cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кройцау
Кройцау (Kreuzau) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Көльн административдик округуна карайт. Дюрен районуна кирет.
Калкы - 17717 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 41,77 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 3 58 028. Муниципалитеттин башчысы — Вальтер Рам.
Өз алдынча билим алуу
Өз алдынча билим алуу - окуу жайдан сырткары окуу, билимге жетишүү; илимий, окуу-методикалык ж. б. адабияттарды өз алдынча пайдалануунун негизинде ар түрдүү билимдерге ээ болуу ыкмасы. Ошондой эле өзүн-өзү тарбиялоо каражаттарынын бири. Мында керектүү маселени адистен сурабай эле мурда алган билимин терендетүүгө, кеңейтүүгө жана өздөштүрүүгө өбөлгө түзүлөт. Бул ыкма туруктуу иштеген окуу жайлардагы системалуу окутуунун ажырагыс бөлүгү болуп саналат. Маалымат технологияларынын өнүгүшү, интернет ресурстарды колдонуу өз алдынча билим алуунун мүмкүнчүлүктөрүн кенейтти. Өз алдынча билим алуу адамдын максатына, ага мамилесине, эркине жараша болот.
Мүлен-Айхзен
Мүлен-Айхзен (Mühlen Eichsen) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк-Батыш Мекленбург районуна кирет.
Калкы - 1007 киши(2013-ж.). . Аянты - 23,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 58 071. Муниципалитеттин башчысы — Үрген Аренс.
Өз алдынча иштөө
Өз алдынча иштөө - окуучунун өзүн-өзү көзөмөлдөөдө жана бардык милдеттерди аткарууда, белгилүү деңгээлде өз алдынча аракеттенүүсү. Топтук, жуптук, жекече деп аталган түрлөрү бар. Өз алдынча иштөө класстан (кабинетте, лабораторияда ж. у. с.) же мектептен тышкаркы иш-чараларды аткаруу убагында (тажрыйба участкасында, экскурсияда, үйдө ж. у. с.) жүргүзүлөт.
Беттертон (Мэриленд)
Беттертон (Мэриленд) (Betterton) — Мэриленд штатынын Kent округуна караган АКШ шаары.
Бик-Кармалы (Давлекан району, Башкыртстан)
Бик-Кармалы — Башкыртстандын Давлекан районундагы айыл, Бик-Кармалин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 310 киши. Почта индекси — 453422, ОКАТО коду — 80222810001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Вэстфалиа (Миссури)
Вэстфалиа (Миссури) (Westphalia) — Миссури штатынын Осэйдж округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.3 км². FIPS коду — 29-78910.
Калкы
2010-жылы калкы 320 киши болгон.
Намазвеков Мамбетакун
Намазвеков Мамбетакун (1. 8. 1941-жылы туулган, Ысык-Көл Облусттук, Ысык-Көл району, Кожояр айылы) — медицина илимдеринин доктору (1986), профессор (1989). КР УИАнын корреспондентмүчөсү (2000). КРдин илим жана техника жаатындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты (1978). КРдин илимге эмгек сиңирген ишмери (2006), эмгек сиңирген врачы, КР УИАнын И. К. Ахунбаев атындагы сыйлык алган (2002). КММИни (1964), СССР МИАнын жүрөк-кан тамыр хирургиясы институтунун аспирантурасын (1970) жана докторантурасын (1983) бүтүргөн. Ысык-Көл облусунунТүп облусунун ооруканасында хирург болуп иштеген. Республикалык ооруканада хирург-ор- динатор, кан тамыр хирургиясы бөлүмүнүн башчысы (1970-81), 1976-жылдан Республикалыккан тамыр хирургиясы борборунун жетекчиси. Жалпы хирургия жанакан тамыр хирургиясы боюнча адис. Республикада кан тамыр хирургиясын негиздөөчү. 250дөн ашык илимий эмгеги, анын ичинен 4 монографиясы, 2 ойлоп табуусу, 3 окуу китеби бар. Эмгек: Вазоренальное гипертензия детского возраста. Б., 1993; Применение лазера в ангиологии (в соав- торстве). Б., 1995; Хирургическое лечение аневризмы аорты. Б., 1999; Актуальные вопросы сосудистой хирургии. Б., 2003.
Куден
Куден (Kuden) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Дитмаршен районуна кирет.
Калкы - 652 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 11,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 51 064. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Гете.
Мухаммед Шейбани
Мухаммед Шейбани (Мухаммед хан Шейбани,Абу ал-Фатх Мухаммад, Шахи Бек Өзбек, Шайбак, Шахбахт )(1451–1510) – Абулхайр хандын небереси, Шахбудаг султандын уулу, шейбанилер (Шейбани – Мухаммед хандын адабий псевдоними) династиясын негиздөөчүсү, Мавераннахрдын бийлөөчүсү (1503–10). Атасы 1468-жылы Юнус хандын буйругу менен дарга асылган. Жакын туугандары Атабек Уйгур Хан, эмир Карачин Бек аны Астрахандагы Касым ханга качырган. Кийин Султан Ахмед (Султан Абу Саид мырзанын уулу) мырзанын нөөкөрү (т. а. анын нөөкөрү Мир Абдалали тархандын нөөкөрү) болуп кызмат кылып жүрүп, Ташкенттин жанында салгылашууда аны сатып, Моголстандын ханы Махмуд (Юнус хандын уулу) тарапка өткөн. Мындай кызматы үчүн Махмуд хан ага Түркстан шаарын берген. Күчтөнө баштаганда тимуриддердин тагына ээ болуу ниети менен Бабурдун карындашына үйлөнгөн. 1500-ж. Самарканд шаарын курчоого алып, Бабурдун аскерин эки жолу талкалаган. Бабур адегенде Бадахшан, андан ары Кабулга качкан. Самарканд менен Бухараны караткандан кийин (1503), Махмуд хан менен араздашып, аны туткунга түшүрүп, Ферганадан баш тартууга аргасыз кылып коё берген. 1505-ж. Хорезмге каршы аттанып, 10 айлык курчоодон кийин Үргөнч ш. караткан, бирок Хорезмди ала албай артка тарткан. 1507-ж. Гератка жүрүш жасап, Хорасандын бийлөөчүсү, О. Азиядагы Тимурдун акыркы тукуму Хусейн Байкара уюштурган тимуриддердин бириккен колун талкалаган. Борб. Азияда ага тең келээр күч калбай калганына көзү жеткен М. х. Ш. өзүн бардык сүннөттөрдүн башчысы деп жарыялаган. Мындан кийин Иранды (Персия) басып алуу үчүн шылтоо кылып, Исмаил шахты (Исмаил I Сефевид) шиизмден баш тартып, сүннөткө өтүүгө чакырган. 1510-жылы Мургаб д-нын жээгинде Исмаил шахтын аскери менен болгон салгылашууда М. х. Ш-нин колу талкаланып, өзү оор жаракат алгандан кийин бир дыйкандын үйүндө көз жумган. Исмаил шах анын саман толтурулган баш терисин түрк султаны Баязет IIге тартуулап, баш сөөгүнөн шарап иче турган идиш жасаткан.
