cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Карл Брюллов
Карл Павлович Брюллов - орустун таланттуу жана көрүнүктүү искусство адамы. Карл 1799-жылы 23-декабрда туулган. Ал Петербургдагы сүрөтчүлөр Академиясында А. И. Иванов жана А. Е. Егоровдун мастерскоюнда окуйт. Атасы жыгачка сүрөт түшүргөн уста-сүрөтчү болгон. К.Брюллов 1823-1825-жылдары Италияда жашап, 1936-жылдан тартып Петербургдагы сүрөтчүлөр Академиясында профессор болуп иштейт. Кийин 1849-жылдары Модера аралында жашайт, ошол эле 1850-жылы кайра Италияга кетет. Анын мындай саякаттоолорунун себеби да ошол кездеги орустун сүрөт искусствосундагы классицизмдин терс көрүнүштөрүн четке кагуу болгон. Анткени ал өзүнүн эмгектеринде турмушту жана дүйнөнү романтикалык багытта чагылдыруу менен орустун сүрөт искусствосундагы реалисттик ыкмаларды көздөгөн болчу.Брюлловдун искусствосу өзүнүн эмоционалдык күчү менен адам адамдын сулуулугун даңазалоо, ошондой эле турмуштагы драмалык кагылышуулардын ачык образдарын тартуу менен айрымаланып турат. Анын алгачкы кездеги жараткан "Италиядагы чак түш" (1827), "Вирсавия" (1832) аттуу сүрөттөрүндө эле жаратылышты жөп-жөнөкөй, өзүнүн көрүнүшүндөй жандуу тартуу менен ойдун так берилишине жеткен. Сүрөтчүнүн негизги чыгармалары болгон "Помпейдин акыркы күнү" аттуу сүрөтүндө шаардын талкаланышын көрсөтүү менен өзүнүн каармандарынын ушунчалык мээримдүү экенин тартып келет да, алардын баары бир ошол шаарга туш келген жаратылыштын алааматынан акыркы кайтыш болушаарынан бери ачып көрсөтөт. Бул романтикалык негизде тартылган чоң полотнонун түпкү мааниси ошол жылдары Европадагы эркиндик үчүн болгон эл көрүнүшүнүн басылышы баяндалган. Орус живописинин тарыхына классикалык чыгарма катары кирген бул сүрөт Брюловду ошол кездеги атактуу сүрөтчүлөрдүн катарына кошкон. Ал сүрөтчү - живописчи гана болбостон сүрөтчү портретчи да болгон. Анын жараткан ондогон портреттери жана романтикалык полотнолорду ушул кезге чейин Москванын, Санк-Петербургдун жана башка шаарлардын көрүнүктүү музейлеринде сакталып турат. К.П.Брюллов 1852-жылы дүйнөдөн кайткан.
Манюку Яха
Манюку Яха — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сира-Ты-Вис дарыясынын оң жээгинен 12 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 14 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Экватор алкагы
Экватор алкагы – жердин экватор сызыгынын эки жагында (5–8° түн. жана 4–11° түш. кеңдиктеринин аралыгында) жайгашкан географиялык алкак. Ага абанын дайыма жогорку темп-расы (айлык орт. темп-расы 24–28°С), жаан-чачындын жыл бою бир калыпта арбын жаашы (1500–3000 мм, айрым жерлеринде 10 миң ммге чейин), био-хим. жана геоморфологиялык процесстердин ургалдуу жүрүшү мүнөздүү. Климаттык сезондор анча айырмаланбайт; агын сууларга бай; күлдөшкөн латериттик топурактар мүнөздүү. Жыш өскөн нымдуу экватордук токой (гилей) үстөмдүк кылат; океан жээктеринде мангр токойлору кездешет. Жаныбарлар дүйнөсүнө да бай. Океандардын экватор алкагындагы суусунун үстүнкү катмары темп-расынын жогорулугу, туздуулуугунун төмөндөгү, планктонго байлыгы менен өзгөчөлөнөт. Айрым географтар терминдин экинчи мааниси катары экватор алкагын тропик алкактарына кошот.
Иптаров, Сабыр
Иптаров Сабыр (20.11.1956-ж. т., Кочкор району, Мантыш айылы) — Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик туусунун авторлорунун бири (1992). 1979-ж. КМУнун филология факультетин бүткөн. 1979—85-ж. Кыргыз ССР Жогорку Советинин Президиумунун аппаратында улук консультант, бөлүм башчы, 1986-жылдан билим берүү системасында, 1995-жылдан Кыргыз билим берүү институтунда этнопедагогика бөлүмүнүн жетекчиси. "Көркөм маданият: түшүнүктөр жана терминдер" (1989), "Үй-бүлө — тиричилик маданияты" (1990), "Этнопедагогикалык сөздүк" (1997) жана башка эмгектердин, илимий жана публицистикалык макалалардын автору. Бир катар окуу китептерин жазган жана көркөм чыгармаларды которгон. Кыргыз Республикасынын билим берүү отличниги. Эл аралык Айтматов клубунун ассоциациясынын вице-президенти. Медалдар менен сыйланган.
Интернеттеги шилтемелер
Түрк жана кыргыз дүйнөсүнөн-3 Кыргыз желегинин авторлору карама-каршы пикирде
Колдор дарыясы
Колдор — Орусиядагы дарыя. Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Телецкое көлү орун алган. Дарыянын узундугу - 23 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Телецкое көлүнүн бассейни. Дарыянын айрыгы — Бия жана Катунь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Глеба
Глеба (лат. gleba – үймөкчө, тоголокчо) – гастеромицет козу карынынын мөмө денесинин ички катмары. Ал жаш кезинде борпоң, ак, бозомук түстөрдө, базидиоспоралар жетилгенде кара, күрөң, кызгылт түстөргө айланат.
Жаңы бака (Кушнаренк району, Башкыртстан)
Жаңы бака — Башкыртстандын Кушнаренк районундагы айыл, Бакаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 89 киши. Почта индекси — 452244, ОКАТО коду — 80240810005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ылай
Ылай, баткак – суу түбүндөгү эң майда бүртүкчөлүү жумшак илээшкек чөкмө, тунма. Арасында өлчөмү 0,01 ммден майда бүртүкчөлөр 30–35%тей болот. Табигый абалында илээшкек түрүндө болуп, кургаганда катууланат. Ылай негизинен деңиз жана континенттердеги көлмөлөрдүн түбүндө топтолуп, тоотектердин талкаландыларынан (терриген, чопо, акиташ ылайы), деңиз жандыктарынын калдыктарынан (глобигерин, диатом, радиолярий ылайы) пайда болот.
