cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аватар: Акыркы аба башкаргыч
"Аватар: Акыркы аба башкаргыч" (англ. Avatar: The Last Airbender; кээбир жерлерде "Аватар: Аанг тууралуу легенда" (англ. Avatar: The Legend of Aang) деп берилет) - 2005-2008-жылдардын аралыгында Nickelodeon каналында үн сезон (ар бир эпизоддун аталышы китепкетиешелүү) көрсөтүлгөн америкалык анимацияланган телесериал. Бул сериалда Азия дүйнөсү чагылдырылган жана анда кээбир адамдар "башкаруу" деп аталган кытайлык уруш чеберчилигин колдоно билишет. Сериалда азиялык аниме жана америкалык мультфильм стилдери айкалышып, чыгыш азиялыктардын, инуиттердин, түштүк азиялыктардын, түштүк-чыгыш азиялыктардын жана жаңы дүйнө коомчулуктарынын образдары көрсөтүлөт. Ошондуктан сериалдын аниме болуп же болбогондугу көп талкууланат.
Сериалды DVD, iTunes Store, Zune Marketplace, Xbox Live Marketplace, PlayStation Store жана Amazon Videoлорунан көрүүгө болот.
Сериал көрсөтүүгө берилгенден кийин дүйнө жүзү боюнча көрүүчүлөр тарабынан жакшы сын-пикирлерге ээ болгон. Анын көркөм постановкасы, юмору, маданий билдирүүлөр, каармандар жана темалары өзгөчө мактоолорго ээ болгон. Ал ошондой эле жогорку кирешеге ээ болгон жана Nicktoons тизмесинде 5.6 миллион көрүүгө ээ болуу менен, жогорку бааланган шоу жана жогорку көрсөткүчкө ээ болгон сериал аталган. "Аватар: Акыркы аба башкаргыч" - бир нече сыйлыкка көрсөтүлүп, алардын ичинде Annie Awards", "Genesis Awards", " Primetime Emmy Award" жана "Peabody Award" cыйлыктарын жеңген. Биринчи сезон ийгиликтүү болгондон кийин, Nickelodeon экинчи жана үчүнчү сезондордун тартылышына тапшырыш берген.
Ал эми башка медия тарабынан катуу сынга алынса да, киреше жагынан ийгилик жараткан экшн тасма. Тасмага М. Найт Шемалан режиссерлук кылган жана анда илинген экшн фигуралар, карта оюндарын сатуу, үч видео оюн, Paramount Parks жана эки Lego топтому тараткан жаныбарлар бар. Ошондой эле 2010-жылдын ортосунда китеби чыккан. Ал эми "Корранын легендасы" (англ. The Legend of Korra) аттуу тасманын уландысы 2012-2014-жылга чейин көрсөтүлгөн.
Фрэллингхайсэн Тауншип (Нү-Жерси)
Фрэллингхайсэн Тауншип (Нү-Жерси) (Frelinghuysen Township) — Нү-Жерси штатынын Уоррен округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2230 киши. Болжолдуу аянты - 61.0 км². FIPS коду — 34-25320.
Көлмөлөрдү санитариялык коргоо
Көлмөлөрдү санитариялык коргоо - суу булактарын булгануу дан коргоого багытталган закон чыгаруучу, уюштуруучу жана санитария-техникалык системасы. Көлмөлөрдү санитариялык коргоо 19-кылымдын 2-жарымында калк отурукташкан жерлерди көрктөндүрүү максатында суу менен камсыз кылуу, канализациянын борбордоштурулган системасынын курулушу, өнөр жайдын өсүшүнө байланыштуу келип чыккан. Көлмөлөрдү санитариялык коргоодо санитариялык коргоо зонасы түзүлөт: катуу тартиптеги зонада суу тосмосу жана суу жүргүч түтүк курулмалары жайгашкан аймак тосулуп, тегерете бак-дарак отургузуп, кароого алынып, бул аймакта курулуш иши жүргүзүлбөйт. Көлмөлөрдү санитариялык коргоо боюнча Мыйзамдар улам өркүндөп, советтик жана чарбалык органдардын көлмөлөрдү булгоону азайтууга багытталган чараларды ишке ашырууда жоопкерчилигин көтөрүүдө. Көлмөлөрдү санитариялык коргоо чаралары булганч сууларды аз чыгаруу, кайра тазалап пайдалануу жана уулуу заттардын ордуна зыянсыз продуктуларды колдонуу, таштандылардан баалуу заттарды алуу жана аны керекке жаратуу, өндүрүштүн технологиялык процесстерин жакшыртуу максатында атайын тазалоочу курулмаларды куруу, суу менен камсыз кылуучу булактардын айланасына санитариялык коргоо зонасын түзүү чоң мааниге ээ. К. Айлана-чөйрөнү коргоо макаласын.
Буюмдарды ээсиздендирип сактоо
Буюмдарды ээсиздендирип сактоо – бир буюм берүүчүнүн буюмун башка буюм берүүчүлөрдүн бирдей сапаттагы ошондой эле буюмдары менен аралаштырып сактоо. Буюм берүүчүгө ал берген же тараптар өзара шартташкан сандагы дал ошондой буюмдар кайтарылып берилет.
Крестьянская застава (метро бекети)
Крестьянская застава — Москва метросунун Люблинско-Дмитровская сызыксындагы станция. 1995-жылы 28-декабрьда ачылган.
«Кара-Балта килеми»
«Кара-Балта килеми» – жоопкерчилиги чектелген коом (2004). 1983-жылы ачылган «Кыргыз килеми» ишканасынын базасында түзүлгөн. Жүн жана синтездик жиптерден килем токулат. Күнүнө 200 м2 продукция чыгарылат. Ишкана заказ да кабыл алат, анын ичинде чет өлкөлөрдөн.
SimilarWeb
SimilarWeb Ltd (СимиларВеб, англ. similar — "окшош, бирдей" жана web — "желе"), мурда SimilarGroup болчу — маалыматтык технологиялар чөйрөсүндө иштеп жаткан компания. 2007-жылы август айында Ор Оффер тарабынан негизделген. Баш кеңсеси Улуу Британиянын Лондон шаарында жайгашкан. Фирма эл аралык корпорацияларга веб-аналитика, берилиштердин терең анализи жана бизнес анализ кызматтарын сунуштайт. Компания SimilarWeb деп аталган платформасынын жардамы менен веб-сайттардын жана мобилдик колдонмолордун колдонуучуларынын жүрүм-турум моделдери жана катышуу статистикалары жөнүндө берилиштерди чогултуу, эсептөө жана талдоо үчүн көп маалыматтарды иштетүүчү технологияларды колдонот.
Аламүдүн району
Аламүдүн району — Кыргызстандын Чүй облусундагы район.
Административдик борбору ― Лебединовка айылы.
Калктын саны — 188 484 (2021-жылы).
Административдик-аймактык түзүлүш
Райондо 51 айыл камтыган 17 айыл аймагы бар :
Багалак
Багалак — абалактын синоними. Ал кулжанын, тоо текенин мүйүзүнөн төрт кырлуу жасалат. Ордо оюнунда колдонулуучу негизги куралдардын бири. Эпостогу: «Багалак салып, ордо атып, ойнобоочу жер бекен!» (Курама варианты, 1. 111), «Багалак ойноп, даң салып, Чатыраш ойноп чаң салып» (Саякбай Каралаев, 1. 167)— деген саптардын биринчисинде багалак абалак катары, экинчисинде жалпы эле ордо оюну маанисинде айтылган. БАГДАТ — топоним. Эсенкандын колу чаап, кыргыздардын бир тобу качкан тарап (Сагымбай Орозбаков, 1. 118), кийин Көкөтөйдүн ашында кабар берилип, эли чакырылган шаар (Сагымбай Орозбаков, 3. 14, 43) катары айтылат. Азыркы араб өлкөсү, Ирактын борбору.