Алгебралык талаа
Алгебралык талаа — математиканын түрдүү белүмдөрүндө колдонулуучу маанилүү алгебра, түшүнүктөрдүн бири.
Эгер куру эмес Р көптүгүндө алгебра, кошуу жана көбөйтүү амалдары аныкталса, анда ал Алгебралык талаа деп аталат. Көптүктүн ар кандай эки а, в элементтерине алардын суммасы деп аталуучу а+в элементин туура келтирсек, ошол эле элементтерге алардын көбөйтүндүсү деп аталуучу ае элементин коё алсак, анда алар төмөнкү касиеттерге: 1. а+в = в+а (кошуунун коммутативдүүлүгү); 2. a+(в+c) = (а+в)+с (кошуунун ассоциативдүүлүгү); 3. Р көптүтүндө ар кандай ав үчүн а+х=в теңдемеси жок дегенде бир чыгарылышка ээ; 4. ав — ва (көбөйтүүнүн коммутативдүүлүгү); 5. а(вс) = (ав)с (көбөйтүүнүн ассоциативдүүлүгү); 6. (a+e)c = = ac+ec (көбөйтүүнүн дистрибутивдүүлүгү); 7. Р көптүгүндө ар кандай а, в үчүн а ≢ о болгондо, ах=в теңдемеси бир чыгарылышка ээ; 8. Р көптүгү нөлдөн айырмаланган, эч болбогондо бир элементке ээ. Бардык рационалдык сандардын, анык сандардын көптүгү жана а+в√2(а, в — рационалдык сандар) түрүндөгү бардык сандардын көптүгү талаага мисал боло алат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюст. -608 б.
Флеминг-Неон (Кентукки)
Флеминг-Неон (Кентукки) (Fleming-Neon) — Кентукки штатынын Летчер округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 840 киши. Болжолдуу аянты - 1.74.4 км². FIPS коду — 21-27846.
Криммичау
Криммичау (Crimmitschau) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Хемниц административдик округуна карайт. Цвиккау районуна кирет.
Калкы - 20901 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 61,04 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 1 93 020. Мэр — Хольм Гюнтер.
Шаар административдик курамы боюнча 12 шаардык районго бөлүнөт.
Алтай жылкысы
Алтай жылкысы - Алтайдын тоолуу райондорунда асыралуучу жылкы.
Камп Ноу
«Камп Ноу» (Camp Nou, , которулушу «Жаңы талаа») —   «Барселона ФК» стадиону. 1957-жылы стадиондун ачылышы болгон. Алгачкы учурда стадион каталандыктардын тили менен Estadi del FC Barcelona («Барселона» футболдук клубунун стадиону) деп аталган.
«Камп Ноу» стадионуна 99 354 көрүүчү батат ; ошону менен катар эле сыйымдуулугу боюнча Испаниядагы жана Европадагы эң чоң стадиондордун катарын толуктайт. Бул стадион көрүүчүлөрдүн сыйымдуулугу боюнча мексикалыктардын «Ацтека» стадионунан кийинки экинчи оорунда турат.
«Камп Ноу» стадиону 1964-жылы футбол боюнча Европа чемпиондугун, 1982-жылы футбол боюнча дүйнөлүк чемпионатты жана 1992-жылы футбол боюнча жайкы олимпиадалык турнерди кабыл алган. Еврокубоктун алкагында бир канча оюндарды жана финалдык оюндарды өткөргөн. Бир гана футболдук оюндар менен чектелбестен, Фрэнк Синатра, Майкл Жексон сыяктуу атактуу эстрада жылдыздарынын концерттери көрүүчүлөргө тартууланган.
Тарыхы
Куруу иштери Франсеск Миро-Санс Барселона клубунун жетекчилигине келгенден кийин башталган. Бул стадионду куруу себептеринин бири эски стадионунун сыйымдуулугу аз болгон болсо, экинчи бир себеби негизги атаандаштары — «Реал Мадрид футбол клубуна» таандык Stadio Chamartín (кийинки аталышы «Сантьяго Бернабеу») аттуу стадионунун курулушу болгон. Стадиондун архитектуурасын бир туугандар Франсеск Митханс жана Миро-Санса чийген. Стадиондун ачылышы 1957 жылдын 24 сентябрь. Дүйнөдөгү эң чоң стадиондордун катарын толуктаган Камп ноуга алгачкы учурда 99 000 адам баткан.
Стадиондун алгачкы курулуп жаткан учурунда, клубдун негиздөөчүсү Ганс Гампердин атын коюну ылайык көрүшкөн, бирок жетекчиликтин чечими менен: Estadio del Club de Fútbol Barcelona (Барселона ФК стадиону) деп аталган. 2001-жылы президент Хуан Гаспардын жетекчилиги астында Камп Ноу деп аты өзгөртүлгөн.
Ачылышы
«Камп Ноу» 1957-жылдын 24 сентябрында расмий түрдө ачылат. Ачылыш аземинде салтка ылайык «Барселона» курамасы менен Польшанын «Легии» менен жолдоштук беттеш өткөргөн. Матч 4:2 эсебинде каталандуытардын пайдасына чечилген, ал эми жаңы стадиондогу алгачкы голду «Барселона» курамасынын оюнчусу Эулохио Мартинес киргизип тарыхта калган.
Алгачкы официалдуу беттешин 1957-жылы 6-октябрда Хаэндык «Реал» менен өткөргөн. Бул беттеште «Барселона» 6:1 эсебинде ири жеңишке жеткен. Голдун авторлору Вилаверде, Тэхада, жана Эулохио Мартинес (3)
Стадионду оңдоп түзөө иштери
«Камп Ноу» бир канча жолу оңдолуп түзөтүлгөн.
Маанилүү спорттук иш-чаралардын тизмеси
Стадиондо футболдук мачтардан тышкары спортук жана маданий иш-чаралар өткөрүлүп турат.
Футбол боюнча Европа чемпиондугу
«Камп Ноу» жана «Сантьяго Бернабеуда» 1964-жылкы Европа чемпионатынын финалдык оюндары өткөрүлгөн.
Футбол боюнча дүйнөлүк чемпионат
1982-жылы 13-июнда Испанияда өткөрүлгөн дүйнөлүк футбол боюнча чемпионаттын алгачкы ачылыш оюну өткөрүлгөн.Аргентина 0:1 Бельгия.
