cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ханс-Георг Гадамер
Жалган ишеним жөнүндө
Гадамер Агартуу доорунда иштелип чыккан жалган ишеним түшүнүгүнө атайын токтолуп, жеке адамдын жалган ишеними (предрассудка) анын ой жүгүртүүсүнө (суждение) караганда алда канча чоң даражада анын бытиесинин тарыхый чындыгын түзүп турарын ачып көрсөтөт.
Герменевтикалык эреже — бул бир бүтүндүктү жекеликтен алып келип, жекеликти (частное) бир бүтүндүктөн (из целого) алып келип чыгаруу аркылуу түшүнүү керек дегенди билдирет. Калыптанып бүтүп, бир бүтүн маанини билдирген нерсе гана түшүнүктүү болот деп эсептейт, Гадамер. Мисалы, кандайдыр бир тексти окуп жатып, биз ар дайым аны калыптанып бүткөн бир ой-маанини камтып турат деп божомолдойбуз, бирок, эгерде бул болжолдоо өзүн актабай калса, башкача айткандатекст түшүнүксүз болуп чыкса, — ошондо гана биз бизге жеткен тексттин так экендигинен шектенебиз да, ал так эместикти кантип оңдоо жөнүндө ойлойбуз. Муну менен түшүнүү дегенибиз баарынан мурда иштин өзүн түшүнүп алуу керек, анан экинчи кезекте гана — бөлөк пикирди кандай бөлсө ошондой түрүндө бөлүп алып, аны түшүнүүгө аракеттенүү керек деген биздин тезисибизди дагы бир жолу ырастайт. Ошентип, бардык герменевтикалык шарттардын эң биринчиси — ошол эле ишке биздин кайрылып турушубуздан келип чыгуучу алдын-ала түшүнүү шарты кала берет... «Герменевтика кимде ким тарыхый уламыштар менен үндөшүп турган иштин өзү менен катышы бар экенин жана бизге уламыштар жеткизип турган традициялар менен байланыштуу экенин же тикеден тике катышы бар экенин билгиси келсе дегенден келип чыгууга тийиш. Экинчи жагынан, герменевтикалык аң-сезим бул иш менен анын байланышы үзгүлтүксүз уланып келе жаткан традициянын учурунда гана орун ала турган шексиз жана өзүнөн өзү көрүнүп турган биримдик боло албай турганын ачык түшүнөт».
Ошентип, герменевтикалык изилдөөдө герменевтикалык айлампа (бөлүк — бүтүн) пайда болот, мында « алдын-ала түшүнүп-билүүнүн озунуп жүрүүчү кыймылы тексти түшүнүп-билүүнү дайыма аныктап турат (348-6)». «Бүтүндүк жана бөлүктүн айлампасы ишке ашып бүткөн түшүнүүдөн өз чечилишин таппайт, бирок, тескерисинче, өзүнүн чыныгы ишке ашканын, көрүнүшүн табат».
Гадамердин концепциясы
Гадамердин концепциясында ситуация (кырдаал) жана горизонт түшүнүктөрү маанилүү орунду ээлейт. Ал мындай деп жазат: «активдүү-тарыхый аң-сезим баарынан мурда герменевтикалык ситуациянын аң-сезими болуп саналат... Ситуация түшүнүгү биздин ага карама-каршы коюлбагандыгыбыз менен жана ошондуктан ал жөнүндө предметтик билимге ээ боло алалбай тургандыгыбыз менен мүнөздөлөт. Биз ал ситуациянын кучагында болуп турабыз, биз ар дайым кайсы бир ситуацияда алдын ала көрө алабыз, ал ситуацияны аныктоо биздин аяктап бүтпөй турган милдет болуп саналат» [357-6.]. Ошондуктан философиялык герменевтиканын милдети «төмөнкүчө аныкталышы мүмкүн: гегелдик феноменологиялык рухтун (духтун) жолун тескери багытта басып өтүүгө тийиш, анткени ар кандай субьективдүүлүктө аны аныктай турган субстанцианалдуулугу ачылып көрсөтүлүүгө тийиш.
Учурдагы ар бир бүткөн нерсенин өз чеги болот. Ситуация түшүнүгү дегенибиз ал көз караш болуп саналгандыгы жана ал ушул көз караштын мүмкүнчүлүгүн чектей турган көз караш болгондугу менен аныкталат. Бул демек ситуация түшүнүгүнө горизонт түшүнүгү олуттуу түрдө кирет дегенди билдирет. Горизонт — бул кайсы бир чекиттен көз алдыга тартылып көрүнүүчү нерселерди кучактап жана камтып турган мейкиндик. Ойлоочу аң-сезимге карата колдонууда, биз дагы да горизонттун тардыгы жөнүндө, горизонтту кеңейтүүнүн мүмкүнчүлүгү жөнүндө, жаңы горизонтторду ачуу жөнүндө жана д.у.с. айтабыз... Герменевтикалык ситуацияны иштеп чыгуу дегенибиз ушуга ылайык алдыга тарыхый уламыштар койгон суроолор үчүн суроолордун туура горизонтуна ээ болуу дегендик».
Тажрыйба жана анын ролу
Гадамер тажрыйбаны жана анын герменевтикадагы ролун түшүнүүгө маанилүү орун берет. Ал мындай деп жазат: «Герменевтикалык тажрыйбанын уламыш менен иши болот. Бул тажрыйбанын сынагынан өтө турган нерсе дал ушул уламыш. Бирок уламыштар дегенибиз тажрыйба аркылуу таанып-билүүгө үйрөнө турган, биз үстүнөн үстөмдүк кылууга үйрөнүп жаткан жөнөкөй гана ишке ашкан окуя болгон эмес, ал тилдин өзү, башкача айткандаал кимдир бир «Сенге» окшоп, биз менен өзү аңгеме курат».
Гадамердин герменевтикасы суроо жана жооп проблемасын өзүнө камтыйт. Ал мындай деп жазат: «Бизге берилген тексттин түшүндүрүүнүн предмети болуп калганы бул тексттин интерпретаторго суроо бергени дегендик. Ошондуктан талдап-түшүндүрүү өзүндө дайыма интерпретаторго берилген суроолор менен олуттуу байланышты камтып турат. Текстти түшүнүү ошол суроону түшүнүү дегендик. Бирок, биз жогоруда көрсөткөндөй, бул герменевтикалык горизонтко ээ болуу жолу менен ишке ашат. Биз эми герменевтикалык горизонтту суроолордун горизонту деп түшүнөбүз, мунун алкагында тексттин маанилик багыты аныкталат».
Тажрыйба чөйрөсү
Герменевтикалык тажрыйбанын чөйрөсү — тил. Гадамер мындай деп жазат: «...Түшүнүү дегенибиз биз өзүбүздү башка бирөөнүн ордуна коюуга же ага түздөн-түз катышууну көрсөтүүгө жасалган аракетке дегеле негизденбейт. Башка бирөөнүн бизге айтып жаткан сөзүн түшүнүү, биз жогоруда көргөндөй, иштин маңызына тиешеси бар маселеде өз ара түшүнүшүүгө келүү дегендик жана өзүңдү анын ордуна коюу жана анын башынан өткөрүп жаткандарын кайталап көрсөтүү дегендик эмес. Ушундай жол менен ишке ашырыла турган маани-маңызды (смысла) түшүнүп билүү дайыма өзүнө аппликацияны камтып турарын биз баса белгилегенбиз. Эми биз ушул бүткул процесс тил процесси болуп саналарына көңүл бурабыз. Түшүнүүнүн өз проблематикасы, түшүнүүгө искусство катарында ээ болууга аракеттенүү,— герменевтиканын темасы дал мына ушул,— салт боюнча грамматика менен риториканын чөйрөсүнө таандык. Тил — аңгемелешип жаткандардын сөздөрүн өз ара айтып бүтүрүү процесси жүрө турган жана иштин өзү жөнүндө өз ара түшүнүшүүгө жетише турган чөйрө». «Тил — универсалдуу чөйрө, бул чөйрөдө түшүнүү ишке ашат. Бул ишке ашыруунун жолу — талдап түшүндүрүү».