Көздүн тор кабыкчасынын сыйрылышы
Көздүн тор кабыкчасынын сыйрылышы - көздүн тор кабыкчасы хориодея кабыкчасынан ажырап кетиши. Ал көбүнчө алыстан начар көргөн жана улгайган адамдарда кезигет. Мындай оорулуулар оор жумуш жасаганда, урунуудан көздүн тор кабыкчасы бириккен жеринен ажырап кетет. Көздүн ичиндеги суюктук тор кабыкчанын астына куюлат да, тор кабыкча сыйрылат. Оорулуунун көзүнөн от чагылып, бара-бара көрүү абдан начарлайт. Оорунун алгачкы белгилери билинери менен врачка кайрылуу керек. Алдын алууда алыстан начар көргөн адамдар кара жумуш жасоого, оор нерсе көтөрүүгө, спорттун кээ бир түрү менен (сууга секирүү, бийиктикке жана узундукка секирүү, бокс жана башка) машыгууга болбойт. Көздү түрдүү урунуудан (айрыкча өндүрүштө), түрдүү оорулардан сактоо талапка ылайык.
Юнь-Яга
Юнь-Яга — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - БАР/ПЕЧОРА/754/467/44 орун алган. Дарыянын узундугу - 67 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Социалдык система
Социалдык система – өзүнүн табияты боюнча социалдык өзгөчөлүктөргө ээ, өз ара ар түрдүү байланыш жана карым-катнаштар аркылуу бириккен, айрым адамдарды жана социалдык топторду өз ичине камтыган татаал түзүлүштөгү, ирээттүү биримдик; узак убакыттар бою биримдикте, жакын жашашкан адамдардын тобу; так аныкталган социалдык түзүлүшкө ээ уюм; этностук же улуттук жалпылык, мамлекет же өз ара карым-катыштагы мамлекеттердин тобу, ж. б. айрым коомдук түзүлүштөр. Мисалы: коомдук, илимий, саясий, экономикалык же укуктук системалар ж. б.
Ар бир Социалдык система ага кирген жеке адамдардын жана топтордун иш-аракетин аныктайт, белгилүү бир кырдаалда айланасындагыларга бирдиктүү, бир бүтүн нерсе катары мамиле жасайт. Материалисттик көз караштан алып караганда, Социалдык системалардын жаралып, өнүгүшү, алмашылышы табигый-тарыхый процесс. Тарыхтын өнүгүү жолунда, айрым өлкөлөрдүн ортосундагы соода, экономикалык, саясий, маданият байланыштардын күчөшү аркылуу адамдардын өз ара социалдык мамилеси байыйт жана дүйнөлүк Социалдык системада узакка созулган, карама-каршылыктуу, татаал процесс жүрөт.
Катран түспөлдүүлөр
Катран түспөлдүүлөр (лат. Squaliformes) — акулалардын бир түркүмү.
Аристон
Аристон, Престеа - Батыш Африкадагы алтындын ири кени. Гана мамлекетинин Престеа шаарынан 12 км түндүк-чыгыш тарапта. 1895-жылы ачылган, 1902-2000-жылдарга чейин иштетилген, 2003-жылдан жер астынан казып казылып алынууда. Калган запасы 1100 о, кенташгагысы 2,36-3,3 г/ошондой Төмөнкү протерозойдогу көмүртектүү филлиттерде топтолгон кен көмүртектүү кумдук-сланецтүү формацияга геологиялык-өнөр жайлык типтеги кендерге кирет. Негизги кенташ минералдары: пирит, арсенопирит, халькопирит, пирротин. Алтын бүртүкчөлөрү боз кварцтын тарамдарында жана тарамчаларында, майдасы - арсенопириттин бүртүкчөлөрүндө жана башкада кездешет.
Кожуховская (метро бекети)
Кожуховская — Москва метросунун Люблинско-Дмитровская сызыксындагы станция. 1995-жылы 28-декабрьда ачылган.
Портал:Ислам/Кеңеш
Ислам порталынын талкуулашуу бети (نقاش البوابة:إسلام)
[ Жаңы талкуу баштоо]
Жаңы тема
Ислам порталына кош келдиңиздер!!! --Kgbek
Абылкасымов Айтмырза
Айтмырза Абылкасымов 1947-жылы 20-августта Кыргыз Республикасынын Жалал-Абад облусуна караштуу Аксы районун Кош-Дөбө айыл өкмөтүндөгү Улук айылында туулган. Ал 1965-жылы Кербен жатак мектебин бүтүргөндөн кийин, ошол эле мектепте улуу пионер вожатый болуп иштеген. 1966-жылы Кыргыз Мамлекеттик Университетинин (Азыркы Ж. Баласагын атындагы Кыргыз Мамлекеттик Улуттук Университети) филология факультетине кирип, аны 1971-жылы ийгиликтүү аяктап, ошол эле жылы Аксы районундагы Кош-Дөбө орто мектебинде (азыркы Т. Мавлянов атындагы орто мектеп) кыргыз тили жана адабияты сабагынан мугалим болуп иштейт. 1972-жылы Ж.Бөкөнбаев атындагы орто мектепке окуу бөлүмүнүн башчысы болуп которулуп, анда 1976-жылга чейин эмгектенет.1976-жылдан, 1993-жылга чейин Т.Мавлянов атындагы орто мектепте, 1993-жылдан, 2005-жылга чейин Ж.Султанов атындагы Улук орто мектебинде директор болуп эмгектенген. 2005-жылдан Аксы райондук билим берүү бөлүмүндө инспектор, Т.Мавлянов атындагы орто мектепте кыргыз тили жана адабиятынан сабак берип жүрүп ардактуу эс алууга чыккан. 5 уул-кыздын атасы. Байбичеси Сатийна да мугалим.
Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун отличниги. Кыргыз Республикасынын Улуттук жазуучулар союзунун мүчөсү.
Кара-Балта суу сактагычы
Кара-Балта суу сактагычы – Жайыл районундагы Кара-Суу кыштагынан 6 км жогору жайгашкан. 1963-жылы курула баштап, 1964-жылы ишке киргизилген. Ал Кара-Балта суусу менен толот. Суу агымын жыл мезгилине жараша жөнгө салат. Сугатчылыкта пайдаланылат. Узундугу 2,45 км, эң жазы жери 1,25 км, эң терең жери 7,92 м, суу толгондогу аянты 0,49 км2, сыйымд. 4,3 млн м3. Суу өткөрүү мүмкүнчүлүгү 5 м3/сек. Плотинанын узундугу 197 м, туурасы 3 м, эң бийик жери 11,68 м. Жайыл районунун 1,68 миң га жерин суу менен камсыз кылат.
Чулпан (Салауат району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Буюмзат менен документтерди иликтөө
Буюмзат менен документтерди иликтөө – ыкчам издөө иш-чараларынын бир түрү. Ал кылмыш изи сакталып калган, кылмыш куралы болгон буюмзаттар менен документтерди кылмыш ишине катышы бар адамдарды аныктоо максатында иликтөө үчүн колдонулат. Ал кылмыш-жаза иши козголгонго чейин (ыкчам издөө иштерин жүргүзүүчү органдын тапшырмасы боюнча) ИИМ, УКК ж. б. мекеме органдарынын атайын ыкчам-техникалык жана кылмыш изин иликтөө бөлүмдөрү тарабынан жүргүзүлөт. Ыкчам-техникалык иликтөө натыйжалары боюнча адистер тарабынан чыгарылган жыйынтык сот процесстик маанисине ээ болбойт жана кылмыш ишине тиркелбейт. == Колдонулган адабияттар ==
Түштүк парк
"Түштүк парк" (англ. South Park) - чоңдорго арналган америкалык анимацияланган комедиялуу сериал. Тасманы Трей Паркер жана Мэтт Стоун тартышкан жана Брайан Граден аны Comedy Central каналы үчүн өндүргөн. Бул телесериал- Стан Марш, Кайл Брофловски, Эрик Картмен жана Кенни МакКормиктин жашоолорундагы окуяларды чагылдырып, алардын Колорадо шаарындагы укмуштуу жоруктарын баяндайт. "Симсондорго" (англ. The Simpsons) көп окшоштугу бар "Түштүк парк" сериалында көп сандаган каармандар катышат жана ал чоңдорго арналган ар түрдүү темадагы кара юмор жана сөгүшүүлөрдү камтыгандыгы менен белгилүү.
