cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Молдо Нияз Эрназар уулу
Молдо Нияз өз заманынын билимдүү, араб, фарсы, эски түрк (чагатай) тилдеринде сүйлөй билген инсандарынан болгон. Кашкар шаарындагы медреседен билим алган. Анын чыгармалары кызыл-суулук кыргыздардан тартып Ат-Башы, Нарын, Жумгал, Кочкор, Суусамыр, Чүй өрөөндөрүндөгү, Фергана аймагындагы элге кеңири белгилүү болгон. Молдо Нияздын ырларында өлүм, өмүр, Аалам, жакшылык-жамандык сыяктуу философиялык терең ойлор, ошондой эле 19-кылымдын 2-жарымындагы кыргыз жергесиндеги тарыхый шарттар да баяндалган. Санат ырларында 1845–58-жылдары Кудаяр хандын кордугуна чыдабаган ферганалык кыргыздардын жер которушу, Кашкарга качып барган кыргыздарга Жакыпбек бийдин көрсөткөн кордугу, 1864-жылы орус падышалыгынын Ташкент, Чымкент шаарын басып алуусу жана Курманжан даткага байланыштуу окуялар чагылдырылган. Молдо Нияздын адабий мурасын элге жеткирүү демилгеси профессор Б. Юнусалиевге таандык. Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Кол жазмалар фондусунда Молдо Нияздын өз кол тамгасындагы үч кол жазма китеби жана бир кошок жазылган чоң барак бар, калгандары эл оозунан жыйналган материалдар болуп саналат. Биринчисин К. Сыдыкбаевдердин жардамы менен таап, Б. Юнусалиев, үчүнчү кол китепти А. Эркебаев Алайдан А. Азимов деген кишиден алып келип, Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Кол жазмалар фондусуна өткөргөн. «Кат» деп аталган жазманы Тил, адабият институту уюштурган экспедициянын мүчөлөрү Айдар Молдодон 1974-жылы алып келип фондуга өткөрүшкөн. Аларды тартипке келтирип, О. Сооронов «Молдо Нияз: Санат дигарастар» деген аталыштагы китепти 1993-жылы жарыкка чыгарган.
Поча (Кулой куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Уэйкфилд (Нү-Гэмпшир)
Уэйкфилд (Нү-Гэмпшир) (Wakefield) — Нү-Гэмпшир штатынын Кэрролл округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5078 киши. Болжолдуу аянты - 115.8 км². FIPS коду — 33-78180.
Бальцхаузен
Бальцхаузен (Balzhausen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Гюнцбург районуна кирет.
Калкы - 1184 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 74 115. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Глоггер.
Плауэ
Плауэ (Plaue) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Ильм районуна кирет.
Калкы - 1837 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,19 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 70 043. Мэр — Йөрг Там.
Шаар административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Гленвью (Кентукки)
Гленвью (Кентукки) (Glenview) — Кентукки штатынын Джэфферсон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 558 киши. Болжолдуу аянты - 3.6 км². FIPS коду — 21-31348.
Гербицид-аммиак машинасы
Гербицид-аммиак машинасы - топуракка аммиак суусун жанa отоо чөптөргө каршы гербицид чачкыч машина.
Машина тракторго асылып орнотулат же культиватор, соко, сеял­ка ж. б. машина менен агрегатташтырылат. Анын эритинди куюлуучу ре­зервуары (идиши), насосу, сормобасым коммуникациясы, вакуум түзүлүшү, асма системасы, штангасы бо­лот. Алым кеңдиги 1—15 м. Идиши 560 литрлик. Саатына 0,5—3 га аянтка аммиак суусун чачат. Жер семирткич 8—18 см терендикке чачылат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Датцеталь
Датцеталь (Datzetal) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Мекленбург-Штрелиц районуна кирет.
Калкы - 904 киши(2013-ж.). . Аянты - 41,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 55 088. Муниципалитеттин башчысы — Вильфрид Кос.
Тандоосу жок керектөөчү
Тандоосу жок керектөөчү – жападан-жалгыз бөлүштүрүүчү ишкана тарабынан жеткирилип берилүүчү төмөнкү чыңалуудагы электр кубаттуулугунун, жылуулук кубаттуулугунун акыркы керектөөчүсү.
Юнион (Миссисипи)
Юнион (Миссисипи) (Union) — Миссисипи штатынын Newton округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2021 киши. Болжолдуу аянты - 8.9 км². FIPS коду — 28-75360.
Жаңы килим (Буздяк району, Башкыртстан)
Жаңы килим — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Гафурий айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 82 киши. Почта индекси — 452701, ОКАТО коду — 80217810006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Райымбекова Анапия
Райымбекова Анапия (1963-ж. т, Өзгөрүш айылы) - ырчы, обончу.
1986-ж. Кыргыз Улуттук Т. Сатылганов атындагы филармониянын эстрада студиясын бүтүргөн.
1986-96-ж. К. Орозов атындагы Академиялык эл аспаптардын коштоосунда Ж. Шералиевдин “Сезимдеги ойлор”, А. Керимбаевдин “Мендеги ыйык махабат”, Ж. Дүйшөналиевдин “Көлүм болсоң”, А. Атабаевдин “Чагылган” аттуу ж. б. лирикалык ырларды аткарат. Угуучулардын арасында элдик ыр шекилдүү ырдалып кеткен, “Жүрөгүм ооруйт дебегин” деген обону баш болгон “Ошол ыйман”, “Сен деп ырдайм” аттуу ж. б. бир нече обондорду чыгарат.
1996-жылдан филармониядагы А. Үсөнбаев атындагы эл шайырлар тобунда иштейт. Пакистанда (1987), Кампучияда (1988), Монголияда (1989), Кытайда гастролдо болгон.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Дивергент үчилтиги
"Дивергент үчилтиги" (Divergent trilogy) — америкалык роман жазуучу Вероника Рот тарабынан жазылган жаш өспүрүмдөрдүн илимий фантастикалык укмуштуу окуяларды камтыган романдар цикли. Кыяматтан кийинки Чикагодогу окуяларды чагылдырат. Үчилтик "Дивергенттен" (2011), "Көтөрүлүшчүлөрдөн" (2012) жана "Ишеничтүүдөн" (2013) турат. Буга байланышкан "Төрт" китеби үчилтиктеги каармандардын биринин көз карашы аркылуу баяндалган кыскача аңгемелерди камтыйт.
