cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Айры-Таш тоосу
Айры-Таш тоосу — Алайкуу кырка тоосунун бир тармагы. Терек-Тоодон башталат. Узундугу 20 кмдей, орточо бийиктиги 3600 м. Эн бийик жери 4200 м (Теке- Уюк). Палеозойдун аки таш теги, сланеӊ жана гранит тектеринен турат. Тоонун түндүк-чыгыш капталы тик аскалуу, туштүк-батышы тайпак. Түштүктү карай бийиктеп, кырдуу жалга айланат; кар-мөӊгүлүү (Теке-Уюк, Көк-Жар жана башка) тоонун бул бөлүгү татаал, капталдары тик; беттери корум, кум-шагылдуу, мореналуу. Токой (2400—2800 м), альп жана субальп шалбаалары (2500—3900 м), кар-мөӊгүлүү (3900—4200 л) ландшафт алкактары мүнөздүү. Чөп чабынды жана жайыт катары маанилүү.
Хиллсбороу Тауншип (Нү-Жерси)
Хиллсбороу Тауншип (Нү-Жерси) (Hillsborough Township) — Нү-Жерси штатынын Сомерсет округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 38303 киши. Болжолдуу аянты - 141.9 км². FIPS коду — 34-31890.
Бердяш Рус (Зилайыр району, Башкыртстан)
Бердяш Рус — Башкыртстандын Зилайыр районундагы айыл, Ивано-Кувалат айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 24 киши. Почта индекси — 453682, ОКАТО коду — 80227819002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Алтын-Жылга алтын кени
Алтын-Жылга алтын кени Баткен районунда Сох суусунун оң жээгинде, Алтынжылга сайында, Кан кыштагынан 2,5 км аралыкта, деңиз деңгээлинен 2000–2300 м бийиктикте. 1913-ж табылган. 1987–1992-ж. издөө иштери жүргүзүлгөн. Кен аймагы пермдин Алтынжылга массивинин гранодиориттери, диориттери, монцонит-диориттери менен жирелген, девондун акиташ, доломит, алевролит, кумдук катмарларынан түзүлгөн. Рудалануу Алтынжылга массивинин монцонит-диориттеринин девондун акиташ жана доломит тектери менен болгон контактысындагы скарн тилкелери жана экзоконтактысындагы тик жантайган жаракалар менен байланышкан. Рудалануу алтын-скарндуу тарам тибине, алтын-сульфиддүү формациясына кирет. Негизги руда минералдары: халькопирит, борнит, арсенопирит, алтын, пирит ж. б. Рудадагы алтындын орточо өлчөмү 7,6 г/m. Руданын запасы 1138 миң m. Алтындын запасы 8,636 m.
Зенит
Эгерде байкоочу асман сферасынын борборунда турат деп эсептелсе, анда зенит байкоочунун дал төбөсүндөгү асман сферасынын чекити болот. Зениттин горизонттон жогорку бийиктиги 90о. Зенитке карама-каршы чекит – надир. Тактап айтканда Жердин сферикалык эместигинен улам тик сызыктын жардамында аныктала турган зенит геометриялык зенит менен чанда гана дал келет.
Зенитке жакын жаа – галонун бир түрү; ал айлананын 1/4 бөлүгү бонча созулган жарык жаа түрүндө көрүнөт. Күндөн болжол менен 46° алыстыкта өтөт, борбору зенитте жатат. Зенит жакын жаанын пайда болушу булуттагы муз кристаллдарына түшкөн жарыктын сынышы менен шартталган. Ал Күн 32°тан кем эмес бийиктикте турган учурунда байкалат.
Зениттик аралык – горизонталдык координата системасындагы асман координатадарынын бири (Z), зениттин жана объектинин багыттарынын арасындагы бурч, 0о < Z < 180° чегинде болот.
Ивонинская (дарыя)
Ивонинская — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Воя дарыясынын оң жээгинен 4,3 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 19 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Арктика бассейни
Арктика бассейни, Уюл бассейни - Түндүк Муз океандын терең бөлүгү. Түндүгүнөн Евразия менен Американын материктик тайыздыктарынын чети жана Нансен босогосу менен чектешет. Аянты 5,3 млн км2дей, эң терең жери 5449 м. Суу астындагы Гаккель, Менделеев, Ломоносов кырка тоолору Арктика бассейнин суу астындагы Нансен, Макаров, Амундсен, Канада чуңкурдуктарына бөлөт. Буурул түндөр жана күндүн горизонттон төмөн турушу, абанын температурасынын төмөндүгү (январда -30°Сден -34°Сге чейин, июлда 0°Сге жакын) калыңдыгы 3 м калкыма муздун (көп жылдык муз) жыл бою турушуна шарт түзөт. Арктика бассейниндеги суу жана муздун циркуляциясы Атлантика жана Тынч океандары менен суу алмашып турушуна (натыйжада Арктика бассейнинин туздуулугу бир калыпта турат; 30-32%о ) жана шамалга байланыштуу. Арктика бассейнинде туруктуу агымдын жана калкыма муздун суткалык орто ылдамдыгы 2-4 км, фитопланктондун 70, зоопланктондун 80дей түрү бар. Арктика бассейнинин чет жакаларын, деңиз арстаны, түлөн, ак аюу мекендейт. 1937-жылы Арктика бассейниндеги уюлга жакын жеринде И. Д. Папаниндин жетекчилиги менен муз үстүндө калкып жүрмө «Түндүк уюл» («СП-1») станция уюшулган.
Киноринхтер
Киноринхтер (лат. Kinorhyncha) — тыбырак тумшуктуулар, жумуру курттардын бир классы.
Каравшин
Каравшин, Керавшин (согд, ягноб тилдеринде гар – тоо; аб/ав – суу; шин – молдуулукту билдирген мүчө; тоо суусу маанисинде) – Баткен районундагы суу, Исфара суусунун сол куймасы. Узундугу 46 км, алабынын аянты 895 км2, деңиз деңгээлинен Орточо бийиктиги 3600 м. Түркстан кырка тоосунун Түндүк капталындагы мөңгүдөн башталып, токойлуу капчыгай аркылуу агат. Киндик суусу (оң куймасы) кошулгандан кийин өрөөнү жайылып, жай агат. Ири куймалары: Киндик (оң), Ортоашма (сол). Негизинен кар, мөңгү жана булак сууларынан куралат. Жылдык Орточо чыгымы 5–7 м3/сек, эң көбү июнь–июлда, эң азы февраль–мартта байкалат. Сугатка пайдаланылат.
Валюта аткарымдары
Валюта аткарымдары – улуттук мыйзамдар же эларалык макулдашуулар аркылуу жөнгө салынган валюта баалуулуктары  менен жасалчу бүтүмдөр.
Кератит
Кератит - көздүн тунук челинин сезгениши. Ооруну көбүнчө вирустар, чанда башка микроорганизмдер козгойт. Кератиттен көздүн тунук чели тунарып, көрүү начарлайт. Оорунун пайда болушуна көздүн тунук челинин травмасы, көз оорулары, түрдүү жугуштуу оорулар (грипп, бруцеллёз, чечек, кептөөр, туберкулёз жана башка) жана витамин жетишсиздиги себеп болот. Оорунун башталышында көздөн жаш агып, бир нерсе түшкөндөй болуп ооруйт, көз кызарып, көздүн тунук чели шишийт, жарыкты карай албайт. Кээде көзүн ача албай калат. Көздүн тунук челинин борбору сезгенсе көрүү начарлайт. Оорунун бул белгилери билинери менен врачка кайрылып, анын көрсөтмөлөрүн так аткаруу керек. Өз алдынча туура эмес дарылануудан чел кабыкты туруктуу ак басышы мүмкүн. Кератиттин себебин лабораториялык изилдөөдөн таап көз врачы дарылайт.