Ылай эл чарбасында, медицинада кеңири пайдаланылат.
Энчилүү ат катары да кездешет, мис., Ылайталаа (Каракулжа р-ндагы кыштак) ж. б
Юре-Яха (Ид-Яха куймасы)
Юре-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ид-Яха дарыясынын сол жээгинен 48 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 28 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Чычырканак (айыл)
Чычырканак — Кыргызстандын Ош облусунун Кара-Кулжа районундагы айыл. Кызыл-Жар айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 587 киши (2009-жылы).
Сүймөнкул Чокморов
Сүймөнкул Чокморов (09.11.1939, Чоң-Таш айылы, Аламүдүн - 29.9.1992, Бишкек) — Советтик кыргыз кино актёру жана сүрөтчүсү Ал жыйырманчы кылымдын экинчи жарымындагы кыргыздын залкар инсаны, даңазалуу сүрөтчү жана кино актёр катары маалым.
Өмүр баяны
Сүймөнкул Чокморов 1939-жылы 9-ноябрда Кыргызстандын Чүй облусуна караштуу Аламүдүн районунун Чоң-Таш айылында туулган.Үй-бүлөдө 7 бир тууган болгон, ал, үч байкеси жана үч эжеси. Кичинекей чагында катуу ооруган. Ошол үчүн спорт менен машыга баштаган. Кыргызстан жана Ленинград тандалма волейбол тайпасында ойногон. Ошол эле учурда живопиське кызыгып кеттип. Мектептен кийин Ленинград Көркөм Академиясына тапшырган, 1964-жылы бүтүргөн. Окууну бүтүргөндөн кийин Фрунзе Көркөм окуу жайында сабак берген. 1967-жылы КСРСнун Сүрөтчүлөр Союзунун мүчөсү болуп калган. Киного 1969-жылы келген. Биринчи ролу "Караш ашуудагы атыш"("Выстрел на перевале Караш") тасмасында башкы каармандын ролун аткарган. Актёр тарыхый тасмаларда ("Жетинчи ок"("Седьмая пуля"), "Дерсу Узала") жана бүгүнкү күндөгү маселени көтөргөн тасмаларда ("Кызыл Алма") роль аткарган. Көбүнчө кыргыз элинин улуу жазуучусу Чыңгыз Айтматовдун чыгармалары боюнча тартылган көркөм-тасмаларда роль аткарган. 1981-жылы Чокморов КСРСнун эл артисти наамын алган.1992-жылы Бишкек шаарында  53 жаш курагында көпкө созулган оор оорудан кийин дүйнөдөн кайткан.
Актёрдук ишмердиги жана аткарган ролу
Анын табият тартуулаган таланты алгачкы ирет 1968-жылы режиссер Б.Шамшиевдин "Караш-Караш окуясы" тасмасында башкы каарман Бактыгулдун ролун аткаруусунда эле ажайып ачыкка чыккан. Суймөнкул Чокморов буга чейин киного тартылып көрбөгөндүгүнө карабастан Бактыгулдун ролун такшалган таланттуу актерлордун деңгээлинде ойногон. Ал түзгөн образ 1968-жылы Ташкент шаарында өткөн Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тасмаларынын фестивалында эң мыкты ойногон роль катары таанылган. "Караш-Караш окуясы" тасмасына удаалаш Данияр ("Жамийла", 1969-жылы), Хожаев ("Атайын комиссар", 1970-жылы)Карабалта("Касиеттүү Ысык-Көл", 1971-жыл) Азат ("Улан", 1977-жыл)жана башка фильмдерге негизги ролду ойногон. Анын экинчи белгилүү ролу өзбек киносундагы "Жетинчи ок" фильминдеги милиция отрядынын командири - Максумовдун образы болду. Бул фильмде Максумов (Сүймөнкул Чокморов) баштан аяк басмачылар менен кармашат. Мына ушул окуяларды тартуу учурунда актерго эчен татаалэпизоддорду (атчан жыгылуу,сууга секирүү өңдүү)дублерсуз аткарууга туура келгендиктен анын таң калаарлык чыдамкайлуулугу жана ат үстүндө эң мыкты журо билиши экранда ишенимдүү мүнөзгө ээ болуучу образды жаратканга көмөкчу болгон. Ал эми Режиссер-коюучу Төлөмүш Океевдин "Көк-жал" фильминдеги татаалдыгы, терең психологиялуулугуменен өзгөчөлөнгөн Ахангулдун образын табиятынан таланттуу Сүймонкул Чокморов гана терең ачып берген. Дүйнөлүк кинематографиянын эң көрүнүктүү чеберлеринин бири Япониялык режиссер Акира Куросаванын "Мосфильм" студиясында койгон "Дерсу Узала" кинокартинасындагы токой каракчылары менен күрөшүүчү отрядды баштаган чынчыл, ак пейилдүү адам - Чжан Баонун ролун ойногонго Сүймөнкулду чакырышы анын актерлук талантын баалагандыктан, ага карата болгон зор ишеним болгон.
Сыйлыктары жана наамдары
Адам табиятын терең ачып, кулк-мүнөзүн кылдат түзгөн көп кырдуу таланттын эмгеги жогору бааланып ага эркектин мыкты ролун түзгөндүгү үчүн Алматыдагы Казакстан жана Орто Азия кинофестивалында, Тбилисидеги, Бакудагы, Еревандагы Бүткүл Союздук кинофестивалдарында 4 жолу 1-сыйлык ыйгарылган.
Манюку-Шор
Манюку-Шор — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Юн-Яга дарыясынын сол жээгинен 101 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Симгаза дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кама бассейндер округу жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Сим дарыясы башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Белая, дарыя бассейни — Кама.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Белый Лух (дарыя)
Белый Лух — Орусиядагы дарыя. Кострома облусу, Вологда облусу, Нижегород облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Унжа дарыясынын сол жээгинен 23 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 119 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Волга бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Унжа башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Рыбинск суу куймасынан төмөн Ока куюлушуна чейинки Волга куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Куйбышев куймасына (Ока бассейнин кошпогондо) чейинки (Жогорку) Волга.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Шыргалаң
Шыргалаң – суу менен агып келген кар аралаш муз; муз калдыркандары менен жээктеги салаңдаган муздардын сыныктары кошулуп шыргалаңды пайда кылат. Шыргалаң муз, тоз деп да аталат
Гомеомер
Гомеомер (гр. gomos – бирдей, окшош, meros – бөлүк) - эңгилчектердин анатомиялык түзүлүшүндөгү козу карындар менен балырлардын бирдей аралашып жайгашуусу.
