cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Иондоштуруучу камера
Иондоштуруучу камера – заряддалган бөлүкчөнүн газды иондоштуруу аракетине негпзделген детектор. Иондоштуруучу камера түрдүү нурлануунун пзпн түшүрүүдө жана изилдөөдө колдонулат. Ал газ толтурулган экп электроддуу (жалпак, сфера же цплпндр түрүндөгү) жылчыксыз пдпштен турат. Электроддорго 100-1000 В турактуу чыңалуу берплет. Нурлануу болбосо, газдын каршылыгы жогорулайт да чынжырда ток пайда болбойт. Заряддалган бөлүкчө Иондоштуруучу камера аркылуу өткөндө газдын атомдорун пондоштурат. Электр талаасынын таасиринен ион жана электрон электродго которулат жана Иондоштуруучу камеранын чынжырынан электр тогу өтөт. Эгерде чыңалуу аз болсо, иондун жана электрондун көп бөлүгү аралашат да, чыңалуунун сызыктуу арбышы менен ток көбөйөт. Кандайдыр бир U1 чыңалууда иондор менен электрондор электродго өтөт да ток каныгат. Чыңалуунун андан ары көбөйүшү токту көбөйтпөйт. Ал турактуу бойдон калат жана нурлануу булагынын ургалдуулугу менен аныкталат. U1>U2 болсо, токтун чоңдугу газдагы атом ионунун электрон менен кагылышуусунан өсөт. Ток турактуу токтун күчөткүчтөрү аркылуу күчөтүлөт. Эгерде заряддалган бөлүкчөлөр Иондоштуруучу камерага аз түшсө, анда ток үзгүлтүксүз акпастан, айрым кыймыл саны түрүндө агат. Иондоштуруучу камера дозиметрияда, ядролук жана космос техникасында колдонулат.
Ладлоу (Мэн)
Ладлоу (Мэн) (Ludlow) — Мэн штатынын Аростук округуна караган АКШ шаары.
Полиарилаттар
Полиарилаттар – дикарбон кислоталарынын дихлорангидриддери менен эки атомдуу фенолдун поликонденсациясынан алынган татаал полиэфирлер; катуу заттар. Жалпы формуласы [- ОАООСА’СО]п. Мында A - фенолдун, А’ - дикарбон кислотасынын калдыктары. Ароматтык дикарбон кислотасынын Полиарилаттарнын мааниси чон. Алар жогорку температурада (200-300°С) жумшарат, диэлектрлик жана мехникалык жакшы касиетке ээ, жылуулукка чыдамдуу. Май, суюк отун, кээ бир органикалык эриткичтердин ж. б. таасирине туруктуу, бирок жегичтер, аммиак, концент. күкүрт, азот кислоталарына чыдамсыз. Полиарилаттар басым астында куюлат, пресстөө менен иштетилет. Полиарилаттардан констркуциялык. буюмдар, плёнкалар, синтездик кагаздар ж. б. даярдалат.
Янушевич Александр Иванович
Янушевич Александр Иванович (19. 4. 1903, Кытай, Харбин ш. - 30. 4. 1979, Фрунзе) - биология илимдин доктору (1951), проф. (1954). Кыргыз ССР ИАнын корр. мүчөсү (1960). Кыргыз ССРинин илимге эмгектин сиңирген ишмери (1974). Томск унтин бүтүргөн (1930). 193041-жылдары Томск университетинде ассистент, ошол эле унтка караштуу биология интунун директору. 1941-ж. Батыш Сибирдеги ар кандай илимий мекемелерде иштеген. СССР ИАнын Батыш Сибирь филиалынын медицина-биология институтунда окумуштуу секретары, лабораториялык башчысы (1944-51). СССР ИАнын Кыргыз филиалынын Зоология лабораториянын башчысы (1951-60). Кыргыз ССР ИАнын вице президенти (1960-65), Биология институтунун директору (1963-73). 1973-жылдан өмүрүнүн аягына чейин омурткалуу жаныбарлар зоологиясы лабораториянын башчысы болуп иштеген. Анын 100дөн ашык илимий эмгеги, а. и. 4 монография бар.
Густерат
Густерат (Gusterath) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Трир-Саарбург районуна кирет.
Калкы - 1907 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 35 037. Муниципалитеттин башчысы — др. Гүнтер Шерер.
Баргишов
Баргишов (Bargischow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Чыгыш Төмөнкү Померания районуна кирет.
Калкы - 355 киши(2013-ж.). . Аянты - 21,70 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 59 005. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Хайнц Туров.
Вешенбойрен
Вешенбойрен (Wäschenbeuren) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Штутгарт административдик округуна карайт. Гёппинген районуна кирет.
Давиденко Геннадий Валерьевич
Давиденко Геннадий Валерьевич (13. 3. 1948-ж. туулган, Панфилов району, Тельман кыштагы) - партиялык жана мамлекеттик кызматьсер, айыл чарбасына эмгек сиңирген ишмер (1995), 3-класстагы мамлекеттик кеңешчи (2001) жана Кыргыз Республикасынын эл агартуусунун, граждандык коргонуусунун, дене тарбия жана спортунун отличниги.
Жаңы биктимир (Бир району, Башкыртстан)
Жаңы биктимир — Башкыртстандын Бир районундагы айыл, Эски Петр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 46 киши. Почта индекси — 452475, ОКАТО коду — 80213837006.
Плейштайн
Плейштайн (Pleystein) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Нойштадт (Вальднаб) районуна кирет.
Калкы - 2593 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 36,10 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 74 147. Мэр — Йохан Вальбрун.
Алтындара
Алтындара – Алай районундагы суу, Кызылсуунун сол куймасы. Узундугу 40 км, алабынын аянты 480 км2.
Орэйндж (Массачусетс)
Орэйндж (Массачусетс) (Orange) — Массачусетс штатынын Франклин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7 839 киши. Болжолдуу аянты - 93.2 км². FIPS коду — 25-51265.
Билала (эл)
Раса
Билала эли негроид расасына таандык.
Тил
Дин Көпчүлүгү Исламдын сүннөт багытынын маликит мазхабын тутушат.
Тарых
Билала биринчи жолу 14-кылымда Фитри көлүнүн жанында пайда болгон. Алар Канем империясынын башкаруучу династиясы Сайфава династиясынын башчылары жетектеген көчмөндөр болгон. Билалар этникалык жактан кайи (загава) жана нгизим элдеринин биригүүсүнүн натыйжасында пайда болгон саясий биримдик болгон. Билала, Канемге кирбей, империянын чегинен чыгышка отурукташып, аны менен согушкан. 1376-1400-жылдар аралыгында алар Канемдин алты маи (падышасынын) бешөөнү өлтүрүп, канемди борбордон кууп чыгышкан, андан соң Канем мамлекетин толугу менен талкалашкан, ошондуктан маи өлкөнүн түндүк-чыгышындагы Борнуга көчүп кетүүгө аргасыз болушкан. 15-кылымда Билала Канемдин жеринде Яо султандыгын түзүшкөн. Жүз жылдан кийин Канем-Борно башкаруучулары султандыкты багындыра алышты, ал эми билалалар чыгышка көчүүгө аргасыз болушкан. Ошого карабастан, алар бир нече кылымдар бою Канем-Борно үчүн коркунуч болуп кала берген. Лев Африкалык Египет менен ийгиликтүү соода улам, алардын (билала) мамлекети кошуна Канемге караганда бай экенин кабарлаган. Билала эли Франциянын Экватордук Африканы колонизациясына чейин мамлекеттүүлүгүн сактап калган.