Аммоний катиону
Аммоний катиону, аммоний иону NH4+ – азот жана суутек атомдорунан турган ион. Эркин абалында кезикпейт, анткени бөлүү учурунда эле аммиакка жана суутекке ажырайт. Бирикмелеринде бир валенттүү металлдар касиетине ээ болуп, эл чарбасында кеңири колдонулуучу туздар жана аммоний гидроксидин пайда кылат. Аммоний туздары көпчүлүгү сууда жакшы эрүүчү түссүз кристаллдар; ысытууда NH3 бөлүнүп чыгып, оңой ажырайт. Аммоний бирикмелери суудагы эритмеси диссоцияланганда аммоний катион түрүндө пайда болот:
Акцептелген тратта
Акцептелген тратта – өзү боюнча төлөө мөөнөтү жеткенче башка бирөөгө сатылбай турган баалуу кагаздардын бири. Банк тарабынан акцепттелген төлөм мөөнөтү бар вексел банктык баалуу кагаз катары каралат.Акцептелген тратта дээрлик эл аралык сооданы каржылоодо колдонулат, мисалы, чет өлкөлүк өндүрүүчүнүн өз өндүрүмдөрүн импорттоочуга сатуусу (экспорттоочуну же импорттоочуну кредиттөө таризи).
Уюлдук климат
Уюлдук климат - Арктикага жана Антарктида мүнөздүү дайыма суук өкүм сүргөн климат. Ал негизинен Күн кыйгач тийип, анын радиациясынын аз өлчөмдө түшүшүнүн жана түбөлүк муздардын илебинин таасиринен пайда болот. Абанын температурасы жалпысынан 0°тан төмөн болуп, анын төмөнкү чеги 50°ка жетет. Туман, булут каптап, бороон болуп турат. Жаан-чачын аз өлчөмдө (100-200 мм), негизинен кар аралаш майда жамгыр түрүндө түшөт. Жылуу күндөр уюлда бир ай, деңиз жээктеринде 2-3 ай гана болот. Уюлдук кеңдиктердин көп жерлеринен антициклон үзүлбөйт.
Мегин-Еган дарыясы
Мегин-Еган — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ватылька дарыясынын сол жээгинен 185 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 47 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Алыш сымап кени
Алыш сымап кени Баткен облусунун Кадамжай районунда, Үч-Коргон кыштагынан 8 км, Кызыл-Кыя шаарынан 15 км түштүк-батышта, Алыш тоосунун түндүгүндө деңиз деңгээлинен 1200–1500 м бийиктикте. 1962–92-ж. мезгил-мезгили менен издөө жана чалгындоо иштери жүргүзүлгөн. Кен аймагы карбондун карбонат терригендик тектеринен түзүлгөн. Жалгыз минералдуу (киноварь) сымап рудасы Акиташ жана аны жаап турган терриген тектеринин кошулган жериндеги жаспероид жана акиташ-жаспероид брекчия тулкуларына топтолгон. Рудадагы сымаптын орточо өлчөмү 0,24%. Руданын С2 категориясы б–ча запасы 92,5 миң m, сымаптыкы 222,2 m.
Курман-Гали Каракеев
Курман-Гали Каракеев (07.11.1913-жылы туулган, Жети-Суу облусу Пржевальск уезди, Күрмөнтү кыштагы (азыркы Ысык-Көл облусу, Түп району) – тарыхчы, мамлекеттик ишмер, тарых илиминин доктору (1970), профессор (1971), Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги жана президенти (1960), СССР Илимдер академиясынын корреспондент мүчөсү (1968), Кыргыз ССРинин илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыктын лауреаты (1970), Кыргыз ССРинин илимге эмгек сиңирген ишмери (1972).
Өмүр таржымалы
1933-ж. Ысык-Көл техникумун, 1946-ж. КПСС БКнын алдындагы жогорку партиялык мектепти, 1956-ж. Кыргыз мамлекет педагогикалык институтун, 1959-ж. КПСС БКга караштуу Коомдук ИАсын бүтүргөн.
1933–34-жылы «Ленинчил жаш» гезитинде бөлүм башчы, редактордун орун басары.
1934–36-жылы Кыргыз аткомунда бөлүм башчы.
1938–39-жылы «Коммунист» журналынын башкы редакторунун орун басары.
1939–44-жылы Кыргызстан КП Фрунзе обкомунун пропаганда жана агитация бөлүм башчысына орун басар, Тяньшань, Ысык-Көл обкомдорунун катчысы.
1946–49-жылы «Кызыл Кыргызстан» гезитинин редактору.
1949–52-жылы Кыргызстан КП БКнын үгүт-насыят бөлүмүнүн башчысы.
1952–57-жылы Кыргызстан КП БКнын катчысы.
1960–78-жылы Кыргызстан ИАнын президенти. Андан кийин тарых институтунда бөлүм башчы.
1952–56-жылы Кыргыз ССР Жогорку Советинин төрагасы.
1947–63-жылы Кыргыз ССР Жогорку Советинин 1962–79-жылы СССР Жогорку Советинин депутаты.
Жетишкендиктери
Кыргыз Республикасында илимий мекемелерди уюштуруу жана өнүктүрүүдө зор салым кошуу менен илимдин өнүгүшү, илимий изилдөөлөрдүн натыйжалуулугун көтөрүү, илим менен өндүрүштүн байланышын чыңдоо жана жогорку квалификациялуу адистерди даярдоо боюнча көп иш жүргүзгөн. Анын Кыргызстандын, анын ичинде Ысык-Көл кылаасынын тарыхына арналган 250дөй илимий эмгектери бар.
«Кыргыз ССР тарыхынын» авторлорунан жана редакторлорунун бири. Эмгектери негизинен маданий курулуштун айрым маселелерине, улуттук байланыштын теориясы менен тарыхына жана республикадагы илимдин өнүгүш тарыхына арналган.