Контролдук эпизоддор кесилген анимациянын негизинде тартылып, кесилген сүрөттөр компүтердин негизинде жандандырылган. Тасмадагы эркек каармандардын көпчүлүгүнө Паркер жана Стоун үн коштошкон. 2000-жылдан бери тасманын башкы жазуучусу жана режиссеру Паркердин жардамы менен ар бир эпизод бир жуманын ичинде жазылып жана тартылат. "Түштүк парктын" жыйырма сезонунда толугу менен 277 эпизод бар. Телесериалдын жыйырманчы сезонунун премьерасы 2016-жылы, 14-сентябрда өткөн. Ал эми 21-сезондун премьерасы 2017-жылы, 13-сентябрда өтөт.
"Түштүк парк" көп сандаган сыйлыктарга ээ болгон. Алардын арасында беш " Primetime Emmy Award", бир "Peabody Award" жана бир нече басылмалардын тизмесинде эң мыкты телеберүү деген наамга жеткен. Телесериал жараткан ийгилик "Түштүк парк: чоңураак, узунураак жана кесилбеген" (англ. South Park: Bigger, Longer & Uncut) аттуу тасманын тартылышына себепкер болгон жана ал телеберүүнүн алгачкы премьерасынан эки жыл өппөй 1999-жылы, июнда жарыкка чыккан. Тасма чыккандан кийин жогорку кирешеге ээ болгон жана жакшы сын-пикирлерге ээ болгон. Жада калса "Оскар" наамына көрсөтүлгөн. 2013-жылы, TV Guide "Түштүк парк" сериалын тизмедеги "Эң мыкты 10- мультфильм" деп атаган.
Эстафеттик шакекче тармак
Эстафеттик шакекче тармак(Token ring work-Эстафетно-кольцевая сеть). Эстафеттик шакекче протоколу жергиликтүү тармактарда экинчи кеңири колдонулган протокол. Эстафеттик шакекче тармагында жетон деп аталган электрондук сигнал тармакты айланып жылып турат. Кабар жибере турган компьютер жетонду алып ага берилиштерди кошуп жиберип коөт. Берилиштер кошулгандан кийин жетонду башка компьютер колдоно албай калат. Берилиш көздөгөн орунга барганда жеткирилгендиги тууралуу кабар кайтарылат. Качан гана жетон менен берилиш жеткендиги тууралуу кабар алынгандан кийин гана жетон бошотулат.
Отуз-Уул (айыл)
Отуз-Уул (Отуз-Уул) — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Ак-Суу районундагы айыл. Октябрь айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 977 киши.
Планшеттик компьютер
Сыналгы
Дүйнө жүзү боюнча эң жалпак аталган сыналгы LG компаниясы тарабынан чыгарылган OLED үлгүсүндөгү бул сыналгынын туурасы 2,9 мм, экраны 31 дюмду түзөт. Капталынан караганда айнек сымал көрүнгөн бул сыналгыга DVD, плеер туташтырам деп убара тартпастан USB аркылуу сыналгынын өзүнө керектүү маалыматтарды сактап же көчүрүп алып кайталап көрө берсеңиз болот. Сыналгынын учудагы дүйнөлүк базар баасы 9000 доллар.
Айпод (IPOD)
Айпод (iPod) – “Apple” компаниясы тарабынан иштелип чыгарылган маалымат алып жүрүүчү медиаплеер. Эс-тутумунун кө­лө­­мү 10 гигабайттан 160 гигабайтка чейин болуп, музыка угуп гана тим болбостон, маалымат сактоочу жана алып жүрүүчү каражат катары да кеңири колдонулат. Айпод компьютерге уланат жана салмагы жеңил 200 граммга чейин дайыма жанында алып жүрүп колдонууга ыңгайлуу. Ал эми эң ичке, жалпак Айпод iPod nano 7G плееринин ичкелиги 5.4 мм, экраны 2,5 дюймду түзөт. Сенсордук баскычтуу бул музыка угуучу каражаттын каалаган өңүн 5000-6000 сомдун тегерегиндеги баага сатып алсаңыз болот.
Уюлдук телефон
Ал эми эң ичке аталган уюлдук телефон 2007-жылы япониялык Samsung компаниясы тарабынан SGH-U100 үлгүсүндө чыгарылып бүткүл дүйнөгө таратылган. Телефондун туурасы болгону 5, 9 мм, салмагы 60 гр ды түзүп дүйнөдөгү эң ичке жана жалпак телефон катары рекорд коюп, Гиннесс китебине киргизилген. Бул телефон офистик программаларды, МР3-плеер жана 3 мегапикселдүү камераны өзүнө камтый алат.
Жаңы окуялар
Интеллектуалдык менчиктин бүткүл дүйнөлүк уюмунун (Интеллектуалдык менчиктин бүткүл дүйнөлүк уюму, ИМБДУ) сайтында жарык Sony окуялар жөнүндө маалымат.
Патент жөнүндө мисалдарды каптал бөлүктөрүн жана жогору экраны алкагында дээрлик толугу менен жок болбогон, көрсөтөбүз. Ошол эле учурда ал салыштырмалуу аз кадр асты көрүнүп турат.
Клара Ажибекова
Ажибекова Клара (19.12.1946-ж. туулган, Нарын облусу, Нарын шаары) — философия илимдеринин доктору (1991). КММИни бүгүргөн. 1970-ж. КМУда окутуучу, улук окутуучу, доцент, 1983-ж. Кыргызстан КП БКнын лектору, Кыргызстан КП БКнын Политология жана социалдык башкаруу институтунун укук жана психология кафедрасынын, 1992—95-ж. БГУнун философия кафедрасынын башчысы, 1993-жылдан КРСУда психология жана философия кафедрасынын профессору. Анын эмгектери коомдук турмушгун оорчулук учурунда жаштардын диний жана атеисттик түшүнүктөрдүн механизмин изилдөөгө, илимий-техникалык революция шартында адамдын рухий экологиясынын бузулуп баратышынын философиялык маселелерин иликтөөгө арналган. 70 илимий эмгектин (анын ичинде 7 монография, 3 окуу куралы — авторлош) автору. 1992-жылдан Кыргызстан коммунисттик партиясынын борбордук аткаруу комитетинин төрагасынын орун басары, төрайымы. Эмгектери: Молодёжь и проблемы психологии, религии и атеизма в условиях современной НТР. Ф., 1989.
Ажария
Ажа́рия (აჭარა, Ačʼara), Ажар Автоном Республикасы (აჭარისავტონომიური რესპუბლიკა, Ач'арис автономиури республика) — тарыхый, географиялык и политикалык-административдик Гүржүстандагы регион.
