cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абшыр көмүр кени
Абшыр көмүр кени – Ош облусунун Ноокат районунда, Абшыр суунун боюнда. Кызыл-Кыя шаарынан 28км чыгыш тарапта. Кен 1934-жылдан белгилүү. Көмүр казып алуу 1967-ж. башталган. Көмүр кабаттары юра катмарынын төмөнкү бөлүгү менен байланышкан. Структуралык түзүлүшү боюнча кен Абшыр-Карьердик, Түндүк Абшыр, Чыгыш Абшыр деп үч бөлүккө бөлүнөт. Кабаттардын орточо калыңдыгы 6,78 мден 17,90 мге чейин өзгөрөт. Сапаты боюнча көмүр 3Б маркасына таандык, орточо күлдүүлүгү 19,48%, орточо күйүү жылуулугу 6515 ккал/кг түзөт. 1997-жылга карата Абшыр-Карьердик участогунун калган запасы 1548 миң т. Абшыр разрезинин техникалык чегарасынан тышкаркы бөлүгүндөгү көмүрдүн запасы 8,5 млн т.
Капаган каган
Кутлук кагандын аталаш иниси, Күлтегин менен Билге кагандын аталаш агасы. Чыгыш Түрк кагандыгынын ээлигин кеңейтип, анын чек арасын Дербенттен (Кавказ) Хуанхэге (Кытай) чейин жеткирүүнү көздөгөн. 694-жылы Ордосту алуу үчүн кытайлар менен согушта Маньчжурияны каратып, 706-жылы Түндүк Кытайга чабуул жасаган. 709-жылы тогуз-огуздарды, 711–712-жылдары енисейлик аздар менен чиктерди жеңип алган. 712–13-жылдары Алтайдан келип, Жети-Суудагы он ок элин багындырган. Сыр-Дарыядан өтүп, Кавказга жакын тохар, согдуларды кыйраткан. 714-жылы кайрадан баш көтөргөн табгачтарга 6 жолу сокку урган. Капаган каган көчүүгө кам көргөн тогуз-огуздарды Гобинин түндүгүндө талкалаган. 716-жылы Толы өзөнүнүн жээгинде байегу урууларын жеңип, азыраак аскери менен кайтып бара жатканда ал уруулардын аман калган тобу капысынан кол салып, Капаган каганды өлтүрүп, башын кытайларга тартуу кылышкан.
Капелла
Капелла (cappella) – 1) католик же англикан чакан чиркөөсү: өзүнчө салынган кичирээк курулма же храмда бир үй-бүлө чокунуучу, реликвиялар жана башка сакталуучу жай; 2) диний хор (хор ырдалуучу чакан чиркөө же чиркөө бөлмөсүнүн атынан); аспапта ойноочулар коллективи. 18-кылымдан ырчылар жана аспапта ойноочулардан түзүлгөн аралашма ансамбль. Айрым Капелланы композитор И. C. Бах, Й. Гайдн, М. Глинка, Н. Римский-Корсаков жана башка башкарган. Кыргызстанда хор Капелласын C. Юсупов, К. Алиев, Г. Маматова жана башка жетектеди.
Кызматтагы махабат
"Кызматтагы махабат" (орус. Служебный роман) - советтик көркөм тасма, эки сериядан турган лирикалык трагикомедия. Режиссеру - Эльдар Рязанов. Тасма 1977-жылы "Мосфильм" киностудиясында тартылган; 58 млн киши көрүп, 1978-жылдагы прокаттардын алдыңкысы болгон.
1979-жылы РСФСРдин "Бир тууган Васильевдер" атындагы мамлекеттик сыйлыгын алган.
Жаралуу баяны
1971-жылы дайымкы авторлошу Эмил Брагинский менен биргеликте экинчи бөлүгү "Туугандар" (орус. Родственники) болгон дилогиянын биринчи бөлүгү -"Кызматташтар" пьесасын жазган.
Оюн ошол эле жылы Москвада Вл. Маяковский атындагы Театрда, Ленинграддагы Комедия театрында, кийин ондогон правинциалык театрларда коюлган. "Кызматташтар" бардык жерде ийгиликтүү болуп, Эльдар Рязановду пьесанын негизинде тасма тартууга шыктандырган. Бирок, өзүнүн айтышынча буга түздөн-түз комедиянын ийгиликсиз телепостановкасы түрткү болгон.
Тасманын бет ачары 1977-жылы 26-октябрда Москвада болгон; "Кызматташтар" дароо популярдуу советтик тасмалардын бири болуп чыга келген. Тасма 1979-жылы РСФСРдин Мамлекеттик сыйлыгын алган.
Ормонова, Гүлбара
Ормонова Гулбара - (1920-жылы туулган, Алай району, Шарт кыштагы) — малчы, Социалисттик Эмгектин Баатыры (1966). Эмгек жолун 1940-жылы «З-Интернационал» колхозунда иштөөдөн баштаган. 1955-жылдан колхоздун баш чабаны, 1958-жылдан Алай районунда «Алай» союзунда баш чабан,' 1977-жылдан «Сары-Могол» союзунда чабан. 1965-жылы ар бир ириктен орточо 5,2 к.г дан жүн кыркып, тирүүлөй салмагын 70 кг га жеткирген. Эки Ленин ордени, Эмгек Кызыл Туу, «Ардак Белгиси» ордендери менен сыйланган. 1967—75-жылы Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты.
Коюма карышкыр
Шарттары
Оюнчулардын саны 6—8 киши.
Оюн аянтчада, спорттук бөлмөдө өткөрүлөт.
Оюнга даярдануу
Жетекчи (карышкыр) шайланат, калган оюнчулар бир биринин артында турушуп, алдыларындагылардын белдеринен кармашып оюндун шарты жөнүндө сүйлөшүп алышат. Жетекчи «карышкырдын», катарда биринчи турган оюнчу «койчунун», калган оюнчулар «койлордун» ролдорун аткарат.
Оюндун баяны
«Карышкыр» ар кандай алдоочу кыймылдарды жасал, «койлордун» акыркысын кармоого, «койчу» болсо анын жолун тороп тоскоолдук» кылууга, «койлорду» корууга, «койлор» колдорун коюп жиберишпей «койчунун» артынан жүрүүгө аракеттенишет. Эгерде «карышкыр», «койлордун» акыркысын кармап алса, «койчу» «карышкырдын», катардагы биринчи болуп калган оюнчу «койчунун» ролун аткарат. «Карышкыр» болсо, катардын акырына барып калган оюнчуларга кошулат. Ошентип, оюн каалашкан убакытка чейин уланышы мүмкүн. Койчунун милдетин жакшы аткарган оюнчу жеңүүчү болот.
Оюндун эрежеси
«Карышкыр» менен «койчу» бир бирин кармоого, түртүүгө, чалып жыгытууга, «койлор» колдорун  ажыратып  жиберүүгө,  болбойт.
Методикалык көрсөтмө
Колдорун ажыратып жиберген оюнчулар, «карышкырдын» ролун аткарат.
Данияр Үсөнов
Данияр Төрөкулович Үсөнов- Кыргыз Республикасынын коомдук ишмерлеринин бири.
Өмүрү таржымакалы
1960-жылы 9-мартта Кыргыз ССРинин борбору Фрунзе (1991-жылдан баштап Бишкек) шаарында төрөлгөн. 1982-жылы Данияр Усенов Фрунзе политехникалык институтун "инженер электрик" кесибине ээ болуп аяктаган. Ал кыргыз, орус жана англис тилдерин билет.