Булактар
https://artsandculture.google.com/entity/m09wlb0?hl=ru
Хариусова Виска
Хариусова Виска — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Безмошица дарыясынын оң жээгинен 73 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 27 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Грант
Грант (Grant) — Мичиган штатынын Newaygo округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 894 киши. Болжолдуу аянты - 1.7 км². FIPS коду — 26-34360.
Полиартрит
Полиартрит (поли... жана грекче arthron – муун) – муундардын бир учурда же улам бирөөнүн сезгенүүсү. Ал инфекциядан же муундагы зат алмашуу бузулгандан пайда болот. Белгилери: муундар ооруп кызарат, шишийт, деформацияланат, функциясы бузулат ж. б. Катуу кармаган жана өнөкөт түрлөрү бар. Пайда болушуна жараша инфекциялык, дистрофиялык, башка оорулар менен байланыштуу Полиартрит болуп бөлүнөт. Инфекциялык Полиартритке ревматизм (кызыл жүгүрүк) кирет. Полиартритке зат алмашуунун бузулушу, сепсис, подагра, кызыл жүгүрүк, уулануу да түрткү берет. Анкилоздуу Полиартрит, спондилоартрит ж. б. түрлөрүндө муун кабыгында, кемирчекте, сөөктө, байламталарда өзгөрүүлөр болот. Дарылоо себебине жараша жүргүзүлүп, антибиотиктер, гормон дарылары, сезгенүүгө каршы, ооруну басандатуучу дарылар, физиотерапия, хирург. жол сунушталат. Полиартриттин алдын алуу үчүн эмгек жана тиричилик шартын жакшыртуу, эмгекти коргоо, кесип ооруларын пайда кылуучу шарттарга жол бербөө, турак жай, кийим гигиенасын сактоо ж. б. чаралар көрүлөт.
Салык салынуучу жеткирип берүүлөр
Салык салынуучу жеткирип берүүлөр – КР салык мыйзамдары боюнча, КРде акы төлөө менен КР аймагына товарларды ташып жеткирүү, иш жана тейлөө кызматын аткаруу, кошумча нарк салыгынан бошотулган ташып жеткирүүлөрдөн сырткары, салык салынган объектилер тарабынан ишке ашырылуучу товар экспорту, жумуш менен тейлөө кызматын аткаруу, КРдеги туруктуу мекемелер менен байланышпаган КР аймагындагы резидент эместер тарабынан жасалуучу товар ташуулар, жумуш менен кызмат көрсөтүүлөр.
Фрозе
Фрозе (Frose) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 1518 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 12,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 110. Муниципалитеттин башчысы — Христиане Клайст.
Терек-Сай сурьма кени
Терек-Сай сурьма кени, Терек сурьма кени Жалал-Абад облусунун Чаткал районунда, Терек-Сай кыштагынын түндүк тарабында, Чаткал кырка тоосунун түштүк капталында, деңиз деңгээлинен 1570–1700 м бийиктикте жайгашкан. 1935-ж. табылган. 1940–66-жылдары мезгил-мезгили менен чалгындоо иштери жүргүзүлгөн. Кен аймагында силур, девон жана карбон мезгилдеринде пайда болгон акиташ теги, мрамор, кристаллдуу сланец, кумдук, конгломерат, алевролит тектери жайгашкан. Бул тектер татаал бүктөлүүгө дуушарланып, субмеридиан багытындагы брахиоантиклиналь структурасын түзөт. Аларды диорит-гранит, ультрабазит-габбро-диорит интрузиялары жиреп чыккан. Чөкмө тектер интрузиянын таасиринен роговиктерге жана жаспероиддерге айланган. Сурьма кен ташы брекчияланган роговик менен акиташ тектеринин кошулган жеринде топтолгон. Кен таш тулкусунун узундугу 500-1200 м, калыңцыгы 1,0–15 м. Негизги минералдары: антимонит, пирит, чаңда сфалерит, буланжерит, жемсонит, арсенопирит ж. б. Герцин металлогениялык доорунда гидротермден пайда болгон. Сурьманын кен таштагы өлчөмү 1,69–7,66%, кээ бир кесилиште 17–18% ке чейин өзгөрөт. Алтындын өлчөмү 3,7–6,4 г/г, күмүштүкү – 2,1–9,6 г/г. Кен таштын Cj категориясы боюнча запасы 912 миң т. Сурьманын орточо өлчөмү 3,37%, запасы 30802 т. Алтындын орточо өлчөмү 9,1 г/т, запасы 7,6 т. Кен Терек-Сай рудниги тарабынан казылып алынууда.
Судья
Судья – сот акыйкаттыгын жүзөгө ашырууга жана өз милдетин кесипкөйлүк негизде аткарууга конституциялык негизде ыйгарым укук берилген жак. КРдеги баардык С-лар бирдей статуска ээ жана алар ыйгарым укуктары менен компетенциясы боюнча гана айырмаланышат. С. сот бийлигин алып жүрүүчү, көзкарандысыз жана ал КР Конституциясы менен КР мыйзамдарына гана башийет.
Ньятуру
Ньятуру (туру, ваньятуру, рими) — банту эли. Алар негизинен борбордук Танзанияда (Сингида провинциясы) жашашат. Ньямвези, сукума, ирамба элдерине жакын. Жалпы саны 556 миң адам (1993).
Тил
Эне тили — киньятуру. Ошондой эле суахили тилинде да сүйлөшөт.
Дин
Көпчүлүк мусулмандар (сүннөттөр), калгандары салттуу ишенимдерди карманышат.
Чарбалык иштер
Негизги салттуу кесиптер — кол менен иштетилген жер чарба (маис, таруу, буурчак өсүмдүктөрү, тамеки) жана малчылык (ири жана майда мүйүздүү малдар). Айыл чарба шаймандары — калак түрүндөгү таяк жана кыска туткасы бар кетмен.
Ботколор. Кээде сүт жана эт.
Турак жай
Үй тик бурчтуу, жыгачтан жана чоподон жасалган, бөлмө жана кире бериш бөлмөдөн турат. Үй-бүлөнүн курамына жараша мүлк бир нече турак жай имараттарын камтышы мүмкүн. Ар бир короодо мал үчүн атайын жыгач шиштер (палисадник) менен тосулган короо бар.
Коом
Алар өздөрүнүн келип чыгышын мифтик биринчи баба Муньятурга (ошонундуктан өз аты-жөнүн) же Муримиге карайт. Уруу жетекчилер институту болгон эмес. Уруу жетекчилери Германиянын колониялык башкаруусунун мезгилинде гана (20-кылымдын башынан) дайындала баштаган. Жергиликтүү уруулук топтордун генеалогиясы (12 муунга чейин) башкаруучу династиялык уруктардын жоктугуна мүнөздүү. Чоң үй-бүлөнүн ордун кичинекей үй-бүлө басып жатат.
