cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мансарда
Мансарда - имараттын чатырындагы бөлмө. Ал кошумча турак жай катары курулуп, имаратка көрк берчү касиетке да ээ. Чатырдын бул типтеги конструкциясын 17-кылымдагы француз архитектор Ф. Мансар кеңири колдонгондуктан, мындай бөлмөлөр анын атынан аталып калган. Кең маанидеги мансарда – бийик чатырдын ичине жашоого жана чарбалык максатта колдонулуучу бөлмө.
Карышкино (Баймак району, Башкыртстан)
Карышкино — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Татлыбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 416 киши. Почта индекси — 453656, ОКАТО коду — 80206849004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Хөршайд
Хөршайд (Hörscheid) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вульканайфель районуна кирет.
Ритчэй (Миссури)
Ритчэй (Миссури) (Ritchey) — Миссури штатынын Newton округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 82 киши. Болжолдуу аянты - 0.1 км². FIPS коду — 29-62030.
Кем-Кемжиут
Кэм-Кэмжигүт мамлекети — Энесай дарыясынын өйдөсүндө жайгашкан. Араб даректери тууралуу Монгол империясы кыргыздарды басып алуусунун астында Кыргыз каганаты эки мамлекетке: Кыргыз жана Кэм-Кэмжигүткө ажыраган. Кыргыз мамлекетин моңголдор 1219 жылы басып алган, Кэмжигүттү болсо 1293 жылы гана басып алышкан.
Рашид-ад Дин жазууларында
Улуу Кыргыз дөөлөтү доорунда азыркы Тыванын жерлерин Кем-Кемжиут деп атаганын Рашид-ад Дин жазмаларында окууга болот.
Орто кылымдагы араб (мусулман) булактарынын айтымында, Кыргыз мамлекети менен Кем-Кемжиут бири-бирине чектеш эки облус, экөө тең бир ээликти түзөт. Алардын чек аралары дарыянын түштүк-чыгышында болчу. Селенга, Ангаранын тундук жана тундук-чыгышында. Улуг-Хем жана Хемчик дарыяларынан алган Кем-Кемжиут аймагы ошол кезде Минусинск ойдуңунун түштүгүндө Саян жана Танну-Ола кырка тоосунун ортосунда жайгашкан, түштүк тарабында наймандар турган жерлер деп түшүнүлгөн. да журду.
Чыңгызкан өзүнүнүн Алтан жана Букран элчилерин эки кыргыз бектерине Баш ийсин деп жөнөтөт. Алар Чыңгызканга кайта үч эмирдерин элчидей жөнөтөт — Урут Утуджа (Урут Утужа), Элик-Тимур, Аткирак улуунун алдында кичүүгө ызаат көрсөтүү деген ой менен ак шумкарды тартуулоо менен жөнөтүшөт.
Тарыхы
1199 жылы Темүчин наймандардын Бурук-Хандын аскерлерин кырат. Бурук-Хан утулуп, кыргыздардын Кем-Кемжигүт мамлекетине качат.
Лебанон (Коннектикут)
Лебанон (Коннектикут) (Lebanon) — Коннектикут штатынын Нью-Лондон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7 358 киши. Болжолдуу аянты - 143.0 км². FIPS коду — 09-42390.
Карвэр (Миннесота)
Карвэр (Миннесота) (Carver) — Миннесота штатынын Carver округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3724 киши. Болжолдуу аянты - 10.4 км². FIPS коду — 27-10144.
Токой өсүмдүктөрү
Токой өсүмдүктөрү – 1) эгилме же тигилме дарак же бадал өсүмдүктөр. Мурдагы токойлуу жерде Токой өсүмдүктөрүн өстүрүү токойду жасалма калыптандыруу, ал эми жаңы жерге өстүрүү токой өстүрүү деп аталат. Мындай жерде өстүрүлгөн Токой өсүмдүктөрү табигый токойго Караганда түшүмдүү келип, кыйылган өсүмдүктүн орду тез толукталып турат. Токой өсүмдүктөрү жыш, сейрек, утурумдук болуп бөлунөт. Жыш Токой өсүмдүктөрү таза (бир эле породадан) же аралаш (бир нече породадан) отургузулат. Токой өсүмдүктөрүнун түбү 15-30 см, айрым жерде 40-50 см тереңдикте иштетилет. Ийне жалбырактуу жана аралаш токойдо негизинен карагай, Кызыл карагай, эмен, Терек ж. б. отургузулат. Чиригендери жаңысы менен алмаштырылат. Кыргызстанда Токой өсүмдүктөрүн тигүү 1948-жылдарда башталып, 1976-ж. 121 482 га аянтты ээлеген. Арстанбап, Сары-Челекте табигый жаңгак, мисте, алма, чие, карагай өңдүүлөр өсөт. Булардын мөмө-жемиши жыл сайын жыйналып, мамлекетке өткөрүлүп, чет мамлекеттерге жөнөтүлөт. Аралаш токойлор да кездешет. 2) Кол менен тигилген токой жөнүндөгү теорияны жана практиканы иштеп чыкчу илимий тармак. Анын токой урук таануу, токой питомниги, токой өсүмдүктөрү, баалуу токой түзүүчү өсүмдүктөр, кооз өсүмдүктөр, тамак-аштык, тех. дарак жана бадал породалары, токой мелиорациясы бөлүмдөрү бар.
Гнейс
Гнейс - (немецче Gneis – чирик) – метаморфизм тоо теги; массивдүү, көбүнчө жол-жол болгон гранитоид курамындагы кристаллдык сланец. Гнейс көбүнчө талаа шпатынан, аз өлчөмдө кварц, биотит, мусковит, амфибол, пироксен, гранат, силлиманит ж. б. минералдардан турат. Тыгыздыгы 2500–2900 кг/м3. Гнейске бири бирине жарыш жана жука кат-кат болгон текстура мүнөздүү. Гнейс жаратылышта, айрыкча байыркы тоо тектердин арасында көп таралган. Алар ортогнейстер жана парагнейстер болуп бөлүнөт. Биринчиси жанартоо тектердин (кычкыл жана орточо курамдагы эффузивдер менен алардын туфтары), экинчиси чөкмө тоо тектердин метаморфизм процесстеринин натыйжасында өзгөрүшүнөн пайда болот. Гнейстер курулуш материалы катары пайдаланылат. Айрым жердеги гнейстерде графит кендери кезигет.
