cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Керр эффекти
Керр эффекти -  бир тектүү электр талаасында жайгашкан оптикалык изотропиялуу заттар аркылуу жарык нурун өткөзүүдө жарыктын эки багытка ажырап сынышы. Бул кубулушту шотланд физиги Ж. Керр (1875) ачкан. Керр эффектинин натыйжасында электр талаасында жайгашкан газ же суюктук оптикалык огу талаанын багыты боюнча багытталган бир октуу кристалл сыяктуу касиетке ээ болот. Керр эффектин байкоо үчүн монохром жарыгы поляризатор П (мисалы, Николь призмасы) аркылуу өткөрүлүп, изотропиялуу зат менен толтурулган жалпак конденсаторго багытталат. Поляризатор габигый жарыкты поляризацияланган жарыкка айландырат. Эгер конденсатордун каптоолоруна чыңалуу берилбесе поляризацияланган жарык заттан өткөндө өзгөрбөйт жана поляризаторго карата 90°ка бурулган экинчи Николь призмасы А дан жарык такыр өтпөйт. Эгер конденсаторго чыңалуу берилсе, анда сызыктуу поляризацияланган жарык толкуну зат аркылуу өтүүдө экиге: электр талаасынын багыты боюнча жана ага тик багытка бөлүнөт да, түрдүү ылдамдык менен таралат. Ошондуктан Керр ячейкасынан чыккан жарык толкуну кош сынуу кубулушунун негизинде эллипс түрүндө поляризациялангандыктан анализатор аркылуу өткөн жарыкты көрүүгө болот. Керр эффекти П. Ланжевен (1910) жана М. Борн (1918) теориясы менен түшүндүрүлөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Байланышкан термелүүлөр
Байланышкан термелүүлөр – өз ара аракеттешкен жөнөкөй термелүү системасынан турган байланышкан системалардын эркин термелүүсү.
Бир парциалдык системадагы термелүү башка термелүүлөргө байланыш аркылуу таасир эткендиктен Байланышкан термелүүлөр татаал түрдө болот. Сызыктуу системаларда Б. т. нормалдуу термелүүнүн суперпозициясы түрүндө болушу мүмкүн, мынaда термелүүнүн саны парциалдык системанын санына барабар. Бирок жыштыгы обочолонгон парциалдык системалардын өздүк жыштыгы менен дал келбейт.
Карткисяк (Аскин району, Башкыртстан)
Карткисяк — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Карткисяк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 607 киши. Почта индекси — 452899, ОКАТО коду — 80204818001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Раферсбойрен
Калкы - 128 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 120. Муниципалитеттин башчысы — Хорст Мөрингер.
Амесдорф
Амесдорф (Amesdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Шаар. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 812 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 11,91 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 010. Мэр — Эрнст-Херман Бринк.
Шаар административдик курамы боюнча 1 шаардык районго бөлүнөт.
Шөнфельд (Деммин)
Шөнфельд (Деммин) (Schönfeld (bei Demmin)) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Деммин районуна кирет.
Калкы - 418 киши(2013-ж.). . Аянты - 16,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 52 070. Муниципалитеттин башчысы — Карин Пайскер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Оссиан (Айова)
Оссиан (Айова) (Ossian) — Айова штатынын Уиннешик округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.8 км². FIPS коду — 19-59970.
Калкы
2010-жылы калкы 853 киши болгон.
Альфхаузен
Альфхаузен (Alfhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Оснабрюк районуна кирет.
Калкы - 3801 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 59 001. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Вюббольдинг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Кеңдик кызматы
Кеңдик кызматы -  практикалык астрономиянын Жер уюлунун кыймылы жөнүндөгү маалыматты, ошондой эле географиялык кеңдиктин өзгөрүү себебин иликтөөчү бөлүгү. Географиялык кеңдик экватордон 0°тан +90°ка чейин түндүк жарым шарда жатса, түндүк кеңдик, 0°тан -  90°ка чейин түштүк жарым шарда жатса, түштүк кеңдик деп аталат. Коомдук өндүрүштө Кеңдик кызматы убакытты так билүүгө, өндүрүштү туура уюштурууга жардам берет. Ошондуктан асман телолоруна астрономиялык байкоо жүргүзүү менен убакытты так аныктоого болот. Убакытты билүү географиялык координаталарды так аныктоого (кеңдикти, узундукту) негизделген. Географиялык кеңдик дайыма өзгөрүп тургандыктан аны байкоо үчүн Кеңдик кызматы уюштурулган. Кеңдикти аныктоодо көбүнчө параллакстык үч бурчтуктун формуласы пайдаланылат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Баротроп кубулушу
Баротроп кубулушу – суюктук – суюктук (суюктук – газ же газ – газ) системасындагы фазалардын чоң басым жана белгилүү температурада орун алмашуусу: үстүнкү (оордук талаасындагы) кадимки шартта тыгыздыгы азыраак фаза оор болуп басырылат.
Басым жогорулаганда фазалардын мурдагы салыштырма көлөмдөрү бирдей болуп калгандыктан Баротроп кубулушу жүрөт: мында молекулалык массасы чоң болгон компоненти көп фаза оор болуп, башка фазада чөгөт.
Байланыш реакциясы
Активдүү күчтөн айырмасы Байланыш реакциясына мурда белгисиз чоңдуктан алынат. Алар байланыштын түрлөрүнө гана көзкаранды болбостон, системага таасир эткен активдүү күчкө да көзкаранды. Кээ бир учурларда Байланыш реакциясынын багыты байланыштын түрлөрү менен аныкталат. Байланыш реакциясынын бодуракай бет үчүн эки түзүүчүсү бар: нормалдуу жана жаныма Байланыш реакциясы Булар сүрүлүү күчү деп аталат. Жалпы учур үчүн динамиканын маселелерин чыгарууда бошонуучулук принциби колдонулат, б. а. эркин эмес механикалык система эркин деп каралат. Ал үчүн кыймылдын бардык учурунда байланыштын системага койгон шарты аткарылгандай тандалып алынган чекиттерине коюлат. Бул күчтөр Байланыш реакциясы деп аталат.