Сыйлыктары
Ленин, Октябрь Революциясы, 4 Эмгек Кызыл Туу, «Ардак Белгиси» ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Азот топтоо
Aзот топтоо - атмосферадагы молекулярдык азотту (N2) азоттуу бирикмелерге айландыруу процесси. Азотту ар кандай азот топтоочу микроорганизмдер (бактериялар, актиномицеттер, ачыткыч козу карындар, көк жашыл балырлар) топтойт. Aзот топтоо — жаратылышта азоттун айлануусунда чон роль ойноочу маанилүү биологиялык процесс. 1 га топурактын үстүндөгү атмосферада 70 мин о эркин абалдагы азот кармалып турат. Aзот топтоонун натыйжасында анын бир бөлүгү жогорку түзүлүштүү өсүмдүктөр үчүн пайдаланылат. Көк жашыл балырлар шалы плантациясында гектарына бир жылда 200 кг азот топтойт. Буурчак өсүмдүктөрдөгү түймөк бактериялардын аракетинен бир сезондо 100-250 кгга чейинки азот топуракка сиңирилет. Бул процесстин айыл чарба өсүмдүктөрүнүн түүмдүүлүгүн арттыруу жана топурактын асылдуулугун жогорулатуу үчүн эң чон мааниси бар. Ошондуктан чанактуулардын уругун түймөк бактериялардын препараттары менен аралаштырып себишип, кийинки жылы анын ордуна дан өсүмдүктөрүн айдашат. Aзот топтоону изилдөө өтө маанилүү. 1894-ж. С. Н. Виноградский азот топтоонун натыйжасында аммиак (NH3) пайда болоорун болжолдоп айткан. Азыркы убакта азоттун оор изотобун ( (N15) колдонуу менен жүргүзүлгөн изилдөөлөрдө анын тууралыгы аныкталды. А. Н. Бах азот топтоону (1934) окистендирүү-калыбына келтирүүчү ферменттердин аракеттеринин натыйжасы деп ойлогон. Молекулярдык азоттун (N2) аммиакка (NH3) чейин калыбына келиши курамында темир, молибден, магний болгон жана электрондорду N2 ташуучу ферменттик системанын катышуусу менен ишке ашары ырасталган. Aзот топтоочу ферменттик система N2 нин калыбына келишин катализдейт. Мында керектелүүчү энергия аденозинтрифосфаттан (АТФ), калыбына келтиргичтен, мисалы, мол. суутектен (Н2) же сульфит гидратынан (Nа2S2O4) алынат. Ошентип, ферменттердин жардамы менен жүрүүчү азот топтоо кычкылтекти керектебестен эле, калыбына келүүчү процесс болуп саналат. Aзот топтоонун мааниси өтө чоң.
Достоевская (метро бекети)
Достоевская — Москва метросунун Люблинско-Дмитровская сызыксындагы станция. 2010-жылы 19-июньда ачылган.
Чачылуулар
Чачылуулар (лат. Pselaphognatha) — көп аяктуу жандыктардын бир түркүмү.
Квантификация
Квантификация(лат. quantum – канча, facio – жасайм, кылам) – салттуу логикада ойломго “бардыгы” (“ар бири”, “каалагандайы”) деген сөздөрдү кошуу менен, анын субъекттери менен предикаттарынын көлөмүн аныктоо; математикалык логикада квантификация – эсептөөнүн предикаттарын кванторлор менен байланыштыруу операциясы (кара, предикаттын вантификациясы, кванторлор).
Мустафино (Стерлибашев району, Башкыртстан)
Мустафино — Башкыртстандын Стерлибашев районундагы айыл, Аллагуват айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 183 киши. Почта индекси — 453188, ОКАТО коду — 80248802004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Аммоний нитраты
Аммоний нитраты аммиак селитрасы, NH4NО3 – азот к-тасынын аммоний тузу. NH4NО3- темп-рага жараша ар түрдүү модификацияга ээ болуучу түссүз кристалл, тыгзд. 1,725 г/см3, эрүү t 169-170оС. Андан жогорку темп-рада ажырайт. 300оС жогорку тепм-рада жарылат. Сууда, метанолдо, этанолдо, пиридинде эрийт. Нымды өтө тез тартып алат. Суудагы эритмелери кычкыл реакцияны берет. А. н. суюлтулган азот к-тасына аммиакты кошуу аркылуу алынат. Азоттук жер семирткич жана жарылгыч заттарды өндүрүүдө колдонулат.
Марьина Роща (метро бекети, Люблинско-Дмитровская сызыгы)
Марьина Роща — Москва метросунун Люблинско-Дмитровская сызыксындагы станция. 2010-жылы 19-июньда ачылган.
Железнодорожное
Железнодорожное — Кыргыз Республикасынын Чүй облусунун Чүй районундагы айыл. Искра айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы - 77 киши.
Валюта аукциону
Валюта аукциону – ачык валюта соодасын туюндурган өлкөнүн валюта базарын уюштуруунун бир усулу. == Колдонулган адабияттар ==
Академик Адышев кырка тоосу
Академик Адышев кырка тоосу — Ош облусунун түндүк-чыгышында, Тар жана Гүлчө сууларынын аралыгынан орун алган. Терек тоосунан Төө Жайлоо ашуусу аркылуу бөлүнүп, түндүк-батышка 110 кмге созулат. Эӊ жазы жери 50 км. Орточо бийиктиги 3260 м, эӊ бийик жери 4785 м (Академик Адышев атындагы чоку; түштүк-чыгыш бөлүгүндө). Түндүк-батышка карай басаӊдайт. Структурасы герсин бүктөлүү мезгилинде түзүлүп, меридиан багытындагы көптөгөн тектон жаракалар менен тилмеленген.
Ири тармактары: Кызыл Аргын, Жылаӊач Таш, Көк Булак, Кара Сорон, Алдайар ж. б.
Капталдарында тереӊ суу өрөөндөрү көп.
Кар, муз каптаган шиш чокулуу түштүк-чыгышына бийик тоолуу гласиалдык же альп, орто жана түндүк-батышына денудасиа-эрозиалык, тоо этектерине түрмөктөлгөн жантайыӊкы аккумулясия рельеби мүнөздүү. Байыркы муз каптоонун издери түштүк-чыгыш бөлүгүндө көп кездешет. Түштүк-чыгышындагы бийик бөлүгү — дебондун, силурдун сланес, кумдук, конгломерат, орто бөлүгү — бор, йура, палеогендин пиллит, сериӊиттүү сланес, кумдук, жапызыраак тундүк-батышы палеогендин, антропогендин кум, чопо конгломерат тоо тектеринен турат. Бийик чокуларда асылма мөӊгүлөр кездешет. Кырка тоого жапыз тоолуу талаа, орто бийик тоолуу шалбаалуу талаа, шалбаа, бадалдуу токой, бийик тоолуу субальп, альп, гласиалдык-нибалдык ландшапт алкактары мүнөздүү. Жайыт катары пайдаланылат.
Кырка тоо көрүнүктүү илимпоз геолог М. М. Адышевдин ысымынан аталган.
Сахара Араб Демократиялык Республикасы
САДР (Сахара Араб Демократиялык Республикасы) же Батыш Сахара - Африкадагы бир мамлекет.
Чеңгелканаттар
Чеңгелканаттар (лат. Crossopterygii) — балыктардын бир чоң түркүмү.
Яракутаю
Яракутаю — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Макариха дарыясынын оң жээгинен 47 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 22 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Аммоний персульфаты
Аммоний персульфаты, NH4OSO2-O-O-SO2O-NH4 – мол. масс. 228,21 болгон түссүз, нымды жакшы тартуучу кристаллдар. Сууда жакшы эрийт. Күчтүү окситендиргич. Кургак таза абалында А. п. Көп айларга чейин сакталат, нымдын катышуусунда кычкылтекти бөлүп чыгаруу менен ажырайт. Ал эми кургак А. п. 120оС кычкылтекти бөлүп чыгаруу менен ажыраса, суудагы эритмеси бөлмө темп-расында эле ажырайт. Өнөр жайларда аны каныккан эритмесин аноддук окистендирүү менен алат. Агартуу иштеринде, дезинфекциялоодо, Mn менен Cr фотометрлик же титриметрлик аныктоодо, орг. заттарды окитендирүүдө, сүрөт иштеринде колдонулат.
