cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Витамин А
Витамин А (ретинол), антиксерофтальмдык таасир берет. В. А организмде түрлүү функцияларды аткарат (өсүү процесси, көрүү активдүүлүгү ж. б.). Балык майы, балыктын боору, уй сүтү, сөөктө жана балык-унунда ж. б. В. А көп. Бул витаминдин гиповитаминозунун белгилери: малдын өсүү процесси, продуктуулугу, сүт, жумуртка берүүсү, төмөндөйт жана көрүү начарлап “тоок сокурлугу” (кеч күүгүмдө көздүн көрбөй калуусу) оорусун пайда кылат.
Арбагы бийик датка энебиздин мааракеси
Той да бүттү. Өтүп жаткан жылды Алай ханышасынын урматына Курманжан датка жылы деп белгилеп, анын эки кылымдык тою менен кошо Алымбек датканын 210 жылдыгын да майрамдадык. Тойдун жүрүшүн кыргыз телеканалдары жакшы эле чагылдырышты. Салтанатка жеринен катышып келген күбө катары айрым кадрга кирбей калган, бирок элге билдирип кое турган маалыматтарга гезит бетинен орун берүүнү эп көрдүк.
Бул жолу акылдуу болуп калган Алайдын эли мааракени райондун борборунан 3-4 чакырым алыстыкта турган Коңур-Дөбө айылында эле өткөрөбүз деп, юбилейге карата 3,5 километр жолго асфальт төшөттүрүштү. Борбордук стадионду толугу менен реконструкциядан өткөртүшүп, музейлерге капиталдык ремонтторду жасап, Гүлчөдөгү 3 паркты жаңыртышып, көчөлөргө көздүн нурун алган жарыктарды койдуртушуп, тоо койнунда жайгашкан аймакты көркүнө чыгарып, жашаган жерине биртоп ыңгайлуу шарттарды түздүртүп алышты. Той бүткөндө конокко келген чоңдор дагы бүтпөй калган иштериңерге деп алты нөлдөрү тизилген сумманы алайлыктардын капчыгына салып кетишти. Бул каражат да Алай жерин жакшыртууга, көрктөндүрүүгө жумшалаары белгилүү болду.
Жинди суусуз жети күн Өткөндө Куйручуктун тоюн жазганыбызда Соң-Көлдүн боюнда бир Камаз арак бир саатта жок болду дедик эле, Алайдын эли мындан сабак алганбы, айтор, октябрдын башынан баштап той бүткөнгө чейин ичимдиктерди сатууга катуу тыюу салышыптыр. Майрамга келген көпчүлүк маанай көтөрүүчү ичимдиктер жоктугуна капаланбады. Анткени, Коңур-Дөбө айылынын оң канатында жайгашкан талаада өтүп жаткан улуттук оюндардын түрлөрү, майрамдык концерт карапайым көрүүчүлөрдү алаксытып турду. «За то» эл үчүн чоңдор менен артисттер чөйчөкчөлөрдү көтөрүп жаткандарын теледен өзүңүздөр деле байкасаңыздар керек. «Пайы» жок да конок тосчу беле деген кыргызың желим бөтөлкөгө куюлуп, кышкыга деген кымызын конокторго узаткан соң, артынан орустун «кымызынан» куюп жатышты эле, эл назарында жүргөн чоңдорубуз чекеден оңкосунан түшө башташты. Айрым ырчыларды сахнага чыгарбай эле коелу дегенине карабай, кызып калган булбулдар мен ырдаганы келгем деп түз эфирге чыгып жатышты.
Самарканд өрттөнгөн жок «Саман күйсө…» деген жакшы сөзүбүз бар эмеспи, ошол сыңары Алайда ат оюндарында бир нече киши тебелендиде калып өлүптүр деген сөз эл арасына тарап кетиптир. Жеринен күбө болгон киши катары болгонун жазалы.
Кыз куумайга түшөм деген кыз оозу катуу атты минип алып, аны башкаралбай күлүк ат ала качып кеткенде аны токтотууга аракет кылгандардын айынан ал сулуу кулап түштү. Бул бир. Экинчиси, көк бөрү ой-да кызып жатканда оюн талаасынан алыс тургула деген алып баруучунун сөзүн укпаган элди көздөй жөнөгөн улакчылардын жоон тобу бир абышканы кулатып кетишти. Аксакал тура калып калпагын күбүп, ырсайып койгону эле болбосо баары жакшы эле бойдон калган. Анан эң өкүнүчтүүсү, көк бөрүнүн финалы бүткөндө улакчылар чапкандан калган улакты алып кетүүгө кызыккандар жоон тобу менен улакты башаламан кыймыл менен талашып жатып бир адамды тебелеп кетишти. Ал адамды бир мүнөткө жетпей «тез жардам» машинасы салып кетти.
Байтал алса эмне экен, Бийлигинен кем бекен? 20 чакырымга чуркаган күлүк-төрдүн аламан байгесинде марага биринчи болуп Тачанка деген ат менен таанылган Нарындын жылкысы келди. Жеңил машинени жеңип алган бул жаныбарга казактар кезегинде 100 миң АКШ долларын сунуш кылышкан. Куйручуктун тоюнда да баш байгенин башын сындырган Тачанканы ээси сатпады. Бул чемпионду жакшы таанып калган өлкө президенти Роза Отунбаева ой-да мактап сүйлөсө, өкмөт башчылыгын аркалап аткан Өмүкең ажо айымды коштоп турду. Эл арасында баш байгени байтал жеңиптир деген сыяктуу сөздөр дуу дей түштү эле, 7-апрелде деле ким президент болот дегенде эркектердин баарын Отунбаева артка калтырган, анын үстүнө Курманжан датканын тоюнда байтал жеңсе эмне болуптур деп күлүп калышты.
Эгендин эрке иниси Ачыгын айтканда, Алайда баш байгеге коюлган 8 машиненин жок дегенде экөөнү алып калыш керек деген сөз болгон. Ат үстүндө чоңоюп, ар бир үйдө жок дегенде бирден тулпар кармаган тоолуктар жеңил машинени ат оюндарынан алабыз деп үмүттөнүшкөн. Эр оодарышта финалда утулуп калган алайлык жигиттен кийин той ээлери маанайсыз турушкан. Анткени, күрөш боюнча финалга чыккан алайлык 21 жаштагы жигит болгону 100 килограмм салмакта болсо, анын атаандашы 160 килге семирген экен. Мындай айырмада жеңишке жетүү өтө кыйын эле. Кызуу өтүп жаткан таймашта жалалабаддык Алмаз аттуу жигит алайлык Автандилди 4 жолу так көтөрүп, бирок тарамыштай жабышып алган жигитти чаба албай койду. Бул көрүнүштүн баарын түз эфирде чоң экран аркылуу көрсөтүп жаткандыктан чоңдор да алыстан жакшылап байкап турушкан. Алайлык жигит Алмаз акесине жакшы эле «конок экенсиз, биринчи орун менен экинчи орундун байгесин тең бөлүп албайлыбы» деп сунуш кылып жатты эле, тиги макул болбой койду. Алмаз палван бешинчи жолу көтөрүп эми чабайын деп баратканда Автандил баатыр дөөдөй жигитти жерге жабыштыра чапты. Муну көргөндө алайлык депутаттар менен катарда Акматбек Келдибеков да ордунан тура калып сүйүндү. Анткени Келдибековдун атактуу аттарын улакта чаап жүргөн белгилүү Эген палвандын иниси Автандилди Жогорку Кеңештин төрагасы жакшы таанычу.
