cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Давыдов ажыроосу
Давыдов ажыроосу элементардык уячасы бирден көп молекулалардан турган молекулалык кристаллдарда байкалат. Мындай мультиплеттер Давыдовдун экситондук теориясында 1948-ж. каралат жана Давыдов же экситон мултиплеттери деп аталат. Давыдов ажыроосу экситондук жутулууну экспериментте аныктоонун эң жөнөкөй жолу болот. Давыдов ажыроосу жаратылышы ар кандай экситондор синглеттик (I=0), триплеттик (I=1), электрондук козголуулары, молекулалардын ич ара термелүү козголуулары, спиндик толкундар түрүндөгү козголуулары ж. б. үчүн байкалат.
Давыдов ажыроосунун физикалык механизми төмөнкүдөй: молекулалык кристалл-дардын элементардык уячасы, бири бирине бурч боюнча багытталган, бирок кристаллографиялык октор менен бирдей бурч түзгөн химиялык иденттүү молекулалардан тургандыктан, молекулалардын энергиялык деңгээлдери бири бирине туура келет. Молекулалардын өз ара аракеттешүүсү алардын козголуу абалдарынын деңгээлдеринин экситондук зоналарга ажыроосуна алып келет. Экситондук зоналардын саны, уячадагы молекуланын санына барабар болот. Кристаллдын жутулуш спектринде ар бир зонага, салыштырмалуу кууш тилке туура келет.
Ад.: Давыдов А.С. Теория молекулярных спектров. –М.: 1968; Агранович В.М. Теория экситонов. –М.: 1968; Броуде В.Л., Рашба Э.И., Щека Э.Ф. Спектроскопия молекулярных экситонов –М.: 1981.
Д’Аламбер–Лагранж принциби
Д’Аламбер–Лагранж принциби – ар кандай идеалдык байланыштагы механикалык системалардын касиеттерин аныктап, алардын динамикалык жана статикалык маселелерин чыгаруунун жалпы методун көрсөткөн механиканын негизги принциптеринин бири.
Д’Аламбер–Лагранж принцибин, Д* Аламбер жана мүмкүн болгон которулуштар принциптеринин жалпыланылышы катарында кароого болот. Д’Аламбер–Лагранж принциби алдыртан белгисиз болгон бүткүл байланыш реакцияларын кароодон чыгартылгандагы натыйжаны туюндурат: кандай гана болбосун кармап туруучу идеалдык байланышы бар механикалык системанын анык кыймылы үчүн бардык активдүү жана инерция күчтөрүнүн элементардык жумуштарынын суммасы системанын бүткүл мүмкүн болгон которулушунда нөлгө барабар.
Металл-карапа материалдар
Металл-карапа материалдар - металл күкүмдөрү менен металл эмес элементтерди (асбест, графит металл­дардын кычкылдарын жана башка) аралаштырып, эритип куюу аркылуу даярдалган материалдар.
Металл-карапа материалдар даярдоодо негизинен темир күкүмдөрү алынат. Ага металл эмес башка элементтер кошулат да, күкүм металлургиянын ыкмалары боюнчача эритилип, куюп алынат.
Андан кийин механикалык жол менен иштетилет. Мындай материалдар абдан бекем болот. Металл-карапа материалдар пайдалануу металлды, электр энергиясын үнөмдөөгө, кээ бир механикалык процесстерди азайтууга мүмкүндүк берет. Металл-карапа материалдар кескич аспаптарды, подшипниктерди, электр контактын, магнитти, чыпканы, ысыкка чыдамдуу тетиктерди даярдоодо колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Бенсдорф (Саксония-Анхальт)
Бенсдорф (Саксония-Анхальт) (Behnsdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 657 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 13,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 065. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Христиан Вальтер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Д’Аламбер принциби
Д’Аламбер принциби – материалдык системанын чекиттерине аракет эткен активдүү күчтөр, «кыймылдатуучу күчтөргө, б. а. системанын чекиттерин ылдамданууга келтирүүчү күчтөргө жана байланыштардын каршы аракет этүүсү (реакциялары) менен теңсалмактандырылган «жоготулган» күчтөргө ажыратууга мүмкүндүк берүүчү, динамиканын негизги принциптеринин бири.
Д’Аламбер принциби байланышкан нерселер системасынын динамикасынын (машиналардын, механизмдердин) маселелерин чыгарууда кеңири колдонулат.
Хердванген-Шёнах
Хердванген-Шёнах (Herdwangen-Schönach) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Зигмаринген районуна кирет.
Калкы - 3327 киши(2013-ж.). . Аянты - 36,52 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 37 124. Мэр — Лотар Рибзамен.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 17 Шаардык районго бөлүнөт.
Рошайд
Калкы - 58 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 301. Муниципалитеттин башчысы — Гүнтер Никкельс.
Стенобионттук түрлөр
Фактордун оптималдык чоңдуктан аз гана кыйшаюу шартында жашоого ынгайланышкан түрлөр экологиялык ийилгичтүү эмес жана чыдамдуулугу кичине организмдер болуп саналат. Алар толеранттулуктун тар чектерине ээ жана стенобионттук же тар специализацияланган түрлөр деп аталышат.
Йосемити улуттук паркы
Йосемити улуттук паркы - Сьерра-Невада тоолорунда (Калифорния штаты). АКШдагы алгачкы коргоого алынган ландшафт (1864), 1890-жылдан улуттук парк. Аянты 304 миң га (1970). Табияты өзгөчө кооз, шаркыратма каскаддары бар (жалпы бийиктиги 739 м, эң бийиги Жогорку Йосемити шаркыратмасы 436 м) Йосемити Крик дарыясынын өрөөнүн камтыйт. Анда ийне жалбырактуу, алп секвойялуу (жашы миң жылдан ашкан) токойлор өсөт. Сүт эмүүчүлөргө (78 түр; кара аюу, барибал, кара куйрук бугу ж. б.) жана куштарга (200 түр) бай. Туризм чордону. Жылына 1,7 млндон көп турист келет.
Бавинкель
Калкы - 2386 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 54 002. Муниципалитеттин башчысы — Адольф Бөккер.
Оффенбюттель
Калкы - 293 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,25 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 51 085.
Диссен-ам-Аммерзе
Диссен-ам-Аммерзе (Dießen am Ammersee) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Лехтеги Ландсберг районуна кирет.
Калкы - 10 294 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 82,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 81 114. Муниципалитеттин башчысы — Херберт Кирш.
Нью Мэлл (Миссури)
Нью Мэлл (Миссури) (New Melle) — Миссури штатынын Saint Charles округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 283 киши. Болжолдуу аянты - 0.9 км². FIPS коду — 29-52148.