Кызматы
Данияр Усенов 1984-жылдан баштап Кара-Балта шаарындагы борбордук уран кендерин кайра иштетүү боюнча Кыргыз тоо кен комбинатынын лабораториясында иштеген. 1984-жылга чейин Советтик Армиянын офицердик кызматында, Уралдык аскердик округунун штабында 73 байланыш түйүнүнүн радиоборбордун башкаруучусу болгон. Ал жакта 1990-жылга чейин өндүрүштү механизациялоо жана автоматизвциялоо боюнча инженери болуп эмгектенген. 1990-1992-жылдары Кара-Балта шаардык аткаруучу комитеттин жетекчисинин биринчи орун басары, шаардык администрациясынын төрагасынын орун басары болуп эмгектенип келген. Ошол эле убакытта КУУнун юридикалык факультетинде кечки бөлүмүндө билим алып, 1992-жылы аяктаган. 1992-1993-жылдары Чүй областык Мамлекеттик администрациясы башкармасынын жардамчысы болгон. 1993-жылы Кыргыз-Британ инвестициялык компаниянын аткаруучу мүдүрдүн кызматына киришкен.
Коомдук ишмердиги
1995-жылы Жогорку кеңештин мыйзам чыгаруу жыйынына депутат болуп шайланып, салык жана салык жыйноо маселеси комитетинин төрагасы болуп даярдалынат. ММКында партиялык ишмер деп да жазылат. 1998-жылы Усенов парламенттин депутаттарынын катарында бечаралар партиясына кирет. ("Бей-бечералар", лидери М.Эшимканов), партия аталышын Элдик партиясына өзгөртүп ("Эл" партиясы), саясатчы партиянын жетекчилеринин бири, аз убакыт өтпөй эле жалгыз лидери болуп прессада жазылат. 2005-жылы октябрь, ноябрь айларында биринчи вице-премьердин милдетин аткаруучу болуп кызматын аткара баштаган. 2006-жылы май айында ал кайрадан биринчи премьер-министрдин милдетин аткаруучу кызматына турган, ошол эле жылдын июнь айында Усенов биринчи вице премьер болгон. 2007-жылы 30-мартка чейин биринчи вице премьердин кызматында отурган да ошол эле жылы "Инексимбанктын" төрагасы болуп тандалат. 2007-жылы октябрь айында Бишкек шаарынын мэринин милдетин аткаруучу болот, 14 ноябрда Бишкектин мэринин кызматына киришет. 2009-жылы январь айында президентин администрациясынын жетекчиси болот. 2009-жылы октябрда мамлекет башчысынын токтому боюнча мурунку жумушунан бошотулуп премьер-министрдин кызматына киришкен.
Cыйлыктары
2008-жылы коопсуздук коргоону жана укук тартиптери Академиясынын академиги болгон жана ошол Академия ага Россия жана Кыргызстан аралык кызматташтыкты өнүктүрүү, достукту бекемдөөгө кошкон салымы жана сиңирген эмгеги үчүн атактуу Петр I даражадагы орденин тапшырган.
Капельмейстер
Капельмейстер (немецче kapella – хор, оркестр, meister – устат, жетекчи) – адегенде 16–18-кылымдарда хордун же вокалдык — аспаптык капелланын, 19-кылымдан театр, аскердик симфониялык оркестринин же хордун дирижёру.
Аден
Аден шаары - Йемен Республикасындагы шаар; Аден мухафазасынын (административдик-аймактык бирдик) административдик борбору. Калкы 568,7 миң (2003). Араб деңизинин Аден булуңундагы транзиттик порт (жылына 12,2 млн т жүк ташылат). Өлкөнүн экономикалык жана соода борбору. Экономикасынын негизин Суэц каналы аркылуу өткөн кемелерди тейлөө түзөт. Баб-эль-Мандеб кысыгына жакын жайгашкан. Эларалык аэропорту бар. Нефть ажыратуу, кеме ремонттоо, текстиль, тамак-аш өнөр жайы, университет иштейт. Сыртка нефть, айыл чарба продуктулары, балык сатылат. Байыркы убактан эле грек, рим географтарына Адана же Асана деген ат менен белгилүү. 1839-1967-ж. - Улуу Британиянын ээлиги.
Swift
Swift - көп парадигмалуу, компилденүүчү, жалпы максаттуу ачык программалоо тили. Apple компаниясы тарабынан биринчи кезекте iOS жана macOS иштеп чыгуучулары үчүн түзүлгөн. Cocoa жана Cocoa Touch фреймворктору менен иштейт. Objective-C менен жазылган Apple'дын негизги код базасы менен айкалышат. Swift өзүнөн мурдагы Objective-C'ден оңой окулган жана программачынын каталарына туруштук берген тил болот деп ойлонуштурулган. Swift менен жазылган программалар Xcode 6 интеграцияланган иштеп чыгуу чөйрөсүнө кирген LLVM'дин жардамы менен компилденет. Swift Objective-C рантаймын колдоно алат. Бул бир программанын алкагында эки тилди тең (С'ни дагы) колдонууга жол берет.
Сыпатталышы
Swift Objective-C'нин көп өзгөчөлүгүн алган. Бирок ал көрсөткүчтөр менен эмес, компилятор иштеткен өзгөрмөлөрдүн типтери менен аныкталат. Мындай принцип менен көптөгөн скрипт тилдер иштейт. Ошол эле учурда, ал иштеп чыгуучуларга мурда C++ менен Java'да гана жеткиликтүү болгон аныкталуучу аталыш, жалпылоо жана операторлорду которуп жүктөө сыяктуу көптөгөн функцияларды камсыз кылат.
Тилдин айрым функциялары башка тилдердегиге караганда ылдамыраак аткарылат. Мисалы, татаал объектилерди сорттоосу Python'го караганда 3,9 эсе, Objective-C'ге караганда дээрлик 1,5 эсе тезирээк.
Swift'те жазылган код C жана Objective-C программалоо тилдеринде жазылган коддор менен бир эле долбоордун алкагында иштей берет.
Жулебино (метро бекети)
Жулебино — Москва метросунун Таганско-Краснопресненская сызыксындагы станция. 2013-жылы 9-ноябрьда ачылган.
Кичи яз (Салауат району, Башкыртстан)
Кичи яз — Башкыртстандын Салауат районундагы айыл, Салауат айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 5250 киши. Почта индекси — 452490, ОКАТО коду — 80247853001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Беррес Фредерик Скиннер
Беррес Фредерик Скиннер (англ. Burrhus Frederic Skinner; 1904 жылы Жалган Курандын 20 да  — 1990 Баш Оона айынын 18де) – америкалык психолог, азыркы бихевиоризмдин көрүнүктүү өкүлү.
Психология ар кандай өбөлгөлөр, реакциялардын ортосундагы сыртынан байкалуучу мыйзам ченемдүү байланыштарды сыпаттоо жана ал реакцияларды бекемдөө менен гана чектелиш керек деп эсептөө менен, жаңы бихевиоризмчилерге каршы чыккан. Ал организм реакцияны өзү бекемдеп, андан кийин гана тышкы өбөлгөлөр (стимул) жаңы реакцияны пайда кылат деген «оперант-тык» («операция») окуу концепциясын тартуулаган. Скиннер операнттык жүрүм-турумду, бир катар өзгөчөлөнгөн ыкма жана приборлорду сунуш кылуу менен, адегенде жаныбарлар аркылуу (үйрөнгөн) изилдеген. Адам менен жаныбарлардын жүрүм-турумундагы окшоштуктар тууралуу оюна таянуу менен, ал өзүнүн концепциясын кепти (речти) өздөштүрүүгө, психотерапияга жана мектепте окутууга да жайылтып, программалаштырып окутуунун демилгечилеринен болгон.