Улуу атты уят кылбай… Учурдан пайдаланып мен да мактана кетпесем болбой калды. Он жылдан бери жогорку лигада волейбол ойноп келем. Апта сайын Бишкекте райондор аралык турнирде алайлык жигиттер райондун намысын татыктуу деңгээлде коргоп келчүбүз. Муну байкаган волейбол федерациясынын президенти Элмурза Сатыбалдиевдин демилгеси менен Жогорку Кеңештин төрагасы Акматбек Келдибеков президент болуп «Алай датка» деген клуб ачканбыз. Бир жыл ичинде чемпион болбосо да орто команда катары оюн көрсөтүп жаткан. Алайда баш байгеге машине сайылат экен дегенин укканда Кыргызстандын «менмин» деген оюнчулары команда түзүп жетип барышты. Алсак, Алмаз Атабаев, Мурат Исаков, Нияз Гапаров, Кылыч Сарбагышев өңдүү спортчулар бир эле Кыргызстанда эмес чет өлкөлүк клубдарда ойноп келген спорт чеберлери. Ошолордун катышуусунда өткөн турнирде чемпион болуш түшкө кирчү иш эле.
Спорттук оюндарга коюлчу жеңил унааларды ар ким бөлүштүрүп алган. Волейболдун баш байгесин алуу бактысы Ош облусунун губернатору Сооронбай Жээнбековго буйруптур. 7100 долларга «Ниссан Альмериа» үлгүсүндөгү койкойгон унааны сатып алган облус жетекчисинин байгеси башка жакка кетпей Ошто калсын деп оштуктар Ош шаары жана Ош облусу деген эки команда коюшуптур. Калыстар да колунан келишинче Оштун командаларына тартып жатышты. Адатта турнирдин кожоюндарына тартышчу эле, бу жолу Алайдын командасы ак эмгеги менен утуп алганын оюндун жүрүшүн көргөндөр айтып берээр. Курманжан датканын тоюнда датка деген атты уят кылбай, чемпион болууга жетишкен «Алай датка» командасынын капитаны катары кыргыз спортун өнүктүрүүгө зор салымын кошуп жатышкан эл уулдары, клубдун президенти Акматбек Келдибековго, ЖК депутаты Марат Султановго, волейбол федерациясынын президенти Элмурза Сатыбалдиевге, Ош облусунун губернатору Сооронбай Жээнбековго, Алай райондук кеңешинин төрагасы Таалай Сарыбашовго, жеке ишкер Жыргал Калмаматовго жана жалпы «Алай датка» волейбол клубунун күйөрмандарына ыраазычылык билдиребиз.http://kmb3.kloop.kg
Кассалык ордер
Кассалык ордер – уюмдардын накталай акчаны кабыл алуусу же таратып берүүсү боюнча кассалык аткарымдар жол-жоболоштурула турган акча документи.
Астроциялар
Астроциялар (лат. Astrotia) — деңиз жыландар‎ынын бир уруусу.
Эгей-Шыгай
Эгей-Шыгай — баатырдык күч жагынан бири-биринен кем калбаган, төп келген, баары бирдей, орой көз-чарай, жалпы, бардык деген маанилерди туюндуруучу сөз. "Манас" эпосунда да ушул мааниде жолугат. "Эл жыйылып калганы, Эгей-шыгай көй төрө Манасты ортого алганы" (Сагымбай Орозбаков, 3. 155). "Эгей-шыгай кандарга Кагазын сунду булайтып (Сагымбай Орозбаков, 4. 35), "Эгей-шыгай көй баатыр Эр Көкчө жыйып алган го" (Сагымбай Орозбаков, 2. 256).
Каменев Сергей Сергеевич
Каменев Сергей Сергеевич (4(16). 4. 1881, Киев - 25. 8. 1936, Москва) - советтик аскер ишмери, армиянын 1-рангадагы командири (1935).
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Бингер (Оклахома)
Бингер (Оклахома) (Binger) — Оклахома штатынын Caddo округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 712 киши. Болжолдуу аянты - 2.0 км². FIPS коду — 40-06200.
Адам укугу жана эркиндиги
Адам укугу жана эркиндиги ― адамга табият берген жана мамлекет тарабынан корголуп жана кепилденип турган укуктар. Бул укуктар ар бир адамга төрөлгөндөн эле таандык болуп, мыйзамдык чектөөлөрдөн жана мамлекеттик чек аралардан көз карандысыз аракет кылат. Буларга – жашоо жана дененин кол тийбестиги укугу, кишинин кадырын сыйлоо, мыйзамсыз камоо жана кармоодон эркин болуу, ишеним жана абийир эркиндиги ж.б. кирет. Инсандын укугу жана эркиндигинин өтө кеңири комплексин, алардын ар кандай түрлөрүн өзүнө камтыйт: жарандык, саясий, экономикалык, социалдык, маданий укуктар. Индивиддик жана коллективдүү укуктардын булардан башка да түрлөрү бар.
Эң жогорку коллективдүү укук – бул көз каранды эмес мамлекетти түзүү укугу. Эгер бул укукту ишке ашыруу мүмкүн болбосо, анда мектептерде эне тилинде окутуу же белгилүү бир райондордо өз тилин расмий тил катары мыйзамды бекитүү үчүн күрөшүү ж.б. Коллективдүү укук көп улуттук мамлекеттердеги этностук азчылыктардын аракеттерине мүнөздүү. Адам укугу жана эркиндиги «тепселген» өлкөлөрдө коллективдүү укук курч мүнөздө болуп, ички карама-каршылыктарга алып келет.
Өмүркул Дүйшөкеев
Дүйшөкеев Өмүркул (1934-ж. туулган, Нарын облусу, Ат-Башы району, Кара-Суу айылы) – айыл чарба илимдеринин доктору (1993), профессор (2002). КРдин илимге эмгек сиңирген ишмери (2000). К. И. Скрябин атындагы КАЧИни (1958), Кыргызстан мал чарба ИИИнин аспирантурасын бүтүргөн (1964). Республикалык асыл тукум мал өстүрүү чарбасында зоотехник, Түштүк Кыргызстан тажрыйба чарбасында директордун орун басары. Кыргызстан мал чарба илимий-изилдөө институтунда илимий кызматкер, директор, директордун орун басары, Республика мамлекеттик асыл тукум станциясынын директорунун орун басары, 1994-жылдан Кыргыз малчарба илимий-изилдөө институтунда бөлүм башчы. Бодо малдын физиологиясы, эмбриологиясы, генетикасы боюнча адис. Ал 110дон ашык илимий эмгектин, анын ичинеде 4 монография, 7 ойлоп табуунун автору.
