cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мыскал Өмүрканова
Үй бүлөсү
Биринчи жолдошу - Сагынаалы Өмүркан уулу. Уулу - Бектурсун. 1944-жылы Сагынаалы согушта каза болгон. Мыскал бир баласы менен жалгыз калган. Андан кийин Асанкан Жайнаковго турмушка чыгып 2 уул, 1 кыздуу болгон. Кичүу уулу Нурбек 14 жашында каза болгон. Андан кийин Мыскал Асанкан менен ажырашып кетишкен. Улуу уулу Бектурсун кыргыз телеберүүсүндө иштеген. Кичуу уулу Мирбек да телеберүүдө көп жыл оператор болуп иштеген. Кызы - Айнура Канжаева, айылдык китепканачы, Сокулук районунун Асылбаш айылдык кеңешинин депутаты болгон.
2015-жылы Мыскал Өмүрканованын 100 жылдык мааракеси
2015-жылы Мыскал Өмүрканованын 100 жылдык мааракеси республикалык масштабда белгиленди. Залкар таланттын юбилейине карата журналист Шамшыкеевдин сценарийине белгилүү режиссер Темир Бирназаров "Мыскал эже" аттуу даректүү тасма жаратты.
Олжобай Каратаев
Олжобай Каратаев Кубатбек уулу — Кыргызстандык заманбап тарыхчы жана этнографы, түркологу, тарых илимдеринин доктору (2003), профессор (2008). Учурда, б.а. 2015-жылдын август айынан тартып, Түркиянын Кастамону шаарынын Кастамону мамлекеттик университетинде Фен Адабият факультетинде профессорлук кызматын аркалоодо.
Азыркы Кыргызстандагы тарых, түркология, ономастика жана этнография, Чыгыш элдеринин тарыхы, маданияты тармагында иштеген адистердин бири. Кыргыздардын этникалык тарыхын, этногенезин, көөнө маданиятын, кыргыз жана түрк эн тамгалары, байыркы жана орто кылымдардагы Кыргыз каганатынын мамлекеттик-башкаруу жана административдик системасын иликтөө боюнча адис. Кыргыздардын уруулук курамы, этномаданий, этносаясий тарыхы боюнча изилдөөлөрдү жүргүзүп келет. Кыргыздардын этностук тарыхы, этногенези, кыргыздардан бөлүнүп чыккан бүгүнкү этностук азчылыктар (Фуюй кыргыздары, Тарбагатай кыргыздары, лобнорлуктар, сарыг угурлар же юйгулар, долондор, хотондор, лакайлар, катагандар ж.б.) боюнча изилдөөлөрдүн, бир катар этнографиялык сөздүктөрдүн, глоссарийлик эмгектердин автору. Кошуна өлкөлөрдө (Кытай Эл Республикасы, Афганистан, Мургаб, Жергетал, Фергана өрөөнүнүн Өзбекстанга караган бөлүктөрүндө жана Жиззактын Бакмал, Замин райондорунда, Ташкенттин Бөкө, Пушкин аймактарында, Сыр-Дарыя облусунда) чөлкөмдөрүндө эзелтеден жашап келе жаткан кыргыздар жана алардын этникалык тарыхы, этногенези, маданияты боюнча ири эмгектерди жаратып келет. Мындан сырткары, кыргыз урууларынын келип чыгышы, локализациясы, эн тамгалары, орто кылымдардагы кыргыз аскердик жана саясий жетекчилери боюнча эмгектерди жазып, жарыкка чыгарууда. Этнографиялык өңүттөгү изилдөөлөргө байланышкан эмгектердин автору. Диссертациялык ишти (илимдин кандидаттык диссертациясы) тарых илиминде эң биринчи болуп кыргыз тилинде жазып, коргогон (1994). Энциклопедиялык маанидеги жарык көргөн эмгектердин автору. Учурда Кыргызстандын, түрк элдеринин тарыхы боюнча жазылып жана изилденип жаткан ири илимий Проектердин катышуучусу, Редакторлук, диссертациялык Кеңештердин мүчөсү. Бир катар Эл аралык илимий Проектердин (Казакстан, Түркия, Россия ж.б.) катышуучусу. Эмгектери түрк, англис, орус, азербайжан, украин ж.б. тилдерде чет элдик илимий басылмаларда жарык көрүп келе жатат.
Кыскача өмүр баяны
Олжобай Кубатбек уулу Каратаев Кыргызстандын Жалал-Абад облусундагы (мурдагы Ош облусу) Сузак районуна караштуу Орто Азия айылында 1963-жылдын 23-августунда айылдык интелигенттердин үй бүлөсүндө туулган. 1980-жылы №13 Орто Азия орто мектебин аяктагандан соң, Жалал-Абад шаарында жумушчу болуп эмгектенген. 1981-1983 жж. Советтик Армиянын катарында (Монголияда) кызмат өтөгөн (ротанын старшинасы).
Аскер кызматын өтөгөн соң, ал соң Жалал-Абад шаарындагы мурдагы жумушчулук кесибин уланткан. 1983-1984-жж. СССРдин 50-жылдыгы атындагы Кыргыз Мамлекеттик университетинин (азыркы КУУнун) алдындагы даярдоо бөлүмүнө (тарых адистиги боюнча) кирип окуган.
Ал Бишкектеги (мурдагы Фрунзе шаары) СССРдин 50 жылдыгы атындагы Кыргыз Мамлекеттик университетинин (азыркы Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университетинин) тарых факультетине 1985-жылы кирип, аны артыкчылык диплому менен 1990-жылы аяктаган. Ал 1990-1993-жж. Кыргыз Улуттук Илимдер академиясында Тил жана адабият институтунда илимий кызматкер болуп иштеген. Анда ал ономастика маселелерин иликтеген.
1993-ж. февраль айынан тартып ал Кыргыз Мамлекеттик университетинин (Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университетинин) Тарых факультетинин Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы кафедрасына окутуучулук кызматына чакырылып, туруктуу иштей баштаган. (Кафедранын ал кездеги жетекчиси - Т.К.Чоротегин эле).
1994-жылы ономастика, тарых жана этнография (этнология жана антропология) жаатында кыргыз тилиндеги эң алгачкы илимдин кандидаттык диссертациясын жактап (Кыргыз тарыхы, этнография жана түрк тилдери шифрлери менен), тарых илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын алган. Анын илимий жетекчилери жана устаттары - филол. ил. канд. Кадыралы Конкобаев менен тарых ил. канд., доцент Тынчтыкбек Чоротегин (Чоротегин) эле.
О.К.Каратаев Ж.Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университетинин (КУУ) Тарых жана чөлкөм таануу факультетинде (Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы кафедрасы) ага окутуучу, доцент болуп иштеп жүрүп, докторлук диссертациясын жазуусун аяктаган. Ошол эле аталган факультеттин "Чөлкөм таануу" бөлүмүн, андан соң кафедрасын бир катар жылдар жетектеген, Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук университетинин биринчи проректору болуп жетекчилик кызматта иштеген.