Атял-Шор
Атял-Шор — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ламбина-Ю дарыясынын сол жээгинен 11 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Макмал суусу
Макмал суусу – Тогуз-Торо жана Ак-Талаа райондору аркылуу аккан суу, Ала-Буганын сол куймасы. Узундугу 41 км, алабынын аянты 441 км2. Жалгыз-Кыр тоосунун түштүк-чыгыш тарабынан башталат. Өрөөнүнүн таманы түзөң, үчүнчүлүк мезгилдин тоо тектеринен турган чаптардын капталдары тик. Негизинен кар, булак жана жаан-чачын сууларынан куралат. Жылдык орточо чыгымы 1,8-2,5 м3/сек, көп чыгымы июнь–июлда, азы февраль–мартта байкалат.
Ири куймалары: Караңгы-Токой, Алма, Чоң Таш (сол). Боюн­да Макмал кыш. жайгашкан.
Вишрода
Вишрода (Wischroda) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бургенланд районуна кирет.
Калкы - 496 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 12,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 84 570. Муниципалитеттин башчысы — Ингрид Хессе.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Херцхорн
Херцхорн (Herzhorn) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штайнбург районуна кирет.
Калкы - 1051 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 12,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 61 037. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Ланге.
Ягстхаузен
Ягстхаузен (Jagsthausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Хайльбронн районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 Шаардык районго бөлүнөт.
Файзуллино (Баймак району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Эмсдеттен
Эмсдеттен (Emsdetten) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Штайнфурт районуна кирет.
Калкы - 35 523 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 71,89 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 5 66 008. Мэр — Георг Мөникес.
Шаар административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Йоханнискирхен
Йоханнискирхен (Johanniskirchen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Ротталь-Инн районуна кирет.
Букстехуде
Букстехуде (Buxtehude) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Штаде районуна кирет.
Калкы - 39748 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 76,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 59 010. Мэр — Юрген Бадур.
Шаар административдик курамы боюнча 15 шаардык районго бөлүнөт.
Тажикстан 2020 жайкы Олимпиада оюндарында
Тажикстан 2020 жайкы Олимпиада оюндарына спорттун 4 түрү боюнча 10 спортчусу менен катышат. Тажикстан эгемен тарыхында жетинчи жолу олимпиада оюндарына катышуусу.
Жайкы Олимпиада оюндары 2020-жылы 24-июлдан 9-августка чейин Жапониянын Токио шаарында өтүшү керек эле, бирок Эл аралык олимпиада комитети COVID-19 пандемиясынан улам 2021-жылга жылдырган. Олимпиада оюндары 23-июлдан 8-августка чейин Токио шаарында өтөт.
Олимпиаданын ачылыш аземинде өлкөнүн туусун дзюдо боюнча спортчу Темур Рахимов көтөрүп чыккан.
Супериор (Айова)
Супериор (Айова) (Superior) — Айова штатынын Дикинсон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.1 км². FIPS коду — 19-76440.
Калкы
2010-жылы калкы 142 киши болгон.
Маковский Эдуард Эдуардович
Маковский Эдуард Эдуардович (1930, РФ., Керчь шаары – 2002, Бишкек) – техника илимдеринин доктору (1973), профессор (1976), Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги (1979), Кыргыз ССРинин илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (1976), Кыргыз Республикасынын илимге эмгек сиңирген. ишмери, Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген. ойлоп табуучусу (1980). Ташкент инженердик ирригация институтун бүтүргөн (1954). Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Энергетика институтунда кенже илимий кызматкер (1954–61). Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Автоматика институтунда лаборатория башчысы (1961–2002), директордун орун басары, директор (1980–88), Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын вице-президенти (1997–2000). Өндүрүш процесстерин автоматташтыруу, гидротехникалык жана ирригациялык системаларды башкаруу боюнча адис. 170тен ашык илимий эмгеги, анын ичинде 7 монография, 45 автордук күбөлүгү жарык көргөн. Эмгектери: Автоматизация гидротехнических сооружений в системах каскадного регулирования расходов воды. Ф., 1972; Автоматизация процессов пропуска паводка через гидротехнические сооружения. Ф., 1986.
Токой зыянкечтери
Токой зыянкечтери - токой, дарак жана бадал зыянкечтери. Өтө зыяндуусу - курт-кумурскалар, алардан кийинкиси - кенелер жана кемирүүчүлөр. Токой зыянкечтери азыктанышына карата түрдүү зыян келтирет. Жалбырак жегичтер көп жана түрдүү. Аларга токой курт-кумурскасынын жалбырак жегич ар кыл түркүмү кирет. Ыңгайлуу шартта булар өтө көбөйүп, жүз миң гага чейин тарайт да, дарак жалбырагын жеп, токой чарбасына чоң залал келтирет. Сөңгөк зыянкечине коңуздар түркүмү (кабык жегич, кыл муруттуулар, шиш тумшуктар), көпөлөк кирет. Алар ткандардын ичинде, кабыктын астында жана сөңгөктү оюп, көбүнчө илдеттүү даракка уялайт. Тамыр зыянкечтерине сиркесин топуракка таштап көбөйчү тамыр жегич түрдүү коңуз курту кирет. Токой дарагынын урукчул, данекчил зыянкечтери да бар. Токой зыянкечтерине инсектицид чачылат, курт-кумурскачыл канаттуулар, токой кумурскалары коё берилет.
Оптикалык нурлануунун булагы
Оптикалык нурлануунун булагы (жарык булагы) – энергиянын ар кандай түрлөрүнөн 1011 Гцтен 1017 Гцке чейинки жыштык диапазонундагы электр-магниттик толкундарды жаратуучу приборлор (булактар).
Булар вакуумда бир нече мм ден бир нече нм ге чейинки узундуктагы толкундарга туура келет. Табигый Оптикалык нурлануунун булагы – Күн, жылдыздар, атмосферадагы электр разряддары жана айбанаттар менен өсүм-дүктөр дүйнөсүнүн люминесценция кубулушун пайда кылуучу объектилер.