Лухер (Оклахома)
Лухер (Оклахома) (Luther) — Оклахома штатынын Oklahoma округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 612 киши. Болжолдуу аянты - 11.6 км². FIPS коду — 40-44500.
Илик (Кушнаренк району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Күйөташ
Күйөташ (Күйөташ) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Кара-Кулжа районундагы айыл. Кызыл-Жар айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 896 киши.
Медициналык кол кап
Медициналык кол кап — операция учурунда жана ар кандай манипуляцияларда медициналык кызматкерлердин колунун терисинен жарага патогендик микроорганизмдер кирип кетпеши үчүн, ошондой эле операция учурунда жугуштуу оорулардан, өлүктөрдү ачууда жана дезинфекциялык эритмелер менен иштөөдө колдун терисиндеги зыяндуу таасирлерден сактоочу универсалдуу каражат.
Медициналык кол кап латекс, нитрил резинасы, поливинилхлорид жана неопрен сыяктуу ар кандай полимерлерден даярдалат; алар күкүмсүз, күкүм менен же жүгөрү крахмалынын жардамы менен мээлейлерди упалап тургандыктан колго оңой кийилет.
Анын тарыхы
XIX кылымдын аягында карбол кислотасы (азыркы аты фенол) жараларды дарылоо операциялары учурунда колдонулган жана 1865-жылы Жозеф Листер (1827-1912) тарабынан антисептик катары сунушталган. Бул зат күчтүү уулуу эффектке ээ болгон, анын эритмеси жана буусу терини, көздүн былжыр челин жана дем алуу органдарын дүүлүктүргөн. Операция учурунда бейтапты жана хирургду дезинфекциялоо үчүн Листер ойлоп тапкан аппаратты - бөлмөгө затты чачыраткан фенол чачыраткычты колдонгон. Бирок бул ыкмасы өтө ыңгайсыз болгон: бейтапты курчап турган фенол буусу дарыгердин көзүн тосуп, уулуу түтүндөр хирургдун колун жана бетин күйгүзүп салган.
Айрым дарыгерлер жумуш ордун өзгөртүүнү ойлонушкан. Алардын бири операциялык медайым Кэролайн Хэмптон болгон. Келечектеги жолдошу Уильям Хэлстид Goodyear Rubber компаниясынан аны коргоо үчүн жука резина кол каптарды жасап берүүнү суранган. 1894-жылы Хальстед “Джонс Хопкинс” ооруканасына стерилдүү медициналык кол капты колдонууга киргизген.
Биринчи жолу колдонулган латекстен жасалган медициналык кол каптар Анселл (Ansell) тарабынан 1964-жылы чыгарылган. Алар өндүрүштү презервативдерди жасоо техникасына негиздешкен. Бул кол каптар адамдын экскременттерин иштетүүдөн баштап, стоматологиялык нукка чейин бир топ клиникалык жагдайларда колдонулат.
Медициналык кол каптардын түрлөрү
Бардык медициналык кол каптарды максатына ылайык хирургиялык, текшерүүчү жана диагностикалык деп бөлүүгө болот. Негизги айырмачылыгы алардын формасында болот.
Текшерүүчү жана диагностикалык кол кап жалпак формада болуп, сол жана оң колго бирдей кийилет, б.а билатералдык касиетке ээ.
Ал эми хирургиялык кол кап алгач узакка созулган күчтү, тактыкты жана тыкандыкты талап кылган татаал манипуляциялар үчүн иштелип чыккан. Хирургдун ишин жеңилдетүү үчүн хирургиялык кол каптын анатомиялык формасы - адамдын колун куюп койгондой ылайык болушу талап кылынат. Хирургиялык кол капты айырмалоо үчүн атайын таңгактоо, ошондой эле оң же сол колго арналгандыгын белгилөө зарыл.
Кол каптар стерилдүү жана стерилдүү эмес деп да бөлүнөт.
Стерилденген медициналык мээлейлердин негизги айырмачылыктары:
Стерилденген мээлейлердин негизги шарттары;
Мындан тышкары, ар кандай материалдардан кол кап жасоого болот. Мунун негизинде төмөнкү типтер айырмаланат:
Медициналык латекс кол каптары
Табигый латекстен жасалат. Латекстин артыкчылыгы - материалдын жакшы созулуучулугу жана ийкемдүүлүгү деп эсептелет. Алар тактилдик сезимин сактоону талап кылган жумушка ылайыктуу - бейтапты текшерүү же стоматологиялык процедуралар үчүн.
Бирок латекс кол каптарынын да кемчиликтери бар. Алар спирттердин, эфирлердин жана майлардын таасирине туруштук бере албайт, бул заттар менен иштөөдө муну эске алуу керек. Мындан тышкары, аларды колдонууда кээ бир адамдарда латекстин белок компоненттерине аллергиясы пайда болуп, аларды башка альтернатива издөөгө аргасыз кылышат
Медициналык нитрил кол каптары
Алар синтетикалык материалдан жасалгандыктан, латекске аллергиясы бар адамдар колдонушу мүмкүн. Нитрил өнүмдөрү бышык, иштеткенде ал оӊой менен тешилип же жыртылып кетпейт. Нитрил материалы химикаттарга да туруктуу, ошондуктан аны агрессивдүү химикаттар менен иштөөдө колдонсо болот. Бирок алар латекске караганда кымбатыраак, бул алардын колдонулушун бир аз чектейт.
Винил кол каптары
Бул кол каптар химиялык заттарга туруктуу жасалма материалдан жасалган. Алардын артыкчылыгы, башка түрлөргө караганда кыйла арзан келет. Бирок бир жолу колдонулуучу медициналык винил кол каптарынын олуттуу кемчиликтери бар - алардан белок кошулмалары (анын ичинде кан белоктору) жана микробдор өтүп кетиши мүмкүн. Ошондуктан аларды жуктуруп алуу коркунучу болбосо гана колдонуу керек.
Дезинфекция жана стерилдөө процесстери
Кол капты дезинфекциялоо ыкмалары:
Коо дарыясы
Коо — Орусиядагы дарыя. Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Чулышман дарыясынын сол жээгинен 38 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Телецкое көлүнүн бассейни. Дарыянын айрыгы — Бия жана Катунь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Суран дарыясы
Суран — Орусиядагы дарыя. Башкырт Республикасы, Челябинск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери - белгисиз жээктен 219 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кама бассейндер округу жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Сим дарыясы башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Белая, дарыя бассейни — Кама.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Юре-Яха (Морда-Яха куймасы)
Юре-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Морды-Яха дарыясынын сол жээгинен 75 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 25 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Гомоспоралуулар
Гомоспоралуулар (гр. gomos – бирдей, окшош, spora - урук) – бирдей формадагы, көлөмдөгү жана кыймылдагы споралар.
