cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Клеймо
Клеймо, эн тамга – 1. Колдонмо көркөм искусствосунда – буюмдун жасалып чыккан жерин, өндүрүшүн көрсөткөн чакан белги. К. өзгөчө көркөм өндүрүш продукцияларында (мисалы, фарфордо) кеңири колдонулат. 2. икона тартууда иконадагы жалпы ойдун (идеянын) бир бөлүгү болуп эсептелген, бирок өз алдынча сюжети бар, анча чоң эмес композиция. К. ири борбордук сүрөттөөнүн жанында болуп, аны кооздоп, толуктап турат.
Сакмал
Сакмал, сакмал - жаш козулуу кой тобу. Ал тууттан 2-4 күн өткөндөн кийин 5-7 тубар койдон түзүлөт. Өзүнчө чакан тор тосмого которулат. Ар Сакмал га козусунун жашы жана төрөлүшү бирдей койлор кошулат. Козу менен энесине бирдей белги салынат же атайын номер илинет. Козу чоңойгон сайын Сакмал көбөйүп, бир айдан кийин жалкы козулуу 60-120 же эгиз козулуу 30-60 койго жетет. Кыркынга чейин Сакмал бир короого бириктирилет. Сакмал дагы койду сакмалчы тейлейт.
Гилас
Гилас же Чие (Cerasus avium) – роза гүлдүүлөр тукумунун чие уруусуна кирүүчү мөмө дарак. Бийиктиги 10 мге жетет. Жалбырагы сүйрү, жалбырак сабы узун, мөмөсү сары, кызгылт, кызыл же кочкул кызыл, даамы таттуу. Мөмөсүндө 617% кант, 0,21,1% кислота, 1,41% белок жана 79,6% суу болот. Тез өсүп, бат жетилет. Негизинен кыйыштыруу жолу менен көбөйөт. Нымды жана жылуулукту көп керектейт. Европа, Азия, Африка жана Америкага кеңири таралган. Айдалма гилас Түштүк Европада мындан 2000 жыл мурда белгилүү болгон. КМШ өлкөлөрүндө Закавказье, Түндүк Кавказ, Түштүк Украина, Молдова жана Орто Азияда учурайт. Андан компот, кыям, шарап жасалат. Көчөтү 3–5 жылдан кийин мөмө байлайт, ар түбүнөн 150–200 кг түшүм алынат. Кыргызстанда «Дрогана жёлтая», «Зорька», «Ленинградская розовая», «Ленинградская чёрная» сорттору өстүрүлөт.
Мадагаскар аралы
Мадагаскар аралы – Инди океанындагы арал. Африка материгинен 400 км чыгыш тарапта. Аянты 590 миң км2. Узундугу 1600 км, туурасы 600 кмден ашык. Негизги бөлүгүн Мадагаскар мамлекеттик ээлейт.
Фрамерсхайм
Фрамерсхайм (Framersheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альцай-Вормс районуна кирет.
Калкы - 1619 киши(2013-ж.). . Аянты - 9,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 31 026. Муниципалитеттин башчысы — Ульрих Армбрүстер.
Швайтенкирхен
Швайтенкирхен (Schweitenkirchen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Пфаффенхофен (Ильм) районуна кирет.
Калкы - 4902 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 53,00 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 86 152. Муниципалитеттин башчысы — Альберт Фоглер.
Сомэрс (Айова)
Сомэрс (Айова) (Somers) — Айова штатынын Келхун округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.9 км². FIPS коду — 19-73920.
Ургаза (Баймак району, Башкыртстан)
Ургаза — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Зилайыр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 2393 киши. Почта индекси — 453653, ОКАТО коду — 80206813001.
Сурмонт (Мэриленд)
Сурмонт (Мэриленд) (Thurmont) — Мэриленд штатынын Frederick округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5588 киши. Болжолдуу аянты - 7.7 км². FIPS коду — 24-77825.
Ахтельсбах
Ахтельсбах (Achtelsbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Биркенфельд районуна кирет.
Калкы - 434 киши(2013-ж.). . Аянты - 9,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 34 002. Муниципалитеттин башчысы — Альберт Вильд.
Фридриксграбен
Фридриксграбен (Friedrichsgraben) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Рендсбург-Экернфөрде районуна кирет.
Калкы - 64 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 5,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 58 055. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Курт.
Дипхавэн (Миннесота)
Дипхавэн (Миннесота) (Deephaven) — Миннесота штатынын Hennepin округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3642 киши. Болжолдуу аянты - 6.2 км². FIPS коду — 27-15148.