Анын адамдын жүрүм-турумун башкаруу аркылуу коомду кайра түзүү жөнүндөгү операнттык бихевиоризми көптөгөн сын пикирлерди жараткан.
Ак-Сай (Ысык-Ата району)
Ак-Сай (Ак-Сай) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Ысык-Ата районундагы айыл. Сын-Таш айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 632 киши.
Акролеин
Акролеин, (СН2 =СНСНО) пропеналь, чексиз альдегид, от алуучу, түссүз кескин жыттуу, жаш агызуучу суюктук. Мол. масс. 56,07; абада 70 мг/м3 болгондо өмүргө зыяндуу. Эрүү t – 87,7о ; кайноо t 52,7 о ; d 204 0,841; n204 1,402; суу, метанол менен азеотроптук аралашманы берет. Орг. эритмеде эрийт. Абада оңой окистенип, акрил к-тасын, галогендүү суутек менен b-галогенопропион альдегидин пайда кылат. Диендик синтезде диенофил сыяктуу реакцияга кирет. Спирттер, орг. к-талар менен оңой кошулат. Өз алдынча полимерлешип кетүүгө жөндөмдүү болгондуктан фенол же гидрохинон кошуп сакташат. Лаб-яда глицеринди дегидратациялоо, аллил спиртин окистендирүү, өнөр жайларда пропиленди CuO катышуусунда окистендирүү менен алынат. А. акрилонитрил, глицерин, пиридин, метионин, глутар альдегидин, полиакрилди, жана башка полимерлерди, дары-дармектерди алууда колдонулат.
Афоня
"Афоня" - 1975-жылкы тартылган советтик трагикомедия. Режиссеру - Георгий Данеля. 62,2 млн көрүүчү топтоп (1573 нуска) - 1975-жылдын прокаттагы лидери болгон.
Сыйлыктары
1976-жыл - Фрунзедеги IX Жалпы союздук кинофестивалдын өзгөчө байгеси.
Капул сымалдуулар
Капул сымалдуулар (лат. Capulidae) — деңиз үлүлдөрүнүн бир тукуму.
Беккерель (өлчөө бирдиги)
Беккерель (Бк,Bq) – радиоактивдүү булактагы нуклиддин (радиоактивдүү изотоптун) активдүүлүгүнүн СИдеги бирдиги; 1Бк 1 секда нуклиддин бир ажыроо актысы жүргөн активдүүлүккө барабар. А. А. Беккерелдин ысмына аталган: 1Бк=2,703∙10-11 кюри = 10-6 резерфорд.
Аныкталбаган интеграл
Аныкталбаган интеграл — белгилүү аймакта берилген f(x)\, функциясынын бардык F(x)+c\, түрүндөгү баштапкы функцияларынын жыйындысы. F(x)+c=\, түрүндөгү интеграл. Мында ∫ символу интеграл белгиси, f(x)-\, интеграл астындагы функция, f(x) dx\, — интеграл астындагы туюнтма, F(x)\, функциясы f(x)\, функциясынын баштапкы функциясы, C — туруктуу чоңдук.
Дифференциал белгисине алып келүү
Дифференциал белгисине алып келүүдө төмөндөгүдөй касиеттер колдонулулат:
Интеграциялоонун негизги жолдору
1. Жаңы аргументти киргизүү методу Эгерде анда бул жерде  — туруктуу дифференцияланычуу функция.
2. Ажыратуу методу. Эгерде анда
3. Алмаштыруу (ордуна койуу)методу.
Эгерде g(x)\, — үзгүлтүксүз болсо, анда бул жерде туундусу менен бирге үзгүлтүксүз болсо , алабыз
4.  Бөлүп интеграциялоо методу.
Эгерде u\, жана v\, — x\, кээ бир дифференциялануучу функциялары, анда
Аныкталбаган интегралдардын жадыбалы
Ар бир теңдеменин сол жагында интегралдын астындагы тийиштүү функциясы үчүн берилген эркин (аныкталган) баштапкы функция турат, оң жагында - функциялар арасындага теңдик аткарылышы үчүн бир аныкталган баштапкы функция жана C \, константасы берилген.
Бул формуладагы баштапкы функциялар тийиштүү аймактагы интеграл астындагы функциялар үчүн аныкталган жана үзгүлтүксүз. Бул мыйзам ченемдүүлүк кокусунан эмес: жогоруда айтылгандай, аймактагы үзгүлтүксүз функция ал жерде үзгүлтүксүз жөнөкөйгө ээ.
Садыкова Сыйнат
Садыкова Сыйнат (1917, Кара-Буура району, Чымкент айылы —1976, Бишкек ш.) – Социалистик Эмгектин Баатыры (1957). 1944-жылдан КПСС мүчөсү.
1943-ж. Мугалимдер институтун бүтүп, Чоң-Коргон жети жылдык мектебинде мугалим. Партиянын Киров (Кара-Буура) райкомунун жана Талас обкомунун аялдар арасында иштөө бөлүмүнүн башчысы, партиянын Будённый райкомунун катчысы, Талас облустук эл депутаттар кеңешинин аткомунун төрагасынын орун басары, Талас облусунун соода бөлүмүнүн башчысы.
Бузуку аракет
Бузуку аракет – КР кылмыш-жаза мыйзамдары боюнча жыныстык колтийбестикке жана инсандын укуктук эркиндигине каршы кылмыш; ага күнөөлүүнүн өзүнүн, башка бирөөнүн жыныстык ышкысын канагаттандыруу, болбосо эрезеге жетелектердин тубаса жыныстык сезимин козгоо же канагаттандыруу максатын көздөгөндөр кирет. Аялдарга жыныстык органын көрсөтүү, болбосо эрезеге жетелектердин көзүнчө жыныстык катнаш жасоо, ошондой эле алар менен сексуалдык мүнөздөгү кептерди ачык айтуу да Б. а-ке жатат. Б. а-тин өзгөчөлүгү – зордук-зомбулуктун жоктугу.
Осмонбеков, Арстаналы
Осмонбеков Арстаналы - (1885, Наманган уезди, Кырк-Уул болушу, Тегене кыштагы —1945, Жаңы-Жол району, Афлатун кыштагы) —Түркстандагы граждандык согуштун жана Кыргызстандын түштүк аймактарында социалисттик курулуштун активдүү катышуучусу. Наманган шаарындагы орус-тузем мектебинде окуган. 1916—17-жылдаы аскер-оорук жумуштарында (Белоруссияда), «Ооруктагылардын» согушка каршы кыймылына катышкан. 1917-жылы февралда 5-курулуш бригаданын революциячыл камитетинин мүчөсү. Кызыл Гвардия жана элдик милиция отряддарын түзүүгө катышкан. 1920-жылы май айынан басмачыларга каршы күрөшүүчү ыктыярдуу отряддын командири. 1921-жылы февралдан ыктыярдуу милициянын Кыргыз атчандар өзгөчө дивизионунун командири. Парт, жана чарбалык жетекчи кызматтарда иштеген. Жаңы-Жол районунда колхоз башкармасы болуп иштеген. Кыргыз АССР Советтеринин 1-уюштуруу съездине делегат болуп шайланган. Кызыл Туу ордени менен сыйланган.