Олимпиадалык оюндар
1992-жылы 8-августа стадион футбол боюнча жайкы олимпиядалык оюндарынын финалдык оюнун кабыл алган. Ал беттеште Испания улуттук курамасы Полша улуттук курамасын 3:2 эсебинде жеңип алган.
Европа оюндарынын финалдары
«Камп Ноуда» эки жолу Чемпиондор лигасынын финалдык беттеши өткөн. Биринчиси 1989-жылы 24-майда болот. «Милан» «Стяуаны» 4:0 эсебинде утуп алган. Голдорду Франком Райкардом, Руудом Гуллитом жана Марко ван Бастен киргизген. Экинчи финалдык оюн 1999-жылы 24-майда болгон. «Манчестер Юнайтед» «Бавариян» (2:1) эсебинде утуп алган.
Ошондой эле эки жолукубок оюндары өткөн. Биринчи беттешүү 1972-жылы 24-майда болот. «Глазго Рейнджерс» 3:2 «Динамо Москва». Экинчи беттешүү 1982-жылы 12-майда болгон. «Барселона» 2:1 «Стандарт».
1964-жылы 24-июнда «Камп Ноуда» УЕФА кубогунун финалдык оюну болот. «Реал Сарагоса» «Валенсияны» 2:1 эсебинде утуп алат.
Стадиондо беш жолу УЕФА Суперкубогунун оюндары өткөрүлгөн:
Доу Сити (Айова)
Доу Сити (Айова) (Dow City) — Айова штатынын Кроуфорд округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.8 км². FIPS коду — 19-22215.
Калкы
2010-жылы калкы 503 киши болгон.
Лаурэл Спрингс (Нү-Жерси)
Лаурэл Спрингс (Нү-Жерси) (Laurel Springs) — Нү-Жерси штатынын Кэмден округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1908 киши. Болжолдуу аянты - 1.2 км². FIPS коду — 34-39210.
Нидердүренбах
Нидердүренбах (Niederdürenbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Арвайлер районуна кирет.
Калкы - 987 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,82 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 31 054. Муниципалитеттин башчысы — Аугуст Хен.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Михайловка (Алшеев району, Башкыртстан)
Миха́йловка — Башкыртстандын Алшеев районундагы айыл, Кармышев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 104 киши. Почта индекси — 452115, ОКАТО коду — 80202828004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Хоэнварте
Хоэнварте (Hohenwarte) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заальфельд-Рудольштадт районуна кирет.
Калкы - 160 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 73 035. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Шульц.
Вильхермсдорф
Вильхермсдорф (Wilhermsdorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Фюрт районуна кирет.
Калкы - 5081 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 73 133. Муниципалитеттин башчысы — Харри Шойенштуль.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
Намиб
Намиб - Намибиядагы чөл, океан жээгинде. Мосамедиш шаарынан (Түндүк) Олифантс дарыясынын чатына чейин (түш.) созулат. Чыгышка тектирленип, көтөрүлгөн түздүк (бийиктиги 1000-1200 м). Түндүгү шагыл-кумдуу, түштүгү таштуу чөл. Эң нымдуу мезгилде жылына 100 ммте чейин жаан-чачын жаайт. Кунене жана Оранж дарыялары агып өтөт; убактылуу аккан суулары да бар. Жер астындагы суулар жер бетине жакын жаткан жерлерде акация, сүттүү чөп, алоэ, вельвичия өсөт. Алмаз жана уран (Людериц бухтасы аймагында) казылып алынат.
Наманган
Наманган - Өзбекстандагы шаар. Наманган вилоятынын административдик борбору. Фергана өрөөнүнүн түндүк-батышында, Чаткал жана Курама тоолорунун этегинде жайгашкан. Республиканын борбору Ташкенттен 305 км. Калкы 428,0 мин (2010). Калкынын саны боюнча өлкөдөгү 2-шаар. Темир жол бекети. Өзбекстандын ири индустриялуу борбору. Жеңил (пахта тазалоочу жана башка), текстиль (накта жибек атластары; өлкөдө чыгарылган кездеменин 15%и), тамак-аш (май, консерва, шарап чыгарылат, пиво кайнатылат) өнөр жай ишканалары, химиялык, трансформатор, машина куруу заводдору иштейт. Университет, 2 институт, 10 коллеж, театр, край таануу музейи жана башка бар. 15-кылымдын аягынан белгилүү.
Алмет (Давлекан району, Башкыртстан)
Алмет — Башкыртстандын Давлекан районундагы айыл, Бик-Кармалин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 22 киши. Почта индекси — 453422, ОКАТО коду — 80222810002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Арбютус (Мэриленд)
Арбютус (Мэриленд) (Arbutus) — Мэриленд штатынын Baltimore округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 20116 киши. Болжолдуу аянты - 16.8 км². FIPS коду — 24-01975.
Альпиниада
Альпиниада - альпинизм боюнча көпчүлүк катышкан үйрөтуүчү, спорттук жана юбилейдик чаралар.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюст. -608 б.
Флемингсбург (Кентукки)
Флемингсбург (Кентукки) (Flemingsburg) — Кентукки штатынын Флеминг (Fleming) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3010 киши. Болжолдуу аянты - 7.0 км². FIPS коду — 21-27856.
Криницберг
Криницберг (Crinitzberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Цвиккау районуна кирет.
Херольдсбах
Херольдсбах (Heroldsbach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Форхгайм районуна кирет.
Калкы - 4953 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,59 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 74 135. Муниципалитеттин башчысы — Эдгар Бюттнер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Кудензее
Кудензее (Kudensee) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штайнбург районуна кирет.
Лонсайд (Нү-Жерси)
Лонсайд (Нү-Жерси) (Lawnside) — Нү-Жерси штатынын Кэмден округуна караган АКШ шаары.
Кудензее
Калкы - 141 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,04 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 61 060. Муниципалитеттин башчысы — Хорст Нагель.
Мүль-Розин
Мүль-Розин (Mühl Rosin) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Гүстроу районуна кирет.
Лонсайд (Нү-Жерси)
Калкы - 2945 киши. Болжолдуу аянты - 3.6 км². FIPS коду — 34-39420.
Мүль-Розин
Калкы - 1101 киши(2013-ж.). Аянты - 24,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 53 062. Муниципалитеттин башчысы — др. Экхард Бухгольц.
Кройцталь
Кройцталь (Kreuztal) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Арнсберг административдик округуна карайт. Зиген-Виттгенштайн районуна кирет.
Калкы - 30995 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 70,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 70 024. Мэр — Рудольф Бирман.
Шаар административдик курамы боюнча 13 шаардык районго бөлүнөт.