Розенгартен (Харбург)
Калкы - 13 477 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 63,67 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 53 029. Муниципалитеттин башчысы — Дитмар Штади.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
Салык салынуучу жүгүртүм
Салык салынуучу жүгүртүм – белгилүү бир мезгил аралыгында кошумча нарк салыгына киргизилбеген баардык салык салынган ташып келүүлөрдүн жалпы баасы.
Терек-сунжа дөңсөөсү
Терек-сунжа дөңсөөсү, Терск-Сунжа Кавказ өндүрүнүн түштүк-чыгышында, Терек дарыясынын түштүгүндө, Ингуш жана Чечен Республикасынын аймагында. Дөңсөөдө кеңдик багытта созулган Терек (бийиктиги 664 м) жана Сунжа (926 м) тоолору жайгашкан. Алар Алханчурт өрөөнү аркылуу бөлүнөт. Талаа ландшафты басымдуу. Сунжа тоосунун түндүк капталын жазы жалбырактуу токой ээлейт. Аймагында Грозный нефть аймагынын негизги кени жайгашкан. Терек тоосунда күкүрт-көмүртектүү терм булактары бар.
Фридлэй (Миннесота)
Фридлэй (Миннесота) (Fridley) — Миннесота штатынын Anoka округуна караган АКШ шаары.
Хэнри (Небраска)
Хэнри (Небраска) (Henry) — Небраска штатынын Scotts Bluff округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 162 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 31-22150.
Гулфпорт (Миссисипи)
Калкы - 67793 киши. Болжолдуу аянты - 166.4 км². FIPS коду — 28-29700.
Поливинил спирти
Поливинил спирти – (ПВС) [-CH2CH (OH)-]n, түз карботизмектүү полимер; ак түстөгү катуу зат. Сууда, туздардын суютулган эритмелеринде, май, бензин, керосинде эрибейт. Поливинил спирти өндүрүштө поливинилацетатты метил спиртинин эритмесинде гидролиздөөдөн алынат. Поливинил спирти желим, коюуланткыч, эмульгатор катары, ошондой эле тамак-аш өнөр-жайында жана мед-да колдонулат. ====== Поливинилацетат [-СН2-СН (ОСОСН3)-]пвинилацетаттын полимери. Катуу, түссүз зат. Сууда, минерал майларда, бензинде эрибейт, көпчүлүк органикалык эриткичтерде эрийт. Анын жумшаруу температурасы анча жогору эмес (26-28°С), ТҮРДҮҮ материалдарга жакшы адгезияланат. Өнөр-жайында эмульсия же суспензия абалындагы мономерлерди эркин радикалдык полимерлөө жолу менен алынып, майдаланган (гранул), суудагы дисперсия же эритме түрүндө чыгарылат. Поливинилацетат поливинилацеталды, поливинил спиртин синтездөө, эмульсия сырларын, жыгач, кагаз, булгаары, кездеме желимдерин даярдоо, бетондордун сапатын жакшыртуу үчүн колдонулат.
Лука (Тюрингия)
Калкы - 4086 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 12,99 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 77 028. Мэр — Катрин Бакман.
Шаар административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Гутвайлер
Гутвайлер (Gutweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Трир-Саарбург районуна кирет.
Калкы - 647 киши(2013-ж.). . Аянты -  2,51 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 35 038. Муниципалитеттин башчысы — Гүнтер Якобс.
Иондук өткөргүчтүк
Иондук өткөргүчтүк – айрым заттардын эркин иондордун болушу менен шартталган (сырткы электр талаасынын таасири астында макроскоптук аралыкка тартиптүү кыймылдоочу иондор) электр өткөрүмдүүлүгү. Электролиттер иондук өткөргүчтүккө ээ. Газда иондук өткөргүчтүк кандайдыр бир иондоочу булактардын таасири астында бош иондордун түзүлүшү учурунда пайда болот. Иондук кристаллдарда крисстал торчосундагы микробузулуулардын таасиринен бош иондор түзүлгөндө нака иондук өткөргүчтүккө ээ болот. Иондук өткөргүчтүк жогорку температурада байкалып, жылуулук термелүү учурунда флуктуациянын (термелүүнүн орт. маанисинен четтеши) негизинде иондук кристаллда пайда болгон бузулууга; ал эми аралашма иондук өткөргүчтүк төмөнкү температурада байкалып, ага байланыштуу бузулууга негизделген.
Салык салынуучу киреше
Салык салынуучу киреше – салык салынууга жатуучу юридикалык жана жеке жактардын дүң кирешесинин бир бөлүгү. С. с. к. салык төлөөчүнүн дүң кирешесинен мыйзамда белгиленген жеңилдиктерди чыгарып салуу жолу аркылуу аныкталат.
Жаңы Петр (Бир району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Салык салынуучу субъект
Салык салынуучу субъект – кошумча нарк салыгын төлөөчү катарында каттоодон өткөн же каттоодон өтүүгө жата турган субъект.
Бурканбаев Үсөн Оросканович
Бурканбаев Үсөн Оросканович (25. 8. 1952-ж. туулган, Кызыл-Ой кыштагы) - эл агартуунун отличниги (2003), жетекчи кызматкер.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Кырылгыс
Кырылгыс же Юту, Батыш Кытайдагы отуз алты падышалыктын бири. Бүгүнкү күндө Шиңжаң-Уйгур автономиялуу районунун Акчий уездинин аймагында көчмөн малчылык менен алектенип, ошол эле учурда дыйканчылык менен алектенип, усундардай кийинип жүргөн. 1976-жылы Шуле менен хань менен согушуп, Бан Чао тарабынан жеңилип калган. Үч Падышалыктан Түндүк Вэй династиясына чейин, ал Цюциге кошулуп, Цюциге кошулган.
Отис (Массачусетс)
Отис (Массачусетс) (Otis) — Массачусетс штатынын Беркшир округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1 365 киши. Болжолдуу аянты - 98.5 км². FIPS коду — 25-51580.
Хариусовая (Пеша куймасы)
Хариусовая — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Пеша дарыясынын сол жээгинен 122 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Манчестер (Мэн)
Манчестер (Мэн) (Manchester) — Мэн штатынын Кеннебек округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2465 киши. Болжолдуу аянты - 58.1 км². FIPS коду — 23-43080.
Бельгия
Бельгия (België, МФА : ; Belgique, МФА :, Belgien, МФА : ), ырасмый аты — Бельгия Кыралдыгы (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) — Батыш Европадагы мамлекет. Түндүгүнөн Нидерланд, чыгышынан Германия, түштүк чыгышынан Люксембург, түштүгүнөн жана түштүк батышынан Франция менен чектешет. Түндүк-батышын Түндүк деңизи чулгайт. Аянты 30,5 миң км2. Калкы 10,4 млн (2005). Борбору Брюссель шаары. Расмий тилдери: француз, нидерланд, немис тилдери. Бельгия-федерациялык мамлекет болгондуктан үч аймакка: Вавилон, Фламанд жана Брюссель админстративдик аймагы жактан Брюссель агломерациясына жана 10 провинцияга бөлүнөт. Акча бирдиги евро. Бельгия БУУнун (1945), Европалык экономикалык уюмунун (1957), Европа кеңешинин (1949), ЕККУнун (1975), Эл аралык валюта фондунун (1945), Эл аралык реконструкция жана өнүгүү банкынын мүчөсү.