Үчилтиктеги коом өз жарандарын социалдык жана жеке сапаттарына карата аныктайт. Беш тайпадан турган коом көз карандысыз эркин жүзөгө ашырууга аракет кылгандар менен калктын коопсуздугуна коркунуч келтиргендерди жок кылат. Өз атын кийинчерээк Трис деп өзгөртүп алган Беатрис Приор Баш тартуу тайпасында туулуп, Эр жүрөк тапайсына кирет. Бирок өз жашоосун Дивергент катары улантыш керек болот. Өзүнүн чыныгы табиятын жашыруу менен Эрудиттер менен Эр жүрөктөр билип калса, өлтүрүлүп кетүү коркунучу менен жашайт.
Молдобаев Совет
Молдобаев Совет (10. 12. 1934-жылы туулган, азыркы Чүй областы, Кемин району, Жаңы-Алыш айылы) – химия илимдеринин кандидаты (1964), профессор (2001), Кыргыз Республикасынын илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (2000), Кыргыз Республикасынын билим берүүгө эмгек сиңирген ишмери (2003), Билим берүүнүн отличниги (1981), Ж. Баласагын атындагы сыйлыгынын ээси (1998). КМУну (1956), Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Химия институтунун аспирантурасын (1959) бүтүргөн. Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Органикалык эмес жана физикалык химия институтунда кенже илимий кызматкер (1955–64), КММУда улук окутуучу (1964–65), доцент (1965–2001), кафедра башчысы (1966–79, 1984–94), профессор болуп иштеген. 2007-жылдан Табият илимдеринин экологиялык билимдерди окутуу боюнча ЮНЕСКО кафедрасынын башчысы. Анализдик химия боюнча адис. С. Молдобаевдин илимий изилдөөлөрүнүн негизги багыты – Кыргызстандагы түстүү чополорду анализдөөгө, амид (аладин, валид ж. б.) кислоталарынын өтмө металлдарды пайда кылуусун аныктоого арналган. 90дон ашык илимий эмгеги, анын ичинде 2 окуу китеби жана16 окуу куралы жарык көргөн. Эмгектери: Химические методы разделения и обнаружения ионов в водных растворах (уч. пособие). Б., 1993; Изучение влияния спектрохимических буферов на определение микроэлементов в почвах атомноабсорбционным методом. Б., 1994; Аналитикалык химия. Б., 1998; Аналитикалык химия боюнча маселелер жыйнагы. Б., 2000.
Бак Гроув (Айова)
Бак Гроув (Айова) (Buck Grove) — Айова штатынын Кроуфорд округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.9 км². FIPS коду — 19-09145.
Калкы
2010-жылы калкы 49 киши болгон.
Хольдорф (Төмөнкү Саксония)
Хольдорф (Төмөнкү Саксония) (Holdorf (Niedersachsen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Фехта районуна кирет.
Ньюайго
Ньюайго (Newaygo) — Мичиган штатынын Newaygo округуна караган АКШ шаары.
Хольдорф (Төмөнкү Саксония)
Калкы - 6530 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 54,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 60 005. Муниципалитеттин башчысы — др. Вольфганг Круг.
Ньюайго
Калкы - 1 976 киши. Болжолдуу аянты - 9.0 км². FIPS коду — 26-57080.
Хольдорф (Төмөнкү Саксония)
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
Уалдо (Мэн)
Уалдо (Мэн) (Waldo) — Мэн штатынын Уалдо округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 733 киши. Болжолдуу аянты - 50.3 км². FIPS коду — 23-79480.
Көчөрбаева Айнура
Көчөрбаева Айнура [2. 6. 1971-жылы туулган, КыргызстанТалас облусу, Киров (азыркы Кара-Буура) району, Киров айылы] – экономика теоретиги, экономика илимдеринин доктору (2008), Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнүн отличниги (2009). Кыргыз Мамлекеттик университетинин экономика факультетин (1993), Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын аспирантурасын (1993–96), Кыргыз-Россия Славян Университетинин докторантурасын (2001) бүткөн. 1997-жылдан Кыргыз-Россия Славян Университетинде окутуучу, профессор (2008). Экономиканын теориясы боюнча адисалы 80ден ашуун илимий метод. эмгектин автору. Эмгектери: Механизм регулирования занятости населения в регионе с высоким демографическим потенциалом в условиях рыночной экономики. Б., 1998; Производство и оборот человеческого капитала в переходный период. Б., 2000; Теоретико-методологические аспекты социальной политики в трансформационной экономике. Б., 2006.
Райымбеков Кадыркул
Райымбеков Кадыркул (1913, Өзгөрүш айылы - 1989, Ошол эле жер) - жамакчы акын, ырчы - аткаруучу, комузчу, чечен.
Токтогул, Кулуке, Коргол, Жолой, Эшмамбет, Жаңыбай ж. б. шайырлар менен бирге жүргөн. Өмүрүнүн жаш чагын Базаркоргон аймагында өткөргөн. Элдик ырларды күү черткен, дастан айткан.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Кастель-Штадт
Кастель-Штадт (Kastel-Staadt) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Трир-Саарбург районуна кирет.
Калкы - 392 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 35 057. Муниципалитеттин башчысы — Харальд Ленерц.
Дурмерсхайм
Дурмерсхайм (Durmersheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Карлсруэ административдик округуна карайт. Раштат районуна кирет.
Калкы — 12 189 киши(2013-ж.). . Аянты — 26,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 16 009. Мэр — Андреас Аугустин.
Молдобаев Тавалды Кадырович
Молдобаев Тавалды Кадырович (22. 12. 1951-жылы туулган, Ысык-Көл областы, Түп району, Чоң-Жергез кыштагы) – генерал-майор (1997). КМУну (1973), Алматы жогорку жалпы аскердик командалык окуу жайын (1977), Москвадагы М. В. Фрунзе атындагы аскер академиясын (1987) бүткөн. 1973–78-жылдары Фрунзе шаарынын Свердлов райондук аскер комиссариатында начальниктин жардамчысы, 1978–83-жылдары Аламүдүн райондук аскер комиссариатында бөлүмдүн начальниги, 1983–88-жылдары Пржевальск, 1988–91-жылдары Фрунзе шаарынын Свердлов райондук аскер комиссариаттарынын комиссары, 1991–92-жылдары Кыргыз ССР аскер комиссариатында 1-бөлүмдүн начальниги – республикалык аскер комиссарынын орун басары, 1992–94-жылдары коргоо иштери боюнча Кыргыз Республикасынын мамлекеттик комитетинде төраганын орун басары – уюштуруу мобилизация кылуу башкармалыгынын начальниги, 1994–95-жылдары Кыргыз Республикасынын Коргоо министринин орун басары, 1995–2000-жылдары Кыргыз Республикасынын Коргоо Министрлигинде башкы штаб начальнигинин орун басары, борбордук тыл башкармалыгынын начальниги, 2000–06-жылдары Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Бишкек жогорку аскер окуу жайынын начальниги, 2006–07-жылдары Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Башкы штабында начальниктин орун басары болуп иштеген. Медалдар менен сыйланган.