Тил, ошентип, Гадамер тарабынан өзгөчө реалдуулук катарында каралат, бул реалдуулуктун кучагында адамдын адамды түшүнүүсү жана ошондой эле адамдын дүйнөнү түшүнүүсү ишке ашат. Тил — адамзат бытиесинин мүмкүнчүлүгүнүн негизги шарты. Ар түрдүү маданияттардын ортосунда болуп жаткан диалог — жалпы тилди табуу формасына ээ.
Кладактистер
Кладактистер (лат. Cladactis) – актиниялардын бир уруусу.
Холидэй Хэйтс (Нү-Жерси)
Холидэй Хэйтс (Нү-Жерси) (Holiday Heights) — Нү-Жерси штатынын Оушен округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2389 киши. Болжолдуу аянты - 12.9 км². FIPS коду — 34-32424.
Арсы сиенит кени
Арсы сиенит кени Нарын облусунун Кочкор районунда, Кочкор кыштагынан 12 км түндүктө, Кыргыз Ала-Тоосунун чыгыш этегинде, Арсы сайынын сол өйүзүндө. Аймакта карбон мезгилинде пайда болгон сланец, акиташ теги, кумдук жана аларды жиреп чыккан сиенит массиви жатат. Кен массивдеги ири криссталлдуу сиениттен турат. Сиенит бозомук, көгүлтүр жана кызгылт түстө болуп, анортоклаз, биотит, роговой обманка ж. б. минералдардан түзүлгөн. Алардын кубулжуган эң кооз көрүнгөнү–анортоклаз. Ал башка минералдарга караганда чоңураак келип, порфир сымал негизги структураны түзөт. Кристаллдардын узундугу 3–30 см. Туурасы 5–10 см. Алардын тоотектеги өлчөмү 40–50%. Таштын механикалык катуулугу 90–107 МПа. Көлөмдүк массадан блок алынышы 50%. 1 м3 таштан 2 см калыңдыктагы 23–24 жылмаланган такта алынат. Алар имараттардын ички, тышкы дубалын, таманын кооздоп каптоого жарамдуу.
Сейдалиев, Жумалы
Сейдалиев Жумалы (1913-ж. т., Талас району, Калба айлы) — комузчу-аткаруучу, Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти (1947). Комузду адегенде 12 жашында Эркесары деген кишиден, андан кийин 1932—33-ж. Атай Огомбаевден үйрөнгөн. 1939-ж. Москвада өткөн декадага барып «Көр толгоо» деген күүнү аткарып, сыйлыкка татыктуу болгон. 1939-жылдан Өзгөн театрында, 1962-жылдан Талас элдик театрында иштеген. Комузду чебер аткарып, андан сырткары спектаклдерде да роль аткарган. Өзүнүн «Колхоз таңында», «Курама-шаңгырама», «Бакыт» деген күүлөрү бар. Эмгек Кызыл Туу ордени менен сыйланган.
Валюта кунөлчөмү
Валюта кунөлчөмү – бир валютадан башка бир валютага баа менен акча суммасын кайра эсептөөдөгү салыштырма курсу; кээбир өлкөлөрдө колдонулуучу улуттук валюта курсунун бир таризи. В. к-нүн чоңдугу тышкы экономикалык ишмердүүлүктүн белгилүү бир чөйрөсүндөгү валюта сатып алуу мүмкүнчүлүгүн эске алуу менен (көп учурда) аныкталат.
Алтын глобус
"Алтын глобус" сыйлыгы (англ. Golden Globe Awards) — 1944-жылдын январынан баштап Голивудтун тышкы басма сөз ассоциациясынын 93 мүчөсү жергиликтүү жана чет өлкөлүктөргө тасма жана телекөрсөтүү тармактарга кошкон көрүнүктүү салымдары үчүн ыйгарылган сыйлыктар.
Жыл сайын өткөрүлгөн сыйлык, Оскар сыйлыктарынын тапшыруусу менен аяктаган киноиндустриянын сыйлык тапшыруу сезонунун чоң бөлүгү.
"Алтын глобус" сыйлыгынын "Эң мыкты тасма/телекөрсөтүү" номинациясынын 74чү аземи 2017-жылдын 8-январында телевизиондук каналдарда көрсөтүлгөн. Сыйлык тапшыруу аземинин алпаруучусу Жимми Фэллон болгон.
Тарых
Голливуддун чет элдик басма сез ассоциациясы (HFPA) 1943-жылы Лос-Анжелесте жайгашкан чет элдик журналисттер тарабынан, кино жаңылыктарын АКШдан тышкаркы рынокторго чогултуу жана жайылтуу боюнча жакшыраак уюштурулган процессти өнүктүрүүгө умтулган Уюмдун алгачкы ири аракеттеринин бири кинодогу жетишкендиктерди сыйлоо үчүн "Оскар" сыйлыгына окшош аземди уюштуруу болгон. 1-Алтын глобус сыйлыктары, 1943-жылы кино тартуудагы эң мыкты жетишкендиктерди сыйлаган, 1944-жылы январь айында 20th Century Fox студиясында өткөн. Андан кийинки аземдер кийинки он жылдыкта ар кандай жерлерде, анын ичинде Бэверли Хиллс мейманканасында жана Голливуд Рузвельт мейманканасында өткөрүлдү.
1950-жылы HFPA оюн-зоок индустриясына кошкон зор салымын таануу үчүн атайын ардактуу сыйлыкты белгилеген. Өз предметин көңүл ачуу индустриясынын эл аралык ишмери катары таанып, биринчи сыйлык режиссер жана продюсер Сесиль Б. Де Милльге берилди. Ошентип, сыйлыктын расмий аталышы Сесиль Б. Де Милль сыйлыгы болуп калды.
1956-жылы февраль айында өткөрүлгөн 13-Алтын глобус сыйлыктары телекөрсөтүүдөгү жетишкендиктер боюнча биринчи Алтын глобус алган. Эң мыкты телесериал, эң мыкты телеактёр жана мыкты телеактриса деген үч туруктуу телевидение сыйлыгынын номинациялары 1962-жылы мартта өткөн 19-Алтын глобус сыйлыктары учурунда дебют жасаган.
1963-жылдан баштап, кубоктор "Мисс Алтын глобус" деп аталган бир же бир нече адамдар тарабынан бериле баштаган, бул наам 2018-жылдын 5-январында "Алтын глобустун элчиси" деп өзгөртүлгөн. Кызматтын ээлери, адатта, атактуулардын кыздары же уулдары болгон жана сыймыктануу үчүн булар ата-энелердин арасында талаш-тартыштарды уланта берген.
Кэрол Бернетт сыйлыгы 2019-жылы анын биринчи лауреаты, актриса жана куудул Кэрол Бернетттин аты менен аталган Сесиль Б. Де Милль сыйлыгынын сыналгы өнөктөшү катары түзүлгөн.
Жылдык аземден түшкөн кирешелер HFPAга миллиондогон долларларды оюн-зоок менен байланышкан кайрымдуулук уюмдарына берүүгө, ошондой эле келечектеги кино жана телекөрсөтүү адистери үчүн стипендияларды жана башка программаларды каржылоого мүмкүндүк берди. Эң көрүнүктүү бенефициар — 1978-жылы Голливуддун чет элдик басма сөз мүчөсү Морин Драгон тарабынан түзүлгөн Жаш сүрөтчү фонду тарабынан жыл сайын 21 жашка чейинки Голливуддун жаш аткаруучуларынын мыктылыгын таануу жана сыйлоо жана жаш сүрөтчүлөргө стипендия берүү үчүн ыйгарылуучу Жаш сүрөтчү сыйлыктары. физикалык же каржылык жактан кыйынчылыктарга дуушар болушу мүмкүн.