Генри Санфурш
Генри Санфурш (Henry Sanfourche, 1775-жылы 24-мартта Сарлатта туулуп ― 1841-жылы 10-апрелде Сарлатта көз жумган) ― Француз Империясынын полковниги, Ардактуу Легиондун командири жана Сен-Луи орденинин кавалери болгон. Наполеон Бонапарттын тушунда 24 аскердик жүрүштү кошуп, генерал Франсуа Фурнье-Сарловезенин жанындагы Сарлат көрүстөнүндө эс алат. Ал Үчүнчү Коалиция согушу менен башталат, Ульм согушунда генерал Карл Мак фон Лейберич командирлик кылган Австриянын армиясын жеңип, андан кийин Австрия императору Франциск I Австрия-орустардын үстүнөн Аустерлиц согушу жана Ыйык империя жана Россиянын императору Александр I.
Плеттенберг
Плеттенберг (Plettenberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Арнсберг административдик округуна карайт. Меркиш районуна кирет.
Калкы - 26321 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 96,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 62 052. Мэр — Клаус Мюллер.
Набдам (эл)
Тил
Эне тили — набт (набте, набде). Гур уясына кирет.
Дин
Көпчүлүк жергиликтүү салттуу ишенимдерди карманышат. Ата-бабаларга, жаратылыш күчтөрүнө (жер, суу, от) жана Вен деген жогорку жандыкка сыйынышат. Магия, бакшылык, фетишизм кеңири таралган. Ошондой эле набдам элинин арасында христиандар (протестанттар) жана мусулмандар (сүннөттөр) да бар.
Мэрилэнд (Мэриленд)
Мэрилэнд (Мэриленд) (Maryland) — Мэриленд штатынын Anne Arundel округуна караган АКШ шаары.
Набдам (эл)
Чарбалык иштер
Мэрилэнд (Мэриленд)
Калкы - 7865 киши. Болжолдуу аянты - 11.0 км². FIPS коду — 24-42550.
Набдам (эл)
Негизги салттуу кесиптери кол менен иштетилген жер чарбасы (таруу, жүгөрү, сорго, фонио, күрүч, буурчак өсүмдүктөр) жана малчылык (майда мүйүздүү мал). Дарыялык балык уулоо, аңчылык.
Кол өнөрчүлүк
Тамак-аш
Өсүмдүк жана сүт азыктары. Ботколор, сорполор, токочтор.
Кийим
Күнүмдүк кийим белдемчи, ал эми майрамдарда эркектер үчүн кыска жеңдүү узун ак көйнөк, аялдар үчүн кыска юбка кийилет.
Турак жай
Набдам элинин өкүлдөрү чатыры конус сымал самандан жабылган тегерек сокмо (чопо) кепелерде чакан чарбаларда жашашат.
Коом
Салттуу коомдук уюм чоң үй-бүлөлүү жамааттарга жана патрилинейлик кландарга негизделген. Көп аялдуулук практикаланат. Тенданам, жер культунун дин кызматчылары олуттуу таасирге ээ.
Маданият
Негизги фольклордук жанрларды макал-лакаптар, жомоктор, ырлар түзөт. Татуировка практикаланат.
Тарых
Набдам автохтондук калк болуп эсептелет. Бирок аларды Мампруси өлкөсүнө Наригу деген жерден көчүп келгени жөнүндө уламыш бар. Набдам эли мампрусиден жана нанканседен күчтүү этномаданий жана саясий таасирге ээ болгон.
Булактар
Набт тили
Кичи Ибра (Аургазин району, Башкыртстан)
Кичи Ибра — Башкыртстандын Аургазин районундагы айыл, Ибраев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 127 киши. Почта индекси — 453486, ОКАТО коду — 80205819002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Айтельборн
Калкы - 2455 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 013. Муниципалитеттин башчысы — Норберт Блат.
Хоэнварт
Хоэнварт (Hohenwarth) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Кам районуна кирет.
Калкы - 2008 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24.23 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 72 135. Муниципалитеттин башчысы — Франц Ксафер Гмах.
Бисер
Бисер (араб. бусра) – тунук, түстүү жана түссүз айнектен, сейрек металлдан жасалган, жипке тизүүгө ылайык ичке көзөнөгү бар майда шурулар. Б. өндүрүү Байыркы Египет, Византия, Чыгыш өлкөлөрү, Киев Русунда абдан белгилүү болгон. XIII к-дан баштап Б-ди Венецияда Мурано аралында жасап чыгара башташкан. XVIIIк. башында Чехиядагы Яблонец ш-нда стеклярусту (айнек түтүкчөлөр) өндүрө башташкан жана ал Б-дин бир түрүн түзгөн (яблонецтик бижутерия). Россияда Б. көркөм искусствосунун гүлдөп өнүгүшү XVIII кылымдын аягы, XIX кылымдын башына туш келет. 1830–40-ж. бисерден жасалган буюмдарга болгон мода өз апогейине жеткен. Б. менен капчык, сумка, кисет, бювар, панно алкактын ичиндеги сүрөттөрдү кооздошкон. Бисерден жасалган жасалгалар – аялдардын костюмунда (шуру, кур, баш кийим, тарак, чач карматкыч, түйгүчтөрдө) кеңири пайдаланыла баштайт. Коомдун ар кайсы катмарларында Б. бастырылган сайма тикмечилик иштери аялдардын сүйүктүү кол өнөрчүлүгүнө айланган. Б-ден жасалган буюмдардын өнүгүшү жана моданын эволюциясы менен аны үйдөн жасалган кол өнөрчүлүк сувенири катары колдонуу башталат. Архитектура Б. түркүктүн валигиндеги жасалга катары пайдаланылган.
Примгар (Айова)
Примгар (Айова) (Primghar) — Айова штатынын О’Брайен округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.6 км². FIPS коду — 19-64650.
Калкы
2010-жылы калкы 891 киши болгон.
3 тамгасы
3 тамгасы - латын, кирилл графикасын колдонгон элдердин, а. и. кыргыз алфавитиндеги тогузунчу тамга. Адегенде финикия жазмасында жаралып, кийин байыркы грек графикасы аркылуу латын алфавитине, андан кириллицага өткөн. Уччул, жылчыкчыл, жумшак үнсүз тыбышты туюндурат.