Географиялык абалы түзүлүшү
Бельгия федерациялык мамлекет. [Конституциясы 1831-ж. 7-февралда кабыл алынган, 1994-ж. 17-февралда өзгөртүүлөр киргизилген)]. Башкаруу формасы конституциялык монархия. Мамлекет башчысы король. Аткаруу бийлигин король менен премьер министр жетектеген Министрлер кабинети ишке ашырат. Мыйзам чыгаруу бийлигинин жогорку органы эки палаталуу парламент (Өкүлдөр палатасы жана Сенат). Саясий партиялары: Либералдык реформалар партиясы (франкофондор), Соц. партия (франкофондор), Социал-христиан партиясы, Фламанд либералдар жана демократтар партиясы, Социал. партия (фламандыктар), Христиан Элдик партиясы, Фламанд блогу. Табияты. Өлкөнүн басымдуу бөлүгүн түздүк ээлейт; ал түндүк-батыштан, Түндүк деңиздин жээгинен түштүк-чыгышты карай бийиктейт. Эң бийик жери Арденна тоосу, 694 м (Ботранж чокусу). Жээк бойлой жайгашкан дюналар улам өрдөгөн сайын польдерлер (кургатылган саздак жерлер) тилкеси, Фландрия, Кампин жайпак түздүктөрү менен алмашат. Өлкөнүн борбордук бөлүгүндө дөңсөөлүү түздүктөр басымдуу. Климаты мелүүн деңиздик. Январдын орточо температурасы Арденнада -1°Сден деңиз жээгинде 3°Сге чейин, июлдуку 14°Сден 19°Сге чейин. Жылдык жаан чачыны түздүктөрдө 700-900 **, тоолордо (Арденна) 1500 ммге чейин. Негизги дарыялары Мёз (Маас), куймалары Урт. Самбра; Шельда, куймалары Лейе, Дандр. Кенбайлыктарынан көмүргө бай, ошондой эле темир, коргошун, цинк, жез, сурьма кендери, гранит, мрамор ж. б. курулуш материалдары бар. Өлкөнүн басымдуу бөлүгүн маданий ландшафттар ээлейт. Бокаж (токой тилкелери менен бөлүнгөн эгин талаалары жана шалбаа жерлер) мүнөздүү. Өлкөнүн аймагынын 24% ин жазы жалбырактуу токой бук, эмен, граб, кайың ж. б. ээлейт (негизинен Арденнада). Польдерлерде жана дарыя жайылмаларында шалбаа, дюналарда верещатниктер өсөт. Жалпы аянты 78,4 миң га болгон 4 кайтарылуучу жаратылыш аймагы, анын ичинен От-Фань жаратылыш паркы бар.
Маданияты
Музыкасы улуттук каада-салттын негизинде түзүлгөн. Өлкөнүн түндүк бөлүгүндөгү фламанддар нидерланддык маданий салттары менен, түштүгүндөгү валлондор Франциянын маданиятынан таасирленишкен. Бул улуттук өзгөчөлүктөр фольклордо да, профессионал музыкалык искусстводо да байкалат. Бельгия музыкасы франко-фламанд Нидерланд мектебинен (15-16-к.), Кайра жаралуу доорунда пайда болгон полифония искусствосу Батыш Европанын композиторлор мектебинен таасирленген. Анын көрүнүктүү өкүлдөрү: Я. Обрехт, А. Вилларт, Жоскен Депре, Орландо Лассо. 17-кылымда Б.ельгиянын музыкасынын авангарддык ролу төмөндөйт, анткени эң белгилүү композиторлору Францияга иштеп кеткен. Скрипка боюнча улуттук мектеп ачылган. Бельгиянын белгилүү музыка ишмерлери: Ж. Абсиль, Р. Дефоссе, Ф. Кине, А. Сури, М. Пот ж. б.; дирижёрлору: Ф. Андре, Д. Дефо; скрипачтары: А. Грюлью, К. ван Несто. Брюссель ири музыкалык борбор, анда «Де Ла Монне» театры, концерт коому, симфониялык оркестр ж. б. бар. Эларалык конкурстар: Брюсселде королева Елизавета атындагы музыкант-аткаруучулардын (1951-жылдан, дүйнөлүк атакка ээ), Гентте И. С. Бах атындагы органчылардын (1958жылдан), Льежде кылдуу аспапчылар квартеттеринин (1951-жылдан) конкурстары өткөрүлүп турат. Антверпенде (1893), Гентте (1900) опера театры иштейт. Бельгиянын театр маданияты француз жана фламанд тилинде өнүккөн. 13-15-кылымдарда литургиялык (латын тилинде), морамит жана мистерия (француз жана фламанд тилинде) драмалары коюлуп келген. 16-17-кылымдарда театр искусствосу диний куугунтуктоонун натыйжасында токтогон. 19-кылымдын аягы -20-кылымдын башында Бельгия театр искусствосунун өнүгүшүнө драматургдар М. Метерлинк, Ш. ван Лерберга, Ж. Роденбаха, М. Дютерм зор салым кошкон. Бельгиянын залкар драматургдары Ф. Краммелинк, М. Гельдерод, Х. Клоссон, Х. Трейлинг, Г. Мартенс. Сахна өнөрүвүн улуттук мектеби калыптана албады, анткени Бельгиянын көрүнүктүү актёрлору, режиссёрлору четке кетишкен. Эски театрлары менен катар жаңы театрлар пайда болуп, мамлекеттик труппалар түзүлгөн. Театр ишмерлерин Брюсселдеги королдук консерватория даярдайт. 1908-ж. Харревелде алгачкы киностудия уюшулуп, 1-фильми тартылган. 1919-ж. Бельгия кинокомпаниясы, 1922-ж. «Бельгия фильми» киностудиясы ачылган. 20-жылдардын аягынан кинорежиссёрлор Ш. Декёкелер, А. Строк, А. Ковен, кийинчерээк П. Хасартс этногр., искусство таануу ж. б. фильмдерди тартып, кинонун ушул жаатында ири жетишкендиктерге ээ болушкан. Брюсселде Бельгия синематикасы иштейт, анда 1962ж. музей ачылган. Бельгияда бир нече кинематография институттары бар. Брюссель менен Гент шаарында эларалык кинофестивалдар өткөрүлүп турат.