Сыйлык тапшыруу аземи
"Алтын глобус" сыйлыгы 167 өлкөдө көрсөтүлгөн, ошону менен бул сыйлык "Оскар" жана "Грэмми" сыйлыктарынан кийин, үчүнчү орунду ээлеп дүйнөдөгү эң көп көрүүчүлөрү болгон сыйлык тапшыруу аземи болуп саналат. 2010-жылы "Алтын глобус" сыйлыгынын 67чи аземин Рики Жервейс алпаруудан мурун бул сыйлык туруктуу алпаруучуга ээ болбогон Голливуд сыйлык тапшыруу аземдеринин бири болуп саналчу (АКШ киноактерлор гилдиясынын сыйлыгы менен бирге), жыл сайын сыйлык тапшыруу аземинин алпаруучусу алмашып турчу. Жервейс "Алтын глобус" сыйлыгынын 68чи жана 69чу аземдеринин алпаруучусу болгон. Тина Фей жана Эми Полер сыйлыктын 70чи, 71чи жана 72чи сыйлык тапшыруу аземинин алпаруучулары болгон. 2012-жылы биринчи жолу чыккан "Алтын глобус" сыйлыгынын тематикалык музыкасы жапон музыкант жана ыр жазуучу Есики Хаяси тарабынан жазылган.
Мазмун жеткирүүчү тармак
Мазмун жеткирүүчү тармак же мазмун бөлүштүрүүчү тармак (англ. content delivery network же content distribution network, CDN) — прокси серверлер жана алардын маалымат борборлорунун географиялык бөлүштүрүлгөн тармагы. Максаты — жогорку жеткиликти жана жогорку натыйжаны камсыз кылыш үчүн акыркы колдонуучуларга карата кызматты мейкиндик аркылуу бөлүштүрүү. CDN'дер бүгүнкү күндө интернеттеги мазмундун көп бөлүгүнө кызмат көрсөтөт. Ага веб объектилер (текст, графикалар жана скрипттер), көчүрүлө турган объектилер (медиа файлдар, программалык камсыздоо, документтер), колдонмолор (электрондук соода-сатык, порталдар), түз агымдык медиа, талапка жараша агымдык медиа жана коомдук тармактар кирет.
CDN бул жалпылоочу термин. Ал мазмун жеткирүүчү кызматтардын ар кандай түрүн өзүнө камтыйт: видео агым, программалык камсыздоолорду жүктөп алуу, веб жана мобилдик мазмун ылдамдыгы, лицензиялык/башкарылган CDN, ачык-айкын кэш, CDN иштешин өлчөгөн кызматтар, күчтү тең салмактоо, мульти CDN которуштуруу, талдоо жана булут чалгындоо. CDN сатуучулар коопсуздук жана WAN оптималдаштыруу сыяктуу башка индустрияларды айланып өтүшү мүмкүн.
CDN'дер интернет экосистемасындагы бир катмар болуп саналат. Медиа компаниялар жана электрондук соода кылгандар сыяктуу мазмундун ээлери акыркы колдонуучуларга мазмунду жеткирип бериш үчүн CDN операторлорго акы төлөшөт. Өз кезегинде, CDN'дер ISP'лерге, тармак операторлоруна маалыматтык борборлорундагы сервер хостиңги үчүн акы төлөшөт.
Технологиясы
CDN түйүндөрү адатта бир нече жерлерде, көбүнчө бир нече түркүктөрдө жайгашат. Артыкчылыктарына өткөрмө чыгымдарды кыскартуу, баракты жүктөө жолдорун жакшыртуу же мазмундун дүйнөлүк жеткиликтүүлүгүн жогорулатуу кирет. Канча түйүн жана сервер бир CDN'ди түзөөрү архитектурага жараша өзгөрөт. Айрымдары көптөгөн алыскы аймактардагы болуу чекиттеринде (англ. points of presence, PoP) он миңдеген серверлер менен миңдеген түйүндөргө жетиши мүмкүн. Кээ бири болсо бүткүл дүйнөлүк тармакты куруп, аз эле географиялык PoP'торго ээ болушу мүмкүн.
Мазмун боюнча сурам адатта алгоритмдик негизде кандайдыр бир деңгээлде оптималдуу болгон түйүндөргө багытталат. Өндүрүмдүүлүктү оптималдаштырыш үчүн колдонуучуга мазмунду жеткирип берүүчү эң ыңгайлуу жер тандалып алынышы мүмкүн. Бул жергиликтүү өз алдынча тармактар аралык жеткирүүнү оптималдаштыруу үчүн эң эле аз секирүүнү талап кылган жерлерди тандоо, сурам жөнөткөн кардардан бир нече секунда алыстыктагы эң аз тармак саны, же болбосо сервер өндүрүмдүүлүгүнүн эң жогорку жеткиликтүүлүгү (азыркы да, тарыхый да) аркылуу ченелиши мүмкүн. Наркы боюнча оптималдаштырган учурда эң арзан жерлер тандалышы мүмкүн. Оптималдуу жагдайда, аталган эки максатты бир нукка салуу керектелет. Анткени акыркы пайдалануучуга жакын болгон тармактын эң соңундагы "четки серверлер" өндүрүмдүүлүк же болбосо наркы жагынан артыкчылыкка ээ болушу мүмкүн.
Көпчүлүк CDN провайдерлер өзгөрүп турган, аныкталган, PoP'тордун топтому аркылуу өз кызматтарын көрсөтөт. Ал керектелген камтуу аймагынан, мисалы Америка Кошмо Штаттары, эл аралык же дүйнөлүк, Азия-Тынч океан жана башкалардан көз каранды. PoP'тордун бул топтомдорун "чеке", "четки түйүндөр" же "четки тармактар" деп айтууга болот. Анткени алар акыркы колдонуучуга эң жакын болгон CDN провайдерлери болушу ыктымал.
CDN'дин четки тармагы биргелешкен жердеги, өткөргүчтөрдөгү жана серверлердеги өз түпкү тегинен өсүп, сатып алуулар (сатып алуу, бөлүшүү, же алмаштыруу) аркылуу сыртка чыга баштады.
Мазмун тармактык ыкмалары
Интернет акырынан-акырына чейин принцибине ылайык иштелип чыккан. Бул принцип өзөк тармакты салыштырмалуу түрдө жөнөкөй кармап, маалыматты тармактын акыркы чекитине — хосттор менен кардарларга — мүмкүн болушунча жылдырат. Натыйжада, өзөк тармак маалымат пакеттерин жөн гана кайра жөнөтүп туруш үчүн адистештирилип, жөнөкөйлөштүрүлөт жана оптималдаштырылат.
Мазмун жеткирүү тармактары мазмун жеткирүүнү оптималдаштыруу үчүн жасалган ыкмаларды пайдалануу менен акылдуу колдонмолордун түрүн бөлүштүрүү аркылуу акырынан-акырына чейинки траснпорттоо тармагын өстүрөт. Тыгыз интеграцияланган катмар веб кэшти, сервер-күч тең салмактуулугун пайдаланып, багыттоо менен мазмун кызматтарына сурам жөнөтөт. Бул ыкмалар төмөндө кыскача баяндалат.
Сервер-күч тең салмактуулугу бир же бир нече ыкмаларды пайдаланат. Анын ичинде кызматка негизделген (дүйнөлүк күч тең салмактуулугу) же жабдыкка негизделген, башкача айтканда, трафикти серверлердин же веб кэштердин арасында бөлүштүрүү үчүн веб которуштуруу, мазмун которуштуруу же көп катмардуу которуштуу катары белгилүү болгон 4-7 катмардуу которуштуруулар бар. Бул жерде которуштуруу бир виртуалдык IP дарекке бекитилет. Которулуп келген трафик ага бекитилген чыныгы веб серверлердин бирине багытталат. Бул жүктүн тең салмактуулугун сактоо артыкчылыгын берип, жалпы мүмкүнчүлүктөрдү жогорулатат жана башкаруучулугун жакшыртат. Ошондой эле ишке ашпай калган веб серверлердин жүгүн бөлүштүрүп, серверге саламаттыгын текшерүү аркылуу жогорулатылган ишенимдүүлүктү камсыз кылат.