Климаты
Деңиз жээги менен тоо этектеринин климаты жылуу жа нымдуу субтропиктик, тоолуу аймактары нымдуу, мелүүн жана суук. Январдын орточо температурасы деңиз жээктеринде 4-6°С, тоолорунда 2°Сден -2°Сге чейин, июлдуку 22-23°С жана 1620°С. Жылдык жаан-чачыны [tel:1000-2800 1000-2800] ммге чейин. Негизги дарыясы - Чорох. Ойдуңдуу аймактарында аллювий жана саз топурактары таралган. Аймагынын 50%тен ашыгын жазы жана ийне жалбырактуу токой ээлейт. Жээк тилкелеринде субтропик өсүмдүктөрү өсөт. Кинтриши коругу, Батуми ботан. багы уюшулган.
Калкы
Негизинен ажар, грузин (320 миң, 2014), ошондой эле орус, армян ж. б. улут өкүлдөрү жашайт. Шаарлары: Батуми, Кобулети. Шаар калкы 48% ти түзөт. Калкынын орточо жыштыгы 1 км2жерге 103,2 киши.
Тарыхы
Биздин заманга чейин 6-4-кылымда Колхида падышачылыгынын, кийин Иберия падышачылыгынын курамына кирген. Биздин замандын 4-кылымынан Лазика мамлекетине карап, андан соң, 8-кылымдан Абхаз падышачылыгынын бир бөлүгү болуп калган. 10-кылымда бириккен Грузия мамлекетине кирген. 11-кылымда селжук, 13кылымда монгол-татар жапырыгына учураган. 16 кылымдын ортосунда Батум (Батуми) облусунун борбору жана анын округдары Осмон империясынын курамына кирип, жергиликтүү калк ислам динин тута баштаган. 1878-ж. Россияга (Батум облусу) кошулуп, Кутаиси губерниясынын курамына киргизилген. 1918-21-ж. Батумда бир нече жолу бийлик алмашылган. 1921-ж. Карск тынчтык келишими боюнча Грузиянын курамындагы Батуминин автономия статусун сактап калууга Түркия менен Советтик Россия гарант болушкан. 1921-ж. 16 июлда ГССРдин курамында Ажар АССРи түзүлгөн. 1922-жылдын декабрынан Грузиянын бир бөлүгү катары СССРге кирген. 1990-жылдын декабрынан азыркыдай аталат.
Өнөр жай
Негизги өнөр жай тармактары: нефть ажыратуу, машина куруу (электр техникалык буюмдар, тамак-аш өнөр жайына жабдуу, кеме куруу), тамак-аш (чай, тамеки, шарап, консерва жана башка), жеңил, жыгаччылык. Ажарисцкали ГЭСи курулган. Маанилүү айыл чарба өсүмдүктөрү - чай, цитрус, тамеки, тунг. Жүзүмчүлүк өнүккөн; жүгөрү, лавр, эвкалипт, бамбук да өстүрүлөт. Башкы деңиз порту - Батуми шаары Деңиз жээгинде Батуми, Кобулети, Цихисдзири, Жашыл Тумшук, Махинжаури курорттору жайгашкан.
Кичи Порог дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Балтамат
Колдонулган адабияттар
"Манас" энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440. ISBN -5-89750-013-4
Көзгө ак түшүү
Көзгө ак түшүү (лейкома) - көздүн тунук чел кабыгынын чеч басып бозорушу. Чеч тунук челдин ортосунда же чет жагында болушу мүмкүн. Кээде бүт каптап калат. Дарт ак чел кабыктын сезгенүү ооруларынан же кырсыкка учурашынан пайда болот. Айрым учурда тубаса түрү да кезигет. Көз күйгөн убакта одурайган чеч басып, көздүн көрүшүн аябай начарлатат. Ал эми көз кырсыктан майып болсо жана жарага айланып кеткенде чеч өзүнчө бир формада болот, анткени көздүн өңүн берүүчү катмар бул чеч менен биригип, жабышып калат. Бул учурда көз көрбөй жана көздүн ичиндеги басымы жогорулап, глаукомага айланат. Дарылоо хирургиялык жол менен жүргүзүлөт. Чеч болбош үчүн алдын алып күйүктөн (травмадан), көздү майып болуудан сакташ керек.
Альдегиддер
Альдегиддер [(лат. al (cohol) de hyd (rogenatum) – суутексиз спирт)] – карбонил тобундагы эки бош валенттүүлүктүн бири органикалык радикал, экинчиси суутек атому менен байланышкан бирикмелер. Жалпы формуласы: R-CH=O. А. изомерлери алардын радикалдары түзүлүшүнө жараша болот. 1-үч мүчөсүнүн бирден, 4-мүчөсүнүн-эки, 5-мүчөсүнүн – төрт изомери бар, башкача айтканда мол-да көмүртек саны көбөйгөн сайын алардын изомерлери саны да </nowiki>көбөйөт. А. аттары тривиалдык жана илимий номенклатуралар б-ча аталат. Тривиалдык номенклатура б-ча А. аттары алардын окистенишинен пайда болгон к-талар аттарынан алынат. Мис., кумурска к-тасына кумурска альдегиди (формальдегид), уксус к-тасына уксус альдегиди (ацетальдегид) жана башка туура келет. Илимий номенклатура б-ча алардын аттары чектүү углеводороддор аттарынан алынып, аягына «аль» мүчөсү уланат. Мис., H-CH=O кумурска альдегидди, метаналь (формальдегид); CH3-CH=O уксус альдегиди, этаналь (ацетальдегид); СН3-СН2-СН=О пропион альдегиди, пропаналь жана башка А. хим. реакцияларга эң жөндөмдүү бирикмелер. Аларга кошулуу, орун алмашуу, окистенүү-калыбына келүү жана конденсация реакциялары мүнөздүү. Мис., спирттер менен кошулуп ацеталдар, гидроксил аминдер менен кошулуп оксим, гидразин менен гидразон, биринчилик аминдер менен азометиндер (шифф негиздерин) пайда кылат. Ө. ж-ларда СН2О жана NH3 гексаметилентетраамин (уротропин) алынат. Альдольдук конденсация менен гидроксиальдегиддерди алуу орг. синтезде эң чоң мааниге ээ. А-ди спирттен R-CH2-OH R-CHO; метил тобу бар ароматтык углеводороддон:
С6Н5СН3 С6Н5СНО;
алкендер окистенүүсүнөн:
СН3-СН=СН2  СН2 =СН-СНО;
ароматтык углеводородго СО жана НСl менен AlCl3 катышуусунда таасир кылуудан:
С6Н5СН3+СО+НСln-CH3C6H5CHO;
ацетиленден:
kat
СНСН+Н2О  CH3СНО
ж.б. ыкмалар менен алууга болот. А. спирттер, карбон к-таларын, полимерлер, антиоксиданттар, дары-дармектер, жыттуу заттар, синтездик боёктор жана башка алууда колдонулат. А. дем алуу жолдорун, көздү дүүлүктүрөт. Мол. м. кичине болгон өкүлдөрү нерв системасына терс таасирин тийгизет.
Бышмана (айып төлөм, үстөк айып) (айып, туунду)
Бышмана (айып төлөм, үстөк айып) (айып, туунду) – келишим боюнча милдеттенмени аткарбай койгон учурда карызкор карыз берүүчүгө төлөп бере турган өзара келишимде белгиленген акча өлчөмү же келишимде аныкталган мүлктүк баалуулук.
Чыгырыктар
Чыгырыктар (лат. Planorbidae) — кара сууларда жашоочу үлүлдөрдүн бир тукуму, буларга, кочкормүйүз (лат. Coretus corneus) кирет.
Печатники (метро бекети, Люблинско-Дмитровская сызыгы)
Печатники — Москва метросунун Люблинско-Дмитровская сызыксындагы станция. 1995-жылы 28-декабрьда ачылган.
Котовский
Котовский (Котовский) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Ысык-Ата районундагы айыл. Ак-Кудук айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 186 киши.