Жасалма Оптикалык нурлануунун булагы өтө көп. Аларды оптикалык диапазондогу электр-магниттик нурланууну пайда кылуучу процесстер боюнча ажыратат. Оптикалык нурлануунун булагы когеренттүү жана когеренттүү эмес болушат (к. Когеренттүүлүк). Убакыт жана мейкиндик боюнча когеренттүүлүк касиеттерине лазерлер гана ээ. Башка Оптикалык нурлануунун булагы когеренттүү эмес нурланууну беришет. Жасалма Оптикалык нурлануунун булагы нурлануулардын түрү, пайдаланган энергиянын теги, эксплуатациялоо мүнөзү жана конструкциялык өзгөчөлүктөрү боюнча бөлүнүшөт. Оптикалык нурлануунун булагы – кызытма электр лампалары, абсолюттук кара нерселер, газ менен ысытуучу нурланткычтар ж. б. Булардын спектрлери туташ, ал спектрдик контурлардын максимумунун абалы заттын температурасына көзкаранды: температура жогорулаганда нурлануу энергиясы көбөйүп, контурдун максимуму кыска толкундар тарапка жылат. Мис., 500°С ге чейин ысытылган электр лампасындагы вольфрам зымынын спектринде кызыл жарык болот. Вольфрамдын температурасы жогорулатылса, спектрдин калган участкалары кезеги менен пайда болот. Температура 2000° С кезинде туташ жана толук спектр алынат. Белгилүү шартта жылуулук Оптикалык нурлануунун булагы жарык эталону катары пайдаланылат. Люминесценттик Оптикалык нурлануунун булактарында газдар жана катуу заттар аркылуу электр тогу өткөндө пайда болгон люминесценция кубулушу колдонулат. Газдардагы электр разряддарын пайдаланып, түрдүү газ-разряддуу Оптикалык нурлануунун булагы жасалат. Газ-разряддуу Оптикалык нурлануунун булагынын көпчүлүгүнүн чыгаруу спектрлери сызыктуу болот. Лазер техникасында, жарык локациясында импульстук Оптикалык нурлануунун булагы колдонулат. Электр-люминесценция жана электр-хемилюминесценция кубулуштарынын негизинде электр-магниттик энергияны жарыкка айландырып, Оптикалык нурлануунун булагын жасоого болот. Электр-люминесценциялык Оптикалык нурлануунун булагы турактуу токтун тизмегине кошулган, өтмөсүнө мүнөздүү электр-люминесценция инжекциясынын таасири менен жарык пайда болот (к. Жарык диоду). Катод-люминесценттик Оптикалык нурлануунун булагында люминофор тез электрондор менен дүүлүктүрүлөт. Радиоизотоптуу Оптикалык нурлануунун булагында люминесценция кээ бир изотоптордун радиоактивдүү ажыроолорунда кездешет.
Фрэндли (Мэриленд)
Фрэндли (Мэриленд) (Friendly) — Мэриленд штатынын Prince George округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 10938 киши. Болжолдуу аянты - 17.6 км². FIPS коду — 24-30575.
Макро...
Макро... (грекче makros – чоң, узун) – татаал сөздөрдүн алдынкы бир бөлүгү; ал сөздөргө «чоң», «чоң өлчөмдө» деген кошумча маани берет, мисалы, макроклимат, макро-молекула, макроэкономика.
Негиздин деформациясы
Негиздин деформациясы - курулмалардын салмагынын басымынан же жер кыртышынын физ. абалынын өзгөрүүсүнөн курулмалардын негиздеринин өзгөрүшү.
Негиздин деформациясы вертикаль (тик) жанa горизонталь болот. Негиздин вертикаль деформациясы өзүнчө басырылма, тез басырылма жанa көтөрүлмө болуп бөлүнөт.
Басырылма деформацияда кыртыш өзүнүн мурунку түзүлүш абалын сактай алат. Де­формация акырындык менен басаңдап, негпздин туруктуу абалга жетиши деформациянын токтошу деп аталат. Тез басырылма деформацияа кыртыштын түнүлүшү күчтүү өзгөрүп, абдан ныкталат. Бул түрдөгү деформация негизди түзгөн кыр­тыштын касиеттери өзгөрөр замат башталып, абдан тез өтөт. Ошондуктан мындай кыртыштарга курулмаларды, имараттарды тургузуудан мур­да алдын ала жасалма жол менен негизди тез басырылтуу талап кылы­нат. Айрым топурактуу кыртыштарда нымдуулуктун өзгөрүшүнө байла­ныштуу негиздин көтөрүлүү (көбүү) деформациясы да пайда болот.
Негиз­дин горизонталь деформациясы жер бетине жарыш же кандайдыр бир бурч менен имаратка таасир эткен күчтөрдүн натыйжасында пайда болот. Мындай деформациялар плотиналарда, тосмолордо ж. б. байкалат. Има­раттарды курууда бул деформацияларга карты чара көрүлүп, имараттар ошол деформациялардын жог. чегине туруштук бере тургандай эсептелип курулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы.
Ривэ Бэнд (Миссури)
Ривэ Бэнд (Миссури) (River Bend) — Миссури штатынын Jackson округуна караган АКШ шаары.
Оптикалык нурланууну кабылдагычтар
Оптикалык нурланууну кабылдагычтар – келип түшкөн оптикалык нурлардын агымынын таасирине жараша абалы өзгөрүп, ошол нурланууну аныктоочу кабыл алгыч түзүлүштөр.
Булар, таасир эткен оптикалык нурлануунун энергиясын жылуулук, электр, механикалык ж. б. энергияларга айландырат. Бул кабылдагычтар жарык талаасынын чыңалыштарынын квадраттарынын орточо маанисине көзкаранды болгон жарыктын интенсивдүүлүгүн сезет. Оптикалык нурланууну кабылдагычтардын негизги параметрлери: босоголук сезгичтиги, жумушчу жыштыктар тилкесинин бирдигине туура келүүчү минималдык нурлануу агымы; өзгөртүү коэффициенти – күчөтүлгөн сигналдын кабыл алынган сигналга болгон катышы; убакыт турактуусу – кабылдагычтын чыгышындагы сигналдын кандайдыр бир чоңдукка жетиши үчүн керектелүүчү убакыт; спектрдик мүнөздөмөсү – кабылдагычтын сезгичтигинин нурлануу толкун узундугуна болгон көзкарандылыгы.
Оптикалык нурлануунун энергиясы жутулганда нерсенин температурасы жогорулайт. Ал өз кезегинде нерсенин башка параметрлерин өзгөртөт. Мис., газдын басымы көбөйөт, нерсенин электр өткөрүмдүүлүгү, диэлектриктин поляризациясы өзгөрөт. Ушул принципке негизделген Оптикалык нурланууну кабылдагычтар жылуулук түзүлүштөр боло алат. Булардын кеңири тарагандары металл жана жарым өткөргүчтүү болометрлер, термоэлементтер, молекулалык радиометрлер, пироэлектрдик кабылдагычтар. Болометрлерде жутулган энергиянын натыйжасында термо ЭЭК пайда болот. Пироэлектрдик Оптикалык нурланууну кабылдагычтар сегнетоэлектриктерден жасалат. Жарыктын таасиринен алардын беттеринде статикалык электр заряддары пайда болот. Дилатометрдик Оптикалык нурланууну кабылдагычтар катуу заттардын ысытуудан кеңейүү кубулушуна негизделген. Жылуулук Оптикалык нурланууну кабылдагычтар селективдүү эмес жана электр-магниттик энергияны 0,2–50 мкм болгон диапазондо өлчөөдө колдонулат. Жакшы Оптикалык нурланууну кабылдагычтар сезүү босогосу 10-11–10-10 Вт/Гц1/2, убакыт турактуусу 20-3–10-1сек. Фотоэлектрдик Оптикалык нурланууну кабылдагычтар электр-магниттик энергияны түз эле электр энергиясына айландырат. Алар: фотоэлементтер, фотоэлектрондук күчөткүчтөр, фоторезисторлор, фотокатоддор, электрон-оптикалык өзгөр-түп түзгүчтөр, квант күчөткүчтөрү. Фотоэлектрдик Оптикалык нурланууну кабылдагычтар сезгичтиги жана өлчөө диапазондору жылуулук Оптикалык нурланууну кабылдагычтарга караганда кыйла айырмаланат. Мис., фотондорду эсеп-тегичтердин сезгичтиги 10-17 Вт/Гц1/2. Оптикалык нурланууну кабылдагычтарка тирүү жаныбарлардын көздөрү кирет. Оптикалык нурланууну кабылдагычтар спектроскопияда, квант электроникасында, астрономияда, автоматтык башкаруу системаларында ж. б. пайдаланылат.