Аэродинамикалык түтүк (труба)
Аэродинамикалык түтүктө аба агымы кубаттуу желдеткичтердин жардамы менен пайда болот жана чоң ылдамдыкка жеткирилет. Аэродинамикалык түтүктүн негизги параметрлери: абанын жумушчу агымынын туурасынан кесилиш аянты; жумушчу агымдын ылдамдыгы жана андагы аба басымы. Аэродинамикалык түтүктүн 1-үлгүсүн 1897-ж. Россияда К.Э.Циолковский колдонгон. 1902-ж. Н.Е.Жуковский 9 м/сек ылдамдыктагы аба агымын пайда кылуучу Аэродинамикалык түтүк жасайт. Андан кийин Аэродинамикалык түтүк улам өркүндөтүлөт: анын өлчөмдөрү жана ичине орнотулуучу моделдер чоңойтулат; айлануучу абанын динамикалык басымы көбөйтүлөт; желдеткичтердин кубаттуулугу бир нече жүз миң ат күчүнө жеткирилет. Чоң ылдамдыктардын аэродинамикасында абанын жана аппараттардын ылдамдыктары Мах саны М=ϑ/а чоңдугу менен мүнөдөлөт. Ушул сандын чоңдугуна байланыштуу Аэродинамикалык түтүк негизинен 2 топко бөлүнөт: эгерде М<1 болсо, үнгө чейинки Аэродинамикалык түтүк; эгерде М>1 болсо, үндөн тез Аэродинамикалык түтүк болот. Тышкы жалпы көрүнүшү боюнча Аэродинамикалык түтүк бири бирине окшош болгон менен конструкцияларында принципиалдуу айырмачылыктар бар.
Техниканын өсүшү учуунун ылдамдыктарын улам чоңойтууну талап кылат. Жердин жасалма жандоочулары 1-космос ылдамдыгы 8 км/сек менен учуп жүрөт (мында М>20). Ушундай ылдамдык менен учуучу нерсенин алдында пайда болгон согуу толкунунун артында абанын температурасы 10000К ден чоң болот. Ошондуктан азыркы мезгилде Аэродинамикалык түтүккө жогорку температурага чейин ысытылган газдардын агымы колдонулат. Изилдөөлөрдү жүргүзүү үчүн Аэродинамикалык түтүккө түрдүү куралдар пайдаланылат. Мис., аэродинамикалык тараза ж. б. Аэродинамикалык түтүктүн жардамы менен автомобиль, поезд, суу астында жүрүүчү кайыктардын оптималдуу формалары изилденет. Аэродинамикалык түтүк артиллерия менен ракеталык техникада кеңири колдонулат.
Керектөөнүн улам өсүү мыйзамы
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Игл Харбор (Мэриленд)
Игл Харбор (Мэриленд) (Eagle Harbor) — Мэриленд штатынын Prince George округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 55 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 24-24200.
Нуссе
Нуссе (Nusse) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Герцогство Лауэнбург районуна кирет.
Калкы - 1037 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты -  6,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 53 096. Муниципалитеттин башчысы — Ютта Зибке-Клай.
Нахродт-Виблингверде
Калкы - 6724 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 29,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 62 044. Муниципалитеттин башчысы — Беатрикс Науөкс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Кашкино (Аскин району, Башкыртстан)
Кашкино — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Кашкин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 997 киши. Почта индекси — 452892, ОКАТО коду — 80204819001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Шөнхаузен (Мекленбург)
Шөнхаузен (Мекленбург) (Schönhausen (Mecklenburg)) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Мекленбург-Штрелиц районуна кирет.
Калкы - 263 киши(2013-ж.). . Аянты - 18,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 55 062. Муниципалитеттин башчысы — Ханнелоре Шульц.
Фритлинген
Фритлинген (Frittlingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Фрайбург административдик округуна карайт. туутлинген районуна кирет.
Калкы - 2127 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,79 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 27 017. Мэр — Антон Штир.
Кылмыштын объективдүү жагы
Кылмыштын объективдүү жагы – кылмыш тутумунун төрт элементтеринин бири; айыптуунун коомго коркунуч келтирүүчү жана кылмыш-жаза мыйзамында тыюу салынган (КР кылмыш-жаза мыйзамдарынын белгилүү бир ченемдеринде каралган) белгилүү бир иш-аракеттерди (аракетсиздикти) жасоосу.
Бел (БВ)
Бел (БВ) – СИдеги бирдиктердин салыштырмалуу чоңдуктардын логарифмалык (бир аттуу эки физикалык чоңдуктун) катышынын ондук логарифмасынын бирдиги.
А.Г.Беллдин ысымынан аталган. Көбүнчө Белдин 0,1 үлүшү - децибел колдонулат. Р2=10Р1 болсо, 1 Б= = log(Р2/Р1) болот, мында Р1, Р2 - кубаттуулук, энергия ж. б. энергиялык чоңдуктар же болсо, 1 Б = =2log(F2/F1), мында F1, F2 - токтун күчү, чыңалуусу ж. б. ушуга окшогон чоңдук. Б. физиканын, техниканын көптөгөн тармактарында (акустика, радиотехника ж. б.) колдонулат.
Бэлтрами (Миннесота)
Бэлтрами (Миннесота) (Beltrami) — Миннесота штатынын Polk округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 107 киши. Болжолдуу аянты - 5.2 км². FIPS коду — 27-05014.
Кылмыштын өсүү жагдайы
Кылмыштын өсүү жагдайы – белгилүү бир аймактагы кылмыштуулуктун (анын айрым түрлөрүнүн) сакталышына же өсүүсүнө шарт түзүүчү факторлордун жыйындысы.
Рашайд
Рашайд (Rascheid) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Трир-Саарбург районуна кирет.
Калкы - 516 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,05 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 35 112. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Лудвиг.
Оха
Оха — шаар, Россия Федерациясынын Сахалин облатсныдагы Оха районунун борбору. Са­халин аймагынын түндүк-чыгышында жайгашкан.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Кенотрон түзөткүчү
Кенотрон түзөткүчү - өзгөрмө токту туруктуу токко айландыруучу электрондуу өзгөрткүч. Ал кенотрон жана эки трансформатор, текшилөөчү чыпкадан турат. Трансформатордун чыңалууну жогорулатуучу бөлүгү кенотрондун аноддук тизмегин жана катодду азыктандырат. Көп учурда жалпы өзөккө оролгон айрым оромдордон турган бир эле трансформатор колдонулат. Текшилөөчү чыпка көп учурда төмөнкү жыштыктагы индукциялык түрмөктөн жана конденсатордон чогултулат да, туруктуу токтун (чыңалуунун) өзгөрмө түзүүчүсүн азайтуу үчүн колдонулат. Жөнөкөй чыпка жалаң эле конденсатордон түзүлүп, тышкы энергия керектегичтерге жарыш туташтырылат. Кенотрон түзөткүчү өзгөрмө токтун жарым мезгилин жана толук мезгилин түзөткүдөй болуп жасалат. Төмөнкү жана орточо чыңалуудагы Кенотрон түзөткүчү аз кубаттуулуктагы радио кабыл алгыч жана бергичтерде, телекөрсөткүчтөрдө, электрондук өлчөгүч приборлордо жана автоматтык башкаруу жана жөндөө түзүлүштөрүндө колдонулат, жогорку чыңалуудагы Кенотрон түзөткүчү рентген аппараттарында, импульстук генераторлордо, материалдын электр бышыктыгын сыноочу аппараттарда ж. б. пайдаланылат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Гигиеналык көөк
Гигиеналык көөк – айыз канды чогултуучу буюм. Бул буюм этек кир келгенде, төрөттөн кийин кан кетүүдө, гинекологиялык операцияда жана кындын кан агымын сиңирүү үчүн зарыл болгон учурларда ич кийимде сиңирип алуучу элемент катары пайдаланылат.