Уайтфилд (Нү-Гэмпшир)
Уайтфилд (Нү-Гэмпшир) (Whitefield) — Нү-Гэмпшир штатынын Кус округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2306 киши. Болжолдуу аянты - 89.8 км². FIPS коду — 33-84420.
Рундинг
Рундинг (Runding) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Кам районуна кирет.
Калкы - 2300 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,95 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 72 155. Муниципалитеттин башчысы — Франц Пиндль.
Штекленберг
Штекленберг (Stecklenberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Кведлинбург районуна кирет.
Калкы - 663 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 5,98 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 85 305. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Краузе.
10 Июнь (Кулжа)
10 июнь — Григорий календары боюнча жылдын 161-күнү (толук жылдарда 162-күн). Жылдын аягына чейин 204 күн бар.
1925 — Тарыхта «Отузчулардын арызы» деп белгилүү болгон Кыргызстандагы биринчи оппозициялык кайрылуу кабыл алынган. 1940 — Тянь-Шань облустук эмгекчил депутаттар кеңешинин кезектеги жыйыны өткөн. 2010 — Кечки саат 10до Ош шаарынын «Алай» мейманканасынын жанында жаштар тобунун арасында жаңжал чыгып, кандуу Июнь окуясы башталган. 2011 — Ош шаарында «Энелердин көз жашы» аттуу эстелик ачылган.
Оң Рассоха (Поча куймасы)
Оң Рассоха — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Поча дарыясынын оң жээгинен 40 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 19 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Тоют
Тоют — мал азыктандырылуучу өсүмдүк жана жаныбар тектүү продукт, ошондой эле минерал заттар.
Тоют малды керектүү азык-заттар менен камсыз кылып, организминин иштешине, өсүшүнө жана продукция беришине шарт түзөт. Тоют малга сиңимдүү, жегиликтүү, организмге терс таасир тийгизбегендей, физилдөө-химиялык сапаты боюнча малдын анат.-физиол. өзгөчөлүгүнө жараша болуш керек. Тоют тегине (эмнеден даярдалгандыгына) жана негизги касиеттерине жараша топторго бөлүнөт. Эң кеңири пайдаланылуучу Тоюттарга өсүмдүк Тоюту (көк Тоют кесек Тоют, силос, сенаж, тамыры тоют өсумдүктөр, жем) жана техникалык өндүрүш калдыктары кирет. Көк Тоют кепшөөчү малдын жай мезгилиндеги тоют рационунун негизин түзөг. Кесек Тоют чөп, саман, тыпын жана жүгөрү сотосунун сөңгөгүнөн даярдалат. Анда кепшөөчү малдын тоют синиришине керектүү клетчатка көп болот. Сапаттуу даярдалган чөп кыш мезгилинде мал үчүн негизги Тоют болуп эсептелет. Сенаж солутулган чөптөн ачытылып (консерваланып) даярдалат. Кепшөөчү малдын рационунда чөп менен силосту алмаштырат. Чөпуну - чанактуу жана чанактуу дан өсүмдүктөрү кургатылып, майдаланып даярдалган Т. Мал рационунда белоктуу-витаминдүү кошулма катары пайдаланылат. Силос – чыктуу Тоют Кышкысын малдын бардык түрү тоюттандырылып, жайкысын кошумча Тоют катары берилет. Тамыры азык өсүмдүктөр (кызылча, сабиз, чамгыр, картошка ж. б., ошондой эле ашкабак, тоют дарбызы ж. б.) чыктуу Тоютка кирет. Аларды малдын бардык түрү жакшы жейт. Бул Тоюттун кургак затында сиңимдүү углеводдор, С витамини жана каротин көп болот. Ж е м г е сулу, арпа, жүгөрү, буурчак ж. б. кирет. Жем углеводдорго жана протеинге бай келет. Күнжара, меласса ж. б. Тоют түрлөрү - техникалык өндүрүш продуктуларынын калдыгы. Тоюттун бул түрлөрүнүн Тоюттук касиети сырьёнун сапатына, сортуна жана өндүрүш технологиясына жараша болот. Малдан алынган Тоют - ынак жана көк сүт, балык уну, эт-сөөк уну, кан уну ж. б. Мындай Тоюттар протеинге, минерал заттарга жана витаминдерге бай. Малдын бардык түрүнүн төлу, үй куштары, куну айбанаттар тоюттаныдырылат. Минералдуу тоюттардан кайнатма туз, бор, аки таш, сөөк уну ж. б. көп пайдаланылат. Аралаш тоют ар түрдүү Тоют аралашмасынан даярдалат. Тоюттун курамы жана синимдүүлүгү көп факторлорго, алардын ичинен өсүмдүктүн өсүү шартына (аба ырайы, топурак, жер семирткич, агротехникасы), өсүмдүк сортуна, өсүмдүктү жыйноо учурундагы өсүү фазасына, жыйноо ыкмасына, сактоо шартына жараша болот. Тоюттун сапаты сырткы белгилери (түсү, жыты ж. б.) боюнча да аныкталат. Тоюттун курамына, сиңимдүүлүгүнө, сырткы көрүнүшүнө Мамлекеттик стандарт боюнча талап коюлат. Бүртүктөлгөн, брикет, кургатылган Тоют, силос көпкө сакталат.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Плотен
Плотен (Plothen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Орла районуна кирет.
Калкы - 286 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8,19 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 75 083. Муниципалитеттин башчысы — Ахим Лайтигер.
