгармаларды жараткан. Дүйнө элдери Индейлерден картөшкө, күн карама, какао, пахта, тамеки өстүрүүнү үйрөнүшкөн. Европалык колониялаштыруу Индейлердин табигый өнүгүү жолдорун үзгүлтүккө учураткан. Түндүк Америкада Индейлердин көбү колонизаторлор тарабынан атылып, калгандары АКШ жана Канадага резервацияларга айдалган. АКШда Индейлердин көпчүлүгү америкалыктар менен ассимиляцияланып, шаарларда жана айылдарда жумушчу жана дыйкандардын катарын толуктаган. Түштүк Америкада Индейлердин көпчүлүгү кырылган, калгандары өздөрүнүн маданий-салттык үрп-адатын сактап калган жана өз укуктары үчүн талбай күрөшүп келген. 20-кылымдын ортосунан Индейлер этностук жана саяспй өз алдынчалыкка ээ болуп, эне тили жана маданияты өнүгө баштаган. Учурда Латын Америка сында кечуя, аймара, ацтек, киче, какчпкелп, Юкатан майялары, маме, араукан, гуахиро, Түндүк Америка да түндүк атапаскалар, навахо, ирокез, чирок, оджибве жана башкалар индей элдери жашашат. Резервация аймактарында шаарлар пайда болуп, АКШ жана Канадада билим борборлору, коллеждер, Улуттук конгресс, Улуттук совет, Улуттук бир туугандык жана башкалар; ал эми Түштүк Америкада Индей элдеринин бүткүл дүйнөлүк совети жана башкалар көптөгөн эл аралык уюмдары түзүлгөн.
Умир (Бакалин району, Башкыртстан)
Умир — Башкыртстандын Бакалин районундагы айыл, Килеев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 525 киши. Почта индекси — 452672, ОКАТО коду — 80207828006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Триполи (Айова)
Триполи (Айова) (Tripoli) — Айова штатынын Бремер округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.6 км². FIPS коду — 19-78915.
Калкы
2010-жылы калкы 1310 киши болгон.
Пантограф
Пантограф (pan, pantos – бүт, баары, grapho – жазам) – окшоштуктун геометриялык касиеттерине негизделген, сүрөттөрдү көрүү үчүн колдонулуучу анча татаал эмес курал. Катардагы П. негизинен кошулган жерлери жылып туруучу шарнир менен бекитилген, эки жука параллель (көбүнчө жыгач) калакчадан турат. Контурдук линиялар менен механикалык көчүрүү үчүн (көбүнчө өзгөртүлгөн масштабда) же кол менен аткарылган көчүрмөдөгү пропорцияларды текшерүү үчүн колдонулат.
Айхенцелль
Айхенцелль (Eichenzell) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Фульда районуна кирет.
Калкы - 11 145 киши(2013-ж.). . Аянты - 55,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 31 006. Муниципалитеттин башчысы — Рудольф Брайтеккер.
Индекстөө
Индекстөө, индексация кандайдыр бир документтин текстинин негизги мазмунунун маалымат издөө тилинин терминдери менен туюнтулушу. Көп документтин арасынан керектүүсүн издөөнү жеңилдетүү үчүн колдонулат.
Новочеркасск
Новочеркасск - Россиянын Рос­тов обл-ндагы шаар. Ак-Сай суусунун оң жээгинде (Дондун куймасы).
Альтенбойтен
Калкы - 227 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7.87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 73 002. Муниципалитеттин башчысы — Клаус-Дитер Мартен.
Крукстон (Миннесота)
Крукстон (Миннесота) (Crookston) — Миннесота штатынын Polk округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7 891 киши. Болжолдуу аянты - 12.8 км². FIPS коду — 27-13870.
Сингония
Сингония – кристаллографиялык-элементардык уячаларынын конфигурациясы боюнча кристаллдардын бөлүнүшү.
