cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Обухов коргонуусу
Обухов коргонуусу (1901) - Петербургдагы Обухов (азыркы «Боль­шевик») з-күндүк жумушчуларынын иш таштоосу. 1-май күнү 1,5 миңдей жумушчу ишке чыкпагандыгынан улам 26 киши жумуштан чыгарылган. Ага нааразы жумушчулар 7-майда 8 сааттык жумуш күнүн киргизүү, эмгек акыны жогорулатуу, иштен чыгарылган жумушчуларды, ишке алуу, 1-майды майрам табелине киргизүү ж. б. талаптарды коюшкан. «Обухов коргонуусун» заводдун жумушчулары А. Гаврилов, А. Ермаков жетектеген. Аны басууга аскер жанa полиция жиберилип, бир нече жумушчу өлтүрүлгөн жанa жарадар болгон. Аларды Петербургдуя башка заводунун жу­мушчулары колдогон. Иш таштоо 13—14-майда басылган, 800 адам ка. 29 адам сүргүнгө айдалган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Обь булуңу
Обь булуңу - Карск деңизиндеги булуң, Ямал менен Гыдан ж. адарынын ортосунда.
Уз. 800 км, туурасы 30—90 км. Басымдуу тереңд. 10—12 м. Батыш жээги ойдуңдуу, чыгышы дөңсөөлүү жанa жардуу. Обь булуңунан чыгышты карай Таз булуңу бөлүнөт. Жылдын коп мезгилинде муз каптап жатат. Бир суткада эки жолу ташкындайт, анын бийикт. 0,7 м. Башкы порту — Жацы Порт (батыш жээгинде).
Адамс (Небраска)
Адамс (Небраска) (Adams) — Небраска штатынын Gage округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 489 киши. Болжолдуу аянты - 1.5 км². FIPS коду — 31-00240.
Жаңы гус (Бакалин району, Башкыртстан)
Жаңы гус — Башкыртстандын Бакалин районундагы айыл, Эски Куручев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 5 киши. Почта индекси — 452656, ОКАТО коду — 80207849008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Гроблебен
Гроблебен (Grobleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Калкы - 102 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 3,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 200. Муниципалитеттин башчысы — Зузанне-Христине Кноблаух.
Бад-Хомбург
Калкы - 52 229 киши(2013-ж.). . Аянты - 51,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 34 001.
Таррантс (Миссури)
Таррантс (Миссури) (Tarrants) — Миссури штатынын Pike округуна караган АКШ шаары.
Реконструкция
Реконструкция – скульпторлук тармагында фрагментте же түрү өзгөрүп калган абалда сакталып калган скульптуралык чыгарманын кошулуп калган жана жоготкон бөлүктөрүн кайра калыбына келтирүү жолу менен кайра жасап чыгуу. Термин көбүнчө антик доорунун эстеликтерине карата айтылат жана скульптуралык каражаттар менен кайра калыбына келтирүүнү түшүндүрбөстөн, ушундай калыбына келтирүү долбоорлорун да түшүндүрөт (мисалы, сүрөт, чийме, сүрөттөө жана башкалар).
Таррантс (Миссури)
Калкы - 30 киши. Болжолдуу аянты - 0.1 км². FIPS коду — 29-72376.
Бад-Берка
Бад-Берка (Bad Berka) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Веймар районуна кирет.
Калкы - 7637 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 51.59 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 71 003. Мэр — Томас Либетрау.
Шаар административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Объективдүү идеализм
Объективдүү идеализм - идеализмдин негизги бир түрү; субъективдүү идеализмдин карама-каршысы. Дүйнөнүн башаты дух («идея» «акыл-эс» ж. б.) деп эсептейт.
Нойри-Шор
Нойри-Шор — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Тар-Ю дарыясынын оң жээгинен 25 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 19 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Леонард (Миннесота)
Леонард (Миннесота) (Leonard) — Миннесота штатынын Clearwater округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 41 киши. Болжолдуу аянты - 1.2 км². FIPS коду — 27-36494.
Олоңхо
«Олонхо» – якут элинин баатырдык эпосу. Сюжет жана стиль жагынан бири бирине жакын көп жомоктордон куралган. Көлөмү 10–15 миң, кээде андан көп ыр сабынан туруп, ыргактуу проза жана прозалык кыстырмалар менен аралаш айтылат. «Олонхо» элдик айтуучулар (олонхосут) тарабынан аткарылат (Т. В. Захаров-Чээбий, Н. А. Абрамов-Кыпат, Д. М. Говоров). «Олонхо» жомоктору байыркы заманда пайда болгондуктан, аларда көбүнчө якуттардын патриархалдыкуруучулук белгилери, уруулар менен уруктар арасындагы мамилелер чагылдырылган. Ар бир жомок баш каармандын атынан аталган: «Нүргүн Боотур», «Кулун Куллустуур» ж. б. Сюжеттердин негизин айы аймага уругунан чыккан баатырдын жалгыз колдуу же жалгыз буттуу карасанатай жаныбар абаасыга же адьарайга каршы күрөшү, адилеттик менен тынчтыкты коргоо түзөт. «Олонходо» баатырларды сүрөттөөдө фантастика менен гипербола арбын пайдаланылып, чыныгы турмуш көрүнүштөрү аралаш берилет. «Олонхо» ыры – аллитерациялык ыр. Ыр өлчөмү эркин, бир саптагы муун саны 6–7ден 18ге чейин. Стили жана образ системасы алтай, хакас, туба эпосуна жана бурят «Улигерине» жакын. «Олонхо» якут элинде кеңири таралган, калк кадырлаган чыгарма болгондуктан, андагы баатырлардын (баш каармандардын) ысымдары жалпы атка айланып кеткен.
Штайнфельд (Төмөнкү Франкония)
Штайнфельд (Төмөнкү Франкония) (Steinfeld (Unterfranken)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Майн-Шпессарт районуна кирет.
Калкы - 2245 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 33,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 77 186. Муниципалитеттин башчысы — Маттиас Лошерт.
Топографиялык карталар
Топографиялык карталар - жер бетинин айрым бөлүгүнүн өтө мүнөздүү элементтери түшүрүлгөн жалпы географиялык карта. Бул элементтерге гидрография, рельеф, өсүмдүктөр, элдүү пункттар, геодезиялык белгилер, темир жолдор, саясий-админ. чек аралар, айыл чарбага жарактуу жерлер, имараттар, өзүнчө курулуштар ж. б. маанилүү айрым объектилер кирет. Объектилер съёмка учурунда өлчөнүп, топографиялык шарттуу белгилер аркылуу картага түшүрүлөт. Ошондуктан Топографиялык карталарда жер бетинин өлчөөгө жана чиймеге түшүрүүгө мүмкүн болгон гана элементтери көрсөтүлөт. Ал көп барактуу болуп түзүлүп, өтө чоң аймакты кучагына камтыйт. Ошондуктан аларды белгилүү тартип боюнча пайдалануу үчүн атайын номенклатура бекитилет. Ал эл аралык 1:1000 000 масштабдагы картанын негизинде түзүлгөн. Анын уз. 6°, кеңдиги 4°. Жер бетин меридиандар колоннага, параллелдер катарга бөлөт. Колонналар катар номер менен, катарлар экватордон түндүккө жана түштүккө карай латын алфавити менен берилет.