Ер Төстүк жана Айдахар (мультфиль, 2013)
«Ер Төстүк жана Айдахар» 3D-да - казакстандык туңгыч 3D форматтагы толык метражды анимациялык фильм. Режиссерлери: Жакен Даненова менен Рустам Туралиев. Тусауы 2013 жылы 21 мартта кешилди.
Сюжеті
Жерастының уулу патшасы Бапының зулым жоспары бар. Ол Күндү- Самрук кушунуң жұмыртақсын жұтып, жерде мәңгілік қараңғылық жасамақшы. Мың жылда оны тоқтата алатын батыр туылатының білген ол, өзінің көмекшілермен батыр туылмау үшін барлығын жасайды.
Алтынбек Сулайманов
Алтынбек Сулайманов (төр. 24-сентябрь, 1972) — Кыргызстандык саясатчы, Жогорку Кеңештин IV, V, VI жана VII чакырылышынын депутаты.
Ер Төстүк жана Айдахар (мультфиль, 2013)
Сюжеті
Самрук құсы Күнге жаңа жұмыртқа салатын күнде таяп қалды емес пе?! Тек қана зұлым Айдахармен күрес, адамның кейінгі өмірін анықтайды....
Алтынбек Сулайманов
Өмүр баяны
Алтынбек Турдубаевич Сулайманов 1972-жылы 24-сентябрда Ош областынын Ноокат районунун Шаңкол айылында туулган.
Үй-бүлөлүү, эки уул, бир кыздын атасы. Жогорку билимдүү.
1990-1992-жылдары Советтик армияда кызмат өтөгөн.
Эмгек жолу. Саясий ишмердиги
1992-97-жылдары жекече ишкердик менен алектенген.
1997—1999-ж.ж. «Монолит» акционердик коомунун Оштогу филиалында ага инспектор болуп иштейт. Ал эми 1999—2001-ж.ж.«Алтын Темир» корпорациясында директордун орун басары, 2001-жылы«Темир» мамлекеттик ишканасынын Ош областы боюнча өкүлчүлүгүндө башкы инспектор болуп эмгектенген.
2001-жылдан 2007-жылга чейин аталган ишкананын Баткен областы боюнча өкүлчүлүгүнүн директору болуп дайындалган.
2003-жылы Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин юридикалык факультетин аяктаган. 2007—2010-ж.ж. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин IV чакырылышынын депутаты жана парламенттеги экономика жана бюджет боюнча комитеттин жетекчисинин орун басары болгон.
2010-жылы октябрда Кыргызстан Жогорку Кеңешинин депутаты болуп ("Республика" партиясыныны тизмеси менен) шайланган.
Абшыр фосфор кени
Абшыр фосфор кени – Ош облусунун Ноокат районунда, Абшыр суусунун сол жээгинде, автомобиль жолунан 300–500 м батышта, деңиз деңгээлинен 2050–2200 м бийиктикте. 1973–85-жылдары Түштүк Кыргыз геол. экспедициясы издөө иштерин жүргүзгөн. Кембрийдин акиташ жана доломит тектеринин фосфориттүү горизонтунда фосфорлуу беш катмар бар. Перспективалуу №1 кен катмарынын узундугу 100 м, калыңдыгы 15–20 м. Мында фосфор ангридинин өлчөмү 9%.. Пайдалуу компонентти ажыратып алуу технологиясы изилденген эмес. №1 кен катмарынын ачык казып алууга мүмкүн болгон болжол ресурсу 150 миң т.
Алтынбек Сулайманов
Эмгек жолу. Саясий ишмердиги
Учурда (2012-жылдын июлунан тартып) "Республика" партиясынын Жогорку Кеңештеги фракциясынын төрагасы.
Билими
Жогорку билимдүү.
2003-жылы Ж.Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин юридикалык факультетин аяктаган.
2009-жылы Ош технологиялык Университетин экономист адистиги менен бүтүргөн.
Демөөрчүлүк иш-аракети
2012-жылы А.Сулайманов кыргыз тарыхын жаңыча, калыс жана жатык тилде жазуу боюнча ачык коомдук сынак жарыялады.
Бул сынактын мааниси тууралуу депутат А.Сулайманов мындайча маек курду:
"Биздин Кыргыз мамлекетибиз көз карандысыздык алгандан бери 20 жылдан ашык убакыт өттү. Бирок алигиче тарыхыбызды хронологиялык жактан ырааттуу тактап, китепке түшүрүп элге, дүйнөгө тарата элекпиз.Биз «кыргыздын мамлекеттүүлүгүнүн 2200 жылдык тарыхы бар!» деп кыйкырабыз. Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн 2200 жылдыгын белгиледик, бирок ошол 2200 жылдыкты далилдеген илимий фактыларды ырааттуу далилдеп жазып, жайылткан жокпуз. Ошондой фактылар бар экенин билебиз, бирок аны илимпоздордун гана тар чөйрөсү жакшы билбесе жалпы коомчулук ошолордун оозунан гана угуп жүрөт.  Ошол эле учурда кыргыздардын, айрыкча жаштардын арасында улуттук өзүн-өзү аңдап,таанып билүү процесси күч алды. Улуттук самоидентификация: биз кайдан келдик, кайда келдик, кайда барабыз деген  суроолор көп кыргызды ойлонтуп-түйшөлтүүдө. Жаштар  улуу эл экенибизди билет, аны менен сыймыктанышат бирок дикуссияларда аны илимий фактыларга таянып далилдеп берүүдө аксашат. Анткени бизде ошону окуп үйрөнө турган тарыхый, илимий-популярдуу китептер жок. Менин максатым биз «Улуу элбиз!» деп эле кыйкыра бербей ошону илимий фактылар менен таналгыс кылып далилдей ала турган күчтүү жаштарды тарбиялоо. Кайсы гана деңгээлде болбосун биздин жаштар кыргыз тарыхы боюнча олуттуу илимий фактыларга таянып талаша, тастыктай турган болуш керек. Ар бир кыргыз 2200 жылдык тарыхты так жана өзүнө керектүү деңгээлде жатка билиши керек. Тарыхыбызды дүйнөгө жайылтышыбыз керек. Кыргыздын тарыхын дүйнөгө кыргыз жайылтпаса анда ким жайылтат? Биздин карт тарыхыбызды канча киши билсе бизди ошончо киши сыйлайт. Ошондуктан биз кыргыз тарыхын орусча жана англисче да басып чыгаралы деп жатабыз. Жыйынтыктап айтканда, биринчиден биз тарыхыбызды өзүбүз терең билсек деген, экинчиден дүйнөгө таратсак деген зарылчылыктан улам ушундай ишке бел байладык".
2012-жылдын июнунда сынак жыйынтыкталып, Кыргыз Тарых Коомунун мүчөлөрү сынакта жеңүүчү деп табылды.
Бул топ 2013-жылдын ортосуна чейин жети томдук "Кыргыз тарыхын" жазып бүтүрмөкчү.
Үй-бүлөсү
Үй-бүлөлүү.
Сыйлыктары. Наамдары
2008-жылы «Ардак» медалы менен сыйланган.
Львасан-Игол
Львасан-Игол — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ай-Еган дарыясынын оң жээгинен 72 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 33 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Курбу (айыл)
Курбу (Курбу) — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Ак-Суу районундагы айыл. Тепке айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1 040 киши.