Шыбыргак
Шыбыргак – майдалап, бүртүк-бүртүк болуп жыш жаап турган кургак кар жана суукта борошолоп жааган жаан. Кээде шыбыргактын бөлүкчөлөрү жылбырап муз менен капталып жаайт. Шыбыргак түрмөктөлгөн жамгырлуу булуттардан абанын темп-расы 0°Сге жакын болгондо, көбүнчө жазында жана күзүндө жаайт.
Шыбыргак «Манас» эпосунда төмөнкүчө сүрөттөлөт.
Макомб (Оклахома)
Калкы - 32 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 40-45500.
Гумер (Кушнаренк району, Башкыртстан)
Гумер — Башкыртстандын Кушнаренк районундагы айыл, Горьков айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 237 киши. Почта индекси — 452246, ОКАТО коду — 80240815002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Маска-Шор (Уса куймасы)
Маска-Шор — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Уса дарыясынын оң жээгинен 360 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Бектурганова Күлбүбү
Күлбүбү Бектурганова (1939-жылы 8-сентябрда, Фрунзе шаарында  төрөлгөн) - белгилүү жазуучу жана журналист, Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмери.
Өмүр баяны
Күлбүбү Бектурганова 1939-жылы 8-сентябрда, Фрунзе шаарында (азыркы Бишкек) төрөлгөн. 1956-жылы Фрунзедеги №11 орто мектепти аяктап, 1961-жылы Москвадагы Ленин ордендүү Д.И.Менделеев атындагы химиялык-технология институтунун курулуш материалы боюнча инженер-технолог адистигин аяктаган. 2009-жылы тарых илимдерине кандидаттык диссертациясын коргогон. 1999-жылдан баштап Кыргыз Республикасынын Журналисттер союзунун мүчөсү. 2007-жылдан баштап Улуттук жазуучулар союзунун мүчөсү.
Эмгек жолу
Алгачкы эмгек жолун “Фрунзегорстрой” ишканасында ири үйлөрдү куруу боюнча инженер-технолог болуп иштөөдөн баштаган.
1962-жылы Курулуш министрлигинин алдындагы “Строитель” гезитинде штаттан тышкаркы кабарчы болуп иштеп, гезитке анын очерктери публицистикалык чыгармалары жарыяланып турган.
1966-жылы Фрунзедеги политехникалык институтунун өндүрүштүк курулуш кафедрасында улук окутуучусу болуп ишетеген. Ошол эле жылы Кыргызстан Компартиясынын Фрунзе шаардык комитетинде курулуш жана шаардык чарба бөлүмүндө инструктору болгон.
1966–1968-жж. Алматыдагы партиялык жогорку окуу жайында угуучусу болгон.
1973–1985-жж. Кыргызстан Компартиясынын Борбордук Комитетинде партиялык уюштуруу бөлүмүндө инспектор, бөлүм башчынын орун басары болуп тандалган.
1985-жылы Талас облустук Аткаруу комитетинин төрагасынын биринчи орун басары болгон.
1989-жылы Талас шаардык Аткаруу комитетинин башчысы болуп эмгектенген.
1991–1995-жж. облустук “Китеп” бирикмесинин директору болуп иштеген.
Кыргыз ССРинин Ардак грамотасы, Кыргызстан Компартиясынын Борбордук Комитетинин, СССР Советтик аялдар комитетинин төрт медалы менен сыйланган.
Сыйлыктары
2007-жылы Кыргызстандын аялдары жөнүндө китебинин сериялары үчүн Кыргыз Республикасынын Президентинин алкышын алган жана “Выбор Бета Кыргызстан – 2007” грамотасы менен сыланган. Бир нече дипломдор менен сыйланып, “Китеп искусствосу” конкурсунун жеңүүчүсү болгон.
Кыргыз тилинде
Кыргызстандын асыл кыздары. /которгон М. Төлөмүшев./ – Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. – 416 б.
Орус тилинде
Дочери земли киргизской. – Ф.: Кыргызстан, 1983. – 84 с.
Дочери земли кыргызской. – Б.: Start LTD, 2003. – 180 с.
Дочери земли кыргызской. – Б.: Кыргызстан, 2003. – 320 с.
Роль и место женшины и истории Кыргызстана (XIX начало XXI) – Б.: Центр государственного языка энциклопедии, 2006. – 192 с.
Дочери земли кыргызской. 2. – Б.: Бийиктик, 2007. – 336 с.
Кыргыз, орус, англис тилдеринде
Женщины в экономике Кыргызстана (авторлор: К. Бектурганова, Е.Лузанова.ОФ “Датка Айым Акылман”). – Б.: Учкун, – 95 б.
Кыргыз, орус тилдеринде
Кыргызстандын аялдары элетти өнүктүрүүдө. Женщины Кыргызстана в развитии села. (авторлор: К. Бектурганова, А.Пазылов ОФ “Датка Айым, Акылман”). – Б.: Учкун, 2006. – 85 с.
Арыков Ташмат
Акын Ташмат Арыков Москва районундагы Кош-Дөбө айылында туулган. Жети жылдык мектепти бүтүргөндөн кийин 1953-жылы Бишкектеги айыл чарба техникумунун зоотехникалык бөлүмүнө кирет. Аны 1957-жылы ийгиликтүү аяктаган соң ошол эле жылы Москва райондук «Эмгек даңкы» гезитине адабий кызматкер болуп орношот. Анын «Ак буудай» деген биринчи ыры өзү иштеген гезитте жарык көргөн.
Т.Арыков 1963-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин журналистика бөлүмүн бүтүргөн соң, «Кыргызстан» басмасында кенже редакторлук милдетти аткарат.
1965-1980-жж. «Кыргызстан» басмасынын редактору, республикалык куурчак театрында адабият бөлүмүнүн башчысы болуп иштейт.
1984-жылдан Кыргызстан Жазуучулар союзунун көркөм адабиятты жайылтуу бюросунда чыгармачылык жолугушууларды уюштуруу боюнча кызмат өтөгөн.
Анын ырлары республикабыздын басмасөз беттеринде жарыяланган.
Акындын «Жаштык күндөр» аттуу алгачкы ырлар жыйнагы 1964-жылы жарык көргөн.