Топографиялык карталар математикалык, физикалык - географиялык жана социалдыкэкон. элементтерден турат. Матем. элементтерге карта түзүлгөн проекция масштаб, координаталары, рамкалары, номенклатурасы кирет. Физикалык -географиялык элементтерге рельеф ж. б. физикалык-географиялык сүрөттөөлөр кирет. Рельеф негизпнен бийиктик горизонталы, айрым сан мааниси аркылуу берилген чекиттер жана бийиктигин ар түрдүү түс менен боёо аркылуу чагылдырылат.
Рельеф
Рельеф – өзүнө негиз жана фон болуп кызмат кылган тегиздиктеги скульптуралык сүрөттөмө. Рельеф композицияны тегиздикке перспективалык жол менен түшүрүү, түр үлгүсүн жумурулап келтирүү, татаал көрүнүштөр менен архитектуралык жана пейзаждык ыргактарды сүрөттөө мүмкүндүгүн түзөт. Негизги түрлөрү – барельеф жана горельеф.
Вида
Вида (Wieda) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Остероде районуна кирет.
Калкы - 1339 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 56 013. Муниципалитеттин башчысы — Эдгар Хопфсток.
Огарков, Николай Васильевич
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Киссинг
Киссинг (Kissing) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Айхах-Фридберг районуна кирет.
Калкы - 11 251 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 23,12 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 71 142. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Вольф.
Топография
Топография - (гр. topos - орун жана ...графил) - топографиялык карталар түзүү аркылуу жер бетин географиялык жана геометриялык жактан изилдөөчү илимий-техникалык тармак. Топография картография менен геодезиянын ортосундагы илим. Ал бир жагынан картографиядагы аймактардын жалпы географиялык картасын түзүү ыкмаларын камтыса, экинчи жактан геодезиянын картага түшүрүлүүчү географиялык жана социалдык-экон. объектилеринин жайгашуусун, формасын, көлөмүн аныктоо үчүн түздөн түз жер бетинен жана аэросүрөт боюнча өлчөө маселелерин изилдейт. Топографиялык карта түзүү жумуштары алгач 16-кылымда жүргүзүлгөн. 18-кылымда так өлчөөчү аппараттардын пайда болушунан жер бетинде жүргүзүлгөн Топографиялык съёмкалардын тактыгы жана сапаты артып, 20-кылымдын 1-жарымынан аэросүрөт,кийинки кезде космостук Топографиялык съёмкалар кеңири колдонула баштады. Жер бетинде жүргүзүлүүчү Топографиялык съёмкалар аянты кичине аймактарда мензула менен аткарылат. тоолуу жана татаал шарттуу райондордо Топография жумуштары фототеодолиттик съёмка боюнча жүргүзүлөт. космостук съёмка азырынча өздөштүрүлбөгөн жана аз изилденген уюлдук аймактардын, чытырман токойлуу жерлердин, чөлдөрдүн кичине масштабдуу, ошондой эле обзордук Топографиялык карталарын түзүү менен чектелет. Негизги Топографиялык съёмка жүргүзүү ыкмасы - аэрофототопография. Азыркы учурда Топографиялык съёмка жүргүзүүнүн ыкмалары автоматташтырылууда. Бул Айдын ж. б. асман телолорунун карталарын түзүүгө, топографиялык карталарды тез жана так түзүп, бат жаңыртып турууга мүмкүндүк берет
Дирилдеткич
Дирилдеткич, вибратор - жалпы алганда мехканикалык, электромагниттик ж. б. термелүүлөр пайда боло турган ар кандай система (мис., кыл, камертон, маятник, термелүү контуру).
Дирилдеткич техникада - жекече жана дирилдөө машинасы менен жабдуулардын түйүнү катары пайдаланылуучу мехканикалык термелүүлөрдү пайда кылууда колдонулуучу дирилдөө козгогуч. Ал бетон аралашмасын тыгыздоо, чубурма жана кесек материалды ташуучу дирилдек конвейерде, конструкцияны, приборду жана аппаратты сыноодо ж. б. кеңири колдонулат.
Дирилдеткич электр өлчөө техникасында - дирилдек приборлордун кыймылдуу бөлүгү. Дирилдеткич радиофизикада же радиотехникада-- өзгөрмө ток өткөндө электромагнит толкундарын таратуучу түз сызыктуу өткөргүчтүн кесиндиси. Мисалы, жөнөкөй антенна же татаал антеннанын элементи (белугу) зымдуу Дирилдеткич болот.
Альтернативдүү чыгымдар
Альтернативдүү чыгымдар чарбанын бардык тиешелүү чөйрөлөрүнөн жана тармактарынан алууга мүмкүн болуучу кирешелүү экономикалык ресурсту билгичтикке пайдалана албай калуудан улам мезгили өтүп кеткен ыңгайлуулук. Мисалы, өз алдынчалуулуктагы кожоюн үчүн альтернативдүү чыгымдар катары эң жогорку эмгек акы эсептелет. Ал аны түрдүү иштерди жалданып аткаруучулар үчүн төлөшү мүмкүн. Экономика нугунда альтернативдүү чыгымдар тууралуу түшүнүк ресурстарды натыйжалуу бөлүштүрүү ишин талдоодо пайдаланылат.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Файрбанк (Айова)
Файрбанк (Айова) (Fairbank) — Айова штатынын Бьюкенен округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.6 км². FIPS коду — 19-26355.
Калкы
2010-жылы калкы 1041 киши болгон.
Эпенвөрден
Эпенвөрден (Epenwöhrden) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Дитмаршен районуна кирет.
Калкы - 798 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13,52 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 51 028. Муниципалитеттин башчысы — Раймер Хинрикс.
Хауптштуль
Хауптштуль (Hauptstuhl) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Кайзерслаутерн районуна кирет.
Калкы - 1193 киши(2013-ж.). . Аянты - 5 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 35 012. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Зигрист.
Бад-Цвестен
Бад-Цвестен (Bad Zwesten) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Швальм-Эдер районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Александриа (Небраска)
Александриа (Небраска) (Alexandria) — Небраска штатынын Thayer округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 216 киши. Болжолдуу аянты - 1.0 км². FIPS коду — 31-00730.
