cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сары-Булак айыл аймагы
Сары-Булак айыл аймагы ― Кочкор районундагы административдик-аймактык бирдик;
Сары-Булак айыл аймагы ― Кара-Кулжа районундагы административдик-аймактык бирдик.
Эммеринг (Эберсберг)
Эммеринг (Эберсберг) (Emmering (Landkreis Ebersberg)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Эберсберг районуна кирет.
Калкы - 1504 киши (31-декабрь, 2018-жыл). Болжолдуу аянты - 17,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 75 136. Муниципалитеттин башчысы — Макс Майер юн..
Хаук Пойнт (Миссури)
Хаук Пойнт (Миссури) (Hawk Point) — Миссури штатынын Линкольн округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.7 км². FIPS коду — 29-31024.
Калкы
2010-жылы калкы 459 киши болгон.
Хата-Се
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Мөмө жемиш сактоо
Мөмө жемиш сактоо - керектүү убакка чейин мөмө, жемиш, жүзүм ж. башкаларды бузбоо ыкмасы.
Мөмөнүн, жемиштин жанa жүзүмдүн дүң түшүмүнүн 60%чесин узак мөөнөткө сактоо камсыз кылынат. Алар көбүнчө төмөнкү температуралуу жайда сакталат. Мөмө жемиш сактоо узактыгы сорттун түрүнө, сапатына, топуракка, агротехникага, бышышына, түшүм жыйноо мезгилине, илдет менен зыянкечке туруктуулугуна жараша ар түрлүү болот. Түшүмдү зыянга учуратпай жыйноо, сорттоо, идпшти таза каралоо, мөмөнү туура жайгаштыруу маанилүү. Сактоочу жай мөмө киргизерден мурда суу жанa аба менен муздатылат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Кабель
Кабель (голланд тилинде kabelаркан, трос) электрдик – ток өткөргүч бир же бир нече зым. Кабель электр энергиясын (күчтүк Кабель), байланыш (байланыш Кабель), билдирүү (радио жыштык Кабель) сигналдарын аралыкка берүүдө, бөлүштүрүүдө, ар кандай электр-техникалык, радио-электрондук түзүлүштөрдү, приборлорду туташтырууда (көзөмөлдөөчү жана өлчөөчү Кабель) колдонулат. Кабелдин түзүлүшү анын орнотулуу жана пайдаланылуу шартына: жер жана суу астында, абада, химиялык активдүү чөйрөдө, жогорку жана төмөнкү температурада, өтө нымдуулукта жайгаштырылышына жараша болот. Кабель ток өткөрүүчү зымдардан, ороочу кабыкчадан жана сырткы сактагыч кабык сыяктуу негизги элементтерден турат. Ток өткөрүүчү зымдары, салыштырма каршылыгы өтө төмөн болгон жез, алюминийден жасалып, ийүү, толгоо, чоюу учурунда оңой менен сынбайт жана үзүлбөйт. Кабелди жана зымдарын ороочу материал катары табигый (каучук, накта жибек ж. б.), жасалма (Кабель кагазы, вискоза, ацетат жибеги ж. б.) материалдар жана синтездик полимер кошундулары пайдаланылат. Кабелдин кабыкчасы көбүнчө коргошун, алюминий материалдарынан жасалып, ток өткөрүүчү зымдарды химиялык жегичтерден, нымдан, жарыктан жанамеханикалык урунуудан сактайт.
Кылыч чабышуу
Оюнчулардын саны 2—6 киши.
Оюнда колдонулуучу аспаптар-таяктар.
Оюнга даярдануу
Катышуучулар колдоруна таяктарын алышып, экиден болуп турушкандан кийин шарты жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Оюндун баяны
Оюнчулар бири биринин таяктарын өз таяктары менен уруп колдорунан түшүрүүгө тийиш. Эгерде оюнчулардын бирөөсү атаандашынын таягын уруп түшүрсө орун алмашышып оюнду кайрадан каалашкан убакытка чейин улантышат. Атаандаштарынын таяктарын көп жолу уруп түшүргөн оюнчу жеңүүчү болот.
Оюндун башка түрү
Таяк менен таякчадан коргонуу.
Оюндун эрежеси
Бир бирине  жакын турууга, жакындоого, тоскоолдук  кылууга,  таяктан эки кол менен кармоого, таяктан башка жерге уруп жиберүүгө, адепсиздик кылууга болбойт.
Оюндун педагогикалык мааниси
Күч, шамдагайлык, ылдамдыкка тарбияланат, кыймылдарды так аткарууга, чечкиндүүлүккө, тартипти сактоого үйрөнөт.
Талаа-Булак айыл аймагы
Талаа-Булак айыл аймагы ― Кыргызстандын Кочкор районундагы административдик-аймактык бирдик. Дөң-Алыш, Комсомол айылдарынан турат. Административдик борбору ― Дөң-Алыш айылы.
Мищер (Балтачев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Зенсбахталь
Зенсбахталь (Sensbachtal) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Дармштадт административдик округуна карайт. Оденвальд районуна кирет.
Калкы - 983 киши(2013-ж.). . Аянты - 33,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 37 015. Муниципалитеттин башчысы — Эгон Шойерман.
Мөмөлөө мезгилдүүлүгү
Мөмөлөө мезгилдүүлүгү - мөмө дарагынын маал-маалы менен мөмөлөшү.
Жаш дарак кебүнчө жыл са­йын мөмө байлайт. Ал эми улам эскиргенде жыл өргүп түшүм берет. Агротехника начар жүргүзүлсө, жаш дарак да мезгил-мезгили менен мөмөлөйт. Данектүүлөр менен жер жемиштен мөмө жылыга алышат. Мөмөлөө мезгилдүүлүгү өсүмдүк сортуна, климатка, азыктануу, агротехника шартына байланыштуу болот. Өсүмдүктүн кээ бир сорту жыл сайын (мис., алмашын Славянка, Ре­нет. Кызыл Пепин), кай бири (Анто­новка, Анис ж. б.) жыл аттатып мөмөлөйт.
Гранд Вью Эстейтс (Колорадо)
Гранд Вью Эстейтс (Колорадо) (Grand View Estates) — Колорадо штатынын Дуглас округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 528 киши. Болжолдуу аянты - 3.3 км². FIPS коду — 08-31935.