Ал Гомердин, Рудакинин, Саадинин, Жаминин, Шафинин, Есениндин, Хикметтин, Гамзатовдун, Каримдин, Кугультиновдун айрым ырларын кыргыз тилине которгон.
1970-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү болгон.
«Кыргызстан» басмасында көп жылдар бою эмгектенгендиги жана көркөм адабиятты жайылтуу бюросунда көрсөткөн алгылыктуу иштери үчүн Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы менен эки жолу сыйланган.
Коргон (Аксы району)
Коргон — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Аксы районундагы айыл. Авлетим айыл аймагына кирет. Чаткал тоо кыркасынын түштүк-чыгыш этегинде, Авлетим суусунун сол өйүзүндө, деңиз деңгээлинен 1114 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору Кербен шаарынан 25 км чыгыш тарапта. Шамалды-Сай темир жол бекетинен 90 км. Кыштак 1930-ж. негизделген. Калкы 1730 (2008); негизинен мал жана дыйкан чарбаларында эмгектенет. Орто мектеп, китепкана, мончо бар. Темир иштетүүчү устакана, суу жана электр тегирмендер иштейт.
Жолдубай Кайыпов
Бул жашоодо чындык бар да, төгүн бар, Жанган от бар жана өчкөн көмүр бар. Өлдү бүттү дегендерге кошулбайм, Өлүп бирок жашай берчү өмүр бар. (Эсенгул Ибраев).
Кайыпов Жолдубай (11.8.1946, Ат-Башы району, Жаңы-Күч айылы — 29.3. 1984. ошол эле жер) — обончу, аткаруучу, диктор. Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1981). 1963-ж. Ысык-Көл айыл чарба техникумун, 1974-ж. Бейшеналиева атындагы искусство институтун бүткөн. 1963—67-ж. "Пограничник" колхозунда зоотехник, 1965— 73-ж. Опера жана балет театрында солист, 1973—84-ж. Кыргыз мамлекеттик телерадиокомитетинде диктор болуп иштеген. 1981-жылдан жогорку категориядагы диктор. Орто Азия жана Казакстан Республикаларынын ортосунда өткөрүлгөн "эң мыкты дикт" сынагынын жеңичүүсү. Көптөгөн теле берүүлөрдү, айрыкча "ыркесенин" ажарын ача алып барган. 70дей обондун автору. Ошону менен катар мыкты аткаруучу да болгон. Анын “Мекеним", “Атам менен энеме", "Кол үстүндө", "Жашчылык", "Алгачкы кадам", "Кел бийлейли, ырдайлы" жана башка ырлары элге кеңири белгилүү. "Ырлар" аттуу ыр-обондор жыйнагы жарыкка чыккан (1985). Жаңы-Күч айылындагы мектепке ысымы берилген.
Интернеттеги шилтемелер
Ырдайлы достор ырдайлы ӨЧПӨГӨН ЖЫЛДЫЗ ЖОЛДУБАЙ КАЙЫПОВ КЫРГЫЗ ТЕЛЕЖЫЛДЫЗЫ ЖОЛДУБАЙ КАЙЫПОВ ТИРҮҮ БОЛСО АЛТЫМЫШКА ЧЫКМАК
Гомоталлизм
Гомоталлизм (гр. gomos – бирдей, окшош, tallos – бутак, чырпык) – айрым балырлар жана козу карындардагы кош жыныстуулук. Булардагы түйүлдүк окшош клеткалардагы (мицелиялардагы) гаметалардын кошулушунан пайда болот.
Коргон (Аксы району)
Калкы
Калкы ― 1871 киши (2009-жылы).
Болть (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Волга бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Унжа башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Рыбинск суу куймасынан төмөн Ока куюлушуна чейинки Волга куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Куйбышев куймасына (Ока бассейнин кошпогондо) чейинки (Жогорку) Волга.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сары-Таш (Кара-Кулжа району)
Сары-Таш (Сары-Таш) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Кара-Кулжа районундагы айыл. Ылай-Талаа айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 298 киши.
Юре-Яха (дарыя)
Юре-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Байдарата губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 22 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Гомоталломдуулар
Гомоталломдуулар - базидиалдык козу карындардагы бир эле мицелиядагы кош жыныстуу гифтердин (жипчелер) өз ара кошулушу.
Кот-Агач дарыясы
Кот-Агач — Орусиядагы дарыя. Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Кокши дарыясынын оң жээгинен 22 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Телецкое көлүнүн бассейни. Дарыянын айрыгы — Бия жана Катунь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Эл аралык коомчулук менен байланыштар
Эл аралык коомчулук менен байланыштар. Коомчулук менен байланыш тармагындагы иш-чараларды булак, максатталган аудитория, билдирүү, курал сыяктуу коммуникация процессине байланыштуу баскычтарсыз түшүндүрүү мүмкүн эмес. Коммуникация менен байланыштуу болгон ар бир түшүнүк, коммуникацияга тиешелүү маданий түзүлүштү дагы түздөн түз изилдейт. Smith (1966) айтмакчы, коммуникация бул – маданият. Коомчулук менен байланыш боюнча дээрлик ар бир китепте коммуникация илиминдеги чаташкан процесстер изилденет. Күндөн күнгө көчүп жүргөн адамдардын санынын өсүшү, көчүү кубулушунун мүнөзүнүн алмашуусу, абдан чубалган маалымат технологиялары сыяктуу темалар коомчулук менен байланыш адистерин маданий жактан ар кандай элдер менен байланыш түзүүгө мажбур кылууда.
Эл аралык коомчулук менен байланыш ар дайым цивилизациялар арасы деңгээлде жүргүзүлгөн иш болуп эсептелет, анткени бул процесс; ар кандай улуттардын өкүлдөрүнүн эл аралык даражада өнүгүүсү биринчиден коомчулуктар, мыйзамдык/саясий жана тарыхый контексттердин түрдүү аралашмалары тарабынан түзүлөт. Бул процесс өзүбүздүн маданиятыбыз менен бирге түрдүү культураларды үйрөнүү жөнүндөгү жана коомчулук менен байланыштардын эмне болгонуна/эмне боло турганына тиешелүү ой-пикирибизди өнүктүрүүгө мажбур кылган мазмунга ээ.