Азот топтоочу микроорганизмдер
Aзот топтоочу микроорганизмдер - абадагы молекулярдык азотту сиңирип, азот бирикмелерине айландыруучу микроорганизмдер. Буга татаал түзүлүштүү өсүмдүктөр менен симбиоздо жашаган бактериялар, топуракта эркин жашоочулар да кирет. Азоттун табиятта айланышында жана топуракты, көлмөлөрдү азот кошулмалары менен байытууда алардын мааниси чоң (симбиоздук бактериялар жылына 1 га топуракта 200-300 кг, симбиоздук эместер 15-30 кг азот топтойт). Булардын тиричилигинин натыйжасында молекулярдык азоттон (N2) аммиак (NH3) пайда болот. Ал эми аммиактан синтезделген амин кислоталарды өсүмдүктөр пайдаланат. Топуракта, сууда эркин жашаган микроорганизмдерге азот жана анаэробдук бактериялар - клостридум, метан кычкылдандыруучу бактериялар, кызыл күкүрт жана жашыл күкүрт бактериялары кирет. Көк жашыл бактериялардын көбү, кээ бир козу карындар, ачыткылар, спирохеталар да азот топтойт. Симбиоздук азот топтоочуларга чанактуу өсүмдүктүн (буурчак, беде, уйбеде, люпин ж. б.) тамырларында жашоочу түймөк бактериялары кирет. Ошондой эле түймөкчөлөр ольха, жийде ж. б. өсүмдүктүн тамырында да жашап, азот бирикмелерин топтойт.
Караганды
Караганды – Казакстандагы шаар (1934-жылдан). Караганды Облусунун административдик борбору. Казак Сары-Аркасынын Борбордук бөлүгүндө жайгашкан. Калкы 429,2 миң (2008); калкынын саны жана чоңдугу боюнча 4-шаар (Алматы, Астана, Чымкенттен кийин). Жол тоому. Темир жол станциясы. Эл аралык аэропорту бар.
Шаар 19-кылымда Караганды көмүр бассейнинин ачылышына байланыштуу анын борборунда шахтёрлор отурукташкан жер катары негизделген. 1931-жылы шаарча статусун алган. 1934-жылдан шаар, 193б-жылдан облус борбору. Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде СССРдеги көмүр казып алуунун ири борборуна айланган. 1930–50-жылдарда түзөтүү-эмгек лагери болгон. Өнөр жайынын башкы тармагы – көмүр казып алуу (негизинен коксталуучу көмүр). Каргандыда «Караганда көмүр» бирикмесинин штаб-квартирасы жайгашкан. Тоо-шахта жабдуулар өндүрүшү, машина куруу, электр-техникалык, жеңил жана тамак-аш, полиграфиялык. өнөр жай ишканалары, музыкалык аспаптар өндүрүшү жана ГРЭС иштейт. Казакстан Илимдер академиясынын бөлүмү (бир нече Илим изилдөө институтун камтыйт), 15 жогорку окуу жай (анын ичинде мамлекеттик университеттер), китепканалар, край таануу музейи, 3 театр (анын ичинде казак, орус драма), филармония, цирк бар. Ботаникалык бак уюшулган.
Янсенизм
Янсенизм – 17–18-кылымдарда Францияда жана Нидерланддыда пайда болгон саясий-диний агым. Янсенизмдин негизги идеялык жоболору теолог К. Янсений тарабынан иштелип чыккан. Янсенизм – католицизмдин бир түрү. Социалдык маңызы боюнча Янсенизм католиктик чиркөөнүн үстөмдүгүнө нааразы болгон катмарлардын идеологиясы эле, ал эми чиркөө болсо феодалдык – абсолюттук тартипти айыптоо, ардактоо жагынан айырмаланчу. Янсенисттердин общиналары диний жана педагогикалык ишмердүүлүктү өнүктүрүшкөн, окутуунун кеңири программасы бар баштапкы мектептерди түзүшкөн жана башкалар Янсенизмди Рим папасы айыптаган.
Иска (Тобыл куймасы)
Иска — Орусиядагы дарыя. Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Тобыл дарыясынын сол жээгинен 184 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 210 км.
Ангрен-Көл коргошун кени
Ангрен-Көл коргошун кени Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районунда, Курама кырка тоосунун түндүк-чыгыш капталында. 1946-ж. табылган. Аймагын амфибол–биотиттүү гранит-диорит интрузиясы жана Таш-Көмүр мезгилинин жанартоо-чөкмө, мезозой-кайнозой чөкмө тектери түзөт. Бул тектерди эки чоң тектоникалык жарака (Ангренкөл жана Арашан ) кесип өтөт. Жаракалар түндүк-батышка карай ондогон кмге созулат. Ал гранит-диориттерде гидротермден өзгөргөн, туурасы 50–200 мге чейин брекчия зоонасын пайда кылган. Руда тулкулары тарам жана уя сымал брекчия зоонасында жатат. Негизги минералы галенит, чанда сфалерит, пирит, халькопирит. Алар руда тилкесине бир калыпта тараган эмес. Кен үч руда тилкесине (астыңкы,ортоңку,үстүңкү) бөлүнөт. Астыңкы тилке Ангренкөл сайынын оозунан башталып, 500 мге, ортоңкусу 540 мге, үстүңкүсү 1000 мге чейин созулуп, калыңдыгы 3–6 мди түзөт. Тилкелер фельзит дайкалары менен коштолот.
Иска (Тобыл куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тобыл дарыясы Есет дарыясынын куюлушунан Тура дарыясы, Тавда дарыяларын кошпогондо аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сары-Камыш (Ак-Суу району)
Сары-Камыш (Сары-Камыш) — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Ак-Суу районундагы айыл. Кереге-Таш айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1 764 киши.
Надеждин (Зилайыр району, Башкыртстан)
Надеждин — Башкыртстандын Зилайыр районундагы кыштак, Ивано-Кувалат айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 163 киши. Почта индекси — 453682, ОКАТО коду — 80227819003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мурун
Мурун - кишилерде беттин бөлүгү, айбанттарда тумшугунун бөлүгү. Мурун дем алууда, азык табууда жана сүйлөшүүдө катышуучу орган.
Мурундун кошумча кобулдары
Мурундун кошумча кобулдары — мурун, мурун көңдөйүнүн капталын түзүүчү сөөктөрдүн ичиндеги көңдөйлөр. Мисалы, үстүңкү жаактын ичинде үстүңкү жаак кобулу (гаймор кобулу), чеке сөөктүн ичинде чеке кобулу, ал эми мурун көңдөйүнүн үстүңкү керегесин түзүүчү негизги сөөктүн ичинде негизги кобул, калбыр сымал сөөктө калбыр кобулдары бар. Мурундун кошумча кобулдарынын ар бири мурун көңдөйүнө ачылып, аны менен тыгыз байланышып турат.
Жогорку жаак кобулу, чеке жана алдыңкы калбыр кобулдары
Алсак, жогорку жаак кобулу, чеке жана алдыңкы калбыр кобулдары ортоңку кеңилжээрдин алдындагы мурун көңдөйүнүн ортоңку жолу менен байланышат. Ал эми мурундун негизги кобулу менен арткы калбыр кобулу болсо, мурун көңдөйүнүн үстүнкү жолуна ачылат. Мурундун кошумча кобулдары сөөгүнүн оор салмагын жеңилдетет, дем алуу учурунда, сүйлөгөндө үндү киңкилдетпей ачык жана даана чыгарат. Ар бир кобулдун ичи былжырлуу чел менен капталат. Бирок бул былжыр чел мурун көңдөйүнүкүнө караганда эң эле жука жана назик келет.