Худжум («Чабуул»)
Худжум («Чабуул») – совет бийлигинин алгачкы жылдарында Борбордук Азия республикаларындагы аялдардын боштондугу үчүн кыймыл. СССРдин мезгилиндеги аялдардын тең укуктуулугу саясаты бүгүнкү күнү ар кандай ык-амалдар менен талданып, ар башкача бааланып келүүдө. Айрыкча, Октябрь төңкөрүшүнөн кийин мурунку Россия империясынын түштүк-чыгыш чөлкөмдөрүндө, өзгөчө Орто Азия республикаларында болуп өткөн процесстерди талдоо оңой болгон жок. Бул чөлкөмдөгү аялдарды эмансипациялоо саясаты "чыгыш аялдарын боштондукка чыгаруу" деген ураан менен жүрүп жатты.
Бир чети, бул аймактардагы гендердик теңсиздик чындыгында эле аябай жогору болчу. Экинчи чети, «чыгыш аялдары» деген түшүнүктүн өзү эле ориенталдык жана кандайдыр бир деңгээлде колониалдык мүнөзгө ээ болгондуктан, теңукуктуулук риторикасына карабастан, "азиат" жана "европалык" (орус) аялдардын ортосунда таасын иерархияны жараткан. "Караңгы" жана "сабатсыз" деген дискурс аялдарга гана эмес, бүтүндөй чөлкөмгө карата айтылган, бирок аялдар анда өзгөчө орунду ээлеген.
Өткөн кылымдын 20-жылдардын орто чениндеги партиянын документтеринде "чыгыш аялдарын боштондукка чыгаруу" деген маанидеги "Худжум" кампаниясы өзгөчө белгилене баштаган (араб тилинен которгондо "чабуул" же "күрөш" дегенди билдирет). Аталган кампаниянын алкагында, аялдар үй оокатын жасоо, бала багуу сыяктуу милдеттеринен бошотулуп, коомдук-саясий ишке жана өндүрүш ишине жигердүү тартыла баштаган. Худжумдун негизги символу - паранжага каршы күрөшүү, ошондой эле жашы жетелек кыздарды калыңга сатышып мажбурлап жана/же эрте күйөөгө берүү сыяктуу көрүнүштөргө тыюу салуу деп эсептесек болот. «Худжум» иш-чарасын көбүнчө "эзүүнүн жана күңчүлүктүн символу" болгон паранжаны элдин көзүнчө чечүү/өрттөө радикалдык акциялар менен байланыштырышат.
Ушул мезгилде Кыргызстандын тарыхында мыйзам чыгаруу деңгээлинде калыңга жана эрте күйөөгө чыгуу сыяктуу көрүнүштөргө тыюу салган документтер биринчи жолу кабыл алынган. 1925-жылдын февраль айында КАОнын ревкому аялды никеге турууга мажбурлоо, кызга калың берүү жана көп аял алуу үчүн жазык жоопкерчилиги каралган токтом кабыл алып, никеге турууга жол берилген куракты белгилеген. Кыздар үчүн 16 жаш, ал эми жигиттер үчүн 18 жаш деп белгиленген.
Виллоу Спрингс (Миссури)
Виллоу Спрингс (Миссури) (Willow Springs) — Миссури штатынын Хауэлл округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 8.5 км². FIPS коду — 29-80098.
Худжум («Чабуул»)
Аялдар менен атайын кыз-келиндер клубдары жана кыз-келиндердин кызыл бурчтары, ошондой эле көчмөн шарттарда "кызыл боз үйлөр" иш алып барышып, алар партиялык уюм менен аялдардын кеңири топторун байланыштырып турган көпүрөнүн милдетин аткарышкан. Адатта, "кызыл боз үйлөр" сабатсыздыкты жоюу борборлору, коомдук китепканалар, ошондой эле аялдарга ар кандай маселелер боюнча кеңеш берүүчү жайлар катары каралган. Көпчүлүк учурларда мындай уюмдарды СССРдин европалык бөлүгүнөн келген ыктыярчы активист аялдар түзүшкөн. Кыргызстандын түштүгүндө паранжаны чечип, аялдарды боштондукка чыгарган көптөгөн окуялар болуп өткөн.
Виллоу Спрингс (Миссури)
Калкы
2010-жылы калкы 2,147 киши болгон.
Худжум («Чабуул»)
Жаңы шарттар салттуу турмуштун негиздерин бузуп жаткандыктан, жергиликтүү калктын арасынан чыккан активист аялдар зыянга учурап калган учурлар көп болгон. Алсак, Ош шаарынан алыс эмес Кара-Суу айылында басмачылар съездге бара турган делегат аялдарды шайлоодо үгүт иштерин жүргүзүп жаткан эки активист аялды кармап алышып, мыкаачылык менен өлтүрүп, денелерин эт сатылган базарга асып салышкан. 22 жаштагы делегат келин Алымкан Мамыткулова күйөөсү менен ажырашып, иши сотто каралып жатканда күйөөсү тарабынан өлтүрүлгөн. Ал күйөөсүнүн ур-токмокко алып, сабаганына карабастан, кыз-келиндердин чогулуштарына барып, сабатсыздыкты жоюу мектебинде окуп билим алууга аракет кылган. Мындай кордукка чыдабаган Алымкан күйөөсү менен ажырашмак болуп, сотко кайрылган, так ошол жерден күйөөсү ага бычак менен атырылып, сайып салган. Алымкандыкындай окуялар көп эле болгон. Кыргызстанда аялдардын боштондугу үчүн күрөштүн символу өз айылындагы айылдык кеңешти жетектеп, биринчи колхозду уюштурган жаш активист келин Уркуя Салиева болгон. 1934-жылы басмачылар аны күйөөсү менен кошо мууздап, өлтүрүп кетишкен.
"Худжум" иш-чарасына аялдардын сабатсыздыгын жоюу жана кесиптик билим берүүнү илгерилетүү аракеттери зор салым кошушкан. 1925-жылдан баштап Кыргызстанда кесиптик-техникалык билим берүү тармагы уюштурулуп, анда кыз-келиндер айыл-чарба, медицина, билим берүү чөйрөлөрүндө, ошондой эле завод-фабрикаларда иштөө үчүн талап кылынган кесиптерге ээ боло алышкан. Окууну ийгиликтүү аякташкан бүтүрүүчү кыздар рабфактарга жана университеттерге жолдомо алышчу. Бир кесиптин ээси болгондон кийин, жумушка гана орношпостон, өзүнүн жеке өндүрүшүн да уюштура алышкан, себеби аялдардын артели жана кооперативдери мамлекеттин колдоосуна ээ болушкан.