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Дарендорф, Ральф
Дарендорф, Ральф (нем. Ralf Gustav Dahrendorf. Бугу айынын 1-күнүдө 1929 жылы, Гамбург, Веймар республикасы — Кулжа айынын 17-күнүдө 2009 жылы, Кёльн, ГФР)– немис социологу. Дарендорф социалдык стратификация жана конфликттер теориясын иштеп чыккан. Социалдык конфликттер концепциясында таптардын негизги белгисин менчикке эмес, үстөмдүк кылуучулукка жана баш ийүүчүлүккө байланыштырат, бул кайсы гана коомго болбосун тиешелүү болуп, конфликттерге алып келет – деп эсептейт. Негизги эмгектери: «Индустриалдык коомдогу таптар жана таптык конфликттер» (1959), «Конфликт жана эркиндик» (1972).
Колдонулган адабияттар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Саясат таануу (энциклопедиялык окуу куралы).-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8
Мука (Кармаскалин району, Башкыртстан)
Мука — Башкыртстандын Кармаскалин районундагы айыл, Жаңы киешкин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 321 киши. Почта индекси — 453013, ОКАТО коду — 80235845004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Центральний ринок
Центральний ринок — Харьков метросунун Холодногорско-Заводская сызыксындагы станция. 1975-жылы 23-августда ачылган.
Камгактар
Камгактар - дыйканчылык зоналарда (аңыздарда, тоо этектеринде, кургак беттерде), чөлдөрдө, боздоңдордо тарбагай, көп бутактанып, жапыз өскөн айрым чөп өсүмдүктөрдүн жалпы аты. Камгактар - бир же көп жылдык өсүмдүк. Бутагы тарбагай болгондуктан көпчүлүк учурда бийиктиги туурасы менен бирдей. Камгактардын уругу бышып, куурай баштаганда сабагы тез сынат. Аны шамал жеңил тоголотуп кеткендиктен уруктары кыйла жерге тарайт. «Камгактар» деп аталган өсүмдүктөр ар башка тукумдарга (шакардуулардан - боялыш, эбелек; чегө гүлдүүлөрдөн - кой тикен, качим; кермектерден - кермек ж. б.) кирет. Камгактардын көпчүлүгүнүн сабагы, бутагы катуу, тикендүү болгондуктан мал көп жебейт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Дүкөрт
Дүкөрт – сакал-мурутту серпүү үчүн колдонулган кичинекей кайчы.
Колдонулган адабияттар
“Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1
Бүткүл дүйнөлүк желе
Бүткүл дүйнөлүк желе (World Wide Web, WWW) — интернетке туташтырылган ар кайсы компьютерлерде жайгашкан, өз ара байланышта болгон документтерге жетүүгө мүмкүндүк берген бөлүштүрүү системасы. Бүткүл дүйнөлүк желени миллиондогон веб-серверлер түзөт. Дүйнөлүк тармактын ресурстарынын көпчүлүк бөлүгү гипертексттен турат. Бүткүл дүйнөлүк желеге жайгаштырылган гипертексттик документтер веб-баракчалар деп аталат. Кайсы бир жалпылагыч темага жана дизайнга бириктирилген, ошондой эле өз ара шилтемелер аркылуу байланышкан жана адатта бир веб-серверге жайгаштырылган веб-баракчалардын жыйындысын веб-сайт деп атайбыз. Веб-баракчаларды көрүү жана жүктөө үчүн атайын браузер деп аталган програмдар колдонулат. Бүткүл дүйнөлүк желе маалымат технологияларындагы чыныгы төңкөрүшкө жана Интернеттин өнүгүүсүнө чоң түрткү берди. Көпчүлүк учурда Интернет тууралуу сөз болгондо, бүткүл дүйнөлүк желени максат кылышат. Эскерте кетчү нерсе, бул экөө эки башка түшүнүк экенин унутпоо зарыл. Бүткүл дүйнөлүк желени (World Wide Web) билдирүү үчүн анын баш тамгаларынан кыскартылган WWW аббревиатурасы жана веб (the Web) сөзү да көп иштетилет.
Аспад дарыясы
Аспад — Орусиядагы дарыя. Краснояр крайы, Хакасия Республикасы, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Белый Июс дарыясынын оң жээгинен 134 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым башатынан Ачинск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Тышкы шилтемелер
]
Асцидиялар
Асцидиялар (лат. Ascidiacea) — челдүүлөр тибиндеги деңизде жашоочу жандыктар классы. Буларга жөнөкөй асцидиялар (лат. Monascidiae) (түркүм), татаал асцидиялар (лат. Synascidiae) (түркүм) ж.б. кирет.
Кичи Майзас дарыясы
Кичи Майзас — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Майзас дарыясынын сол жээгинен 11 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 19 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кондома дарыясын кошпогондо, Томдун башатынан Новокузнецк шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Чакмак (айыл)
Чакмак (Чакмак) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Алай районундагы айыл. Гүлчө айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 440 киши.
Зингейка (дарыя)
Зингейка — Орусиядагы дарыя. Челябинск облусу, Оренбург облусу, Башкыртстан Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Урал дарыясынын сол жээгинен 2104 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 102 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Урал бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Урал дарыясы Магнитогорск суу тармагынан Ириклинск суу тармагына чейин. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Урал (бассейнинин Орусиядагы бөлүгү).
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Виктория (Улуу Британиянын королевасы)
Виктория, Улуу Британиянын королевасы - (25.5.1819, Лондон 22.1.1901, Уайт аралы, Осборн) — Улуу Британиянын королевасы (1837-1901), 1876-жылдан Индиянын императрицасы. Ганновер династиясынын акыркы өкүлү. Мамлекеттик иштерде королеванын ролу анчалык жогору болбогондугуна карабастан, анын башкарган жылдары «Виктория доору» аталып, анын тушунда Улуу Британия дүйнөдөгү индустриялуу алдыңкы державага жана Британ империясынын борборуна айланган. Викториянын атынан Британ империясынын курамына кирген бир нече шаар, дарыялар, аралдар аталган.
Витамин Е
Витамин Е, т о к о ф е р о л д о р   (грек тилинен tokos-тукум, fero-алып жүрөм) - t-токоферолдун активдүүлүгүнө ээ кошулмалар тобу. Токоферолдор орг. зат хромандын туундусу.
В. Е клетканын дем алуусун жакшыртат, биологиялык кычкылдануу процессине катышат. Дан, жашыл тоют, буурчак ж. б. өсүмдүктөр, ит мурундун мөмөсү, алманын данеги, малдын булчуң эти, сары май, жумуртканын сарысында В. Е көп. Бул витаминдин гиповитаминозунда жаныбарлардын жатын кан тамырлары бузулуп абортко алып келет, тукумсуздук пайда болот. Дистрофия өнүгөт, жаныбарлардын басуу кыймылы өзгөрүп, тери астында, карында, ичегиде шишиктер пайда болот.
Сарыбаев, Эдилбек Азимович
Эдилбек Азимович Сарыбаев – кыргыздын ишкери жана коомдук ишмери, кинотаануучу, сценарист, кинорежиссер.
Кыскача өмүр таржымакалы
Эдилбек Азимович Сарыбаев 1951-жылы Кыргызстандын Ысык-Көл облусунда туулган. Эмгек жолун ал 1972-ж. Москвадагы киноинституттун (ВГИК) экономика факультетин бүтүрүп, «Кыргызфильм» студиясында баштаган, 1975-ж. Мамлекеттик кинокомитетке (Мамкино) которулган.