Карлос (Миннесота)
Карлос (Миннесота) (Carlos) — Миннесота штатынын Дуглас округуна караган АКШ шаары.
Макроклимат
Макроклимат (макро… жана климат) – географиялык зоналардын, материктердин, океандардын, алардын ири бөлүктөрүнүн же бүт Жер шарынын климаты. Мезоклимат жана микроклимат менен салыштырылат.
Карлос (Миннесота)
Калкы - 502 киши. Болжолдуу аянты - 1.2 км². FIPS коду — 27-09964.
Хөршхаузен
Калкы - 147 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 33 032. Муниципалитеттин башчысы — Эберхард Хойслер.
Ширндинг
Ширндинг (Schirnding) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Райнер Вольраб районуна кирет.
Калкы - 1295 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 79 147. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Вольраб.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Гоби Алтай тоолору
Гоби Алтай тоолору – Монголиянын түштүгүндөгү тоо, Моңгол Алтайынын түштүк-чыгыш уландысы. Узундугу 500 кмден ашык. Айрым тоолордон жана массивдерден (бийиктиги 1500–2500 м; эң бийик жери 3957 м, Барун-Богдо-Ула чокусу) турат. Гранит, кумдук, акиташ тектеринен түзүлгөн; жер титирөөлөр болуп турат (алаамат жер титирөөлөр 1957жана 1958-ж. болгон). Тоолуу талаа, жарым чөл жана чөл өсүмдүктөрү өсөт.
Гоби
Гоби - (говь суусуз - какшыган жер) – Борбордук Азиянын түндүк жана түндүк-чыгышындагы чөлдүү, жарым чөлдүү аймак. Монголия менен Кытайдын аймагында. Түндүгүнөн Моңгол Алтай жана Хангай тоолору, түштүгүнөн Наньшань жана Алтынтаг тоолору менен чектешет. Узундугу 2000 кмдей, туурасы 400 кмге чейин. Аянты 2 млн км2дей. Басымдуу бөлүгү бийиктиги 900–1200 мге жеткен түздүк. Айрым тоо массивдери, токол тоолор, майда дөбөлөр кездешет. Таштуу жана кумдуу чөлдөр, оёңдорго такыр, шор жерлер мүнөздүү. Климаты кескин континенттик; жайкы (45°С) жана кышкы (–40°С) температуранын айырмасы өтө зор. Жылдык жаан-чачыны 70–200 мм. Өсүмдүктөрү сейрек, негизинен бадал жана баялыш, түндүк-чыгышында дан өсүмдүктөрү өсөт. Жаныбарларынан бөкөн, пржевальский жылкысы, жапайы төө жана эшек мекендейт. Калкынын негизги кесипчилиги мал-чарбачылык (төө, кой, жылкы), айрым жерлеринде дыйканчылык. Монголиянын чегинде Чоң Гоби коругу уюшулган.
Негиздүү тоо тектер
Негиздүү тоо тектер - составын­да кремний кислотасы аз (45—55%), маг­ний менен кальций көп кездешкен маг­ма тоо тек.
Негиздүү тоо тектердин массасынын кебүн негиздүү плагиоклаздар түзүп (лабрадор, битовнит), андан башка кремнезём менен каныкпаган оливин минералы да кездешет. Негиздүү тоо тектерге габбро, норит, анортозит, базальт ж. б. тектери кирет.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы.
Хасан (Баймак району, Башкыртстан)
Хасан — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Татлыбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 48 киши. Почта индекси — 453656, ОКАТО коду — 80206849006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ахнусь-То
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Нежданова, Антонина Васильевна
Нежданова, Антонина Васильевна (4(16). 6. 1873, Кривая Балка кыш., азыркы Одесса обл., Сарата р-ну — 26. 6. 1950, Москва) — орус совет ырчысы (лирика-колоратуралык сопра­но), СССР эл арт. (1936).
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы.
Каржы
Каржы ― борборлоштурулган жана борборлоштурулбаган акча фондусун түзүү жана пайдалануудагы экономикалык мамилелердин жыйындысы. Мамлекеттин өнүгүшүнө, анын акча каражаттарын керектөөсүнө байланыштуу үзгүлтүксүз товар-акча жүгүртүүдө пайда болот. Өлкөлөрдө мамлекеттик каржылар (мамлекеттик бюджет, мамлекеттик камсыздандыруу, мамлекеттик насыя) жана ишкана (бирикме) менен эл чарба тармактарынын каржыларын камтыган каржы тутуму аркылуу коомдук өндүрүм менен ул. кирешени коомдук өндүрүштү пландуу өнүктүрүү, калктын турмуш деңгээлин дагы жакшыртуу, экономикалык интеграцияны өнүктүрүү, капит. жана өнүгүп келе жаткан өлкөлөр менен эки тарапка тең пайдалуу байланышты кеңейтүү үчүн бөлүштүрөт. Каржы тутумунда башкы орунду мамлекеттик бюджет ээлейт.
Булактар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Вольмирслебен
Калкы - 1417 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,9 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 365. Муниципалитеттин башчысы — Моника Кукук.
Оптикалык резонатор
Оптикалык резонатор – заттардын бөлүкчөлөрүн оптикалык диапазондо, бирдей багытталган, фазалары боюнча макулдашылган электр-магниттик толкундарды чыгаруу максатында иштөөчү дүүлүктүргүч түзүлүш.