Чуюнчи-Чупан (Зилайыр району, Башкыртстан)
Чуюнчи-Чупан — Башкыртстандын Зилайыр районундагы айыл, Дмитриев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 183 киши. Почта индекси — 453689, ОКАТО коду — 80227813008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ажиотаж
Ажиотаж (фр. agiotage — толкундануу) — 1) пайда табуу максатында биржа кагаздарынын курсун же товардын баасын атайылап, жасалма түрдө жогорулатуу же төмөндөтүү; 2) кандайдыр бир иштин, маселенин айланасында катуу толкундануу, кызыкчылыктардын кагылышы.
Миллер, Орсон Напп
Орсон Напп Миллер (англ.Orson Knapp Miller; 1930—2006) — америкалык миколог.
Кыскача өмүр таржымакалы
Орсон Напп Миллер 1930-жылдын бештин айынын 19-күнү Массачусетс штатынын Кембридж шаарында туулган. 1948-жылы Миллер Массачусет унивеститетин аяктаган. Ал эми 1953-жылы Орсон, Хоуп Хартиганга үйлнгөн. Орсон жана Хоуп аз убакыт Германияда иштешкен. Андан соң Миллер Америкага келип Мичиган университетине иштей баштаган. 1956-жылы Орсонго токойчулук боюнча бакалавр даражасы ыйгарылган. Бир нече ай, Орсон менен Хоуп Айдаходо жашашат. Андан соң Филадельфияга көчүп кетишет. 1963-жылы Орсон Миллер, Мичиган университетинде микология боюнча философия илимдеринин доктору наамын алат. Ошол эле жылы ал, Айдахо университетинде башталгыч-профессор даражасында иштей баштайт. 1963-жылдан 1995-жылга чейин Оксон Напп, Монтана унивеситетинде микологиядан сабак берген. 1970-жылы Миллер Виргиния Политехникалык университетинде башталгыч-профессор даражасын алат, ал эми 1973-жылы профессорлукту алат. Орсон Напп Миллер кулжа айынын 9-күнү 2006-жылы көз жумган.
Адабияттар
http://ru.wikipedia.org/wiki/Anon.
«Кара-Балта тоо-кен комбинаты»
«Кара-Балта тоо-кен комбинаты» – акционердик коом (1997). Кара-Балта тоо-кен комбинатынын базасында түзүлгөн. Ишкана ураны бар кендерден уран чала оксидин, молибденди өндүрөт, дем алуу органдарын коргоочу «Лепесток» каражатын чыгарат. Комбинаттын курамына гидрометаллургия заводу, Борбордук илимий-изилдөө лабораториясы, «Чолпон» фабрикасы, темир жол цехи, басмакана, байланыш түйүнү, транспорт участкасы, Тоо-техникалык жана реабилитациялык иштер боюнча башкармалык жана профилакторий кирет. Продукциянын негизги түрүн гидрометаллургия заводу иштеп чыгат. Бул ураны бар сырьёну кайра иштетүүчү ири өнөр-жай комплекси 1955-жылы курулуп, пайдаланууга берилген.
Гриффиндер
"Гриффиндер" (англ. Family Guy) - чоңдорго арналган америкалык анимацияланган комедиялуу сериал. Сериалды Сет МакФарлейн Fox телеберүү компаниясы үчүн тарткан. Сериалдагы башкы окуя Гриффиндер үйбүлөөсүндөгү окуяларды чагылдырат. Алар ата-энеси Питер жана Луиз, алардын балдары Мег, Крис жана Стюи жана ити Брайан. Сериал Род Айленддеги ойдон чыгарылган Куахог шаарында орун алып, Америка маданиятында көп кездешкен тамашаларды камтыйт.
Ал эми анын биргелешкен "Клевленд шоу" (англ. The Cleveland Show) берүүсүндө баш каармандын ролун Клевленд Браун аткарат. Сериал 2009-жылы, 27-сентябрдан 2013-жылы, 19-майга чейин көрсөтүүгө берилген. "Симсондор" менен биргелешкен "Симсондук бала" (англ. The Simpsons Guy) 2014-жылы, 28-сентябрда көрсөтүлө баштаган. "Гриффиндер" - сериалын Fuzzy Door Productions жана 20th Century Fox Television биргелешип өндүрүшкөн жана 20th Television деген аталышта биригишкен.2013-жылы "Гриффиндер" сериалы, TV Guide "Эң мыкты мультфильм" тизмесинде бешинчи орунду ээлеген.
"Гриффиндердин" - он бешинчи сезону 2016-жылы, 25-сентябрда жарыкка чыккан. Он алтынчы сезон 2017-жылы, майда Fox катары жаңыланган.
Кыргыз уруулары
Кыргыз уруулары — кыргыз элинин өткөндөгү жоокерчилик заманда, уруу-урукка бөлүнүп жашаган мезгилиндеги курамын толуктап турган уруулары.
Кырк уруунун тизмеси
Басыз,Кара Багыш Баргы, Жолжакшы, Бөрү, Бектен, Мунгуш, Солто, Койлон-Жедигер, Сарыбагыш, Бугу, Саяк, Карачоро, Азык, Черик, Коңурат, Чертике(Чертки), Моңолдор, Кушчу, Кытай, Чоң багыш, Саруу, Сарттар, Мундуз, Каңды, Дөөлөс, Тейит, Найман, Кыпчак, Бостон, Нойгут, Ават, Кесек, Дуулат, Катаган, Жетиген, Баарын, Таранчы, Ногой, Калмак,
Эске түз жетүү
Эске түз жетүү (Direct Memory Access (DMA)- Па-мять прямого доступа). Микропроцессор колдонулбастан эске жетүү режими. Эс менен катуу дисктин тейлегичи же тармак адаптери сыяктуу түзүлүштөрү ортосунда маалыматтарды алмашууда колдонулат.
Кыргыз уруулары
Санжыра
Санжыра боюнча, негизги кыргыздардын атасы Долон бий болуп саналат. Анын үч уулу болгон — Ак уул (Оң канат), Куу уул (Сол канат), жана Кызыл уул (Ичкиликтер тобу). Ак уул жана Куу уулдун Отуз уул деген аттуу уруулук уюмга кирген. Кызыл уул урпактары, Он уул аттуу уюмду түзүшкөн.
Ак-Суу (жарташ) минералдуу суусу
Ак-Суу (жарташ) минералдуу суусу дарыланалууга жана ичүүгө жарамдуу суу булактары.Чүй облусунун Жайыл районунда, Жарташ суусунун куйган жеринен 7 км жогору, Бишкек шаарынан 100 км түштүк-батышта жайгашкан. 1960-ж. геол. изилдөө жүргүзүлүп, дарылык касиети аныкталган. Булактары ордовик мезгилинде пайда болгон кара түстүү сланец катмарларын аралап, тектоникалык жаракалар аркылуу жер үстүнө чыгат. Суу муздак (7 - 14°С), тунук, чала кычкыл (рН 5,5–5,9) келип, курамы гидрокарбонаттуу жана кальций-магнийлүү. Суунун негизги дарылык фактору-натрий жана магний туздарын түзгөн гидрокарбонат иону. Анын суудагы өлчөмү 0,8–1,5 г/л. Суу ашказан, боор, өт, ичеги-карын ооруларына даба болот.
Кыргыз уруулары
Санжыра
Отуз уул
1. Ак уул → Оң канат:
2. Куу уул → Сол Канат:
Он уул
3. Кызыл уул → Ичкилик:
Тарых
Тарыхчы А. Мокеевдин изилдөөлөрү боюнча, XV – XVIII кк. ичинде Теңир-Тоого (Тяньшанга) алтайлык кыргыздардын көчүп келишинин жана алардын айланасында теңиртоолук эски уруулардын консолидациялашуусунун натыйжасында кыргыз элинин калыптануу жараяны башталган, жана бул доор кыргыз элинин өз алдынча саясий, социалдык жана этникалык өнүгүүсүнүн маанилүү этабы болгон.