2004-жылы Бишкек шаарында (Кыргыз УИАсынын Тарых институту) доктордук диссертациясын ийгиликтүү коргоп, тарых илимдеринин доктору окумуштуулук даражасын алган. Илимий кеңешчилери тарых илимдеринин доктору, профессор Чороев Т.К. (Чоротегин), тарых илимдеринин доктору, профессор Э. Ж. Маанаев. Ал жактаган докторлук диссертациялык иштин расмий оппоненттери болуп дүйнөлүк аты бар илимпоздор катышкан: Казакстан ИАсынын Академиги Б.Е.Кумеков (Казакстан); профессор В.Я.Бутанаев (Россия); профессор И.Б.Молдобаев (Кыргызстан). Андан соң, Кыргыз Республикасынын Улуттук Аттестациялык комиссиясынын чечими менен "профессор" даражасын алган. Кыргыз Республикасынын Эл агартуусунун мыктысы (отличниги).
Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук университетинин (КУУ) Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы кафедрасынын окутуучусу, ага окутуучусу, доценти, бөлүм башчысы, профессору, кафедра башчысы, Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук университетинин биринчи проректору болуп иштеген.
Бир катар жылдардан бери (2003-ж. бери карай) ал Кыргызстандын тарыхы (07.00.02), Этнография, этнология жана антропология (07.00.07) адистиктери боюнча илимдин кандидаттык (докторлук) иштерин коргоо боюнча Адистештирилген Кенешинин мүчөсү болду. О.Каратаев эл аралык бир катар илимий экспедициялардын жана ири илимий долбоорлордун катышуучусу. Ал Түркия Республикасынын Кастамону университетиндее (Илим жана Адабийат факультети) жана ал-Фараби атындагы Казак Улуттук университеттеринде (Тарых факультети) чакырылган профессор катары дарстарды окуду.
Ал 2004-жылдан 2015-жылга чейин Бишкек шаарындагы Эл аралык Кыргыз-Түрк "Манас" университетинин (КТМУ) профессору болуп иштеди.
Ал 2015-2020-жж. Түркиянын Кастамону шаарындагы Кастамону университетинин профессору болуп эмгектенди.
Учурда ал Ж.Баласагын атындагы КУУнун Тарых жана чөлкөм таануу институтунда профессор кызматын аркалоодо.
Үй-бүлөлүк акыбалы
Жубайы - Кайрыкан Жаныбекова, тарых илимдеринин кандидаты, СССРдин 50-жылдыгы атындагы Кыргыз Мамлекеттик университетин, И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университетинде билим алган. Учурда Ж.Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук университетинде эмгектенет. Кайрыкан Расуловна Жаныбекова Энесай кыргыздары, Кыргыз каганатынын тарыхы, кыргыз коомундагы саясий-социалдык, экономикалык жана маданий алакаларын, коомдук институттардын өнүгүү жараянын, Энесай кыргыздарынын кошуна элдер жана мамлекеттер менен байланыштарын, дипломатиялык алакаларын изилдеп келет. Бул маселелерге арналган бир катар илимий макалаларды жана илимий монографияны жарыкка чыгарган. Кайрыкан Расуловна Жаныбекова республикалык, Эл аралык илимий жыйындарда билдирүүлөр менен катышып келет. Кайрыкан Жаныбекова айым 2016-ж. Бишкек шаарында “Энесай кыргыздарынын тарыхынын профессор В.Я.Бутанаевдин эмгектеринде чагылдырылышы” аттуу темада илимдин кандидаттык диссертациясын кыргыз тилинде ийгиликтүү коргогон.
Коомдук ишмердиги
Кыргызстандын Дин иштери боюнча мамлекеттик агенттигинин Байкоочу кеңешинин мүчөсү, жетекчиси. 2012-жылдын 11-февралында "Кыргыз Тарых Коому" эл аралык коомдук бирикмесинин Башкармалыгынын мүчөсү болуп шайланган.Кыргызстандын байыркы доордон бүгүнкү күнгө чейинки тарыхы боюнча (7 томдук эмгек) жыйнактын редакциялык Кеңешинин мүчөсү. Ал уюштурууга жандуу катышкан илимий жыйындардын бири - тарыхчы Муратбек Кожобековдун 60 жылдыгына арналган 2018-жылы 23-ноябрда өткөн жыйын болду.
Илимий чыгармачылыгы
Кыргыздардын жана түрк элдеринин этнологиясы, этнографиясы, кыргыз жана түрк калктарынын эн тамгалары, кыргыздардын этномаданий байланыштары тууралуу илимий иликтөөлөрдү жүргүзүп келет.
Эмгектери кыргыз, орус, түрк жана англис тилдеринде жарыяланган.
Илимдеги устаты: тарых илимдеринин доктору, профессор Тынчтыкбек Чоротегин (Чороев):
Илимдеги шакирттери:
Котормолору
Бутанаев В.Я.,Бутанаева И.И. [http://www.bizdin.kg/ky/%D0%BA%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80/item/250-%D1%8D%D0%BD%D0%B5-%D1%81%D0%B0%D0%B9-%D0%BA%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B-%D1%84%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D1%80-%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0-%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%85 Эне-Сай кыргыздары: фольклор жана тарых / Кыргызчага которгон профессор, тарых илимдеринин доктору Олжобай Каратаев. – Бишкек: "Сорос-Кыргызстан" Кору, 2002. - "Котормочулук" долбоору.]
Жарыкка чыккан негизги илимий макалаларынын тизмеси
. 1. Кирил жазмасында
Назира (окшош нерсе)
Назира (арапча – "окшош нерсе") – Чыгыш адабиятында кеңири тараган жанр.
Назира жанрынын келип чыгышы жана өзгөчөлүгү
Мында акын өзүнөн мурда өткөн же замандаш акындардын чыгармаларына окшотуп же ошолорго жооп кылып чыгармалар жазган.
Мындай чыгармаларда автор белгилүү бир акындын чыгармачылыгына жакындашып, өзүнүн темасын байытып, жаңы проблемаларды жана идеяларды жаратууга аракеттенген. Мисалы, Низаминин “Искендер-нааме” поэмасы, Фирдоусинин “Шахнааме” дастаны, А. Навоинин “Лайли менен Мажнун” поэмасы араб оозеки адабиятындагы чыгармаларга назира катары жазылган.