Ал бир нече күзгүдөн жана көлөмдүк резонатордон айырмаланган ачык резонатордон турат. λ<0,1 см үчүн жабык көлөмдүк резанатор колдонулбайт, анткени алардын өлчөмдөрү кичине жана энергиянын жоголушу көп. Өлчөмү l>λ болгон көлөмдүк резонаторлордо көп сандаган өздүк термелүүлөр пайда болгондуктан, колдонууга мүмкүн эмес. Алардын жыштыгы резонанстык жыштыкка жакын болгондуктан, түзүлүш резонанстык касиетин жоготуп коёт. Көлөмдүк резонатордун кээ бир толкундук түзүүчүлөрүн алып салганда өздүк термелүүлөрүнүн көбү өчөт да аз бөлүгү термелүүсүн улантат. Ошентип, спектри күчтүү, сейректетилген ачык Оптикалык резонаторду алууга болот. Жөнөкөй Оптикалык резонатордун милдетин өз ара параллель эки жалпак күзгүдөн турган Фабри−Перо интерферометри аткарат. Эгерде бири биринен l аралыкта турган бул күзгүлөрдүн бетине перпендикуляр багытта жалпак толкун түшсө, ал күзгүлөрдүн арасындагы мейкиндикте туруучу толкундарды пайда кылат. Резонанстык шарты: α=g1/2, мында g – бүтүн сан, термелүүнүн туурасынан кесилиш индекси деп аталат. Оптикалык резонатордун өздүк жыштыктарынын айырмасы с/2L Оптикалык резонатордун огунун туурасынан кесилишиндеги алкактык термелүү талаасынын чыңалыштары туурасынан кесилиш координаттарга көзкаранды жана туурасынан кесилишиндеги багыт боюнча электр жана магнит талааларынын осцилляция саны жана күзгүлөрдүн бетиндеги агымдардын бөлүштүрүлүшүн аныктоочу m жана n туурасынан кесилиш индекстери менен мүнөздөлөт.
Ледиярд (Коннектикут)
Ледиярд (Коннектикут) (Ledyard) — Коннектикут штатынын Нью-Лондон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 15 172 киши. Болжолдуу аянты - 103.6 км². FIPS коду — 09-42600.
Ягстцелль
Ягстцелль (Jagstzell) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Чыгыш Альб районуна кирет.
Калкы - 2401 киши(2013-ж.). . Аянты - 37,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 36 035. Мэр — Раймунд Мюллер.
Бунде
Бунде (Bunde) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Лер районуна кирет.
Калкы - 7524 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 121 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 57 024. Муниципалитеттин башчысы — Геральд Зап.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Хетлинген
Калкы - 1321 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 56 027. Муниципалитеттин башчысы — Барбара Остмайер.
Токио процесси
Токио процесси - япон согуш кылмышкерлерине жүргүзүлгөн сот дроцесси. Өкүм боюнча Доихара, Хирота, Итагаки, Кимура, Мацуи, Муто, Тодзио өлүм жазасына тартылып, Того 20 жылга, Сигэмицу 7 жылга, калгандары өмүр бою түрмөгө кесилген.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Нейман, Станислав Костка
Нейман, Станислав Костка (5. 6. 1875, Прага — 28. 6. 1947, ошол эле жер) — чех акыны.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы.
Макроспориоз
Макроспориоз – өсүмдүктүн кеңири таралган илдети, Macrosporium уруусундагы козу карын пайда кылат. Илдетке чалдыккан өсүмдүккө ар кандай өлчөмдө, формада жана түстө так түшүп, ал жердеги клетка өлөт. Өсүмдүктүн илдетке чалдыккан тканына кара кебер (өңөр) түшөт. Айрыкча картошка жана томат макроспориозу (илдет козгогучу Macrosporium solani), жүзүм макроспориозу (макроспориоз Vitis), гозо макроспориозу (макроспориоз nigricantium) өтө зыяндуу. Илдет козгогучтар конидия түрүндө тарап, өсүмдүк калдыктарында кыштайт. Илдет күчөп кетсе, өсүмдүк куурап калат. Каршы күрөшүү чаралары: туура которуштуруп айдоо; илдетке туруктуу өсүмдүк сортторун эгүү; өсүмдүк калдыктарын жок кылуу; терең коңтормо айдоо; өсүмдүккө фунгицид чачуу ж. б.
Байнхаузен
Байнхаузен (Beinhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вульканайфель районуна кирет.
Калкы - 76 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,63 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 33 003. Муниципалитеттин башчысы — Альберт Кальтенборн.
Росвилл (Миссури)
Калкы - 93 киши. Болжолдуу аянты - 0.7 км². FIPS коду — 29-63236.
Гобой
Гобой - (французча hautbois – бийик дарак) – жыгачтан жасалган үйлөмө музыкалык аспап. Ал сурнай тибиндеги эски үйлөмө музыкалык аспаптардан тараган. 17-кылымдын 2-жарымында Францияда пайда болгон, 18–19-кылымдарда көзөнөктөрү, клапандары көбөйтүлөт. Боорунда 25 көзөнөгү бар, анын 22–24ү клапан менен жабылган. Ал кичинекей камыш түтүкчө аркылуу үйлөнөт. Гобой симфониялык жана опералык оркестрдеги үйлөмө жыгач аспаптардын маанилүүсү, жеке жана ансамблдик аспап катары да колдонулат.
Энгельскирхен
Калкы - 19 988 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 63,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 3 74 008. Мэр — Вольфганг Обербюшер.
Макрочөйрө
Макрочөйрө – уюмдардан (ишкана, фирма, компания) көз каранды болбогон жана алардын маркетинг иш-аракеттерине бир кыйла таасир көрсөтүүчү демографиялык, экономикалык, табигый, экологиялык, илимий-техникалык, маданий ж. б. факторлордун жыйындысы. Макрочөйрө тез-тез өзгөргөндүктөн, такай көзөмөлдө болууга тийиш.
Карлстад (Миннесота)
Карлстад (Миннесота) (Karlstad) — Миннесота штатынын Kittson округуна караган АКШ шаары.
Каржылык тартип
Булактар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Карлстад (Миннесота)
Калкы - 760 киши. Болжолдуу аянты - 3.9 км². FIPS коду — 27-32444.
Кадольцбург
Кадольцбург (Cadolzburg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Фюрт районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 16 шаардык районго бөлүнөт.
Говерла
Говерла – Украина Карпатынын эң бийик жери, Кара-Тоо (Черногора) массивиндеги чоку. Иван Франко областында. Бийиктиги 2061 м. Жону томпок, кумпа сымал. Капталдарына бук жана ийне жалбырактуу токой, субальп шалбаасы мүнөздүү. Туризм өнүккөн.