Бельгияда көптөгөн карнавалдар өткөрүлөт. Белгилүүлөрү: Бинштегл карнавалы, Ыйык Канн (май, Брюгеде), Ыйык Николай күнү балдар карнавалы (6-декабрь). Король азем иск-во (Антверпен; П. П. Рубенстин ж. б. Фламанд сүрөтчүлөрүнүн белгилүү коллекциялары коюлган), валлон иск-во музейлери (Льежде), 13-к-га таандык базар аянты (бийикт. 108 м коңгуроолуу мунарасы м-н), Ыйык Сальватор собору (XIIIXIV к.), чиркөөлөр, ратуша (XIV к.), Ымыркай көтөргөн Мадоннанын капка, цитадель, готика стилиндеги Нотр-Дам собору (1211-ж.; Ван Дейктин сүрөттөрү сакталган), Ыйык Бавон собору (Х к-дын күмбөздөрү ж-а даңктуу «Гент алтары» м-н), бийикт. 121,9 м шпиль (шиш найза) сакталган. О. эле Льежде Ыйык Павел чиркөөсү (Х к.), сот сарайы (XVI к.), Брюссель готика стилиндеги борб. аянт (XV к.), королдор сарайы, Ыйык Михаил чиркөөсү (XIII к.) бар.
Хөвиш
Хөвиш (Höwisch) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Калкы - 134 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 5,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 175. Муниципалитеттин башчысы — Зильфиа Нишик.
Теректи тоосу
Теректи тоосу — Борбордук Теңир-Тоонун батышында. Теректи жана Үч-Көл сууларынын аралыгында кеңдик багытта жайгашкан. Узундугу 48 км, туурасы чыгышында 5–6 км, батышында 10–12 км. Эң бийик жери 4930 м (Баш-Көл суусунун төрүндө). Тоонун кыры зоокалуу келип, капталдары тик. Рельефине терең тилмеленген эрозия мүнөздүү. Мөңгүнүн жалпы аянты 30 км2 (көбү батыш бөлүгүндө). Ири мөңгүлөрү: Айлампа (узундугу 7 км), Сары-Эчки (5 км). Байыркы муз каптоонун издери сакталган. Силур менен девондун конгломерат, сланец, кумдук, акиташ тектеринен турат, астынкы карбондун гранит-диориттери жиреп чыккан. Ландшафты бийиктик боюнча өзгөрөт: 2900 ,иге чейин тоо жарым чөлү, 3300–3400 м бийиктикте субальп талаасы, шалбаалуу талаа, 3600–4000 мде альп шалбаа өсүмдүктөрү өсөт; 4000 жден жогору гляциалдык-нивалдык алкак жатат.
Иондошуу
Иондошуу – атом же молекулалардын бир же бир нече электронун жоготуусунун натыйжасында оң иондордун пайда болушу. Айрым бөлүкчө гана эмес, анын көптөгөн жыйындысы (газ, суюктук жана катуу зат) да иондошот. Газ жана суюктуктагы иондошуу электр нейтралдуу бөлүкчөнү иондоо үчүн иондоо энергиясы (W) сарп кылынат. Бөлүкчөдөн (атом, молекула) бир электронду кошуп алып, оң иондорду пайда кылуу иондошуунун эң жөнөкөй түрү. Ар бир химиялык элементтин, бирикменин атом жана молекулаларынын ушундай иондошуу жөндөмдүүлүгү иондошуу потенциалы менен мүнөздөлөт. Бөлүкчөнүн иондошуусунун көп жолу бар: согуу, көп ирет, тепкичтүү, температуралык жана фотондук иондошуу. Иондолуучу бөлүкчөгө иондошуу энергиясы W башка бөлүкчөнүн урунуусу менен берилсе, анда бул согуу иондошуусу деп аталат. Эгер иондолуучу бөлүкчө дүүлүккөн абалда өзүн салыштырмалуу узакка кармаса, анда мындай бөлүкчөгө ар бир урунууда Wдан аз энергия берилсе да, бир нече жолу урунгандан кийин иондолсо, тепкичтүү иондошуу деп аталат. Жогорку температуралуу (103-104 Едек кем эмес) газда кинетикалык энергиясы чоң бөлүкчөлөр урунушканда, алардын кинетикалык энергиясынын эсебинен өз ара иондошуу жүрсө, темиралык иондошуу болуп эсептелет. Газ жана суюктук бөлүкчөсү жарык таасири менен да иондошот. Лазер нуру энергиясынын аздыгынан көп тепкичтүү иондошууну ишке ашырат, башкача айтканда бөлүкчө энергиясы төмөн бир нече фотонду жуткандан кийин фотондук иондошуу жүрөт. Газ бөлүкчөсү чыңалышы 109 В/мден кем эмес күчтүү электр талаасында иондошуп, газ плазмага айланат. Газ жана суюктуктагы иондошуу процесси менен бир эле учурда ага каршы процесс болгон, ион менен электрон кайрадан биригип, нейтралдуу бөлүкчөнү түзөт. Катуу нерседеги иондошуу электрон валенттик тилкеден өткөрүмдүүлүк тилкесине которулганда катуу нерсенин атомунун заряддалган ионго айлануу процесси. Катуу затта да температуралык жана фотондук иондошуу болот. Катуу зат аркылуу заряддалган жана нейтралдык бөлүкчөлөр өткөндө да ал иондолот. Тышкы күчтүү электр талаасынын таасири астында бөлүкчө уланма иондолот жана катуу зат электрдик тешилет.
Поливинилхлорид
Поливинилхлорид [-СН2-СНС1-]п– винилхлориддин термопласттык полимери. Кадимки температурада катуу, ак түстүү зат. Дихлорэтан, хлорбензол, нитробензол, тетрагидрофуран, циклогександа эрийт. Суу (ным), кислоталар, щелочтор, туз эритмелери, нефть углеводороддору жана өнөр-жай газдарынын (NOz Cl2, S03, HF ж. б.) таасирине туруктуу. Өнөр-жайында винихлоридди суспензия же эмульсия абалында эркин радикалдык полимерлөө жолу менен алынат. Суспензия жолу менен алынган Поливинилхлорид электр өткөрбөөчү материалдарды алууда колдонулат. Винихлоридди эмульсия абалында полимерлөө суспензия жолуна караганда жеңил жана 40-50°Сде токтоосуз жүрөт. Пластификаторлордун катышуусунда жана иштетүү жолун өзгөртүүнүн негизинде Поливинилхлоридден ар кандай касиетке ээ материалдар алынат. Алардан 3000ден ашуун түрдөгү өнөр-жай материалдары алынып, электр-техникада, тамак-аш жана жеңил өнөр-жайында, машина, кеме куруу, а. ч, медицина ж. б. тармактарда пайдаланылат.
Баркхаген
Баркхаген (Barkhagen) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Пархим районуна кирет.
Калкы - 584 киши(2013-ж.). . Аянты - 30,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 60 094. Муниципалитеттин башчысы — Фред Хаман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Гальванизация
Гальванизация — кубаты азыраак туруктуу токтун таасири мене дарылоо методу.
Гальванизация методуна, өлчөмүнө жараша ткандардын функциясын жогорулатат же төмөндөтөт, оорунун басаңдатат, четки кан айланууну жакшыртат жанa бузулган ткандарды, нервди калыбына келтирет.