Улуттук олимпиялык комитет
Улуттук олимпиялык комитет (УОК, International Olimpuc Committee, IOC) - азыркы олимпиялык кыймылдын жогорку жетекчи органы. Парижде 23-июнь 1884-ж. Эл аралык конгрессте фр. коомдук ишмер П. де Кубертендин демилгеси менен уюшулган. УОК ар бир өлкөнүн олимпиялык кыймылын жетектеп, өлкөнүн атынан эл аралык олимпиялык оюндарга катышкан уюм. У. о. к-тин максаты - олимпиялык кыймылды өз өлкөсүндө өнүктүрүү, улуттук спорт уюмдары менен биргелешип иштөө, спортчуларды олимпиялык оюндарга катышууга даярдоо, оюн өткөрүлүп жаткан жерге жеткирүү, аларды жайгаштыруу. Улуттук олимпиялык комитетке 205 өлкөнүн улуттук олимпиялык к-ттери кирет, а. и. Кыргызстан УОК да бар. КРде УОК 1991-ж. түзүлүп, 1992-ж. Эл аралык олимпиялык к-тке, Азиянын олимпиялык кеңешине мүчө болгон. Өлкөдөгү ар түрдүү спорт федерациялары менен иш алып барат. 1995-ж. спорттун 25 түрү боюнча улуттук федерациялары эл аралык спорт уюмдарына мүчө болгон. Бул аларга олимпиялык жана Азиялык оюндарга, дүйнөлүк жана континеттик биринчиликтерге, кубок үчүн мелдештерге ж. б. катышууга мүмкүндүк берет. КРдин ар бир жараны өз эрки менен УОКтун мүчөсү болууга укуктуу. УОКтун жетекчилиги аткаруу к-тинен жана президенттен турат. 4 жылда бир отчёттук кайра шайлоо конф-ясында шайланат. КРде УОКтун биринчи президенти - Э. Кутманалиев. 2013жылдан М. Саралинов.
Кабель жаткыргыч
Кабель жаткыргыч – кабелди жер жана суу асты боюнча өткөрүүчү жабдуу. Жумушчу тетиктери боюнча тилгичтүү, ротордуу жана гидравликалыкболуп бөлүнөт. Тилгичтүү Кабель жаткыргычтын негизги тетиги эки тилгичи. Биринчиси алдына орнотулуп, тилгич туш келген өсүмдүк тамырын кыркып, кыртышты жумшартат жана таштан арылтат. Экинчи тилгичи тереңдиги 1,5 м келген кабель арыкчасын казат. Тилгичтүү Кабель жаткыргычтыатайын трактор сүйрөйт. Ротордуу Кабель жаткыргычта кабель жаткырылуучу арыкты өзү жүрүүчү ротордуу экскаватор казат, ага чиркелген арабача кабелди сүйрөйт. Гидравликалык Кабель жаткыргыч суунун түбү менен кабель өткөрөт. Кемеге орнотулган насостун жардамы менен суунун түбүндө арыкча казылып, ага кабель, түтүк менен түшүрүлүп, жаткырылат.
Мочалов Павел Степанович
Мочалов Павел Степанович [3 (15). 11. 1800, Москва – 16. (28). 3. 1848, ошол жер] – орус актёру, орус романтизминин көрүнүктүү өкүлү. Актёрдун үй-бүлөсүнөн. 1817-жылдан Москва театрында (азыркы Кичи театр) иштеген. Социалдык теңсиздикке каршы күрөшкөн көптөгөн каармандардын образын түзгөн: Гамлет, Отелло, Король Лир (Шекспир, «Гамлет», «Отелло», «Король Лир»), Чацкий (А. Грибоедов, «Акыл азабы»), Фердинанд жана Карл Моор (Ф. Шиллер, «Жүзү каралык жана сүйүү», «Каракчы») жана башкалар. ролдорду аткарып, кейипкердин ички дүйнөсүн чебердик менен ачып бергенетикалыкАнын талантын Н. В. Гоголь, М. Ю. Лермонтов, И. С. Тургенев, А. Н. Островский жогору баалашкан.
Маркт-Бибарт
Маркт-Бибарт (Markt Bibart) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм районуна кирет.
Калкы - 1875 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 30,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 75 144. Муниципалитеттин башчысы — Лудвиг Гюнтер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Отун-энергетика ресурстары
Отун-энергетика ресурстары – өндүрүш, тиричилик жана экспортко чыгаруу керектөөлөрүн камсыз кылуу үчүн өлкөдө болгон түрдүү отун жана энергия тобу (нефть чыгаруу, газ, көмүр, чым көң жана сланец ө. ж-нын продукциясы, атом жана ГЭСтердин электр энергиясы, ошондой эле жергиликтүү отундун түрлөрү).
Комур Республикада 70ке жакын комур кендери жана кенчелери ачылган. Алар 4 бассейнге ( Туштук Фергана, Озгон, Тундук Фергана, Кабак) жана 3 комурлуу аймакка (Алай, Ала-Бука-Чатыркол, Туштук Ысык-Кол) биригет
Зехаузен
Зехаузен (Seehausen (Börde)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Шаар. Бөрде районуна кирет.
Калкы - 1892 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 18,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 470. Мэр — Экхард Йоккиш.
Ала кийимчен бала (тасма)
«Ала кийимчен бала» (The Boy in the Striped Pyjamas) — 2008 жылы режиссёр Марк Херман тарабынан, Жон Бойндун 2006-жылы жазылган «Ала кийимчен бала» романынын негизинде тартылган көркөм тасма.
Мазмуну
8 жаштагы немис улутундагы Бруно II дүйнөлүк согуш учурунда Берлинде жашайт. Атасы улутчул чиновник мурунку иш ордунан еврейлер кармалган концентрациялык лагерге комендант болуп көтөрүлөт. Буга байланыштуу Бруно ата-энеси менен башка жакка көчүүгө туура келет. Досторун таштап кеткиси келбеген жеткинчекке бул окуя анча жакпайт. Жаңы жайга көнө албай, өзү теңдүү балдардын жоктугуна капа болуп жүргөн Бруно бир күнү үйдөн анча алыс эмес жерде ферма бар экенин, анда дайыма ала кийимчен адамдар жүрөрүн байкап калат. Ата-энесинин "алыска кетпе" деп тыюу салганына карабай ал үйдөн качып чыгып, эки жакты кызыгуу менен иликтеп кирет. Ошентип ал ферма деп ойлоп жүргөн жерден өзү курактуу еврей улутундагы Шмуэль менен таанышып, достошуп калат. Эч нерседен капарсыз, жан дүйнөлөрү таптаза, ак-караны ажырата элек жеткинчектер Бруно менен Шмуэлдин достугу күндөн күнгө күч алат. Бруно досунун лагерде жатканын, адамдар улутка, расага бөлүнөрүн, атасы еврей улутун жок кылуучулардан экенин деле билбейт. Брунонун апасы концлагерге жакын жашагандарына нааразы болуп, эки баласын алыс алып кетүүнү чечип, жолдошу менен бул маселени катуу талкуулай башташат. Акыры эненин бул тилеги орундалмай болот. Эртең кетебиз деген күнү Бруно досу алып келген ала кийимди кийип, лагерге кирип досунун атасын табууга жардам берейин дейт.Ошентип, 2 дос лагердеги өлтүрүлгөнү жаткан ала кийимчендерге кошулуп камерага камалат да, бул жарык менен кош айтышат.
Саундтрекги
Тасманын музыкасын композитор Жеймс Хорнер жазган.
Вимо (Небраска)
Вимо (Небраска) (Wymore) — Небраска штатынын Gage округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1656 киши. Болжолдуу аянты - 4.9 км². FIPS коду — 31-53835.