Шебалык дарыясы
Шебалык — Орусиядагы дарыя. Краснояр крайы, Хакасия Республикасы, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Белый Июс дарыясынын оң жээгинен 143 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым башатынан Ачинск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Тышкы шилтемелер
]
Халетоко-Се
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Аденин
Аденин (а) - 6 аминопурин, пурин негизи. Гуанин жана пиримидин негиздери менен бардык жандуу клеткаларда нуклеин к-таларынын курамында (ДНК жана РНК) белгиленген. Клетканын биоэнергетикасында биринчи ролду ойногон аденозинфосфор к-таларынын, гормондорун ирээтке салуунун өтө маанилүү өзөгү - циклдүү 3',5' аденозилмонофосфаттын (ЦАМФ), коферменттердин (НАД+, КоА, НАДФ+, ФАД) жана башка заттардын структуралык компоненти.
"Сорос-Кыргызстан" Фонду
«Сорос-Кыргызстан» Фонду (ФСК) – эл аралык өкмөттүк эмес жеке уюм – коомдук институттарды өнүктүрүүгө жана коомдук жашоонун бардык чөйрөлөрүндөгү демилгелерге колдоо көрсөтүү аркылуу Кыргыз Республикасында ачык коомду орнотуу үчүн бардык шарттарды түзүүгө умтулат. Ачык коом төмөндөгү мааниде колдонулат: жашоонун бардык чөйрөсүндөгү эркиндик жана ой-пикирлердин ар түрдүүлүгү; өнүккөн укуктук мамлекет; социумдун бардык мүчөлөрү үчүн өнүктүрүүгө бирдей катышуу мүмкүнчүлүктөрү.
ФФФФФФФ
Фонд өз ишмердүүлүгүн өлкөбүздө 1993 – жылы баштап, Кыргыз Республикасынын Юстиция Министрлигинен каттоодон өткөндөгү тууралуу күбөлүгүн 1995 – жылдын аягында алган. Ошол убактан бери «Сорос-Кыргызстан» Фонду укуктук, билим берүүчүлүк жана экономикалык реформалар, массалык маалымат каражаттарын, өкмөттүк эмес уюмдарын жана академиялык чөйрөлөрдү колдоо, коомдук саясат, саламаттык сактоо, маданият боюнча ар түрдүү чөйрөлөрдөгү жарандык демилгелерге көмөк көрсөтүп келе жатат. Жогорудагы демилгелерди каржылоо үчүн ФСК тарабынан өлкөгө кайтарылгыс 60 миллиондон ашык доллар келип түшкөн.
Фонддун иш – аракети ФСКнын Көзөмөл кеңешинин жана «Ачык коом» Институтунун стратегиялык чечимдери жана сунуштары менен жөнгө салынып, мамлекеттик институттардан, өкмөттүк эмес жана эл аралык уюмдардан турган өнөктөштөр менен тыгыз кызматташтыкта жүргүзүлөт.
Азыркы учурда Фонддо иштер негизги тогуз багытта жүргүзүлүүдө: билим берүүчүлүк жана укуктук реформалар, массалык маалымат каражаттарын колдоо, коомдук саламаттыкты сактоо, жаштар, бюджеттик ачыктык, маалымат чөйрөсү, коомдук башкаруу программалары, ошондой эле, эл аралык кызматташтык боюнча «Чыгыш – Чыгыш: чек арасыз өнөктөштүк» программасы.
«Сорос – Кыргызстан» Фондунун ишмердүүлүгү эки багытта жүргүзүлөт: 1) Кыргыз Республикасында аткарылган программалар, жана 2) Бир нече өлкөлөрдө, анын ичинде, Кыргызстанда аткарылган тармактык программалар
‏‎
Токтобаев, Болот
Болот Токтобаев 1968- жылы Кара-Кулжа районунун Ылай-Талаа айылында туулган. Ош пединститутунун музыка бөлүмүн аяктаган, 30 жакын ырларга обон чыгарган. Атап айтсак, “Күттүм сени”, “Коштошуу”, “Сүйүп жүрдүм”, “Кылым дастаны” ж.б. көптөгөн ырларга обон жазган.
Курал-жарак жүгүртүү
Курал-жарак жүгүртүү – курал-жарак жасоо, сатуу, берүү, сатып алуу,оңдоо, эсепке алуу, сактоо, алып жүрүү, ташуу, колдонуу, тартып алуу, жок кылуу, экспорттоо жана импорттоо, ошондой эле куралдын сейрек түрлөрүн КР аймагына алып кирүү.
Жыл сүрүү жадыбалы
Жылсүрүү – 12 жаныбардын атына салып жыл саноо ыкмасы.
Бурхардт ренети
Бурхардт ренети – алманын эрте күздө бышуучу сорту. Крымдык багбан Н. Гартвис чыгарып, немис окумуштуусу Бурхардттын ысмынан коюлган. Кыргызстанда, Казакстанда көп өстүрүлөт. Кышка чыдамдуу, 4–5 жылдан кийин мөмө байлайт. Мөмөсү кыйгыл, даамдуу, ширелүү, жыты буруксуп турат, орточо салмагы 100–120 г, бурхардт ренети. августтун аягында бышып, 3 ай сактоого жарайт. Андан как, кыям жана башка жасалат.
Курал-жарак өндүрүү
Курал-жарак өндүрүү – курал-жарактарды, ошондой эле дары-дармектерди жана алардын тетиктик бөлүктөрүн даярдоо жана ондоо.
Аденозин
Аденозин (9b - Д - рибофуранозиладенин) - аденин пурин негизден жана рибоза углеводдон турган нуклеозид. Бардык жандуу клеткаларда РНКда, кээ бир коферменттердин (НАД+, КоА, НАДФ+, ФАД) курамында бар экендиги айкындалган.
Коалгэйт (Оклахома)
Коалгэйт (Оклахома) (Coalgate) — Оклахома штатынын Coal округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2005 киши. Болжолдуу аянты - 4.1 км². FIPS коду — 40-15800.
Мытищи
Мытищи — Орусиянын Москва облусунун шаары.
Ит-Агар
Ит-Агар (Ит-Агар) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Аксы районундагы айыл. Авлетим айыл аймагынын курамына кирет. Ит-Агар суусунун боюнда, деңиз деңгээлинен 1160 м бийиктикте жайгашкан. Райондун борбору Кербен шаарынан 22 км Түндүк-чыгыш тарапта. Шамалды-Сай темир жол станциясынан 80 км. Калкы 1086 (2007); негизинен мал жана дыйкан чарбаларында эмгектенет. Негизги мектеп, ФАП бар.
Калкы
Калкы - 986 киши.