Мурун оорулары тууралуу
Мурун көңдөйүнүн көп кезигүүчү ооруларына былжыр челинин сезгениши (Мурун бүтүү) кирет. Бул учурда мурун менен дем алуу кыйындап, ооз менен дем алууга туура келет. Тазаланбаган, муздак аба кулкун, жуткуч, кекиртек, бронхко кирип сезгентет. Мында дем алуу жолунун ар кайсы бөлүктөрүндө сезгенүү процесси болот (Бронхит, Ларингит, Трахеит, Фарингит). Мурун менен дем алуу бузулганда жытты туура эмес кабыл алып же такыр сезбей калат, үн бузулуп мурдунан сүйлөө байкалат, ошондой эле организм тканына кычкылтек аз келет. Баланын оозу менен туура эмес дем алышы бет скелетинин, көкүрөк клеткасынын, тиштин туура эмес өсүшүнө; көңүл коюу, эске тутуу, угуунун бузулушуна түрткү болот. Ошондуктан дем алуу бузулганын байкар замат врачка кайрылуу керек. Мурунга же анын учуна чыйкан чыгышы мүмкүн (Чыйкан). Кээде кырсык болгондо, коопсуздук техникасы бузулганда мурун жабыркайт. Мындай учурда мурун сөөгү сынып, деформацияланышы ыктымал, ошондой эле мурун тосмосу кыйшайып, бет, көздүн тегереги шишип, көгөрөт, мурундан кан агат. Бул учурда мурун менен дем алуу кыйындап, мурун тосмосунун былжыр челине кан куюлуп, гематома болот, ал чирип абсцесске айланып кетиши мүмкүн.
Көп учурда балдар мурдуна бир нерсе (топчу, тыйын жана башкалар) салып алышат (Бөтөн нерсе), бул учурда мурун менен дем алуу кыйындайт. Мурун жабыркаганда врачка тезинен кайрылуу керек.
Дарылоо
Врач сунуш кылган дарылоо процедураларын аткаруудагы жалпы талап. Чимкиргенде чимкирик угуу жолуна кетип калбас үчүн мурундун ар бир таноосун өзүнчө чимкирүү керек. Өзү чимкире албаган кичине баланын мурдун буралган кебез менен тазалайт. Эгер чимкириги катып калса, кебезге вазелин же зайтун майын сыйпап, ичилчү соданын жылуу эритмеси менен тазалаган оң. Тамчылатуучу дары жылуу болуш керек. Оорулууну жаткырып же отургузуп, башын чалкалатып, дары тамчылатчу жагына кыйшайтып куюлат. Мындай абалда дары мурундун ортоңку жолуна чейин жетип, гаймор кобулундагы ириңдин жакшы чыгышына түрткү берет. Бул эрежени сактабаганда дарылоо натыйжасыз болот. Ошондой эле дарыны, анын дозасын жана кабыл алуу мөөнөтүн врач гана белгилейт. Мурунга күкүм дарыларды атайын аспаптын жардамы менен поликлиника жана ооруканада салат. Ал эми үйдө бул дарыны мурундун улам бир бөлүгүнө чымчып салыш керек. Май дарыны болсо буралган кебездин жардамы менен мурунга сыйпайт.
Мурун ооруларын алдын алуу
Мурун, мурун көңдөйүнүн сезгенүү ооруларын алдын алууда организмди чыңдоонун мааниси чоң. Аба жана күн ваннасы, суу процедуралары жана спорт менен такай машыгуу организмди чыңдап, дем алуу жолдорунун ооруларын алдын алат. Мурун бүтүү — мурундун былжыр челинин сезгениши; мурундан былжыр суюктук көп чыгып, дем алуу кыйындайт, мурун бүтүү катуу кармаган жана өнөкөт болот.
Пайда болгон себептери жана жүрүшү
Катуу кармаган мурун бүтүү микроб козгогон өз алдынча оору; кээде айрым жугуштуу (грипп, кызамык, скарлатина, кептөөр жана башкалар) же аллергиялык оорулардын белгиси катары пайда болот. Суук тийүү мурундун бүтүшүнө түрткү болот. Катуу кармаганда адатта мурундун эки таноосу тең жабыркап, оорулуу чүчкүрө баштайт, тамагы жана кеңилжээри кычышып, кээде эти ысыйт (37,5°ка). Оору башталгандан бир нече сааттан (көбүнчө 1 — 2 күндөн) кийин мурундан суу куюлуп, үнү өзгөрүлөт (киңкилдеп сүйлөйт), жыт сезбей калат. Чеке же көз чарасы ооруйт. Айрыкча эмчектеги балдарда оор өтөт.
Мурун менен дем алуунун кыйындашы баланын абалын начарлатат: бала чыргоолонуп, начар уктайт. Балдардын мурду бүткөндө сезгенүү кулак, тамак, бронхторго, өпкөгө чейин таралышы мүмкүн. Чоң адамдар үчүн да мурун бүтүү коркунучтуу. Врачтын көрсөтмөсүн так аткарбаса сезгенүү процесси өнөкөткө өтүшү ыктымал. Өнөкөт мурун бүтүү катуу кармаган мурун бүтүүнүн улам кармай беришинен, мурундун былжыр челин дайыма чаң жана газдын дүүлүктүрүүсүнөн (кесиптик мурун бүтүү), аденоидде, мурундун туура эмес жайгашышынан (мурун сөөгү кыйшайганда), мурундун кошумча кобулдарынын ириңдүү сезгенишинен (гайморит, фронтит) жана башкалардан пайда болот.
Өнөкөт мурун бүтүү
Өнөкөт мурун бүтүү катуу кармаганга караганда бир аз жеңилирээк өтөт. Нерви бошоң жана өтө жыт сезгич адамдарда аллергиялык же вазомотордук мурун бүтүү кездешет. Мындай ноокастын капысынан мурдунан суу агып, көзү кызарат жана башкалар.
Дарылоо
Дарылоону врач жүргүзөт. Былжыр челдеги шишикти азайтуу жана дем алууну жеңилдетүү үчүн врач сунуш кылган кан тамырды тарытуучу суюк дарыларды мурунга тамызуу керек. Оорулуу катуу чимкирүүгө болбойт, анткени инфекция ортоңку кулакка кирип кетиши ыктымал. Оорунун алгач башталышында эле төшөккө жаткырып жакшы багуу, бал же дан куурайдын кыямы менен ысык чай берүү керек. Алдын алуу үчүн бала кезден денени чындоочу чараларды колдонуп, спорт менен машыгуу сунуш кылынат. Үй шартында жана өндүрүштө өздүк тазалыкты так сактоо чоң мааниге ээ. Чаңдуу жерде иштегендер маска тагынуу зарыл.
Мурдунан сүйлөө
Мурдунан сүйлөө — мурун көңдөйүнүн үн чыгарууга жана артикуляцияга катышуусу бузулуп, үндүн кескин начарлашы жана үн тембринин өзгөрүшү. Мурдунан сүйлөө мурун менен дем алуунун бузулушу менен коштолуучу мурун жана кулкун ооруларында болот. Мындай ооруларга полип, мурун тосмосунун кыйшайышы, аденоиддер жана башкалар кирет. Бул учурда үн күңүлдөп чыгып, «м» жана «н» тыбыштары «б» жана «д» болуп угулат. Кээде мурдунан сүйлөөгө жумшак таңдайдын шал болуп, функциясынын бузулушу, жумшак жана катуу таңдайдын тубаса кемтиги же жабыркашы, ошондой эле кулкундун кептөөрдөн жабыркашы себеп болушу мүмкүн. Мурдунан сүйлөөнү өз убагында дарыласа жакшы натыйжа берет. Балдардын Мурдунан сүйлөөсүн логопедиялык көнүгүүлөрдү жасатуу менен оңдосо болот. Бир катар ооруларды (мисалы, полип, мурун тосмосунун кыйшайышы, аденоид жана башкалар) хирургиялык операция жасап дарылоо керек. Таңдайдын жырыгы пластикалык операция менен оңдолот.