Анын иш билгилиги жана жоопкерчилиги көңүлгө алынып, ага 1977-ж. мультфильм чыгарууга материалдык-техникалык жана кадрдык базаны түзүү милдети жүктөлгөн. Анын аракети менен сүрөтчү С.Ишенов башында турган чыгармачыл топтун жемиштүү иштөөсүнө бардык шарттар түзүлгөн.
1978-ж. «Сандардын чатагы» аттуу биринчи мультфильмдин бетачары өтүп, кийин жеткинчек көрүүчүлөрдүн купулуна толгон «Олокон», «Толубай-сынчы», «Оймо жомогу» ж.б. мультфильмдер жаралган.
Ал 1978-1982-жылдары ВГИКтеги СССР эл артисти, профессор А.Баталовдун өнөрканасында окуган кыргыз улуттук актерлор тобун окууга тандап алуудан баштап дипломду жактаганга чейин Кыргыз Мамкинонун атынан жетектеген.
1982-ж. Э.Сарыбаев Мамкинонун улук редактору болуп дайындалган, бир жылдан кийин «Кыргызтелефильм» студиясынын мүдүрү - башкы редактору болуп бекиген жана сценарист-кинотаануучу факультетин сырттан окуп артыкчылык менен бүтүргөн.
«Кыргызтелефильм» ал жылдары көптөгөн чыгармаларды жараткан, алардын ичинде: кинорежиссер Е.Котловдун «Адамдар жана тоолор» (Люди и горы) даректүү серия, кинорежиссер М.Убукеевдин кыргыз элинин байыркы замандан Ч.Айтматовдун чыгармачылыгына чейинки маданияты туралуу «Түбөлүккө таазим» (Прикосновение к вечности) автордук тасма, кинорежиссер Д.Садырбаевдин Ч.Айтматовдун «Кылым карыткан бир күн» романындагы болмуштун негизинде тартылган «Махабат дастаны» аттуу көркөм фильм.
Ал 1988-ж. «Кыргызвидеофильм» бирикмесинин мүдүрү болуп дайындалган. Кыска мөөнөттө чарба эсептин негизинде өлкөбүздүн бардык аймактарында видеодирекци-ялар түзүлүп, аладардын ишмердиги жөнгө салынган.
Э.Сарыбаев кинотаануучу, сценарист, кинорежиссер катары да эмгектенет. 1976-ж. бери анын киночеберчилик тууралуу жүздөн ашык макалалары чыккан, 1986-ж. «Кадыржан Кыдыралиев. Сулуулук жана толгонуулар дүйнөсүн аңдоо (Постигая мир красоты и тревог)» китеби жарык көргөн (www.literatura.kg). Анын сценарийлери боюнча Социалистик Эмгектин Баатырлары, колхоз башкармалары А.Т.Юматова (1984), А.Камалов (1988), депутат-чабан З.Бейшекеева (1985) жөнүндө даректүү тасмалар тартылган.
Ал 2007-ж. бери «Кыргызфильм» менен кайрадан кызматташууда. 2008-ж. анын сценарийи боюнча К.Кыдыралиевдин чыгармачылыгы тууралуу «Кадыржан» атту даректүү тасмасы (режиссеру Б.Абдылдаев) II Ысык-Көл Эл аралык кинофестивалында Гран-при байгесин алган. 2009-ж. анын сценарийи боюнча киночебер С.Ишеновдун чыгармачылыгына арналган «Из» даректүү тасмасы тартылган. Э.Сарыбаев сценарийин жазып жана режиссер болуп тарткан «Жамин АКИМАЛИЕВ. Жерге арналган өмүр» толук метраждуу даректүү тасма 60 жылдан ашык айыл чарба тармагында талыкпай эмгектенген академиктин тагдыры аркылуу өлкөнүн айыл чарбасынын көйгөйлөрү жана келечеги тууралуу баяндайт.
Бул тасманын Улуттук бетачары бардык облрайадминистрациялардын жыйын залдарында 2012-ж. 28-январында бир убакытта жергиликтүү жетекчилер, дыйкандар, жалпы коомчулуктун катышуусу менен өттү жана тасмада чагылдырылган маселелер кеңири талкууга алынды.
Э.А.Сарыбаев Кыргызстандын эгемендүүлүгүнө бараандуу салым кошкон «КДК» бирикмесинин жигердүү катышуучусу.
1990-ж. аягында А.Акаев КДКнын активдери менен жолугушуусунда улуттук ишкердүүлүктү өнүктүрүүгө чакырган. 1991-ж. ал биринчи ири менчик ишкана – «Кыргыз Жер» корпорациясын түзгөн, көп узабай өлкө боюнча анын 40тан ашык бөлүмдөрү ачылып (анда 200дөй адам бизнестеги алгачкы кадамын шилтешкен), обого менчик телестудиянын берүүлөрү чыгып, банк, ЖОЖ, кыргыз-кытай «Тянь-Шань» рестораны иштеп, ишкерликтин ар кайсы тармагында атаандаштык, жеке менчиктин негизинде жаңы экономикалык мамилелер түзүлө баштаган.
1994-ж. корпорациянын катышуусу менен Кыргыз Фондулук биржа ачылган, ал эми Э.Сарыбаев Кыргызстандын ишкер чөйрөлөрүнүн Федерациясынын президенти болуп шайланган.
Э.Сарыбаев 1995-ж. окумуштуу-физик С.Кадыровдун илимий чөйрөдөн сыртта ка-лып, кыйналып жүргөнүн көрүп, ал үчүн «Кыргыз Жер» Жогорку колледжинде «Уңгуталаа теориясынын жана философиясынын лабораториясын» ачып берип, илимий эмгектерин дүйнөлүк илимий коомчулукка жеткизүү үчүн орус, англис тилдеринде чыгарган.
Окумуштунун теориясын өз оозунан уккан физиктер Ж.Асанбаева, Р.Жапаров, философтор Ч.Өмүралиев, К.Байбосунов, О.Бондаренко бүгүн дагы Уңгуталаа теориясынын негизинде өздөрүнүн илимий изденүүлөрүн улантууда.
1996-ж. Санкт-Петербургдагы Эл аралык конференцияда С.Кадыровдун баяндама-сы зор кызыгууну жаратып, конференция анын бул илимий ачылышы тууралуу Акаевке атайын Кайрылуу кабыл алган, ал эми “Слово Кыргызстана” гезити “Эйнштейнди көң-төргөн Кадыров” деген макаланы басып чыгарган.
1995-ж. жайында «Кыргыз Жер» телекомпаниясы таркатылган парламенттин спикери М.Шеримкулов менен болгон баарлашууну прайм-тайм убагында көрсөткөн. Бул кыргыз телеберүүсүнүн тарыхында биринчи жолу кызыктуу адам менен жарым сааттык берүү-баарлашуу болчу.
Эртеси эртең менен «Кыргыз Жер» банкынын башкармасы менен Улуттук Банктын башчысы М.Султанов кабатырлануу менен байланышып, эмне үчүн “Кыргыз Жер” банкы Шеримкуловду элге жайылтат, Улуттук Банк болсо каякты карап жүрөт деп Акүйдөн кыжырланышкандыгын айтат. Көрсө, саясатта да атаандаштык пайда болгон экен. Кийинки президенттик шайлоодо М.Шеримкулов Акаевдин атаандашы болуп чыккан. Бул үчүн бийлик Э.Сарыбаевди кечирген эмес.