Вольфганг Амадей Моцарт
Моцарт Вольфганг Амадей (27. 1. 1756, Зальцбург – 5. 12. 1791, Вена) – австрия композитору, Вена классикалык мектебинин ири өкүлү. Скрипач жана композитор Леопольд Моцарттын уулу жана шакирти. Моцарт 4 жашынан клавесинде ойноп, 5 жашынан музыка чыгарган (8–9 жашында симфония, 10–11 жашында музыкалык театр үчүн чыгарма). 1762-жылы пианист эжелери (Мария, Анна) менен Германия, Австрия, Франция, Швейцарияда болуп, пианист, скрипач, органист, ырчы катары концерт берген. 1779–81-жылы Зальцбург князь-архиепискобунун сарайында органист, 1770-жылы Болонья Филармония академиясынын мүчөсү болгон. Академиянын жетекчиси жана башкалар. Мартиниден композиция боюнча сабак алып, Рим папасынын Алтын текөөр ордени менен сыйланган. 19 жашында 10 музыкалык-сахналык чыгарма (оратория, музыкалык комедия, опера), 2 кантата, бир нече симфония, квартет, соната жана башка жараткан. Миланда өзүнүн «Митридат – понт падышасы» операсына дирижёрлук кылган. 1781-жылдан Венада жашап, «Театр директору», «Фигаронун үйлөнүү тою» (1786), «Дон Жуан» (1787), «Сыйкырдуу чоор» (1791) жана башкалар. операларды жазган. Моцарт – 600дөн ашык чыгарманын – 17 опера, 50дөй симфония, 50дөн ашык камералык ансамбль (23 аспаптык квартет), оркестр үчүн 40тай концерт, соната (фортепиано үчүн 21, скрипка жана фортепиано үчүн 35), хор үчүн чыгармалар, ырлар жана башкалар. чыгармалардын автору. Композитордун туулган жери Зальцбургда Эл аралык «Моцартеум» (1880-жылы уюшулган) мекемеси башында турган агартуу, ил-из., окуу жана башкалар. тармактар түзүлгөн.
Отуз миңчилер
Отуз миңчилер – айыл чарба экономикасын көтөрүү үчүн шаар жана өнөр жай борборлорунан айыл-кыштактарга жиберилген парт.-советтик кызматчы кадрлар. Ал КПСС БК менен СССР Министрлер Советинин 1955-ж. 25-марттагы «Колхоздорду мындан ары жетекчи кадрлар менен чыңдоо чаралары тууралуу» токтомунун негизинде ишке ашкан. Токтомдо тажрыйбалуу кадрлардан 30 миң кишини айыл чарба тармагына жетекчилик кызматка жиберүү белгиленген. 100 миңден ашык каалоочулардын ичинен 30 миңи тандалып, алар алгач 3 жумалык курстан, кийин алдыңкы колхоздордун бирине барып, 2 айлык стажировкадан өткөн. Кыргызстанда практикалык иште тажрыйбасы бар 810 адис кызматкер бул ишке баруу үчүн арыз беришсе, анын ичинде 111 адис колхоздун башкармасынын төрагасына сунуш кылынган. Отуз миңчилердин кыймылы советтик идеологияда шаар менен кыштактарды жакындаштыруу, коммунизмди курууда жумушчу табы, советтик интеллигенция жана колхозчулардын бузулбас биримдигин көрсөткөн башкы идеол. курал катары каралган.
Семиз-Бел айыл аймагы
Семиз-Бел айыл аймагы ― Кыргызстандын Кочкор районундагы административдик-аймактык бирдик. Кара-Тоо, Арсы, Семиз-Бел, Чекилдек айылдарынан турат. Административдик борбору ― Кара-Тоо айылы.
Мурдок (Миннесота)
Мурдок (Миннесота) (Murdock) — Миннесота штатынын Swift округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 278 киши. Болжолдуу аянты - 1.5 км². FIPS коду — 27-44818.
Кабель издегич
Кабель издегич – жерге көмүлгөн же суу астынан тартылган кабель линиясын, анын орнотулган тереңдигин жана ток өткөрүүчү зымдын каптоосу бузулган жерин аныктоочу жабдуу. Кабель издегичтин иштеши изделүүчү кабель линиясынын ар кандай аралыктагы чекиттердин магнит талаасынын ургаалдуулугун аныктоого негизделген. Магнит талаасы генератор иштеп чыгарган төмөнкү жыштыктагы өзгөрмө ток менен түзүлүп, антенна менен кабыл алынат да, телефонго туташтырылган үн күчөткүчүнө берилет. Телефон аркылуу үн катуу угулганча, антеннаны жылдырып, жер астындагы жана суунун 300 мге чейинки тереңдигиндеги кабель линиясын аныктоого болот.
Отуз жылдык согуш
Отуз жылдык согуш (1618–1648) – Европа тарыхындагы алгачкы согуштук жаңжал; европа мамлекеттеринин күчтүү эки тобунун ортосундагы согуш. Габсбургдук блок (Испания жана Австрия Габсбургдары) «бүткүл христиан дүйнөсүн» бийлөөгө умтулуп, габсбургдарга каршы коалициядагы мамлекеттер (Франция, Швеция, Голландия, Дания, Россия, ошондой эле Англия) менен күрөш жүргүзгөн. Габсбургдарды Рим папасы, Германиянын католик княздары (Католик лигасы, 1609), Речь Посполита колдогон. Согуш Германия католиктеринин жана протестанттарынын ортосунда диний кагылышуу менен башталып, Европадагы Габсбургдардын бийлигине каршы күрөшкө өсүп жеткен. Отуз жылдык согуш 4 мезгилге бөлүнөт: 1) Чех мезгили (1618–1624) чехтер Габсбургдардын бийлигине каршы көтөрүлүшкө чыгышып, жеңилип калышкан; 2) Дан мезгили (1625–1629) А. Валленштейндин командачылыгындагы герман императорунун жана И. Тиллинин командачылыгындагы католик лигасынын аскерлери 1627–1628-ж. Германиядан дан аскерлерин кууп чыккан. А. Валленштейндин аскерлери Түндүк Германияны курчоого алганда, Дания 1629-ж. Любек тынчтык келишимине кол коюуга мажбур болуп, согуштан чыккан; 3) Швед мезгили (1630–1635) Швециянын королу Густав II Адольф Түндүк Германияга кол салып, 1631-ж. 17сентябрда Брейтенфельддин алдында (Лейпцигге жакын жерде) И. Тиллинин армиясын жеңип жана Лютценин жанындагы салгылашта императордун аскерлерин жеңген. Бирок 1634-ж. 6 сентябрда Түштүк Германиядагы Нёрдлинген жанында императордун жана испан аскерлеринин бириккен күчтөрү швед армиясын талкалаган. 1635-ж. Саксония курфюрсту жана императордун ортосунда Прага тынчтык келишими түзүлгөн; 4) Франция-Швеция мезгилинде (1635–1648) 1635-ж. Швеция Польша менен Штумсдорф менен Франция менен Сен-Жермен келишимдерин түзүп, Германияга каршы күч топтогон. Согуштун чечүүчү мезгилинде Франция Голландия менен бирге Испанияга жана Германияга каршы согуштук аракеттерди жасаган. Вестфаль тынчтыгы (1648) боюнча Түндүк Германиядагы бир катар аймактар Швецияга, Эльзас, Мец, Туль жана Верден Францияга өтүп, Голландия, Испаниянын бир катар аймактары Швецияга, Эльзас, Мец, Туль жана Верден Францияга өтүп, Голландия Испанияга көз каранды болуудан кутулган. Отуз жылдык согуштан кийин Батыш Европадагы үстөмдүк Габсбургдардан Францияга өткөн.