Эл аралык коомчулук менен байланыш жөнүндө көбүрөөк маалымат алуу үчүн жалгыз АКШдагы жана эл аралык аренадагы коомчулук менен байланыштар практикасынын окшоштуктарын гана эмес айырмачылыктарын да изилдөө керек. Сын-пикирдүү мамиле башка дисциплиналар үчүн да өтүмдүү. Мисалы, журналистиканы изилдеген илимпоздор ар кайсы өлкөлөрдөгү басма сөз жөнүндө изилдөөлөр жасалганда, журналистика практикасына таасир кылган мыйзамдык, саясий, экономикалык жана билим берүү системалары тегиздиги да изилденет.
Эл аралык коомчулук менен байланыштардын аныктамалары
Коомчулук менен байланыш адистери жана илимий кызматкерлер эл аралык коомчулук менен байланыштар тармагына күндөн күнгө көбүрөөк көңүл буруп башташты. Дүйнөнүн “глобалдык айылга” айланып бараткандыгынан коммуникация адистери ар түрдүү улуттар жана маданияттар менен мамиле куруу керек экенин айтышты. 1990-жылдардан күнүбүзгө чейин Public Relations Journal, Communication World, Public Relations View сыяктуу журналдарда глобалдык мазмундагы коомчулук менен байланыш боюнча көптөгөн макалалар жарыяланып келет. Эл аралык Бизнес Коммуникаторлор Ассоциациясы (International Association of Business Communicators, IABC), Америка Коомчулук менен Байланыш Ассоциациясы (Public Relations Society of America) сыяктуу кесиптик уюмдар, уюштурган улуттук конференцияларда “эл аралык коомчулук менен байланыштарды” дайым эскерип башташкан, өз юрисидикациясы алдындагы эл аралык ишмерлер үчүн бөлүмдөрдү ачып беришкен. Бирок бул тармакта изилдөөлөрдү жүргүзгөн илимий кызматкерлердин кээ бирлери гана “эл аралык коомчулук менен байланыштар” терминин аныктоого башташкан.
Wilcox, Ault жана Agee эл аралык коомчулук менен байланыштарды, - “Бир компаниянын, уюмдун же өкмөттүн башка өлкөлөрдүн эли менен болгон эки тараптын тең пайдасына таянган мамилелерди куруу үчүн түзгөн пландуу уюштурулган иш-аракеттери” деп айтышкан. Grunig болсо – “Коомчулук менен байланыштар адистеринин көптөгөн өлкөлөрдө иш жүргүзүүсүнө шарт түзүп берген же кызматташуу ичинде иштөөнү камсыз кылган перспектива” деп аныктаган. Booth чыныгы эл аралык коомчулук менен байланыштар адистерин “өлкөнүн чек арасынын сыртында кантип иш жүргүзүүнү билген” кишилер деп ойлойт. “Бир компаниянын, уюмдун же өкмөттүн башка өлкөлөрдүн эли менен болгон эки тараптын тең пайдасына таянган мамилелерди куруу үчүн түзгөн пландуу жана уюштурулган аракеттери” деген аныктама боюнча, көп улуттуу корпорациялар сымал мамлекеттер да эл аралык коомчулук менен байланыштардын ичинде орун алышкан. Kunczik – мамлекеттер үчүн коомчулук менен байланыштарды “өлкөнүн чет өлкөлөрдүн көзүндө имиджин өнүктүрүү үчүн көп учурларда мамлекет  өз кызыкчылыктарын көздөгөн маалыматты пландуу жана үзгүлтүксүз формада таркатуусу” – деп аныктаган. Анын ою боюнча - жарнама, пропаганда жана коомчулук менен байланыштардын арасындагы айырмалар семантикалык оюндан келип чыгат. Laswell пропаганданы – “чыр-чатак учурундагы инсандардын позициясына таасир кылуу үчүн символдорду манипуляциялоо иш-аракети” деп аныктаган. Коомчулук менен байланыштардын атасы болуп саналган Edward Bernays’дин ою боюнча “коомчулук менен байланыштар” менен “билим берүү” арасындагы бир гана айырма бар – “билим берүү - ишенген нерселерди, пропаганда болсо – ишенбеген нерселерди жактоо”. Ошондуктан Kunczik, эл аралык коомчулук менен байланыштардын аныктамасынын негизинде азыркы маалда пропаганданын ордун коомчулук менен байланыш алган, башкача айтканда коомчулук менен байланыштар пропаганданын тереңирээк жана көркөмдүүрөөк келбетине айланган деп эсептейт.
Көрүнүп тургандай эл аралык коомчулук менен байланыштар, уюмдардын да коомчулук менен байланыштар адистеринин да иш-жүргүзүү аренасынын ар кандай улуттук-географиялык параллельдеринин кесилишкен чекитинде аныкталууда. Kunczik буга сын-көз караш менен карайт жана өкмөттү эл аралык коомчулук менен байланыштар саясатын аныктоодо жана өнүктүрүүдө негизги актерлордун бири катары көрөт. Kunczik өкмөттөрдүн эл аралык платформадагы терс имиджин оңдоодо коомчулук менен байланыштардан кантип пайдалануу керек экендигин айткан.
Акыры Тэйлор жана Кенттердин которгонуна жараша, Бэнкс, Ботан жана Нессманн сыяктуу илимпоздор көптөгөн изилдөөчүлөрдүн коомчулук менен байланыштар иш-чараларына байланыштуу көз караштардын этноцентрикалык болгонун, илимий кызматкерлер дүйнөнүн башка өлкөлөрүндөгү коомчулук менен байланыштарына тиешелүү анык аргументтерге ээ болгондорун айтышат. Бул аргументтер критикалык жактан анализделүүгө муктаж. Ботан дагы эл аралык коомчулук менен байланыштар боюнча изилдөөлөрдү жүргүзгөн илимпоздор дайыма этноцентрикалык көз карашта болгонун айтат. Изилдөөчүлөр башка өлкөлөрдөгү коомчулук менен байланыш иш-чараларды түшүнүү жана баалоо үчүн өздөрүнүн батыштык теорияларын колдонушат. Бирок бул батыштык теориялары ошол өлкөлөрдөгү коомчулук менен байланыштар теорияларынын жана практикаларынын айырмалоочу жактарын түшүнүүдө жетиштүү эмес. Мисалы, Малайзияда жана өнүгүп келе жаткан башка өлкөлөрдөгү коомчулук менен байланыштарды түшүнүүнүн эң жакшы жолу болуп өкмөт менен болгон мамилелердин жакшы болуусу керек.