Сингония кристаллдын уячаларынын кырларынын узундуктары (а, b, с) жана алардын арасындагы бурчтардын (α,β,γ) катыштары менен мүнөздөлөт. Кристаллографиялык Сингониянын жети түрү бар. Алар: куб Сингониясы (а=b=с, α=β=γ=90); тетрагоналдуу (а=b≠с, α=β=γ=90); гексагоналдуу (а=b≠с, α=β=90, γ=120); тригоналдуу (а=b=с, α=β=γ≠ 90); ромбдуу (а≠b≠с, α=β=γ= 90); бир шынаалуу (а≠b≠с, α=β=γ=90, β=90); үч шынаалуу (а≠b ≠ с, α=β≠γ ≠90). Ар бир Сингонияга кристаллдар симметриясынын бир нече чекиттик тобу, Браве торчосу жана симметриянын мейкиндиктик топтору кирет.
Лидянг-Се
Лидянг-Сё — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Талота-Яга дарыясынын сол жээгинен 94 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 50 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Шарптаун (Мэриленд)
Калкы - 649 киши. Болжолдуу аянты - 1.2 км². FIPS коду — 24-71650.
Ханенбах
Ханенбах (Hahnenbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Кройцнах районуна кирет.
Индетерминизм
Индетерминизм (лат. in тангыч маанидеги бөлүкчө жана детерминизм) — жаратылыш жана коомдук көрүнүштөрдөгү себептүү байланыштардын объективдүүлүгүн (же илимдеги себептик түшүндүрүүлөрдү) танган философиялык окуу. Эркти өз алдынча автономиялык күч катары эсептеп, анын абстракттуу эрксиздигин үгүттөйт. Индетерминизмге карама-каршы өнүккөн концепция детерминизм деп аталат.
Элизабет-Софиен-Ког
Элизабет-Софиен-Ког (Elisabeth-Sophien-Koog) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк Фризия районуна кирет.
Калкы - 46 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 5,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 54 026. Муниципалитеттин башчысы — Уве Эльснер.
Бергенхаузен
Бергенхаузен (Bergenhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Хунсрүк районуна кирет.
Калкы - 103 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 0 7 1 40 012. Муниципалитеттин башчысы — Эрнст Мүллер.
Станбэрри (Миссури)
Станбэрри (Миссури) (Stanberry) — Миссури штатынын Джентри округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.4 км². FIPS коду — 29-70270.
Жаңы техниканын экономикалык натыйжалуулугу
Жаңы техниканын экономикалык натыйжалуулугу - жаңы тех. каражаттын чарбадагы натыйжасын, аны чыгаруу жана колдонуу максатка ылайык экендигин көрсөтөт. Жаңы техниканын экономикалык натыйжалуулугу абсолюттук жана салыштырмалуу болуп айырмаланат: биринчиси, алына турган натыйжанын (продукциянын көп чыгарылышы, анын өз наркынын төмөн болушу, пайданын көбөйүшү түрүндө) жаңы техниканы жаратууга жана өндүрүшкө киргизүүгө кеткен чыгымга катышы менен өлчөнөт; экинчиси жаңы техниканын үлгүлөрүнөн эң жакшысын тандап алуу үчүн колдонулат.
Станбэрри (Миссури)
Калкы
2010-жылы калкы 1,243 киши болгон.
Жаңы техниканын экономикалык натыйжалуулугу
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Путнам (Коннектикут)
Путнам (Коннектикут) (Putnam) — Коннектикут штатынын Уиндхэм округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 9 288 киши. Болжолдуу аянты - 52.8 км². FIPS коду — 09-62710.
Долончу көпөлөк
Долончу көпөлөк (Aporia сгаtaegi) - ак көнөлөктөр тукумундагы түр.
Канаты кара сызыкчалуу ак, жайгандагы жазылыгы 65 мм. Гусеницасынын уз. 45 мм, жонунда бозомук күрөң жол-жолу болот. Түндүк Америкада, Евразиянын түндүк бөлүктөрүндө таралган. Долончу көпөлөк июнда учат, жумурткасын топ-тобу менен (30- 150ден) жалбырактарга таштайт. Гусеницалары жайдын аягында пайда болуп, жалбырактарды жейт. Дарактын бутактарын желе менен чырмап, уялап кыштайт. Жаз алды менен дарактын бүчүр, жалбырак жана гүлдөрүн жен, зыян келтирет. Сактануу чаралары: кышкы уяларын өрттеп, бактарга инсектициддерди чачуу.