Түркстан коммунисттик жаштар союзу
ТҮРКСТАН КОММУНИСТТИК ЖАШТАР СОЮЗУ – Түркстан жаштарынын коммунисттик уюму. Ал 1920-жылы 21-январда Түркстан комсомолунун 1-съездинде түзүлүп, 1924-жылдын августунан Орто Азиянын улуттук мамлекет болуп бөлүнүшүнө чейин Түркстан Лениндик Коммунисттик Жаштар Союзу деп аталган.
Колдонулган адабият
“Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия” Бишкек 2003. “Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору” “И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик Педагогикалык университети” “Башкы ред. Ү.А.Асанов, жооптуу ред. А.А. Асанканов”. “Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н Өмүрбеков”
Капетингдер
Капетингдер (латынча Capetingi, французча Capetiens) – француз королдорунун династиясы (987–1328). Династиянын негиздөөчүсү Гуго Капет болгон. Анын учурунда королдук бийлик шайлануу жолу менен эмес, мурас түрүнө өткөн. 14-кылымдын башында Капетингдер Франциянын аймагын кеңейтип, борбордошкон мамлекет түзүүгө аракеттенген. Карл IV өлгөндөн кийин (уулдары болбогондуктан), француздук таажы Валуа династиясына өткөн. Капетингдер династиясынын өкүлдөрү: Гуго Капет (987–996), Роберт II (996–1031), Генрих I (1031–1060), Филипп I (1060–1108), Людовик VI Толстый (1108–1137), Людовик VII (1137–1180), Филипп II Август (1180–1223), Людовик VIII (1223–1226), Ыйык Людовик IX (1226–1270), Эр жүрөк Филипп III (1270–1285), Филипп IV Сулуу (1285–1314), Людовик X (1314–1316), Филипп V (1316–1322), Карл IV (1322–1328).
Кыргызстандын экологиялык көйгөйү
Кыргызстандын экологиялык көйгөйү – бул бири-бирине көз каранды, бири-бири менен байланышкан жалпы жана локалдык, улуттук кызыкчылыктарды бириктирген өтө татаал система.
Бул экологиялык проблемалардан төмөнкүлөрдү бөлүп көрсөтүүгө болот:
Негизинен болуп, табигый кырсыктар(көчкү,сел жүрүү,жер титирөө) ж.б.эсептелет.Азыркы учурда Кыргызстандын ири шаарларында анын ичинде Ош шаарындагы автозаправкалар шаардын чок ортосуна курулгандыктан, калк көп чогулган жерде элдин массалык коопсуздугуна, анын ичинде экологиялык коопсуздугуна коркунуч келтирүүдө, жарылуу болуп кетсе ким жооп берет?
Экологиялык нормаларын, курулуш стандарттарынын нормаларын кайра карап чыгып, шаар ичиндеги автозаправкаларды шаардын четине көчүрүү мезгилдин заманбап талабы экенинин унутпасак.
Жаратылыш байлыктарын пайдаланууда сыртка чыгарылган (экспортко) жаныбарлар дүйнөсүнүн түрлөрүнө, продукцияларына уруксат берүүдө, көзөмөл кылууда, ошондой эле өсүмдүктөр дүйнөсүнүн түрлөрүн жыйноодо, дары-дармек чөптөрдү сыртка чыгарууда, (экспорт) пайдаланууда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу жана токой чарба мамлекеттик агенттигинин башкармалыктардын, шаардык, райондук инспекцияларынын түздөн-түз көзөмөлүнөн чыгып Бажы (таможня) органдары сыртка уруксатсыз чыгарууда (лицензиясы жок).
Алыскы жана жакынкы чет өлкөлөргө чыгарууда мыйзамсыз аракеттеринин натыйжасында жаратылыш ресурстарын пайдаланууда (өсүмдүктөр дүйнөсүн, жаныбарлар дүйнөсүн) акыркы 15-20 жылда коррупциялашып сыртка чыгарылган фактылар жылдан-жылга өсүп жаратылышты коргоо мыйзамдарын бузуу фактылары айдан-айга, жылдан-жылга артып жатканы айкын.\
Экологиялык коопсуздук бул курчап турган айлана-чөйрөнү эле коргоо эмес, жалпы элибиздин саламаттыгынын коопсуздугу эмеспи!
Экологиялык индекстин көрсөткөн маалыматтын негизинде (EPI) Кыргызстан экологиялык абал жана экосистеманын жашоо жөндөмдүүлүгү боюнча 180 өлкөнүн ичинен 99-орунда турат. Анын ичинен абанын сапаты боюнча 132-орун, суунун булганышы жана санитардык абал боюнча 104-орун, биотүрдүүлүк боюнча 97-орунда турат (15).
Бүгүнкү күндө экологдорду кооптондурган негизги беш экологиялык көйгөй бар:
Абанын булганышы
Республиканын ири шаарларында абанын сапаты жеке көрсөткүчтөр боюнча бир кыйла начарлап кеткен. Шаарларда атмосферадагы чаңдын концентрациясы мамлекеттик сапат стандартынын нормаларынан 1,5-сеге6 э ашат. Калктуу пункттардагы атмосферадагы абанын сапатын мониторинг көргөзгөндөй, абанын эң булганган жерлерине Бишкек жана Ош шаарлары кирет. Шаар жерлериндеги абанын тазаруусун жөнгө салууну чечүү оңой эмес, бул улуттук контексте гана эмес, эл аралык деңгээлде чечилиши керек. Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин алдындагы Гидрометеорология башкы башкармалыгында бүгүнкү күндө атмосферадагы абанын булгануусун  көзөлдөп турган республиканын төрт шаарында 14 постто көзөмөлдөнөт. Бишкек шаары 7 пост, Кара-Балта 2 пост, Токмок 2 пост, Ош 1 пост, Чолпон-Ата 2 пост.
Климаттын өзгөрүшү
Буга чейин климаттын өзгөрүшү боюнча көйгөйлөр жөн гана таалкууланып келсе, бүгүнкү күндө ал чыныгы көйгөйгө айланып, жашоо шартка жана экономикалык өнүгүүгө чоң таасирин тийгизүүдө. Бул бардык адамзат үчүн өтө олуттуу чакырык, анын ичинен биздин республикабыз үчүн. Бул көйгөй ар кандай катастрофаларды алдын алуу үчүн тез жана шашылыш түрдө чара көрүүгө чакырат.
Кыргызстанда климаттын өзгөрүшүнө байланыштуу регрессиянын негизки факторлору пайда боло баштады. Алар айыл чарбасындө өндүрүмдүүлүктүн төмөндөшү, суунун тартыштыгы көбөйүүдө, метеорологиялык кубулуштардын кооптуу болуусу, экосистеманын бузулушу жана адамдардын ден соолугуна зыян келиши.
Кыргызстанда мөңгүлөрдүн абалы боюнча божомолдор өзгөчө тынчсызданууну жаратат. Себеби мөңгүлөр Кыргызстандын суу ресурстарынын потенциалдуу запасы болуу менен бирге глобалдык тең салмактуулукту сактоодо Кыргызстандын гана эмес, Борбордук Азия регионунун туруктуу өнүгүшү үчүн да маанилүү.
Суу ресурстарын туура эмес колдонуу жана булгоо
Кыргызстанда суу ресурсу эң ири ресурстардын бири болуп саналат. Кыргызстанда суу энергия өндүрүүдө жана иригацияда колдонулат. Мындан тышкары коңшу өлкөлөргө да экспорттолот. Бирок сугат суусун коңшу мамлекеттерге бөлүштүрүүдө да, өзүбүздүн  республиканын ичинде да так жөнгө салуу жана көзөмөлдөө жок. Акыркы жылдарда суунун натыйжасыз коротулуп жатканы байкалууда, анын 90%ы ирригациялык тармакта. Мунун себеби ирригациялык жана суу бөлүштүрүү системаларынын техникалык абалынын канааттандырарлык эместиги, техниканын эскилиги болуп саналат.