Геофизика
Геофизика (гео... жана физика) – жердин ички түзүлүшүн, физикалык касиеттерин жана жер катмарларында (атмосфера, гидросфера, литосфера ж. б.) болуучу физикалык кубулуштарды изилдөөчү илимдер комплекси. Геофизиканын негизги тармактары кийинки төрт кылымда оош-кыйыш жана өз ара байланышсыз өнүгүп келген. Геофизика геология, геодезия, география, геохимия, физика жана астрономия сыяктуу илимдер менен тыгыз байланышта. Геофизика Жердин терең катмарларын, ошондой эле геология менен бирге Жердин пайда болуу жана өнүгүү тарыхын да изилдейт. Геофизикага жалпысынан бири бири менен тыгыз байланыштагы бир нече тармакка бөлүнөт;
1) Жердин физикасы жер түпкүрүндөгү жана кыртышындагы физикалык процесстерди, түзүлүшүн, ошондой эле азыркы мезгилдеги кыймылдардын өнүгүүсүн изилдеген илим. Изилдөөнүн негизинде сейсмология, гравитация, геомагнетизм, геодинамика, метеорология ж. б. тармактарды камтыйт.
2) Гидрофизика океан жана кургактыктагы сууларда (гидросферада) болуучу физикалык процесстерди изилдейт; океан физикасы суулардын акустикасы, оптикасы, радиоактивлүүлүгү, толкуну ташкындоочу, көтөрүлүүсү, агым динамикасы тууралуу илим; кургактыктагы суунун физикасы жер астындагы жана кыртыштагы суулардын динамикасын, дарыяда ж. б. болуучу кубулуштарды изилдейт; атмосфера динамикасы атмосфералык абанын кыймыл процессин иликтейт, ошондой эле атмосферанын статикасын жана кинематикасын камтыйт. Кийинки кезде жер кыртышын, анын түзүлүшүн жана кенди изилдөөчү чалгындоо Геофизикасы, өндүрүштүк Геофизика өнүгүүдө. Азыр Геофизикалык изилдөөлөр дүйнө жүзүндө бир системада жүргүзүлөт. Буга Эл аралык геофизика жылы чоң көмөк берет. Азыркы учурда Геофизика илими табият кубулуштарын, айрыкча аба ырайын маалымдоо, табигый процесстерди пайдалануу, жер кыртышындагы кендерди өздөштүрүү сыяктуу маанилүү маселелер менен байланышта өнүгүүдө.
Беттенфельд
Беттенфельд (Bettenfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бернкастель-Витлих районуна кирет.
Калкы - 657 киши(2013-ж.). . Аянты - 17,27 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 31 009. Муниципалитеттин башчысы — Райнхольд Мойерс.
Нораю
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Алле Морис
Алле Морис (Франция) - (инвестициялар жана процент деңгээлинин теориясы боюнча иштери үчүн) 1911-жылы Парижде төрөлгөн. Париждеги Жогорку Улуттук тоо мектебинен билим алган. Узак убакыттын ичинде ал капитал жана өсүш теориясын изилдеген. Натыйжада, ал далилдеген топтолгон (акча чогултуштун) «алтын эрежелери» пайда болгон. Бул эрежелер өсүштүн неоклассикалык теориясынын фундаменталдуу жетишкендиги болуп калды. 1989-жылы Нобель сыйлыгына татыган.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Грос-Гарц
Грос-Гарц (Groß Garz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Калкы - 772 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 35,99 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 205. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Юрген Бах.
Одесса коргонуусу
Одесса коргонуусу — 1941-жылдын 5-августунан 16-октябрына чейин созулган өзүнчө Приморье аскеринин, Одесса согуш-деңиз базасынын, Кара деңиз флотунун шаар калкынын жардамы менен Одесса шаарын коргоо учун 4-румын аскерине каршы баатырдык салгылашы.
Булактар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Алыскы чет өлкөлөр менен соода-экономикалык мамилелер
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Толланд (Коннектикут)
Толланд (Коннектикут) (Tolland) — Коннектикут штатынын Толланд округуна караган АКШ шаары.
Жаңы останк (Бакалин району, Башкыртстан)
Жаңы останк — Башкыртстандын Бакалин районундагы айыл, Эски Куручев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 13 киши. Почта индекси — 452656, ОКАТО коду — 80207849009.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Видензаль
Видензаль (Wiedensahl) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Шаумбург районуна кирет.
Калкы - 1067 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 11,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 57 037. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Шер.
Еврокөрүнүү ыр сынагы 2018
Еврокөрүнүү ыр сынагы 2018» (Eurovision Song Contest 2018, Concours Eurovision de la chanson 2018, Festival Eurovisão Da Canção 2018) — «Еврокөрүнүү» ыр сынагынын эсебиндеги, 63-чү кезеги болуп эсептелет.Украинанын Киев шаарында өткөн «Еврокөрүнүү 2017» ыр сынагында Салвадор Собрал «Amar pelos dois» ыры менен жеңүүчү аталып, эми сынактын шартына ылайык жеңүүчүнүн өлкөсү болгон, Португалиянын борбору Лиссабон шаарында өтөт.
Олуя-Ата ую
Олуя-Ата ую – сүт багытындагы уй тукуму. 1885-жылдан баштап Кыргызстандын Талас өрөөнүндөгү (Олуя-Ата уезди) жана Казакстандын Түштүк аймагындагы жергиликтүү уйлар голланд уюнун букалары менен аргындаштырылып, кийин ич ара көбөйтүү жолу менен чыгарылган. Кыргызстан менен Казакстандын көп райондоруна, ошондой эле Өзбекстандын айрым жерлерине тараган. Денеси чың, жергиликтүү табигый-климаттык шартка (ысыкка, бийик тоолуу жайытта багууга) көнгөн. 1974-ж. порода катары бекитилген. Башка уйлардан айырмаланып, мителүү кан ылаңдарына (тейлериоз, пироплазмоз) туруктуу келет. Дене түзүлүшү субагай, башы кичине, моюну ичке, соорусу бийик. Өңү көбүнчө карала, төшү, курсагы, желини ак; айрымдарынын өңү сарала. Өркөчүнүн бийиктиги 125–126 см, дене Узундугу 150 см, көкүрөк курчамы 175 см. Букасынын Орточо тирүүлөй салмагы 750–770 кг (айрымдары 1000– 1100 кг), инегиники – 440–450 кг. Ар уйдан жылына 2800–3200 кг сүт саалат, сүтүнүн майлуулугу 3,9–4,1%. Жакшы бордолот. 52–56% (кээсинен 60%) эт чыгат. Олуя-Ата ую негизинен Казакстандын Түштүк облусунда (Чымкент, Жамбыл), Кыргызстандын Талас өрөөнүндө жана Ош облусунун райондорунда асыралат. Олуя-Ата уюнун дене түзүлүшүн, сүттүүлүгүн, этинин сапатын жакшыртуу максатында асыл тукум иши улантылууда.