Сурам маршруту мазмун булагына сурам жөнөткөн кардардын өтүнүчүнө жооп бере алган эң ыңгайлуу булакка багыттайт. Ал кардарга эң жакын болгон кызмат түйүнүнө же болбосо эң кубаттуу болгон түйүнгө багыттоо болушу мүмкүн. Алгоритмдердин ар кандай түрү сурамдын маршруту үчүн пайдаланылат. Аларга Global Server Load Balancing, DNS'ке негизделген өтүнмө маршруту, Динамикалык метафайл түзүү, HTML кайра жазуу жана Anycasting кирет. Жакындык — эң жакын кызмат түйүнүн тандоо — реактивдүү изилдөө, проактивдүү изилдөө жана байланыш мониториңи сыяктуу ыкмалардын түрүн колдонуу менен бааланат.
CDN'дер колдо көчүрүү, активдүү веб кэштери жана глобалдык жабдык күчүн тең салмактоочу сыяктуу — бирок ошолор менен эле чектелбеген — мазмун жеткирүү ыкмаларынын түрүн пайдаланышат.
Тегиз тармактагы CDN'дер
Тегиз (англ. peer-to-peer, P2P) мазмун жеткирүү тармактарында кардарлар ресурстарды камсыз кылып, ошондой эле аларды пайдаланышат. Бул кардар-сервер системдеринен айырмаланып, мазмунга багытталган тармактар негизинен эле көп колдонуучу мазмунга (айрыкча, колдонуучуларга бөлүшүүнү талап кылган Bittorrent сыяктуу протоколдордо) жеткилик алган сайын жакшы иштей алат дегенди билдирет. Бул өзгөчөлүк P2P тармактардын эң башкы артыкчылыктарынын бири болуп саналат. Анткени анын орнотулушу жана иштеши түп нуска мазмунду бөлүштүрүүчү үчүн өтө аз чыгымды талап кылат.
Жеке CDN'дер
Эгерде мазмун ээлери коммерциялык CDN'дердин мүмкүнчүлүктөрүнө же наркына канааттанбаса, алар өздөрүнүн CDN'дерин жарата алышат. Ал жеке CDN деп аталат. Жеке CDN өз ээсине гана мазмунду жеткирген POP'тордон турат. Ошол POP'тор кэштөө серверлери, артка кайтарган проксилер же болбосо колдонмо жеткирген башкаруучулар болушу ыктымал. Бул жөнөкөй эле эки кештөө сервери же болбосо петабайттардан турган мазмунду тейлеген чоң да болушу мүмкүн.
Амфотердүүлүк
Амфотердүүлүк, (гр. amphoteros – анысы да, мунусу да) – кээ бир бирикмелер шартка жараша к-талык же негиздик касиетти көрсөтүү жөндөмдүү-лүгү. К-талык жана негиздик мүнөзү кандай гана хим. бирикме болбосун к-талык жана негиздик өз ара аракеттенүү процессине катыша турган экинчи компонент жаратылышына жараша болот. Бир эле зат күчтүү к-та менен өз ара аракеттенгенде өзүнүн негиздик касиетин көрсөтүүгө жөндөмдүү, ошол эле убакта ал күчтүү негиз менен реакцияга киргенде өзүн к-та катары көрсөтөт. А. бирикмеге суунун ажыроо (диссоциация) Н+ жана ОН- процесси өзгөчө мисал боло алат. Бир канча элементтер гидроксиддери А. ээ. Алардын эң негизгилери Аl(ОН)3, Zn(ОН)2 жана Сr(ОН)3, ж. б. А. түшүнүгү Бренстед к-та жана негиздик суутек теориясына кирет. Ал эми Льюис теориясы б-ча А. өзүнүн маанисин сактап калат. Бир гана айырмасы А. бирикме-нин электронду кошуп алуу же бөлүү жөндөмдүүлүгү менен аныкталат.
Луи Армстронг
Луи Дэниел Армстронг (4. 07. 1901-1971) америкалык джаз трубачысы жана ырчы, кино-актёр. 13 жашынан трубада ойноп, 1924-жылы НьюЙорктогу концертте аткарган. 1927-жылы Армстронг «Биринчи класстык бешилик» жана «Биринчи класстык жетилик» джаз-оркестрлерди (Нью-Йорк) уюштурган жана жетектеген, Лондондо, Парижде, Берлинде жана башка шаарларда гастролдо болгон. Радиотелеберүүлөрдө, фильмдерге тартылган. Трубачы-виртуоз катары джазоркестрлердин конкурстарында жогорку сыйлыктарын алган.
Каракуш мээ
Каракуш мээ - мээнин бөлүгү. Мээнин кежиге бөлүгүндө, сүйрү мээнин үстүндө жайгашып, аны толук жаап турат. Ортоңку бөлүгү аркылуу бириккен эки бөлүкчөдөн туруп, ак жана боз заттан түзүлөт. Сырткы боз заты (кыртышы) нерв клеткасынан турат. Каракуш мээнин борборунда жайгашкан ак затын нерв талчалары түзөт. Каракуш мээнин кыртышы 5 түрдүү клеткадан турган 3 катмардан түзүлүп, ал клетканын төртөө тормоздоочу болуп эсептелет. Каракуш мээ үч жуп бутчалары менен мээнин төмөнкү жана жогорку бөлүктөрүнө биригет. Каракуш мээден келген импульстар туруп туруу, басуу, тең салмакты сактоочу булчуңдарды жөнгө салат жана координациялайт. Каракуш мээге алкоголь жана башка уу заттар таасир эткенде кишинин кыймыл-аракети бузулуп, басмак түгүл отура албай калат. Каракуш мээнин тубаса жабыркашы кишиде тең салмактуулуктун, булчуң тонусунун, жыйрылуусунун бузулушуна алып келет, бат чарчайт. Жаныбарлардын Каракуш мээсин алып таштаганда шарттуу рефлекстик аракеттери жоголот. Каракуш мээнин белгилүү жерин электр менен дүүлүктүргөндө айрым булчуңдардын тобуна (көздүн, баштын, кол-буттун) кыймыл реакциясын чакырат, вегетатив нерв системасына байланыштуу физиологиялык процесстер өзгөрөт.
Вишишта-Адвайта
Вишишта-адвайта,  - байыркы индиялык диний-философ, ведантанын тарапкери. Вишиштанын ою боюнча, «Мен» менен Кудайдын окшоштугуна карабастан дүйнөдө акыл эси бар көптөгөн жандар менен акыл эси жок нерселер жашайт. Ал Кудай жараткан дүйнө канчалык реалдуу болсо, Кудай да ошондой реалдуулукка ээ деп эсептеген.
"Сатурн" сыйлыгы
"Сатурн" сыйлыгы (англ. Saturn Award) - жыл сайын Илимий фантастика, фэтези жана коркунучтуу тасмалар академиясы ыйгарган сыйлык; башында тасмалардын илимий фантастика, фэнтези жана коркунучтуу элементтерине ыйгарылчу, кийин ошол жанрдагы тасмаларга, ошондой эле телекөрсөтүүлөргө жана үй медиа чыгарууларга тапшырылып калган.
Бул сыйлык башынан бери "Түтүккө окшотуп түрүлгөн алтын кагаз" деп аталат. "Сатурн" сыйлыгы 1973-жылы негизделген, ал илимий фантастика, фэнтези жана коркунучтуу тасмаларга арналган байыркы сыйлык тапшыруу аземдеринин бири.