Көчөт топурагы
Көчөт топурагы – кооз өсүмдүк өстүрүүдө пайдаланылуучу топурак аралашмасы; түрдүү кошулмалардан даярдалат. Чым топурак Көчөт топурагынын көбүнүн курамына кирет. Ал эски жайыттан алынып, уйдун кыгына (4 м3 чым топуракка 1 м3 кык) аралаштырылат. Топурактын кычкылдуулугун төмөндөтүү үчүн акиташ кошуп, суу чачып, эки жыл бою даярдалат. Чиринди топурак жылытылмада (парникте) мурда пайдаланылган кык жана топурактан турат. Парникти тазалаганда, чиринди топуракты бир жерге үйүп, аралаштырып турат (бир-эки жылда даяр болот). Компост топурак ар кандай органикалык калдыкты (отоо чөп ж. б.) чиритүүдөн алынып, кык чыласы, суу чачылат; кычкылдуулугун азайтыш үчүн акиташ кошуп, 2–3 жылдан кийин пайдаланылат. Чым көң топурагы чым көңдөн алынат. Узата үйүлүп, бир жайда–4 жолу аралаштырылып, кык чыласын чачып, акиташ, фосфор унун же күл кошуп даярдалат. Чым көң топурагына азот бактеринин менен фосфор бактеринин кошсо, сапаты жакшырат. Булардан тышкары Көчөт топурагы жалбырак ж. б. чириндилерден да алынат.
Рассвет (Буздяк району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Райымбек Калча уулу
Райымбек Калча уулу (1833, Сарыкамыш айылы - 1910, Ошол эле жер) - өрөөнгө таанымал болуш.
1860-жылдары Осмон датка менен бирге Россиянын колониялык саясатына каршы күрөш жүргүзгөн. Ал Осмон датка менен Кашкарга чейин качып барган, кийин кайрылып келип, Шабдан баатырдын жардамы менен Сарыкамышка ыстарчын (старшина) болуп дайындалган. Көп өтпөй Ошол эле жерге болуштукка шайланган. Ал эл үчүн биртоп алгылыктуу иш-аракеттерди жүргүзүп, айылга мечит, мончо курдурган. Элди багбанчылыкка үйрөтүп, алма-өрүктөрдүн түрлөрүн тиктирген. Калктын сабатын жоюуга аракеттенип, балдарды окуттурган.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Тапшырма келишими
Тапшырма келишими – бир тарап (ишеним берилген) экинчи тараптын (ишеним берүүчүнүн) атынан жана эсебинен белгилүү юридикалык аракеттерди бүткөрүүгө милдеттенген келишим. Ишеним берилген бүткөргөн иштер боюнча пайда болгон укуктар жана милдеттер түздөнтүз ишеним берүүчүгө таандык болот. Ишеним берүүчү, эгер ал мыйзамдарда же Т. к-нде каралган болсо, ишеним берилгенге сыйакы төлөп берүүгө милдеттүү. Ишеним берилген тапшырманы ишеним берүүчүнүн көрсөтмөлөрүнө ылайык аткарууга милдеттүү. Алар укук чегинде, ишке аша тургандай жана так болууга тийиш. Ишеним берилген кырдаалга жараша жагдай ишеним берүүчүнүн кызыкчылыгына болсо, жана ал андан бул тууралуу алдынала сурай албай калса, же өз суроосуна учурунда жооп болбосо, анын көрсөтмөлөрүнөн четтеп кетүүгө укуктуу. Ишеним берилген жак мүмкүн болору менен, ал четтөөлөр боюнча ишеним берүүчүнү кабарландырууга тийиш.
Гленвью Манор (Кентукки)
Гленвью Манор (Кентукки) (Glenview Manor) — Кентукки штатынын Джэфферсон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 191 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 21-31420.
Язуу Сити (Миссисипи)
Язуу Сити (Миссисипи) (Yazoo City) — Миссисипи штатынын Язуу округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 14550 киши. Болжолдуу аянты - 28.3 км². FIPS коду — 28-81520.
Уэльс (Мэн)
Уэльс (Мэн) (Wales) — Мэн штатынын Андроскоггин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1322 киши. Болжолдуу аянты - 44.3 км². FIPS коду — 23-79585.
Тосор базальт кени
Тосор базальт кени Ысык-Көл областынун Жети-Өгүз районундагы Тамга кыштагынан 6 км түштүкбатыш тарапта, деңиз деңг. 2000 м бийиктикте жатат. Пайдалуу катмар палеоген мезгилинде пайда болгон тоо тектердин арасында жатат. Анын калыңдыгы 2,5-3 м, уз. 2 км. Базальттан минералдык таш була (жылуулук өткөзбөс), курулуш таштарын, таш калыптарын жасоого болот. Болжолдуу запасы - 300 м3.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Катценбах (Доннерсберг)
Катценбах (Доннерсберг) (Katzenbach (Donnersbergkreis)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Доннерсберг районуна кирет.
Калкы - 511 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 33 037. Муниципалитеттин башчысы — Харальд Май.
Демен
Демен (Demen) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Пархим районуна кирет.
Калкы - 1016 киши(2013-ж.). . Аянты - 46,79 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 60 013. Муниципалитеттин башчысы — Томас Шварц.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Бамберг
Бамберг (Bamberg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Университет Отто-Фридриха, районуна кирет.
Калкы - 70004 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 54,58 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 61 000. Мэр — Андреас Штарке.
Дориан Грейдин сүрөтү
Узунураак жана кайра каралып чыккан "Дориан Грейдин сүрөтү" китеп түрүндө 1891-жылы басылып чыгарылган. Афоризмдик формада жазылган кириш сөзүндө чыгармачыл инсандын укуктарын, көркөм өнөр үчүн искусствону коргогон маани камтылган. Бул бир чети мурдагы жылдарда романга карата жасалган басымдарга басма сөз аркылуу коргогон аракеттерине негизделген.Кириш сөзүнүн мазмуну, стили жана сунулушу адабий жана көркөм чыгармачылык катары белгилүү болгон. 1891-жылы апрелде Ward, Lock and Company басмаканасы китептин кайра көздөн өткөрүлгөн версиясын басып чыгарган. Бул компания китептин кыскараак, чуулгандуу жана журнал версиясын Англияда мурдагы жылдарда тараткан болчу.