Жаңы саясат бир нече жылдан кийин өзүнүн түшүмүн берген. Эгер 1925-1926-жж. кеңештердин мүчөлөрүндө 521 аял болсо, 1926-1927-жж. – 933 аял болгон, алардын ичинен 6 аял айылдык кеңештердин төрагалыгына дайындалып, ал эми 1930-жылы Кыргыз АССРдеги айылдык жана шаардык кеңештеринин курамында жалпы-жонунан 1756 аял болуп, кеңештерге шайланган адамдардын жалпы санынын 23% түзүшкөн. 30-жылдардын соңунда кампания аяктаган. Совет бийлигинин саясатында аялдарды эмансипациялоо процесстери терең орноп калган патриархаттык салт-санаалар менен айкалышкандыктан, XX кылымдын экинчи жарымында аялдар коомдук-саясий жана эмгек чөйрөлөрүнө дээрлик толугу менен тартылышкан.
Өз ара байланыш
Өз ара байланыш - дүйнөдөгү ар бир нерсенин, ар бир көрүнүштүн башка нерселер жана кубулуштар менен байланыштары, өтмө катар чырмалышкан, бири-бирине көз карандылыгын, алардын шарттарын туюндурган объективдүү дүйнөнүн жалпы мыйзам ченемдүүлүгү. Өз ара байланыш түшүнүгү илимдин эң маанилүү түшүнүктөрүнөн, анткени аларды таанып-билүү эң оболу туруктуу жана зарыл иликтөөдөн башталат.
Николаевка (Алшеев району, Башкыртстан)
Николаевка — Башкыртстандын Алшеев районундагы айыл, Абдрашит айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 4 киши. Почта индекси — 452096, ОКАТО коду — 80244845009.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Доугэрти (Айова)
Доугэрти (Айова) (Dougherty) — Айова штатынын Серро-Гордо округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.4 км². FIPS коду — 19-22080.
Калкы
2010-жылы калкы 80 киши болгон.
Бэл Эйр Норс (Мэриленд)
Бэл Эйр Норс (Мэриленд) (Bel Air North) — Мэриленд штатынын Harford округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 25798 киши. Болжолдуу аянты - 42.4 км². FIPS коду — 24-05825.
Бахча (Давлекан району, Башкыртстан)
Бахча — Башкыртстандын Давлекан районундагы айыл, Бик-Кармалин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 75 киши. Почта индекси — 453422, ОКАТО коду — 80222810003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Хоэнгандерн
Калкы - 571 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 048. Муниципалитеттин башчысы — Бернт Цигенбайн.
Өз ара жөнөкөй сандар
Өз ара жөнөкөй сандар - жалпы бөлүүчүсү +1 жана -1 болгон бүтүн сандар. Бул сандардын ар бири башка бир сан менен өз ара жөнөкөй сандар болсо, андай сандар түгөйлөш жөнөкөй сандар деп аталат. Мисалы, 6, 8, 9 өз ара жөнөкөй сандар, бирок түгөйлөш жөнөкөй эмес (мында, 6 жана 8 өз ара жөнөкөй сандар эмес); ал эми 10, 7, 3 өз ара жөнөкөй сандар жана ошондой эле түгөйлөш жөнөкөй сандар (мында, ар бир түгөй сан 10 жана 7, 10 жана 3, 7 жана 3 өз ара жөнөкөй сандар). Түгөйлөш жөнөкөй сандардын эң кичине орток бөлүнүүчүсү алардын көбөйтүндүсүнө барабар.
Нидерельберт
Нидерельберт (Niederelbert) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Нанай тили
Нанай тили, гольд тили – нанайлардын тили. Тунгус-манжур тилдерине кирет. Амур Уссури курурма (РФ) жана сунгари (КЭРде) деген диалектилери бар. Жазуусу 1931–62-жылылатын графикасында болгон, 1963-жылдан орус графикасынын негизинде.
Нан бышыруу
Нан бышыруу – камырдан нан даярдоочу жеңил өнөр жай тармагы. Нан бышыруунун негизги сырьёсу – ар кандай сорттогу буудай же кара буудай уну, суу, ачыткы, туз, ал эми кошумчасы – шекер, май, сүт, жумуртка жана башка нан бышыруу сырьё кабыл алуу жанасактоо, камыр жууруу, ачытуу (көптүрүү), даяр камырды белгилүү формада ийлөө, көмөч казанга, табага, мешке салуу, бышыруу, суутуу, кээ бир учурда, таңгактоо сыяктуу этаптардан турат. Азыр нан бышыруу негизинен механикалаштырылган. Эленген ун магнит аппараты аркылуу өткөрүлүп, башка кошумчалардан (мисалы, металл күкүмүнөн жана башка) арылтылат да, камыр жууругуч машинада жуурулат. Камыр 3–4,5 ска ачытылып, анан температурасы 33–38˚С мешке конвейер менен киргизилет, анда 20–40 мин коюулуп, камырдын ачышы тездейт. Ачыган камыр кесилип, керектүү форма берилип, температурасы 200–300˚С жана нымдуулугу 15– 70% болгон нан бышырылуучу меште (жылуулук агрегаты), атайын металл идиште же мештин ичинде бышырылат. Нан бышырылуучу меш технол. белгилери боюнча кеңири ассортиментте, аз ассортиментте жана адистештирилген болуп, негизинен үч топко бөлүнөт. Эксплуатациясы боюнча мезгилдүү иштөөчү жана үзгүлтүксүз иштөөчү болуп айырмаланат. Бышырыла турган нандын түрүнө жараша (мисалы,токоч жана башка) камыр да түрдүүчө даярдалат. Мештен алынган нан 30–40˚ка суутулат (буудай нан 3 с, кара буудай наны 4 с). Кийинки мезгилде нан бышырууда нандын ассортиментин, о. эле даамын, жыттуулугун, сырткы көрүнүшүн жакшыртуу боюнчакөп аракеттер көрүлүүдө. Ошондой эле нандын курамындагы белок заттарына, биол. баалуулугуна, алмаштырылгыс амин кислоталарына жана витаминдерге чоң көңүл бурулат.