Тарыхы
Байыркы доорлордо аялдардын гигиеналык көөктөрү болгон эмес, ошондуктан үңкүрдө жашаган аялдар кээде деңиз сормосун же чөптөрдү колдонушкан. Байыркы кытай аялдары этек кир учурунда канды сиңирүү үчүн узун ак кездемеден жасалган сүлгүнү колдонушкан да, алмаштырганда суу менен жууп турушкан. Байыркы египеттиктер тампон катары папирустун жумшартылган жалбырактарын, ал эми гректер даракты тампон катары орош үчүн зыгыр кездемени пайдаланган.
Он тогузунчу кылымда аялдар «чүпүрөк баштыкчалар» деп аталган нерсени ойлоп табышкан. Алар пахтаны майда чүпүрөктөргө салып, андан кийин чүпүрөктөрдү гигиеналык көөк катары колдонуу үчүн баштыкчаларга салышкан. Ал замандын аялдары кездемеден жасалган баштыкчалардан тышкары, сандары менен кийимдеринин ортосунда «гигиеналык алжапкычтарды» (пахта кездеменин кесиндисине бекитилип, белге оролуучу жарым алжапкыч өлчөмүндөгү желим көөк) кийишкен.
Желим жаздыгы бар бул кездеме конструкция түшүп кетпеши үчүн жамбашка оролгон, аялдар аны илип коюу үчүн төөнөгүч же кыскыч менен кыстарып алышкан.
Бир жолу колдонулуучу гигиеналык көөктөр даярдалганга чейин этек кирдин канын топтош үчүн кездеме же көп жолу уруна турган көөктөр кеңири колдонулуп келген. Аялдар этек кирдин канын чогултуу үчүн ар кандай кездемеден же башка сиңирүүчү материалдардан колдо жасалган көөктөрдү көп колдонушкан. Бир жолу уруна турган көөктөр сатыкка чыккандан кийин да, алар көптөгөн жылдар бою аялдардын басымдуу бөлүгү үчүн өтө кымбат турган.
Алгачкы бир жолу колдонулуучу көөктөр көбүнчө соргуч кездеме менен капталып, пахта же ошого окшош булалуу тик бурчтук формасында болгон. Ич кийимдин астына тагылган атайын курдагы илмекчелерден өтүш үчүн көөктүн учтары алды жана артынан узартылган. Бул конструкция көптөгөн аялдар үчүн ыңгайсыз болгон, анткени ал ордунан алдыга же артка жылып кете берген.
1956-жылы Мэри Кеннер нымдуулук өткөрбөй турган бөлүгү бар жөнгө салынуучу гигиеналык кур үчүн патент алган. Бирок ал ойлоп тапкан нерсеге алгач кызыгуусу арткан компания анын афроамерикалык экендигин билгенден кийин баш тарткан. Ошентсе да идеянын өзү тез эле дүйнөгө жайылып, өзү чапталуучу көөктөр 1970-жылдары пайда болгон.
Сыпатталышы
Гигиеналык көөк – бул аялдар этек кири келгенге ич кийимдерине салып коюучу алакандай сиңирип алма жаздыкчаны билдирет. Гигиеналык көөктүн арткы бетинде желим тилке бар. Ал гигиеналык көөктү ордунда кармап турат. Гигиеналык көөктөр ар кандай өлчөмдө, формада жана калыңдыкта болот.
Түзүлүшү боюнча гигиеналык көөктөрдү үстүңкү катмары, ички катмары, каптал четтери жана арткы желими деп бөлсө болот
Сырткы катмары – бул териге тийип турган бөлүгү, анын материалы жумшак болушу керек. Сырткы бети жана чуңкурчасы этек кирдин канын сиңирип алат. Сырткы катмары көбүнчө полиэтилен менен пахтадан жасалат. Ошондой эле полиэтилен бетинин майда көңдөйлөрү кургактыкты сактап турат, бирок айрым материалдар аллергиялык реакцияны пайда кылышы мүмкүн.
Гигиеналык көөк катмарлары – гигиеналык көөктөгү этек кирдин канын өткөрбөй кармап туруучу материалдар. 1970-жылдары гигиеналык көөктү ич кийимдин ичине бекитүүнү жеңилдетүүчү жана гигиеналык көөктүн жылышына жол бербеген чаптама гигиеналык көөк иштелип чыккан.
Көөктөрдүн түрлөрү
Көөктөр ар кандай калыңдыкта: өтө жука, жука, калың жана өтө калың болот да, кеткен кандын көлөмүнө жараша колдонулат. Ар кандай өлчөмдөгү көөктөр күндүн ар кайсы убактысына жараша (узунураак жана кененирээги түнкүсүн) пайдаланылат. Узун капталдарынын ортосунда жайгашкан «кулакчалар» көөктүн турсийге бекем жабышып турушун жакшыртат.
Ар бир адамдын муктаждыгына жараша кездемелердин түрлөрү көп. Көбүнчө пахта фланелинен жасалган, көп жолу колдонула турган көөктөр кездешет. Көптөгөн өлкөлөр айлана-чөйрөнү коргоо же ден соолукка байланыштуу ушул түрүн тандап калышты. Аларды ар кандай стилде, кулакчасы бар же кулакчасыз, ар кандай өлчөмдө, турсийлер үчүн көөктөрдөн баштап пижамага чейин табууга болот. Ал тургай төрөттөн кийин колдонулуучу атайын сүлгү да бар.
Адатта бул сүлгүлөрдү бир нече жылга пайдаланса болот жана бул айлана-чөйрөнүн булганышына жол бербейт жана үнөмдүү дагы. Бир жолу колдонулуучу гигиеналык көөктөргө караганда көп жолу колдонулуучу гигиеналык көөктөр кыйла ыңгайлуу, анткени алар кездемеден токулгандыктан, маал-маалы менен аллергиядан жабыр тарткан же грибок инфекциясына чалдыккан аялдар үчүн айрыкча пайдалуу.
Алар бир жолу колдонулуучу заттардын курамындагы химикаттардан жасалбагандыктан, жыты жок болот. Алар айрыкча төрөттөн кийинки мезгилде ыңгайлуу деп эсептелет, вульванын сезгичтиги жогору болуп, акыркы жылдары кеӊири пайдаланыла баштады.