Мындан сырткары ичүүчү сууну туура эмес пайдалануу да көп кездешет. Мисалы, огороддогу жашылча-жемиш, бак-дарактарды сугаруу сыяктуу.
Калдыктар – Кыргызстанда экономикалык ишмердүүлүктүн узак мезгилинин ичинде радионуклиддерди, оор металлдардын туздарын (кадмий, коргошун, цинк, сымап), ошондой эле уулуу заттарды (цианиддер, кислоталар, силикаттар) камтыган ири көлөмдөгү өнөр жай жана коммуналдык катуу калдыктар топтолгон. ( нитраттар, сульфаттар жана башкалар). Айлана-чөйрөгө жана калктын ден соолугуна терс таасирин тийгизет. Ушуга байланыштуу калдыктарды башкаруу маселеси абдан актуалдуу болууда.Уулуу калдыктардын негизги бөлүгү Ысык-Көл (61,4%) жана Баткен (25,8%) облустарына туура келет. Баткен облусунда алардын пайда болушунун негизги булактары Айдаркен сымап комбинаты жана Кадамжай сурьма комбинаты болуп саналат. Ысык-Көл облусунда 1997-жылдан бери калдыктардын көлөмү “Кумтөр” алтын кенин иштетүүнүн натыйжасында кескин көбөйгөн. Көптөгөн радиоактивдүү калдыктарды сактоо жайлары калктуу пункттардын ичинде жайгашкан. Бирок алар  тийиштүү деңгээлде сакталбайт. Ошол себептен алар адамдардын ден соолугуна зыян келтириши толук мүмкүн. Бүгүнкү күндө жаратылыштын кубулуштарынын көбөйүшү менен сел, көчкү жүрүү сыяктуу табигый кырсык болсо радиоактивдүүлүк көбөйүп айлана-чөйрөгө тароо коркунучу жаралат. Бизде радиоактивдүүлүктүн канчалык деңгээлде тараганын да көрсөтүп турчу көрсөткүчтөр жок.
Таштандыларды чыгаруу маселеси
Учурда шаарларда (Республикалык санитардык-эпидемиологиялык көзөмөлдүн маалыматы боюнча) таштандылар үчүн 31 полигон бар, анын жарымынан көбү (55%) санитардык нормаларга жооп бербейт. Колдонулуп жаткан контейнерлер жана адистештирилген автотранспорт шаарлардын керектөөлөрүн канааттандырбайт. Таштандыларды өзүнчө чогултуу системасы (тамак-аш калдыктары, макулатура, текстиль, металл сыныктары жана башка) толугу менен талкаланган. Калдыктарды кайра иштетүүчү  заводдор жок. Аймактарды таштандылардан  тазалоо системасы жеткиликтүү эмес. Шаарда жана шаар четиндеги аймактарда көзөмөлсүз таштанды таштоочу жайлардын саны кескин көбөйгөн.
Биотүрдүүлүктү коргоо
Кыргызстандын аймагы биологиялык ар түрдүүлүктүн жогорку концентрациясы менен айырмаланат. Жаныбарлардын жана өсүмдүктөрдүн сейрек кездешүүчү жана жоголуп бараткан түрлөрүнүн тизмесине канаттуулардын 53 түрү, сүт эмүүчүлөрдүн 26 түрү, жерде-сууда жашоочулардын 2 түрү, сойлоочулардын 8 түрү, балыктардын 7 түрү, муунак буттуулардын 18 түрү жана жогорку өсүмдүктөрдүн 89 түрү, козу карындын 6 түрү кирет. 2007-жылы Кыргыз Республикасынын Кызыл китебинин жаңы басылышы чыккан, анын жаңыланган тизмесине сейрек кездешүүчү жана жоголуп бара жаткан 207 жаныбарлар менен өсүмдүктөрдүн түрлөрү киргизилген. Сейрек кездешүүчү жана жоголуп бара жаткан жаныбарлардын түрлөрүнүн тизмеси акыркы жолу 1984-жылы жаңыланган. Жашоо чөйрөсүнүн кескин өзгөрүшү жана өсүмдүктөр менен жаныбарлардын жаратылыштан түздөн-түз жок кылынышы 11 түрдүн жок болушуна алып келип, башкаларынын жок болуп кетүү коркунучун жараткан. Ошентип фаунадан ири жана орто сүт эмүүчүлөрдүн 3 түрү жок болуп кеткен, 15 түрү жок болуп кетүү коркунучунда; Канаттуулар фаунасынан 4 түр жок болуп кеткен, 26 түрү жоголуу алдында турат. Дары-дармек өсүмдүктөрүнүн, ошондой эле декоративдүү-техникалык маанидеги өсүмдүктөрдүн 3 түрү дээрлик жок болуп кеткен. 54 түрү жок болуп кетүү коркунучунда турат.
Адамдар да токойлорду, бак-дарактарды, кыйып алардын азайышына алып келүүдө. Мындан сырткары да дары чөптөрдү түп тамыры менен казып алып, алардын жок болушуна алып келүүдө.
Бубенка (дарыя)
Бубенка — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу, Курган облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Юрмыч дарыясынын оң жээгинен 45 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Пышма Белоярск суу куймасынан аягына чейин, Рефт дарыясын кошпогондо башатынан Рефтинск су торабына чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Аденауэр Конрад
Аденауэр Конрад - (5. 1. 1876 -19. 4. 1967) Германиянын саясий жана мамлекеттик ишмери. ГФРди негиздөөчүлөрдүн, анын Негизги мыйзамынын (конституциясынын) авторлорунун бири. 191733-ж. Кёлнь шаарынын обер-бургомистри, 192032-ж. Пруссия Мамлекеттик кеңешинин төрагасы. Веймар Республикасынын (1919-33) тушунда «Ортолук» партиясынын көрүнүктүү ишмери болгон. Фашисттер бийликке келгенден кийин Аденауэр мамлекеттик кызматтардан четтетилип, 1944-ж. Гитлерге каршы козголоңдон кийин камакка алынган. Согуштан кийин Аденауэр ГФРдин алгачкы федералдык канцлери (1949-63), 1951-55-ж. тышкы иштер министри болуп иштеген. Христиан-демократиялык Союздун (1946) негиздөөчүлөрүнүн бири жана 1950-жылдан анын төрагасы. Аденауэр согуштан кийинки Германиянын экономикасын өнүктүрүүдө жана демократиялуу мамлекетке айландырууда зор салым кошкон. Анын башкарган мезгили ГФРдин тарыхында «Аденауэр доору» аталып калган.
Котельники (метро бекети)
Котельники — Москва метросунун Таганско-Краснопресненская сызыксындагы станция. 2015-жылы 21-сентябрьда ачылган.
Тукпаш
Тукпаш (лат. Bostrichus capucinus, L. 1758) — капюшончон коңуздардын бир түрү.
Уайтхаус Стэйшн (Нү-Жерси)
Уайтхаус Стэйшн (Нү-Жерси) (Whitehouse Station) — Нү-Жерси штатынын Хантердон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2089 киши. Болжолдуу аянты - 3.4 км². FIPS коду — 34-80720.
Тойгонбаев Абдувап
Сыйлыктары
Социялистик Эмгектин Баатыры, Ленин ордени, медалдар менен сыйланган.