Шагалка дарыясы
Шагалка — Орусиядагы дарыя. Новосибирск облусу, Алтай крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери жерге сиңип, агымын жоготот. Дарыянын узундугу - 18 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чоң Тополь көлү бассейндери жана Бурла дарыяларынын. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Обь жана Иртыш дарыяларынын аралыктарындагы агынсыз аймак.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Лев-Вож
Лев-Вож — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Вой-Вож дарыясынын сол жээгинен 11 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Айтматовдун музей
Айтматовдун музейи 1978-жылы жазуучунун туулган айылында 50 жылдык мааракесине карата ачылып, 1988-жылы кеңейтилип толукталган. Шекердеги маданият үйүнүн экинчи кабатына жайгашкан. Жалпы аянты 200 м2. Экспозициясынын негизин Ч. Айтматовдун чыармачылык жолун чагылдырган документтери, гезит-журналдык материалдары, кол жазмалары, сүрөттөрү, китептери жана башкайтым түзөт. Миңге жакын экспонаттары бар.
Ата-энеси, үй-бүлөсү, бир туугандары жөнүндө чакан бурч уюштурулган. Музейге жакын жерде (1992) Т. Садыковдун жетекчилиги менен Ч. Айтматовдун чыгармаларынын каармандарынын образдарын элестеткен айкелдер орнотулган (1992). Музейге жыл сайын мектеп окуучулары, республиканын эмгекчилери, акын жазуучулар, чет элдик туристтер, меймандар жана башкайтым келип турушат.
Колдонулган дабияттар.
Кыргыз адабияты: энциклопедиялык окуу куралы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, - Б.: 2004
[[Категория:Филология
Лаглан, Кара-Суу району
Калкы
Калкы - 1 069 киши.
Кожобеков, Мурат
Кожобеков, Мурат - кыргыз тарыхчысы. Тарых илимдеринин кандидаты. Орто кылымдардагы кыргыз тарыхы боюнча негизги адистердин бири.
Кыскача өмүр таржымакалы
Муратбек Кожобеков 1958-жылы 14-октябрда Кыргызстандын Чүй өрөөнүндөгү Кум-Арык айылында туулган.
Атасы - Чалаке Кожобеков. Атасы - заманбап кыргыз тарыхчысы Жаныбек Жакыпбековдун бир тууган агасы болот.
Жакыпбек менен Чалаке - накай уруусунан чыккан Кожобектин балдары.
Кыргыз улуттук университетинин тарых факультетин аяктаган.
Кандидаттык диссертациясын белгилүү чыгыш таануучу, кыргыз таануучу, профессор Өмүркул Караевдин жетекчилиги астында жазган.
Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатынын мүчөсү болгон.
Кыргызстан Улуттук Илимдер академиясында, Кыргыз улуттук университетинин тарых факультетинде иштеген.
Учурда "Манас" атындагы Кыргыз-Түрк университетинде иштейт.
Жубайы - Гүлзат.
Илимий жана коомдук ишмердиги
1989-жылы июнда Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатынын (1995-жылдан бери - Кыргызстан Тарыхчылар Коомунун) мүчөсү болуп калды.
1990-жылдары кыргыздардын орто кылымдардагы тарыхына байланыштуу ар кыл илимий эмгектерин, макалаларын жарыялады, дарстар окуду, тарыхый жүрүмдү пост-советтик доордо калыс чагылдыруу жараянына салым кошту.
Кыргызстандын тарыхын жаңыча иликтөө боюнча бир катар макалалары жана маектери “Азаттык” үналгысы аркылуу обого чыкты.
Чебакла (дарыя)
Чебакла (Сара, Чебокна) — Орусиядагы дарыя. Оренбург облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Губерля дарыясынын оң жээгинен 5 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 42 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Урал бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Урал дарыясы Орск шаарынан Сакмара дарыясынын куюлушуна чейин. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Урал (бассейнинин Орусиядагы бөлүгү).
Альмендинген (Вюртемберг)
Альмендинген (Вюртемберг) (Allmendingen (Württemberg)) — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Альб-Дунай районуна карайт. Тюбинген административдик округуна тиешелүү. Калкы – 4336 (2013-ж.). Аянты – 45,90 км². .
Кампора-Сан-Жованни
Кампора-Сан-Жованни (Campora San Giovanni, Campura San Giuvanni,Campura Santu Janni) — Италиядагы Козенца провинциясына жакын Амантея коммунанын бир бөлүгү жана порту.Жайгашышына карай Катандзаро провинциясы менен чектешет
Экономикасы
Кампора-Сан-Жованниннин экономикасы туризм менен айыл чарбачылыгына негизделген. 1950-жылдары белгилүү кызыл пияздын культивациясында пайда болгон.Азыркы учурда италиялык жана чет элдик базарларда чоң талапка ээ. 1980-жылдардан баштап, ушул өнүмдүн жана башка да соодалык кызматтын аркасында, жергиликтүү экономикага жакшы таасирин тийгизип келет. Соодалык ишке, темир жол тармагы (SS18 жолу), А3 автострадасы жана Ламеция эл аралык аба жолу сыяктуу таранспорт коммуникацияларынын бар болуусу жагымдуу шарттарды түзөт.
Географиясы
Тиррен деңизинин жээгинде жайгашкан, 1950-жылдардан баштап, белгилүү аймак болуп жайылган. Тоого жакын жайгашкан, винону өндүрүш үчүн жүзүмдүөрдү өстүрүшөт. жергиликтүү адырлардын көрүнүшү Ламеция-Терме булуңунан баштап көрүнөт, Стромболи жанар тоосуна чейин созулат. Кампора портунан Эолий аралдарына чейин тез сүзүп жетүүгө болот.
Тарыхы
Азыркы Кампорынын аймагында, антикалык убакта Улуу Грекиянын эки шаары жайгашкан: Бул эки шаар бир бири менен жоолашып, каракчылар чыкынчылыгына түшүп, акырында кыйратылган шаарга айланат. Жергиликтүү тургундар болсо, тоолуу жерлерге качууга мажбур болушат. Акырында азыркы замандагы Кампора аймагы, көп элдердин,колонизациясына жана жулуп алуусуна айланат: Финикийлер, Гректер, Римдиктер, Варварлар, Арабтар, Византиялыктар жана Нормандыктар.
Кампора орта кылымдагы убакта аль- Зимзима Мохаммед Абдулла амиринин резиденциясы болот, бирок араб үстөмдүгү узакка созулбайт.Чек араны византийликтер тартып алгандан кийин, нормандыктар менен кайра тартып алышат. Нормандыктар учурунда шаардын айланасына конуш-мекендеринде биринчи коргонуу имараттары менен мунараларды туругузушат. Арагон династиясынын өкүлдөрү менен жана андан кейин Неополитан хандыктары менен чек араны толук багындурууга алып өткөндөн кийин, чек ара өз маанисин жоготот. Кампора-Сан-Жованни кайра өркүндөөгө мүмкүн болгон,Ал өрүкдөөсү жаңы доордо гана башталат. 1730-жылдары жибекти өндүрүү бойынча фабрика жана кичинекей чиркөө тургузулат, бирок 1756-жылы фабрика жабылып калат.