Айыз учурунда кынга салына турган эң коопсуз гигиеналык каражат - этек кир чөйчөгү да бар. Адатта этек кир чөйчөктөрү ийкемдүү медициналык силикондон, латекстен же термопластик изомерден жасалат. Тампондор менен көөктөрдөн айырмаланып, чөйчөктөр этек кирди сиңирбей эле, чогултуп алат. Бир чөйчөктү 10 жылга чейин колдоно берсе болот.
Колдонулушу
Эң жакшысы, кыздар көөктөрдү колдонуудан мурда душка түшүп же сырткы жыныс органдарын гель жана таза суу менен жууп алышы абзел. Бул теридеги бөлүнүп чыккан нерселерди тазалап, бактериялардын нымдуу чөйрөдө көбөйүшүнө жол бербейт. Эгер жуунушка мүмкүнчүлүк жок болсо, антибактериялык же атайын гигиеналык нымдуу салфетканы колдонсо болот.
Көөктү колго алганда көөктү бойлото жайгашкан жана кагаз тилке менен корголгон жабышкак лентаны байкоого болот. Бул тилкени сыйырып алып, көөктүн ортосу ич кийимдеги атайын ныкталган кийирменин ортосуна дал келгендей кылып, жабышкак лентаны ич кийимге жабыштыруу керек.
Көөк бекем жабышып турушу үчүн лентаны кездемеге ныктап басуу шарт. Бул ажырап же жылышып кетүүдөн, демек, агып кетүүдөн да сактайт.
Эгерде көөктүн атайын «кулакчалары» бар болсо, анда алардан да коргоочу кагазды сыйырып таштап, турсийдин сыртынан бекем кысып жабыштыруу абзел.
Грефендорф
Грефендорф (Gräfendorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Майн-Шпессарт районуна кирет.
Калкы - 1368 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 45,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 77 133. Муниципалитеттин башчысы — Альфред Франк.
Берүүчү линиялар
Мындай системалардын туурасынан болгон өлчөмдөрү узундугуна караганда өтө кичине жана көпчүлүк учурларда толкун узундугунан да кичине. Берүүчү линиялар биринчи жолу 19-кылымдын 30-жылдарында телеграфта пайда болгон. Ал эми 20-кылымда өзгөрмө токтун энергиясын алыска берүүдө пайдаланыла баштады. Экрандуу (жөнөкөй коаксиалдуу кабель) жана ачык Берүүчү линиялар бар.
Идеалдуу Берүүчү линияларда туурасынан кеткен электр жана магнит талаалары таралат. Берүүчү линиялар кесилишиндеги талаалардын бөлүштүрүлүшү сүрөттө көрсөтүлгөн. Кёп зымдуу Берүүчү линиялар N – 1 көзкарандыда эмес модалар таралат (N – зымдардын саны). Бул көп каналдуу берүүлөрдө пайдаланылат. Бардык ТЕМ-модалар жарыктын ылдамдыгындый ылдамдык менен таралат. Берүүчү линиялардагы процесстер телеграф теңдемелериде жазылат.
Кылмыштын өсүү фактору
Кылмыштын өсүү фактору – кылмыштуулуктун (анын айрым түрлөрүнүн) сакталышына же өсүүсүнө көмөк берүүчү кубулуш.
Остэрдок (Айова)
Калкы
2010-жылы калкы 50 киши болгон.
Бета-бөлүкчө
Бета-бөлүкчө (β-бөлүкчө) – бета-ажыроодо атом ядросунан бөлүнүп чыккан электрон жана позитрондор.
Майнэр (Миссури)
Майнэр (Миссури) (Miner) — Миссури штатынын Скотт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 10.6 км². FIPS коду — 29-48656.
Калкы
2010-жылы калкы 1056 киши болгон.
Амир (Аскин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Фройденберг (Баден)
Фройденберг(Баден) (Freudenberg (Baden)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Майн-Таубер районуна кирет.
Калкы - 3884 киши(2013-ж.). . Аянты - 34,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 28 039. Мэр — Хайнц Хофман.
Ребах (Зобернхайм)
Ребах (Зобернхайм) (Rehbach (bei Sobernheim)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Кройцнах районуна кирет.
Калкы - 44 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 33 082. Муниципалитеттин башчысы — Райнхольд Кессель.
Шапроде
Шапроде (Schaprode) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Рүгөн районуна кирет.
Истон (Мэриленд)
Истон (Мэриленд) (Easton) — Мэриленд штатынын Talbot округуна караган АКШ шаары.
Шапроде
Калкы - 517 киши(2013-ж.). . Аянты - 19,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 61 036. Муниципалитеттин башчысы — Рүдигер Гау.
Кылмыштын шарттуу курамы
Кылмыштын шарттуу курамы – шарттуу курамдарда кылмыш аяктаган учур мыйзамдын диспозициясында көрсөтүлгөн аракеттерди (аракетсиздикти) жасоо менен байланышкан жана жыйынтыкты зарыл белги катары өзүндө камтыбайт. М.: коркунучта калтыруу өмүрүнө жана денсоолугуна коркунуч туулган абалда калган жана кичинекейлигинен, карылыгынан, оорудан же болбосо өзүнүн бейкаруулугунан улам өзүн сактоого чара көрүү мүмкүнчүлүгү жок адамды билип туруп таштап кеткендигинен көрүнгөн аракетсиздик актысын жасагандан кийин аягына чыккан болуп эсептелет.
Амсдорф
Амсдорф (Amsdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мансфельд районуна кирет.
Лившиц Владимир Аронович
Лившиц Владимир Аронович, филология илимдеринин доктору, профессор, Россия ИАсынын Санкт-Петербург бөлүмүнүн башкы илимий кызматкери. 1923-ж. Петроградда туулган, Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу. 1940-ж. ЛГУнун Чыгыштаануу факультетинин иран бөлүмүнө келип кирет. 1945-ж. согуштан кийин окууга кайра келип, аны 1948-ж бүтүрүп чыгат. 1952-ж. афган тилдеринин диалектиси болгон пашто тилиндеги местоимение боюнча илимдин кандидаттыгын коргойт. 1952-1958 жж. Тажикстан ИАсынын Тил жана адабият институтунда сектор башчы болуп эмгектенет. 1965-ж. докторлук диссертациясын коргогондон соң, ишин СССР(Россия) ИАсынын Ленинград бөлүмүндө улантып келет. Анын байыркы ьайыркы түрк руникалык жазуусу боюнча макалалары бар
Бильгиш (Аскин району, Башкыртстан)
Бильгиш — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Кашкин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 385 киши. Почта индекси — 452892, ОКАТО коду — 80204819003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кырсык бонду
Кырсык бонду – жүк кабыл алынып жатканда жүк алуучунун же камсыздандыруучунун жалпы кырсыктын натыйжасында зыян тартып, чыгымга кириптер болгондугу тууралуу жүк ташуучуга берген тилкаты. Диспашага ылайык, жүк алуучу жүк кунун коюуга жана жалпы кырсык чыгымындагы өз үлүшүн төлөп берүүгө милдеттенет. К. б. берилгенге жана ал толук камсыз болгонго чейин жүк ташуучунун жүктү бербей турууга акысы бар.