Хай Хилл (Миссури)
Хай Хилл (Миссури) (High Hill) — Миссури штатынын Монтгомери округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.2 км². FIPS коду — 29-31996.
Калкы
2010-жылы калкы 231 киши болгон.
Кышты уруп сындыруу
Оюнчулардын саны 2—3 киши.
Оюнда кыштар колдонулат.
Оюнга даярдануу
Оюнчулар бирден алган кыштарын алдыларына коюшуп шарты жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Оюндун баяны
Ар кимиси кезектери келгенде, түйүлгөн муштумдары менен уруп, кышты сындырууга аракеттенишет. Оюн 2—3 жолу кайталанышы мүмкүн. Кышты көп уруп сындырган оюнчу, жеңүүчү болот.
Оюндун башка түрлөрү
Тактайды уруп сындыруу, коло жыгачты уруп сындыруу, дарбызды муштап жаруу, коонду муштап жаруу ж. б.
Оюндун эрежеси
Бир бирине жакын турууга, тоскоолдук кылууга башка буюмдарды колдонууга болбойт.
Оюнга методикалык көрсөтмө
Оюнчулар каалоосу боюнча, кыштын санын көбөйтсө болот.
Педагогикалык мааниси
Күч тарбияланат, чыдамкайлыкка үйрөтөт.
Холлер (Вестервальд)
Холлер (Вестервальд) (Holler (Westerwald)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 1040 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,54 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 033. Муниципалитеттин башчысы — Маргрет Флосдорф.
Чатсворс (Айова)
Чатсворс (Айова) (Chatsworth) — Айова штатынын Су округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.3 км². FIPS коду — 19-12945.
Калкы
2010-жылы калкы 89 киши болгон.
Буфлебен
Буфлебен (Bufleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Гота районуна кирет.
Калкы - 1058 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 67 006. Муниципалитеттин башчысы — Петер Вайдемюллер.
Дойч-Эферн
Дойч-Эферн (Deutsch Evern) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Люнебург районуна кирет.
Калкы - 3727 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 11,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 55 014. Муниципалитеттин башчысы — Хуберт Ринге.
Мочевина
Мочевина, карбамид, H NCONH – көмүр кислотасынын толук амиди, карбо килотасынын амиди; түссүз кристалл; эрүү t1327˚С. Сууда, спиртте, суюк аммиакта, күкүрттүү ангидридде жакшы эрийт. 1773-жылы француз химик И. Руэлл ачкан. 1828-жылы Ф. Веллер циандуу аммонийди ысытуудан 1-жолу синтездеп алган. Мочевина реакцияга өтө жөндөмдүү бирикме. Көптөгөн заттар менен комплекстүү бирикмелерди пайда кылат. 150–160˚Сге чейин ысытканда ажырайт, суу эритмелерин ысытканда СО2 жана NH3кө чейин гидролизденет, кислоталар (HNO3, HCl жана башкалар) менен туздарды пайда кылат. менены алкилдегенде алкилмочевина, спирт менен уретандарды пайда кылат; фомальдегид менен оңой конденсацияланат. Мочевина – көпчүлүк омурткалуу жаныбарлар менен кишинин белок алмашуусунун акыркы заты. Ал кан, булчуң, шилекей, лимфа, сүт жана башкалар. суюктуктарда жана ткандарда болот. Жаныбарлардын суу режимин жөнгө салууга катышат. менены бөйрөк, тер бездери бөлүп чыгарат. Заарадагы мочевина тамакаштагы белоктун санына, курамына жана ажыроо деңгээлине жараша болот. Бөйрөктүн иши бузулганда, ооруганда ткань белоктору көп ажырап, канда мочевина көбөйөт (к. Уремия). Өнөр жайда аммиактан жана көмүртек кош окисинен алынат. Ал карбамид чайыры, мочевина формальдегид жер семирткичи, цианит, циан кислотасы жана анын эфирин, айрым боёкторду, уктатуучу дарыларды алууда пайдаланылат. Ошондой эле азот жер семирткичи катары колдонулат.
Улуттук кардиология жана терапия борбору
Улуттук кардиология жана терапия борбору M. М. Миррахимов атындагы (УКТБ) - КРдин Саламаттык сактоо министрлигине караштуу кардиология, терапия жана тоо медицинасы боюнча жогорку илимий, дарылоо, окуу-өндүрүштүк медициналык мекеме. 1977-ж. Кыргыз ССР кардиология ИИИ катары уюшулуп, аны акад. M. М. Миррахимов жетектеген (2007-ж-га чейин). 1997-ж. УКТБ болуп уюшулган. Борбордун негизги максаты - илимий, изилдөө, билим берүү, дарылоо, ооруну аныктоо, уюштуруу-методикалык ж. б. иштердин сапатын жогорулатуу. Анын курамында кардиол., терапиялык, шашылыш жардам бөлүмдөрүн камтыган көп профилдүү стационардык бөлүм; алдын алуу жана калыбына келтирүү бөлүмдөрү, илимий изилдөө, ооруну аныктоо лабораториясы жана бийик тоолуу стационары (деңиз деңгээлинен 3200 м бийиктиги жайгашкан), тоо медициналык лабор-сы, консультация ж. б. бөлүмдөр бар. УКТБде респ-нын бардык аймактарынан келген оорулуулар кардиологиялык жана терапиялык - өпкө, бөйрөк, тамак сиңирүү органдары, эндокрин бездери, муундары ж. б. органдары жабыркаганда жардам алышат. Борбордун иш-аракетинде ооруну туура аныктоо жана дарылоо багытында жүрөк-кан тамыр, боор, ж. б. ички органдары жабыркаган адамдардын оорусун дарылоодо уникалдуу хирург. технология колдонулат. Бул жаңы технология бычаксыз аткарылат. Мындан тышкары борбордо эл аралык деңгээлдеги лабораториялык, аспаптык жана молекула-биологиялык методдор кеңири колдонулууда. Борбордо КР УИАнын 1 корр. мүчөсү, 9 проф, 4 илимге эмгеги сиңирген ишмер, 10 СССР жана КРдин илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйл. лауреаттары ж. б. эмгектенет (2014). 2007-жылдан борбордун директору - A. С. Жумагулова.
Вишлист
Вишлист (от wish list) — Англис тилинин "wish list" деген сөзүнөн алынган, кыргызча "каалоолордун тизмеси" же "максаттардын топтому" дегенди түшүндүрөт. Вишлист – адам каалап жаткан буюмдарды сатып алуyну, иш-аракеттерди жасоону билдирген тизме. Максаттардын топтомун баракка же тактайчага жазып көрүнүктүү жерге, бөлмөгө илип коюу керек. Аны такай окуп туруу максаттарга жол ачат. Мисалы, адам сууда сүзүүнү же көп акча табууну каалап жатса, бул ага мотивация болуп бере алат. Тарыхына таянсак, вишлист жаңы жыл алдындагы балдардын Санта Клауска жазган каттарына байланыштуу. Бул процесске ата-энелер катышып, балдарына күтүүсүз белек даярдашкан. Албетте, балдар муну Санта Клаустан келген белек деп түшүнүшкөн. Америка маданиятынын бир бөлүгүнө айланган вишлист ХХ кылымдан тартып башка өлкөлөргө да таркай баштаган.