Бийлик өзүнүн банкы, телекомпаниясы, каалагандай, анын ичинде эл аралык деңгээлдеги да, илимий изилдөөлөрдү жүргүзө ала турган жогорку окуу жайы бар, көз каранды эмес системаны көтөрө алган эмес.
Көрсө, алдыда 1998-жылкы конституциялык реформа турган экен, Акаевди үчүнчү мөөнөткө алып өтүүгө даярдоо иштери кызуу жүрүп жатыптыр. Көз каранды эмес, бардык шарты бар система башкаруу режимдин келечектеги кылмыштуу ара-кетине тоскоолдуктарды жаратмак экен.
Бийлик “Кыргыз Жер” банкынын негизги акционери (югославия-кипрдик «Юсико» компаниясы) банктын уставдык капиталынан алдамчылык жол менен өзүнүн үлүшүн чыгарып кеткен жагдайды пайдаланган (балким бул ишти атайын кызматтар уюштургандыр, алардын өкүлдөрү югославдар менен жолугушкан), андан банктын иши өксүй баштаган, акчаларын банкка салгандар ачууланып, Улуттук Банкка, КГБга даттанууларды жазышкан. Көрсө, Э.Сарыбаевди 15 жылга “жапкыла” деген буйрук түшкөн экен.
Бир жылдан ашуун ММК аркылуу ал жөнүндө терс маанидеги коомдук пикир жаратышып, 1997-ж. жыйынтыгы боюнча аны «Вечерний Бишкек» гезитинин жылдын «терскаарманы» болгонго чейин жеткизишкен, сот ойдон чыгарылган күнөө менен аны 5 жылга кескен. Бул чечимди чыгарган үчүн сот айым райсоттун төрайымдыгына көтөрүлгөн. Ушул тапта 1999-жылы башталган Э.А.Сарыбаевди актоо боюнча сот иштери уланууда.
Э.Сарыбаевдин бардык ишканалары, «Уңгуталаа теориясы жана философиясы лабораториясы» дагы жабылган. Көп убакыт өтпөй Ж.Баласагын атындагы КУУде Эл аралык А.Эйнштейн борбору ачылып, Акаев өзү кенен баяндама менен чыгып сүйлөгөн.
Э.Сарыбаев 20-к. этегинде Ф.Кулов же Т.Тургуналиев сыяктуу эле Акаев режиминин саясий террорунун курманы болгон.
Алар 90-жылдарда ар бири өз ордунда Акаевке жаңы Кыргызстанды куруу ишинде жардам беришкен. Эгерде Ф.Кулов - мамчиновник, Т.Тургуналиев – саясатчы катары аракеттенишсе, Э.Сарыбаев ишкер катары жеке менчиктин негизинде жаңы экономика мамилелерин түзө баштаган.
Сөздүн түз маанисинде эл аралык соодада, ресторан бизнесинде, жаңы буюмдарды - алардын ичинде чакан гэстерди өндүрүүдө, банк, камсыздандыруу, билим берүү жана маалымат тармактарындагы ишкерлер чөйрөсүндө атаандаштыкты түзгөн. Алардын ар бирин кийинчерээк Акаевдин режимине жолто болгондо, бийлик абакка отургузган.
Ф.Кулов менен Т.Тургуналиев 2005-жылкы револю-циядан кийин сот аркылуу акталып чыгышты. Эртеби-кечпи Э.Сарыбаев боюнча дагы акыйкаттуулук калыбына келет деген үмүттөбүз.
Ушул тапта Э.А.Сарыбаев «Кыргыз Жер» Илимий-агартуу коомун жетектеп, мектеп окуучулары үчүн китептерди чыгарып, аларды почта аркылуу жайылтуу менен кыргыз элинин, өзгөчө жеткинчек муундун билиминин өсүшүнө өзүнүн салымын кошууда.
Окуу китептеринин таңкыстыгы шартында 1-11 класстарга чейин англис тилин окутуу боюнча кошумча колдонмолорду, мектеп окуучулары үчүн англис-кыргыз-орус сөздүгүнүн түзүүчүлөрүнүн бири катары түзүп чыгарган.
Белгилүү жазуучу Ч.Өмүралиевдин «Теңирчилик. Мамлекет–Коом» аттуу чыгармасы «Кыргыз жер» илимий-агартуу коомдун басылмасы катары жарык көрдү. Анда автордун 20 жылдан берки мамлекет жана коомдун көйгөйлөрү боюнча изилдөөлөрү жыйынтыкталат.
Буга байланыштуу «Кыргыз жер» коомдун демилгеси менен 2012-жылы 31-мартта УИАнын Философия жана саясий-укуктук изилдөөлөр институту, Чүй, К.Карасаев, И.Арабаев аттарындагы университеттер менен бирге «Кыргыз мамлекеттүүлүгү: кечээ, бүгүн, эртең (философиялык өнүт)» темадагы  илимий-теориялык  конференция  өткөрүлдү. Көп жылдан бери иштешип келе жаткан шериктештери менен бирге ал өлкөбүздү энергетикалык, экономикалык кризистен алып чыгуу максат менен «КРИЗИСКЕ КАРШЫ ТЕХНОЛОГИЯЛАР» Илимий-өндүрүштүк компаниясын түзүп, көп багыттык, бардык аймактарга тиешеси бар ишкердүүлүк аракетке киришти.
Коомдук ишмердиги
Сарыбаев Э.А. Кыргызстандын ишкер чөйрөсүнүн Федерациясынын төрагасы, КДК партиясынын Саясый кеңешинин аткаруу комитетинин төрагасы, Кинематографистер союзунун ревизия комиссиясынын төрагасы болуп шайланган.
«Кыргыз Жер» илимий-агартуу журналынын, «Майдан» коомдук-саясий гезитинин баш редактору.
Чыгармачылыгы
Эдилбек Сарыбаевдин киночеберчилик тууралуу жүздөн ашык макалалары чыккан.
1986-ж. «Кадыржан Кыдыралиев. Сулуулук жана толгонуулар дүйнөсүн аңдоо (Постигая мир красоты и тревог)» китеби жарык көргөн (www.literatura.kg).
Анын сценарийлери боюнча Социалистик Эмгектин Баатырлары, колхоз башкармалары А.Т.Юматова (1984), А.Камалов (1988), депутат-чабан З.Бейшекеева (1985) жөнүндө даректүү тасмалар тартылган.
Кассация
Кассация (лат. quasso  – бузам, талкалайм) – 1) мыйзамдуу күчүнө кирелек сот чечимдери боюнча андан жогору турган сотторго даттануу, нааразылык көрсөтүү; 2) сот ишине тийиштиги бар кошумча материалдардын негизинде мыйзамдуу күчүнө кирелек чечимдер менен өкүмдөрдүн мыйзамдуулугун жана негиздүүлүгүн андан жогору турган сот органдарынын текшерүүсү. К-лык кароодо сот ишинин өзөгүнө тийиштик кылынбайт; 3) төмөнкү баскычтагы соттордун мыйзам бузгандыгы жана сот ишин жүргүзүү эрежелерин сактабагандыгы боюнча андан жогору турган сот органдарынын сот чечимдерин кайра кароосу.