Дорожкина (Песчанка куймасы)
Дорожкина — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Песчанка дарыясынын оң жээгинен 0,3 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 15 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — 03.04.00 гидрографикалык бирдикти жээктеген сызыктары менен, анын ичинде Колгуев аралын камтый чектешкен Орусиянын деңиз суулары жана территориялык деңиздеринин чегиндеги Беренц деңизинин аралдары. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезени дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Колдонмо көркөм искусство
Колдонмо көркөм искусство – утилитардык милдет аткарган жана ошол эле учурда көркөм эстетикалык сапаттары менен айырмаланган турмуш-тиричилик буюмдарын иштеп чыгуучу көркөм искусство, к. жасалга-колдонмо көркөм искусство макаласын.
Майндагы Зульцфельд
Майндагы Зульцфельд (Sulzfeld am Main) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Китцинген районуна кирет.
Калкы - 1257 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 75 170. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Шенкель.
Кумуляция эффекти
Кумуляция эффекти ⎯ жарылуучу заряддардын белгилүү бир багыт боюнча атайын жетишилген формасы аркылуу жарылуунун аракетинин белгилүү бир деңгээлде жогорулашы.
Опарин Александр Иванович
Опарин, Александр Иванович (1894—1980) — сов. био­химик, Жердеги тиричиликтин пайда болушу жөнүндөгү ил. теорияны негиздөөчү, СССР ИА-нын акад. (1946; корр. мүчө, 1939).
Гилберт аралдары
Гилберт аралдары – Тынч океандагы атоллдор (аралдар) тобу (16дай), Микронезияда; Кирибати мамлекетине караштуу. Аянты 264 км2. Өлкөнүн борбору Баирики шаары Тарава атоллунда жайгашкан. Климаты экватордук, ысык жана нымдуу. Бадалдуу өсүмдүктөр басымдуу. Кокос пальмасы, жашылча-жемиш өстүрүлөт. Гилберт аралдары 1764 жана 1824-жылдардын аралыгында англиялык деңиз офицерлери тарабынан ачылып, капитан Ж. Гилберттин урматына аталган.
Кумуляция эффекти
Химиялык реакциянын натыйжасында жарылуунун козголушундагы чуңкурчадан кысылып чыккан агым – эң жогорку ылдамдыкта болот. Ал кумуляция агымы деп аталат. Чуңкурча калыңдыгы 1–2 мм болгон металл менен капталат. Ал К. э-син кыйла жогорулатат. Химиялык реакциядан пайда болгон заттар жогорку басымдын (10 ГПа, б. а. ∼ 105атм) аракети астында металлдын агымын пайда кылып, анын ылдамдыгы 10 – 15 км/секга жетет.
Опарин Александр Иванович
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Эндинген (Кайзерштуль)
Эндинген (Кайзерштуль) (Endingen am Kaiserstuh) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Фрайбург административдик округуна карайт. Эммендинген районуна кирет.
Калкы - 9104 киши(2013-ж.). . Аянты - 26,72 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 16 012. Мэр — Ханс-Йоахим Шварц.
Шаар административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Вассерлебен
Вассерлебен (Wasserleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Вернигероде районуна кирет.
Кумулятивдүү артыкчылыгы бар акциялар
Кумулятивдүү артыкчылыгы бар акциялар - артыкчылыгы бар акциялар, булардын чыгарылышы өзгөчө шарт менен эгерде жетишпеген киреше же башка себеп менен төлөнбөсө, анда бул дивиденддер акционерлер төлөгүчө чогула берет. Кумулятивдүү артыкчылыгы бар акциялар жөнөкөй акцияларга салыштырмалуу өзгөчөлүгү бар. Кумулятивдүү артыкчылыгы бар акцияларга дивиденд төлөнгөндөн кийин жөнөкөй акцияларга төлөнөт.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Кумулятивдүү добуш берүү
Кумулятивдүү добуш берүү - акция добушу боюнча кошулуучу акционерлердин добуш берүү методу.