Мидин Алиев
Алиев Мидин (4.10.1928, Кочкор району, Кочкор айылы — 13.3.1997, Бишкек) — патофизиолог, медицина илимдеринин доктору (1965), профессор (1967), Кыргыз Республикасынын илимге эмгек сиңирген ишмери (1995). 1951-ж. КММИни бүткөн. 1951—54-ж. Москвадагы 1-медициналык физиология кафедрасында аспирант, 1954—71-ж. Кыргызстан ИАга караштуу Крайлык медицина (бийик тоо физиологиясы жана эксперименттик патология) институтунун директору. 1968—86-ж. ошол эле институтта лаборатория башчысы. 1986-жылдан башкы илимий кызматкер. 1991-жылдан лаборатория башчысы. Гипертониянын бийик тоо климатынын шартында пайда болушу жана аны дарылоо боюнча илимий изилдөө иштерин жүргүзгөн. Too климатынын шартында дарылоо боюнча 190дон ашык илимий эмгектин (анын ичинде 8 монография) автору.
Адабият
Роман Оморов президенттик жарыштан өз талапкерилигин алып салды
Бурч
Бурч – бир чекиттен чыккан ар кандай эки шооладан түзүлгөн геометриялык фигура. Шоолалар бурчтун эки жагы, ал эми алардын жалпы башталышы анын чокусу. Кээде ал жалпы башталышка ээ болгон эки шоола менен чектелген тегиздиктин бөлүгү деп аныкталат. Эгер эки бурчтун жактары, чокулары дал келсе, анда алар барабар бурчтар (конгруэнттүү) болот. Бурч градус же радиан менен ченелет. Эгер эки бурчтун жактары бир түз сызыкта жатып жана жалпы жакка ээ болушса, анда алар жандаш бурч. деп аталат. Эгер биринин жагы экинчисинин чокусу аркылуу уланса, анда вертикаль бурч болот. Вертикаль бурчтар өз ара барабар (∠1 жана ∠2, ∠3 жана ∠4). Эгер бурч өзүнүн чектеш бурчуна барабар болсо, анда ал тик бурч делет. Бурчтун жактары бир түз сызыкты түзсө, анда ал жайылган бурч болот.. Тик бурчтан кичине бурч тар, ал эми тик бурчтан чоң, жайылган бурчтан кичине бурч. кең бурч. болот. Кандайдыр конустук бет менен чектелген мейкиндиктин бөлүгү көлөмдүк бурч деп аталат. Анын айрым учуру көп грандуу бур. болот.
Куралсыздандыруу
Куралсыздандыруу – согуш каражаттарын көбөйтүүнү токтотууга, аларды чектөөгө, кыскартууга жана жоюуга чакырылган иш-чаралар топтому. «Куралсыздандыруу менен куралданууну жөнгө салууну аныктоо принциптерин» «тынчтык менен коопсуздукту сактоо ишиндеги кызматташтыктын жалпы принциби» катары карай турган К-нун жалпы эларалык-укуктук негизи БУУ Уставында камтылган.
Удмурт тили
Удмурт тили (удмуртча:Удмурт кыл) - удмурттардын тили. Орусиянын Удмурт Республикасында жана Башкырстан, Татарстан, Марый Эл Республикаларынын айрым жерлеринде таралган. Финн-угор тилдеринин перм тобуна кирет. Удмурт тилинде 546 000 киши сүйлөйт (1979). Эки тил түркүмү бар: түндүк, түштүк. Лексикасында түрк тилдеринен кирген сөздөр арбын. Жазмасы 18-кылымдын экинчи жарымында кирил арибинин негизинде түзүлгөн.
Бурчтук
Бурчтук (орусча угольник) – 1) машина тетиктеринин беттеринин өз ара периендикулярдуулугун текшерүүчү (белгилөөчү) аспап. Бурчу 90°. 2) Үч бурчтук формадагы чийме аспабы. Бурчтары 90°, 30° жана 60° же 90°, 45° жана 45° болот. 3) Түтүктөрдү кыска бириктирүүчү звено.
Хале-Яха
Хале-Яха — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Байдарата губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 25 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы болмайды, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Муктар Ауэзов
Ауэзов Муктар Омархан уулу [16 (28). 9. 1897, Семей облусу, Абай району, Аркат айылы - 27. 6. 1961, Москва шаары, сөөгү Алматыга коюлган] – казак элинин жазуучусу, илимпоз, көрүнүктүү окумуштуу, коомдук ишмери. Казакстан ИАсынын академиги (1946), филология илимдеринин доктору, профессору (1946). Семейдеги мугалимдер семинариясын (1919). 1923-28-жылдары Ауэзов Ташкендеги Орто Азия мамлекеттик университетинде, Ленинград университетинде окуп, филология факультетин бүтүргөн. 1928-30-жылдары Орто Азия университетинин аспирантурасында окуган.
Элкат
Элкат - Кыргыз Республикасынын байланыш оператору, телекоммуникация, интернет тармагындагы алдынкы операторлордун бири. ЭлКат - (Элдик Кат) Кыргызстандагы эң биринчи электрондук кат жана Интернетке кирүү боюнча алгачкы кадам таштаган байланыш оператору.
Муктар Ауэзов
Туңгуч чыгармасы «Эңлик-Кебекти» 1917-жылы жазган. Пьесада феодалдык-уруучулук түзүлүштүн курманы болгон эки жаштын трагедиялуу махабаты баяндалат. Айрым идеялык-көркөмдүк кемчиликтерине карабастан, «Эңлик-Кебек» автордун чыныгы талант ээси экендигин айгинелеген. «Коргоосуз калгандардын тагдыры» (1921), «Ким айыптуу?» (1923), «Каралуу сулуу» (1937) сыяктуу 20дан ашуун пьесалары жарыяланган. Ауэзовдун алгачкы эле аңгеме, повесттеринен анын орус жана европа адабияты менен казак элинин көркөм адабий салттарын айкалыштыра билгени, бийик жазуучулук маданият, социалдык баамчылдык, эпикалык чабыты таасын көрүнгөн. Ауэзов көркөм чыгармачылык менен бирге, илимий майданда белсенип иштеп, казак жана боордош элдердин адабиятынын маанилүү маселелери боюнча бир нече илимий сын макала жазган. Орус жана дүйнөлүк классиктердин (У. Шекспир, А. С. Пушкин, И. А. Тургенев, Н. В. Гоголь, М. П. Погодин) чыгармаларын казак тилине которгон. Л. Соболев менен бирге «Абай» аттуу трагедиясын жазган (1940). Бул тарыхый чыгармада Абай өмүрүнүн соңку жылдарына кайрылып, улуу акындын трагедиялуу тагдырын көрсөтөт. Ауэзовдун талантынын гүлдөгөн мезгили «Абай жолу» роман-эпопеясын жараткан жылдарга туш келет.