Кекечтенүү
Кекечтенүү - сүйлөөнүн бузулушу. Мында сөздүн ирээттик ритми бузулуп, аргасыздан токтоп, тыбыш, үн, муундарды кайталап бөлүп айтат. Кекечтенүү сүйлөө булчуңунун калтырашынан, ага кошулган башка булчуңдардын дайыма титирешинен (колдун, буттун диртилдеши ж. б.) пайда болот. Көбүнчө сүйлөөнүн калынтануу мезгилинде, мектеп жашына чейинки балдарда, окуучуларда болот. Кекечтенүүнун себептери: психикалык травма (корккондо), инфекция, интоксикация, тууроо ж. б. Окуучу бала тарткынчыктап, көрүнүп сүйлөгөндүктөн анын Кекечтенүүсү күчөйт. Аны жашыруу максатында жаш бала алдын ала ойлонулган сөздөрду айтып, керексиз тыбыш, муундарды алмаштырып айтууга аракеттенет. Натыйжада Кекечтенүү азая баштайт. Өзүнчө сүйлөгөндө кекечтенбейт. Психотерапия, физиотерапия, сүйлөп көнүгүү ж. б. дарылоо жолдору бар.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Нуттельн (Гольштейн)
Нуттельн (Гольштейн) (Nutteln (Holstein)) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штайнбург районуна кирет.
Калкы - 277 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 61 078. Муниципалитеттин башчысы — Экхард Бреслер.
Бэмиджи (Миннесота)
Бэмиджи (Миннесота) (Bemidji) — Миннесота штатынын Beltrami округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 13 431 киши. Болжолдуу аянты - 33.5 км². FIPS коду — 27-05068.
Осэйдж (Айова)
Осэйдж (Айова) (Osage) — Айова штатынын Митчелл округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 5.4 км². FIPS коду — 19-59745.
Калкы
2010-жылы калкы 3451 киши болгон.
Кырсык комиссары
Кырсык комиссары – камсыздандырылган кеме же жүк боюнча зыяндын өлчөмүн, себебин жана мүнөзүн аныктоо ишин жүргүзгөн адам. К. к-нын аты-жөнү менен дайын-дареги камсыздандыруу баракчасында көрсөтүлөт. Камсыздандырылган кеме кырсыкка кабылганда аманатчы К. к-на кайрылат. К. к-нын иш-милдети аманатчынын нускамасы менен аныкталат. К. к. келтирилген зыяндын себебин, мүнөзүн, өлчөмүн аныктаган кырсык баракчасын түзүп, анын негизинде камсыздоочу камсыздандыруучунун чыгымын төлөп берүү чечимин кабыл алат, же анын талабын четке кагат.
Неттерсхайм
Неттерсхайм (Nettersheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Көльн административдик округуна карайт. Ойскирхен районуна кирет.
Бета-спектрометр
Бета-спектрометр – β-ажыроодо бөлүнүп чыккан электрондордун жана позитрондордун, о. эле конверсиялык электрондордун жана гамма-рентген ж. б. нурлардын заттар менен өз ара аракеттешүүсүндөгү электрондордун энергиялык бөлүнүшүн өлчөөчү прибор.
Альфштедт
Альфштедт (Alfstedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Вюммдагы Ротенбург районуна кирет.
Бета-спектрометр
Бета-спектрометрдин негизги мүнөздөмөсү так өлчөгөндө жана жарык күчүндө. Так өлчөгөн Бета-спектрометр каттаган электрондордун энергиясындагы аз айырманы мүнөздөйт. Энергия же импульс өзгөргөндө максимумдары бар электрондорго бөлүнөт. Максимумдун кеңдигинин электрондун энергиясынын жарымына болгон катышы Бета-спектрометрдин так өлчөгөн деп аталат. Детекторго келип түшкөн электрондордун санынын булак чыгарган белгилүү энергиядагы электрондордун жалпы санына болгон катышы Бета-спектрометрдин жарык күчү деп аталат. Бета-спектрометрдин жарык күчүнүн булактын аянтына көбөйтүндүсү жарыктануучулук деп аталат жана см2 менен туюнтулат. Жарыктануучулук канчалык чоң болсо, бета-спектрометр ошончолук сезгич болот. Бета-спектрометр заттарга карата аракети боюнча электрондордун энергиясын өлчөөчү жана электр жана магнит талаасында түрдүү энергиядагы электрондорду мейкиндик боюнча бөлүштүрүүчү спек-трометрге айырмаланат. 1-типтеги приборго иондоштуруучу камералар, сцинтилляциялык эсептегичтер, жарым өткөргүчтүү детекторлор кирет. 1-магнит Бета-спектрометрин 1912-ж. Я.Даныш жасаган. 1946-ж. Н.Свартхольм менен К.Сигбан эки ирет фокустоочу магнит Бета-спектрометрин жараткан. 1960-ж. Р.Л.Грехем, Ж.Т.Юэн, Ж.С.Гейгер темирсиз Бета-спектрометрин түзгөн.
Альфштедт
Калкы - 838 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 57 002. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Бук.
Кырсык тастыктамасы
Кырсык тастыктамасы – камсыздандырылган мүлккө келтирилген зыяндын өлчөмүн, себебин, мүнөзүн ырастаган документ. Ал кырсык комиссары  тарабынан түзүлөт жана анын чыгымы менен сыйпулу төлөнгөндөн кийин, кызыкдар жакка берилет.
Кемалчылар революциясы
Кемалчылар революциясы -  Түркиядагы антиимпериалисттик-улуттук революциянын адабияттарда кабыл алынган аты. Кемалчылар революциясынын чыгышына Түркиянын Биринчи дүйнөлүк согушта (1914 - 1918) жеңилип, өз алдынчалыгынан айрылуу коркунучунун туулушу себеп болгон. Бул революцияга Орусиядагы Улуу Октбярь революциясы да зор таасир тийгизген. Кемалчылар революциясы негизинен Анатолияда чыккан. 1919-жылдын башында өлкөнүн айрым райондоруна Антантa аскерлеринин басып кириши элдин стихиялуу кыймылын чыгарып, Греция Измирди басып алгандан кийин (1919-ж. 15-май) ал кыймыл боштондук согушка айланган. Кемалчылар революциясынын жетекчи табы анатолиялык улуттук буржуазия болуп, ал Түркиянын көз карандысыз улуттук мамлекетин сактап калуу максатын көздөгөн. Кемалчылар революциясында майда буржуазиянын, интеллигенциянын жана өзгөчө офицерлердин патриот өкүлдөрү маанилүү роль ойноп, алардын ичинен революциянын лидери Мустафа Кемаль-паша  чыккан.