Өз ара аракеттенишүү (физика)
Өз ара аракеттенишүү (физика) - нерселердин жана бөлүкчөлөрдүн кыймыл абалын өзгөртүүчү өз ара аракеттешүүсү. Ньютон механикасында нерселердин аракеттенишүүсү сан жагынан күч аркылуу туюнтулат. Өз ара аракеттенишүүнү потенциалдык энергия мүнөздөйт. Өз ара аракеттенишүүнү камсыз кылган талаа электр-магнит талаасы деп аталат. Өз ара аракеттенишүү бөлүкчөлөрдүн ортосундагы фотон алмашуунун натыйжасы. Анын негизги 4 түрү бар:гравитациялык, начар, электр-магниттик жана күчтүү. Гравитациялык өз ара аракеттенишүү бардык Өз ара аракеттенишүүлөрдүн эң начары. Микропроцесстерде гравитациялык туруктуулук 0=6,672-10 пН-м2-кг 2менен мүнөздөлөт. Өтө күчтүү гравитациялык талаада жаңы бөлүкчөлөрдү пайда кылган кванттык процесс жүрөт. Анын теориясы А. Эйнштейндин жалпы салыштырмалуулук теориясында каралат. Начар өз ара аракеттенишүү элементардык бөлүкчөлөрдүн ортосундагы (фотондон башкасы) аракеттенишүү. Алардын аракеттениш радиусу 2-10 16 см. Ал көптөгөн элементардык бөлүкчөлөрдүн ажырашын, нейтринонун зат менен өз ара аракеттенишин ж. б. пайда кылат. Начар Ө. а. а-нүн чоңдугу жана аракеттениши аз болгондугуна карабай жаратылышта маанилүү роль ойнойт. Ага негизделген кеңири жайылган процесс p-ажыроо болуп эсептелет. Электр-магниттик өз ара аракеттенишүү электр-магнит талаалары катышуу менен мүнөздөлүүчү аракеттенишүү. Анын жардамы менен заттын атомундагы жана молекуласындагы он заряддалган ядролордун жана терс заряддалган электрондордун өз ара аракеттенишүүлөрү ишке ашырылат жана ал микросистемалардын туруктуу абалынын мүмкүндүгүн аныктайт. Заттын түрдүү агрегаттык абалынын касиеттери, химиялык айлануулар, оптикалык кубулуштар электр-магниттик өз ара аракеттенишүү аркылуу аныкталат. Өлчөмү электрондун зарядынын чоңдугу аркылуу туюнтулат. Күчтүү өз ара аракеттенишүү — адрондордун ортосундагы аракеттенипгүү. Адрондор кварктардан турат. Алардын беш тиби белгилүү (U, d, S, С, Ь). Күчтүү өз ара аракеттенишүүнүн радиусу г~10 13 см. Ал жогорку энергиялуу ядролордун же нуклондордун кагылышында көп сандагы ядролук реакцияга алып келет. Кванттык хромодинамиканын закон ченемине баш иет.
Флоренс (Кентукки)
Флоренс (Кентукки) (Florence) — Кентукки штатынын Бун округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 23551 киши. Болжолдуу аянты - 25.6 км². FIPS коду — 21-27982.
Лэбанон (Нү-Жерси)
Лэбанон (Нү-Жерси) (Lebanon) — Нү-Жерси штатынын Хантердон округуна караган АКШ шаары.
Персияновка
Персияновка — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - жерге сиңип, агымын жоготот орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сартбаш (Алшеев району, Башкыртстан)
Сартбаш — Башкыртстандын Алшеев районундагы айыл, Абдрашит айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 1 киши. Почта индекси — 452117, ОКАТО коду — 80202804008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Нанайлар
Нанайлар (нан. Нанай, Нани, Хедзэни) эскиче аты – гольддор, өздөрүн нанай, нани деп аташат в—Орусиядагы эл. Орусиянын Хабаров жана Приморье кырларында, ошондой эле Кытайда да жашашат. Алардын түпкү жери Нанай району.
Негизги маалымат
Жалпы саны 17 миң киши (2002). Нанай жана орус тилинде сүйлөшөт. Динге ишенгендери православныйлар, бирок шамандык ырым-жырымдарын сактап калган. Нанайлардын этностук негизин байыркы амур калкы жана түрк, тунгус тилдүү жана башка ата-бабалары түзгөн. Нанайлар дубалы жыгачтан тургузулган үйлөрдө жашашып, балыкчылык, аңчылык жанакол өнөрчүлүк менен кесиптенишкен. Итти унаа катары пайдаланышкан. Баалуу аң-терилерди кездемеге, унга, тарууга жана башка алмашкан. Нанайлар аң-терилерден даярдалган кийим кийишкен. Тамак-ашы – негизинен балык азыктары.
Херольдсберг
Херольдсберг (Heroldsberg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Эрланген-Хөхштадт районуна кирет.
Калкы - 8089 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 11,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 72 131. Муниципалитеттин башчысы — Йоханнес Шальвиг.
Ксантен
Ксантен (Xanten) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Дюссельдорф административдик округуна карайт. Везель районуна кирет.
Өзгөн элдик театры
Өзгөн элдик театры - Кыргызстандагы элдик театрлардын бири. 1962-ж. Өзгөн шаарында уюшулган. Театр коллективин өздүк көркөм чыгармачылык ийримдери менен Жалал-Абад театрынын (жабылгандан кийин) айрым актёрлору түзгөн (1962-ж.) Ушул эле жылы «Өзгөн элдик театры» деген наам берилген. Анда Ж. Бөкөнбаевдин «Алтын кыз», Р. Шүкүрбековдун «Акындын үмүтү», Т. Абдумомуновдун «Ашырбай», Б. Жакиевдин «Алтын аяк», Н. Байтемировдун «Уркуя», М. Тойбаевдин «Атанын баласы» ж. б. спектаклдер коюлган. Коллектив спектакль менен бирге концерт программаларын да тартуулашат. Көрүнүктүү актёрлору: А. Базарбаев, А. Дубанаев, М. Оморов, Т. Осмонов, А. Султанов ж. б.
Вэлда Сити (Миссури)
Вэлда Сити (Миссури) (Velda City) — Миссури штатынын Сент-Луис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.4 км². FIPS коду — 29-75796.
Калкы
2010-жылы калкы 1420 киши болгон.
Кростау
Кростау (Crostau) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Баутцен районуна кирет.
Калкы - 1621 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,32 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 2 72 040. Муниципалитеттин башчысы — Дитмар Штампниок.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Арнольд (Мэриленд)
Арнольд (Мэриленд) (Arnold) — Мэриленд штатынын Anne Arundel округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 23422 киши. Болжолдуу аянты - 34.7 км². FIPS коду — 24-02275.
Нанита
Нанита - жаздык арпа сорту. Кыргызстан дыйканчылык ИИИде Унионду Нутанс 5926 сорту мененгибриддештирип алынган. Сабагынын бийиктиги 85-106 см, анча жапырылбайт. Даны сары, 1000 данынын салмагы 46-51 г. Курамында 14% белок болот. Вегетация мезгили 70-80 күн. Кара көсөө, гельминтоспориоз, чаңгыл кебер илдетине анча чалдыкпайт. 1 га жерден 57,6 цден түшүм алынат. Кыргызстандын тоолуу жерлеринде эгилет.
Вязовка (Давлекан району, Башкыртстан)
Вязовка — Башкыртстандын Давлекан районундагы айыл, Бик-Кармалин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 22 киши. Почта индекси — 453422, ОКАТО коду — 80222810004.