Физикалык капитал
Физикалык капитал - физикалык капиталды (же экономисттер айткандай, жөн гана капиталды) товарларды өндүрүп чыгаруу жана кызмат өтөө үчүн адамдар өздөрү түзүшөт. Фабрикалар, машиналар жана аспаптар капиталдык ресурстар болуп саналат, анткени алар башка товарларды жана кызмат өтөөлөрдү өндүрүүгө колдонулат. О. э. капиталдык ресурс болуп газопроводдун TapMam эсептелет, анткени алар аркылуу газды сарп кылуучу станцияларга газ жеткирилет. Бизнесмендер тарабынан заводду, машиналарды ж. б. ушуга окшогон өндүрүш ресурстарын сатып алууга жумшаган акчага көбүнчө «капитал» термини колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Сурман (Айова)
Сурман (Айова) (Thurman) — Айова штатынын Фримонт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.4 км². FIPS коду — 19-77970.
Калкы
2010-жылы калкы 236 киши болгон.
Оптикалык системалардын аберрациясы
Оптикалык системалардын аберрациясы – оптикалык система түзгөн сүрөттөлүштүн, сүрөттөлүшү түзүлгөн нерсенин түспөлүнүн формасынын бурмаланышы, нерсенин сүрөттөлүшүнүн так берилишинин бузулушу.
Оптикалык системалардын аберрациясы оптикалык сүрөттөлүш-төрдүн даана эместигинде, алардын объектилерге туура келбегендигинде же ашкере боёлуп калуусунда байкалат. Көп тараган Оптикалык системалардын аберрациясы – сфералык аберрациядагы сүрөттөлүштүн кемчилиги, мында системанын оптикалык огуна объектинин бир чекитинен кичине жана чоң бурч менен түшкөн эки нур сүрөттөлүштүн бир чекитинде чогулбайт; кома жарык нурунун оптикалык система аркылуу кыйгач өткөндө пайда болгон аберрация. Эгерде сфералык жарык толкуну оптикалык система аркылуу өткөндө объектинин бир чекитинен чыккан жарык агымы сүрөттөлүштө бир чекитте кесилишпей бири биринен кандайдыр аралыкта жаткан жана өз ара перпендикуляр болгон кесиндилерде жаткандай деформацияланса, анда мындай агым астигматикалык деп, ал эми бул аберрация астигматизм деп аталат. Дисторция деп аталуучу аберрация объект менен анын сүрөттөлүшүнүн ортосундагы геометриялык окшоштуктун бузулушуна алып келет. Оптикалык системалардын аберрациясына сүрөттөлүш талаасынын майышуусу да кирет. Жогоруда көрсөтүлгөн Оптикалык системалардын аберрациясы геометриялык деп аталат. Оптикалык чөйрөнүн сынуу көрсөткүчү жарыктын толкун узундугуна көзкаранды болушуна байланыштуу, хроматтык аберрация да болот. Жарыктын толкундук жаратылышы, оптикалык системада сүрөттөлүштүн өнүгүп жетишпегендиги диафрагмада, линзанын алкагында ж. б. жарык дифракциясынын натыйжасында аберрация пайда кылат.
Янзигит (Баймак району, Башкыртстан)
Янзигит — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Татлыбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 406 киши. Почта индекси — 453656, ОКАТО коду — 80206849007.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Бачурка
Бачурка — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Паханческая губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 15 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Нейман маселеси
Жөнөкөй алганда (Лаплас теңдемеси үчүн) Нейман маселеси — кандайдыр бир областтын ошол область чегинде нормалдуу туундуга ээ болгон чыгарылышын табуу. Биринчи жолу (1877) немец математиги К. Нейман изилдеген.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы.
Хөфельс
Хөфельс (Hövels) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 639 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 054. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Штеккенштайн.
Вольмирштедт
Вольмирштедт (Wohlmirstedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бургенланд районуна кирет.
Макроэкономикалык көрсөткүчтөр
Макроэкономикалык көрсөткүчтөр – өндүрүштүн жана керектөөнүн көлөмүн, киреше-чыгымдарды, калктын жашоо деңгээлин, экспорт-импортту, экономикалык өсүүнүн темпин жыйынтыктап жалпылаган көрсөткүчтөр. Алар экономиканын өнүгүшүн мүнөздөп, экономикалык өсүү жана төмөндөөнү көрсөтөт. Аларга улуттук жана ички дүң продукт, улуттук киреше, жүгүртүүдөгү жалпы акча көлөмү ж. б. кирет. Макроэкономикалык көрсөткүчтөргө таянып, нарктын кыймылынын тенденциясын алдын-ала айтса болот. Мындай маалыматтардын негизинде валюта курсунун маанилүү жана узак мөөнөттөгү кыймылы пайда болот. Аларга Nonfarm Payrolls, GDP, Industrial Production, CPI, PPI ж. б. макроэкономикалык индикаторлор кирет.
Имам Али мечити (Шеки)
Имам Али мечити (İmam Əli məscidi) – Азербайжандын Шеки шаарында жайгашкан тарыхый жана архитектуралык мечит.
Тарых
Тарыхчылар Имам Али мечити 1775-жылы, Шеки шаарынын Ганжали кварталында курулган деп эсептешет. Ага карабастан, мечиттин курула турган күнү так белгисиз. Мечиттин жалпы аянты 660 м2 түзөт. Мечит төрт бурчтуу формада болуп, 2 кабаттан турат. Биринчи кабатында көмөкчү бөлмөлөр бар. Экинчи кабатта аянты 26x13 метрди түзгөн намазкана бар.
Ток булагы
Ток булагы - ар түрдүү энергияны электр энергиясына айландыруучу түзүлүш. Айландырылуучу энергиялык түрү боюнча шарттуу түрдө химиялык жана физикалык Ток булагына бөлүнөт. Химия лык Ток булагы-хим. реагенттердин кычкылдануу-калыбына келүү реакциясынын энергиясынын эсебинен электр тогу алынуучу түзүлүш. Пайдалануу схемасы жана энергияны электр тармагына берүү ыкмасына карата хим. Ток булагыбир жолку, эки жолку пайдаланылчу жана резервдик, о. эле электр-химиялык генератор болуп бөлүнөт. Физикалык Ток булагы - жылуулук, механикалык, электр-магнит энергиясын, о. эле радиациялык нурлануу жана ядролук бөлүнүү энергиясын электр энергиясына айландыруучу түзүлүш. Ага электр-машина генератору, термо- электр генератору, термоэмиссиялык өзгөрткүч, күн энергиясы менен атом энергиясын электр энергиясына айландыргыч генератор кирет. Механикалык энергияны электр энергиясына айландыруучу электр-машина генератору азыркы энергетиканын негизин тузүү менен электр энергия булактарынын эң кеңири тараган түрү. Термоэлектр генератору Зеебек эффектисине, термоэмиссиялык өзгөрткүч термоэмиссия эффектисине, күн энергиясынын генератору ички фотоэффектиге, атом энергиясынын генератору бөлүнүү кезиндеги электрондун кинетикалык энергиясын пайдаланууга негизделген.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Албарсты (тасма 2017)
Албарсты — Кыргызстандын коркунучтуу тасма жанрындагы, 2017-жылы тартылган көркөм тасмасы. Режиссёру: Бакыт Асылбек уулу.