Мурундан кан агуу (эпистаксис) мурун бир нерсеге катуу урунганда же анын былжыр чели жабыркаганда (тытылса, сыйрылса жана башкалар), жугуштуу ооруларда, кан басымы жогорулаганда, жүрөк, бөйрөк, боор ооруларында, ошондой эле кээ бир кан оорусунда болот. Кээде атмосфера басымы, аба температурасы жана нымдуулугу өзгөргөндө, мурундун былжыр челин химиялык заттар көпкө дүүлүктүргөндө (кесип зыяндуулугу), ошондой эле күн ысыкта мурундун былжыр чели кургап, башка кан көп келгенде да мурундан кан кетет. Мурун канаганда кан демейде сыртка агат. Айрым катуу оорулууда жана кичине балдарда кан кулкунга кетет. Бул учурда кан аралаш кусат.
Чаралар
Мурундан кан агууда төшөккө башын өйдө жаздап жаткызып, суутектин өтө кычкылына нымдалган кебезди же дакини тоголоктоп таноого тыгып, канды токтотууга аракет жасалат. Мурундун үстүнө муздак сууга малынган чүпүрөк коюу, эгерде кан токтобосо кежигеге муздак басуу сунуш кылынат. Кан токтогондон кийин катуу кыймыл жасабай жатып, өтө ысык тамак ичүүгө болбойт. Эгерде кан токтобосо врач чакыруу зарыл. Мурундан кан агуу кайра-кайра кайталанса тигил же бул оорунун белгиси болушу мүмкүн, ошондуктан врачтык текшерүүдөн өткөн оң.
Победа (Кондитердик фабрика)
Победа (Кондитердик фабрика) - 1999-жылы уюштурулган, шоколад менен кондитердик азыктарды өндүргөн, шоколад плиткалары жана шоколад конфеталары менен белгилүү болгон орус компаниясы. Анын негизги соода маркалары - «Победа вкуса», «Мишки в лесу», «Соната», «Птица счастья».
Тарыхы
«Победа» кондитердик фабрикасы 1999-жылы Виталий жана Ольга деген Муравьев жубайларытарабынан Москва шаарында негизделген. 2000-жылы Москва облусундагы Егорьев районунун Клеменово деген айылында биринчифабрика курулган. Фабриканын биринчи азыктары белек кутусунда чыгарылган «Ассорти» деген шоколад конфеталары болгон. 2001-жылы «Горький 72% какао» деген шоколад өндүрүлүп, абдан белгилүү болуп калган. Фабрика ачылган биринчи күндөн бери Муравьев жубайлары эң жакшы даам менен айырмалана турган жогорку сапаттуу азыктарды табигый какаодон гана өндүрүүгө чечим кылышкан. Бул чечим — даамдуу гана азыктарды өндүрүү - компаниянын «Победа вкуса» деген урааны менен соода маркасына айланган.
Фабрика ачылгандан кийин азыктар тизмеги «Мишки в лесу» жана «Соната» деген шоколад конфеталары менен толукталган. Даамдуу шоколад жана конфеталар тез эле популярдуу болуп калган. Аларды сатып өткөрүүдөн пайда компаниянын өнүгүшүнө түрткү болгон жана экинчи фабриканы курууга инвестициялоого мүмкүнчүлүк берген.
Экинчи фабрика 2008-жылы Москва облусундагы Егорьевск шаарында ачылган. Ушул заманга чейин «Победа»нын классикалык жана марципан менен шоколад трюфельдери көпчүлүккө таанылган. Сатуулар көбөйүп турган жана компания өз азыктары үчүн жаңы рынокторду ачып жаткан. 2012-жылы стевия деген канттын ордуна жароочу табигый нерсе менен шоколад чыгарылган. Кантсыз шоколаддын даамы кант менен шоколаддан айырмаланбай, өз табигый даамын сактап калган. Бул болсо диабет азыктарын сатып алуучуларды гана эмес, туура жашап жүргөн адамдарды да тартууга мүмкүнчүлүк берген.
2010-2014 - жылдары компания негизги каражаттарга, өндүрүшкө жана өндүрүштүк аянттарга инвестиция кылган. Ушул эле жылдары «Победа»нын ассортименти жаңы азыктар менен толукталган, алардын ичинде «Птица счастья» конфеталары, «Шмелькино брюшко» жана «Все и сразу» мармелады, «Toffee» жана «Funny cows» конфеталары бар. «Победа»нын даамы жана сапаты менен айырмаланган азыктары Орусиянын чегинде да белгилүү болуп калган. 2016-жылы Латвияда Вентспилс шаарында үчүнчү фабриканын бет ачары болгон. Pobeda Confectionery фабрикасы «Горький 72% какао» жана кантсыз шоколад деген белгилүү маркалар менен бирге шоколад жана шоколад конфеталарын өндүрүп чыгарат.
Компания жөнүндө
«Победа» кондитердик фабрикасы негизделген күндөн тартып бүгүнкүгө чейин 100% жеке капитал менен үй-бүлөлүк ишкана болуп эсептелет. Үч фабриканын жалпы өндүрүштүк аянты 43 миң м2 түзөт. Бардык өндүрүштүк процесстер автоматизацияланган. Бул болсо чыгарылган азыктардын сапатын көзөмөлдөөгө мүмкүнчүлүк берет. 2015-жылы «Победа» компанияларынын персоналынын саны 1500ден ашуун эле. 2016-жылы Орусиядагы компаниянын кирешеси 5,6 млрд. рубль түзгөн; ал эми 1999-жылдан бери жыйналган инвестициялардын жалпы көлөмү 80 миллиондон ашуун долларды түзгөн.
Азыктардын коопсуздугу жана сапаты эл аралык сертификаттар менен тастыкталган: BRC Global Standards, FSSC 22000, ISO 22000:2005 и ISO 9001:2015.
Сыйлыктары
«Победа» кондитердик фабрикасынын азыктары орус жана эл аралык конкурстарда таанылган, дипломдор жана сыйлыктар менен сыйланган. 72% какао камтыган ачуу шоколад, ар түрдүү каймактуу шоколад, «Победа вкуса» көпшөк шоколады үчүн «Лучший продукт – 2004» эл аралык конкурсунун лауреатынын дипломун алган. 2004-жылы.
Инновациялык технологияларды, жабдууларды жана башкаруу чечимдерин уникалдуу шоколад азыктарын өндүрүү жана илгерилетүү тармагында чыгаруу жана киргизүү үчүн Орусия Федерациясынын Соода-өнөржай палатасынын дипломун алган. 2011-жылы.
Ачуу шоколад жана кара какао менен капталган марципан менен шоколад трюфельдери, «Птица счастья» вафля конфеталары үчүн «Инновации и традиции» кондитердик азыктар эл аралык конкурсунун лауреатынын алтын медалын алган. 2013-жылы.
72% какао камтыган ачуу шоколад үчүн «Инновации и традиции» кондитердик азыктар эл аралык конкурсунун лауреатынын күмүш медалын алган. 2013-жылы.
72% какао камтыган ачуу шоколад үчүн «100 лучших товаров России» Бүткүл Орусиялык конкурсунун дипломун алган. 2016-жылы.