Ядро реакциялары
Ядро реакциялары - ядронун бири бири менен кагылышуусунун же ядрого элементардык бөлүкчөлөрдүн ү-кванттын жасаган таасиринин натыйжасында бир атом ядросунун экинчи атом ядросуна айланышы. Ядро реакциялары ылдамдаткычтар менен жогорку энергияга чейин ылдамдатылган а-бөлүкчөсү, электрондор, протондор, дейтрондор, тритондор ж. б. бөлүкчөлөр менен атом ядросун бомбалаган кезде пайда болот. Реакторлордо Ядро реакциялары нейтрондордун жардамы менен алынат. Нейтрон зарядсыз болгондуктан аз эле энергияга ээ болгон нейтрондор ядро менен кагылышып, Ядро реакцияларын пайда кылат. Ядро реакциялары теориясын 30-жылдарда Н. Бор негиздеген. Жөнөкөй Ядро реакцияларына негизинен 4 ядро катышат (экөө кагылышуучу алгачкы, калган экөө реакциядан кийин пайда болгон жаңы ядро). Ядро реакцияларын жазууда химия реакциясындай эле заряддык жана массалык саны көрсөтүлүп, барабардыктьш сол жагына реакцияга катышуучу ядролор, оң жагына реакциядан пайда болгон элементтин ядросу жазылат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Алма күнү (Улуу Британия)
Алма күнү(Apple Day) — Улуу Британияда жыл сайын 21-октябрда өткөрүлүүчү расмий эмес майрам (же ошол күнгө жакынкы дем алыш күндөрү болуп өтө турган майрам күнү).
Тарыхы
Алма күнү Common Ground тарабынан 1990-жылдын 21-октябрында Лондондогу Ковент-Гардендеги иш-чарада демилгеленген жана жыл сайын белгиленип келинет.
Ядро спектроскопиясы
Ядро спектроскопиясы - ядро физикасынын ядронун энергетикалык деңгээлдердеги абалын жана анын бир абалдан экинчи абалга өтүү жолдорун изилдөөчү бөлүгү. Ядро спектроскопиясынын негизги милдети: ядронун спектрин жана анын пайда болуу жолдорун үйрөнүү; ядронун ажыроо жана дүүлүккөн энергетикалык деңгээлдеринин схемасын түзүү (схемага ядронун спини, бир деңгээлдин экинчи деңгээлге өтүү жолдору жана деңгээлдердин башка касиеттери көрсөтүлөт), ядронун структурасын жана ядродогу бөлүкчөлөрдүн бири бирине таасир эткен күчүн изилдөө. Ядро спектроскопиясында бир ядронун бардык энергетикалык деңгээлдеринин жыйындысы ошол ядро үчүн деңгээлдердин спектри деп аталат. Ядролук деңгээлдердин спектри ос, р, ү-нурларынын жана ядродон чачыраган бөлүкчөлөрдүн спектрин байкоо аркылуу изилденет. Атомдун спектриндей эле ядро бир энергетикалык деңгээлден экинчисине өткөн кезде ядронун спектри пайда болот. Ядро физикасында Ядро спектроскопиясы - эң негизги метод. Анткени ядронун түзүлүшүн жана ядронун ичинде болуп жаткан кубулуштарды ядродон сыртка чыккан спектрлердин жардамы менен гана билүүгө болот. Ядро спектроскопиясы кийинки убакта ядронун түзүлүшүн жана формасын толугу менен түшүндүрдү, ядродон а, р, ү-нурлацынын чыгуу законун аныктады. Ядро спектроскопиясы жөнөкөй бөлүкчөлөрдүн физикасы жана ражыроо жөнүндөгү окууну пайда кылды. Бэта (Р)-спектроскопия методу менен нейтрино бөлүкчөсү ачылды. Ядро спектроскопиясынын техникасынын өсүшү импульстуу радиотехниканын жана заряддалган бөлүкчөлөрдүн тобун фокустоо теориясынын өсүшү менен тыгыз байланыштуу. Илимде эсептөө техникасынын жана жарым өткөргүчтөр детекторлорунун пайда болушу ядронун түзүлүшүн жана анын касиетин изилдөөдө колдонулуучу автоматтык комплекстерди түзүүгө мүмкүндүк берди. Азыр Ядро спектроскопиясынын жардамы менен ачылган активациялык анализ жана Мёссбауэр эффектней илим менен техниканын эң көп тармактарында, ошондой эле ядро реакциясында радиотехника, кибернетика жана башкаларда колдонулууда.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Витон (Миннесота)
Витон (Миннесота) (Wheaton) — Миннесота штатынын Traverse округуна караган АКШ шаары.
Бисквит
Бисквит (французча bisquit) – көркөм керамикада ак көзөнөкчөсүз, күңүрт, жылтырабаган фарфор жана андан жасалган нерселер. Б. майда скульпторлук иштерине материал катары пайдаланылат (к. Скульпторлук). Кээде литофания үчүн жана идиш (карапаларды) жасоодо рельеф колдонулат. XIX кылымдын жарымында пайда болгон саргыч түс менен айырмаланган мрамор париан деп аталат, к. Керамика макаласын.
Витон (Миннесота)
Калкы - 1424 киши. Болжолдуу аянты - 4.6 км². FIPS коду — 27-69844.
Бённигхайм
Бённигхайм (Bönnigheim) — Германиянын Баден-Вюртемберг Жериндеги шаар. Людвигсбург районуна карайт. Штутгарт административдик округуна тиешелүү. Калкы – 7204 (2013-ж.). Аянты – 20,14 км².
Джубга (дарыя)
Джубга (Полковничья саңылауы) — Орусиядагы дарыя. Краснодар крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кара деңиз орун алган. Дарыянын узундугу - 21 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кубань бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңиз бассейнинин дарыялары Пшада (Краснодар аймагындагы дарыя) дарыясы бассейнинин батыш чек арасынан Дедеркай дарыясынын Чыгыш шекарасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Кара деңиз бассейниндеги дарыя.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сары-Челек
Сары-Челек — Тоскоол, Тоскоол-Ата, Чаткал тоо кыркасында Ат-Ойнок тоо кыркасында такалган жерде Кожо-Ата, суусунун алабында жайгашкан көл. Аксы районунун аймагында. Деңиз деңгээлинен 1873 м бийиктикте. Узундугу 7,5 км, орточо жазылыгы 650 м (эң жазы жери 2280 м), кууш жери 300 м. Аянты 4,92 км2. Орточо тереңдиги 98 м (эң терең жери 234 м). Тереңдиги боюнча Кыргызстанда 2–орунда(Ысык-Көлдөн кийин). Жээги көбүнчө тик, жардуу,булуң-буйткалуу. Суунун тунуктугу 16 м. Сары-Челек жер титирегенде эбегейсиз  зор  көчкү өрөөндүн таманын бөгөп калышынан пайда болгон. Ошондуктан көлдүн формасы тоо өрөөнүнүн формасын кайталап узатасынан жатат. Көлгө Сары-Челек суусу куюп (чыгымы жайында 1–3 м3/сек, кышында 0,6 м3/сек),андан Тоскоол суусу(Кожата суусунун куймасы)агып чыгат(чыгымы жайында 3–4 м3/сек). Көл түбүндөгү тектон жаракалардан булактар чыгат. Эң жогорку деңгээли майдын аягында, эң төмөнкүсү декабрда байкалат да, экөөнүн айырмасы 40–50 смден ашпайт.