Гальванизация үчүн ток атайын аппарат-ан өткөргүч же пластина электроду аркылуу ооруган жерге жиберилет. Дене менен металл пластинканын ортосуна күйгүзүүдөн сактоочу атайын пластмасса же фланель коюлат. Ток керектүү өлчөмгө чейин акырындык менен көбөйтүлөт. Гальванизация электроддун көлөмүнө, сыркоолуунун абалына, жашына жараша оору же ачышуу сезилбегендей кылып берилүүгө тийиш. Дарылоо бүткөндө ток акырындык менен азайтылып, өчүрүлөт. Гальванизация четки нерв системасынын түрдүү бөлүктөрүнүн оорусунда (куяң, неврит, невралгия), мээ, анын кабыкчасы жана жүлүн ооруларында, муундун өнөкөт сезгенүүлөрүндө колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Чиветел Эжиофор
Чиветел Умеади Эжиофор (Chiwetel Ejiofor;айтылышы: ˈtʃuːwᵻtɛl ˈɛdʒi.oʊfɔːr/ CHEW-i-tel EJ-i-oh-for; 1977-жылдын 10-июлунда туулган) — англиялык актер болуп саналат. 1995-жылы Улуттук жаштар театрында тапшыргандан кийин жана Лондон музыка жана драма көркөм-өнөр академиясынын стипендиясын алган соң Эжиофор 19 жашында Стивен Спилбергдин "Амистад" (англ. Amistad, 1997) тасмасында экинчи пландагы Жэймс Ковинин ролун аткарган.
Эжиофор "Кир жакшынакай нерселер" (англ. Dirty Pretty Things, 2002), "Серенити" (англ. Serenity, 2005), "Кулчулукта өткөргөн 12 жыл" (англ. 12 Years a Slave, 2013), "Доктор Стрэнж" (англ. Doctor Strange, 2016) жана "Марстык" (англ. The Martian, 2015) тасмаларында тартылган. "Кулчулукта өткөргөн 12 жыл" тасмасы үчүн ал "Оскардын", "Алтын глобустун" жана "БАФТАнын" "Эң мыкты актер" сыйлыктарына көрсөтүлгөн. Ал 2014-жылы "Кырдагы бий" сериалындагы эмгеги үчүн "Эмминин" "Кичисериалдардагы же тасмадагы эң мыкты актер" сыйлыгына көрсөтүлгөн.
Эжиофор 2006-жылы "БАФТАнын" "Жаңыдан чыгып келаткан жылдыз", "Алтын глобустун" эки номинациясына жана 2008-жылы "Отеллодогу" ролу үчүн Лоуренсе Оливердин "Эң мыкты актер" сыйлыктарга татыган жана көрсөтүлгөн. 2008-жылы ал көркөм-өнөргө кылган кызматы үчүн каныша Элизабет IIнин "Британия империясынын офицер ордени" менен сыйланган. Ал 2015-жылы канышанын туулган күнүнө арналган сыйлык тапшыруу аземинде "Британ империясынын командир ордени" наамы менен даражасы көтөрүлгөн.
Полигармония
Полигармония (поли... жана гармония) - көп бөлүктүү добуш бирдиги. Адатта Полигармониянын ар бир бөлүгү өз алдынча түзүлүшкө, мааниге ээ бирдик болуп эсептелет. Полигармония түрлөрү: полиаккорд, полиладдуулук, полимодалдуулук, политондуулук.
Грасс Лэйк
Грасс Лэйк (Grass Lake) — Мичиган штатынын Jackson округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1082 киши. Болжолдуу аянты - 2.5 км². FIPS коду — 26-34480.
Яна
Яна - Якутиядагы дарыя.. Верхояна кырка тоосунан башталат. Дулгалах жана Сартанг дарыянын кошулушунан пайда болот. Уз. 872 км, алабынын аянты 238 миң км2. Эки дарыя бириккенден баштап кенен өрөөн, деңизиндеги Яна булуңуна куярда дельтаны пайда кылат (аянты 5,2 миң км2). Негизги куймалары: Адыча, Бытантай, Ольжо, Абырабыт, Тыках, Бакы. Кар жана жамгыр сууларынан куралат. Орт. чыгымы 1000 ж3/сек. Жогорку агымында октябрдан апрелдин аягына, төмөнкү агымында июндун башына чейин тоңот. Кеме жүрөт. Балык (омуль, чортон, чир, хариус ж. б) промысели бар. Боюнда Верхоянск ш. жайгашкан.
Д'Ло (Миссисипи)
Д'Ло (Миссисипи) (D'Lo) — Миссисипи штатынын Simpson округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 394 киши. Болжолдуу аянты - 1.8 км². FIPS коду — 28-19340.
Гальваникалык каптоо
Гальваникалык каптоо — ме­талл буюмдарды дат басуудан жана тез жешилүүдөн сактоо үчүн анын бетине электролиз методу менен жалатылган эң жука (мкм дин үлүшүнөн тартып мм дин ондогон үлүшүнө чейинки) катмар-каптооч.
Гальваникалык каптоо металл буюмдун бетине атайын физ. жана химиялык касиет берүү үчүн колдонулат,
Дагы кара
Гальванотехника.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Терек-Чаты, Ак-Талаа району
Терек-Чаты, Ак-Талаа району, Үгүт – Нарын облусунун Ак-Талаа районундагы кыштак. Терек айыл аймагына караштуу. Нарын – Макмал, Нарын – Баетов автомобиль жолунун боюнда, деңиз деңгээлинен 2072 м бийиктикте жайгашкан. Райондун борбору Баетов кыштагынан 20 км түштүк-батыш тарапта. Балыкчы темир жол бекетинен 280 км. Калкы 1163 (2011); негизинен мал асырап, тоют даярдайт. Орто мектеп, китепкана, клуб бар. Соода жайлары иштейт. Кыштакта Социалисттик Эмгектин Баатыры Б. Мүсуралиева туулган.
Салык тартибин бузуу
Салык тартибин бузуу – юридикалык жоопкерчилик бекитилген салык мамилелеринин катышуучуларынын салык милдеттеринин, укугунун жана мыйзамдуу кызыкчылыктарынын бузулушу. С. т. б. төмөндөгүдөй топторго бөлүнөт: а) салык тутумуна каршы; б) салык төлөөчүлөрдүн укугу менен эркиндигине каршы; в) бюджеттин киреше бөлүгүнүн аткарылуусуна каршы; г) салык төлөөчүлөрдүн өз милдеттенмелерин аткаруу кепилдигинин тутумуна каршы; д) салык органдарынын көзөмөлдүк иш-милдетине каршы; е) бухгалтердик эсепти жүргүзүүгө, бухгалтердик жана салык отчеттуулугун түзүү менен берүүгө каршы; ж) салыкты төлөө боюнча милдеттенмелерге каршы.
Теренций Публий
Теренций Публий (б. з. ч. 195-ж. же 185–159- ж. ч.) – рим комедиографы. Этикалык, гуманисттик мотивдерди киргизип, психологиялык жактан жетик сүрөттөлгөн мүнөздөрдү жаратуу менен комедиялардын салттык схемасынын чегинен чыккан чыгармаларын жазган («Евнух», «Андростуккыз», «Кайнене», «Өзүнөзүжазалоо», «Формион», «Бир туугандар»). Европа драматургиясына таасир тийгизген. Чыг.: Комедии. М., 1985.