Ачуу шоколад жана кара какао менен капталган марципан жана майдаланган жаңгак менен италиялык трюфельдери, каймактуу шоколад менен капталган «Птица счастья» суфлеси үчүн «100 лучших товаров России» Бүткүл Орусиялык конкурсунун дипломун алган. 2016-жылы.
Каймактуу шоколад менен капталган «Птица счастья» суфлеси үчүн «100 лучших товаров России» Бүткүл Орусиялык конкурсунун «Лучшая новинка» деген дипломун алган. 2016-жылы.
Азык-түлүк товарлары, кондитердик азыктар категориясы үчүн «Товары народного потребления» аталмасында «Права потребителей и качество обслуживания» сыйлыгынын лауреаты. 2016-жылы.
Кондитердик азыктар категориясы үчүн«Лучшая торговая марка» аталмасында «Здоровое питание» сыйлыгынын лауреатынын дипломун алган. 2016-жылы.
«Победа» кондитердик фабрикасынын президенти Муравьев В.И. Орусияда «Производство» аталмасында EY «Предприниматель года 2016» эл аралык конкурсунун жеңүүчүсү болгон. «Победа вкуса» соода маркасындагы 36% какао камтыган кантсыз сүт шоколады орусиялык Сапат белгиси менен сыйланган. 2017-жылы.
Наруто Узумаки
Наруто Узумаки (жап. う ず ま き ナ ル ト) - Масаси Кисимото ойлоп чыгарган "Наруто" (англ. Naruto) аниме жана манга франшизасынын каарманы. Манганын башкы каарманы, дүйнөдө жок болгон Конохагакуре кыштагындан чыккан нинжа. Конохагакуре кыштагына кол салган тогуз куйруктуу шайтан түлкү Нарутонун денесинде из калтырганынан улам кыштактын тургундары Нарутону шылдыңдашат, аларга карабай Наруто кыштактын лидери - Хокаге болгонуна умтулат. Нарутонун санаасыз, оптимист жана ызы-чуулуу мүнөзү Конохагакуредеги жана башка кыштактардагы нинжалар менен дос болууга жардам берет. Наруто каарманы аниме сериалдардын негизинде тартылган тасмаларда жана франшизага байланыштуу болгон башка медиаларда, видео оюндарда жана оригиналдуу анимацияларда катышкан, алардын ичине окуянын башкы каарманы анын уулу Боруто Узумаки болгон "Боруто: Нарутонун кийинки мууну" (англ. Boruto: Naruto Next Generations) уландысы кирет.
Наруто каарманынын биринчи серияларда "жөнөкөй жана акылсыз" мүнөзгө ээ кылган Кисимото ага идеалдуу каармандын өзбелгилерин да берген. Каарманын өтө идеалдуу болгонун каалабаган Кисимото Нарутонун өткөн турмушуна оор кайгылуу окуяларды кошкон. Батыш күйөрмандардын көңүлүн буруу жана каармандын оңой тартылышы үчүн Кисимото Нарутонун образдарын кийим алмашуусу аркылуу бир канча жолу өзгөрткөн. Кисимото мангасынын дизайнын биринчи бөлүмүнөн эки жарым жыл кийин чыккан экинчи бөлүмүндө өзгөрткөн. Наруто каармандын үнүн оригиналдуу жапон версиясында Дзүнко Такэути коштойт, ал эми англис тилиндеги адаптациясынын версиясында Мэйл Флэнеган.
Фрэдон Тауншип (Нү-Жерси)
Фрэдон Тауншип (Нү-Жерси) (Fredon Township) — Нү-Жерси штатынын Сассекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2860 киши. Болжолдуу аянты - 46.5 км². FIPS коду — 34-25140.
Авторитет
Авторитет - (немисче - аutorität, латынча – auctoritas таасир, бийлик) айрым инсан, топ же уюм тарабынан адамдардын ишенимине жана иш-аракеттерине көрсөтүүчү таасири, башкача айтканда башкаруу төбөлдөрүнүн бийликти ишке ашыруу формаларынын бири. Авторитет мамилелери коомдук турмуштун эң эле ар түрдүү чөйрөлөрүндө: үй-бүлөдө (ата-энелер авторитети), мектепте (мугалимдин авторитети), илимий ишмердүүлүктө (окумуштуунун авторитети), формалдашпаган топтордо (лидердин авторитети), уюмдарда (жетекчинин авторитети) ж. б. пайда болот. Авторитеттин таасирдүүлүгү инсандын айланасындагылар менен анын башкалардан айырмаланган жөндөмүнүн таанылышы. Андай жекече сапаттары (компотенттүүлүгү, билимдүүлүгү, ыймандуулугу, тажрыйбалуулугу), теги (дворян сословиесине, калк кастарлаган үй-бүлөгө таандык болушу), курамы, социалдык статусу, маалымдуулугу, байлыгы, сиңирген эмгеги, диний мансабы, жетекчилик кызматы д. у. с. калк тарабынан моюндалышы жана баш ийүүсү ага кеңеш берүүгө, тескөөгө, буйрук берүүгө формалдуу же формалдуу эмес укуктуу берет. Ошондуктан авторитет бийликтин формасы болуп саналат. Авторитет мажбурлоонун тарыхый өзгөрмө формалары менен индивиддердин пикирин, сезимдерин, иш-аракеттерин белгилүү бир нормалар менен жоболорго моюн сундуруунун ортосундагы социалдык байланыш менен өзара мамиленин белгилүү бир тибин чагылдырган категория катары мүнөздөлөт. Анын үч түрү бар: 1) күч авторитети (архаикалык коомдо); 2) ишеним авторитети (салттуу коомдо); 3) жүйөлүү акыл-эс авторитети (индустриалык коомдо). Авторитеттин формаларынын тарамдалышы философияда дыкат изилденген. Антикалык мезгилдеги моралдык Авторитеттин үстөмдүгү ошол кылымдарда диний авторитет менен алмаштырылган. Гоббстон тартып Жаңы мезгилдин философиясында диний авторитет четке кагылып, илимий билимдерге негизделген адеп-ахлактык авторитеттин мааниси баса белгилене баштаган. Англиялык жана француздук Агартуучулук доордо акыл-эстүү же жүйөлүү укукка негизделген авторитет тууралуу окуулар иштелип чыккан. Учурдагы саясий философияда авторитет каалагандай күч менен бийликтин зарыл шарты катары каралат. жетекчинин (педагогдун) айткандарына, көрсөтмөлөрүнө, кеңешине, оюна кол алдындагылары (тарбиялануучулар, окуучулар) канчалык даражада ынанып баш ийише тургандыгынын чени. Авторитет кызматтык жана өздүк болушу ыктымал. Кызматтык авторитет административдик түрдө тигил же бул кызматка дайындоочу буйрук менен түзүлөт, ал эми өздүк авторитет болсо жетекчинин (тарбиячынын) билимдүүлүгү, ишмердиги, моралдык жагымдуулугу, ишке компетенттүүлүгү, адептүүлүгү, сылыктыгы аркылуу гана пайда болушу мүмкүн. Чыныгы жетекчи кызматтык авторитет менен гана чектелип калбастан, аны өздүк авторитет менен байытууга тийиш.
Авторитет менен катар кадыр (престиж) деген түшүнүк да көп колдонулат.