Тарыхы
"Сатурн" сыйлыгы 1973-жылы Дональд А. Рид тарабынан иштелип чыккан, ал Голливуд сыйлык тапшыруу аземи системасында маани берилбеген илимий фантастика жанрындагы тасмаларга жетиштүү көңүл бурулбаганын белгилеген. Сыйлыктын статуэткасы Сатурн планетасына окшош, аны курчап турган шакекчеси тасмадан турат.
"Сатурн" сыйлыгынын жеңүүчүлөрү Академиянын мүчөлөрү тарабынан тандалат. Академия - коомчулукка ачык болгон коммерциялык эмес уюму. Анын президенти жана аткаруучу продюсери - Роберт Холгуин, Продюсер/жазуучулары: Бредли Маркус жана Кевин Маркус. Академиянын мүчөлүгүнө Жеффри Жейкоб Абрамс, Брайан Сиңер, Стивен Спилберг, Брайан Фуллер, Марк А. Олтмен, Винс Жиллигэн жана Жеймс Кэмерон кирет.
"Сатурн" сыйлыгы башынан илимий фантастика, фэнтези жана коркунучтуу тасма категориялардагы тасма жана телекөрсөтүүлөргө ыйгарылса да, учурда ал башка драмалык жанрларга да ыйгарылат. Булардан тышкары, сыйлыктын кинематография тармагындагы жетишкендиктер үчүн атайын номинациясы да бар. "Сатурн" сыйлыгынын 42чи сыйлык тапшыруу аземи 2016-жылы 22-июнда Бербанкта (Калифорния) өткөн.
Арчалуу демантоид (гранат) кени
Арчалуу демантоид (гранат) кени Нарын облусунун Ат-Башы районунда, Арчалуу суусунун боюнда. 1982-ж. табылган. Кен Арчалуу гипербазит массивинин серпентиниттүү талкаланган зонасында жайгашкан. Зонанын ичинде демантоид щётка жана друза түрүндө кездешет. Жекече кристаллдардын өлчөмү 3 ммге чейин жетет. Демантоиддин өңү ачык жашыл, алмаздай жалтырайт. Тоотектеги гранаттын өлчөмү 15–25тен 120–150 г/тга жетет. Тунук ачык жашыл түстөгү кристаллдарынын өлчөмү 0,5 г/т ны түзөт. Кондициялык демантоиддин болжол ресурсу № 6 карьер өткөн участкадагы 5 м тереңдикке чейин 1440 каратты түзөт.
Ярейшор (Вомлесъю куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Ивановка (Стерлибашев району, Башкыртстан)
Ивановка — Башкыртстандын Стерлибашев районундагы айыл, Айдаралин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 0 киши. Почта индекси — 453190, ОКАТО коду — 80248805003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кан түкүрүү
Кан түкүрүү - какырык менен кандын аралаш чыгышы. Кан түкүрүү көбүнчө өпкөдөгү кан тамырлардын жарылышы, өпкөдө кан токтоп калуу, ошондой эле кан тамырлардын өткөргүчтүгүнүн жогорулашынан болот. Кан түкүрүүдө бир аз кан аралаш какырык же таза кан чыгат, кээде таза кан көп чыкса, ал өпкөдөн кан агып жаткандыгын айгинелейт. Кан түкүрүү туберкулёз, бронхоэктаз оорусунда, өпкөнүн шишигинде, өпкөнүн сезгенишинде жана башка болот. Кан түкүрүүдө оорулуунун башын бийик жаздап, кыймылдатпай, сүйлөшпөй жаткыруу керек. Көкүрөгүнө муздак суу басып, тезинен врач чакыруу зарыл.
Шан (Зилайыр району, Башкыртстан)
Шан — Башкыртстандын Зилайыр районундагы кыштак, Кананиколь айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 224 киши. Почта индекси — 453683, ОКАТО коду — 80227821003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мүнөз (психология)
Мүнөз (грек тилинен χαρακτηρ — айырмалоочу, өзгөчөлөөчү, белги) — кишинин жүрүш-турушун, кыймыл-аракетин мүнөздөгөн жеке психикалык касиеттеринин жыйындысы. Мүнөз ар бир кишинин өзгөчө кыял-жоругу, кайталангыс жеке сапаты болуп эсептелет. Мүнөздө кишинин кайраттуулугу, эмоциялык өзгөчөлүктөрү, тышкы чөйрөнүн таасирин сезүү темпераменти жана акыл өзгөчөлүгү байкалат. Мүнөз жеке кишиге таандык туруктуу касиет, бирок аны тарбиялоо менен өзгөртүүгө болот. Мүнөз кишинин жүрүш-турушун, кылык-жоругун, табиятка, коомго жана өзүнө кылган мамилесин көрсөтөт. Мүнөздүн калыптанышында социалдык шарт, үй-бүлөдөгү, мектептеги таалим-тарбия, айланадагылардын жүрүш-турушу өтө маанилүү. Балдардын жана өспүрүмдөрдүн мүнөзүн калыптандырууда алардын жакшы кыялдарын чыңдоого, терс кыялдардан четтетүүгө аракеттенүү зарыл.
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Кош-Коргон (Чүй району)
Кош-Коргон (Кош-Коргон) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Чүй районундагы айыл. Кош-Коргон айыл округу составына кирет.
Улица Скобелевская (метро бекети)
Улица Скобелевская — Москва метросунун Бутовская сызыксындагы станция. 2003-жылы 27-декабрьда ачылган.
"Империя" сыйлыгы
"Империя" сыйлыгы (англ. The Empire Awards) – дүйнөлүк жана жергиликтүү тасма өнөр жайындагы кинематографиялык жетишкендиктер үчүн жыл сайын тапшырылган британиялык сыйлыгы. Жеңүүчүлөргө "Империя" сыйлыгынын статуэткасы тапшырылат. Сыйлыктын эң биринчи сыйлык тапшыруу аземи 1996-жылы өткөн, анда Empire британиялык тасма журналы жеңүүчүлөрдү окурмандардын добуш берүүсү аркылуу аныктаган.
2015-жылдын тасмаларына арналган "Империя" сыйлыгынын 21чи аземи 2016-жылдын 20-мартында Лондондо (Англия) өткөн. "Империя" сыйлыгынын 14чү аземинин каржылоосу Jameson Irish Whiskey тарабынан аткарылганынан бери сыйлык расмий түрдө Jameson Empire Awards сыйлыгы деп аталат.
Кытай кланорху
Кытай кланорху (лат. Clonorchis sinensis) — трематода мите курттарынын бир түрү.
Коомдук коопсуздук комитети
«Коомдук коопсуздук комитети» – 1917-жылы октябрь-ноябрь айларында Россиянын бир катар аймактарында түзүлгөн контрреволюциячыл уюм. Анын негизги максаты социалдык курулуш иштерине тоскоолдук кылуу болгон. Кыргызстандын аймагында алгачкы «Коомдук коопсуздук комитети» октябрь айынын 2-жарымында Пишпекте (төрагасы – эсер Новаковский), Жалал-Абадда (төрагасы – Ризаев) түзүлгөн. 1917-жылы анын мүчөлөрү Ош, Өзгөн Алай жана башка болуштуктарда жана кыштактарда контрреволюциячыл иштерди жүргүзүшкөн. 1918-жылы бийлик советтерге толук өткөндөн кийин жоюлган.
Колдонулган адабият
“Кыргыз тарыхы” Бишкек  2003. “Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору” “И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик тил Педагогикалык университети” Башкы редактор: Ү.А.Асанов, жооптуу редактор: А.А.Асанканов. Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н. Өмүрбеков.
Гассенди, Пьер
Пьер Гассенди (1592—1655) — Жаңы замандагы антисхоластикалык сенсуализмдин жана эпикуреизмдин өкүлү.