Сары-Челек
100 м тереңдиктен кийин күкүрттүү суутектин (Н2S)сасык жыты байкалат. Бир литр суудагы минералдуу калдыктардын орточо өлчөмү 280 мг. Көлдү курчаган тоо капталдары палеозойдун акиташ, сланец жана башка чөкмө тектеринен турат. Тоо капталдарында карагай, арча, жаңгак, көк карагай өсөт. Бийик бөлүгүн шалбаа, нивалдык ландшафттар ээлейт.
Көлгө бакма каңылтыр жана ондатра коё берилген. Келгин куштар көп. Аймактын кооздугун, табигый шартынын ар түрдүүлүгүн, байлыгын, дүйнөнүн башка жеринде болбогон өсүмдүктөрдүн, айбанаттардын, алардын чарбалык жана илимий жактан баалуулугун эске алып, бул аймактын табиятын мындан ары сактоо үчүн 1959-ж. Сары-Челек биосфера коругу уюшулган. Туризм өнүккөн.
Сэр Марк Аурель Стейн
Сэр Марк Аурель Стейн (венг. Stein Márk Aurél; 26 ноябрь 1862-ж. - 26 октябрь 1943-ж.), атактуу венгр этнографы жана саякатчысы, археолог жана чыгыштаануучу.
Д’Аламбер–Эйлер парадоксу
Каршылык күчүнүн жоктугу, физикалык жактан көрсөтүлгөн шартта суюктуктун (газдын) агымы, кыймылдаган нерсенин арт жагында туюкталып ага аракет жасап, нерсенин алды жагына жасалган каршылыкты теңсалмакташы менен түшүндүрүлөт. Чындыгында нерсе газда (суюктукта) кыймылдаса, ага дайыма каршылык көрсөтүлөт. Чыныгы жагдай менен Д’Аламбер–Эйлер парадоксунун ортосундагы карама-каршылык парадокстун далилдениш шарты, реалдык чөйрөдө аткарылбастыгы менен түшүндүрүлөт.
Рошбах
Рошбах (Roschbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Вайнштрассе районуна кирет.
Калкы - 858 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 37 069. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Дерикс.
Дитенхофен
Дитенхофен (Dietenhofen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Ансбах районуна кирет.
Калкы - 5544 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 63,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 71 135. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Хеннингер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 27 шаардык районго бөлүнөт.
Дал келүү абалдары
Дал келүү абалдары ― абалдын келтирилген параметрлери (температурасы Т, басымы Р, өздүк көлөмү j ж. б.) маанилери боюнча дал келишкен ар түрдүү заттардын абалдары.
Келтирилген параметрлер аркылуу жазылган абалдын теңдемеси бардык заттар үчүн бирдей болот жана аны дал келүү мыйзамы дейт. Бул мыйзам жаңы заттардын касиеттерин изилдөөдө колдонулат.
Ньюарк (Миссури)
Ньюарк (Миссури) (Newark) — Миссури штатынын Нокс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 94 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 29-51662.
Бенштедт
Бенштедт (Bennstedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале районуна кирет.
Калкы - 1497 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 9,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 88 040. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Ульман.
Страленберг Филипп Иоган фон
Страленберг Филипп Иоган фон (швед. Philip Johan von Strahlenberg), дворян чинине ээ болгонго чейин Табберт (швед. Tabbert) деген фамиляины алып жүргөн. Страленберг Филипп Иоган фон – Швециянын аскер офицери, шеограф, лингвист жана жазуучу. Енисей бассейниндеги кыргыздарга таандык болгон жазуу маданиятын, Енисейдеги рун сымал жазууну ачууга катышкан, немис окумуштуусу Г.Мессершмидтин экспедициясына катышкан. 1676-ж. Германиядагы Штральзунд деген жерде туулган. 1747-ж. Швециянын Фрёллинге шаарында дүйнөдөн кайткан. 1709-ж. Страленберг Орус мамлекетине кол салган швед королу Карл XII жандап жүргөн. Полтавадагы салгылашууга катышып, орустарга туткунга түшүп калган Страленберг 13 жылга Сибирге сүргүнгө айдалган. Тобольскиде сүргүндө жүргөн Страленберг менен немис окумуштуусу Д.Г.Мессершмидт таагышып калат да, орус императору болуп калган Пётр I ден (1921-ж.) Иван Филиппович Табертти (Страленбергди) экспедиция үчүн зарыл деген арыз менен бошотуусун өтүнгөн экен. Страленберг экспедициянын курамында Түштүк Сибирди кыдырып, зор маалыматтарды жыйнаган жана аларды кийин жарык көргөн эмгектерине колдонгон. Ништадт тынчиык келишими түзүлгөндөн кийин Швецияга кайтып кеткен. Страленбергдин жазган эмгектеринен Европаынын ошол кездеги илим чөйрөсү Сибирь жана ал аймакта жашаган калк, алардын маданияты, тилдери, үрп-адаттары, кыргыздардын Енисейдеги рун сымал жазуу маданияты тууралу маалыматтарды алышкан. Ал алгачкы китебин 1730-ж. жарыялаган. Орус мамлекети, алардын башкаруучулары, Сибирдин жергиликтүү калктары жана алардын тилдери илим үчүн өтө маанилүү. Анын китеби 1790-ж. орус тилинде жарык көргөн.
Завод
Завод, зоот - 1) жумушу механикалаштырылган өнөр жай ишканасы. Көбүнчө өндүрүш каражаттарын чыгарат; 2) асыл тукум мал асыроочу чарба (мисалы, жылкы зооту).
Бистр
Бистр (французча bistre) – 1. Саргыч түстүү, тунук, күрөң, жыгачтын көөсүндө атайын даярдалган сүрөт тартуучу материал. Б. мурунку сүрөтчүлөрдүн сүрөт тартуудагы сүйүктүү каражаты болгон. XVIII кылымдын аягында Б. сепияга жана тушка ордун бошоткон. Азыркы учурда Б. өз алдынча материал катары пайдаланылбайт. 2. Кыл калем же канат менен тартылган сүрөттү түшүндүргөн сүрөт тартуу техникасы.
Дальтондун закондору
Дальтондун закондору – 1) химиялык аракетке келбеген идеалдык газдардын аралашмасынын басымы алардын парциалдык басымдарынын суммасына барабар; 2) турактуу температурада, суюктуктун үстүндө жайгашкан газдын аралашмасынын ар бир компонентинин, ошол суюктукта эриши, парциалдык басымга пропорциялаш болот.
Дальтондун закондору аралашмага кирген газдар бири бирине өз таасирин тийгизбестен өздөрүн өз алдынча алып жүрүшү менен түшүндүрүлөт. Закондор иретине ылайык, 1801-ж. жана 1803-ж. англ. окумуштуусу Дальтон тарабынан ачылат.