Акы төлөнүүчү кызмат көрсөтүүлөр
Акы төлөнүүчү кызмат көрсөтүүлөр - Акы төлөнүүчү рыноктук тейлөөлөрдү чарба жүргүзүүчү субъектилер, б.а., экономикалык ишмердиктин негизги түрү менен алектенген жана тейлөө көрсөтүү чөйрөсүндө менчиктин формасына көз карандысыз ишмердигин ишке ашырган ишканалар (юридикалык жактар) жана жеке ишкерлер (жеке адамдар) көрсөтөт. Кыргыз Республикасынын Экономикалык ишмердиктин түрлөрү боюнча мамлекеттик Классификаторлоруна (ЭИМК) ылайык рыноктук тейлөө көрсөтүү боюнча экономикалык ишмердиктин негизги түрлөрүнө соода, автомобилдерди, турмуш-тиричилик буюмдарын жана жеке керектелүүчү нерселерди оңдоо, мейманканалар жана ресторандар. Транспорт жана байланыш, финансы ишмердиги, кыймылсыз мүлк операциялары, ижара жана керектелүүчүлөргө тейлөө көрсөтүү, билим берүү, саламаттыкты сактоо жана социалдык тейлөөлөрдү көрсөтүү, коммуналдык, социалдык жана жеке тейлөөлөрдү көрсөтүүлөр кирет.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Лилидэйл (Миннесота)
Лилидэйл (Миннесота) (Lilydale) — Миннесота штатынын Dakota округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 623 киши. Болжолдуу аянты - 2.4 км². FIPS коду — 27-37016.
Одесса университети
Одесса университети И. И. Мечников атнындагы - Россиядагы эски университет.
Бад-Бланкенбург
Бад-Бланкенбург (Bad Blankenburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Заальфельд-Рудольштадт районуна кирет.
Шаар административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Хаурот
Хаурот (Hauroth) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Кохем-Целль районуна кирет.
Калкы - 303 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 35 040. Муниципалитеттин башчысы — Рихард Рот.
Тоо эчки
Тоо эчки (Cарга, L. 1758) - ача туяктуу сүт эмүүчүлөрдүн көңдөй мүйүздүүлөр тукумунун уруусу. Текеси ири, мүйүзү чоң, ээгинде сакалы бар. Эчкиси кичирээк, желини 2 үрптүү. Жүнү кылчыктуу, түбүндө тыбыты болот. 10 түрү Европа, Азия жана Африканын тоо лорунда таралган. Алар аскалуу бийик тоо лордо үйүрү менен жашайт. Аска, жарларга оцой чыгат, шамдагай. Жайында тоо нун чокусуна чыгып, кышкысын төмөнүрөөк түшөт. Өсүмдүк менен азыктанат. Тянь - Шанда сибирь тоо эчкиси жашайт. Өңү боз. түнүчүндө, эртең менен, түштөн кийин салкында оттойт. Алар 2-3 жашында үйүргө кошулат, полигамдар. 5 ай көтөрүп, май-июнь айында 1-2 улагын тууйт. Тоо эчки аңчылык үчүн баалуу жаныбар. кыргызстанда тоо эчки көп. Бакма эчки тоо эчкилерден келип чыккан.
Акча наркынын түшүүсү
Акча наркынын түшүүсү - акча наркынын төмөн түшүп кетиши. Бул эки жагдайда байкалат: акчанын ички наркынын, тагыраак айтканда, ички базарда акчанын сатып алуу жөндөмдүүлүгүнүн төмөндөшү. Мисалы, үстүбүздөгү жылы белгилүү бир товарды сатып алуу 1000 сом болсо, ошол эле товар былтыркы жылы 800 сомго сатып алынса, анда сомдун наркы 20%га төмөндөп кеткендигин билдирет; акчанын тышкы наркынын төмөндөшү болсо улуттук валютаны башка өлкөлөрдүн валюталарына которуп салыштырууда наркынын төмөндөшүн айкындайт.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Барада (Небраска)
Калкы - 28 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 31-03040.
Тайтвад (Миссури)
Калкы - 64 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 29-73240.
Бад-Швальбах
Бад-Швальбах (Bad Schwalbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Дармштадт административдик округуна карайт. Райнгау-Таунус районуна кирет.
Калкы - 10 718 киши(2013-ж.). . Аянты - 40,27 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 39 002. Мэр — Мартин Хусман.
Шаар административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Ольденбург Сергей Фёдорович
Ольденбург Сергей Фёдорович [14(26). 9. 1863, азыркы Чита облусу, Нерчин району, Бянкино кыштагы – 28. 2. 1934, Ленинград] – орус совет чыгыш таануучусу, орус индологиялык мектебин негиздөөчүлөрдүн бири. 1885-ж. Петербург университетин бүтүргөн. 1889-жылдан Петербург университетинде окутуучу жана профессор 1917-ж. Убактылуу өкмөттүн агартуу министри. 1930–34-ж. СССР ИАнын Чыгыш таануу институтунун директору. Индиянын байыркы жана орто кылымдагы Маданиятын жана динин, будда искусствосунун жана жазма Маданиятынын тарыхы, чыгыш таануунун тарыхы боюнча, Чыгыш өлкөлөрүнүн, ошондой эле Россиянын жана Батыш Европанын фольклору, искусствосу, этнографиясы жаатындагы иштердин автору. Ортоңку Чыгыш Түркстанга жасалган археологиялык экспедицияны жетектеген (1909–10; 1914–15). Чогулган кол жазмаларды которуп, аларга түшүндүрмөлөр жазган. Борбордук Азияга жана Тибетке жасалган бир катар илимий экспедициялардын демилгечиси. Эл аралык «Bubliotheca buddhica» сериясынын басылышын жетектеген (1897-жылдан).
Дирилдек торчо
Дирилдек торчо - бир жолу куюлуп алынган кумдуу куюу калыбын талкалоо жана формага келтирүүчү аралашманы каткан куюлма тетентен ажыратып алуу үчүн колдонулуучу түзүлүш.
Куюу калыбы орнотулган Дирилдек торчо пневматикалык дирилдеткич же мехканикалык жүргүзгүч менен иштетилет. Механикалык торчолор инерциялык жана эксцсптрдүү деп айырмаланат, булар пневматикалык торчого Караганда электр энергиясын абдаи эле аз сарп кылат.
Дирилдек торчодо формага келтирүүчү аралашма бөлүп ажыратылганда, торчодогу тешик аркылуу ылдый түшөт да, анан кайра пайдаланылат, ал эми куюлма тетик иштетүүгө жиберилет.