Уайлд тарабынан жазылган жалгыз гана роман "Дориан Грейдин сүрөтүнүн" бир нече версиялары бар: 1890-жылдагы журналдык басылышы (13-бөлүмдөн турган) маанилүү материалдар журналдын редактору Ж. М. Стоддарт тарабынан жарыкка чыгаардан мурда өчүрүлгөн; эч кандай цензурага кабылбаган Lippincott айлык журналына Уайлд баштапкы материалдарын эч кандай өзгөрүүсүз тапшырган (ал да 13-бөлүмдөн турган) жана биринчи жолу 2011-жылы Harvard University Press тарабынан чыгарылган; жана ошондой эле 1891-жылдагы китеп түрүндөгү басылышы (20-бөлүмдөн турат).19-кылымдын адабияты катары "Дориан Грейдин сүрөтү" Фауст тарабынан көтөрүлгөн күчтүү темаларды камтыган готикалык көркөм адабияттын үлгүсү болуп саналат.
Бакстэр (Айова)
Бакстэр (Айова) (Baxter) — Айова штатынын Джаспер округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.7 км². FIPS коду — 19-04915.
Калкы
2010-жылы калкы 1052 киши болгон.
Герек Эдвард
Герек Эдвард (6-январь1913-ж. т., Поромбка с., Катовица воеводдугу - 20-июль, 2001) — Польшанын саясий жана мамл. ишмери.
Билими боюнча тоо инженер. Шахтёрдун үй-бүлөсүнөн. 1923-ж. Францияга эмиграцияга кетип, 1931-ж. Фран­ция компартиясына өткөн. 1934-ж. шахтёрлордун иш таштоосуна катышканы үчүн камакка алынып, Польшага айдалган. 1937-ж. Бельгияга эмиграцияга кетип, ошол эле жылы Бель­гия компартиясына өткөн. 1940-44-ж. Бельгияда немец фаш. баскынчыларга Каршылык көрсөтүү кыймылына катышкан. Согуштан кийин Польша жумушчу партиясын (ПЖП) жанa патриоттук күчтөрүн уюштурууга салым кошкон.
Польша­га 1948-ж. кайтып келип, ПЖП БКнын аппаратында ж. б. парт, кызматта иштеген. Полъшанын бириккен жумушчу партиясынын (ПБЖП) 2- съездинде (1954) ПБЖП БКнын мүчөсү, 1956-ж. ПБЖП БКнын секретары, 1956-ж. жанa 1959-жылдан анын Саясий бюросунун мүчөсү, секретары (1956—64), Катовица воеводдугунун биринчи секретары (1957—70). 1970-жылдан ПБЖП БКнын биринчи секретары. Герек — ПЭР сейминин депу­таты (1952-жылдан). СССР менен ПЭРдин ортосундагы достукту чындоодогу, социализмдин жениши жанa тынчтыкты бекемдөөдөгү зор эмгеги үчүн Ленин ордени (1973), «Элдик Польшаны куруучу» ж. б. ордендер менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Өмүркулов Мухтарбек
Өмүркулов Мухтарбек (1933-ж. т., Акчий-Карасуу кыштагы) - айыл чарба өндүрүшүнүн ишмери.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Бишкек финансы-экономикалык академиясы
Бишкек финансы-экономикалык академиясы (БФЭА) — Бишкек шаарындагы жогорку экономикалык окуу жайлардын бири. Бул окуу жай 1994-жылы 31-майда Эл аралык финансы-экономикалык кадрларды даярдоо жана кайра даярдоо борбору катары болуп түзүлгөн. 1997-жылдан баштап азыркы заманбап аты колдонулуп келүүдө. Азыркы учурда 5 адистик боюнча билим берилип келүүдө. 2009-жылы студенттердин саны 2000ге жеткен, 80ге чукул окутуучулар билим берип келишүүдө. Ректору - Сирмбард Светлана Рустамовна.
Ньюпорт (Нү-Гэмпшир)
Ньюпорт (Нү-Гэмпшир) (Newport) — Нү-Гэмпшир штатынын Салливан округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 6507 киши. Болжолдуу аянты - 113.1 км². FIPS коду — 33-52580.
Хольнзет
Хольнзет (Hollnseth) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Куксхафен районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Тапшырык
Тапшырык – офертанын бир түрү; мөөнөтүн, көлөмүн, санын, түрүн, сапатын ж. б. зарыл дайын-дарегин алдынала белгилөө менен, тапшырык ээсинин (сатып алуучунун) өзүнө кандайдыр бир продукцияны (товарды) даярдоо, жеткирип берүү, тейлөө кызматын көрсөтүү, жумушун аткаруу боюнча сунушу. Жеткирип берүү келишими боюнча, сатып алуучуга атайлаштырылган таризде жеткирилиши мүмкүн. Жалдоочунун, жеткирип берүүчүнүн (сатуучунун) макулдугу кат же телеграмма менен жол-жоболоштурулат же ал сунуш кылган документке кол коюу аркылуу бекемделет.
Көчүрүп көбөйткүч машина
Көчүрүп көбөйткүч машина – текст, чийме, иллюстрация сыяктуу материалдардын жана констр., технол. документтердин көчүрмөсүн алып, аны көбүрөөк нускага көбөйтүп басып чыгаруучу техникалык каражат. Анын эки түрү бар. Гектографика түрүндө (спирттүү) сүрөттөлүштү басуу, боёк менен кагаздуу формага (офсеттик форма) сызуу же басуу аркылуу жүрөт. Офсеттик форма барабандын тегерегинде айланып кагаз аркылуу өткөрүлөт жана 300 нускага чейин көчүрүп көбөйтүүгө болот. Ал эми офсеттик форма менен ротациялык басууда катуу мом же пластик капталган барак колдонулат. Сүрөттөлүш анын бетине терип-жазуучу машина же щуп менен кесилип түшүрүлөт. Андан кийин офсеттик форма астына жумшак материал капталып, сыя толтурулган барабан тегерегинде айланат жана кагаз аркылуу өткөрүлөт. Белгилүү басымда формадагы жылчыктар аркылуу кагазга сарыгат. Ар бир формадан 5 миң нускага чейин көчүрүп көбөйтүүгө болот. Азыр фотокөчүрмө көбөйткүчү менен алмаштырылууда.
Штендаль
Штендаль (Stendal) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Шаар. Штендаль районуна кирет.
Калкы - 42 435 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 82,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 535. Мэр — Клаус Шмоц.
Шаар административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Комроншох Устопириён
Комроншох Устопириён ( Комроншоҳ Устопириён) - 1993 жылдын 7 январында Согдан облусунун, Матчин районунда төрөлгөн.Тажик дзюдочусу, Азия чемпиону.