Кадыр – жетекчинин жөндөмдүүлүгүн, артыкчылыгын, билимин, эмгегин, бай тажрыйбасын, акылдуулугун анын кол алдындагылары (тарбиялануучулары) канчалык даражада урматтай тургандыгын билдирет. Жетекчинин авторитети менен кадыры үчүн анын өздүк сапаты чоң роль ойнойт, бирок алар аны менен гана камсыз кылынбайт.
Ата-эненин авторитети – ата-энени сүйүүгө жана урматтоого, алардын турмуштук тажрыйбасына, айткан сөзүнө, иштеген ишине ишенүүгө негизделген атанын жана эненин балдарга тийгизүүчү таасири. Бул тарбиялоонун эң зарыл шарты болуп эсептелет. Кенже жаштагы балдардын тарбияланышында ата эненин авторитети негизги роль ойнойт, мындагы тарбия атанын жана эненин чынчыл, адилет экендигине болгон баланын ишенимине, ата-эненин жасаган иштерин жана жүрүш-туруштарын баланын кайталап жасап тууроого умтулуусуна негизделет. Так режимде жана туура талапта тарбияланган бала «мүмкүн», «мүмкүн эмес», «керек», «кереги жок» деген түшүнүктөрдүн маанисин иш жүзүндө баамдап өздөштүрөт.Бала канчалык улуураак (чоңураак) болгон сайын ата-эненин коомдук жана адептүүлүк авторитети ал үчүн ошондой маанилүү боло баштайт. Бала атасынын же энесинин коомдук ишмер экендигин, анын коомго сиңирген эмгегин, жетишкен ийгиликтерин билүүгө жана аны менен сыймыктанууга тийиш. Алардын үй-бүлөдөгү мамилелердин жакшылыгынан жана тарбиянын туура коюлушунан түзүлөт. Ата-эне балага талапты катуу коюуга тийиш, бирок талапкерчилик менен катар балага ишенүүчүлүк, чыныгы жароокерлик дайыма болушу керек, ансыз бала ата-энеге берилип чын сырын айтпайт. Эгерде балдар ата-энелерин сүйүп урматтаса, өздөрүнүн көңүлүндө ыйык сактала турган сырларын жана тилектерин ортого салып сырдашса, алардын айткан кеңештерин угуп, талаптарын ыктыярдуулук менен аткарышса, анда дал мына ошонун өзү чыныгы жана жетилген авторитет болуп эсептелет. Коомдогу адептүүлүктүн жогорку принциптерине, баланын турмушун, ага жардам берүүнү жана аны тарбиялоого жоопкерчиликти сезе билүүгө негизделген мындай авторитет чоң балдар үчүн да өз күчүн жоготпойт.Ата-эненин авторитетин бекемдөөдө мектептин жана мугалимдердин ролу зор. Ата-энелер да мугалимдин авторитетине кылдаттык менен мамиле кылуу керек.
Мугалимдин авторитети – мугалимдин окуучуга тийгизүүчү таасири, тарбиялоонун зарыл шарты. Мугалимдин авторитети анын чыныгы инсандыгынын тарбиялоодогу ролу менен аныкталат. Мугалимдин коомдогу ролу, жалпы адамзаттык прогрессивдүү идеяларга берилгендиги, өзүнүн коомдук-саясий активдүүлүгү анын авторитети башкы негизин түзөт. Мугалимдин авторитети анын айрым окуучулар менен болгон мамилеси менен гана аныкталбастан, баарыдан мурда ал анын бүткүл коллектив менен болгон мамилесине жараша болот. Коллективди барктоо мугалимдин авторитетин күчөтөт, ал ар кандай окуучуну баш ийүүгө ынандыруучу күчкө айланат. Мындай авторитетке ээ болуу үчүн мугалим башка сапаттар менен катар балдар коллективинин ташкындаган чыгармачылык турмушун уюштура алгыдай жөндөмдүүлүккө ээ болууга тийиш.
Мугалимдин авторитети мектептин бүткүл педагогикалык коллективинин авторитетине таянат. Педагогикалык коллектив канчалык ынтымактуу, биримдик болсо, анын окуучулар, ата-энелер жана коомчулук арасындагы жалпы авторитети да ошончолук жогору болот, ар бир мугалим да авторитеттүү болот. Албетте, өз предметин окутуу менен гана чектелип калбастан, бүткүл мектептин турмушуна кам көрүп, коомдук иштерге активдүү катышуучу педагогдун авторитети башкалардыкынан алда канча жогору турат.
Мугалимдин адептүүлүк турпаты (облиги) анын авторитетинин күчүн бир кыйла аныктайт. Эрте жаштан баштап эле балдар адамдык нарктуу моралдын негизги нормаларын өздөштүрө баштайт. Аларда адептүүлүктүн идеалы калыптанат да, алар ага жакындоого умтулушат. Албетте, балдар мындай идеал деп баарыдан мурда өздөрүнүн насаатчысын эсептегиси келет. Мугалимдин ар бир сөзүн, ар бир ишин балдар мына ушундай эң жогорку эталон менен өлчөгүсү келет. Ошондуктан мугалимдин сабакка кичине эле кечиккени, контролдук иштин бир эле күнгө кечиктирилип берилиши анын авторитетин бошоңдотушу мүмкүн. Окуучулар окууга, коомдук иштерге, жолдошторуна түрдүү мамиле жасашат. Ошого жараша алардын жүрүш-туруштарына мугалим да түрдүү мамиле жасай тургандыгы белгилүү. Бирок мугалим адилет эмес деген жалган ой эч бир балада болбоого тийиш. Муалимдин авторитетинин зарыл негизи болуп анын билимдүүлүгү, предметти эң мыкты билиши жана педагогикалык устаттыгы эсептелет. Балдар мугалимдин бул сапаттарын эң кылдат сезе билишет, мугалимдердин ар кайсынысынын кадыр-баркы жана кемчилиги жөнүндө алардын өздөрүнүн ою болот.
Мугалимдин авторитетинин күчү көбүнчө анын адамгерчилик сапаттарына: балдарды сүйүүсүнө, мүнөзүнүн катуулугуна, боорукерлигине, шайыр-шаттуулугуна жараша болот. Мугалимдин личностунун сүйкүмдүүлүгү балдарды багынтат, аларды толук чечилип сырларын чын жүрөктөн айтууга алып келет, анын көңүлүнө жана мактоосуна татыктуу болууга аракеттенүүнү пайда кылат.
Валюта баалуулуктары
Валюта баалуулуктары – чет өлкө валютасы (банкнот, казына билети, тыйын), төлөм документтери (чек, вексель, аккредитив ж. б.), чет өлкө валютасындагы фондулук баалуулуктар (акция, облигация ж. б.) чет өлкө валютасына айлантуу укугу менен кошо, чет өлкө валютасына сатылып алынуучу банктык төлөм документтери; баалуу металлдар – аргандай түрдөгү жана абалдагы алтын, күмүш, платина жана платина тобуна кирчү металлдар (палладий, иридий, родий, рубений, осмий), ушул металлдардан жана ушундай буюмдардын сыныктарынан жасалган зергерлик жана башка тиричилик буюмдарын кошпогондо; чийкизат жана иштетилген түрдөгү табигый баалуу таштар (алмаз, каухар (көөкөрташ), лаал, алоо, сапфир, ошондой эле бермет), ушул таштардан жана ушундай буюмдардын сыныктарынан жасалган зергерлик жана башка тиричилик буюмдарын кошпогондо. == Колдонулган адабияттар ==
Медвежья дарыясы (Таз куймасы)
Медвежья — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Таз дарыясынын оң жээгинен 1301 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 26 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.