Чыгармачылык жолун 1917-ж. “Эңли-Кебек” аттуу пьеса жазуудан баштаган, өмүр жолунда көптөгөн аңгеме, очерк, повесть, драма, роман ж. б. жаратып, бай мурас калтырган. Айрыкча анын “Абай жолу” аттуу төрт бөлүмдөн турган роман-эпопеясы (1955–65) дүйнө элдеринин көп тилдерине которулуп, жазуучуга зор атак-даңк алып келген. Ауэзовдун ысымы көрүнүктүү окумуштуу катары да илим дүйнөсүнө кеңири белгилүү. Ал казак адабияты боюнча алгачкы окуу китептеринин авторлорунун бири, анын калеминен казак жана СССР элдеринин адабияттарынын тарыхы менен теориясына арналган ондогон эмгектер жаралган.
Ауэзов дүйнөлүк көркөм процесс менен жеткиликтүү тааныштыгы бар ири илимпоздордун бири болгон. Ал орто кылымдагы Күн чыгыш классикасы, казак фольклору жана профессионал адабияты, 19-кылымдагы орус классикасы, Батыш адабияты, көркөм котормо маселелери боюнча өзүнүн баалуу ойлорун ортого салып келген. Анын илимий изилдөөлөрү, сын макалалары «Ар жылкы ойлор» (1959) китебине кирген. Ауэзов кыргыз адабиятынын тагдыры үчүн дайыма кам көрүп, кыргыз жазуучуларына өрнөк көрсөтүп келген. Улуу «Манас» эпосун изилдөөгө арналган эмгеги бүткүл союздук илимпоздор чөйрөсүнө кеңири белгилүү. Ошондой эле «Караш-караш окуясы» повести, аңгемелери жана илимий эмгектери кыргыз тилинде жарык көргөн. Ауэзов Ленин ордени жана медалдар менен сыйланган.
Васильев (Кугарчин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Коллинсвилл (Оклахома)
Коллинсвилл (Оклахома) (Collinsville) — Оклахома штатынын Tulsa округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5606 киши. Болжолдуу аянты - 15.5 км². FIPS коду — 40-16350.
Мукур
Мукур — Кыргызстандын Жалал-Абад облусунун Аксы районундагы айыл. Авлетим айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы - 1 702 киши.
Эсенкул бий
Эсенкул бий Болот уулу — XVIII кылымдын 2-чи жарымындагы көрүнүктүү кыргыз саясатчысы. Туулган жылдары так белгилүү эмес. Санжыраларда айтылып калган боюнча, Эсенкул Болот бийдин 40 жаштарга чамалап калганда атайын тандап үйлөнгөн Таалайкеден төрөлгөн уулу экендиги айтылат. [http://bizdin.kg/elib/kitepter/html/sanjyra/kkt1/section58.html#title66 Б. Солтоноев. Эсенкул феодалдын туулганы]
Өз кезегинде Болот бий, 1685 ж. калмак жапырыгы учурунда төрөлгөндүгү айтылат. Демек Эсенкул бийдин туулган жылдары 1725 жж. тегерегинде болот. Ормон хандын чоң атасы.
Эсенкул бийдин саясый ишмердиги
Эсенкул баатырдын ишмердиги негизинен кыргыз уруулары кайтып Ата-Конушун жайлаган мезгилге туура келет. Эсенгул бийдин саясый ишмердиги жана эрдиктери жөнүндө маалыматтар Алымбектин санжырасындаберилген. Эсенкул бий кыргыз урууларын 1758 ж. калмактарды кытайлар талкалагандан кийин, бошоп калган мурунку кыргыз жерлерин ээлеп калуу саясатын жүргүзгөн. Бул жөнүндө Алымбектин санжырасында: "Ал кыргыз, казактын конушка кызыкканын көрүп, ал убакта ушул жакы кыргыздардын жөнүн Эсенкул билчү экен. Эсенкул ким? Маматкулдун Болотунун уулу.Солтону Каракчынын уулу Байсейит, Байсейиттин уулу Кебек бий билчү, ага кошулуп, Кошойдун уулу Момокон башкаруучу экен. Жайылдын картайган кези экен. Казак бетинде сарыбагыш, солто, кушчу, кытай, саруу болгон. Иле жагында сарыбагыш [болгон]. Солто Талас жагында аралаш болгон.35 Солто, сарыбагыш кыргыздар качпай согуша берген, бирок аз [болуп] көчүп жүрөт. Иле жак, Таластан наркы жак эл жайлоого көчкөндө бош калат. Бош калган жерге казак келип туруп алат, Абылайкандын доорунда. Эсенкул баатыр, бөлөкбай Кебек бийди кыргызга кабарчы кылат; «Таласка, Капкага чогулалы!?» деп. ...Кыргыз Капкага чогулат. Ар уруктун башчылары бар, анын баарын мага жазып отуруу кыйын. Эсенкул баатыр Кетментөбөдөгү саякты; «көчүп кел, ушул Талас, Чүйгө орносоңор боло!» дейт. Чогулган эл ага макул дешет. Жыйынга келгендер: саяктын башчысы[нын] жыйынга келгени, кабадан Садыр экен, түнкатар Арзымат уулу, чакырдан Түлкүнүн уулу Качыке экен. Каба Талас жака көчүп келмей болот. Чакыр Кочкор, Чүйгө көчүп келмей болот. «Казакка конушту бербейли, колдон келгенче кармаша берели, азсынткан казакты көрөлү!» дешет, саруу, кытай, кушчу. Таласта турганына, уругу саруу, саруу ичинде бошмоюн уругунан Туума бий деген адам аксакалы экен. Казак беттешине солдун башында ушул Туума бий экен, убада кылып тарайт жыйын. Чакыр Кочкор, Чүйгө чейин көчүп келет. Садыр көчүп келет. Иниси Сейит тил албай, элди бузуп токтотуп калат. Садыр ээрчиген кабаны алып келет. Азыраак болуп келет. Капканын оозуна чоң коргон салат".