Тосмолоочу конструкциялар
Тосмолоочу конструкциялар — имараттын жылуулук, ным, шамал ж. б. кубулуштардын таасиринен коргоочу сырткы кабатын түзүүчү, ошондой эле имаратты өзүнчө бөлмөлөргө бөлүүчү курулуш конструкциялары (дубал, жабуу, тосмо ж. б.). Көп учурда күч келүүчү констр. да боло алат.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Өмүрканов Баяз
Өмүрканов Баяз (1890, Саргата айылы -1970, Ошол эле жер) - малчы; Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты (1938-42).
1933-жылдан Токтогул районунун «Коммунизм» колхозунда малчы болуп иштеген.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Сыртлан (Буздяк району, Башкыртстан)
Сыртлан — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Гафурий айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 41 киши. Почта индекси — 452701, ОКАТО коду — 80217810008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Герефорд Ую
Герефорд Ую — эт бодосу. 18-кылымда Англияда чыгарылган. Тулку бою дулдугуй, жайык, көкүрөгү салык, өңү күрөң, ала баш, куу чандыр, ала шыйрак, эткел уй. Бийикт. 125, көкүрөк курчай өлчөмү 197, тулкусунун уз. 153 см. Букасынын турүүлөй салм. 850—1000, инеги 550—650 кг. Герефорд Ую. бат семирип, эти сапаттуу келет. Сойгондо 58—62%, кээде 70%ке чейин эт чыгат.
Бул уй Англия, АКШ, Канада, Жаны Зеландия ж. б. өлкөлөрдө көп асыралат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Дурхгаузен
Дурхгаузен (Durchhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Фрайбург административдик округуна карайт. туутлинген районуна кирет.
Калкы - 922 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,99 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 27 012. Мэр — Эрвин Линк.
Пойшен
Пойшен (Peuschen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Орла районуна кирет.
Калкы - 486 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 75 081. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Бокнер.
Рупольдинг
Рупольдинг (Ruhpolding) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Траунштайн районуна кирет.
Өзүбеков Эстебес
Өзүбеков Эстебес (1936-ж. т.) - саламаттыкты сактоонун отличниги (1995).
Рупольдинг
Калкы - 6286 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 147,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 89 140. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Пихлер.
Өзүбеков Эстебес
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Рупольдинг
Муниципалитет административдик курамы боюнча 55 шаардык районго бөлүнөт.
Уолаграс (Мэн)
Уолаграс (Мэн) (Wallagrass) — Мэн штатынын Аростук округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 561 киши. Болжолдуу аянты - 104.8 км². FIPS коду — 23-79865.
Торунь
Торунь - Польшанын түндүгүндөгү шаар, Куявско-Помор воеводдугунун (адм.-айм. бирдик) адм. борборлорунун бири. Калкы 204 мин (2010).
Темир жол түйүнү. Висла д-ндагы порточо Машина куруу, химиялык, курулуш материал, тамак-аш ж. б. өнөр жай ишканалары иштейт. Н. Коперник (ушул шаарда туулган) атындагы университет (1945-жылдан), тарыхый эстеликтер, шаар чебинин калдыктары (14-15-к.), готика стилиндеги ратуша, Ыйык Ян, Ыйык Якуб костёлдору (13-14-к.) сакталган. Шаар 1233-жылдан белгилүү. 1997-ж. шаардын о. кылымга таандык бөлүгү Бутпкул дуйнөлук мурастын тизмесине киргизилген. Торунь таттуу токочу (пряниктери) менен белгилүү. Туризмдин борбору (жылына 1,5 млн турист келет).
Тапшырык ээси
Тапшырык ээси – КР жарандык мыйзамдары боюнча, жалдоо келишиминин бир тарабы. Т. э. жалдоочуга тапшырылган ишти жана/же кызматты аткарууга зарыл болгон шарттарды түзүп берүүгө, анын натыйжасын кабыл алууга, шартталган акыны төлөп берүүгө милдеттенет. Т. э. катары жарандар, юридикалык жактар, мамлекеттик органдар, жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдары чыга алат.
Пайрмонт (Нү-Гэмпшир)
Пайрмонт (Нү-Гэмпшир) (Piermont) — Нү-Гэмпшир штатынын Графтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 790 киши. Болжолдуу аянты - 103.1 км². FIPS коду — 33-61060.
Ньюбэрри
Калкы - 2686 киши. Болжолдуу аянты - 2.5 км². FIPS коду — 26-57140.
Гленвью Хиллс (Кентукки)
Гленвью Хиллс (Кентукки) (Glenview Hills) — Кентукки штатынын Джэфферсон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 337 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 21-31402.
Бакэй (Айова)
Бакэй (Айова) (Buckeye) — Айова штатынын Хардин округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.6 км². FIPS коду — 19-09100.
Калкы
2010-жылы калкы 110 киши болгон.
Крабдар
Крабдар (Brachyura, L. 1758) – он буттуу рактар түркүмүндөгү деңиз жандыктары. Денеси таш баканыкындай тегерек, сырты катуу. Башы кичине, катуу кабыкка кирип турат. Биринчи жуп буту менен жылып жүрөт. Буттарында кыпчуурлары бар. Кыска курсагы симметриялуу келип, жаак көкүрөгүнүн алдында ийилип турат. Эркегинин курсак буттары (1 – 2 жуп) копуляция органына айланган, ургаачысыныкы 4 жуп. Жумуртка алып жүрүү кызматын аткарат. Алардын 4 миңден ашык түрү белгилүү, көбүнчө тропик деңиздеринде, дарыяларында, тузсуз сууларында жана кургакта кездешет. Омурткасыз жандыктардын калдыктары – тарптары менен азыктанат. Метаморфоза жолу менен өөрчүйт. Кээ бир түрү түсүн өзгөртүүгө жөндөмдүү. Крабдар тамак катары колдонулат.
Деммин
Деммин (Demmin) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Деммин районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 11 шаардык районго бөлүнөт.
Катценельнбоген
Катценельнбоген (Katzenelnbogen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Калкы - 2166 киши(2013-ж.). . Аянты - 9,2 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 41 068. Муниципалитеттин башчысы — Хорст Клөппель.
Прелая (Жогорку Мгла куймасы)
Прелая — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Жогорку Мгла дарыясынын сол жээгинен 33 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 14 км.