Металл келегейи ( дефекта)
Металл келегейи (дефекта) — металл менен куймалардын түзүлүшүнүн жетилбестиги.
Металл келегейи алардын физ., хим. касиеттерин, мис., электр өткөргүчтүгүн жанa магнит өткөрүмдүүлүгүн, бекемдигин, тыгыздыгын, ийкемдүүлүгүн төмөндөтөт.
Металл келегейи атом масштабындагы, мис., кристаллдагы дислокациялар, вакансиялар ж. б. (Кристаллдагы дефектилер); андан ирирээги — кристалл блокторунун чегинде жанa анын бетинде пай­да болуучу субмикроскоптук жаракалар; андан да ири өлчөмдүүлөрү металлдар технологиясынын жеткиликтүү өркүндөтүлбөгөндүгүнөн жанa коп компоненттүү куймалардын технологиялуулугунун төмөндүгүнон пайда болуп, металлдын туташтыгын же бир тектүүлүгүнүн бузулушу бол­гон микро- жанa макроскопиялык келегейлер болуп бөлүнөт. Металл буюмдардагы жанa чала фабрикаттардагы келегейлер өлчөмү, жайгашуусу, табигый жаралышы боюнча бири бирпнен айырмаланат.
Алар металл эритүүдө, уютма алууда, басым менен иштетүүдө, термиялык, химия-термиялык, электр-химиялык жанa мех. иштетүүдө, ширетүүдө, каңдоодо, кадоодо пайда болот. Металлда мындай кемчилик болтурбоо, сапаттуу ме­таллды алуу үчүн металл технологиясын жакшыртуу жанa металл сапатын текшерүү ыкмаларын өркүндөтүү керек. Металлдын сапаты хим., спектрдик, рентген структуралык анализ жанa металлографиялык анализдер менен текшерилет. Акыркы жылдары буюмдарды, заготовкаларды бүлдүрбөстен, сапатын физ. ыкмалар менен текшерүүгө көп көңүл бурулууда.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Байыш (Аургазин району, Башкыртстан)
Байыш — Башкыртстандын Аургазин районундагы айыл, Ибраев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 47 киши. Почта индекси — 453472, ОКАТО коду — 80205810002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ядро заряды
Ядро заряды - ядро энергиясынын зонасына ээ түзүлүш. Андай түзүлүш атайын заттын ичинде сакталып, ядролук жарылууну болтуруш үчүн өзгөчө жасалга менен камсыз кылынат. Ядро заряды атомдук жана суутектик заряд болуп эки тапка бөлүнөт. Атомдук заряддын иштеши кээ бир оор элементтердин (М5и, s3ePu) ядролору бөлүнгөндө бошогон ядро энергиясына, ал эми 2-типтеги Ядро заряды өтө жеңил ядролордон (дейтерий, тритий) гелийдин ядросун синтездик ыкма менен алынуучу термоядро реакцияларына негизделген. Эгер бул эки типтеги заряддардын массасы бирдей болсо, анда суутектик зарядда болжол менен 4 эсе көп энергия бөлүнүп чыгат.
Хермаринген
Хермаринген (Hermaringen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Хайденхайм районуна кирет.
Калкы - 2313 киши(2013-ж.). . Аянты - 15,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 35 021. Мэр — Юрген Майлендер.
Айх (Рейнхессен)
Айх (Рейнхессен) (Eich (Rheinhessen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альцай-Вормс районуна кирет.
Калкы - 3256 киши(2013-ж.). . Аянты - 21,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 31 018. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Виллиус.
Волвэртон (Миннесота)
Волвэртон (Миннесота) (Wolverton) — Миннесота штатынын Wilkin округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 142 киши. Болжолдуу аянты - 0.7 км². FIPS коду — 27-71392.
Бад-Айльзен
Бад-Айльзен (Bad Eilsen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Шаумбург районуна кирет.
Калкы - 2196 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 2,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 57 005. Муниципалитеттин башчысы — Хорст Ринне.
Принстон (Айова)
Принстон (Айова) (Princeton) — Айова штатынын Скотт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 6.6 км². FIPS коду — 19-64740.
Калкы
2010-жылы калкы 946 киши болгон.
Ньютониа (Миссури)
Ньютониа (Миссури) (Newtonia) — Миссури штатынын Newton округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 199 киши. Болжолдуу аянты - 0.9 км². FIPS коду — 29-52292.
Ташагыл Ахмед
Ташагыл Ахмед (1962-ж. туулган), заманбап түрк тарыхчысы, профессор. Байыркы түрктөрдүн тарыхы, мамлекеттик-саясий түзүлүшү, этникалык тарыхы боюнча таанымал адис. Англис, француз, кытай, орус жана түрк тилдеринде (кыргыз, казак) эркин сүйлөй билет. Ахмед Ташагыл Түркиянын Кожаэли шарында тулган, Измиттеги Мимар Синан лицейин аяктагандан соң, 1985-ж. Стамбул университетинин Тарых бөлүмүн аяктаган. Университеттен кийин байыркы түрктөрдүн тартыхы боюнча адистеше баштаган жаш окумуштуу Тайванга (Кытай Республикасы деп аталат) барып, жергиликтүү Ших-ван университетинде кытай тилин (тайвань диалектиси) үйрөнгөн, Ченг-чих универистетинде этнология батытындагы дарстарды уккан. 1987-ж. МИмар Синан университетинде окутуучу, доцент, профессор болуп иштеген. Андан соңку жылдары Түркстандагы (Казакстан) Казак-Түрк университетинде, Кыргыз-Түрк “Манас” университетинде профессор болуп эмгектенген. А.Ташагыл Орто Азиядагы тарыхый жайлардын дээрлигин кыдырып чыккан. Монголиядагы байыркы түрк эстеликтерин изилдөө, ал жерде археологиялык казуу жана иликтөө иштерин жетектеп келет.
Колдонулган адабияттар
]]
Кэнт Нарроус (Мэриленд)
Кэнт Нарроус (Мэриленд) (Kent Narrows) — Мэриленд штатынын Queen Anne округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 567 киши. Болжолдуу аянты - 6.7 км². FIPS коду — 24-43725.
Набт тили
Набт (набте, набде) — нигер-конго макро-үйбүлөсүнүн курамындагы гур уясынын борбордук бутагына кирет. Набт тилинде набдам эли сүйлөйт.
Дебаеграмма
Дебаеграмма – Дебай-Шеррер методу боюнча алынган рентгенограмма. Поликристаллдын монохроматикалык рентген нурунун жардамы менен фотоплёнкага түшүрүлгөн дифракциялык сүрөттөлүш.