Мөмө сактагыч
Мөмө сактагыч - мөмө сакталуучу жай.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Хаю-Се
Хаю-Сё — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ябто-Яга куймасынын сол жээгинен 7 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 36 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Моюл
Моюл (Padus) – өсүмдүктөрдүн роза гүлдүүлөр тукумунун уруусу. Анча бийик эмес дарак жана бадал. Моюлдун 15 (башка маалыматтар боюнча 27) түрү белгилүү. Негизинен Евразия жана ТүндүкАмерикада өсөт. КМШ өлкөлөрүнүн Европа бөлүгүндө 4–5 түрү, Кавказда, Борбордук Азияда, Түштүк Сибирде кездешет. Көбүнчө токойдун нымдуу жеринде, суу боюнда өсөт. М-дун жалбырагы жөнөкөй, кезектешип жайгашат. Гүлү ак, жыттуу, чачы топ гүлгө чогулган. Чымынчиркейлер аркылуу чаңдашат. Мөмөсү – ширелүү, кара, майда жемиш, тамак-ашка пайдаланылат. Мөмөсүнүн кайнатма ширеси ич өткөккө, жыгачы эмерек жасоого колдонулат. Уругу жана тамыры же бүчүрүнөн көбөйөт. Моюл коргоочу токойдо тигилет.
Зехайм-Югенхайм
Калкы - 15860 киши(2013-ж.). . Аянты - 28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 32 022. Муниципалитеттин башчысы — Олаф Кюн.
Офис системалары
Офис системалары – мекеменин бардык бөлүмдөрүндө административдик маселелер үчүн пайдаланылган колдонмо программалык жабдыктар. Бул колдонмолорго текстти иштетүүнү, үстөлдөгү басма системасы, электрондук жадыбалды, берилиштер базасын, графикти көрсөтүүчү ж. б. пакеттер кирет. Офис системаларына Майкрософт офис (Microsowt office) мисал болуп эсептелет.
Мөмө өстүрүү
Мөмө өстүрүү - Өсүмдүк өстүрүү тармагы.
Жаңы балтач (Балтачев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мөмө өстүрүү
Мөмө, жер-жемиш жана жаңгак алуу максатында атайын бөлүнгөн жерде же короо участкасына мөмө өсүмдүктөрү отургузулат. Мөмө, жер-жемиш жанa жаңгак — баалуу азык-түлүк. Аларда кант (фруктоза, глюкоза, сахароза), май, орг. кислота, минерал зат, түрдүү ви­тамин ж. б. көп. Жаңгакта мындан тышкары сапаттуу 15—22% белок бар. Мөмө-жемиш менен жаңгактан кыям, компот, повидло, мармелад, шарап, спирт ж. б. жасалгандыктан аларды жыл бою тамак-аш катары пайдаланууга болот. Бир кыйла мөмө- жемиш өсүмдүгү шаар менен кыштактарды көрктөндүрүүдө колдонулат.
Мөмө өстүрүү — өсүмдүк өстүрүүнүн байыркы тармактарынан. Мөмө менен жер- жемиштин мекени — Түш.-Чыгыш, Алдыңкы жанa Орто Азия, Закавказье, Жер Ортолук деңиз жээги. Вавилония менен Ассирияда (б. з. ч. 3 миң жыл мурда), Кытайда (2 миң жыл), Индияда (2 миң жылга жакын), Крымда (700 жыл), Греция да (б. з. ч. 400—300 жыл мурда) болгон. Алма, алмурут, кара өрүк, шабдаалы, анар ж. б. 4 миң, чие, алча жанa лимон 2 миң жылдан ашык убактан бери колдо өстүрүлөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Эммеринг (Фюрстенфельдбрук)
Калкы - 6318 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 79 119. Муниципалитеттин башчысы — др. Михель Шандерль.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Йорк (Небраска)
Йорк (Небраска) (York) — Небраска штатынын Йорк округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7 766 киши. Болжолдуу аянты - 14.6 км². FIPS коду — 31-54045.
Чолпон айыл аймагы
Чолпон айыл аймагы ― Кыргызстандын Кочкор районундагы административдик-аймактык бирдик. Чолпон, Ак-Чий, Ара-Көл, Оро-Башы, Осовиахим, Тармал-Саз, Туз, Узун-Булак, Эпкин айылдарынан турат. Административдик борбору ― Чолпон айылы.
«Кабланды»
«Кабланды» – казак элинин баатырдык эпосу. Эпостун 29 варианты белгилүү. Анын жыйырма алтысында Кабланды баатырдын эрдиктери баяндалат. Эпостун Шапай Калмагаметовдун айтуусундагы вариантынын көлөмү 6490 сап ыр. Бул вариант казак жана орус тилдеринде китеп болуп басылып чыккан ( М., «Наука», 1975). Кабланды кыпчак уруусунан чыккан Токторбай байдын баласы. Ал эр жетип чоңойгондо жамбы атышууда мөрөй алып Аймак хандын Куртка аттуу кызына үйлөнөт. Кабланды калмактар менен согушта колго түшүп калып, Көбөк баатырдын кызы Карлыганын жардамы менен туткундан бошонуп, андан соң душмандарды талкалап, эл-жерине кайтат. Эпосто башка элдердин баатырдык эпосторундагыдай эле салттык мотивдер бар. Мисалы, Кабландыны атасы Токторбай 80 жашка чыкканда көрүшү, Кабландынын эрте жетилип, жоого аттанышы, калмактардын ичинен «чыккынчынын» чыгышы, баатырдык салт боюнча үйлөнүү ж. б.
От чөп
От чөп, адонис (Adonis) – өсүмдүктөрдүн байчечекейлер тукумунун уруусу. Бир жана көп жылдык чөп. Евразия жана Түндүк Африканын мелүүн алкактарында 30га жакын түрү, КМШ өлкөлөрүндө 17дей түрү бар. Сабагынын бийиктиги 40–70 см, жалбырагы ичке, канат сымал тарамдуу. Чоң сары, кызыл, сары кызыл гүлдүү. Мөмөсү тобурчак сымал кургак урук. Батыш Европада, КМШнын Европа бөлүгүндө, Түштүк Уралда, Батыш Сибирде, Кыргызстандын Ысык-Көл, Чоң Кемин өрөөндөрүндө ж. б. жерде өсөт. Жазгы от чөп – дары өсүмдүк. Курамында жүрөк оорусун жеңилдетүүгө көмөк берүүчү гликозид (цимарин, адонитоксин, сапонин) бар. Элдик медицинада жана ветеринарияда илгертен эле кургак чөбүнүн тундурмасы дары катары пайдаланылган. Дарылык үчүн гүлдөгөндөн баштап, уругу күбүлгөнгө чейин жыйналат.
Гранд Джанкшн (Колорадо)
Гранд Джанкшн (Колорадо) (Grand Junction) — Колорадо штатынын Меса (Mesa) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 58 566 киши. Болжолдуу аянты - 80.5 км². FIPS коду — ?.