1919-ж. сентябрда Сиваста болгон Улуттук уюмдардын конгрессинде революциянын жетекчи борбору  -  Кемаль башкарган Өкүлчүлүк комитети түзүлүп, ал 1920-ж. 23-апрелде Анкара шаарында Түркиянын улуттук Улуу чогулушун чакырган да, өздөрүн өлкөдөгү закондуу бирден бир бийлик деп жарыялаган. Улуттук Улуу чогулуштун партизан отряддарынын ордуна түзгөн регулярдуу армиясы 1922-ж. Түркиянын аймагын чет элдик баскынчылардан толук бошоткон. Түрк элине Совет мамлекети материалдык, моралдык жана саясий жактан зор жардам көрсөтүп, аны менен биринчилерден болуп достук договорун, (1921, март) түзгөн. Акыры Лозанна конференциясында (1922 - 1923) империалисттик державалар Түркиянын көз карандысыздыгын тааныган. Кемалчылар революциясынын жүрүшү жана андан кийинки коомдук процесстер Түркияны республикага айланышына алып келген
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Маунд Сити (Миссури)
Маунд Сити (Миссури) (Mound City) — Миссури штатынын Холт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.4 км². FIPS коду — 29-50312.
Калкы
2010-жылы калкы 1193 киши болгон.
Меланократ тоо тектер
Меланократ тоо тектер (гр. melas — кара жанa kratos — күч) — составында кара жанa күрөң минералдар (пироксендер, амфиболдор, биотит ж. б.) арбын кезиккен магма тоо те­ги. Лейкократ тоо тектердин карама-каршы маанисиндеги термин.
Гумбино (Аскин району, Башкыртстан)
Гумбино — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Кашкин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 154 киши. Почта индекси — 452892, ОКАТО коду — 80204819004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Шван
Шван (Schwaan) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Доберан районуна кирет.
Калкы - 5087 киши(2013-ж.). . Аянты - 38,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 51 071. Муниципалитеттин башчысы — Петер Файкс.
Реборн
Реборн (Rehborn) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Кройцнах районуна кирет.
Калкы - 711 киши(2013-ж.). . Аянты - 10,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 33 083. Муниципалитеттин башчысы — Арно Гильман.
Фройденталь
Фройденталь (Freudental) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Людвигсбург районуна кирет.
Калкы - 2430 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 18 016. Мэр — Доротеа Бахман.
Индиан Хид (Мэриленд)
Индиан Хид (Мэриленд) (Indian Head) — Мэриленд штатынын Charles округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3422 киши. Болжолдуу аянты - 3.2 км². FIPS коду — 24-41500.
Кырсык төгүмү
Кырсык төгүмү – жалпы кырсык чыгымындагы үлүшүн жабуу үчүн жүк алуучудан (жүк ээсинен) кеме ээси же анын атынан аракет кылган жак тарабынан талап кылынган акча өлчөмү. Жүк алуучу кеме ээсинин К. т. талап кылып жаткандыгын камсыздандыруучуга дароо билдирет. Эларалык иш-тажырыйбада К. т. депозит деп аталат.
Гросвайль
Гросвайль (Großweil) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Гармиш-Партенкирхен районуна кирет.
Калкы - 1456 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,04 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 80 119. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Шпорер.
Беттик акустикалык толкундар
Беттик акустикалык толкундар – катуу нерсенин эркин бети же нерсе менен чөйрөнүн чеги боюнча таралуучу жана чектен алыстаган сайын басаңдоочу серпилгич толкундар.
Беттик акустикалык толкундардын вертикаль жана горизонталь поляризацияланган эки тиби бар. Эң жөнөкөй жана иш жүзүндө көп кездешүүчү вертикалдуу поляризацияланган беттик акустикалык толкундар Релей толкундары деп аталат. Релей толкундары вакуумда же суюлтулган газда катуу нерсенин чеги боюнча таралат. Анын фазалык ылдамдыгы мында сt - тегиз туурасынан кеткен толкундун фазалык ылдамдыгы. Релей толкундарынан башка да катуу жарым мейкиндиктин чеги боюнча таралуучу толкундар (Лев толкундары) бар. Булар таза туурасынан кеткен толкундар. Алардын фазалык ылдамдыгы катмардагы жана жарым мейкиндиктеги туурасынан кеткен толкундардын ылдамдыктарынын ортосундагы чекте жатат. Лев толкуну чачырап таралат. Кристаллдардын чегинде Беттик акустикалык толкундардын бардык типтери болот жана изотроптук катуу нерселердеги толкундарда бөлүкчөлөрдүн кыймылы татаалдайт. Пъезоэлектр касиеттүү кристаллдардын кээ бир тегиздиктеринде Лев толкундары Релей толкундарына окшош. Ал электр - үн толкундары деп аталат. Кристаллдардын айрым үлгүлөрүндө эркин чегараны бойлото кристаллдын тереңине кадимки Релей толкуну менен бир катар энергияны нурлантуучу басаңдоочу толкун таралат. Суюктуктун эркин бетинде серпилгич беттик акустикалык толкундар болбойт. Ультра жана гиперүндүү диапазондогу беттик акустикалык толкундар техникада кеңири пайдаланылат.
Лигети (Ligeti) Лайош
Негизги эмгектери
(Ligeti), Лайош (p. 28.X.1902) - венг. востоковед, академик (с Соч.: Catalogue du Kanjur mongol imprimé, v. 1, Bdpst, 1942; Mots de civilisation de Haute Asie en transcription chinoise, "Acta Orientalia", 1950, t. 1, fasc. 1; A propos de l'écriture mandchoue, там же, 1952, t. 2, fasc. 2-3; Le lexique moghol de R. Leech, там же, 1954, t. 4, fasc. 1-3; Le Pokia sing en écriture Phags-pa, там же, 1956, t. 6, fasc. 1-3; Sur la langue des Afchars d'Afghanistan, там же, 1957, t. 7, fasc. 2-3; Les mots solons dans un ouvrage chinois des Ts'ing, там же, 1959, t. 9, fasc. 3; Un vocabulaire mongol d'Istanboul, там же, 1962, t. 14, fasc. 1; A mongolok titkos története. Préface, traduction, postface, notes ext., Bdpst, 1962; Recueil de mouvements de la langue mongole, t. 1-3, Bdpst, 1963-64.
Беттик катмарлар
Беттик катмарлар – эки фазанын (нерселердин, заттардын, чөйрөлөрдүн) тийишкен жериндеги ичке катмар.