Дебаеграмма цилиндр формасындагы атайын камерада алынат. Изилденүүчү поликристалл камеранын огунда жайгаштырылат. Окко перпендикуляр багытта түшкөн рентген нурлары поликристалл аркылуу өтүп дифракцияланат. Дифракцияланган нурлар камеранын бетине жайгаштырылган фотопластинкага түшүп, дифракциялык сүрөттөлүштү пайда кылат. Сүрөттөлүш поликрис-таллдын түзүлүшүнө ылайык, тийиштүү законченемдүүлүктө жайгашкан сызыктардан турат. Ошондуктан, Дебаеграмманын стандарттуу картотекасын түзүп, алардын жардамы менен ар кандай кристаллдык заттардын фазалык курамын аныктоого болот.
Дебай (D)
Дебай (D) – молекулалардын диполдук электр моментинин системадан тышкаркы бирдиги.
Нем. физиги П. Дебайдын ысымы менен аталган. 1Д=1*10-18СГСЭ бирд.=3,33564*10-30КлЧм.
Ява көтөрүлүшү
Ява көтөрүлүшү (1825-30), Ява согушу - Индонезиядагы Ява аралында голландиялык колониячыларга каршы элдик көтөрүлүш. Көтөрүлүш диний мүнөздө болгон. Ага дыйкандар, феодалдардын көпчүлүгү, мусулман духовенствосу катышкан. Кетерүлүштү Дипонегоро башында турган патриоттук маанайдагы феодалдар жетектеген. Ява көтөрүлүшүнүн максаты колониячыларды кууп чыгуу жана Явада өз алдынча мамлекетти калыбына келтирүү болгон. Көтөрүлүш 1825-ж. июлда башталып, Борбордук Яванын түндүк, түндүк-чыгыш бөлүтүнө тараган. Көтөрүлүшчүлөр армиясы 1825-ж. күзүндө жана 1826-ж. жайында Семаранг жана Кечебон шаарларынын жанында колониячыларга сокку урган. Колониячылар аскер күчүн көбөйтүп, анын үстүнө ар кандай жолдор менен феодалдардын бир тобун өздөрүнө тарткан. Ушундан улам көтөрүлүшчулөрдун ыркы кетип, Дипонегоро колониячылар менен сүйлөшүүгө аргасыз болгон. Бирок алар аны туткундап (1830), көтөрүлүштү аёосуз баскан.
Берга (Кифхойзер)
Берга (Кифхойзер) (Berga (Kyffhäuser)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зангерхаузен районуна кирет.
Калкы - 1753 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 25,67 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 055. Муниципалитеттин башчысы — Марлис Шнеберг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Паденштедт
Паденштедт (Padenstedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Рендсбург-Экернфөрде районуна кирет.
Калкы - 1482 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,6 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 58 128. Муниципалитеттин башчысы — Вальтер Бекман.
Завод-автомат
Завод-автомат — борбордук компьютер менен башкарылуучу ийкемдүү автоматтык жогорку өндүрүш ишканасы. Завод-автоматын башкаруу системасынын курамына сом темирлерди иштетүүчү, жыюучу жана ташуучу, жабдууларды диагноздоочу, өндүрүштү башкаруучу, калдыктарды кайра иштетүүчү системалар кирет. Завод-автомат негизинен машина түйүндөрүн, тетиктерин жана жабдууларды адамдын катышуусуз даярдоого арналган. Завод-автоматта колдонулган техникалык жабдуулар жана каражаттар, ташуучу жана өнөр жай роботтору бардык ишке өтө маш.
Пинчер
Пинчер — иттин күзөткө жана майда жырткычтарды жок кылуу үчүн пайдаланылуучу породалык тобу.
Анын породаларына доберман-Пинчер, кыска түктүү Пинчер, майда Пинчер ж. б. кирет. Пинчердин мекени — Германия.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Дитерсбург
Дитерсбург (Dietersburg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Ротталь-Инн районуна кирет.
Калкы - 3124 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 55,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 77 114. Муниципалитеттин башчысы — Петер Планк.
Кобург (Орегон)
Кобург (Орегон) (Coburg) — Орегон штатынын Lane округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1035 киши. Болжолдуу аянты - 1.8 км². FIPS коду — 41-14400.
Берлек (Аургазин району, Башкыртстан)
Берлек — Башкыртстандын Аургазин районундагы айыл, Ибраев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 17 киши. Почта индекси — 453472, ОКАТО коду — 80205810003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ксения Симонова
Ксения Александровна Симонова-Паскарь (, 22. 4. 1985-жылы туулган, Евпатория, Украина Советтик Социалисттик Республикасы) – Орус сүрөтчү.
Херольдстатт
Херольдстатт (Heroldstatt) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Альб-Дунай районуна кирет.
Калкы - 2672 киши(2013-ж.). . Аянты - 21,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 25 139. Мэр — Карл Оггер.
Металл куймалары
Металл куймалары - эки же андан көп металлды, о. эле металлдар менен металл эмести бирге эритүүдөн алынган катуу жанa суюк система.
Металл куймалары адам баласына байыркы доордо эле белгилүү (болот, коло, латунь ж. б.) болуп, көп колдонулган. Куймаларды ил. из. иштери 19-кылымда баш- талган. Металл куймалары компоненттердин санына (эки, үч жанa көп компоненттүү), фазасына (бир фазалуу, көп фазалуу), негизги металлдарга (темир, алюминий, жез, цирконий ж. б.) мүнөздүү касиеттерине жараша ысыкка чыдамдуу, оңой эригич, бекем, катуу, коррозияга туруктуу, антифрикциялык, о. эле өзгөчө жылуулук, электрдик, магниттик касиеттерге ээ болгон куймалар ж. б. болуп бөлүнөт. Металл куймалары эритиндини кристаллдаштыруу, металл-карапалык жол менен бууланган затты конденсациялоо, электролиз ж. б. ыкма менен алынат.
Эритиндиден куйма алуу үчүн берилген зат эрүү температурасынан жогору ысытылып, кошунду менен аралаштырылат; суюк эритинди бул температурада бир тектүү болгонго чейин кармалып, анан муздатылат. Жог. темп-рада эрүүчү компоненттерден (W, Mo, Ng ж. б.) турган жанa кесүүдө, басым аркылуу ж. б. кыйындык менен иштетилүүчү заттардан куйма алуу үчүн металл-карапа­лык ыкма колдонулат. Радиотехникада колдонулуучу өтө жука плёнка түрүндөгү куйма металл буусун кон­денсациялоо жолу менен алынат.
Металл куймаларынын физ. касиеттерп структуралык сезгичтүү эмес жанa структуралык сезгичтүү болуп бөлүнөт. Биринчиси куйманын составына көз каранды. Экинчиси составынан башка да ал металлдардын кристаллиттеринин жанa бир тектүү кристаллдык абалдын өлчөмүнө, формасына жанa алардын өз ара жайгашуусуна, о. эле куймаларда болуучу түрдүү дефектилерге (ва­кансия, дислокация ж. б.) көз каранды. Металл куймаларынын сезгич эмес касиетине тыгыздык, серпилгич модулу, эрүү температурасы, нур чыгаруу жөндөмдүүлүгү ж. б. кирет.