Николас Холт
Николас Карадок Холт (Nicholas Hoult;1989-жылдын 7-декабрында туулган) — англиялык актер. Холт актердук дебютун жети жаш курагында 1996-жылы жарык көргөн "Өтө жакын мамилелер" (англ. Intimate Relations) тасмасы менен жасаган. Ал "Бала тууралуу" (англ. About a Boy) тасмасында Маркус Бревердин ролун аткаруу менен таанымал болуп, Киносынчылардын тандоосу сыйлыгынын "Эң мыкты жаш актер" наамына көрсөтүлгөн. Ал "E4" телеканалынын "Тестиерлер" (англ. Skins) драма сериалында Тони Стонемдин образын ачып бергени үчүн мактоо алган.
Бул ролдордон кийин Холт "Икс адамдар" (англ. X-Men), "Жалгыз киши" (англ. A Single Man), "Жылуу денелер" (англ. Warm Bodies), "Райдагы көтөрүлүш" (англ. Rebel in the Rye) жана "Алаңгазар Макс: Каардуу жол" (англ. Mad Max: Fury Road) тасмаларында образдарды жаратып, киносынчылардын оң баасын алган жана коммерциялык ийгиликтерди жараткан. Ал 2017-жылдын декабрында көрүүчүлөргө сунуштала турган "Токтордун согушу" тасмасында ойлоп табуучу Никола Тесланын ролун аткарат.
Роклум
Роклум (Roklum) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Вольфенбюттель районуна кирет.
Калкы - 464 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 58 025. Муниципалитеттин башчысы — Уте Хайдер.
Фрипорт (Миннесота)
Фрипорт (Миннесота) (Freeport) — Миннесота штатынын Stearns округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 632 киши. Болжолдуу аянты - 2.3 км². FIPS коду — 27-22652.
Виддерн
Виддерн (Widdern) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Штутгарт административдик округуна карайт. Хайльбронн районуна кирет.
Калкы - 1916 киши(2013-ж.). . Аянты - 25,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 25 103. Мэр — Михель Ф. Райнерт.
Шаар административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Ионилер
Ионилер, иондор – Байыркы Грекиядагы уруулардын бири. Уруунун түпкү атасы деп эсептелген мифол. кереметтүү баатыр Иондун атынан аталган. Аттикада Эвбей аралынын бир бөлүгүндө, Хиос, Самос, Наксос жана башкалар аралыда жашаган. Биздин заманга чейинки 11-9-кылымда Кичи Азиянын батыш жээгинин ортоңку бөлүгүн, андан соң Кара деңиз жана Мрамор деңиздеринин жээктерин ээлеген. Кеңири тараган ион диалектисинде Гомердин поэмалары, Геродоттун чыгармалары жана башкалар адабияттар, эпиграфиялык эстеликтер сакталып калган.
Хэршей (Небраска)
Хэршей (Небраска) (Hershey) — Небраска штатынын Lincoln округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 572 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 31-22290.
Булан уулу Апыш
Булан уулу Апыш (1880, Суусамыр өрөөнү, Жоо-Жүрөк жайлоосу - 1962, 8-Март кыштагы) - жыгач менен темирди бирдей кармаган, колунан көөрү төгүлгөн уста. Зергерчилик менен да алектенген.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Плес
Плес (Pleß) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Төмөнкү Альгой районуна кирет.
Калкы - 847 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 78 188. Муниципалитеттин башчысы — Петер Лессманн.
Гальваномагнит кубулуштары
Гальваномагнит кубулуштары — электр тогу өтүп жаткан металлдардын жана жарым өткөргүчтөрдүн электрдик касиетине магнит тааасынын тийгизген таасиринен пайда болгон кубулуштар.
Сов. физик П. Л. Капица өткөргүчтөрдү эң күчтуу магнит талаасына жайгаштырып, алардын каршылыктарынын өзгөрүшү магнит талаасынын чыңалышына түз пропорциялаш экенин аныктаган (1929). Негизги Гальваномагнит кубулуштарынын бири — Холл эффектиси.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Гутенаккер
Гутенаккер (Gutenacker) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Пакстон (Массачусетс)
Пакстон (Массачусетс) (Paxton) — Массачусетс штатынын Уорчестер (Worcester) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4 806 киши. Болжолдуу аянты - 40.1 км². FIPS коду — 25-52420.
Стэнли Туччи
Стэнли Туччи (Stanley Tucci;/ˈtuːtʃi/; италянча: [ˈtuttʃi]; 1960-жылы 11-ноябрда туулган) — экинчи пландагы ролдорду аткарган америкалык актер, жазуучу, продюсер жана режиссер.
Туччи "Жагымдуу сөөктөр" (англ. The Lovely Bones, 2009) тасмасындагы эмгеги менен "Оскардын" "Экинчи пландагы эң мыкты актер" сыйлыгына көрсөтүлгөн. Ал "Уинчелл" (англ. Winchell) жана "Монк" (англ. Monk) тасмаларында аткарган ролдору үчүн эки "Эмми" сыйлыгына ээ болгон. Ал "Бир гана Шрек үчүн!" (англ. The One and Only Shrek!) балдар альбому үчүн "Грэмминин" "Эң мыкты окулган текст" сыйлыгына көрсөтүлгөн.
Симкино (Бир району, Башкыртстан)
Симкино — Башкыртстандын Бир районундагы айыл, Эски Петр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 29 киши. Почта индекси — 452475, ОКАТО коду — 80213837009.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Салык төлөөдөн баштартуу
Салык төлөөдөн баштартуу – салык тартибин бузуулардын эң кеңири таралган жана абдан коркунучтуу түрлөрүнүн бири. Эреже катары, уюмдун салык жеңилдиктеринен мыйзамсыз пайдалануулары, салыктарды өз убагында төлөбөөлөрү жана кирешелерди жаап-жашыруулары, салыктарды эсептөө жана төлөө үчүн документтерди өз убагында же такыр бербей коюулары түрүндө ишке ашырылат. Ошентип, С. т. б. учурларында уюм же жеке жак мыйзам боюнча салык төлөөчү болуп эсептелишсе да, бирок мыйзам тарабынан тикелей же кыйыр тыюу салынган ыкмаларды колдонуу менен, өздөрүнүн салык милдеттенмелерин азайтышат, же болбосо такыр эле төлөшпөйт, же аларды талаптагыдай төлөшпөйт.
Ямасаки Минору
Ямасаки Минору (1. 12. 1912, Сиэтл - 7. 2. 1986, Блумфилд-Хиллс, Мичиган) - америкалык архитектор, теги япон. 1934-ж. Вашингтон университетин бүтүргөн. Миса ван дер Роэнин, ошондой эле орто кылымдык япон жана индия зодчийлигинин таасиринде чыгармачылыгы калыптанган. 1950-60-ж. имараттардын темир бетондук формаларынын, металл жасалгалардын декоративдик келбети менен айырмаланган неоклассицизмдин жаңыча үлгүсүн түзгөн. Анын долбоору менен Детройттогу «Рейнолдс металс» имараты (1959), Мадриддеги Пикассо мунарасы (1988) курулган. 1971-73-ж. Э. Роттун долбоору боюнча Ямасаки НьюЙорктогу эки Эл аралык соода борборунун 110 кабаттуу мунарасын курган. Анда 20-кылымдагы америкалык неоклассицизмге мүнөздүү тенденциялар ишке ашырылган.