Рембрандт
Рембрандт Харменс ван Рейн (1606, Лейден – 1669, Амстердам) – голландиялык живописчиси, графикчи Лейден университетинде (1620) азыраак окуп, Я. ван Сваненбюрхтан (1620–23-ж. ченде), Амстердамда П. Ластмандан (1623) таалим алган. Р. 1625-ж. Лейденде өнөркана ачкан. 1631–32-ж. Амстердамда жашаган. Р. портреттеринде адамдын ыраңын, кийимин, асыл буюмдарды так берген. Тышкы патетика, барокконун динамикалуулугунан башка драматизмге жана демократия толгон образдарды чагылдырган реалисттик сүрөттөрдү (“Даная”, 1636, Эрмитаж, Ленинград), пейзаждарды (“Таш көпүрөлүү пейзаж”, 1638, Рейксмюсеум, Амстердам), гравюраларды (беретчен автопортрети, 1639) жараткан. 1642-ж. “Түнкү күзөт” деген голланд элинин эркиндик күрөшүн эске салган композициясынан улам Р-тын искусствосу менен демократиялык салттарын жоготкон буржуазиялык коомдун ортосунда келишпөөчүлүк пайда болот. Ушундан улам ага заказ берүү токтолот. 1640-жылдары анын чыгармаларындагы көтөрүңкү маанай жоголот. 1656-ж. чабал сүрөтчү катары бааланып, 1657–58-ж. бардык мүлкү аукцион аркылуу сатылат. Өзү өмүрүнүн акыркы жылдарын Амстердамдын еврей кварталында өткөрөт. Кийинки мезгилдеги сүрөттөрүндө (“Ассур, Аман жана Эсфирь”, 1660, А. С. Пушкин атындагы сүрөт музейи, Москва) изденүүлөрүнүн синтези чагылган жана анын кеңири, эркин живописи тереңдикке ээ болуп, жарык шаңы коллизияларды ачууну күчөтүүчү курал катары кызмат өтөйт.
Геофизикалык кен чалгындоо ыкмалары
Геофизикалык кен чалгындоо ыкмалары – кен издөө жана чалгындоо максатында жер кыртышынын түзүлүшүн физикалык ыкмалар менен изилдөө. Алар Жердин гравитация, магнит, электр талааларын, жылуулук, ядролук нурлануусунун жана серпилгич толкундун таралуусун изилдөөгө негизделген. Алынган маалыматтар кендин жайгашкан орду, геологиялык структурасы ж. б. мүнөздөмөлөрүн аныктоо үчүн колдонулат. Бул ыкмалар бир нече түргө бөлүнөт. Гравиметриялык чалгындоо Жердин оордук күч талаасынын бөлүнүшүн аныктоого негизделген. Магниттик чалгындоо Жердин табигый магнит талаасын изилдейт. Жердин кайсы чекитинде болбосун, магнит күчүн байкоого мүмкүндүк Магниттик күчтүн нормалдуу шарттан кыйшаюусу өзгөчө темир аралашмасы бар тоо тектерде өтө чоң болот. Сейсмдик чалгындоодо жарылуучу заттар (тротил ж. б.) колдонулуп, серпилгич толкун талаасы изилденет. Серпилгич толкундар тоо тектердин төмөнкү катмарларына жетип, геометриялык оптиканын мыйзамы боюнча кайра жердин үстүн көздөй чагылат. Серпилгич толкундардын жерге таралышы жана кайра чагылышы атайын аспаптардын жардамы менен аныкталат. Электрдик чалгындоо Жердеги табигый электр тогунун же жасалма жол менен пайда болгон электр тогунун талаасын аныктоонун негизинде жүргүзүлөт. Толкун (радио толкун) ыкмалары өтө ылдам өзгөрүлүүчү электр магнит талааларынын жардамы менен жүргүзүлөт. Толкун ыкмалары тоо тектердин, кен байлыктардын электр-магнит толкундарын өткөргүчтүүлүгүнө жана ал толкундардын кайра чагылышына негизделген. Радиометрдик ыкма радиоактивдүү заттардын таасиринен газдардын иондошуу кубулушун изилдейт. Бул ыкмалар Кыргызстанда кеңири колдонулуп, алардын жардамы менен көптөгөн кендер ачылган. Аталган ыкмалардан тышкары чалгындоо геология, геохимия, геотектоника, стратиграфия жана минералогия илимдери менен да тыгыз байланыштуу. 18-кылымда алгачкы жолу тажрыйбалык геологияда Геофизикалык кен чалгындоо ыкмаларын колдонуу негиздүү экенин М. В. Ломоносов, К. Гаусс, Ш. Кулон ж. б. тарабынан айтылган. 19-кылымдын аягында Л. фон. Этвли кен байлыктарды чалгындоо үчүн гравитациялык вариометрди ойлоп тапкан. 1906-16-ж. туңгуч ирет Д. В. Голубятник нефть көзөнөктөрүндө температуралык ченөөлөрдү жүргүзгөн. Ошол эле жылдары Б. Б. Галицын электр-динамикалык сейсмографты конструкциялап ишке киргизген.
Штайнхөринг
Штайнхөринг (Steinhöring) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Эберсберг районуна кирет.
Калкы - 3912 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 36,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 75 137. Муниципалитеттин башчысы — Алойс Хофштеттер.
Ом
Ом – өткөргүчтүн электр каршылыгынын бирдиктердин эл аралык системасындагы бирдиги. Ом – ток күчү 1 А болгондо өткөргүчтүн учтарынын арасындагы чыңалуу 1 В болгон өткөргүчтүн каршылыгына барабар. Белгилениши – Ом. Немис физиги С. Г. Омдун ысмынан аталган.
Кист
Кист (Kist) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Вюрцбург районуна кирет.
Калкы - 2423 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 79 154. Муниципалитеттин башчысы — Фолькер Фаульхабер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
...ома
...ома (гр. ōma) – татаал сөздүн шишикти билдирүүчү бөлүгү, мисалы, аденома.
Грос-Зантерслебен
Грос-Зантерслебен (Groß Santersleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 1050 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 7,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 255. Муниципалитеттин башчысы — Анди Цакке.
Акцептик-рамбурс кредиттери
Акцептик-рамбурс кредиттери - белгилүү бир өлкөнүн банктарынын тапшыруусу боюнча экинчи бир өлкөнүн банктарынын тарабынан берилүүчү тратта акцепт формасындагы кредит. Мындай кредиттердин берилиши ошол өлкөнүн банкы башка бир өлкөнүн импортчусун кредиттөө жөндөмдүүлүгүн билбей туруп ошол өлкөнүн банктык төлөө кепилдиги менен экспортчунун траттасын акцепттөөгө макул болгондугуна тыгыз байланыштуу келет. Бул үчүн траттанын мөөнөтү келгенге чейин ал өзүнүн банкына акча салууга тийиш. Ал эми банк болсо аларды акцептант-банкка көрсөтүлгөн мөөнөттө акцепттелген тратталар боюнча төлөө үчүн которот.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Носи-Се
Носи-Сё — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Носи-Яга дарыясынын сол жээгинен 14 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Талаанын сызыктуу эмес теориясы
Талаанын сызыктуу эмес теориясы – өз ара аракеттешкен талааларды сүрөттөөчү талаанын квант теорияларынын (Т. к. т.) жалпы аталышы.