Таза элементтерге Караганда Металл куймалары бардык касиеттерп жагынан жог. сапатта турат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Битум
Битум (лат. bitumen чайыр, асфальт) сууда эрибеген, катуу же суюк углеводороддун жана алардын суутектүү, күкүрттүү, азоттуу бирикмелеринин аралашмасы. Тыгыздыгы 1000 кг/м3га жакын, 25-90 С температурада жумшарат. Табигый жана жасалма (нефтини буулантып, крекингдеп, майды тазалоодон калган калдыктардан алынуучу) болуп бөлүнөт. Битум табигый кендерде кездешет же нефть иштетүүдө калдык продукт катары алынат. Битум сиңирилген рубероид үйдүн чатырын жабуучу материал жана суу өткөрбөгүч (гидроизоляциялык) катмар катары кеңири колдонулат. Битумдан жасалган боёк ар кандай темир буюмду дат басуудан сактайт жана курулушта байыртадан байланыштыргыч материал катары цементтин ролун аткарган. Бетон өндүрүшүндө колдонулуучу толтургуч зат (шагыл жана башкалар) менен аралаштырып, жолдун таманын жапса болот. Табигый битум нефтинин (асфальт), ташкөмүрдүн, күрөң көмүрдүн, чымкөңдүн курамында бар, бензолдо, күкүрттүү көмүртекте, хлороформдо жана башкада эрийт.
Хоэнкаммер
Хоэнкаммер (Hohenkammer) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Фрайзинг районуна кирет.
Калкы - 2299 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 25.74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 78 133. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Штегмайр.
Пингвин
Пингвиндер (лат. Sphenisciformes) — куштардын түркүмү. Уз. 40—120 см, салм. 3—42 кгга жетет.
Дебайдын экрандоо радиусу
Дебайдын экрандоо радиусу – плазмадагы, электролиттеги жана жарым өткөргүчтөгү берилген заряддалган бөлүкчөнүн электр талаасынын анын тегерегине топтолушкан карама-каршы белгилүү заряддардын эсебинен экрандалышка дуушар болгон мейкиндиктеги аралык. Бул түшүнүктү П.Дебай 1923-ж. өзүнүн күчтүү электролиттер теориясында биринчи киргизет. Жогоруда келтирилген системалардын касиеттерин изилдөөдө кеңири колдонулат.
Пингвин
Денеси мамык жүн менен жыш капталган. Боору агыш, жону кара же кара көгүш, айрымдарынын башында сары тагы же үрпөгү болот. Төш сеөгү, андагы булчуңдары жакшы өөрчүгөн. Канаты калакка окшош, сүзгөндө, чумкуганда сууну шилейт, таманы.
Каргакчалуу, куйругу кыска. Кээде Пингвиндер сууда дельфин сыяктуу секирип сүзөт. Кургакта начар басат, кар үстүндө кээде боору менен жылат. Алардын 6 уруусунун 17 түрү белгилүү. Субантарктика, Антарктидада жанa Галапагосс аралында, Австралиянын түш. жээктерннде ж. б. таралган. Топтошуп (миллионго жакын), айрымдары анча чоң эмес топ куруп же жалгыздан океан жанына уялашат. Уясын аскага, музга салат, кээ бирлери ийин казат. Император Пингвиндердин эркеги жалгыз жумурткасын бутунун жаргакчасында кармап, боорундагы тери бүктөөсү менен жашырып 65 күнчө, ал эми Адели Пингвиндеринин эркеги менен ургаачысы 35 күнчө басат. Балапандары калың түк менен капталып, семиз болот. Алар балык, моллюска жана майда рак сымалдар менен азыктанат. Эти желбейт.
Пиотровский Борис Борисович
Пиотровский Борис Борисович (1(14). 2. 1908-ж., Санкт-Петербург - 15 октябрь 1990, Ленинград) — сов. археолог жана чыгышты изилдөөчү тарыхчы, СССР ИА (1970) менен Армян ССР И Анин (1968) акад.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Промис Сити (Айова)
Промис Сити (Айова) (Promise City) — Айова штатынын Уэйн округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.5 км². FIPS коду — 19-64875.
Калкы
2010-жылы калкы 105 киши болгон.
Кабак (Ту куймасы)
Кабак — Орусиядагы дарыя. Краснодар крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ту дарыясынын сол жээгинен 1,8 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кубань бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңиз бассейнинин дарыялары Пшада (Краснодар аймагындагы дарыя) дарыясы бассейнинин батыш чек арасынан Дедеркай дарыясынын Чыгыш шекарасына чейин. Дарыянын айрыгы болмайды, дарыя бассейни — Кара деңиз бассейниндеги дарыя.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Айхельхардт
Айхельхардт (Eichelhardt) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 459 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 022. Муниципалитеттин башчысы — Фридхельм Хөллер.
Ворсингтон (Миннесота)
Ворсингтон (Миннесота) (Worthington) — Миннесота штатынын Nobles округуна караган АКШ шаары.
Оак Гроув Вилладж (Миссури)
Оак Гроув Вилладж (Миссури) (Oak Grove Village) — Миссури штатынын Franklin округуна караган АКШ шаары.
Ворсингтон (Миннесота)
Калкы - 12764 киши. Болжолдуу аянты - 22.0 км². FIPS коду — 27-71734.
Оак Гроув Вилладж (Миссури)
Калкы - 382 киши. Болжолдуу аянты - 1.4 км². FIPS коду — 29-53606.
Бишкек архитектура курулуш колледжи
Бишкек архитектура курулуш колледжи – эң алгачкы кесипчилик окуу жайы. Ал техникалык улуттук кадрларды даярдайт. Окуу жайдын бүтүрүүчүлөрү-курулушчулардын чоң армиясы — техниктер, жолчулар, архитекторлор эл чарбачылыгынын ар кайсы тармактарында эмгектенишет. Колледж ортоңку звенонун техник-куруучуларды, санитардык системадагы монтаждык-техникалык тейлөө, жыгач иштетүү технологиясы (эмерек өндүрүшү), архитектура жана дизайн, бухгалтердик эсеп, аудит жана туризм б-ча адистерди да даярдайт.
Кэттэринг (Мэриленд)
Калкы - 11008 киши. Болжолдуу аянты - 14.1 км². FIPS коду — 24-43900.
Борисовка (Аургазин району, Башкыртстан)
Борисовка — Башкыртстандын Аургазин районундагы айыл, Ибраев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 3 киши. Почта индекси — 453472, ОКАТО коду — 80205810005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Дебай-Шеррер методу
Дебай-Шеррер методу – рентген нурунун дифракциясынын жардамы менен поликристаллдык материалдарды изилдөө.