Хариусовая (Хайминская куймасы)
Хариусовая — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Хайминская дарыясынын сол жээгинен 15 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 44 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Терең жумшарткыч
Терең жумшарткыч – топуракты оодарбай терең (20 смден ашык) жумшартуучу айыл-чарба шайманы. Жерди текши жана катарлап жумшартуучу болуп айырмаланат. Катарлап Терең жумшарткыч менен көбүнчө таш, дүмүр, бадалдуу дын жерлер соко менен айдоонун алдында жумшартылат. Негизги бөлүктөрү: тулку, төмөн жагында алмашма тилгичи жана алды жагында алмашма бычагы бар жумшарткыч тулга, эки таяныч дөңгөлөк. Жумшартуу тереңдиги бураманын жардамы менен таяныч дөңгөлөктөрдү көтөрүү же түшүрүү аркылуу жөндөлөт.
Хөдинген
Хөдинген (Hödingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Граэнд Бич
Граэнд Бич (Grand Beach) — Мичиган штатынын Berrien округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 221 киши. Болжолдуу аянты - 2.2 км². FIPS коду — 26-33260.
Терең бургулоо
Терең бургулоо – тоо тектерди 800–1000 мге жана андан да Терең бургулоо дүйнө жүзүндөгү эн терен скважина – Кола жарым аралындагы (Россия) скважинанын терендиги 12 миң ,мден ашса, океан таманын АКШнын «Гломар Челленджер» изилдөө кемеси 1500 мге чейин бургулаган. Терең бургулоонун башка бургулоолордон айырмасы – жогорку температура (кээде 200°Сдан жогору) менен күчтүү басымдын, ошондой эле адаттан сырт (аномалия) басым зоналарынын, ар түрдүү физикалык-химиялык касиетке ээ катмарлардын болушу. Мындай шартта бургулоо ылдамдыгын азайтуучу ар түрдүү кыйынчылыктар – бургулоо эритмесинин (бургулоо ылайынын) синип кетиши, бургулоо түтүгүнүн кептелип калышы, гидравликалык каршылыктын өтө жогорулугу, скважинанын каптал бетиндеги урап түшүүлөр ж. б. күтүлөт. Аларды жоюуда терендикке жараша басымдын өзгөрүлүшү изилденип, ага ылайык бургулоо конструкциясы, бургулоо эритмесинин тыгыздыгы, долото (бургу) тиби, бургулоо режиминин өлчөмдөрү ж. б. тандалып алынат. Терең бургулоодо жүк көтөрүмдүүлүгү 200-250 т жана кубаттуу 2–3 насосу (кысуу басымы 25–32 мПа жана гидравликалык кубаттуулугу 500–900 кВт)бар бургулоо установкалары (орнотулган механизм, машина) колдонулат. Терең бургулоодо бургулоонун ар кандай ыкмалары кезектештирилип колдонулушу мүмкүн.
Рольсхаузен
Рольсхаузен (Rollshausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Гөттинген районуна кирет.
Мариавилл (Мэн)
Калкы - 414 киши. Болжолдуу аянты - 122.2 км². FIPS коду — 23-43430.
Бөкөнбаев Мамыркожо
Бөкөнбаев Мамыркожо (29. 2. 1936-ж. туулган, Суусамыр өрөөнү, Кожомкул кыштагы) - улуттук спорт боюнча эмгек сиңирген машыктыруучу, эмгек каарманы.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Нгбанди тилдери
Нгбанди тилдери Убанги уясына таандык. Нгбанди тилдеринде Борбордук Африка Республикасында жана Конго Демократиялык Республикасында сүйлөшөт. Нгбанди лексикасы санго креол лексикасынын негизин түзөт.
Нгбанди тилдери:
денди, гбайи, мбанги, түндүк нгбанди, түштүк нгбанди жана якома.
Конго Демократиялык Республикасында нгбанди тилдин жазуусу латын алфавиттин негизинде түзүлгөн. Мурун үндүүлөрү тильда диакритика белгиси жардамы менен берилет: ã [ã], ɛ̃ [ɛ̃], ĩ [ĩ], ɔ̃ [ɔ̃], ũ [ũ].
Дак Хилл (Миссисипи)
Дак Хилл (Миссисипи) (Duck Hill) — Миссисипи штатынын Montgomery округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 746 киши. Болжолдуу аянты - 2.7 км². FIPS коду — 28-20260.
Барнеков
Калкы - 652 киши(2013-ж.). . Аянты - 15,59 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 58 005. Муниципалитеттин башчысы — Биргит Хайне.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Полигиния
Полигиния (поли... жана грекче gyne – аял, зайып) – 1) этнографияда алгачкы жамааттык коомдун эрте мезгилинде пайда болгон көп аял алуучулук; никенин көбүнчө аталык уруулук (патриархат) доорго мүнөздүү бир формасы. Полигиниянын кийинки формалары (кээ бир мусулман элдеринде) патриархаттын үстөмдүк кылуучу артыкчылыгын көрсөтүүчү көрүнүш иретинде сакталып калган. Чыгыштын мусулман өлкөлөрүндө, бай адамдарда кезигет. Октябрь революциясына чейин Полигиния кыргыз бай-манаптар чөйрөсүнө кеңири тараган көрүнүш болгон; 2) зоологияда көбөйүү мезгилинде жаныбарлардын бир эркегинин бир канча ургаачысы менен жупташуусу. Табиятта Полигиниянын бир канча формасы белгилүү: аймактык, гаремдик жана облигаттык. Аймактык Полигиния бир канча ургаачы белгилүү аймакка ээ болуп, алар жашаган аймактын чегин белгилүү бир эркек дайыма коргоп турат. Полигиниянын мындай формасы кээ бир балыктарга, ошондой эле колония болуп жашоочу канаттууларга, суурларга жана төмөнкү приматтарга мүнөздүү. Жаныбарлардын эркектери ургаачыларын уруктанганга чейин өзүнүн жанына топтойт. Көбөйүүнүн мындай формасы гаремдик Полигиния деп аталат. Көпчүлүк калак буттууларда, кээ бир took сымалдарда жана көпчүлүк туяктууларда Полигиниянын аймактык-гаремдик формасы байкалат. Ошондой эле сүт эмүүчүлөрдүн кээ бир түрлөрү - викунья, зебра, кашалот, мартышкалар бир эркеги бир канча ургаачылар менен топтошуп, белгилүү туруктуу орунда жашайт, ал облигаттык Полигиния деп аталат. Полигиния коомдошуп жашоочу курткумурскаларда да байкалат.
Салык тутуму
Салык тутуму – белгиленген тартипте алынуучу салыктардын, жыйымдардын алымдардын ж.б. төлөмдөрдүн жыйындысы.(кара:Салык, Бажы жыйымдары ).
Постмодерндик феминизм
Постмодерндик фемини́зм (англ. postmodern feminism)  – постструктурализм, постмодернизм жана француз феминизмине негизделген феминизмдин бир түрү. Постмодерндик феминизмдин максаты – коомдо тамыры бекемделип, кеңири кулачын жайган жана гендердик теңсиздикке алып келген патриархалдык нормаларды жоюу.