Кыскача өмүр баяны
Ата-теги боюнча дыйкан үй-бүлөдөн чыккан, Экс-ан-Прованстагы университетти бүтүргөн, бирок андан кийинки бүткүл өмүрүндө дин кызматчысы болгон. Ошол мезгилге ылайык кеңири философиялык жана илимий билим алган, математикага, астрономияга кызыккан. Өз мезгилиндеги көптөгөн интеллектуалдар менен, алардын ичинде Мерсенндин ийрими менен тааныш болгон. Бир нече философиялык эмгектерди, алардын ичинде Декартка каршы эмгекти жазган. Анын «Метафизикалык ой жүгүртүүлөргө каршымын» деген эмгегине Декарт жооп кайтарганда Гассенди кайра дагы «Каршы жоопту» жазат. Анын калем сабына ошондой эле «Аристотелчилерге каршы парадоксалдуу көнүгүүлөр...», «Эпикурдун философиясынын жыйнагы» деген чыгармалар таандык. Гассендинин эң маанилүү эмгеги — «Философиянын системасы».
Чыгармачылыгы
Өзүнүн чыгармаларында Гассенди эч нерсе бербей турган схоластикалык философиялык ой жүгүртүүлөргө эпкиндүү каршы чыгат. Аристотелдин терең ойчулдугуна тийиштүү баа берүү менен, схоласттар идолго айландырып жиберишкен Аристотелдин идеяларын сынга алып, Аристотелдин мааниси өтө апыртылып жиберилген деп эсептейт.
Валюта куну
Валюта куну – учурдагы мыйзам ченемдерине жана топтолгон тажрыйбага ылайык, чет өлкөлүк валюталардын курсун аныктоо. В. к. мамлекеттик (улуттук) же ири коммерциялык банктар тарабынан тике же кыйыр ыкма аркылуу жүргүзүлөт. Англиядан башка, баардык өлкөлөр кабыл алган тике ыкмада чет өлкөлүк валютанын акча бирдигинин курсу улуттук валютанын канча бир саны аркылуу туюнтулат (Англияда – тескерисинче).
Кыргызстандагы коло доору
Кыргызстандагы коло доору — Кыргыз Республикасы ээлеген аймактын коло доорундагы тарыхы. Кыргызстандагы коло доору б.э.ч. III (II) миң жылдыктан – I миң жылдыктын башы аралыгындагы мезгилди камтыйт.
Гассенди, Пьер
Чыгармачылыгы
Гассенди тажрыйбалык-дедуктивдик жол менен биз салыштырмалуу акыйкатка гана жетише алабыз деп эсептеп, догматизмге каршы күрөшкөн. Ал сенсуализмдин позициясын коргогон: мурда туюм-сезимде болбогон нерсе акыл-эсте да болбойт. Гассснди үчүн сезимдер гана биздин билимдерибиздин критерийи, ал эми дээр болсо — туюм-сезимдердин ортосундагы байланыштыруучу звено гана. Дээр туура эмес аракет кылганда жаңылыштык пайда болот. Гассенди үчүн кала берсе аналитикалык абал да (мисалы, «бөлүктөн бүтүн коп») эмпирикалык болуп саналат.
Кыргызстандагы коло доору
Кыргызстандагы коло доору
Б.з.ч. 4-3 миң жылдыктагы адамзат коомдорунун ири жетишкендиги болуп тартып адамзат колону пайдалана баштайт. Кыргыз жергесиндеги коло доору шарттуу түрдө андрон жанан чуст археологиялык маданияттары аркылуу таанылган эки маданий аймак аркылуу мүнөздөлөт. Эки археологиялык маданият чопо идиштеринин көлөмдөрү, ага түшүрүлгөн оюулары, чарба жүргүзүү өзгөчөлүктөрү, маркумду көмүү адаттары, метал өндүрүү деңгээли, турак-жайлары боюнча айырмаланат. Бирок археологиялык маданияттар аркылуу жактан айырмаланган, байланышсыз жасаган, байланышсыз эки этникалык топтордун маданияты катары кароо туура эмес. Бул пикир Ысык-Көлдө чуст маданиятына мүнөздүү бети боёк менен кооздолгон чопо идиш калдыктары табылгандан кийин жаралды.
Аныкталган интеграл
Аныкталган интеграл — түрүндөгү интеграл. Бул интегралдын геометриялык мааниси y=f(x) ийри сызыгы, түз сызыктары менен чектелген ийри сызыктуу трапециянын аянтын туюндурат.
Кыргызстандагы коло доору
Кыргызстандагы коло доору
Кыргызстандагы коло доорунун эстеликтеринен металлды өздөштүрүү, көчмөн мал чарбачылыктын калыптанышы, отурукташып жер иштетүүнүн өнүгүүсү, диний ишенимдер менен байланыштуу каада-салттардын татаалданышы менен байланыштуу маалыматтар табылган. Кеңири өздөштүрүлгөн металл болгон колодон тиричиликке керектүү куралдар гана эмес аскер куралдары, кооздуктар жасалган. Металлдан жасалган жаныбарлар скульптуралары аркылуу кийинки темир доорундагы айбанаттар стилине чыйыр салына баштаган. Ошондой эле чопо идиш бетине түшүрүлгөн оюулар ага чыгармачыл мамиле жасоо аркылуу жетишишкен. Азыркы мезгилдеги орчундуу маселелердин бири Кыргызстандагы эстеликтердин Борбордук Азиянын чыгышындагы афанасьев, окунев, карасук өңдүү археологиялык маданияттар менен болгон байланыштарын талдоо болуп саналат. Аталган археологиялык маданияттардын эстеликтери Кыргызстан аймагында табылбаганы менен алардын кийинки эрте темир доорундагы байыркы көчмөндөр маданиятынын түптөлүшүндө жалпы андрон, чуст, бегазы-дандыбай маданияттарындай эле салымы болгон. Коло доорунун акырында Кыргызстан аймактарына чыгыштан херексур жана бугу таштарын алып келген көчмөн калктардын маданияттары тарап, Теңир-Тоо жана ага чектеш аймактардагы эрте темир доорунун калктарынын калыптанышына күчтүү таасир тийгизишкен.
Аныкталган интеграл
Колдонулган адабият
[[Category:
Кыргызстандагы коло доору
Андрон маданияты
Андрон тарыхый-маданий бирикмеси б.з.ч. III миң жылдыктан тартып I миң жылдыктын башына чейинки мезгилге таандык археологиялык маданият. Андрон маданиятынын эстеликтери Урал түштүгүндө, Казахстанда, Батыш Сибирде,  Теңир-Тоодо (Тянь-Шанга) жана, Түштүк Таджикстанга, Афганистанга, Түндүк Пакистанга чейинки аймакта  кездешет. Алар ушунча кең аймакта бири-бирине окшош маданияты болгон. Ошондуктан бир археологиялык маданиятк бириктирилип, биринчи табылган эстеликтин аты менен андрон маданияты деп аталып калган. Кийин айрым өзгөчөлүктөрү эске алынып андрон тарыхый-маданий бирикмеси деп аталып келе жатат. Кыргызстанда алакөл, феодоров маданияттарынын эстеликтери кездешет. Коло доорунун калкы көп сарамжалды талап кылбаган кой, эчки, жылкы, төө багышып, кийин жарым көчмөн турмушка өтүшкөн. Көрүстөн тобу, турак-жай сыяктуу эстеликтердин аздыгына караганда аз-аздан өз алдынча топ болуп жашашкан. Палеозоологдордун изилдөөсү боюнча андрон маданиятынын курамына кирген эстеликтерде тамак-аш 60-70% уй эти, 10% кой эти, жылкы эти 20-30% түзгөн. Чопо идиш калдыктарына карап сүт азыктарынын молдугу болжонот. Жылкынын үч теги анык: бою кыска, бышык, монгол тибиндеги бою 128-136; бою бийик (126-152 см.); жогорку породадагы, буттары ичке, башы кичине, узун моюн аттар болгон.