Руткит
Руткит (rootkit) — компьютер системиндеги залалдуу программа, башкача айтканда, вирустун түрү. Ал компьютердеги маалыматтарды чогултуп, системди башкара алат. Вирустар файлдарды гана жок кылса, руткит бүтүндөй программаларды жок кылууга жөндөмдүү. Хакерлер руткиттин жардамы менен бирөөлөрдүн компьютерин көзөмөлдөп, өздөрүнүн кара ниеттик иштерине пайдалана алышат. Руткит бир гана компьютер системин эмес, смартфондордун, гаджеттердин операциялык системин талкалайт. Мунун өзгөчөлүгү – электрондук почтанын, сайтка катталган баракчанын сыр сөздөрүн уурдап алуусунда.
Жансакчы (тасма)
"Жансакчы" (жап. 用心 棒, Yojimbo, Телохранитель) - 1961-жылы Акира Куросава жидайгеки стилинде тарткан тасма. Тасмада Тоширо Мифуне аттуу бош жүргөн самурай кылмыш чөйрөсүндөгү бийлик үчүн талаш жүрүп жаткан шаарчага келип калат. Кылмыш чөйрөсүндөгү эки башчы тең жаңы келген келгинди жансакчы кылып алганга аракет кылышат.
"Жансакчы" тасмасы ийгиликтүү болгондуктан, Куросава "Санжуро" (1962) тасмасын баш каарман жөнүндө уланды кылып тарткан. Эки тасмада тең баш каарман эскилиги жеткен жазуусу бар (жазуу каармандын бош калганга чейинки самурай уруусунун аты болсо керек) кара кимоно кийген.
Улуттук-боштондук революция
Улуттук-боштондук революция - дүйнөлүк революциялык процесстин бир бөлүгү, социалдык-таптык күрөштүн өзгөчө түрү; колониялык жана жарым колониялык өлкөлөрдө жашаган элдин турмушундагы саясий жана социалдык төңкөрүш; чет өлкөлүк үстөмдүктү жок кылып, улуттук көз карандысыздыкты орнотуу. Улуттук-боштондук революция улуттук-колониялык эзүүнү жоюу, улуттук мамлекетти түзүү жана улуттун өз алдынчалык укугун жүзөгө ашырууга багытталган улуттук-боштондук кыймылдан улам келип чыккан.
Офицер
Офицер – куралдуу күчтөрдө, милицияда, полицияда командирлер жана начальниктер курамындагы адам. Офицердин өзүнө берилген ар кыл аскердик чини болот. Алгач мамлекеттик айрым кызмат адамдары, кийин туруктуу жалданма армиялардын жана АДФтин түзүлүшү менен (16-к.) Францияда, Европа өлкөлөрүндө аскер командирлери аталган. Орус армиясында офицердик чиндер биринчи жолу «жаңы түзүлүш полкторунда» киргизилген. 1943-жылдан Кызыл Армияда жана АДФте командирлер жана начальниктер офицерлер деп аталып, кенже жана улук офицердик курамга бөлүнгөн.
Достук айыл аймагы
Достук айыл аймагы ― Кыргызстандын Нарын районундагы административдик-аймактык бирдик. Достук айылынан гана турат.
Муш кетти
Оюнчулардын саны 5—15 киши.
Оюн аянтчада, талаада, бөлмөдө, сахнада өткөрүлөт.
Оюнга даярдануу
Баары бир бирине жакын, тегерек болуп отурушуп, шарты жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Оюндун баяны
Оюнчулар бир бирине кызыктуу окуялардан айтышып, бир бирин күлдүрүшүп отурганда катышуучулардын бирөөсү кокусунан «муш кетти» деп айтып туруп жанында отурганын желкесине сол алаканын коюп, аны оң мушу менен урат. Калган оюнчулар дагы кезектери менен «муш кетти» дешип бир бирин урушуп чыгышат. Өз убагында «муш кетти» деп айталбай жана шеригин муштай албай калган оюнчу жыдыйт. Уттурган оюнчу жакшылап ырдап же бийлеп бергенден кийин оюн кайрадан башталат. Ошентип каалаган убакытка чейин улана берет. Жанылбай, өз убагында «муш кетти» деп кыйкырып шеригин муштаган оюнчу жеңүүчү болот.
Оюндун эрежеси
Бир биринин баштарына катуу муштоого, ордунан турууга,  ордун  алмаштырууга, жылууга, оюнчуларды аралатып урууга болбойт.
Моюн-Кум
Моюн-Кум (Мойынқұм, Mo'yinqum) — Орто Азиядагы кумдуу чөл, Казакстандын түштүгүндө. Бетпак-Талаадан түштүгүрөөк. Түштүгүндөгү Кара-Тоо, Кыргыз Ала-Тоосу менен түндүгүндөгү Чүй дарыясынын төмөнкү агымынын аралыгында. Бийиктиги түндүгүндө 300 м, түштүгүндө 700 мге чейин. Бор мезгилинин деңиздик кум жана Чүй дарыясынын чөкмөлөрү менен капталган. Капталдарында ак сөксөөл, түлкү машак өскөн кум жалчалары басымдуу; оёң бөлүгүндө жузгун, шыбак өсөт. Жылаңач бархандар да кездешет. Кышкы жайыт, кыртыш суулары жер бетине жакын жаткан жерлери дыйканчылыкта пайдаланылат.
Муртл (Миннесота)
Муртл (Миннесота) (Myrtle) — Миннесота штатынын Freeborn округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 48 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 27-44890.
Мөмө таарыгычтар
Мөмө таарыгычтар - мөмө дарагынын таарыгычтар тукумундагы зыянкечтери.
Ашкере зыяндуусу: алма сойлогучу (таарыгычы), анын уз. 6—7 мм, алмурут сойлогучу, кара өрүк сойлогучу, уз. 4—5 мм, чие сой­логучу, уз. 4—6 мм. Денеси ак саргыч, башы кара күрөң түстүү.
Топуракта кыштап, жаз алды менен даракка жармашат. Мөмө таарыгычтар Батыш Европада, Сибирдин кээ бир райондорунда тараган. Мөмө дарак гүлдөгөндон 5—7 суткадан кийин көпөлөгү учуп чыгат да, жаш мөмөгө куртун таштайт. Сойлогуч мөмөнүн сыртын жейт.
Зыянга учураган мөмө күбүлөт, түшүмү начарлайт. Күрөш чарасы: мөмө дарагы гүлдөрдөн мурда инсек­тицид чачуу.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Фултон (Миссури)
Фултон (Миссури) (Fulton) — Миссури штатынын Кэллоуэй округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 29.4 км². FIPS коду — 29-26182.
Калкы
2010-жылы калкы 12,79 киши болгон.