Ошо мезгилде казактын уйсун уруусунан сары уйсун, кашкоро, жансейит, садыр, чапырашты, ышты, ботбай, шыйкымдан каракойлуу, аккойлуу, куушыйрак уруктары Сарытокум, Үчалматы, Иленин бер жак жээгин басып келип, отурукташышып сарыбагыш, солто урууларын кол салып турушат. Чанчкулу Бердикожо баатыр баштаган казактар кыргызга дайыма тынчтык бербей аттанып келе беришкен. Тынчты алышкан казактарга каршы Эсенкул баатыр сарыбагыш, солто, чекир саяктарды бириктирип сокку уруп, казактын көп баатырларын тындым кылышат. Тынчтыкты алган казак уруктары Иледен ары көчүп кетишет. Аман калган Бердикожо баатыр "Орто жүз аргын төрөсү көкжарлы Барак ханга барат арыз болуп. Көкжарлы Барак макул болуп, уйсун-аргындан 4000 адам кол алып, уурданып аттанат, кыргызды көздөй". Көкжал Барак баштаган казактын колу дагы жеңилет.Бул окуя жөнүндө Б.Солтоноевдин кабары
Бурчтук ылдамдануу
Бурчтук ылдамдануу – катуу нерсенин бурчтук ылдамдыгынын өзгөрүү тездигин мүнөздөөчү вектордук чоңдук. Бурчтук ылдамдыгы бир калыпта чоңоюучу (же азаюучу) нерсенин кыймылсыз октун айланасында айлангандагы бурчтук ылдамдануусунун сан чоңдугу: ɛ=∆/∆t, мында ∆ бурчтук ылдамдыктын ∆t убакыттагы өсүндүсү. Жалпы учуру: ɛ=δ δ/ δt; бирдиги рад/сек2. Бурчтук ылдамдануунун багыты бурчтук ылдамдыктын багытына дал келет, ал эми акырындатылган айлануу кыймылында ага карама-каршы багытталат.
Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу
Кыяс Сатар уулу Молдокасымов - кыргыздын белгилүү тарыхчысы, публицист жана журналист катары да кеңири таанымал. Тарых илимдеринин кандидаты, профессор. Кыргызстандын маданиятына эмгеги сиңген ишмер (2005). "Мурас" фондунун Башкармалыгынын Төрагасы (2017-жылдын 4-майынан).
Кыскача өмүр таржымакалы
1963-жылы 22-февралда Кыргызстандын Ош облусунун Өзгөн районундагы Көлдүк айылында мугалимдин үй-бүлөсүндө туулган.
Кыргыз улуттук университетинин тарых факультетин аяктаган. Далай жылдар аталган факультетте иштеген.
Кандидаттык диссертациясын Өзбекстандын белдүү окумуштуусу, профессор Хамид Зияевдин илимий жетекчилиги астында жазган.
1989-жылы 3-июнда түзүлгөн Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатын уюштуруучулардын бири.
1995-жылдан 2012-жылга чейин Кыргызстан Тарыхчылар Жамаатынын төрагасы.
1998-2005-жылдары "Азаттык үналгысынын" Бишкектеги бюросун жетектеген.
Куранды өкмөт
Куранды өкмөт – парламенттеги депутаттык орундар аргандай партиялардын ортосунда бөлүндү болуп, анын натыйжасында бир партиялуу өкмөттү түзүү мүмкүнчүлүгү болбогон учурларда парламенттик мамлекеттерде түзүлө турган өкмөт. К. ө. көбүнчө Италия, Венгрия, Бельгия, Нидерланддар, Румынияда түзүлүп келген.
Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу
Кыскача өмүр таржымакалы
2008-жылдын 11-июнунан 2010-жылдын майына чейин "Кыргыз туусу" өкмөттүк гезитинин баш редактору болду.
2013-жылга чейин Кыргыз-Түрк "Манас" университетинин профессору.
2012-жылдын 11-февралында "Кыргыз Тарых Коому" эл аралык коомдук бирикмесинин Башкармалыгына мүчө болуп шайланган. Кыргызстандын маданиятына эмгеги сиңген ишмер.
2013-жылдын октябрынан бери КР Президентинин Аппаратына караштуу "Мурас" фондунун Башкармалыгынын төрагасынын орун басары болуп иштеп келди.
Кыргыздын белгилүү тарыхчы илимпозу, журналисти жана публицисти, Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгеги сиңген ишмер, тарых илимдеринин кандидаты Кыяс Сатарович Молдокасымов Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратына караштуу Кыргызстан элдеринин тарыхый жана маданий мурастарынын “Мурас” Фондунун Башкармалыгынын Төрагасы болуп дайындалды. Мындай буйрукка Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратынын Жетекчиси Сапар Исаков 2017-жылдын 4-майында кол койду.
Буга чейин фондду жетектеп келген тарыхчы Тынчтыкбек Чоротегин кесиптеши, буга чейинки орун басары Кыяс Молдокасымовго жогору баасын берип, коомдук фонддун ар тараптуу ишин ал жигердүү жана демилгелүү башкарып кетет деген ишеничин билдирди.
Илимий – педагогикалык, коомдук иш тажрыйбасы
2010-2012 – Кыргыз-Түрк Манас университетинин окутуучусу
1997-2000 – КМУУнун докторанты
1990 – 1997 – КМУнун Тарых факультетинде окутуучу, ага-окутуучу
1985 – 1987 – КМУнун Тарых факультетинде стажер-окутуучу, ага-лаборант
1987- Жаш Тарыхчылар жамаатын негиздөөдө демилгечи
1994 – Тарых илиминин кандидаты окумуштуулук даражасын коргогон
1995 – Анкара шаарында Түркиянын Билим берүү министрлигинин чакыруусу боюнча Орто мектептердин жогорку класстары үчүн “Орток түрк тарыхын” жазууда Кыргызстан тараптан авторлордун бири
1995 – 2010 - Кыргызстан Тарыхчылар коомунун жетекчиси
1991 – “Курманжандын көз жашы” китепченин автору
2000 – Кыргызстандын кыскача тарыхы (окуу китебине Т. Чоротегин менен бирге авторлош)
2004 – “Кыргыз айымдары тарых таразасында. (Х1Х кылым)” китепчесине А. Т. Абасбеков менен авторлош.
1989 – 2010 - 100 дөн ашуун илимий-популярдуу жаңы көз караштагы макалалардын автору жана мындан сырткары ЖОЖдор, Орто мектептер үчүн окуу программаларына авторлош.
1998 - 2012 – “Х1Х кылымдын 2-жарымы, ХХ кылымдын башындагы Кыргызстандын этносаясый тарыхы” аттуу темада докторлук диссертациясын жазып, жыйынтыктоодо.
Журналисттик иш тажрыйбасы, ээлеген кызматтары
2008-жылдын 11-июнунан -2010 жылдын 12-майына чейин “Кыргыз Туусу” Басма үйүнүн директору-башкы редактору
2006-жылдын 19-январынан 2007-жылдын 26-октябрына чейин МТРКнын Башкы директору
2005 –жылдын 23-сентябрынан 2006-жылдын 19-январына чейин УТРКнын президенти
2005 - 1-апрелден 23-сентябрга чейин “Азаттык Медиа” мекемесинин Мультмедиа кызматынын жетекчиси
1998 – 1-апрелден 2005 – 1-апрелге чейин “Эркин Европа жана Азаттык” радиосунун Бишкектеги өкүлчүлүгүнүн директору
1996 - сентябрь-1998 – 1-апрель “Азаттык” радиосунун Бишкектеги кабарчысы
1993-1998 – Эл аралык “Заман Кыргызстан” гезитинин бөлүм редактору
Билими
Жогорку билимге ээ.