Доус (Айова)
Доус (Айова) (Dows) — Айова штатынын Райт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.1 км². FIPS коду — 19-22305.
Вязовка (Давлекан району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Доус (Айова)
Калкы
2010-жылы калкы 675 киши болгон.
Фокс Чейз (Кентукки)
Фокс Чейз (Кентукки) (Fox Chase) — Кентукки штатынын Буллит округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 476 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 21-28785.
Надрензе
Надрензе (Nadrensee) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Иккер-Рандов районуна кирет.
Калкы - 379 киши(2013-ж.). Аянты - 20,71 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 62 039. Муниципалитеттин башчысы — Дирк Циммерман.
Виндах
Виндах (Windach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Лехтеги Ландсберг районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Нано...
Нано... (гр. na'nos - өтө кичине) - 1) татаал сөздөрдүн биринчи бөлүгү. Өтө кичине нерселерди, чоңдуктарды изилдөө, өлчөө, өндүрүү менен байланышты туюнтат, мисалы,нанотехнология, нанорельеф; 2) өлчөмү боюнча баштапкы бирдиктин миллиарддан бир үлүшүнө барабар болгон үлүштүк бирдиктин алдына жалгануучу мүчө. Белгилениши к, эл аралыгы - п, мисалы,1 нм (нанометр) =10_9лг.
Кульпин
Калкы - 221 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 53 078. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Дорендорф.
Плокобий
Плокобий — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кильчековская дарыясынын оң куймасынан 4 км алыстыкта по правому берегу протока орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км.
Нидерербах
Нидерербах (Niedererbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Плокобий
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Нидерербах
Калкы - 1000 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 054. Муниципалитеттин башчысы — Бертольд Ортзайфен.
Өзгөрмө жана туруктуу чоңдуктар
Өзгөрмө жана туруктуу чоңдуктар - каралуучу маселеде түрдүү маанилерди алуучу (өзгөрмө) же бир мааниси сакталуучу (туруктуу) чоңдуктар Өзгөрмө жана туруктуу чоңдуктардын ортосундагы айырма салыштырмалуу: кээ бир маселеде туруктуу чоңдук, башкасында өзгөрмө болушу мүмкүн. Туруктуу чондук көбүнчө a=const (константа) деп белгиленет да, өзгөрүүсүз, бир калыптагы абалды тушүндүрөт. 17-кылымга чейин математикада негизинен туруктуу чоңдуктар пайдаланылган. Бирок айрым аракет, кубулуш, кыймыл, башкача айтканда өзгөрмө процесстерге байланыштуу маселелерди так чыгарууда туруктуу чоңдуктардын жетишсиздиги жаңы методдорду издөөгө түрткү берди. Ушундан математикага өзгөрмө чоңдук түшүнүгү киргизилип, ал чоңдуктардын касиеттерин үйрөнүү процессинде дифференциалдык жана интегралдык эсептөөлөр келип чыккан. Бул илимдин өнүгүшүнө зор бурулуш болуп эсептелет. Өзгөрмө чоңдуктарга негизделген матем. методдору Р. Декарт, И. Нъютон, Г. Лейбнии, тарабынан иштелип чыккан. Кийин математикада жалаң гана чоңдуктар өзгөрмө деп каралбастан, башка ар түрдүү объектилер да өзгөрмө деп карала баштады. Мунун негизинде 19-кылымдын 2-жарымында жана 20-кылымда математиканын жаңы тармактары: көптүктөр теориясы, топология жана математикалык логика пайда болду.
Кроствиц
Кроствиц (Crostwitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Баутцен районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Гравойс Миллс (Миссури)
Гравойс Миллс (Миссури) (Gravois Mills) — Миссури штатынын Morgan округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 208 киши. Болжолдуу аянты - 2.2 км². FIPS коду — 29-28828.
Хоэнкирхен (Тюрингия)
Хоэнкирхен (Тюрингия) (Hohenkirchen (Thüringen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Гота районуна кирет.
Калкы - 729 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,80 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 67 039. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Безе.
Неддемин
Неддемин (Neddemin) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Мекленбург-Штрелиц районуна кирет.
Калкы - 338 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 55 046. Муниципалитеттин башчысы — Петер Бендель.
Кюртен
Кюртен (Kürten) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Көльн административдик округуна карайт. Рейниш-Бергиш районуна кирет.
Калкы - 19639 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 67,5 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 3 78 012. Муниципалитеттин башчысы — Ульрих Иванов.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 69 шаардык районго бөлүнөт.
Заря (Давлекан району, Башкыртстан)
Заря — Башкыртстандын Давлекан районундагы айыл, Бик-Кармалин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 74 киши. Почта индекси — 453422, ОКАТО коду — 80222810006.
Хершинг-ам-Аммерзе
Хершинг-ам-Аммерзе (Herrsching am Ammersee) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Штарнберг районуна кирет.
Калкы - 10 054 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20.88 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 88 124. Муниципалитеттин башчысы — Христиан Шиллер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Крым (Алшеев району, Башкыртстан)
Крым — Башкыртстандын Алшеев районундагы айыл, Абдрашит айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 581 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Өзгөрмө ток генератору
Өзгөрмө ток генератору, альтернат ор — механикалык энергияны өзгөрмө токтун электр энергиясына өзгөртүп түзүүчү электр-механикалык түзүлүш. Генератордун иштөө принциби электрмагниттик индукциянын аракетине өзгөрмө магнит талаасындагы статордун оромунда электр чыңалуусунун пайда болушуна негизделген. Чыңалуу айлануучу электр-магниттин орому боюнча туруктуу ток өткөн ротордун жардамы менен түзүлөт. Өзгөрмө чыңалуу жарым өткөргүчтүү түзөткүч аркылуу туруктуу чыңалууга өзгөртүлөт. Өзгөрмө ток генератору автомобилдерде аккумулятор батареясын заряддоо жана автомобилдин электр системасын энергия менен камсыз кылуу үчүн колдонулат. Өзгөрмө ток генераторунда коммутатор пайдаланылбагандыктан, туруктуу токтун генераторуна караганда артыкчылыкка ээ, жөнөкөй жана арзан. Мындан сырткары өзгөрмө токтун деңиз генераторлору, щёткасыз генераторлор, индукциялуу генератор, кубаттуулугу 100 кВт чакан энергетика үчүн генератор да колдонулат.
Брэндивайн (Мэриленд)
Брэндивайн (Мэриленд) (Brandywine) — Мэриленд штатынын Prince George округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1410 киши. Болжолдуу аянты - 11.4 км². FIPS коду — 24-09325.