Бул контекстте башка улуттардын ичиндеги абалды түшүнүүдө “маданият” абдан маанилүү өлчөм катары алдыбызга чыгат. Маданият түшүнүгү көп жылдардан бери көптөгөн дисциплиналардын ичинде изилденгенине карабастан изилдөөчүлөр/адистер акыркы жылдарда гана маданияттын коомчулук менен байланыштарга таасир берүүчү өлчөм болгонуна көңүл бурушкан. Маданияттын таасири боюнча жүргүзүлгөн изилдөөлөр этноцентризмге болгон кызыгууну чагылдырышат. Васкес жана Тэйлор дун аныктамасына таянып, этноцентрикалык теорияны “теориялардын коом жараткан маданий божомолдоолорду чагылдырганы менен жалгыз теориянын бардык коомдор үчүн ылайыктуу болгонун” болжолдогон теория катары аныктай алабыз. Этноборборчулук бир улуттун, элдин башка элге, улутка караганда маданий үстөмдүк аң-сезими менен байланыштуу. Бул көз карашка ээ болгон кишилер, изилдөөчүлөр башка маданияттарга азыраак баа беришет, өздөрүнүн нормаларына, баалуулук тенденцияларына, адаттарына, жүрүм-турум профилине туура келбеген бардык нерселерди шектүү, ал турсун анормалдуу деп кабыл алышат.
Бир топ өлкөлөрдүн АКШдагы коомчулук менен байланыштар техникаларын кайталагандары туура, бирок ошону менен бирге америкалык теориялардын, моделдердин, иш-чаралардын жана божомолдоолорунун эл аралык коомчулук менен байланыштар иш-чараларын аныктоо үчүн дал келүүсү жана жетишерлик болуусу талаш. Singh бардык өлкөлөргө дал келе турган макро моделдердин жетишсиздигине тиешелүү аныктаманы, Hofstede’дин Индиядагы уюмдарда жүргүзгөн, маданий тенденцияларды аныктоону көздөгөн анкеталык иш аркылуу ортого салган. Singh Hofstede’дин анкетасын колдонуп, маданий өлчөмдөр теориясында аныкталган моделдердин индиялык башкаруучу жана жумушчулардын жүрүм-турумдарын ачыктоого жетпегенин белгилеген.
Эл аралык коомчулук менен байланыштар адистери коомдук жана маданий айырмаларга сый мамиле кылуулары керек. Салыштырмалуу этика талкууланган Communication Ethics чыгармасынын жазуучусу жакшы макалды колдонгон – “Римде болсоң, римдиктердей бол”. Кээ бир өлкөлөрдө белек алып берүү көнүмүш адат болгону менен АКШда мындай адат паракорчулук менен барабар көрүлөт. Азыркы күндө коомчулук менен байланыштар этикасынын дагы бул перспективадан талкуулануу муктаждыгы бар. Анткени бир коомдо кабыл алынбаган көрүнүш башкасында макул деп табыла алат жана кеңири таркап кетиши да мүмкүн.
Боровая Шохра (дарыя)
Боровая Шохра — Орусиядагы дарыя. Кострома облусу, Вологда облусу, Нижегород облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Межа дарыясынын сол жээгинен 184 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 25 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Волга бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Унжа башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Рыбинск суу куймасынан төмөн Ока куюлушуна чейинки Волга куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Куйбышев куймасына (Ока бассейнин кошпогондо) чейинки (Жогорку) Волга.
Медвежий (Заостренная куймасы)
Медвежий — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Заостренная дарыясынын оң жээгинен 34 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Гвиана
Гвиана же Франция Гвианасы — Франциянын деңиздеги алыскы депертаменти (1946). Түштүк Американын түндүк-чыгышында жайгашкан. Батышынан Суринам, түштүгүнөн жана чыгышынан Бразилия менен чектешет. Түндүгүн жана түндүк-чыгышын Атлантика океаны чулгайт.
Негизги маалымат
Аянты 91 миң км2. Калкы 199,5 миң (2006), негизинен креол, метис, негр, ички аймактарында индейлер жашайт; алар негизинен океан жээктеринде отурукташкан. Административдик борбордук жана негизги деңиз порту Кайенна шаа Расмий тили француз тили. административдик-аймактык жактан 2 округга бөлүнөт. Акча бирдиги евро. Франция парламентинде Улуттук чогулуштун 3 депутаты жана 2 сенатору Гвиананын өкүлү. Гвиана бөксөтоосунун четки түндүк-чыгышын жана Гвиана түздүгүн ээлейт. Аймагы тоолуу түздүк (бийиктиги 850 м); аны түндүгүнөн ичке жээк ойдуңу курчап турат. Климаты субэкватордук, ысык жана нымдуу, айлык орточо температурасы 25-28°С. Жылдык жаан-чачыны 2700 ммден 3700 ммге чейин. Дарыялары көп, босоголуу. Ири дарыялары Марони, Ояпок, Апруаг. Кызыл-сары ферралит топурагы басымдуу. Аймагынын 90%тен ашыгын нымдуу жыш дайыма жашыл тропик токою (түндүгүндө жана борбордук бөлүгүндө бийик чөптүү саванна жана 500дөн ашык дарак өсүмдүктөрүнүн түрү жана башка) ээлейт. Океан жээктерин сейрек кездешүүчү деңиз ташбакалары мекендейт. 19 табигый аймак коргоого алынган.
Гвиянанын аймагында алгач француздар 1604-ж. отурукташкан. Плантацияларында Африкадан алынып келинген кул негрлер иштеген. 18-кылымдын аягынан сүргүнгө айдалчу жерге айланган. 1946-жылдан Франциянын деңиздеги алыскы департаменти. Гвияна экономикасы артта калган агрардык өлкө. ИДПнин көлөмү 1,5 млрд долларды (АКШ) түзүп, аны киши башына бөлүшгүргөндө 8,3 миң доллардан туура келет. Экономикасында Франциянын космос борборунун мааниси зор (Куру космодромунан түшкөн киреше ИДПнин 25% ин түзөт). Чет өлкөлүк туризм өнүгүүдө. Ишке жарамдуу адамдын 61% тейлөө чөйрөсүндө, 21% өнөр жайда, 18% айыл чарбасында эмгектенет. Алтын казылып алынат. Жыгачтын баалуу түрү даярдалат. Креветка жана балык кармалып, беленделет. Негизги айыл чарба өсүмдүктөрү: балкамыш (толугу менен ром өндүрүшүнө пайдаланылат), банан, шалы. Бодомал, чочко, үй куштары асыралат. Темир жолу жок. Автомобиль жолунун узундугу 800 км, суу жолунуку 460 км чакан кемелер үчүн. Башкы деңиз соода порту Дегра-де-Кан. Экспортко алтын, креветка, ром, жыгач чыгарылат. Сырттан азык-түлүк, отун, машина куруу жана химиялык өнөр жайы үчүн продукция алат. Негизги соода шериктештери: Франция, Швейцария, АКШ (экспорт); Франция, АКШ, Тринидад жана Тобаго (импорт).