Кыргызстанда тасманын бет ачары: 2017-жылы, 1-июнда өткөрүлгөн.
Мазмуну
Жаш үй-бүлө Замир менен Айнура, баласынын трагедиялык жоголуусунан кийин, балалуу боло албаган түгөйлөр, жетим балдар үйүнөн Улан атуу баланы багып алууну чечишет. Улан алардын үйүңө келген соң, Замир менен Айнуранын үйдө жагымсыз окуялар катталат, Жаш үй-бүлө, үйүнө Улан менен кошо Албарсты келгенин билишет. Ал бала үйгө келгенден тарта сырдуу, коркунучтуу өзгөрүүлөр сезилет. Күйөөсү өзүн жоготуп, түшүнүксүз жүрүм-туруму менен аялын, багып алган баласын коркута баштаса, кош бойлуу коӊшусу сырдуу өлүм табат. Айнура бул өзгөрүүнүн баары албарстынын айынан болуп жатканын билип, баласын сактап калуу үчүн колунан келген аракетин кылып, албасты менен күрөшүүнү баштайт.
Раш Хилл (Миссури)
Раш Хилл (Миссури) (Rush Hill) — Миссури штатынын Audrain округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 130 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 29-63560.
Оптоэлектроника
Оптоэлектроника – маалыматты даярдоо, берүү, өзгөртүп түзүү жана сактоонун бир эле убакта оптикалык, электрдик ыкмаларын пайдалануу проблемасын камтыган электрониканын тармагы.
Оптикалык байланышты камтыгандыктан Оптоэлектроника вакуумдук жана жарым өткөргүчтүү электроникадан (фотоэлемент, фотоэлектрондук көбөйткүч, электрондук-нур түтүгү, жарым өткөргүчтүү приборлор) айырмаланат. Оптоэлектрониканын негизги элементтери: жарык булагы (лазер, жарык нурлантуучу диод), активдүү жана пассивдүү оптикалык чөйрө, фотокабылдагыч. Оптоэлектроника когеренттүү жана оптроника деп айырмаланат. Электрдик байланышты оптикалык байланыш менен алмаштыруу оптрониканын негизи. Сигналды оптроникада параметрдик ыкма менен өзгөртөт, кайрадан туташтырат, модуляциялайт ж. б. Традициялык (көнүмүш) электроникада аналогу болбогон эсептөө техникасынын чоң системасын, оптикалык байланышты, эске тутууну, маалыматты түзүүнүн жаңы принциби жана ыкмасы когеренттүү Оптоэлектроника менен байланыштуу. Буга сүрөт логикалуу деп аталган машина, маалыматты иштеп чыгуу ылдамдыгы 1 секундада 109 – 1011 операцияны түзгөн өтө тез иштөөчү эсептөө системасы, эске тутуу сыйымдулугу чоң (1010 – 1012 бит) түзүлүш, лазердик телекөрүү функционалдуу когеренттүү Оптоэлектроника ж. б. кирет.
Карлтон (Миннесота)
Карлтон (Миннесота) (Carlton) — Миннесота штатынын Carlton округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 862 киши. Болжолдуу аянты - 5.9 км². FIPS коду — 27-10018.
Хилльгрофен
Хилльгрофен (Hillgroven) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Дитмаршен районуна кирет.
Броундук кыймыл
Броун кыймылы
Маанилүүлүк. Броун кыймылын изилдөө теориялык физиканын маанилүү милдеттеринин бири. Суюктукта же газда илинген бөлүкчөлөрдүн башаламан кыймылын 1827-жылы Р.Браун ачкан жана мындай кыймылдын биринчи ырааттуу түшүндүрмөсүн 1905-жылы молекулалык-кинетикалык теориянын негизинде А.Эйнштейн жана М.Смолучовский берген.
Өнүгүү даражасы. Броун кыймылынын теориясынын өнүгүшү 20-кылым бою уланган. 1918-жылы В.Шотки электровакуумдук приборлордун токунун «Броундук кыймылынын» негизги закон ченемдүүлүктөрүн теориялык жактан алдын ала айткан жана алган, ал көп өтпөй эксперименталдык түрдө ачылган. В.Вайс, П.С.Райсеборо, П.Ханги, Р.Моргодо, Ф.А. Оливьера, 1960-1990-жылдары Хансен А броун кыймылынын динамикалык теңдемесин (Лангевин теңдемесин) жалпылоо, анын ичинде тышкы потенциалдык талаалардын таасири астында асма бөлүкчөлөрдүн башаламан кыймылын изилдөө менен алектенишкен.
Максат. Бул иштин максаты - броун кыймылын, жылуулуктун таралышын изилдөө.
Tasks. Максатка жетүү үчүн төмөнкү милдеттер чечилет:
1) Броун кыймылынын түшүнүктөрүн үйрөнүңүз
3) Ошондой эле, хаос теориясынын көз карашынан Броун кыймылын карап көрөлү
№ 1. Броун кыймылынын түшүнүгү
Броун кыймылы - суюктукта же газ бөлүкчөлөрүндө илинген заттын (өлчөмү бир нече микрон же андан аз) бөлүкчөлөрүнүн жылуулук кыймылы. Броундук кыймылдын себеби броундук бөлүкчө курчап турган суюктук же газ молекулаларынан алган компенсацияланбаган импульстардын сериясы. 1827-жылы Р.Браун (1773-1858) тарабынан ачылган. Микроскоп менен гана көрүнүп, асма бөлүкчөлөр бири-биринен көз карандысыз кыймылдап, татаал зигзаг траекторияларын сүрөттөйт. Броун кыймылы убакыттын өтүшү менен алсырабайт жана чөйрөнүн химиялык касиеттерине көз каранды эмес. Броун кыймылынын интенсивдүүлүгү чөйрөнүн температурасынын жогорулашы менен анын илешкектүүлүгүнүн жана бөлүкчөлөрүнүн өлчөмүнүн төмөндөшү менен өсөт.
Бад-Либенверда
Бад-Либенверда (Bad Liebenwerda) — Германия Федеративдик Республикасынын Бранденбург жеринде жайгашкан Шаар. Эльба-Эльстер районуна кирет.