Тарыхчы Т. Асановдун белгилегени боюнча, Теңир-Тоодогу кыргыз эли эң башында «Отуз уул» жана «Он уул» болуп бөлүнүшкөн жана бул XV кылымга туура келген. Кийинки кылымдын биринчи жарымында саясий, экономикалык, демографиялык, географиялык жана этникалык себептерден улам жана Моголстандын кыргыздар тарабынан ээлениши менен отуз уулдар «Оң канат» жана «Сол канат» болуп экиге ажыраган. С.М. Абрамзондун пикири боюнча да, XVI кылымда эле, бир кыйла кийинки мезгилдегидей, кыргыздар оң канатка (оң) жана сол канатка (сол) бөлүнүшкөн.
Отуз уул эки бутакка ажыраган кезде, саясий күчтөрдүн жайгаштырылуусу көбүнчө оң канатка тартылгандыктан, ага кирген «Отуз огул» жана «Булгачы» бирикмелери, айрыкча отуз огулдардагы «Тагай» бөлүкчөсү саясий жактан жогорулай баштаган. Кыргыз санжырасында да кыргыз элинин бабаларынан болгон Тагай бий жөнүндөгү уламыш кептер көп айтылып келет.
XVI к. ортолорунда кыргыздардын саясий түзүлүшү өзгөрүүгө дуушар болуп, кыргыз эли "оң" жана "сол" канаттарынын ордуна пайда болгон "тогуз уул" (адыгине) жана "кыргыз" (тагай) деген эки бөлүктүү дуалдык түзүлүштө жашай баштаган, бул абал XVIII к. жуңгарлардын кол салуусуна чейин уланган. "Тогуз уулдарга" ичкилик уруу бирикмеси, адыгине жана муңгуш уруулары кирсе, "кыргыз" деп аталган бөлүккө калган оң канат жана мурунку сол канат уруулары кирген.
XIX кылымда, же андан мурунураак мезгилде кыргыздардын уруу-уруктук структурасы татаал боло баштаган. Негизги кыргыз уруулары бул мезгилге карата жалпысынан үч топту түзүп калган: алгачкы экөө оң жана сол канатты түзүп, "отуз уул" деп аталса, үчүнчүсү ичкилик деп аталган. Ошондон улам, кийинки санжырачылар ичкиликтерди оң жана сол канаттан тышкаркы үчүнчү бөлүк катары кабыл алышып, "акуул, куу уул жана ага кошо кызылуул" жөнүндөгү баяндарды чыгара башташкандыгы маалым.
Оң канат
Кыргыздардын оң жана сол канат болуп бөлүнүүсү XV-XVI кк. жазылган Мажму ат-таварих эмгегинде берилген. Ошондо эле оң канатка отуз огулдар жана булгачылар киргендиги белгиленген.
Отуз уулдар
Мажму ат-таварих эмгегинде ошол кезде отуз-огулдардын негизин адыгине, тагай, муңгуш жана карабагыш бөлүкчөлөрү түзгөндүгү айтылган. Бирок анын ичинен тагай бутагынын урууларын гана санап өтөт: жедигер, саяк, бугу, дөөлөс ..
Ичкиликтер
Мажму ат-таварих боюнча, башында булгачыларга бостон, дөөлөс, тейит, каңды, кыдыршаа жана жоо-кесек уруулары кирген.
С.М. Абрамзон өз эмгектеринде болжолу XIX кылымдарда Булгачынын тукумдарынан болгон уруулардын тобу, аларга кошулган башка уруулар менен бирге, «ичкилик» деп атала баштагандыгын айтып кеткен.
Изилдөөчүлөрдүн бири — Н. Ф. Ситняковский уруктар деп атаган отуз-уул жана ичкилик сыяктуу ири уруулук бирлештиктердин өз ичинде да «оң» жана «сол» болуп бөлүнүү бар экенин биринчи жолу белгилеп көрсөткөн эле. Бирок бул тууралуу азырынча кеңири изилдөөлөр байкала элек.
Абрамзондун изилдөөлөрү боюнча, Кытай Эл Республикасынын Синьцзян-Уйгур автоном районунда жашаган кыргыздар уруу-урук түзүлүшүн бир аз башкача түшүнүшөт. Сол канатка алар отуз уулдун бардык тобун, ал эми оң канатка — ичкилик тобун таандык кылышат.
Сол канат
Мажму ат-таварихте сол канат кыргыздардын басыз, мундуз, кытай, чоңбагыш, саруу жана кушчу уруулары саналып өткөн. .
Чиймелүү санжыра
XV-XVI кк. таандык "Мажму-ат таварих" (Тарыхтар жыйнагы) эмгегиндеги маалыматтарга жана Кыргыз санжырасындагы маалыматтарга ылайык түзүлгөн кыргыз урууларынын чиймелүү санжырасы:
Емельяненко, Фёдор Владимирович
Федор Владимирович Емельяненко (орус. Фёдор Влади́мирович Емелья́ненко) 1976 жылы Аяк Оона 28 де Украина ССР де Луганская облусунда жарык дүйнөгө келген. Дүйнөнүн эрежесис мушташ бойунча эн мыкты спортчусу. (кыскача ММА англ. Mixed Martial Arts), самбо и дзюдо. Дүйнөнүн үч жолку чемпиону.
Интернет шилтемелер
ru:http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%95%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE,_%D0%A4%D1%91%D0%B4%D0%BE%D1%80_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 zh:http://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%8F%B2%E5%BE%B7%C2%B7%E5%9F%83%E5%AF%86%E5%88%A9%E4%BA%9E%E6%81%A9%E5%AF%87
Бюджет ашымы
Бюджет ашымы – бюджет кирешесинин бюджет чыгымынан артык болушу. == Колдонулган адабияттар ==
Аристофан
Аристофан (биздин заманга чейинки 446-385-жылдар ченде) - байыркы грек драматургу, акын-комедиограф, «комедиянын атасы». Аристофан жөнүндө маалымат өтө аз. «Ахарняндыктар» (425), «Атчандар» (424), «Аарылар» (422), «Тынчтык» (421), «Куштар» (414), «Фесмофорий майрамындагы аялдар», «Бакалар» (405), «Аялдар эл жыйынында» (392), «Плутос» (388) деген комедиялары сакталып калган. Аларда доор курч коюп жаткан маселелер ачык көрсөтүлүп, социалдык теңсиздик ашкереленген, эл таламында болгон, аларга жакшы каалоо-тилектерин билдирген. Ал комедияларында маанилүү окуяларга кайрылып, согуш саясатына каршы чыгат («Лисистрата»), реалдуу инсанды жемелеп («Булуттарда» Сократты), фантастикалык кырдаалдар чагылдырылат. Аристофандын комедияларын Э. Роттердамский, Г. Фильдинг, Н. В. Гоголь, В. Г. Белинский, сынчы А. В. Луначарский жана башкалар жогору баалаган.
Кудаяр хан
Кудаяр Хан (1829–1879) – Кокон хандыгын 1845–58, 1862–63, 1865–75-жылы башкарган хан.
Таластагы саруулардын айылында атасы Шералы Базар баатырдын үйүндө жашап жүргөн мезгилде туулган. Апасы Жаркын-айым аксылык саруу бийи Токтоназардын кызы болгон.
1842-жылы атасы Шералы ордодогу белгилүү мамлекет ишмер Нүзүптүн жардамы менен хан көтөрүлгөндөн кийин Коконго келген.