Химиялык кибернетика
Химиялык кибернетика – химиялык технологиялык системадагы процесстер байланыштарын жана башкаруу ыкмаларын үйрөтүүчү илим тармагы. Окуу предмети-хим. өндүрүш, электрондук эсептөө машиналары негизинде илимий методу–математикалык модели түзүү жана ишке ашыруу. Х. к. сандык жыйынтык алуу, анализдөө, химиялык–технологиялык системалар синтездөө,алардын оптималдык абалын табуу, процесстер башкаруу, алгоритмин түзүү ыкмаларын карайт. Химиялык технологиялык системалар–хим. процесстер, аппараттар жана алардын топторун, текшерүү жана башкаруу элементтерин камтыйт. Берилген элементтер сырткы чөйрө менен баштапкы, башкаруучу жана дүүлүктүрүүчү белгилер аркылуу байланышта болот. Баштапкы белгилер-чийки зат өлчөмү, курамы, термодинамикалык мүнөздөмөсү. Татаал химиялык технологиялык системалар жөнөкөйлөтүп анализделет. Математикалык теңдемелер негизинде модель алгоритмасы түзүлөт. Моделдер детерминардык жана статикалык-болжолдуу болуп бөлүнөт. Статикалык–болжолдуу модель химиялык технологияда байланыштар белгисиз жана эң татаал болсо «Кара кутуча» принциби боюнча ишке ашат. Кибернетикадагы башкы белги-өз аралык байланыш. Химиялык кибернетика методу процессти автоматташтырууга шарт түзөт.
Нюдя-Сэври-Яха
Нюдя-Сэври-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кара деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 23 км.
Беш таш, топ таш
Беш таш, топташ – жаш балдардын, көбүнчө кыздардын чакмакка окшогон оюну. Аны ойногонго 2ден көбүрөөк балдар катышат. Оюнга катышкандардын 1-тарабынан бирөө колундагы таштарды жерге чачат. Арасынан бир ташты алып аны жогору ыргытып, ал жогорудан келгенче жерден бир таш алып ыргытылган ташын тосуп алат. Жыдыбай жердеги төртөөнү бирден алып, оюнун улантып, экиден, үчтөн, акыры төртөөнү чогу бир жолу алып утат. Эгерде макулдашуу узак ойноо болсо, беш ташты көкөлөтө акырын ыргытып, анын бирөөсүн колунун сыртына тосуп, анан аны кайра жогору ыргытып, ташты ыргыткан колунун алаканы менен тосуп алат. Жерге түшкөн таштарды сол колунун бармак, сөөмөйүн жерге такап, экөөнү алдынан өткөрө бирден шилтейт. Жыдыбай баарын өткөрсө, оюнун улап экиден, үчтөн, акыры төртөөнү бир шилеп өткөрөт. Жыдыса, оюнду атаандашынын кезектегисине берет
Нюдя-Сэври-Яха
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Беш таш, топ таш
Колдонулган адабият
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамалекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Атактодеялар
Атактодеялар (лат. Atactodea) — кош капкалуу моллюскалардын бир уруусу.
Пивденний вокзал
Пивденний вокзал — Харьков метросунун Холодногорско-Заводская сызыксындагы станция. 1975-жылы 23-августда ачылган.
Пейзаж
Пейзаж (французча paysage) - кайсы бир жердин көрүнүшү, сүрөтү; живопись менен графиканын негизги предмети - жаратылышты чагылдыруу. Шаар көрүнүштөрү же архитектуралык комплекстер (архитектуралык Пейзаж), деңиз көрүнүштөрү (марина) тартылган сүрөттөр да Пейзаж болот. Пейзаж рельефтин, кээде башка жанрлардын фону катары да кызмат кылат. Пейзаждын алгачкы үлгүлөрү неолит доорунда пайда болгон. Байыркы Чыгыш (Египет) маданиятында согуш, анчылык, балык уулоо тууралуу сүрөттөрдө жаратылыш көрүнүштөрүнө да маани берилген. Ортонку жана Жаны падыша доору менен Крит искусствосундагы (б. з. ч. 16–15-кылымдар) рельефтер менен жазууларда пейзаждык ыкма кеңири колдонулган. Пейзаж Кытайда б. з. 6-кылымда, Японияда 12-13-кылымдарда, Европада Кайра жаралуу доорунда калыптанган. 19–20-кылымдардагы М. К. Клодт, И. И. Шишкин, И. И. Левитандын чыгармалары П. жанрынын мыкты үлгүлөрү болуп саналат. В. Н. Бакшеев, И. Э. Грабарь, Н. П. Крымов, A. В. Куприн, С. А. Чуйков, А. Гудайтис ж. б. советтик сүрөтчүлөр Пейзаж искусствосунун реалисттик салттарын өнүктүрүп, өз чыгармаларында ата журт жаратылышынын сулуулугун совет элинин ишмердиги менен айкалыштырып чагылдырган. Кыргызстанда Пейзаж жанры совет доорунда пайда болуп, Г. Айтиев, С. Акылбеков, К. Керимбеков өңдүү кыргыз сүрөтчүлөрүнүн чыгармаларынан кеңири орун алган. Пейзаж – адабий көркөм чыгармада табият көрүнүшүн сүрөттөп, чыгарманын мазмунун, каармандардын түрдүү кырдаалдардагы психологиялык абалын ачып берүүгө багытталат. Лирикалык Пейзажда каармандын көңүл маанайынын абалы көрсөтүлөт. Айрым Пейзажда автордун туулуп-өскөн жерине болгон сүйүүсү берилет. Мындай Пейзаждык сүрөттөөлөр Ж. Турусбековдун, Ж. Бөкөнбаевдин, А. Осмоновдун, Ч. Айтматовдун ж. б. акын-жазуучулардын чыгармаларында кездешет.
Алга
Чоң-Чүй каналынын оң өйүзүндө жайгашкан. Оодандын борбору Чүй кыштагынан 10 чакырым түштүк тарапта, Токмок темир жолу бекетинен 12 чакырым.
1932-жылы негизделген. Калкы 207 (1986); дыйканчылыкта эмгектенишет.
Айшвария Рай
Айшвария Рай Баччан (ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ, ऐश्वर्या राय, Aishwarya Rai Bachchan; төр. 1-ноябрь 1973, Мангалур, Карнатака, Индия) — индиялык фотомодель жана актриса, негизги тартылган багыты хинди тасмалары. «Дүйнө сулуусу» сынагынын 1994-жылдагы жеңүүчүсү. 2009-жылы Индиянын «Падма Шри» мамлекеттик сыйлыгын алган .
Кассациялык баскыч
Кассациялык баскыч – мурда апелляциялык тартипте даттанылбаган адепки баскычтагы соттун мыйзамдуу күчүнө кирген актыларына карата дат менен сунуштарды кароочу облустук соттун сот коллегиясы.