Ак-Сай (Аксы району)
Ак-Сай — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Аксы районундагы айыл. Ак-Суу айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 1314 киши (2009-жылы).
Манчестер (Оклахома)
Манчестер (Оклахома) (Manchester) — Оклахома штатынын Grant округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 104 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 40-46000.
Койсун Карасартова
Карасартова Койсун (1926-ж. т., Ат-Башы району, Кара-Суу айылы - 9. 5. 2009, Нарын шаары) — артист. Кыргыз Республикасынын эл артисти (1997), эмгек сиңирген артисти (1979).
Эмгек жолун 14 жашында Нарын колхоз-совхоз театрында баштаган.
1949-ж. Нарын театры жабылып, 1951-жылга чейин М. Баетов атындагы (маданият үйүндө аткаруучу болгон.
1951-жылдан Ысык-Көл драма театрында, 11961-жылдан Нарын музыкалык драма театрында иштейт.
Карасартова ар түрдүү жанрдагы спектаклдерде жүздөгөн көркөм образдарды түзгөн. Эң алгачкы ролу М. Токобаевдин “Кайгылуу Какейинде" башкы каарманды ойногон.
Андан кийинки аткарган негизги ролдору: Гулгаакы, Көк Шалкы (К. Жантөшев, "Курманбек", "Шайтан кыз"), Шалтаке (К. Маликов, "Алмашым"), Кемпир (В. Вишневский, "Оптимисттик трагедия"), Ирисоолат (Г. Гүлям, "Ташбалта ашык"), Кемпир Галфа (А. Гиллязов, "Алакандай жер"), Айгүмүш, Ажар (Ж. Садыков, "Таабалды Пудовкинди эскерип", "Эми эмне болот"), Текле (А. Цагаарели, "Ханума"), Басыттын эжеси (С. Раев, "Күн кармаган бала"), Парчагүл (С. Кожониязов, "Сүйбөгөнгө сүйкөнбө"), Дүлөй аял (Сейталиев, "Айлакер колукту"), Райкан (А. Тезекбаев, "Токтобек ескен айылда"), Келин (Ж. Абдыкадыров, "Жүрөгүм менин тоолордо"), Хумери (Кыямов, "Жүрөккө жүрөк жашынат") жана башка.
Ырчылык өнөрүнө жараша бийчилик өнөрү да өнүккөн. Анын аткаруусундагы "Кожожаш" дастаны, "Селкиге", "Жигитке" элдик ырлары, "Кыз куумай", "Акежан", "Кыздар ай" казак эл ырлары, уйгур эл ыры "Алмукин", өзбекче "Пахта" жана "Карылардын дуэти," А. Осмоновдун ырлары, терме ырлары жана башка шайыр, күйкүмдүү, кайталангыс ыр-бий-дуэттери элдин сүймөнчүлүгүнө ээ болгон. Медалдар менен сыйланган.
Интернеттеги шилтемелер
Койсун Карасартова калың элдин сүймөнчүгү болчу Маркум Койсун Карасартованын баскан жолу
Гвианa бөксө тоосу
Гвианa бөксө тоосу - Түштүк Американын түндүк-чыгышында. Түндүгү менен түштүгүнөн Льянос-Ориноко түздүгү жана Амазонка ойдуңу, батышы менен чыгышынан Анд тоолору жана Атлантика океаны менен чектешет. Колумбия, Венесуэла, Бразилия, Гайана, Суринам, Гвиананын (фр.) аймактарында жайгашкан. Эң бийик жери 3014 м (Неблина чокусу). Тектоникалык жактан Түштүк Америка платформасынын калканы болуп саналат. Кристаллдуу сланец, гнейс, гранит тектеринен турат; айрым жерлерде аларды кварцит, кумдук, конгломерат тектери жаап жатат. Темир, марганец, алтын, алмаз, боксит кендери бар. Адыр-күдүрлүү, калдык чокулуу денудациялык түздүктөр (бийикт. 150-400 м) басымдуу. Борбордук бөлүгүндө тегиз, көбүнчө кумдуктан турган чет жакалары тик жарлуу, жондору жалпак платолор Ауян-Тепуи (2953 м), Рорайма (2772 м) жана башка жайгашкан. Алардан Амазонка менен Ориноконун алабындагы көптөгөн дарыялар башталат. Климаты экватордук, субэкватордук ысык жана нымдуу. Жылдык жаан-чачыны 1200-1700 мм, Борбордук бөлүгүнүн чыгышында 3500 ммге чейин. Бөксөтоодон башталган дарыялар өтө көп, алар Ориноко, Амазонка дарыясынын жана Атлантика океанынын алаптарына кирип, нуктары өтө босоголуу, шаркыратмалар арбын, дүйнөдөгү эң бийик (1054 м) шаркыратма Анхелъ да Гвияна боюнан башталган Карони дарыясынын алабында. Батышы менен чыгышында дайыма жашыл нымдуу чытырман токой, борборунда жалбырагы күбүлмө-дайыма жашыл токой, айрым жеринде саванна, кумдуктан турган платолорунда ташгуу жарым чөл өсүмдүктөрү өсөт.
Кызылкупер (Кушнаренк району, Башкыртстан)
кызылкупер — Башкыртстандын Кушнаренк районундагы айыл, Горьков айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 93 киши. Почта индекси — 452246, ОКАТО коду — 80240815003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Жылкол
Жылкол — Кыргызстандын Ош облусунун Кара-Кулжа районундагы айыл. Ылай-Талаа айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 310 киши (2009-жылы).
Ералаш
Ералаш—1974 жылдан тарта, алгач кинотеатрларда,анан телеканалда көрсөтүлгөн балдардын юмор киножурналы. Жетекчиси Борис Грачевский жана Ольга Сокаренко (2013 жылдан тарта). Ералаш сөзү түрк тилинен которгондо аралашылган дегенди түшүндүрөт.
Жаралуу тарыхы
Журналдын биринчи выпусктары 1974-жылы чыккан. Биринчи выпускта үч миниатюрадан туруп, биринчи миниатюра Агнии Бартонун сценарии менен татылып, Позорное пятно деп аталган. Анан ар жыл сайын 6 выпуск чыгып турган. 2010-жылдан тарта жылына 10 бөлүктөн көп чыгарылып турат.