Өзгөрмө ток
Өзгөрмө ток - убакытка жараша чоңдугу жана багыты үзгүлтүксүз өзгөрүп туруучу электр тогу. Өзгөрмө токту өзгөрмөлүү чыңалуу пайда кылат. Өзгөрмө токтун жыштыгы (f) аны мүнөздөөчү негизги чоңдук болуп эсептелет. Байланыш техникасында, медицинада жана илимдин кээ бир тармактарында түрдүү жыштыктагы өзгөрмө ток жана импульстук ток колдонулат. Электр энергиясын берүүдө жана бөлүштүрүүдө көбүнчө өзгөрмө ток пайдаланылат. Өзгөрмө ток жарым өткөргүчтүү түзөткүч менен түзөтүлөт. Өзгөрмө токтун генератору жана кыймылдаткычы бирдей кубаттуулуктагы туруктуу токтун машиналарына салыштырганда түзүлүшү жөнөкөй, арзан жана ишенимдүү иштейт. Өзгөрмө токтун күчү турактуу токтун жылуулук аракети менен салыштырылып мүнөздөлөт. Эң жөнөкөй жана өтө маанилүү учурда өзгөрмө токтун көз ирмемдеги мааниси i убакытка карата синусоида закону боюнча өзгөрөт: i=Imsin(ωt+ß), мында Im токтун амплитудасы; ω=2Πf анын айланма жыштыгы; α алгачкы фаза. Синусоидалык токту ошол эле жыштыктагы синусоидалык чыңалуу U= Umsin(ωt+ß) пайда кылат. Мында Um чыңалуу амплитудасы, ß баштапкы фаза. Тармакталган өзгөрмө ток тизмегин эсептөө үчүн Кирхгоф эрежеси пайдаланылат.
Өзгөрмө ток машинасы
Өзгөрмө ток машинасы — механикалык энергияны өзгөрмө токтун электр энергиясына (генератор) же өзгөрмө токтун электр энергиясын механикалык энергияга (электр кыймылдаткыч), ошондой эле өзгөрмө токтун электр энергиясын башка чыңалуудагы же жыштыктагы өзгөрмө токтун электр энергиясына өзгөртүүчү электр механизми (машинасы). Өзгөрмө ток машинасы синхрондуу жана асинхрондуу, ал эми асинхрондуу өзгөрмө ток машинасы коллектордуу жана коллекторсуз болуп айырмаланат. Синхрондуу электр машинасы көп учурда генератор катары, ал эми асинхрондуусу кыймылдаткыч катары пайдаланылат.
Дрэйксвилл (Айова)
Дрэйксвилл (Айова) (Drakesville) — Айова штатынын Дэвис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.6 км². FIPS коду — 19-22350.
Калкы
2010-жылы калкы 185 киши болгон.
Виндберг
Виндберг (Windberg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Штраубинг-Боген районуна кирет.
Калкы - 1059 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 78 198. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Гштеттенбауэр.
Нидерзайн
Нидерзайн (Niedersayn) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 197 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,82 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 275. Муниципалитеттин башчысы — Фридхельм Блаум.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Полуденный Кундат
Полуденный Кундат — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кундат (Чоң Кундат) дарыясынын сол жээгинен 54 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 20 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Фритьоф Нансен
Нансен Фритьоф [10. 10. 1861, Норвегия, Кристианияга (учурда Осло) жакын Стуре-Фрёен чарбагы – 13. 5. 1930, Ослого жакын Люсакер чарбагы] – норвегиялык саякатчы, океанограф, Арктиканы изилдөөчү, коомдук ишмер. 1897-жылдан Кристиания (Осло) унтинде профессор, Петербург ИАнын чет өлкөлүк ардактуу мүчөсү (1898).
1888-жылы алгачкылардан болуп Гренландияны лыжа менен кесип өтүп, анын ички райондору муздук менентекши капталганын аныктаган. Ал 1893–96-жылы «Фрам» кемесинде саякат жасап, океанографиялык жана климаттык байкоо жүргүзгөн. Түндүк Муз океаны тайыз экендигин жокко чыгарып, анын суу массасынын структурасын, пайда болушун аныктаган; муздун кыймылына Жер шарынын суткалык айлануусунун тийгизген таасирин ачкан. 1900-жылы Түндүк Муз океанындагы агымдарды изилдөөчү экспедицияга катышып, атлантикалык жылуу суу акваторияга кирерин аныктаган, бир нече аралды жана Кара (Карск) деңизиндеги 3 архипелагды ачкан. 1913-жылы Түндүк Муз океанынын жээгин бойлой Енисейдин чатына чейин, андан соң Чыгыш Сибирь менен Ыраакы Чыгыштын түштүгүнө саякат жасаган. Анын ысмынан Гренландия аралы менен Шпицберген архипелагынын ортосундагы суу астындагы босого, Франц Иосиф Жериндеги аралдардын бири, Канада арктикалык архипелагындагы кысык жана башка аталган. 1920–21-жылы Норвегиянын Улуттар аралык лигадагы өкүлү, Аскер туткундарынын иштери боюнча жогорку комиссар, Россиядагы ачкачылыктан жабыркагандарга жардам берүүнү уюштуруучулардын бири. Ага 1922-жылы Эл арасында тынчтыкты чыңдаганы үчүн Нобель сыйлыгы ыйгарылган.
Лонг Бранч (Нү-Жерси)
Лонг Бранч (Нү-Жерси) (Long Branch) — Нү-Жерси штатынын Монмоус округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 30719 киши. Болжолдуу аянты - 16.0 км². FIPS коду — 34-41310.
Фордсвилл (Кентукки)
Фордсвилл (Кентукки) (Fordsville) — Кентукки штатынын Охио округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 531 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 21-28270.
Хоэнлойбен
Хоэнлойбен (Hohenleuben) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Грайц районуна кирет.
Калкы - 1667 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,52 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 76 029. Мэр — Клаус Көлер.
Куммерфельд
Куммерфельд (Kummerfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Пиннеберг районуна кирет.
Калкы - 2055 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,5 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 56 032. Муниципалитеттин башчысы — Ханнс-Юрген Боланд.
Кроттендорф
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Наньчан
Наньчан – Чыгыш Кытайдагы шаар. Ганьцзян дарыясынынбоюнда жайгашкан. Цзянси провинциясынын административдикборбору. Калкы 2,1 миллион (2010; агломерациясы менен 2,6 млн). Поянху көл системасындагы суу жолдор тоому. Айыл чарбалуу райондун ири борбору. Машина (аскерий буюмдар) жана станок куруу, трактор кураштыруучу, текстиль, жеңил (анын ичинен фарфор-карапа), тамак-аш, кагаз, химиялык өнөр жай ишканалары иштейт. Университет бар.
Незов
Незов (Nesow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк-Батыш Мекленбург районуна кирет.
Калкы - 254 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,61 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 58 072. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Ильген.