Айшвария Рай
Өмүр баяны
Айшвария Рай - 1973-жылы 1-ноябрда Индиянын Мангалор шаарында төрөлгөн. Атасы Кришная Рай – деңиз флотунун офицери, апасы – Вринды Рай жазуучу. Айшвариянын ата-энеси өздөрү турган шаарда абройлуу, интеллигент адамдардын катарына кирет. Ошондон улам кызы Айшварияга жана агасы Адитией Ашга жакшы тарбия, жогорку билим берүүнү көздөшкөн. Айшвария мекенинде Эш деген ысым менен таанымал. Болочок киножылдыз өспүрүм кезинде эле сулуулугу менен көпчүлүктүн назарын бурдуруп келген. Өзгөчө өзү жашаган аймактын балдары Айшвариянын аркасынан ээрчип алышып, анын көңүлүн бурдурууга аракет кылышчу. Окуучу кезинде Айшвария врач болууну тилек кылчу. Бирок, “ойлогон ойду кыстаган турмуш жеңет” дегендей, ою ишке ашкан эмес. Ошентип, ата-энесинин каалоосу менен ал Бомбейдеги колледждин архитектура бөлүмүнө тапшырат. Окуусу менен кошо башка тилдерди өздөштүрүүгө аракет кылып, чоң кызыгуунун аркасында беш тилди үйрөнүүгө жетишет. Колледждеги кыздардын арасынан табият тартуулаган сулуулугу менен өзгөчөлөнүп турса да, өзү менен катарлаш кыздарга окшоп модель болуу үчүн кастингдерге катышкан эмес. Болгону, көздүн жоосун алган келишимдүү, келбеттүү жөнөкөй индия кызын моделдик агенствонун өкүлдөрү байкап калышат да, модель болуу сунушун киргизишет. Балдарын катуу тартипте кармаган ата-эне эмнегедир кызынын моделдик карьераны аркалоосуна каршы чыкпайт да, Эш модельдикке макулдугун берет. Аз убакыттын ичинде эле “Пепси”, “Кока-Кола”, “Лореал” өң­дүү фирмалардын рекламалык роликтерине тартылып, Айшвария модель катары тааныла баштайт. Кө­гүш көз­дүү индия моделине көзү түшкөн­дөр­дүн саны да көбөйөт. Ош­ен­тип, Айшварияга ийгиликтин эшиги ачылат.
Дүйнө сулуусу
Айшвария 21 жашында, тагыраак айтканда, 1994-жылы “Индия Сулуусу” конкурсунун жеңүү­чүсү болуп табылат. Ошол эле жылы Индия кыздарынан айырмаланган сымбаттуулугу менен ал “Дүйнөлүк сулуу” наамына ээ болот. “Дүйнөлүк сулуу” болуп индия кызы табылганы көпчүлүктү таң калтырат. Ошентип, өзгөчө сулуулугу менен Айшвария Рай түркүн элден келген сулуу кыздардан бөлүнүп чыгууга жетишет. Дал ошол конкурсту өткөргөн Ричард Стеинметс деген киши дүйнөлүк сулуу айымды колдон чыгарбоо максатында анын колун сурайт. Бирок, жаңы гана жылдызы жанып келаткан Айшвария турмушка чыгуу жөнүндө ойлобой, карьераны биринчи орунга коюп, сунуштан баш тартат. Эми Айшварияга модельдик агенстволордон гана эмес, белгилүү индия кинорежиссёрлорунан да киного тартылуу сунуштары түшө баштайт. Кино тармагында да өзүн сынап көрүү үчүн Айшвария киного тартылууну чечет.
Ийгидиксих тартыдган кино
1997-жылы Айшвария алгач тартылган “Ирувар” деген кино ийгиликсиз тартылгандыктан, сынчылардын арасында сын-пикирди, талашты жараткан. Ролду ачып бере албагандыгына байланыштуу сынчылар: “Модель актриса болуп роль жарата албайт” деген чечимге келишкен. Бирок, продюсерлер, режиссёрлор: “Мындай сулуулук жөн гана көмүскөдө калуусу мүмкүн эмес” дешип, Айшварияга дагы бир мүмкүнчүлүк беришет. Кандай гана аракет менен роль жаратпасын, жаш актрисанын шагын сынчылар кайра эле сындырганга аракет кылышат. Бул намысына катуу тийгенби же жакшы даярдык көргөнбү “Навеки твоя” деген кинодо сүйүүнүн азабын тарткан байкуш кыздын ролун ийине жеткире аткарат. Ошентип, Айшвария модель дагы, актриса дагы боло алаарын далилдейт. Аталган кинодо “Мыкты аялзаттын образы” деген номинацияга татыктуу болот. 2001-жылы “Любовь в награду” деген кинодо жараткан ролу үчүн “Мыкты актриса” деп табылат. 2002-жылы Айшвария тартылган “Девдас” деген кино эң ийгиликүү тартылган фильм деп табылып, сатылуу жагынан Индияда гана эмес, АКШда да рекорд коёт. Мындан тышкары, актриса Шакрук Хан, Салман Хан өңдүү индиянын белгилүү актёрлору менен бир нече киного чогуу тартылат. Өзгөчө Салман Хан менен бирге тартылган киносу ийгилик алып келет. Журналисттер Салман Хан менен Айшвария Райды “индия киносундагы жарашыктуу түгөйлөр” деп атоого дейре жетишет. Ушул эле кино “Мыкты кино”, “Мыкты режиссёр”, “Мыкты актриса”, “Мыкты музыка” деген наамдарга татыган.
Болливуд жылдызы Голливудда
Индиядагы ири киноборбор “Болливуд” деп аталып келет. Бул киноборбор Бомбейде жайгашкандыктан, индиялыктар “Бомбей” жана “Голливуд” деген сөздөрдөн улам “Болливуд” деп атап алышкан. Ошондон улам индия киножылдыздары “Болливуд жылдыздары” деп аталышаары айтпасак да белгилүү болсо керек. Мыкты ролдорду жараткандан кийин Болливуд актрисасы Айшварияга америкалык режиссёрлор да көз арта башташат. 2004-жылы Лондондогу белгилүү режиссёр Гуриндер Чадха актрисага роль сунуштайт. Бул актрисанын тилеги эле. Анткени, Голливудду багынтуу анын максаттарынын бири болуп келген. Ошентип, Айшвария биринчи жолу англис тилинде Улуу Британия жана АКШ биргелешип тарткан “Любовь и предрассудки” деген кинодо роль жаратат. Аталган фильмден кийин актрисаны “Hello Magazine`s” аттуу журнал дүйнө жүзүндөгү жагымдуу жүздүү аялдардын катарына кошот. Мындан тышкары, популярдуу америкалык журналдардын беттеринен актрисанын сүрөттөрү орун алат. Ошондой эле Голливуд сулуусу Жулия Робертс Айшварияны “дүйнөдөгү эң сулуу айым” деп атайт. Мындан тышкары, Айшвария америкалык телеканалдардан чыга баштайт. Белгилүү актёр Майкл Дуглас да Айшвария менен киного тартылууну каалаганын айткан. Француз режиссёру Колин Серо өзүнүн “Хаос” деген тасмасына тартылууга чакырган. Учурда Айшвария Голливуддун кымбат актрисаларынын катарына кирет. Анын бир киного тартылган гонорарынын суммасы болжол менен 15 миллион долларды түзөт. Актрисанын катышкан кинолорунун саны 40ка чамалайт.