1844-жылы Шералы хан ордодогу козголоңчулар тарабынан өлтүрүлгөндөн кийин 14 жаштагы Кудаяр балакай кылып алган Мусулманкулдун эркине баш ийип, Кокон хандыгына хан көтөрүлгөн. Ордодогу ыйкы-тыйкы, так талашуунун капшабынан ал үч жолу тактыдан куулган.
Кыргыздардын жээни Кудаяр хан алгач таекелерине жан тартып жүрсө да, ордо турмушуна көнгөн сайын кыргыз бийлерин кысымга алып, эзүүнү күчөткөнү элетке кадыры кеткен. Натыйжада, ага каршы 1873-жылы Фергана өрөөнүндө кыргыздар башында турган элдик кыймыл башталган.
1875-жылы 22-июлда Кудаяр хан акыркы жолу тактыны таштап, орустардын ээлигиндеги Ташкенге келген. Орус бийликтери аны үй- бүлөсү, жакындары менен Оренбург шаарына жөнөтүп жиберишкен.
1877-жылга чейин Оренбургда жашаган Кудаяр Бухара эмирлиги аркылуу Ооганстанга качып өтүп, Мекеге зыярат кылат. 50 жашка толгон Кудаяр Мекеден Багдад аркылуу Түркстанга кайтып келе жатып, Ооганстандын Мазари-Шариф деген жеринде каза болуп, ошол жердеги көрүстөнгө коюлган.
Кудаяр хан башкарган мезгилде хандык – феодалдык эзүү күчөп, ич ара чабыштар, кошуна хандыктар, Орусия менен уруштар күчөгөн.
Кауди
Кауди (лат. Phalloceros caudimaculatus) – аквариум балыктарынын бир түрү.
Волжская (метро бекети)
Волжская — Москва метросунун Люблинско-Дмитровская сызыксындагы станция. 1995-жылы 28-декабрьда ачылган.
Альдолдук (альдегиддик) конденсация
СН3-С=О + СН3- С = О СН3-СН СН2СНО

Н Н ОH
Реакция кайталанма. Кетон альдегидге караганда А. к. реакциясына кыйыныраак кирет. Эки мол. ацетондон диацетон спирти алынат:
(СН3)2СО+(СН3)2СО(СН3)2С(ОН)СН2–СОСН3
Альдегид менен кетон да өз ара А. (а.) к. реакциясына кирет. Ар түрдүү альдегиддин жана кетондун А. (а.) к. кириши кайчылаш реакция, башкача айтканда мындай учурда аралаш бирикмелер пайда болушу мүмкүн, мис.,
2RCH2CHO + 2RCH2CHO
RCH2CH-OH+R’CH2CH-OH
RCH-CHO RCHCHО
А. (а.) к. хим. ө. ж.-да бутанол, 2-этилгексанол, пентаэритрит ж. б. бирикмелерди алууда колдонулат.
Ажер
Ажер (фр. ajour - бүгүнкү күнгө чейин) - бардык эсеп-кысап кагаздары, чарба операциялары аткарылган күнү жазылган бухгалтериялык эсептин абалы; кеңирирээк маанисинде эсеп-кысап иштери белгиленген мөөнөттө аткарылгандагы абал. «Ажур» (англ. in perfect order) - «бардыгы жайында» деген аталыш ошондон.
Евалгина (дарыя)
Евалгина — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сосьва дарыясынын оң жээгинен 46 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 36 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Уайт Тауншип (Нү-Жерси)
Уайт Тауншип (Нү-Жерси) (White Township) — Нү-Жерси штатынын Уоррен округуна караган АКШ шаары.
Ишендирүү
Ишендирүү (Медицина) — дарылоо максатында врачтын бир же бир нече ноокаска көрсөткөн психикалык таасири. Ишендирүү психотерапиянын бир түрү болуп саналат, башкача айтканда психологиялык ыкманын жардамы менен сакайтуу максатын көздөйт. Бул ыкманы колдонуу үчүн ноокастын өзгөчөлүгүн, мүнөзүн, дартын жакшы билүү зарыл. Адамдардын ишеними ар башка, дарылоо алардын жогорку нерв системасынын өзгөчөлүгүнө да байланыштуу. Айрыкча эмоциялык жактан туруксуз, ишенчээк алсыз, өтө чарчап-чаалыккан адамдар тез ишенет. Ишендирүү ноокастын каалоосуна, даярдыгына жана врачтын мамилесине жараша да болот.
Ишендирүү түздөн-түз (сөздүн таасири менен) жана кыйыр (кандайдыр бир дары, процедура жана башкалардын пайдалуулугуна ишендирүү) болуп бөлүнөт. # адам ойгоо турганда жана гипноздук уйку убагында жүргүзүлөт. Гипноз — ишендирип уктатуу. Уктатуу үчүн тынчтандыруучу ыкма (жарыкты бүлбүлдөтүү, жеңил сылоо жана башка) колдонулат, ал ноокас үчүн атайын тандалып алынган сөздөр менен коштолуп туруу керек. Бара-бара адам талыкшып уктап калат. Буйрук берүү менен, мисалы, «Уктаңыз» деп айтып уктатууга да болот. Гипноз өткөрүлүүчү кабинеттин ыңгайлуу шарты: бөлмөнү караңгылоо, ыңгайлуу мебель, бейпилдик жана башка чоң мааниге ээ.
Гипноздоонун узактыгы ар кандай:
Кыргыздар
Кыргыздар — Сибир жана Түркстандын (Борбор Азианын) байыркы түрк тилдүү элдеринин бири. Кыргыз Республикасынын негизги калкы. Жалпы саны 7 млн адам (2022-ж). Көпчүлүгү Кыргызстанда, ошондой эле Орусиада, Кытайда, Өзбекстанда, Тажикстанда, Казакстанда, Ооганстанда, Түркиада, чакан топтору АКШда, Батыш өлкөлөрдө жашайт. Түрк тилдеринин кыргыз-кыпчак тобуна кирген кыргыз тилинде сүйлөшөт.
Бюджет кирешеси
Бюджет кирешеси – көбүнесе КРдин салык мыйзамдарында белгиленген бюджетке түшүүчү тикелей жана кыйыр салыкттардын ж. б. кирешелердин эсебинен түзүлүүчү кирешелер. == Колдонулган адабияттар ==
Социалдык стереотип
Социалдык стереотип – социалдык объект жөнүндө элестетүү же болбосо схемалаштырган стандарттуу элес. Эмоциалуу болгон жогорку туруктуулукка ээ болуу.
Социалдык стереотип терминин социалдык психологияга жана социологияга У. Липман (1922) кийирген. Коомдук ойду билбей эле бир ойго келип элестетүүнү белгилөө үчүн колдонгон. Стереотиптештирүүнүн объект сапат катары социалдык кубулуштар болуп эсептелинет.
Барпы (Манас эпосу)
Барпы — эпос боюнча кытай кандарын жашартып, узак жашатыш үчүн табыптар атайы даярдаган дары. Сагымбай Орозбаковдун вариантында аны даярдоо ыкмасы төмөнкүчө баяндалат. Эсенкандын буйругу боюнча табыптар элдин он бир жаштагы өтө сулуу уул-кыздарын чогултуп бөтөн жан каттабаган ээн асем сарайда бир кыз, бир баладан жуп кылып багышат. Адегенде аларды күндүз бирге коюп, түн ичинде бөлүп кетип турушат. Күн өткөн сайын бири-бирине ашыктыгы күчөгөн аларды уламдан-улам сейрек кездештирип, аябай куса кылышат. Ошентип кыз-жигит он алтыга келип бири бирисиз жашай албаган абалга келгенде кошулгула деп дары чыланган таш карапага киргизип оозун бекитишет. Ашык болгон жаштар кучакташкан бойдон жан берет. Карападагы чыланган дарыдан денелери үч-төрт жылда буламыкка айланып, андан падышалык дары Барпы даярдалат. Алмамбет Кытайда аскер башы кан болуп турганда Барпы даярдоого туткундалган балдар — кыздар жөнүндө кокусунан билип калып аларды бошотуп, мындай залимдикке барган кытай кандарына кыжырланганы өзүнчө чакан эпизод болуп берилет.