Аргасыз зарылдык
Аргасыз зарылдык - жосундун кылмыштуулугун жокко чыгаруучу жагдайлардын бири. Аргасыз зарылдык абалында, башкача айтканда ушундай кырдаалга туш болгон адамдын же башка адамдардын инсандыгына же укуктарына, коомдун жана мамлекеттин кызыкчылыктарына келтирилген коркунучту жоюу үчүн укук менен корголуучу таламдарга зыян келтирүү, эгер бул жагдайларда коркунучту башка каражаттар менен жоюуга мүмкүн болсо, келтирилген зыян тартылбаган зыяндан кыйла аз болсо, кылмыш деп табылбайт. Жазык кодексинде каралган эки топко бөлүнгөн бир катар шарттар аткарылышы зарыл. Биринчи топ - олуттуу коркунучтун булактары: а) табигый күчтөрдүн аракетинен (жер титирөөдөн, селден, суу ташкынынан, өрттөн жана башка), адамдардын, механизмдердин, айбанаттардын аракетинен жана кыймылынан болушу; б) олуттуу коркунучтун тикелей жана шексиз болушу зарыл. Экинчи топ - олуттуу коркунучту жоюуга болгон аракеттенүү шарттары: а) олуттуу коркунучтун башка жол менен жоюлбашы; б) корголуп калган таламдар зыян келтирилген таламдарга караганда кыйла баалуу жана маанилүү болушу жана башка. Ушул себептен аргасыз зарылдык кылмыш өлчөмдөрүнүн белгилерине туура келсе да, кылмыш болуп эсептелбейт. Аргасыз зарылдыкка дуушар болгон адамдын аракетинде кылмыштын эң негизги белгиси - коомго коркунучтуулугу жок.
Бузулуу
Бузулуу — жарандык укук боюнча жүктүн табигый бузулушу, б. а. сырткы факторлордун таасирисиз эле анын баштапкы сапатынын жоголушу. Табигый бузулуу кокустук болуп саналбагандыктан, ал тобокелдик түшүнүгүнө кирбейт, демек, ошондуктан «баардык тобокелчиликтерди» төлөө шарттарында да камсыздандырууга камтылбайт. Мындай Б-ну камсыздандыруу адатта чоң ставка менен өзгөчө сүйлөшүлөт.
Булактар
Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7
Инцест
Инцест (лат. in – эмес, жок, castus – жол-жосун, үрп-адат) – кан аралашуу, тар мааниде бири-бирине жакын тууган адамдардын ортосунда жыныстык байланыштын болушу. Кең мааниде жакын тууган адамдардын ортосундагы жосунсуз, ыйманга туура келбеген, экзогамиянын нормаларын бузган интимдүү союз. Мындай жорук-жосундар жана мамилелер мифологияда кеңири чагылдырылган. Убакыттык чен-өлчөм менен алганда дүйнөдөгү алгачкы жуптар болуп саналган Фу-си жана Нюй-ва аттуу ага-карындаштын (япондук мифологияда), Адам менен Еванын балдарынын (Библияда жана Куранда) ортосундагы инцест адеп-ахлак нормасынын бузулушу катары кабыл алынбайт. Аталган мифологиялык санжыра боюнча кудайлар менен адамдар инцест жолу аркылуу келип чыккан. Тарыхый маалыматтарга таянсак инцесттик никелер айрым өлкөлөрдөгү ак сөөктөрдүн ортосунда кеңири кездешкен.
Мисалы: египеттик фараондор, америкалык индеецтердин инк элинин падышалары жана башкалар Кыргыздарда айрым жагдайлар түзүлгөн учурда өлгөн аялдын бир тууган эжесине же сиңдисине үйлөнүү, же болбосо өлгөн күйөөсүнүн агасына же инисине турмушка чыгуу формасындагы инцесттер кездешет.
Аден булуңу
Аден булуңу - Араб деңизинде, Араб жана Сомали жарым аралынын аралыгында. Баб-эль-Мандеб кысыгы аркылуу Кызыл деңиз менен туташат. Узундугу 900 кмдей, жазылыгы 300 кмге, тереңдиги 4525 мге чейин. Деңиз ташкыны (бийиктиги 2,9 мге чейин) болуп турат. Негизги порту Аден шаары.
Абшырсай гипс кени
Абшырсай гипс кени – Ош облусунун Ноокат районунда, Жаңарык кыштагынан 1,5 км түндүк тарапта, деңиз деңгээлинен 1790–1970 м бийиктикте. 1954-1958-ж. геол. чалгындоо иштери жүргүзүлгөн. Гипс бор мезгилинде пайда болгон чопо, акиташ, кум тектеринин арасында жатат. Гипс катмарынын калыңдыгы 50 мге жетет. Катмардагы гипс 98,81%, 1-сорттогу курулуш гипсин алууга жарактуу. Гипс кыртышты гипстентүүгө жана цемент даярдоого пайдаланса болот. Гипстин запасы C1 категориясы боюнча 1320 миң т, C2 26400 миң т.
Жаңы александровка (Зилайыр району, Башкыртстан)
Жаңы александровка — Башкыртстандын Зилайыр районундагы айыл, Бердяш айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 130 киши. Почта индекси — 453685, ОКАТО коду — 80227804003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кузнецкий Мост (метро бекети)
Кузнецкий Мост — Москва метросунун Таганско-Краснопресненская сызыксындагы станция. 1975-жылы 17-декабрьда ачылган.
SQL
SQL (ˈɛsˈkjuˈɛl; англ. structured query language — "катмарланган сурамдар тили") —берилиштер базасын башкаруу системи тарабынан жөндөгөн берилиштердин катыш базасын түзүү, башкаруу жана модификациялоо үчүн колдонулган программалоо тили.
Киришүү
SQL барынан мурда берилиштердин катыш базасында сакталган берилиштерди сыпаттоо, өзгөртүү жана чыгарууга багытталган маалыматтык-логикалык тил болуп саналат. SQL’ди программалоо тили деп атоого болот, ошентсе да, ал толук түринг эмес. Бирок SQL/PSM спецификалуу тилдин стандарты анын процедуралык жайылууларына жол берет.
SQL башында берилиштер базасы менен иштөөнүн негизги жолу болгон жана колдонуучуга төмөнкү иш аракеттерди аткарууга мүмкүндүк берген:
Убакыт өтүшү менен SQL татаалдашты – жаңы конструкциялар кошулду, жаңы сакталган объектилерди сыпаттоо жана башкаруу мүмкүндүгү пайда болду (мисалы, индекстер, көрсөтүүлөр, триггерлер жана сакталуучу процедуралар) – программалоо тилине мүнөздүү белгилерге ээ боло баштады.
SQL канча өзгөрсө да, колдонмо программалык камсыздоо менен берилиштер базасынын ортосундагы жалгыз байланыш механизми боюнча калууда. Ошол эле учурда заманбап БББСлар жана аны пайдаланган маалымат системдери колдонуучуга сурамдарды тизүүнүн өнүккөн каражаттарын камсыз кылат.
Internet Download Manager
Internet Download Manager (IDM) -- жабык баштапкы коддуу, Tonec Inc компаниясы өндүргөн, Windows платформасындагы шарттуу түрдөгү-акысыз жүктөө менейжери.
Чигим-Харута
Чигим-Харута — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Харута дарыясынын оң жээгинен 58 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 40 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Капуциндер
Капуциндер (лат. Cebus) — маймылдардын бир уруусу, буларга бир нече түр кирет: ак төш капуцин (лат. C. capucinus), кара баш күрөң капуцин (C. apella).