Сүйүйдөн жаңылуу
Көпчүлүк кыздардын сүймөнчүгү болуп келген индия актёру Салман Хан Айшвария Райдын жүрөгүн багынтууга жетишет. Экөөнүн ортосундагы мамиле “Навеки твоя” деген киного чогуу тартылгандан кийин күч алган. Алгач эки жылдыз жашыруун жолугушуп жүрүшкөн. Бирок, кийинчерээк ачыкка чыгышкан. Эки киножылдызын эл кош жылдыз катары санай баштаган. Эң өкүнүчтүүсү, дүйнөлүк сулуу айым сүйүүдөн жаңылганын ал учурда сезген эмес. Салмандын кызганчаак экенин Эш кийин гана билет. Кызганычтан улам экөөнүн ортосунда келишпестиктер чыккан. Баарынан Айшвариянын ата-энесинин “кызыбызды Салманга бербейбиз” дегени актёрдун кыжырын келтирип, ал сүйгөнүн сабап салат. Ошондон кийин актриса ал менен түзгөн келишимдеринен баш тартат. Буга ого бетер кыжырланган Салман анын машинасын талкалап, өзүн “өлтүрөм” деп коркуткан. Жүрөгү түшкөн актриса милицияга кайрылган. Ошентип, сотто расмий түрдө “Салман Айшварияга жакын жолобосун” деген чечим чыгарылган. Турмуштун чоң сыноосун башынан өткөргөндөн кийин Айшвария өзүн толугу менен киного арнаган.
Бакытка кезигүү
Дүйнөлүк сулуу учурда чындап сүйүүгө жолуккандыгы байкалат. Анткени, Айшвария Рай жакында Абхишек Баччан деген актёрго турмушка чыкканы жатканы маалым болду. Үйлөнүү тою тууралуу сүйүшкөн­дөр­дүн ата-энелери жолугушуп, актрисанын резиденциясында сүй­лөшүшкөн. Актрисанын болочок жолдошунун атасы Амитабх Баччан учурунда Болливуддун популярдуу жылдызы болгон. Ал эми Абхишек бир топ индия кинолорунда роль жаратып келет. Өткөн жылы британиялык бир басылма Абхишек Баччанды “Азиянын эң сексуалдуу эркеги” деп атаган. Эки атактуу киножылдыздарынын үйлөнүү тою качан болоору так белгилене элек.
Акилтывис
Акилтывис — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Колва дарыясынын сол жээгинен 286 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 15 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Витамин К
Витамин К, филлохинондор – майда эрүүчү бирикмелердин тобу, нафтохинондун туундусу, антигеморрагиялык таасир берет.
В. К боордо кандын уюшун тездетүүчү кээ бир белок заттарды (протромбин, проконвертин) синтездөөгө катышат. Жашыл тоюттар, балыктан жана сөөктөн алынган ун, чочконун боору ж. б. көп. В. К жетишпегенде кандын уюшу төмөндөйт.
Атбасар чегирткеси
Атбасар чегирткеси (лат. Dociostaurus kraussi) — зыяндуу чегирткелердин бир түрү, чөлдө, боздондо жашайт.
Сүйүмбаев, Мамбет
Сүйүмбаев Мамбет (1875, азыркы Ысык-Көл району, Орто-Өрүктү айылы — 1933, азыркы Ананьев айылы, Ысык-Көл району) — Ысык-Көл өрөөнүнде Кеңеш бийлигин орнотууга жана чыңдоого активдүү катышуучу.
Плагиат
Плагиат (латынча – уурдоо) – адабияттагы уурулук, бирөөнүн чыгармасын эч кандай эскертүүсүз, шилтеме бербей эле өзүнө таандык кылып алуучулук. Плагиат- жазуучу, акын автордук укук боюнча мыйзам алдында жоопкер болуп саналат.
Веблен, Торстейн Бунде
Торстейн Бунде Веблен (1857–1929) – америкалык экономист, социолог.
Веблен Торстейн бир жагынан майда буржуазиялык позициядан капитализмдин айрым жактарын сынга алса, экинчи жагынан К. Маркстын таасири астында коомдук турмуштун негизин материалдык өндүрүш түзөт деп эсептеп, көз карашы кайчы мүнөздө болгон.
Бирок, ал коомдук өндүрүштү технология менен чаташтырып, б. а. техника менен коомдук-маданий институттардын байланышын жеткилең түшүнө албай менчиктин формасынын маанисине тийиштүү баа берген эмес. Веблендин ою боюнча адамдардын салт-санаасы менен көз караштары технологиялык өндүрүштөн, өзгөрүүлөрдөн артта калгандыктан коомдук эволюция негизинен адамдык акыл-эстин ушул өзгөрүүлөрдүн процессине болгон ылайыкташуусу гана болуп саналат.
Орусиянын саламаттыкты сактоо министрлери
ОССФР саламаттыкты сактоо жана социалдык камсыздоо министрлиги
1991-жылы 30-июльда ОССФР саламаттыкты сактоо министрлигинен түзүлгөн.
ОССФР саламаттыкты сактоо министрлиги
1991-жылы 28-ноябрьда Саламаттыкты сактоо жана социалдык камсыздоо министрлигинен бөлүнүп чыккан.
ОССФР калкты социалдык коргоо министрлигис
Саламаттыкты сактоо жана социалдык коргоо министрлигинен 1991-жылы 28-ноябрьда бөлүнүп чыккан.
ССРС саламаттыкты сактоо эл комиссариаты
1936-жылы 20-июльда түзүлгөн.
ССРС саламаттыкты сактоо министрлиги
1946-жылы 15 мартта элкомат министрлик түзүлгөн. 1946-жылы 14-июньда ал министрликтен ССРС медициналык өнөр-жай министрлиги бөлүнүп чыккан.
ССРС медициналык өнөр-жай министрлиги
1946-жылы 14-июньда ССРС саламаттыкты сактоо минитрлигинен бөлүнүп чыккан.
Кайрадан 1967-жылы 25-апрельде түзүлгөн.
Үчүнчү жолу 1989-жылы 27-июньда ССРС медициналык жана микробиологиялык өнөр-жай министрлигинин базасында түзүлгөн.
ССРС медициналык жана микробиологиялык өнөр-жай министрлиги
1985-жылы 21-ноябрьда түзүлгөн.
Орусия Федерациясынын саламаттык сактоо жана медициналык өнөр-жай министрлиги
1994-жылы 10-январьда ОФ саламаттыкты сактоо министрлигинин базасында түзүлгөн.
=== Орусия Федерациясынын саламаттыкты сактоо министрлиги. ===
=== Орусия Федерациясынын саламаттыкты сактоо жана социалдык өнүктүрү министрлиги ===
=== Орусия Федерациясынын саламаттыкты сактоо министрлиги ===
Витамин F
Витамин F - каныкпаган май кислоталары (линол, линолен, арахидон). Бул май кислоталарынын биологиялык активдүүлүгү өтө жогору. В. F жүгөрү, күн карама ж. б. майларда көп. Бул витаминдин жетишсиздигинде малдын жүнү түшөт, теринин экзема оорусу пайда болот, өсүү процесси токтойт, инфекция ооруларына болгон туруктуулугу төмөндөйт.
Поэзия кечеси
Поэзия кечеси — радио-телевидениеде, же башка коомдук уюмдарда кайсыл бир акындын чыгармачылыгы, же кайсыл бир элдин поэзиясы боюнча атайын уюшулган кечелер. Поэзия кечелери докладдардан, эскерүүлөрдөн, көркөм окуялардан, суроо-жооп мүнөзүндөгү аңгемелешүүлөрдөн жана башкалардан турат.