Колдонулган адабияттар
"Манас" энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440. ISBN -5-89750-013-4
Аритмия
Аритмия (а... жана грекче rhythmos - ыргак) жүрөктүн согуу ыргагынын бузулушу. Аритмияда жүрөктүн капысынан өтө тез (тахикардия) же жай (брадикардия) согушу сезилет. Ага жүрөк оорулары (миокардит, кардиосклероз), нервдин жүрөктү башкаруу ишинин бузулушу жана башка себеп болушу мүмкүн. Балдардын, өспүрүмдөрдүн жүрөгүнүн тез-тез кагышы алардын организминин өсүшүнө байланыштуу физиологиялык өзгөрүү болуп эсептелет. Айрым учурда аритмия кан айлануунун бузулушуна, жагымсыз сезүү, баш айлануу жана башкаларга алып келет, кээде оорулууга сезилбейт. Ага себепчи болгон негизги ооруларды дарылап, жүрөктүн бир калыпта согушун калыбына келтирүү керек.
Коопсуздук техникасы
Коопсуздук техникасы - туура жана коопсуздук эмгек шартын камсыз кылуучу техникалык жана санитария-гигиеналык иш-чаралар менен каражаттар комплекси. Администрация коопсуздук техникасынын жаңы каражаттарын киргизүү менен өндүрүштүк кырсыкка чалдыгууну болтурбоого жана жумушчу менен кызматчыларды кесип ооруларынан сактоочу санитария-гигиеналык шарттарды камсыз кылууга милдеттүү. Коопсуздук техникасы иш-чаралар ар бир ишкананын эмгекти коргоо кызматкерлери (Коопсуздук техникасы бөлүмү, бюросу, тобу) эмгек шартын, андагы технологиялык процесстер менен жабдууларды, кырсыкка чалдыгуунун жана кесип ооруларынын себебин (к. Кесип оорулары, Кесип зыяндуулугу) анализдөө менен иштеп чыгат. Ал эми тармактык эреже менен нормалар министерстволор, ведомстволор мамлекеттик санитариялык көзөмөл органдары менен биргелешипже профсоюздардын борбордук комитеттери менен эмгекти коопсуздандыруу стандартынын жалпы системасына ылайык макулдашылып бекитилет. Ишкананын администрациясы профсоюздун жергиликтүү комитети менен бирге коопсуз эмгек шартын камсыз кылууга чара көрөт. Администрацияга Коопсуздук техникасы боюнча жумушчу менен кызматчыларга инструктаж өткөрүү, ошондой эле эмгекти коргоо боюнча инструкциянын бардык талаптарын кызматкерлер так аткаруусун дайыма көзөмөлдөө жүктөлөт.
Иштин коопсуз ыкмаларын жумушчуларга үйрөтүү үчүн ишканаларда Коопсуздук техникасы боюнча окуу жана көрсөтмө каражаттар менен жабдылган дайыма иштөөчү кабинеттер уюштурулат.
Экилик эсептөө тутуму
Экилик эсептөө тутуму — негизи 2 болуп жана андагы сандарды көрсөтүү үчүн 0 жана 1 сандары колдонулат.
Ондук эсептөө тутумундай экилик тутумундагы сандар сандардын орундарына жараша тиешелүү мааниге ээ. Экилик тутумунда орун маанилери оңдон солго жылганда экинин удаалаш даражаларына (20, 21, 22, 23) көтөрүлөт. Экилик санды ондук санга которуу үчүн экилик сандын сандарын ошол орунга туура келген экинин тиешелүү даражасына көтөрүлгөнү менен көбөйтүп, аягында суммалап коюу керек (амалдар ондук тутумда аткарылат). Мисалы, экилик тутумундагы 1001 саны ондук тутумуна төмөнкүчө которулат:1*23+0*22+0*21+ 1*20 = 8+1=9.
Каулофрина
Каулофрина (лат. Caulophryne) – тереңде жашоочу кайырмакчан балыктардын бир уруусу.
Ак-Суу чопо кени
Ак-Суу чопо кени Чүй өрөөнүндө, Сокулук районунда, Ак-Суу т. ж. бекетинен 1 км түштүк-батышта, Ак-Суу сайынын кашат тектеринде. 1957-ж. табылган. 1959–60-ж. геол. чалгындоо жумуштары жүргүзүлүп, запасы эсептелген. Кен аймагында антропоген мезгилинин борпоң чөкмө тектери жайгашкан. Чопо күрөң, кызгылт күрөң түстө, майда күлботодон турат. Кумдуу шагылдын үстүндө жайгашып, калыңдыгы 1,6–8,5 мге чейин. Арасында карбонат тарамчалары, бүртүкчөлөрү бар. Айрым жеринде калыңдыгы 0,1–0,7 мге чейинки кумайлуу чопо, кумдук жана шагылдар учурайт. Гранулометриялык курамы: 0,005–0,05 мм – 76,92%, 0,05–0,5 мм – 21,54%, 0,5–2,0 мм – 0,98%, 2,0 ммден жогоркусу 0,49%ке чейин. Баланстык запасы 418500 м3. Чоподон Ак-Суу кирпич заводунда «100», «150» маркадагы кирпич жана черепица жасалат.
Юн-Яга (Колва куймасы)
Юн-Яга — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Колва дарыясынын оң жээгинен 417 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 49 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Motorola Mobility
Motorola Mobility -- америкалык тиричилик электроника жана телекоммуникация компаниясы. Ал мурда Google ээлик кылган жана азыр Lenovo компаниясына таандык болгон Motorola менен бөлүнүүнүн натыйжасында 2011-жылы түзүлгөн. Ал Иллинойс штатынын Чикаго жергесинде жайгашкан. Бөлүштүрүүдөн кийин Motorola Mobility компаниянын керектөөчүлөргө багытталган өндүрүштүк сабын, анын ичинде уюлдук телефон бизнесин, кабелдик модемдерин, санарип кабелдерди, спутниктик телекөрсөтүү кызматтарын алып кеткен. Ал эми Motorola Solutions компаниянын ишканаларга багытталган өндүрүштүк багыттарын сактап калган.
Компаниянын негизинен смартфондорду өндүрөт. Ал эми Android операциондук системинде иштеген башка мобилдик түзмөктөр Google тарабынан иштелип чыккан. Компания бөлүнүп кеткенден бир нече ай өткөн соң 2011-жылдын август айында Google компаниясы Motorola Mobility'ни 12.5 миллиард АКШ долларына сатып алган. Google өз сатып алуу ниетин Motorola Mobility'нин патенттер портфолиосуна көзөмөл жүргүзүү менен түшүндүргөн. Муну менен ал башка Android соодагерлерди соттук териштирүүлөрдөн тийиштүү түрдө коргой алмак. Соодалашуу 2012-жылдын май айында жабылган. Андан кийин ал кабелдик модемин жана санарип ресиверин Arris Group'ка сатып жиберген. Google'дун менчиги алдында Motorola Mobility өз багытын смартфон базарына бурган. Эң биринчи Android Wear аттуу смарт сааттарды таанышытырып, Project Ara долбоорун өнүктүрө баштаган. Бул -- курамын алмаштырып колдонууга ылайыкталган модулдук смартфондор үчүн платформа.