Бул катмардын касиеттери фазанын ички көлөмүндөгү касиеттеринен айырмаланат. Беттик катмарлардын касиеттери менен түрдүү беттик кубулуштар байланыштуу, мисс.: адсорбция, десорбция жана жарым өткөргүчтөрдөгү беттик абалдар. Беттик катмарлардын энергиясын кошулмалардын жардамы менен өзгөртүүгө болот. (к. Беттик кубулуштар).
Кырсык тилкаты
Кырсык тилкаты – диспашага  ылайык, жалпы кырсыкка кабылган учурда жүк алуучунун өз үлүшүн төлөп бере тургандыгы тууралуу милдеттенмеси. Жалпы кырсыкка чалдыккан кезде жүк алуучу депозит төлөгөнгө чейин (жалпы кырсык чыгымдары боюнча өз үлүшүн камсыздоодо) же камсыздандыруучуга кепилдик кат бергенге чейин, же кырсык бондуна кол койгонго чейин жүк ташуучу жүккө ээлик кылат.
Ангерн
Ангерн (Angern) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 2112 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 25,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 030. Муниципалитеттин башчысы — Альфред Бюнеман.
Бинокулярдуу көрүү
Бинокулярдуу көрүү – нерсени эки көз менен көрүү.
Б. к-дө көздөрдүн көрүү октору каралган нерсенин сүрөттөлүшү эки көздүн торчосунун бирдей бөлүгүнө түшкүдөй жайгашат да, натыйжада бирдей стереоскоптук сүрөттөлүш алынат.
Неттеталь
Неттеталь (Nettetal) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Дюссельдорф административдик округуна карайт. Фирзен районуна кирет.
Калкы - 41736 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 83,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 1 66 016. Мэр — Христиан Вагнер.
Шаар административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Беттик иондошуу
Беттик иондошуу – катуу заттын бетинен оң жана терс иондордун жылуулуктан бууланышы.
Тийиштүү атомдордун, молекулалардын нерсенин бетине келип түшкөн ылдамдыгы иондор менен бейтарап бөлүкчөлөрдүн бууланган ылдамдыгына барабар болсо, анда Беттик иондошуудагы иондордун эмиссиясы туруктуу болот. Беттик иондошуу катуу заттардын өздүк бууланышынан да пайда болот. Беттик иондошуунун сандык мүнөздөмөсүн Беттик иондошуунун даражасы d = ni/n0 аткарат, мында ni жана n0 – химиялык курамы бирдей учурдагы буулануучу иондор менен бейтарап бө-лүкчөлөрдүн агымы. Бөлүкчөлөр менен беттин өз ара аракеттешүү мүнөзү катуу нерсенин – бөлүкчөнүн беттик системасынын потенциалдык ийри сызык формасында сүрөттөлөт. Мындай ийри сызыктар схема түрүндө бейтарап бөлүкчө А жана оң ион Аi үчүн жогорку чиймеде көрсөтүлгөн. хP аралыгы бөлүкчөнүн беттин жанындагы теңсалмактуулук абалына туура келет, ал эми «потенциалдык чуңкурлардын» тереңдиктери жана оң иондун жана бейтарап бөлүкчөнүн буулануу жылуулуктарына барабар. Төмөнкү температурада буулануу кубулушу li жана l0 электр талаасы менен иондордун бууланышы Беттик иондошуу катары каралат. Беттик иондошуу ион булагында, бөлүкчөлөрдүн сезгич детекторлорунда, термоэлектрондук өзгөрткүчтөрдө колдонулат.
Фройденштадт
Фройденштадт (Freudenstadt) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Карлсруэ административдик округуна карайт. Фройденштадт районуна кирет.
Калкы - 23 551 киши(2013-ж.). . Аянты - 87,58 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 37 028. Мэр — Эрвин Райхерт.
Жаңы Суюш (Аскин району, Башкыртстан)
Жаңы Суюш — Башкыртстандын Аскин районундагы айыл, Кашкин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 141 киши. Почта индекси — 452892, ОКАТО коду — 80204819005.
Ревайлер
Ревайлер (Rehweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Кузель районуна кирет.
Калкы - 448 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 36 082. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Хайнц Кройц.
Ото (Айова)
Ото (Айова) (Oto) — Айова штатынын Вудбери округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.7 км². FIPS коду — 19-60240.
Калкы
2010-жылы калкы 145 киши болгон.
Маунт Вэрнон (Миссури)
Маунт Вэрнон (Миссури) (Mount Vernon) — Миссури штатынын Лоуренс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 8.9 км². FIPS коду — 29-50672.
Кенсингтон (Мэриленд)
Кенсингтон (Мэриленд) (Kensington) — Мэриленд штатынын Montgomery округуна караган АКШ шаары.
Маунт Вэрнон (Миссури)
Калкы
2010-жылы калкы 4017 киши болгон.
Кенсингтон (Мэриленд)
Калкы - 1873 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 24-43500.
Ринату Саншеш
Ринату Саншеш (же болбосо Санчес)-дүйнөгө таанымал Бавария Мюнхен клубунун жарым коргоочусу.Ал 1997-жылы 18-августта Португалиянын Лиссабон шаарында туулган. 2016-жылы Францияда откон Европа биринчилигинде Португалия курамасы менен биргеликте чемпион болуууга жетишти
Гросвалльштадт
Гросвалльштадт (Großwallstadt) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Мильтенберг районуна кирет.
Калкы - 4131 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 76 126. Муниципалитеттин башчысы — Роланд Эппиг.
Нюббель
Нюббель (Nübbel) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Рендсбург-Экернфөрде районуна кирет.
Калкы - 1591 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 58 118. Муниципалитеттин башчысы — Рудольф Элерс.
Био мыйзамы
Био мыйзамы ― табигый оптикалык активдүүлүккө ээ болгон кристалл эмес заттардын (суюктук же активдүү эмес эриткичтеги эритмелердин) катмары аркылуу өтүүчү сызыктуу поляризацияланган жарыктын поляризациясы тегиздигинин айланышынын бурулуу бурчун аныктоочу мыйзам: φ=[α]lC, мында l –зат катмарынын калыңдыгы; С – анын консентрациясы; [α] - айлануунун туруктуу саны (кристаллда туруктуу айлануудан (α) айырмалаш үчүн эритмелерде бул коэффициент чарчы кашаага алынат). Мыйзамды 1815-жылы Ж.Б.Био ачкан.
Шванхайде
Шванхайде (Schwanheide) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Лүдвигслуст районуна кирет.
Калкы - 730 киши(2013-ж.). . Аянты - 26,51 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 54 096. Муниципалитеттин башчысы — Герд Альтенбург.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Ключи (Аскин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Амелингхаузен
Амелингхаузен (Amelinghausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Люнебург районуна кирет.
Калкы - 3801 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 27,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 55 002.