Тору-Айгыр шаар калдыгы
Тору-Айгыр шаар калдыгы — орто кылымга таандык эстелик. Ысык-Көлдүн түндүк жээгиндеги Тору-Айгыр кыштагында жайгашкан. Аянты 60 гага жетип, дубал менен курчалып бекемделген. Шаардагы турак жай жана өндүрүш курулуштары азыркы мезгилде дөбөлөргө айланган. Түндүк тарабынан кыш бышыруучу з-ддун калдыгы табылган. Андан имараттын астына төшөлүүчү жана дубалга капталуучу кооз плиталар да чыгарылган. Бул эстелик 10-12-кылымда Ысык-Көл ойдуңунда соода менен кол өнөрчүлүктүн өнүккөнүн далилдейт.
Прелая (Жогорку Мгла куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
Аврора (Миссури)
Аврора (Миссури) (Aurora) — Миссури штатынын Лоуренс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 14.2 км². FIPS коду — 29-02548.
Калкы
2010-жылы калкы 7014 киши болгон.
Герман коммунисттик партиясы
Герман коммунисттик партиясы (ГКП). 1968- жылы сентябрдын аягында ГКПни түзүү боюнча ГФРде Федералдык комитет иштей баштаган.
1969-ж. 12—13-апрелде Эссенде ГКПнин съезди өтүп, анда ал легалдуу саясий партия болуп түзүлгөн. Съезд Федералдык комитетинен өкүлү К. Бахмандын докладын угуп, ГКПнин Программалык билдирүүсүн, Уставын кабыл алган; ГКПнин иш-аракети К. Маркстын, Ф. Энгельстин, В. И. Лениндин илимине негизделип, коомду социалдык кайра курууну көздөөрүн билдирген; Батыш Германияда демокр. өзгөртүүлөрдү жүргүзүү жана ири капиталдын бийлигпн чектөө зарылдыгын белгилеген.
Хольсте
Калкы - 1358 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 35,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 56 004. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Мюллер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Ташлыкуль (Буздяк району, Башкыртстан)
Ташлыкуль — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Гафурий айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 360 киши. Почта индекси — 452710, ОКАТО коду — 80217810010.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Край таануу
Край таануу – жергиликтүү элдин жардамы менен өлкөнүн, административдик же табигый аймактын бир бөлүгүн, калк жашаган жерлердин табиятын, калкын, чарбасын, тарыхын жана маданиятын изилдөө. Ал тармактык (тарыхый, этнографиялык, топонимиялык ж. б.) жана комплекстүү географиялык (коом менен табият кубулуштарынын өз ара байланыштарын изилдейт) деп бөлүнөт. Край таануунун негизги ыкмасы – табигый үлгүлөр (геологиялык, топурак, биологиялык, зоологиялык) ж. б. боюнча аймак тууралуу маалымат топтоо жана аны иреттештирүү. Край таануучулар табигый аймактарды, тарыхый жана маданий эстеликтерди табуу жана коргоо менен, жаратылыш байлыктарын изилдейт. Кыргызстанда Край таануу иштери музейлерде, мектептерде кеңири жүргүзүлөт.
Ошбаев Токтоболот
Ошбаев Токтоболот (1912-ж. т., Ничкесай айылы) - коомдук ишмер, колхоздоштурууга жигердүү катышкандардан. Райондо биринчилерден болуп комсомолдун катарына өткөн.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Айсалкын Миӊбаева
Миӊбаева Айсалкын Маматовна (1938-2004) - ОшМУнун эксперименталдык жана теориялык физика кафедрасынын доценти, педагогика илимдеринин кандидаты, астрономияны окутуу усулдары боюнча адис.
Кыскача маалымат
1967-жылдан баштап «Жалпы астрономия» жана «Астрофизика» курсу боюнча лекция окуган. Университетгин алгачкы астрономия лабораториясын түзүп, диаметри 60 мм телескоп-рефрактору, спектрометр жана ТАИР-12 фотокамерасы менен жабдылган. Студенттер үчүн астронометрия жана астрофизика боюнча 15 лабораториялык жумушту камтыган кыргыз тилиндеги окуу колдонмосу басмадан чыккан. Азыркы мезгилде дагы ошол колдонмону пайдаланып, астрономия жана астрофизика предмети окутулууда. Жогорку жайлары үчүн «Астрофизика» жана «Астрономия» боюнча окуу китептеринин автору.
Эмгектери
1987-жылы Каракол шаарында ПГПИде өтүлгөн «Совершенствование преподавания физических и математических дисциплин в педвузах» аттуу республикалык илимий-методикалык конференцияда. А.Миӊбаева «Усиление роли физики в изучении вопросов астрофизики - важнейшее условие в совершенствовании преподавания астрономии в пединститутах» аттуу илимий эмгеги боюнча докладды талкууга койгон. Кийин бул темада кандидаттык диссертациясын коргогон.
Бар (Швабия)
Бар (Швабия) (Baar (Schwaben)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Айхах-Фридберг районуна кирет.
Калкы - 1147 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 71 176. Муниципалитеттин башчысы — Леонхард Кандлер.
Да Винчинин коду
Роман альтернативдик дин тарыхын изилдеп, борбордук мазмуну Франциянын Меровиң падышалары Иса Машаяк менен магдалалык Мариямдын тукумунан келген деген идеяны камтыйт. Бул идеялар Клайв Принстин "Тамплиерлердин жаңылыгы" (1997) жана Маргарет Старбөрддүн китептеринен алынган. Китеп "Ыйык кан жана ыйык чыны" (1982) китебине да кайрылганы менен Дэн Браун анын изилдөө материал катары пайдаланылбаганын айткан.
Кыргызстандын жети кереметии
Кыргызстан дүйнөдөгү кооз жана абасы, суулары таза өлкөлөрдүн катарына кирет. Кыргызстанда жети облус бар, ар бир облустун өзүнчө кооз керемети бар. Таласта Манас Кумбөзү, Нарында Ташрабат, Ошто кереметтүү Сулайман Тоо, Ысык-Көл облусунда Орто Азия бермети болгон Ысык-көл, Баткенде Өрүкзар, Жалал-Абадта Арсланбап токою,Чуй облусунда Бурана мунарасы.
Штиге (Гарц)
Штиге (Гарц) (Stiege (Harz)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Вернигероде районуна кирет.