Улуттук госпиталь
Улуттук госпиталь, Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоо министрлигине караштуу улуттук оорукана - ооруну аныктоо, дарылоо, алдын алуу жана илимий иштерди жүргүзүүчү мамлекеттик көп тармактуу медициналык мекеме. Госпиталдын тарыхы 1878-ж. Пишпек ш-ына көчүп келген аскердик лазареттен башталып, калк үчүн биринчи мамлекеттик медициналык мекеме болуп эсептелген. 1939-ж. КММИнин ачылышы менен оорукана анын клиникалык базасына айланган. 1956-ж. Кыргыз ССР саламаттык сактоо министрлигинин Респ. клиникалык ооруканасы, 1997-ж. 3-ноябрда КР Президентинин жарлыгы менен КР калкына дарылоо-диагностика жана уюштурууусулдук иштер боюнча жогорку адистештирилген стационардык жана бейтепканалык медициналык жардамдын натыйжалуулугун жакшыртуу максатында Улуттук госпиталь болуп кайра түзүлгөн. Улуттук госпиталда 1075 койка-орундуу стационары, кеңеш берүү, диагоностика бөлүмү, санит. авиациясы; гастроэнтерология, ирин хирургиясы, кардиология, неврология, нефрология (гемодиализ блогу менен), нейротравма жана нейрохирургия, оториноларингология, көз оорулары, проктолотя, кесиптик патология, пульмонолотя, микрохирургия, эндокринология, урология ж. б. клиникалык бөлүмдөрү, лабор-лары, ошондой эле КММАнын 9, КРСУнун 4 клиникалык кафедрасы, КМКДАЖМИнин 5 курстары жана кафедрасы бар. У. г-да гипербаротерапия, доплерография, кандын гравитациялык хирургиясы, ультра добуш диагностика, эндоскопия ж. б. жогорку тактыкта иштөөчү аппаратуралар иштейт. Клиникалык бөлүмдөрдүн кызматкерлери негизинен окуу процесстерине, ошондой эле кеңеш берүүчү кабылдамаларында бейтаптарга кенеш берет, базалык бөлүмдөрүндө түздөн-түз дарылоо-диагностика процесстерине катышат. Госпиталдын алгачкы башкы врачы - Поярков Ф. В., кийин ар кайсы мезгилдерде Игембердиев 3. И., Гехман М. Я., Рафибеков С. Ж., Кадырбеков К. К., Ниязов Ш. Н., Аалиев Г. К. ж. б. болушкан, 2014жылдан Сагимбаева Д.
Хей-Яга
Хей-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Коротаиха дарыясынын оң жээгинен 140 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 152 км.
Доллерн
Доллерн (Dollern) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Штаде районуна кирет.
Хей-Яга
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Доллерн
Калкы - 1809 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 11,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 59 012. Муниципалитеттин башчысы — Вильфрид Элерс.
Хей-Яга
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Жан-Булак айыл аймагы
Жан-Булак айыл аймагы ― Кыргызстандын Нарын районундагы административдик-аймактык бирдик. Жан-Булак айылынан гана турат.
Чипчик (Балтачев району, Башкыртстан)
Чипчик — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Тошкур айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 17 киши. Почта индекси — 452986, ОКАТО коду — 80208837006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Хольних
Хольних (Hollnich) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Хунсрүк районуна кирет.
Калкы - 274 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,27 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 055. Муниципалитеттин башчысы — Хубертус Мауэрхоф.
Гранд Лэйк (Колорадо)
Гранд Лэйк (Колорадо) (Grand Lake) — Колорадо штатынын Гранд (Grand) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 447 киши. Болжолдуу аянты - 2.5 км². FIPS коду — 08-31715.
Борних
Борних (Bornich) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Калкы - 1032 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,00 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 41 016. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Циммерман.
Зигбах
Зигбах (Siegbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Гиссен административдик округуна карайт. Лан-Дилль районуна кирет.
Буха (Йена)
Буха (Йена) (Bucha (bei Jena)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Хольцланд районуна кирет.
Леонид Иванов
Иванов Леонид (05.08. 1937-ж. т., Украина, Мелитополь шаары) - спортчу (жеңил атлетика), СССР спортунун чебери (1962), СССР спортунун эмгек сиңирген чебери (1965).
Буха (Йена)
Калкы - 1132 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 21,00 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 008. Муниципалитеттин башчысы — Арндт Лютцельбергер.
Леонид Иванов
1958-ж. Ленинград дене тарбия техникумун, 1962-ж. КМДТИни бүтүргөн. Ошол эле жылы Мукачева шаарында өткөн кросс боюнча СССРдин биринчилигинде 5000 мге чуркоодон СССРдин чемпиону деген наамга татыктуу болгон боюнча Францияда «Юманите» гезитинин байгесине арналган Чоң мелдеште жеңип СССРде, Европада күчтүү күлүктөрдүн катарына кошулган. «Правда» гезитинин байгесине арналган бүткүлсоюздук чоң мелдештерде 2 жолу алтын медалга (1962,1963), СССР элдеринин 3-спартакиадасында (1963) 10000 мге чуркоодо кыргызстандык спортчулардын ичинен 1-жолу алтын медалга, 5000 м. күмүш медалга татыктуу болгон. СССР - Америка жолдоштук беттешүүлөрүндө бир нече жолу жеңип чыккан (1964-65). Жеңил атлетика боюнча СССРдин биринчилигинде 10000 мге чуркоодо күмүш медаль уткан. Токио шаарындагы 18-Олимпиадалык оюндарда 10000 мге чуркоодо 5-орунду ээлеген (1964). Алыскы аралыктарга (5000, 8000, 12000 м) чуркоодо СССРдин бир нече жолку чемпиону (1962, 1963,1964, 1965). Америкада, Европада, Азияда, Австралия материктеринде өткөн ири турнирлердин жеңүүчүсү.
Колдонулган адабияттар
Макешов Кабыл. Кыргыз Республикасы: Дене тарбия жана спорт энциклопедиясы. Экинчи бас. – Б.: Турар, 2015. – 448 б.ISBN 978-9967-15-445-2
Маркт-Вальд
Маркт-Вальд (Markt Wald) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Нижний Альгой районуна кирет.
Калкы - 2278 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 30,82 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 78 169. Муниципалитеттин башчысы — Вальтер Вөрле.
Кабот Жон жана Себастьян
Кабот Жон жана Себастьян - (Cabot, John and Sebastian) – генуялык деңиз сүзүүчүлөр жана изилдөөчүлөр; атасы менен баласы. Венецияда, Англияда жана Испанияда картограф болуп кызмат өтөшкөн. 1495-ж. ченде Жон Кабот (Жовани Кабото) (1450-55, Генуя 1499) чыгаан соодагер катары Лондонго отурукташкан. 1497-ж. кичинекей «Мэтью» кемеси менен батышты көздөй сүзүп, Кытайды издөөгө чыккан. Ошол эле жылдын 24-июнунда Түндүк Американын түндүк жээгине жеткен. Аны Түндүк-Чыгыш Азия деп эсептеп, Венеция менен Англиянын ээлиги деп жарыялаган. 1498-ж. экинчи экспедициясына (кайрадан эле Американын жээгине) чыккан. Себастьян (1475-ж. чен, Венеция 1557, Лондон) король Генрих УШде картограф болгон. 1544-ж. дүйнөнүн картасын (ошол мезгилге ылайыктуу) түзгөн. Ошондой эле испан армиясында жана флотунда кызмат өтөгөн. Буйрукка баш ийбегенине байланыштуу Африкага айдалган. Англиялык көпөстөрдүн соода компаниясынын жетекчиси катары Европадан Азияга өтүүчү түндүк-батыш өткөөлдү издөө үчүн экспедиция уюштурган. Батыш Европа менен Россиянын ортосундагы соода байланышты түзүүгө түрткү берген.