Өз ара аракеттешүүдөгү талаалардын теңдемелери дайыма сызыктуу эмес. Эркин талааларга сызыктуу теңдемелер туура келет.
Талаанын сызыктуу эмес теориясы эки класска бөлүнөт: көп мүчөлүү теңдемелер менен сүрөттөлүүчү теория жана көп мүчөлүү эмес теңдемелер теориясы. Кийинки теория негизинен сызыктуу эмес Т. к. т. деп аталат. Адатта Т. к. т-га көп мүчөлүү теңдемелер колдонулуп келген. Гравитациялык өз ара аракеттешүү үчүн көп мүчөлүү эмес форма өзгөчө мүнөзгө ээ. Бул эки теориянын арасында кандайдыр бир чек жок. Элементардык бөлүкчөлөрдүн өз ара аракеттешүүсүнүн түрлөрү эки теория менен түшүндүрүлөт.
60-70-жж. сызыктуу эмес классикалык жана көп мүчөлүү эмес теңдемелерди чыгаруу боюнча багыт пайда болду. Сызыктуу эмес теңдемелерди чыгарууда мейкиндиктин кичине областында чектелген кичине талаалар – солитондор чоң ролду ойнору аныкталды. Бул чыгаруулар созулган бөлүкчөлөргө окшош толкундук пакеттер сыяктуу болот. Ошондуктан алар бөлүкчөлөрдө окшоштурулат. Солитондук чыгарууларды кванттоо маселеси көп кыйынчылыктарды туудурат.
Килькабыз (Бакалин району, Башкыртстан)
Килькабыз — Башкыртстандын Бакалин районундагы айыл, Эски Куручев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 421 киши. Почта индекси — 452654, ОКАТО коду — 80207849010.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Культцентр
Культцентр (Культцентр) — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Жети-Өгүз районундагы айыл. Ак-Шыйрак айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 223 киши.
Файрфакс (Айова)
Файрфакс (Айова) (Fairfax) — Айова штатынын Линн округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.5 км². FIPS коду — 19-26400.
Калкы
2010-жылы калкы 2123 киши болгон.
Талаанын квант теориясы
Талаанын квант теориясы – элементардык бөлүкчөлөрдүн жана алардын өз ара аракеттешүүсүнүн релятивдик квант теориясы.
Бул теория салыштырмалуулук теориясы, квант механикасы жана себептүүлүк принцибине негизделген. Себептүүлүк принциби боюнча себептүүлүк дайыма натыйжадан мурда жүрөт.
Кадимки квант механикасынан Талаанын квант теориясына өтүү жогорку релятивдик энергиялуу аймакка жылышуусу катары каралып, Талаанын квант теориясы ошол аймакка квант (релятивдик эмес) механикасынын принциптерин жалпылоодон келип чыккан. Квант механикасы бөлүкчөлөрдүн саны өзгөрбөгөн системаларды жазып баяндайт. Ал эми системаларда бөлүкчө-лөрдүн саны такай өзгөрүп турса, анда мындай процесстерди жазуу үчүн квант теориясын андан ары өркүндөтүүгө туура келет. Өз ара аракеттешүүдө бөлүкчөлөр жаралат жана жутулат. Микродүйнөнүн эң жалпы жана өтө таң калтырган өзгөчөлүгү – бөлүкчөлөрдүн бири бирине өз ара айлануучу универсалдык касиети. Бөлүкчөлөр өз алдынча же бири бирине кагылышууда пайда болот. Бул табигый эле болуучу процесс жана бүтүндөй элементардык бөлүкчөлөрдү кучагына алат.
Ушундай типтеги биринчи белгилүү процесс – электр-магниттик толкундардын нурланышы, ушул нурланыштын кванттары – фотондордун жаралышы жана жутулушу окуп-үйрөнүлгөн. Мындан 60 жыл мурда Талаанын квант теориясы, б. а. электр-магниттик Талаанын квант теориясы – квант электр-динамикасы (КЭД) түзүлгөн.
Мааниси боюнча Талаанын квант теориясы элементардык бөлүкчөлөрдүн теорияларынын жаңы варианты болуп каралат жана физикалык теориялардын фундаменталдууларынын негизгиси катары эсептелинет. Бул теория боюнча ар бир бөлүкчөгө өздөрүнүн түрлөрүнө ылайык келген талаа болот. Мис., фотондордун электр-магниттик талаасы, электрондук-позитрондук талаа, пиондук талаа ж. б. Кыскасы ар бир талаа бөлүкчөлөр коллективи деп, о. эле бөлүкчөлөр тобу кандайдыр бир талаа деп каралат. Талаанын квант теориясынын чегинде талаалар жана бөлүкчөлөр бирдей негизде түшүндүрүлөт (бул Талаанын квант теориясынын «экинчи квантталышы» деп аталат).
Демек, Талаанын квант теориясы квант механикасын андан ары релятивдик ылдамдык аймагына жөн эле жайылтпайт, анткени бул аймакта жаңы эффекттердин орун алышына мүмкүндүк түзүлөт. Мында жалаң массалары нөлгө барабар болгон фотондор гана жаралып жана жоюлушпастан, массалары нөл болбогон пиондор да жаралат. Бул бөлүкчөлөрдүн ар бири өздөрүнө туш келген өз ара аракеттешүүлөрдүн кванттары болуп эсептелет жана ушул типтеги процесстерди жазууда Ψ(r, t) кванттык толкун талаасына өтүү талап кылынат, б. а. чексиз көп сандагы эркин даражаларга ээ болгон системалардын (классикалык бөлүкчөлөр үч гана эркин даражага ээ) квант теориясы түзүлүп, Талаанын квант теориясы деп аталды. Чексиз сандагы эркин даражага ээ болгон системага электр-магниттик талаа кирет. Анткени электр-магниттик талааны жазыш үчүн электрдик жана магниттик талаалардын чыңалыштарын мейкиндиктин ар бир чекитинде ар кандай убакыттар үчүн берүү талап кылынат. Булардан айырмаланып, бөлүкчөлөрдүн абалы ар кандай убакытта үч координата менен аныкталат.