Түркстан коммунисттик партиясы
Түркстан коммунисттик партиясы. ТКП – РКП(б)нин составдык бөлүгү. 1906-жылы РСДРПнин Түркстан уюмдарынын союзу түзүлгөн. Февраль революциясына чейин Түркстандагы социал-демократиялык уюмдар жашырын иштеген. 1918-жылы 17-25-июнда Ташкенде өткөн Түркстан Компартиясынын 1-съездинде ТКП түзүлгөн.
ТКП райкому менен Түркстан Борбордук аткомунун курамына улутчулдар тобу кирип кеткендигине байланыштуу Түрккомиссиянын 1920-жылы 19-июлдагы токтому боюнча ТКПнин крайкому таратылып, ТКПнин убактылуу Борбордук комитети, 1920-жылы РКП(б)нын БК Түркстан бюросу түзүлгөн.
1921–1922-жылдары ТКП(б)нын катарын тазалоо жүргүзүлгөн. Түркбюро 1922-жылы РКП(б) БКнын Орто Азия бюросу деп аталып, Хорезм Советтик Эл Республикасынын, Бухара Эл Республикасынын жана Түркстан АССРинин коммунисттерин жетектеген.
Буйрукту же тескемени аткаруу
Буйрукту же тескемени аткаруу – КР кылмыш-жаза укугу боюнча жосундун кылмыштуулугун жокко чыгаруучу жагдайлардын бири. Адамдардын буйрукту же тескемени, демек кызматтык милдеттерин укук чегинде аткаруу убагынде келтирилген зыяндар кылмыш болуп саналбайт. Ушундай залал келтиргендиги үчүн кылмыш-жаза жоопкерчилигин мыйзамсыз буйрук же тескеме берген адам тартат. Ал эми атайылап мыйзамсыз буйрук же тескеме боюнча кылмыш жасаган адамдар жалпы негизде кылмыш жоопкерчилигине тартылат. Көзкөрүнөө мыйзамсыз буйрукту же тескемени аткарбоо кылмыш жоопкерчилигин жокко чыгарат. == Колдонулган адабияттар ==
Кызгылт түстүү пантера 2
"Кызгылт түстүү пантера 2" (англ. The Pink Panther 2) – режиссер Харальд Зварттын 2009-жылы жарыкка чыккан америкалык күлкүлүү окуялуу тасмасы. Бул тасма "Кызгылт түстүү пантера" тасма серияларынын он биринчи чыгарылышы жана белгилүү "Кызгылт түстүү пантера" үчилтигин башынан баштаган 2006-жылы жарыкка чыккан күлкүлүү окуялуу тасманын уландысы. Тасма 2009-жылы 6-февралда Түндүк Америкада жарыкка чыккан. Тасмада инспектор Клузо башка мамлекеттердин детективтери менен биригип он жыл бою кылмыштуу аракетсиздикте болгон Торнадо аттуу талкалоочу уурунуну кыйратышы керек.
Эң башында Питер Селлерске таандык болгон Клузонун ролун аткарган Стив Мартин Скотт Нүстадтер менен Майкл Вебер жазган түп нуска сценарийин 2006-жылдын ноябрында кайрадан түздөп чыккан. MGM тасманын уландысында Columbia Pictures менен бирге иштеп, 2007-жылдын январында Лауэлл Ганц менен Бабалу Манделди сценарий жазууга чакырган.Тасма тартуусу 2007-жылдын августунда Парижде башталган, бир канча жумадан кийин тартуулар Бостондо башталган, ушуну менен тасма тартуулары 2007-жылдын 2-ноябрында аяктаган.
Болливуддун актрисасы жана "Дүйнө сулуусу" сынагынын жеңүүчүсү Айшвария Рай Баччан тасмада криминология серепчиси Соня Соландр ролун аткарган. Жон Клиз Кевин Клайндын ордуна келип, башкы инспектор Дрейфустун ролун аткарган, аны менен кошо Жан Рено (Клузонун партнеру Понтон) жана Эмили Мортимер (Клузонун досу Николь) мурунку ролдорун аткарган. Бейонсе тасмада тартылуусун уланткан жок. Энди Гарсия (италиялык инспектору Винченцо Бранкалеоне), Юки Мацудзаки (жапон инспектору Кени Мазуто) жана Альфред Молина (британиялык инспектору Рэндалл Пеппериж) жардамчы актерлор катары тартылган. Тасманыны Blu-ray Disc DVD версиялары 2009-жылдын 23-июнунда чыккан.
Аденов Жумабай Аликеевич
Аденов Жумабай Аликеевич (1948-ж. туулган, Чүй облусу, Кемин району, Кызыл-Суу айылы) - химия илимдеринин доктору (1999). КМУну (1971), Кыргыз ССР ИАнын органикалык эмес жана физикалык химия институтунун аспирантурасын (1977) бүтүргөн. Ошол институтта кенже, улук илимий кызматкер, 1986-жылдан КММАнын кафедра башчысы. Химия жана химиялык технология боюнча илимий иштерди жүргүзгөн. Эмгектери: Соединения сурьмы с винной кислотой и ее производные (в соавторстве). Б., 1991; Биологическая роль химических элементов и применение в ветеринарии. Б., 1999; Биогендик элементтер. Б., 2000.
Бандар-лог
Киплингдин сүрөттөшүнчө, бандар-лог эли өз жолбашчысын шайлап, мыйзам чыгаруу үчүн дайыма топурап чогулушат, бирок күн сайын жыйынтыксыз таркап кетишет. Алардын эс тутуму экинчи күнгө чейин эч нерсени сактап кала албайт. Алардын макалы: “Бандар-лог азыр ойлогон нерсе тууралуу жунгли чытырманы кийинчерээк ойлонот”.
Капиллярдык кубулуш
Капиллярдык кубулуш – ичке түтүкчөдөгү (капиллярдагы) суюктуктардын деңгээлинин жоон түтүкчөдөгү деңгээлге салыштырганда жогору же төмөн болушу. Капиллярдык кубулушту биринчи жолу 1561-жылы Леонардо да Винчи ачкан. Диаметри 1 ммге жакын же андан кичине түтүкчөлөр капилляр деп аталат. Эгер суюктук капилляр бетин нымдаса, анда ал кең идиштеги деңгээлге салыштырганда жогору көтөрүлөт. Капилляр канчалык ичке болсо, идиштеги суюктук ошончолук жогору көтөрүлөт. Эгер суюктук түтүкчө бетин нымдабаса, анда, тескерисинче, капиллярдагы суюктук деңгээли кенен идиштегиден төмөн болот. Капиллярда нымдоочу суюктуктун (мисалы, айнек түтүкчөдөгү суу) бети иймек, ал эми нымдабоочу суюктуктун (айнек түтүктөгү сымап) бети томпок болот. Суюктук бетинин мындай ийрейиши, бети тегиз суюктуктун басымынын түрдүүчө болушуна алып келет. Иймек беттүү суюктуктун басымы тегиз беттүү суюктуктун басымынан аз. Томпок беттүү суюктуктун басымы тегиз беттүүнүкүнөн көп. Бул болсо ичке түтүктө суюктуктун төмөндөшүнө алып келет. Капиллярдык кубулуш өсүмдүк сугарууда, жер кыртышында жана башка көпшөк нерселер аркылуу суюктукту (сууну) жайылтууда маанилүү. Ар кандай материалдын капиллярдык сиңирүүсү химиялык технологияда кеңири колдонулат.