Чероки (Айова)
Чероки (Айова) (Cherokee) — Айова штатынын Чероки округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 16.7 км². FIPS коду — 19-13080.
Калкы
2010-жылы калкы 5369 киши болгон.
Зехаузен (Альтмарк)
Калкы - 5329 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 34,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 520. Мэр — Эвальд Дуффе.
Эммертинг
Эммертинг (Emmerting) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Альтөттинг районуна кирет.
Калкы - 4138 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,08 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 71 114. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Майер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Аватар (тасма 2009)
«Аватар» (Avatar, ЭФА: ) — 2009-жылы тартылган американын илимий фаниастикалык тасмасы.Сценарийи жана режиссёру Жеймс Кэмерон.
Мазмуну
2154-жыл. Мурунку моряк Жейк Салли кырсыкка кабылып, баса албаган майыпка айланат. Ал эми анын эгизи илим менен алек болуп, өзгөчө минералды табуу үчүн Пандора планетасына сапарга чыгуу алдында турган. Бирок сапарга чыгардын алдында капысынан каза болуп калып, окумуштуу бир тууганынын ордуна Жейкти учуруу зарылдыгы келип чыгат. Анткени аватар программасын генетикалык жактан жакын адамы гана башкара алмак. Жаңы аватарды түзгөнгө акча да, убакыт да жок болот. Ошентип, илимден эч кандай түшүнүгү жок майып экенине карабай, бөтөн планетага Жейкти жөнөтүшөт. Жейк болсо бутуна операция жасатып, кайра басууга акча табуу максатында макулдугун берет. Ошентип, Жейк Пандорада жашап, ал жактагы сырдуу жашоону өздөштүрө баштайт. Күндөрдүн биринде кезектеги изилдөө учурунда изилдөөчүлөргө жырткыч жаныбарлар кол салып, аскерлер Жейкти жалгыз таштап кетүүгө мажбур болушат. Жейктин жапайы токойдо аман калуу мүмкүнчүлүгү миллиондон бирөө болсо да, ал жалгыз мүмкүнчүлүгүн пайдалана алат. Тактап айтканда, аны нави уруусунун башчысынын кызы Нейтири куткарып калат. Экөөнүн жолугушуусу аягында сүйүү менен аяктайт. Ал эми Жерден келген экспедиция Пандоранын жашоочуларын жашаган жеринен күч менен кууп чыккылары келет. Анткени алар мекендеген жерде баалуу минералдар бар болот. Өзүн навилердин бири катары сезген Жейк кийин Пандора планетасынын коргоочусуна айланат. Натыйжада согуш чыгып, аягында, албетте, адилеттүүлүк келип чыгат. Жерден издеген бактысын Пандорадан тапкан Жейк түбөлүккө жердеги жашоосу менен коштошот.
Каармандарда
Адамдар
На’ви
Тасманын тартылышы
«Аватар» тасмасы жогорку компьютердик технология менен мыкты актёрлук, режиссёрлук эмгек жуурулушкан бирден бир тасма. «Жаңы компьютердик дүйнөнү ачканы үчүн бул тасма кинематографияда революция жасады десек болот» дешет киносынчылар. Кэмерон буга чейин компьютердик технологияны «Терминатор-2де» жана «Титаник» тасмасында ийгиликтүү пайдаланса, «Аватар» тасмасында бул ыкманы укмуштай профессионалдуулук менен колдонгон. Тасманын 40 пайызын кадимки кино тарткандай тартышса, 60 пайызына компьютердик графиканын жардамын колдонушкан. Тасмада ар бир эпизодду туш тарабынан 197 камера тарткан.
Тасманын философиясы
Ар бир тасмадай эле «Аватардын» да философиясы бар. Жердеги жашоодон эч нерсе таппай кеткен Жейк өзүнүн жашоодогу максатын, сүйүүсүн Пандорадан табат. Режиссёр Жеймс Кэмерон: «Пандорадагы жашоону ушунчалык сыйкырдуу кылып тартууну максат кылдым. Анткени кинону көргөн соң адамдар «биз өзүбүз жашаган дүйнөбүздү эмне кылып алдык?» деген суроону өздөрүнө берсе деп максат кылгам. Анткени башаламандык ээлеген биздин чөйрөбүздөн адамдар өзүн-өзү таба албай келет»,- деп айткан. Ошондой эле тасмада акырындык менен адамзат өзү жасаган дүйнөнү өзү жок кылып коёру кыйыр эскертилген.
Мугалжар тоосу
Мугалжар тоосу Казакстандын Ак-Төбө областында түндүктөн түштүккө 200 км-ге созулуп жатат. Туурасы 30 кмдей. бийикт. 657 метрге чейин (Чоң Бактыбай тоосу). Урал тоолорунун түштүк уландысы. Түндүгүндө кууш токол тоо, андан кийин жарыш жаткан эки кырка тоого болшөт, алардын ортосунда туурасы 15—20 км келген Алабаш чуңкурдугу жатат. Кембрийге чейинки мезгилдерде жанa палеозой заманында пайда болгон кварцит, кристаллдык сланец, гнейс, гранит, кумдук жанa конгломерат тоо тектеринен турат.
Климаты кескин континенттпк, кышы суук, кар аз жаайт; январдын орт. температурасы —14°С, жайы кургак, ысык, июлда 24°С. Жылдык жаан-чачыны 200—250 мм. Батыш капталдарынан Эмба, Орь дарыялары (Каспийдин алабы), чыгышынан Ыргыздын оң куймалары башталат. Мугалжар тоосунун түндүк бөлүгүн ак кылкан, бетеге, тоо сулусу үстөмдүк кыл­ган шагылдуу талаа, түштүгүн шыбак, дан өсүмдүктүү талаа жанa жарым чөл ээлейт. Жазгы жанa жайкы жайыт. Жез, никель жана башкалар кендердин базасында тоо-кен өнөр жай өнүккөн.
Каботаж
Каботаж — бир өлкөнүн ичиндеги порттор аралык кеме катнашы. Чоң (эки же ар башка деңиздеги порттор аралыгындагы катнаш) жана кичи (бир эле деңиздеги порттор аралыгындагы катнаш) Каботаж болуп бөлүнөт.
Улуттук байлык
Улуттук байлык - өлкөдөгү табигый ресурстардын, өндүрүш каражаттары менен материалдык байлыктардын жыйындысы, өлкөнүн экономикалык потенциалын чагылдыруучу олуттуу көрсөткүч. Улуттук байлыкка төмөндөгүлөр кирет: финансылык активдер (алтын, валюта, баалуу кагаздар ж. б.) жана финансылык эмес активдер. Бул активдер өз кезегинде өндүрүштүк жана өндүрүштүк эмес болуп бөлүнөт. Өндүрүштүк активдерди өндүрүштүн негизги каражаттары, фондулар, жүгүртүү каражаттары менен ага тийиштүү материалдык запастар ж. б. баалуулуктар, ал эми өндүрүштүк эмес активдерди материалдык (жер, кен ж. б. жаратылыш байлыктары) жана материалдык эмес (патент, автордук укук, лицензия) активдер түзөт.