Броундук кыймыл
Броун кыймылынын ырааттуу түшүндүрмөсү 1905-06-жылдары А.Эйнштейн жана М.Смолуховский тарабынан молекула-кинетикалык теориянын негизинде берилген. Бул теория боюнча суюктуктун же газдын молекулалары тынымсыз жылуулук кыймылында болот жана ар кандай молекулалардын импульстары чоңдуктары жана багыттары боюнча бирдей эмес. Эгерде мындай чөйрөгө жайгаштырылган бөлүкчөнүн бети броундук бөлүкчөдөгүдөй кичинекей болсо, анда бөлүкчөнүн айланадагы молекулалардан тийгизген таасирлери так толтурулбайт. Ошондуктан, молекулалардын «бомбалоосунун» натыйжасында броундук бөлүкчө болжол менен секундасына 1014 жолу ылдамдыгынын чоңдугун жана багытын өзгөртүп, туш келди кыймылдай баштайт. Броун кыймылын байкоодо бөлүкчөнүн абалы туура аралыкта белгиленет. Албетте, байкоолордун ортосунда бөлүкчө түз сызыкта жылбайт, бирок ырааттуу орундардын түз сызыктар аркылуу байланышы кыймылдын шарттуу сүрөтүн берет.
Макроэкономикалык саясат
Макроэкономикалык саясат – ишти ишенимдүү аткаруу жана өнүктүрүүнү камсыз кылуу менен анын туруктуулугун колдоо максатында экономиканы жөнгө салуу боюнча мамлекеттин иш-аракеттери. Макроэкономикалык саясаттык негизги беш тармагы бар. Алар: 1) монетардык; 2) фискалдык; 3) элдин кирешеси (социалдык); 4) инновациялык инвестиция; 5) тышкы экономикалык саясат. башкача айтканда кайсы экономикалык циклде болсо, ошого жараша иш алып барат. Алсак, рецессия абалында болсо экономиканы көтөрүү үчүн өбөлгөлөө, ал эми көтөрүлүүдө инфляциянын деңгээлин жогорулатпаш үчүн чектөөчү иш-чараларды көрөт.
Броундук кыймыл
№ 2. Броун кыймылынын үлгүлөрү
Броун кыймылынын мыйзам ченемдүүлүктөрү молекулярдык-кинетикалык теориянын негизги жоболорун ачык ырастоо катары кызмат кылат. Броун кыймылынын жалпы сүрөтү Эйнштейндин мыйзамы менен бөлүкчөнүн каалаган х багыты боюнча жылышынын орточо квадраты үчүн сүрөттөлөт. Эгерде эки өлчөөнүн ортосундагы убакыттын ичинде бөлүкчөнүн молекулалар менен жетишээрлик көп сандагы кагылышуулары пайда болсо, анда бул убакытка пропорционалдуу түрдө t: = 2D
Бул жерде D – диффузия коэффициенти, ал илешкектүү чөйрөнүн анда кыймылдаган бөлүкчөсүнө көрсөткөн каршылыгы менен аныкталат. Радиусу а болгон сфералык бөлүкчөлөр үчүн ал төмөнкүгө барабар:
D = kT/6pha, (2)
Мында k – Больцман константасы, Т – абсолюттук температура, h – чөйрөнүн динамикалык илешкектүүлүгү. Броун кыймылынын теориясы бөлүкчөнүн туш келди кыймылын молекулалардан келген туш келди күчтөрдүн жана сүрүлүү күчтөрүнүн аракети менен түшүндүрөт. Күчтүн кокустук мүнөзү, эгерде бул интервалдар бири-бирин кайталабаса, анын t1 убакыт аралыгындагы аракети t2 интервалындагы аракетке толук көз каранды эмес экендигин билдирет. Жетиштүү узак убакыт бою орточо алынган күч нөлгө барабар, ал эми броун бөлүкчөсүнүн орточо жылышы да нөлгө барабар болот. Броун кыймылынын теориясынын корутундулары экспериментке эң сонун дал келет, (1) жана (2) формулалар Дж.Перрин жана Т.Сведбергдин өлчөөлөрү менен тастыкталган (1906). Бул мамилелердин негизинде Больцман константасы жана Авогадро саны башка ыкмалар менен алынган алардын маанилерине ылайык эксперименталдык түрдө аныкталган. Броун кыймылынын теориясы статистикалык механиканын негизин түзүүдө маанилүү роль ойногон.
№ 3. Хаос теориясынын көз карашынан Броун кыймылынын түшүнүгү
Броундук сандарга негизделген графикти түзүүдө түзүлгөн жыштык диаграммалары да музыкага айландырылат. Албетте, фракталдык музыканын бул түрү таптакыр музыкалык эмес жана угуучуну чындап эле чарчатып коюшу мүмкүн.
Фракталдардан фракталдарды түзүү үчүн броун кыймылын колдонуудан тышкары, пейзаждарды түзүү үчүн да колдонсо болот. Star Trek сыяктуу көптөгөн илимий фантастикалык фильмдер дөңсөөлөр жана бийик платолордун топологиялык сүрөттөрү сыяктуу бөтөн пейзаждарды түзүү үчүн Броун кыймылынын техникасын колдонушкан.
Аягы
""шилтемелер""
https://www.bibliofond.ru/view.aspx?id=479066
https://smekni.com/a/322368/brounovskoe-dvizhenie/
https://chistenkoeschool.ru/portrety/ot-chego-zavisit-brounovskoe-dvizhenie-teplovoe-dvizhenie-brounovskoe-dvizhenie/
Хэмптон (Мэриленд)
Хэмптон (Мэриленд) (Hampton) — Мэриленд штатынын Baltimore округуна караган АКШ шаары.
Казендорф
Казендорф (Kasendorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Кульмбах районуна кирет.
Хэмптон (Мэриленд)
Калкы - 5004 киши. Болжолдуу аянты - 14.8 км². FIPS коду — 24-36512.
Казендорф
Калкы - 2514 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 39,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 77 124. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Штайнхойзер.
Уюмдаштыруучулук келишим
Уюмдаштыруучулук келишим - ишкана мүлкүнүн менчик ээси (анын өкүлдүк органы) менен анын органы катарында ишкананын өзүнүн ортосунда же ишкананы (коомду) түзүү үчүн өзүнүн ортосунда же ишкананы (коомду) түзүү үчүн өзүнүн мүлктөрүн кошуп бириктирүүчү бир нече жеке менчик ээлеринин арасында түзүлүүчү келишим. Коомдун катышуучулары менен жоопкерчиликтүүлүгү чектелген ишкана ортосунда бул келишим милдеттүү түрдө түзүлөт. Анда келишим шарты боюнча аны түзүүчү тараптар мыйзамга каршы келбеген ар кандай шартгарды жана абалды киргизе алышат.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Темяс (Баймак району, Башкыртстан)
Темяс — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Темяс айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 3920 киши. Почта индекси — 453663, ОКАТО коду — 80206852001.