Талаанын квант теориясыда талаанын нурланышын, квантталган толкундардын (же бө-лүкчөлөрдүн) дүүлүгүшүн, алардын жаралыштарын жана жутулуштарын кароого алып келет. Квантталган талааларда бөлүкчөлөрдүн санынын өзгөргөнү өз ара аракеттешүүнүн негизинде пайда болот. Мис., классикалык электр-динамикага өтүү талааны кадимки «классикалык» жол менен пайда кылуунун (дүүлүктүрүүнүн) ордуна ага дал келген талаанын кванты, фотондун пайда болушун коёт. Бул учурда заряддар арасындагы аракеттешүүлөрдө заряддардын бири фотондорду чыгарат, ал эми башкасы жутат, б. а. фотондорду алмаштыруунун натыйжасы катары каралат.
Классикалык электр-динамикада ж. б. кванттык талаа теорияларындагы өз ара аракеттешүүлөрдү түшүндүрүү үчүн, Р.Фейнман сунуш кылган кичинекей сүрөттөлүштөр пайдаланылат. Ал Фейнман диаграммалары же графиктери деп аталат. Булар Талаанын квант теориясы процесстерин иллюзиялык түшүндүрөт. Бул графикте электрон фотонду чыгарат, анан башка электронго жутулат, ошонун натыйжасында электрондор арасында электр-магниттик өз ара аракеттешүү келип чыгат. Азыркы күндө Талаанын квант теориясы ар кандай талааларды акырындап бириктирүү, өз ара аракеттешүүлөрдүн бирдиктүү сүрөттөлүшүн түзүү жолу менен өнүгүүдө. Бул жолдо биринчи өтө ийгилүктүү кадам болуп электр-магниттик (фотондук) жана электрон-позитрондук талаалардын аракеттешүүлөрүн кароочу квант электр-динамикасынын түзүлүшү эсептелет. Андан кийинки кадам (1970-ж-дын аягы) электр-начар өз ара аракеттешүүлөрдүн бирдиктүү теориясынын түзүлүшү. Мындан начар талаа, анын кванттары (W+, W-, Z0- бозондор) жана электр-магнит талаа өзүнүн фотондору менен бирдикте каралып, бирдиктүү электр-начар өз ара аракеттешүүлөрдүн теориясын берет. Азыркы күндө улуу биригишүү деген, б. а. начар, электр-магниттик жана күчтүү өз ара аракеттешүүлөрдү бириктирген теорияны түзүү иштери иштелүүдө. Ал эми кийинки кадам, мүмкүн бул изилдөө-лөргө 4-гравитациялык өз ара аракеттешүүнү камтыган супербиригүү (же суперсимметрия деп аталат) теориясы түзүлүшү ыктымал. Акыркы кварктар менен глюондордун ортосундагы байланышты жазып мүнөздөө үчүн 1960-ж-дын орто ченинде өзгөчө Талаанын квант теориясы сунуш кылынган. Бул теория түстөрдүн квант динамикасы же жөн эле квант хромодинамикасы (К. х. д.) деп аталат. Бул теория бардык жагынан классикалык электр-диниамикага абдан окшош жана азыркы күнгө дейре өзүн актоодо, ал теория берген натыйжалар экспериментте алынган натыйжаларга дал келүүдө.
К. х. д. менен классикалык электр-диниамикасынын айырмасы – классикалык электр-диниамикада алынган электрондордун ордуна К.х.д-да үч түстөгү жана ар түрлүү ароматтагы кварктар, ал эми классикалык электр-диниамиканын кванты болгон фотондун ордуна 8 түстүү глюондор алынат. Бул изилдөө-лөр бөлүкчөлөрдүн жаралышы жана жутулушу жөнүндөгү талаанын жалпы теориясын андан ары өркүндөттүү, о. эле принциптүү маанидеги бир топ кыйынчылыктар да келип чыкты. Талаанын квант теориясыны түзүү бир канча татаал жана бул теория алиге чейин да толук түзүлүп бүтө элек.
Ад.: Боголюбов Н.Н., Широков Д.В. Введение в теории квантовых полей. –М.: 1957; Григорьев В.И. Квантовая теория поля. –М.: 1977; Окунь Л.Б. Физика элементарных частиц. -М.: 1988.
Эринг
Эринг (Oering) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Зегеберг районуна кирет.
Калкы - 1306 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 60 065. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Брорс.
Беттинген (Айфель)
Беттинген (Айфель) (Bettingen (Eifel)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Одинцов, Михаил Петрович
Одинцов, Михаил Петрович (18 ноябрь 1921 — 12 декабрь 2011) — СССРдин эмг. сиң. аскер учкучу (1967), эки жолу Советтер Союзунун Баатыры (1944 ,1945), авиациянын генерал-лейтенанты (1968).
1943-жылдан КПСС мүчөсү. 1938- жылдан Сов. Армияда. 1939-ж. Пермдеги учкучтар мектебин, 1952-ж. В. И. Ленин атн. Аскердик-саясий академияны, 1959-ж. Генштаб Аскер академиясын бүткөн. Улуу Ата Мек. согушта Түш.-Батыш, Брянск, Калинин, Воронеж, Талаа, 2- жанa 1-Украин фронтторунда салгылашкан. 215 согуштук учуш жасап, жеке өзү душмандын 2 самолётун атып түшүргөн. Согуштан кийин ААКта жооптуу кызматтарда. 1967-жылдан аскер округунун авиация командачысы. Эки Ле­нин ордени, Октябрь Революциясы, 4 Кызыл Туу, башка 4 орден жанa медалдар менен сыйланган. Свердловскиде бюсту орнотулган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Тоо физиологиясы
Тоо физиологиясы - физиологиянын организмге бийик тоо шартынын тийгизген таасирин, адаптация механизмин изилдөөчү тармагы. Бийик тоодо кычкылтек жетишсиздигинин таасири жөнүндө маалыматтардын чогулушуна илгерки кылымдардагы тоо жүрүштөрү (мисалы, А. Македонекийдин, Тимурдун Тянь-Шанга, М. Полонун Памирге саякаты), бийик чокуларга чыгуу жана тоолуу жерлерге уюштурулган турдуу экспедициялар түрткү берген. Мырза Хайдар (16-к.) тоого чыккан киши ооруга дуушар болорун жазган. Бирок алгач түтөк белгилерин көрүнүктүү географтар, табият изилдөөчүлөр жана аскер адистери (П. П. СемёновТян-Шанский, Н. М. Пржевальский, И. В. Мушкетов, А. П. Федченко ж. б.) сыпаттап жазган. 1890-жылдан кишинин бийик тоого ыңгайланышы боюнча атайын байкоолор жүргүзүлө баштаган (П. К. Горбачев, Н. Н. Третьяков, А. Н. Лавринович ж. б.). 20-кылымдын 30-жылдарынан Т. ф. калыптана баштан, ага Н. Н. Сиротинин, Н. А. Россоловский, О. Н. Павлова ж. б. чоңсалым кошкон. 1942-ж. Тянь-Шандын түрдүү бийиктигинде комплекстүү клиникалык жана физиол. изилдөөлөр жүргүзүлүп, аны Г. П. Конради, А. Д. Слоним, М. Ф. Авазбакиева, Л. Г. Филатова жетектеген. 1947-жылдан Борбордук Тянь-Шандын жерг. калкынын физиол. функцияларын изилдеп, М. Е. Вольский жана анын окуучулары (М. М. Миррахимов ж. б.) клиникалык тоо физиологиясын негиздеген.