Калкы - 1170 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 31,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 85 310. Муниципалитеттин башчысы — Рольф-Петер Көниг.
Уэлсам (Мэн)
Уэлсам (Мэн) (Waltham) — Мэн штатынын Хэнкок округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 306 киши. Болжолдуу аянты - 85.5 км². FIPS коду — 23-80040.
Дуслинген
Дуслинген (Dußlingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Тюбинген районуна кирет.
Калкы - 5571 киши(2013-ж.). . Аянты - 13,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 16 011. Мэр — Томас Хёльш.
Пониц
Пониц (Ponitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Альтенбург районуна кирет.
Калкы - 1684 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17,04 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 77 039. Муниципалитеттин башчысы — Герд Кюн.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Питтсфилд (Нү-Гэмпшир)
Питтсфилд (Нү-Гэмпшир) (Pittsfield) — Нү-Гэмпшир штатынын Мерримак округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4106 киши. Болжолдуу аянты - 62.5 км². FIPS коду — 33-61940.
Русторф-ан-дер-Ротт
Русторф-ан-дер-Ротт (Ruhstorf an der Rott) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Пассау районуна кирет.
Калкы - 7038 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 51,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 75 145. Муниципалитеттин башчысы — Эрих Хальхубер.
Тараза тастыктамасы
Тараза тастыктамасы – салмагы көрсөтүлүү менен, ар жүк партиясынын тизмегин камтып, суубекет менен темиржол бекеттеринде толтурулуучу ведомость.
Кауб
Кауб (Kaub) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Калкы - 870 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,98 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 41 069. Муниципалитеттин башчысы — Хериберт Вер.
Дерзеков
Дерзеков (Dersekow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Чыгыш Төмөнкү Померания районуна кирет.
Калкы - 1072 киши(2013-ж.). . Аянты - 26,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 59 018. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Путцар.
Герман союзу
Герман союзу— герман мамлекеттеринин 1815-жылы 8-июнда Вена конгрессинде (1814—1815) түзүлгөн бирикмеси.
Герман союзуна адегенде 39 мамлекет (1866-жылга чейин 32ге кыскарган алардын ичине Бремен, Гамбург, Франкфурт-на-Майне ж. б. шаарлар кирген. Герман союзуна германиялык жана австриялык монархтар менен катар англиялык (Ганновердин), голландиялык (Люксембургдун), даниялык (Гольштейн менен Лаунбургдун ээлери катары) королдор да мүчө болгон.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Банкрофт (Айова)
Банкрофт (Айова) (Bancroft) — Айова штатынын Кошут округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.4 км². FIPS коду — 19-04420.
Калкы
2010-жылы калкы 808 киши болгон.
Кракатау
Кракатау (Krakatau) – Индонезиядагы арал жана аракеттеги жанар тоо. Ява жана Суматра аралынан бөлүп турган Зонд кысыгында жайгашкан. Аянты 10,5 км2. Бийиктиги 813 м. Жанар тоо 1883-ж. өтө катуу атылып, андан 19 км3 жанар тоо күлү ж. б. материалдар бүркүлүп чыгып, 800 миң км2ден ашык аянтты каптап калган. Натыйжада күл абада топтолуп, бир нече жыл бою 80 км бийикке чейин кечке жуук жана таңга маал асман ачык болуп, жаркыроо кайталанып турган. Жанар тоонун атылуусунан бийиктиги 20 мге жеткен деңиз толкуну жанаша жаткан аралдарды каптап, 36 миңге жакын адам жок болгон. Акыркы жолу 2008-ж. атылган.
Тору-Айгыр ашуусу
Тору-Айгыр ашуусу — Күнгөй Ала-Тоонун батышында. Түндүк жана Түштүк Тору-Айгыр сууларынын башынан орун алган. Ысык-Көл районун аймагында. Бийикт. 3250 м. Анын айланасындагы Көл-Төр чокусу 3812 м, Кызыл-Булак чокусу 3830 ж бийиктикте жатат. Ысык-Көл жана Чоң Кемин ойдуңдарынын таманынан салыштырмалуу бийиктиги 1600 м. Түндүк тарабынын ландшафты кооз. Жыш өскөн карагай токоюнун арасында, 2430 м бийиктикте Көл-Төр көлү жайгашкан. Туристтердин жолу.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Нэшвилл
Нэшвилл (Nashville) — Мичиган штатынын Barry округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1684 киши. Болжолдуу аянты - 5.7 км². FIPS коду — 26-56680.
Гленко (Кентукки)
Гленко (Кентукки) (Glencoe) — Кентукки штатынын Галлатин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 251 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 21-31204.
Герман тилдери
Герман тилдери— индоевроп. уяга кирген тектеш тилдердин тобу. Негизинен Батыш Европа континентине таралган.
Герман тилдери өз ичинен батыш, түндүк болуп бөлүнөт: батыш тобуна азыркы англис, немец, нидерланд, фриз, идиш (азыркы еврей тили); түндүк тобуна швед, дан, норвег, исланд, фарер тилдери кирет. Түш. Африка Республикасынын мамлекетинин болгон африкаанс (бур) тили да Герман тилдери тобуна жатат. Бул тил Голландиядан Түш. Африкага келгендердин диалектилеринин аралашуусунан пайда болгон. Герман тилдеринин эң алгачкы рун жазма эстеликтери 3-кылымга таандык. Латын алиппесине негизделген жазма адегенде 8—9-кылымдан баштан батыш, кийинчерээк түндүк Герман тилдерине таралган.
Владимировка (Буздяк району, Башкыртстан)
Владимировка — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Гафурий айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 0 киши. Почта индекси — 452710, ОКАТО коду — 80217810011.
Осмонов Майрамбек
Осмонов Майрамбек (1973-ж. т., Толук айылы) - обончу аткаруучу.
Токмоктогу музыкалык окуу жайын (1992), Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтун бүтүргөн. Учурда «Ак кеме» аттуу чыгармачыл топтун жетекчиси. бОтан ашык обондуу ырлардын автору. 2000-ж. «ЧоңКО» («Чоң Куудулдар ордосу») фестивалында пародист-куудул катары 2-орунга, «Ош 3000» мааракесинде Ош шаарына арнап чыгарган ыры 1-сыйлыкка татыктуу болгон.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Бишкек мэри
Бишкек мэри — Бишкек шаарынын ыйгарым өкүлү