Кедр
Кедр (Cedrus) -  карагайлар тукумундагы өсүмдүк уруусу. Сөңгөгүнүн бийиктиги 25 - 50 м, шагы пирамида же чатыр сымал, кээде жайылып өскөн дайыма жашыл дарак. Ийне сымал жалбырагы 3 - 4 кырлуу, катуу, тикендей учтуу, түсү кочкул жашыл, көк жашылдан бозго чейин, жаш бутактарында 30 - 40тан топтошуп же бирден жайгашат. Күзүндө гүлдөйт. Аталык тобурчагы жалгыздан, чаңчасы -  аба багатыкчалуу. Энелик тобурчагы тоголок же жумуртка сымал, 2 - 3 жылда бышат. Урук түрпүчөлөрү канатчалуу, жалпак. Уругу чайырлуу, уч бурчтуу, желбейт. Деңиз деңг. 1300 - 3600 м бийиктиктеги тоолордо карагай, эмен, көк карагай ж. б. менен бирге өсүп, кедрлүү токойду түзөт. Жер жүзүндө Кедрдин 4 түрү таралган. Жыгачы саргыч же кызгылтым, ароматтуу, грибоктор менен курт-кумурскага байымдуу. Крым, Кавказ жана Орто Азияда кооздук үчүн негизинен атлас жана Гималаи Кедр өстүрүлөт. Мырза карагайдын кээ бир түрүн жана кипаристер тукумунун айрымдарын Кедр деп туура эмес аташат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Рейнбөллен
Рейнбөллен (Rheinböllen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан Шаар. Рейн-Хунсрүк районуна кирет.
Калкы - 3993 киши(2013-ж.). . Аянты - 16,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 125. Мэр — Зигфрид Херрман.
Кычкылдандыруучу заттар
Кычкылдандыруучу заттар – кычкылдандыруучу-калыбына келтирүүчү экзотермикалык реакциянын натыйжасында оталуучу же башка заттардын оталуусуна өбөлгө болуучу, өрт тутандыруучу заттар.
Оттосэн (Айова)
Оттосэн (Айова) (Ottosen) — Айова штатынын Гумбольдт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.5 км². FIPS коду — 19-60420.
Калкы
2010-жылы калкы 55 киши болгон.
Кебез
Кебез -  ар кандай буладан алынган көшпөк масса. Кебез өндүрүлүшү боюнча табигый жана жасалма (целлюлоза, айнек ж. б.) болуп бөлүнөт. Табигый Кебез кийимге, мебелге, медицинада колдонулуучу жана изоляциялоочу болуп бөлүнөт. Кыска булалуу пахтадан жана пахта калдыктарын, таштандыларды кайра иштетүүдөн алынган булалардан даярдалган Кебез кийим тигүүдө жылуулоочу кабат катары колдонулат. Кебез курамына кошулган аралашмаларга карата жана сапатына жараша ажыратылат. Эң сапаттуусу -  люкс. Ал өңү ак, кыска булалардан алынат. Прима түрүнүн курамы люкска окшош, бирок өңү боз. Мебель Кебези пахта өндүрүшүнүн калдыктарынан алынып, матрац, диван, кроваттарга салынат. Мед. Кебез гигроскоптоочу жана компресс жасоочу Кебез болуп бөлүнөт. Жасалма Кебез курулушта жылуулукту жана үндү өткөрбөс материал, химиялык өнөр жайда суюктук менен газдарды тазалагыч чыпка катары колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1978. Том 3. Ирик - Лактар. -640 б.
Бэна (Миннесота)
Бэна (Миннесота) (Bena) — Миннесота штатынын Cass округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 116 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 27-05104.
Бирдей жантаюу тилкелери
Бирдей жантаюу тилкелери – интерференция кубулушунун айрым учуру; турактуу калыңдыктагы жука тунук нерселерде параллель эмес монохромдук нур менен жарыктандыруучу кезектешип байкалуучу жарык жана күңүрт тилкелердин ирети.
Ар бир тилке бирдей бурч менен түшкөн эки жарык нурунун жука тунук нерсенин үстүнкү жана астынкы беттеринен чагылышынан пайда болот.
Маунтэйн Вю (Миссури)
Маунтэйн Вю (Миссури) (Mountain View) — Миссури штатынын Хауэлл округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 9.5 км². FIPS коду — 29-50438.
Калкы
2010-жылы калкы 2430 киши болгон.
Шварц (Мекленбург)
Калкы - 383 киши(2013-ж.). . Аянты - 26,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 56 061. Муниципалитеттин башчысы — Христиан Штельман.
Китзмиллер (Мэриленд)
Китзмиллер (Мэриленд) (Kitzmiller) — Мэриленд штатынын Garrett округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 302 киши. Болжолдуу аянты - 0.7 км². FIPS коду — 24-44450.
Биологиялык кристаллдар
Биологиялык кристаллдар – биологиялык макромолекулалардан белок, нуклеин кислотасы же вирус бөлүкчөлөрүнөн алынган кристаллдар. 103–104 атомдуу биологиялык макромолекулалардын өлчөмдөрү чоң болгондуктан, Биологиялык кристаллдар кристалл торчолуу (50–200 А) өтө чоң мезгилге ээ, ал эми вирустарда 1000 Аге жетет.
Биологиялык кристаллдардын өтө маанилүү өзгөчөлүгү – аларды пайда кылуучу ма-кромолекулалар ичинде иондуу эритменин саркындысы болгондугу. Б. к. ушундай эритме менен гана теңсалмактуулукта жашайт; Биологиялык кристаллдарды кургатканда молекуланын жана кристаллдын структурасы бузулат. Биологиялык кристаллдар айрым учурда тирүү организмдерде да пайда болот. Биологиялык макромолекулалардын кристаллдашуусу – аларды алуунун башкы ыкмасы. Биологиялык кристаллдардын кристаллдашуу ыкмалары температуранын өзгөрүшүнө, өтө каныгууга негизделген. Биологиялык макромолекулалардын өтө чоң өлчөмү электрондук микроскопия ыкмасы менен алардын кристалл торунан байкалат. Биологиялык кристаллдардын структурасын изилдөөнүн негизги ыкмасы – кристаллдарды түзүүчү молекулалардын мейкиндиктеги өтө татаал конфигурациясын аныктоочу рентген структуралык анализ. Биологиялык кристаллдардын рентгенограммасы өтө көп сандагы (≥100000) рефлекстерди камтыйт. Биологиялык кристаллдарды изилдөөнүн негизинде 100дөн ашык белоктун түзүлүшү аныкталат.
Фронройте
Фронройте (Fronreute) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Равенсбург районуна кирет.
Калкы - 4497 киши(2013-ж.). . Аянты - 48,08 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 36 096. Мэр — Олифер Шпис.
Вильгельм Пик
Пик Вильгельм (3. 1. 1876, Губен — 7. 9. 1960, Берлин) — Германия жана эл аралык жумушчу кыймылынын ишмери.