Гассенди, Пьер
Чыгармачылыгы
Мына ушул позициядан Гассенди Декарттын рационализмине каршы чыгып, Декарт адам акылынын аныктыгын жана толук жетиштүүлүгүн далилдеп бере алган эмес деп эсептеген. Ал Декарттын «Жообуна жаңы каяшасында» мындай деп жазат: «Акыл бул ойлоочу деп түшүнүү менен сен Күндү жылуулук бере турган нерсе деп түшүнгөн сокурга окшойсуң».
Картезиянын идеялары тууралуу
Гассенди Картезиянын (Декарттын) идеялардын тубасалыгы жөнүндө окуусуна каршы чыккан. Ал математикалык түшүнүктөр да тажрыйбадан келип чыгат, ал эми геометриялык аксиомалардын тубасалыгын көрсөтүү үчүн Декарт таянган ачыктык жана тактык бар болгону адашкандык гана болуп саналат, анткени убакыттын өтүшү менен адегенде ачык болуп көрүнгөн идеялар кийин күңүрт болуп калышы мүмкүн.
Гассенди Эпикурдун философиясын кайрадан калыбына келтирүүгө аракеттенет. Өзүнүн бул аракетинде негизинен христианчылыктын алдында эпикуреизмди актоону каалагандыгын жетекчиликке алган. Ошондуктан Гассендинин окуусунда анын этикалык көз караштары борбордук орунду ээлейт. Ал гедонизм жөнүндөгү эпикурдук окуу туура талкууланып түшүндүрүлгөн эмес деп эсептейт. Бул баарынан мурда жыргал түшүнүгүнө тийиштүү, муну сезимдик жыргалчылык катарында эмес, бакытка умтулуу катарында түшүнүү керек. Адам жетекчиликке ала турган башкы изгилик бул акыл-эстүүлүк. Мындан Гассендинин башкы корутундусу келип чыгат: «Бакыт философиясы дегенибиз — бул ден-соолуктун философиясынан башка эч нерсе эмес» [Чыг. 1-т. 318-6.]. Өлүмдөн коркпоону бактылуу жашоонун негизги шарты деп эсептеп, Гассенди: өлүм өлгөндөргө да, тирүүлөргө да азап алып келе албайт деген жобого таянуу зарыл дейт.
Кыргызстандагы коло доору
Чуст маданияты
1950-1952 жылдары А. Н. Бернштамдын жетекчилиги менен Памир - Фергана комплекстүү экспедициясы уюштурулган. Экспедициянын М.Э.Воронцов жетектеген тобу Чуст шаарына жакын жерден коло дооруна тиешелүү турак-жайлардан (поселение) ордун табышып, Фергана өрөөнүндөгү коло доорунун эстеликтеринин изилдөөгө жол ачышкан. Археологиялык изилдөөлөрдүн жыйынтыгына караганда Чуст турак-жайлары анча чоң эмес кыштак болгон отурукташып, жер иштетип күн көргөн элдин бекемделген материалдык маданияты Дальверзин эстелиги менен бирдей. Чуст эстелигинин урматына кийин коло дооруна таандык Чыгыш Ферганадагы бир мүнөз эстеликтерди чуст маданиятынын эстеликтери деп атоо кабыл алынган. Коло доорундагы отрукташып жер иштетүү, мал чарбачылык менен күн көргөн уруулардын эстеликтери Чыгыш Ферганада изилдеген. Көпчүлүк Чуст маданиятынын турак-жайлары Яссы, Талды-Суу, Кара-Дарья дарыяларынын жээктеринен орун алган б.а. Фергана өрөөнүнүн күн чыгыш тарабынан орун алган. Чуст маданиятында табылган металл буюмдар спектралдык анализден өткөрүлүп алардын көпчүлүгү колодон куюлгандыгы такталган. Алардын бир тобу 3-7% олово, экинчи тобу 5% ашуун мышьяк кошулуп жасалган. Ошону менен бирге Ферганадагы колодо коргошун, висмут, сурьманын кошундусунун көп болушу мүнөздүү. Бул кошулмалар Фергана өрөөнүндө көп кездешкен. өзгөчө металл кошулмаларынын, өзгөчө куралдардын жасалышы,б өзгөчө чуст металлургиялык очогун бөлүп кароого мүмкүнчүлүк берет. Колодон эмгек куралдары(орок, көзөөч, бычак ж.б.), согуштук куралдар (найзанын башы, жаанын жебеси), ат жабдыктар (ооздук жана анын төңөлүгү), кооздук жана тиричилик буюмдары (күзгү, шуру, асынып жүрүүчү кооздуктар) жасалган.
Эки маданият ортосундагы байланыштар
Андрон тектүү уруулар Теңир-Тоого келип, жаңы жерди өздөштүрө баштаган учурундагы мезгилдеш жашаган уруулар менен болгон байланышы азыркы учурда такталып жатат. Алар Фергана, Алай, Чыгыш Түркстанда, Жети-Сууда жашаган калктар менен байланышта болгон. Археологиялык далилдер боюнча Казахстандын түштүгүндөгү коло доорунун эстеликтери менен Теңир-Тоодогу эстеликтер теги жагынан бири-бирине абдан жакын. Ысык-Көлдө табылган чуст маданиятына жана анын урпактарына мүнөздүү боёлгон чопо идиштердин сыныктарынын табылышы кокусунан эмес. Ошону менен бирге чуст маданияты тараган аймакта андрон маданиятына мүнөздүү табылгалар ачылган. Көптөгөн окумуштуулар баштадан бери белгилеп келе жатат. Ал тууралуу Ю.А.Заднепровский өзүнүн акыркы эмгектеринин биринде белгилеп кеткен.
Чуст маданияты кеңири тараган Фергана өрөөнүндө андрон маданиятына мүнөздүү эстеликтер белгилүү. Андрон маданиятына мүнөздүү чопо идиштин сыныгы Ош шаарындагы Сулайман-Тоонун этегинен А.Н.Бернштам тарабынан табылган. Анын бетинде карагайдын бүчүрү сымал оюсу болгон. Мындан тышкары коло буюмдарында эки маданиятка мүнөздүү окшоштуктун болгондугунда баамдоого болот. Бул мисалдар эки маданияттын ортосундагы карым-катнаш маселесин изилдөөгө мүмкүнчүлүк түзөт.
Басма сайма
Ийне сайманын бир түрү. Мында чеберлер адаттагыдай жердиктин алдынан учук өткөрүшөт. Абалы башынан баштап белгилүү аралыкты (бир см. дей) аягына дейре бир сайып алат. Аны кайра башынан дагы үч-төрт жолу сайып тартат. Эми ортосунан эки курдай тигил сайылган жиптерди байлай саят. Сайма учуна жетип, жогорудагыдай сайылган жиптерди кайра байлай саят. Анын жогорудагыдай үч-төрт жолу жарыш сайып алууну кайрадан баштайт. Демек, басма саймада жарыш саюу жана байлай саюу менен атайын чийилген көркөм көчөттөрдүн жолу боюнча жогорудагыдай ыкма кайталана берилет. Басма сайма менен «кийим жапкыч», «терезе парда», «кровать жапкыч», «телевизор жапкыч», «газета салгыч», «радио жапкыч» жана ушул сыяктуу үйдүн жасалгасынын жүзүн ачуучу буюмдар сайылат. Басма саймасы менен көркөм көчөттүн ордуна көбүнчө гүлдөрдүн түрүн саюу жүзөгө ашып келген. Уз басма саймасын саюуга отурууда эрикпей улам жердигин карап кылдат саят. Мисалы, сайылып жаткан көчөттү толтуруп жатканда, ошол тапта байкабай жипти катуу тартып алса, сайылып жаткан кездеменин бырышып калышы мүмкүн. Ал эми сайым өтө эле бош ташталса, жиби чыгып калат. Ошондуктан, саймачы жипти катуу да, бош да тартпайт. Мында сайманы баштаганда кездемеге жиптен узунураак бир таякча алат да, түшүрүп жаткан көчөттүн көлөмүнө жараша белгилүү бир шартта кайрадан үстүнөн бастырып жүрүп отурат. Мына ушул көчөттүн ичин толтуруп бүтмөйүнчө ушул эле ыкманы кайталап кете берүү керек. Басма саймасынын да башка саймалардан бөтөнчөлөнгөн кооздугу бар. Ал жердикке бышык болуп түшөт. Жердик эскирип, жыртылып калганда да басма сайманын жиби ошол бойдон сакталып кала берет. Албетте, ар бир чебердин чыгармачылык «кыялдануусу» ар башкача сезилет. Бирок, кээ бир уздар көрүп сайганды жакшы көрүшөт. Жиптердин өңүн көк, ак, кызыл, кара жана жашыл менен ич ара жупташтырып берүүдө уздук мамиле керек.