Шаар чырактары
"Шаар чырактары" (City Lights, Огни большого города) — 1931-жылы Чарли Чаплин жазган, тарткан жана аткарган америкалык кодекске чейинки үнсүз романтикалуу комедия. Тасма Чаплиндин сокур кызга (Виржиния Черрилл) ашык болгон кездеги кабылган кокустуктары жана аракеч миллионер (Гэри Майерс) менен болгон тынчы жок достугун баяндайт.
1928-жылы Чаплин тасманын сценарийин жазып баштаганда үндүү тасмалар өнүгө баштаганы менен ал тасманы үнсүз тартууну улантууну чечкен. Тасманы тартуу 1928-жылы декабрда башталып, 1930-жылы сентябрда аяктаган. "Шаар чырактары" Чаплин музыкасын жазган алгачкы өзүнүн өндүрүмү жана аны Артур Жонстон менен 6 жумада жазып бүткөн. Тасмада сокур гүл кызга лейтмотив катары колдонулган негизги музыка "La Violetera" (Менин фиалкамды ким сатып алат) испан композитору Хосе Падилла жазган. Чаплин музыканын акысын төлөбөгөнү үчүн Падиллага сот ишинде утулуп калган.
"Шаар чырактары" 1921-жылы 30-январда чыгаары менен ийгиликке жетип, $5 миллион киреше тапкан. Бүгүнкү күндө көптөгөн сынчылар тасманы Чаплиндин эмгек жолундагы эң чоң жетишкендик гана дебестен, бардык мезгилдеги эң мыкты тасмалардын бири деп эсептешет. 1991-жылы АКШ Конгрессинин китепканасы тасманы "маданий, тарыхый же эстетикалык баалуу" деп Улуттук кино реестринде сактоо үчүн тандап алган. 2007-жылы "AFI" бардык убактагы америкалык эң мыкты тасмалардын 11-орундагы тасмасы деп белгилеген. 1949-жылы сынчы Жеймс Эгии тасмадагы акыркы көрүнүштү "кино индустриясындагы эң мыкты аткаруу" деп айткан.
Кыргызстандын парламенттик шайлоосу (2021)
Парламенттик шайлоо — Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин кезектеги парламенттик шайлоосу 2021-жылдын 28-ноябрына дайындалган. Тийиштүү жарыкка 27-августта президент Садыр Жапаров кол койгон. Бул шайлоо 2020-жылы өткөрүлгөн шайлоонун кайрадан өткөрүлүшү болуп эсептелет. 4-октябрдагы шайлоонун жыйынтыгына нааразы болгон эл жана партиялардын мүчөлөрү массалык нааразылык акциясын уюштуруп жыйынтыгында ошол кездеги президент Сооронбай Жээнбеков кызматтан кеткен. Аны менен бирге, борбордук шайлоо комиссиясы шайлоонун жыйынтыгын жокко чыгарган.
Бартлэтт (Небраска)
Бартлэтт (Небраска) (Bartlett) — Небраска штатынын Wheeler округуна караган АКШ шаары.
Кыргызстандын парламенттик шайлоосу (2021)
Шайлоо тутуму
Күчүнө кирген мыйзам боюнча, Кыргыз Республикасынын президентин жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндө конституциялык мыйзам өзгөртүлгөн. Конституцияга ылайык, парламенттин курамы 90 депутаттан турат. 54 депутат партиялык тизме менен шайланса, 36 депутат бир мандаттуу округдардан шайланып келет.
Бартлэтт (Небраска)
Калкы - 128 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 км². FIPS коду — 31-03145.
Кыргызстандын парламенттик шайлоосу (2021)
Шайлоо тутуму
2021-жылдын 11-апрелинде Референдум аркылуу Кыргыз Республикасы жаңы Конституция кабыл алган. Баш мыйзамга президент тарабынан 5-майда кол коюлган. Ага ылайык мамлекет президенттик башкарууга өткөн.
Шайлоого катышчу саясий партиялар 3-сентябрга чейин, жеке талапкерлер 6-сентябрга чейин БШКга шайлоого катышары тууралуу билдирме берүүгө тийиш. Партиялар үчүн шайлоо күрөөсүнүн суммасы 1 миллион сом. 1-сентябрга карата 15 партия шайлоого катышары белгилүү болгон.
Бир мандаттуу шайлоо округдары боюнча Жогорку Кеңештин депутаттыгына талапкерлерди көрсөтүү этабы төмөнкүчө. Шайлоого катышууну каалаган жарандар 18-октябрь саат 18:00гө чейин төмөнкү документтерди тапшырышы керек: Ал эми талапкерлигин койгон жарандарга төмөндөгүдөй талаптар коюлат:
"Ата Мекен" — 1; "Бүтүн Кыргызстан" — 2; "" — 3; "" — 4; "Ыйман Нуру" — 5; "" — 6; "Багыт" либералдык-демократиялык партиясы — 7; "" — 8; "Ишеним" — 9; "Азаттык" демократиялык партиясы — 10; "Мекенчил эл" — 11; Кыргызстандын жашылдар партиясы — 12; "Жашасын Кыргызстан" — 13; "Социал-демократтар" — 14; "Аруузат-Эл куту" — 15; "Бирдиктүү Кыргызстан" — 16; "Улуттар биримдиги" — 17; "Эл үмүтү" — 18; "Ордо" — 19; "Улуу-Журт" — 20; "Ата-Журт Кыргызстан" — 21
Талапкер партиялар
Конституциялык мыйзамдын 60-беренесинин 1, 2-бѳлүктѳрүнѳ ылайык, Жогорку Кеңештин депутаттыгына талапкерлердин тизмесин кѳрсѳтүү шайлоо дайындалган күндѳн тартып башталат жана шайлоо күнүнѳ чейин 45 календардык күн калганда, тагыраагы 2020-жылдын 20-августунда аяктайт.
Тандоо эрежеси
Тандоо эрежеси – атом, молекула, атом ядросу жана элементардык бөлүкчөлөрдүн өз ара аракеттешүүсүн-дөгү кванттык өтүштөрдүн мүмкүндүгүн аныктоочу эреже.