1916-ж. голл. П.Дебай жана швейц. физик П. Шеррер сунушташкан. Цилиндр формасындагы камеранын ички бетине рентген фотоплёнкасы жайгаштырылат. Поликристаллдык үлгү же анын күкүмү камеранын борборуна орноштурулат (сүрөттү кара). Монохроматикалык рентген нурунун ичке агымы үлгүдөн өтүп дифракцияланып, анан фотопленкага түшөт. Брегг-Вульф шарттына ылайык, ар кайсы кристалл тегиздиктеринен нурлар ар кандай бурчтар боюнча дифракцияланышат жана фотоплёнкада симметриялуу жайгашкан дифракция сызыктарынан турган сүрөттөлүштү дебаеграмманы пайда кылат. Дебай-Шеррер методу техникада, физикада, химияда, геологияда кеңири колдонулат.
Колихо
Колихо — Орусиядагы дарыя. Краснодар крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Агуй дарыясынын сол жээгинен 6,6 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Кубань бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңиз бассейнинин дарыялары Пшада (Краснодар аймагындагы дарыя) дарыясы бассейнинин батыш чек арасынан Дедеркай дарыясынын Чыгыш шекарасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Кара деңиз бассейниндеги дарыя.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Декада
Декада жана Онжылдык — жыштык интервалынын бирдиги; эки жыштыктын (f1 жана f2) ортосундагы интервалга барабар, ондук логарифм катышы lg(f2/f1)=1, менен туюнтулуучу чоңдук жана f2/f1=10 менен аныкталат, бул он жыл ичиндеги болгон окуяларды чагылдыруучу мөөнөт, убакыт.
Пиретриндер
Пиретриндер — ромашканын кээ бир түрлөрүнүн гүлүнөн алынуучу инсектициддер.
Декада
Бир кылым - 10 онжылдыктан түзүлөт.
Пиретриндер
Пиретриндер пиретролон менен орун алмашкан хризантема жанa пиретрин кислоталарынын татаал эфирлеринин аралашмасынан турат.
Жог. темп-рада кайноочу түссүз, суюк бирикмелер. Иачар кислоталык чөйрөдө туруктуу, жегич менен оңой гидролизденет, аба, жарык жанa нымдын таасиринен тез ажырайт. Тех. — сууда эрибеген, көпчүлүк орг. эриткичтерде эрий турган сэры май. Анын уулуулугу жанa компоненттеринин саны гулдун сортуна, өскөн шартына жанa аны экстракциялоого жараша болот. Пиретриндердин инсектициддик таасири күчтүү, ошондуктан тез шал кылуучу касиетке ээ. Бит, кене, таракан ж. б. жоготуу үчүн аэрозол, дуст, эмульсия ж. б. түрүндө, о. эле а. ч-га зыяндуу курт-кумурсканы жок кылууда колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Бад-Бевензен
Бад-Бевензен (Bad Bevensen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Ильцен районуна кирет.
Калкы - 8634 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 48,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 60 002. Муниципалитеттин башчысы — Бруно Лозиак.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
Порта-Вестфалика
Порта-Вестфалика (Porta Westfalica) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Детмольд административдик округуна карайт. Минден-Люббекке районуна кирет.
Калкы - 35112 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 105 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 7 70 032. Мэр — Штефан Бөме.
Шаар административдик курамы боюнча 15 шаардык районго бөлүнөт.
Дитерскирхен
Дитерскирхен (Dieterskirchen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Швандорф районуна кирет.
Калкы - 1015 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 76 122. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Грасль.
Блик
Блик (немисче blik) – атайын мааниде – предметтин үстүндөгү башка жактан чыккан жарык булагынын көлөмдүк форма бөлүктөрүн кайталаган эң жарык, жылтылдаган жери. Б-тин күчү жана жарыгы аны чыгарып жаткан нерсенин касиеттерине жана жарык чыгаруу күчүнө жараша болот. Көркөм практикада Б. чыгарманын жарык шаңдарынын курулуш өзгөчөлүктөрүнө да көз каранды, к. Жарык шаңы макаласын.
Загрос
Загрос - Ирандагы тоо тутуму, Иран тайпак тоосунун түштүк-батышында. Узундугу 1600 км дей, туурасы 200-300 км, бийиктиги 4548 м ге чейин (Зердкух чокусу). Негизинен акиташ жана сланец тоотектеринен түзүлгөн. Түндүк-батыштан түштүк-чыгышка карай жарыш созулган бир нече тоо тизмегинен турат. Алар кууш өрөөндөр менен бөлүнгөн. Карст кубулушу өөрчүгөн. Тоолуу чөл өсүмдүктөрү, түндүк-батышын бадал жана сейрек токой ээлейт, өрөөндөрүндө шор жерлер, көл бар. Нефть кендери ачылган.
Юра мезгили
Юра мезгили (системасы), юра - мезозой заманынын ортосундагы геологиялык мезгил; триастан кийин, бор мезгилинен мурда пайда болгон тоо тектердин геологиялык системасы. Швейцария менен Франциянын аймагындагы Юра тоосунун аты менен аталган. 1829-ж. франц. геолог А. Броньяр өз алдынча системага 1-жолу болгон. Юра мезгили мындан 190-195 млн жыл мурда башталып, узактыгы 55-58 млн жылга созулган. Геосинклиналдык аймактар бир кыйла күчтүү кыймылда болушу менен айырмаланып, бүктөлүүлөрдүн таасиринен терең ийилүүлөр болгон. Аларда чополуу кумдук, аки таш тектүү чөкмөлөрдүн калың катмарлары топтолгон. Ийилген жерлер тизмектешип майда аралчалар, дөңсөөлөр менен белүнгөн. Мезгилдин башталышы ургаалдуу бүктөлүүлөр, жанар тоо атылыштары менен мүнөздөлөт. Байыркы киммерий кыймылынан Карпат, Кавказ, Инди-Кытай кырка тоолору, анын аягындагы жаңы киммерий кыймылында геосинклиналь областын курчап жаткан Тынч океан кырчоосу калыптанган. Түндүк жарым шардагы платформалардан бир нече ойдуң (Англия-Париж, Вилюй ж. б.) пайда болот. Мезгилдин башталышында платформалардын ири бөлүктөрү кургак болуп, аларда көмүрлүү чөкмөлөр жана негиздүү лава тектеринин катмарлары (Түштүк Африка, Түштүк Америка, Сибирь) түзүлөт. Юра мезгилинин ортосу менен аягында деңизде трангрессия процесси жүрүп, кургак жерлерди суу каптайт. Нымдуу климат өкүм сүрүп, ири саздуу шалбаалар, токойлор пайда болот.