Маалыматтын булагы
[http://bizdin.kg/component/k2/item/173-kyrgyz_kol_onor Акматалиев Амантур Сейтаалы уулу. Кыргыздын кол өнөрчүлүгү. Бишкек 1996: ISBN — 5-655-00960-9]
Анализ кинетикалык методдору
Анализ кинетикалык методдору, хим. реакциянын ылдамдыгынын, реакцияга кирүучү заттар концентрациясына болгон көз карандылыгын пайдаланууга негизделген. Аныкталуучу же реакциялануучу заттар бири же катализатор болушу мүмкүн. Ылдамдыгы ченелүүчү реакцияны индикатордук реакция, ал эми концентрациясы өзгөрүшү б-ча реакциянын ылдамдыгы аныкталуучу затты индикатордук зат деп атайт. А + В = х + у теңдемеси аркылуу туюнтулган индикатордук реакциянын ылдамдыгы менен реагенттер концентрациясы ортосундагы байланыш dx/d t = кАВ теңдемеси менен туюнтулат. Мында к - реакция ылдамдыгынын константасы: х, жана в -тиешелүү индикатордук зат жана А менен В реагенттер концентрациясы. Концентрацияны кинетикалык теңдеме же градуировкалык график б-ча аныктайт. Градуировкалык графикти индикатордук реакциянын ылдамдыгынын аныкталуучу зат концентрациясына түз көз карандыныгы б-ча түзөт. Индикатордук реакциянын ылдамдыгын аныктоо үчүн индикатордук зат концентрациясын титриметриялык, фотометриялык, электрохим., газоволюметриялык ж. б. методдор менен аныктайт. Индикатордук реакция катары көбүнчө окистенүү – калыбына келүү, изотоп алмашуу, ферменттик реакциялар колдонулат. А. к. м. өтө аз сандыгы (10-5 - 10-6 мкг/мл) элементтер аныктоо үчүн гана колдонбостон, хим. бирикмелер түзүлүшүн изилдөө үчүн да колдонууга болот.
Бульвар Адмирала Ушакова (метро бекети)
Бульвар Адмирала Ушакова — Москва метросунун Бутовская сызыксындагы станция. 2003-жылы 27-декабрьда ачылган.
Апофема
Апофема. 1. Туура көп бурчтуктун апофемасы — туура көп бурчтуктун борборунан каалаган жагына жүргүзүлгөн перпендикулярдын узундугу. Ал туура көп бурчтукка ичтен сызылган айлананын радиусуна барабар. 2. Туура пирамиданын (толук жана кесилген) апофемасы — каптал гранынын бийиктиги.
Колдонулган адабият
Piramide
Армян-апостол чиркөөсү
Армян-апостол чиркөөсү - христиандык чиркөөнүн эң байыркысы. Чиркөөнүн мүчөлөрүн армян-григоряндар деп аташат. Анткени анын негиздөөчүсү катары Григор Агартуучуну эсептешет. 301-жылы Григордун демилгеси менен Армениянын падышасы Тиридат III христианчылыкты кабыл алган жана Армения христиан динин мамлекеттик дин деп жарыялаган дүйнөдөгү биринчи өлкө болуп калган. Армян-апостол чиркөөсүндө Кудайга тайынуу көбүнчө түн ичинде, байыркы армян тилинде жүргүзүлөт. Чиркөөнүн башында патриарх-каталикос турат. Учурда армян-григоряндардын саны 4,6 млн го жетет. Алардын көпчүлүгү Арменияда (2,6 млн), мындан тышкары АКШ, Канада, Бразилия, Россия, Грузия жана башка өлкөлөрдө бар.
Кан токтотуучу дарылар
Кан токтотуучу дарылар - канагууну басуучу каражаттар. Жергиликтүү жана жалпы (сиңгенден кийин) таасир берүүчү дарылар болуп бөлүнөт. Жергиликтүү Кан токтотуучу дарыларга куруштуруучу заттар, кан тамырды тарытуучу дарылар, кан уюуну күчөтүүчү каражаттар (тромбин, кан токтотуучу губка) кирет. Алар негизинен эң майда кан тамырлар канаганда же операция жасоодо кан агууну токтотуш үчүн (адреналин, тромбин жана башка) колдонулат. Жалпы (сиңгенден кийин таасир берүүчү) дарыларга викасол (к. Витамин препараттары), кальций туздары (кальций глюконаты, кальций хдориди), ошондой эле түрдүү дары өсүмдүктөрдүн (суу калемпири, калина, чалкан, каз таңдай, арника, ак тикен жана башка) препараттары кирет. Негизинен булар жатындан жана геморрой түйүндөрүнөн кан акканда колдонулат. Кан токтотуучу дарылар врачтын сунушу боюнча гана берилет.
New York Film Critics Circle
The New York Film Critics Circle (NYFCC; кырг. сөзмө-сөз: "Нү-Йорктогу киносынчылардын коомчулугу") – 1935-жылы негизделген тасма сынчылардын америкалык уюму. Уюмдун коомчулугуна отуздан ашык Нү-Йорктогу күндөлүк жана жумалык гезиттердин, журналдардын жана он-лайн жарыялоолордун сынчылары кирет. Уюмдун мүчөлөрү ар бир жыл сайын декабрда бүткүл дүйнө жүзү боюнча бир жыл ичинде тасма тартуу тармагында көрүнүктүү жетишкендиктери менен New York Film Critics Circle Awards сыйлыгына татыган жеңүүчүлөрдү тандоо үчүн жыйынга чогулушат. NYFCC тасма тартуу өнөр жайына көрүнүктүү салым кошкон жазуучуларга, режиссерлорго, продюсерлерге, тасма сынчыларга, тасманы оңдоп калыбына келтирүүчүлөргө, тарыхчыларга жана тейлөө уюмдарга арналган атайын индивидуалдык сыйлыктарды да тапшырат.NYFCC сыйлыгы АКШдагы тасма сынчылар тарабынан ыйгарылган эң тажрыйбалу жана кадырдуу сыйлыктардын бири болуп эсептелет.
Стоматология
Стоматология — медицинанын ооз көңдөйүндөгү органдардын жана жаак бет ооруларынын пайда болуу себебин, клиникалык белгисин жана аларды дарылоо, алдын алуу ыкмаларын иштеп чыгуучу тармагы. Стоматология терапиялык, хирургиялык жана ортопедиялык (жасалма тиш салуу) болуп бөлүнөт. Стоматология мындан башка ооз көңдөйүнүн былжыр челинин (к. Стоматит), жаак беттин сезгенүү процесстерин, тиш ооруларын (к. Тиштин чириши, Пародонтоз, Периодонтит, Пульпит), жаак, тиш, тил, эрин травмаларын, шилекей бездеринин ооруларын дарылайт жана изилдейт. Ортопедиялык стоматология тиш жана жаактын жабыркоолорун, кемтигин оңдоочу жасалма тиш жана жаак салуу методдорун иштеп чыгат.