Кесиби: Тарых жана коом таануу мугалими.
Үй-бүлөлүк абалы
Үй-бүлөлүү, беш баланын атасы.
Жубайы - Гүлнара.
Сыйлыктары
2005-жылы июлда Кыргызстан президенти кол койгон жарлыкка ылайык "Кыргызстандын маданиятына эмгек сиңирген ишмер" наамын алган.
Кыргыз Республикасынын Президентинин 2016-жылдын 31-декабрындагы Жарлыгына ылайык, К.Молдокасымов III даражадагы "Манас" ордени менен сыйланды. Бул орден ага 2017-жылдын 5-мартында салтанаттуу тапшырылды.
Эмгектеринин кыскача тизмеси
200 дөн ашуун илимий-популярдуу жаңы көз караштагы макалалардын автору жана мындан сырткары ЖОЖдор, Орто мектептер үчүн окуу программаларына авторлош.
Алешиха дарыясы (Кулунда куймасы)
Алешиха — Орусиядагы дарыя. Алтай крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Кулунда дарыясынын оң жээгинен 404 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кулундинск көлүнүн бассейни. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Обь жана Иртыш дарыяларынын аралыктарындагы агынсыз аймак.
Nije Ljubav Stvar
Nije Ljubav Stvar - серб ырчысы Желко Йоксимовичтин ыры. Сербия мамлекетин Еврокөрүнүү 2012 ыр сынагында көрсөтүү үчүн тандалып алынган.
Шушул дарыясы
Шушул — Орусиядагы дарыя. Краснояр крайы, Хакасия Республикасы, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Урюп дарыясынын сол жээгинен 38 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 25 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым башатынан Ачинск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Тышкы шилтемелер
]
Мады, Кара-Суу району
Мады (Мады) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Кара-Суу районундагы айыл. Мады айыл округу составына кирет.
Портал:Африка/Мыкты макала
Африка порталында азырынча мыкты макала жок..сиз мыкты макала түзүп, өз салымыңызды кошо аласыз
Күрөөкана кредити
Күрөөкана кредити – оңой сатылуучу кыймылсыз мүлк күрөөсүнө (адатта күрөөгө коюлган депонирленген баалуу кагаздарга) берилген кыска мөөнөттүү банк кредити.
Күрөөкана (ломбард)
Күрөөкана (ломбард) (Италиядагы Lombardia  облусунун аталышынан) – буюмдарды күрөөгө алууга ылайыкташып, кыска мөөнөттүү кредиттерди күрөөгө коюучунун кошумча милдеттенмелерисиз эле камсыз кыла турган кредит мекемеси. К-нын күрөөгө коюлган буюмдарды пайдаланууга жана тескөөгө акысы жок. Эгер аргасыз абалдан улам болгондугун далилдей албаса, К. буюмдун жоголуу жана сынуу жоопкерчилигин көтөрөт. КР мыйзамдарына ылайык, К. кошумча жоопкерчилиги бар коом же толук шериктештик таризинде түзүлөт. КРде К. ишмердүүлүгү КРУБдун лицензиясынын негизинде жүргүзүлөт.
Лев-Вож-Кось-Ю
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Бурчту үчкө бөлүү
Бурчту үчкө бөлүү – эркин алынган бурчту циркуль жана сызгычтын жардамында барабар 3 бөлүккө бөлүү жөнүндөгү чыгарууга карата берилген байыркы маселелердин бири. Байыркы Грецияда классикалык үч маселеге кубдун эки эселениши, тегеректин квадратурасы жана бурчту үчкө. бөлүү кирген. Бул маселе х3+рх +q=0 түрүндөгү толук эмес 3-тартиптеги теңдеменин тамырын чыгарууга келтирилет. Маселенин айрым учурун эске албаганда, мисалы, берилген бурч тик болсо, циркуль, сызгычтын жардамы менен чыгарууга мүмкүн эместигин 1837-ж. француз математиги П. Ванцель далилдеген.
Альмерсбах-им-Таль
Альмерсбах-им-Таль (Allmersbach im Tal) — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Ремс-Мур районуна карайт. Штутгарт административдик округуна тиешелүү. Калкы – 4590 (2013-ж.). Аянты – 7,95 км². .
Маданий Революция
Кыргызстанда Октябрь революциясына чейин калктын 1% гана сабаттуу болсо, маданий революциянын жыйынтыгында өлкө туташ сабаттуулукка жеткен. Бул көрүнүш өз кезегинде Кыргызстандын өнүгүүсүнө өтө чоң өбөлгө түзгөн; элдин турмуш-тиричилиги жаңырган, шаарлар, кыштактар курулуп, билим берүүчү мекемелердин тармактары түзүлгөн. Кыргыз улутунан билимдүү адистердин бүтүндөй мууну өсүп чыгып, дүйнөлүк интеллектуалдык өнүгүүгө өз салымын кошуу деңгээлине чейин көтөрүлгөн. Билим берүү, социалдык, маданий курулуштар акысыз жүргүзүлгөн.
Бирок маданий революция Советтер Союзуна кирген республикаларда зор өнүгүүлөрдү жаратып, жашоого жагымдуу маанай түзгөнү менен, авторитардуу башкаруу (жеке адамга сыйынуу) саясаты маданий революцияга таасирин тийгизген, башкача айтканда маданий революция өлкөдө зордук-зомбулук, маданий, саясий репрессияларды колдонуу ыкмалары менен жүргүзүлгөн. Миңдеген алдынкы көзкараштагы интеллектуалдуу адамдарга эл душманы, контрреволюциячыл, дүйнөлүк буржуазиянын агенти деген жарлыктар бейкүнөө тагылып, айыпталып, эзүүчү таптын өкүлдөрү катары камалып, сүргүнгө айдатылган, атылган. Диний мекемелер тонолуп, кыйратылып, дин кызматкерлери куугунтукка алынган. Маданий революция идеясы (СССР мезгилинде) социалдык коомду курууга умтулган дүйнөнүн айрым бир мамлекеттеринде да ишке ашкан. Бирок, аларда бул идея өзүн биротоло дискредитациялоо (аброюн түшүрүү) жолунда, лениндик концепцияга шайкеш келбеген абалда жүргүзүлгөн. Советтер Союзунун коммунисттери ал эксперименттерди маданий революцияга эч кандай тиешеси жок көрүнүш катары карап, байланышын танышкан.
Халтако-Шор
Халтако-Шор — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Вануйта дарыясынын оң жээгинен 38 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.