Уставдык добуш берүүдөн салыштырмалуу кумулятивдүү добуш берүү, добуш берүүчү директорлорго өзүлөрүнүн акцияларынын санын көбөйткөнгө акылуу болот. Добуштар ар кайсыл түр менен бөлүнүшү мүмкүн;
бүт добуштар - бир директордо же ар башка комбинация, мисалы, эгерде компания, директорлор кеңешинде 6 бош орун болсо, анда устав боюнча 100 акциясы бар акционер, ар бир талапкерге 100 добуштан 600 добуш чогултуп бере алат, ал эми кумулятивдүү добуш берүүдө акционер уставдык добуш бергендей добуш бере алат же 600 добушту бир талапкерге, З00дөн экөөнө, 200дөн үчөөнө же башкага. Кумулятивдүү добуш берүү, аз сандагы акциясы бар акционерлерге өз талапкерлерин директорлор кеңешине түрткөнгө чоң мүмкүнчүлүктөрдү берет.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Сакко-Ванцетти процесси (1927)
Сакко-Ванцетти процесси (1927) - АКШдагы сот процесси; анда итал. революционер - жумушчулар Никола Сакко менен Бартоломео Ванцеттиге Саут Брейнтри (Массачусетс) шаарындагы бут кийим фабрикасынын кассири менен 2 кароолчусун өлтүрдү деп жалаа жабылган. Жумушчу жана прогрессчил башка уюмдарды куугунтуктоо менен коштолгон бул процесс 1920-ж. июнда Плимут шаарында башталган. Атайын тандалган присяжныйлар күбөлөрдүн жалган далили менен бурмаланган экспертизаларга таянып, Сакко менен Ванцеттини күнөөлүү деп айыптап, өлүм жазасына өкүм кылган. Массачусетс штатынын соту Тейер жана федералдык сот органдары ишти кайра кароо жөнүндөгү бардык өтүнүчтөрдү четке каккан соң АКШда жана бүткүл дүйнөдө соттун чечимине каршы кыймыл башталган. Бирок бардык аракет натыйжасыз аяктап, 1927-ж. 23-августта Сакко менен Ванцетти электр отургучунда өлтүрүлгон. 1977-ж. АКШ соту Н. Сакко менен Б. Ванцеттинин күнөөсүз айыпталганын официалдуу моюнга алган.
Аккуавива
2010-жылга карата калкынын саны - 1811 адам. Коммуна аймагы 4,86 км² түзөт. Борго-Мажжоре жана Сан-Марино, Италиянын Сан-Лео жана Веруччио аймактары менен чектешет.
Ал республиканын негизги суу ресурстарынын коммунада жайгашуусу үчүн ушундай аталып калган. 2 чиркөөгө бөлүнөт (Гуалдиччиоло жана Ла Серра).
Вэстон (Коннектикут)
Вэстон (Коннектикут) (Weston) — Коннектикут штатынын Fairfield округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 10 179 киши. Болжолдуу аянты - 53.6 км². FIPS коду — 09-83430.
Биспинген
Биспинген (Bispingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Зольтау-Фаллингбостель районуна кирет.
Калкы - 6219 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 128,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 58 002. Муниципалитеттин башчысы — Детлеф Лос.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
Пилот Ноб (Миссури)
Пилот Ноб (Миссури) (Pilot Knob) — Миссури штатынын Айрон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.2 км². FIPS коду — 29-57656.
Элбани (Орегон)
Элбани (Орегон) (Albany) — Орегон штатынын Linn округуна караган АКШ шаары.
Шайтан
Шайтан -  Шайтан оттон жаратылган.
Шайтандын аты
Ал-Харис الخارجي Ал-Марид المارد
Хадис
Чындыгында, шайтан адамдын каны аркылуу кыймылдайт.
Колизей
Колизей (латынча сolosseus – зор) же Флавийлер амфитеатры – байыркы Рим архитектурасынын эстелиги (б. з. 75–80-ж.). К. уз. 190 м, туурасы 156 м эллипс түрүндөгү аренадан жана 4 ярустуу 50 миңче орундан турат. Гладиаторлордун салгылашы жана оюн-зооктор үчүн ылайыкталган Рим амфитеатрларынын эң ириси.
Комсомол (Баймак району, Башкыртстан)
Комсомол — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Зилайыр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 268 киши. Почта индекси — 453653, ОКАТО коду — 80206813002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мадазимов Болуш
Мадазимов Болуш [1927, Кара-Суу району, Кыргыз-Чек айылы (мурдагы Лаглан) – 2001, ошол эле жер] – комузчу. Кыргыз Республикасынын эл артисти (1991), Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты (1989). Ош областтык кыргыз драма театрында, Жалал-Абад элдик театрында иштеген (1954–62). 1962-жылдан өмүрүнүн акырына чейин туулуп-өскөн айлындагы орто мектепте музыка мугалими, клуб башчысы болуп эмгектенген. Кыргыз улуттук телерадиосунун алтын казынасына комузчулар Токтогул, Карамолдо, Ныязаалы, Коргол, Ыбырайдын күүлөрүн жана 100гө жакын элдик күүлөрдү жаздырган. Анда «Саринжи – Бөкөй», «Солтон Сары», «Бекарстан», «Бала баатыр Курманбек», «Аксаткын менен Кулмырза» аттуу күүлөр да бар. Корголдун «Ак бакай» аттуу обонун кара күү түрүндө иштеп чыккан. Республикада алгачкылардан болуп комузчулардын үй-бүлөлүк ансамблин уюштурган. 1976-жылдан ансамбль – Элдик комузчулар ансамбли деп аталган. Эмгек Кызыл Туу ордени жана медалдар менен сыйланган.
Сэйнт Михаэлс (Мэриленд)
Сэйнт Михаэлс (Мэриленд) (Saint Michaels) — Мэриленд штатынын Talbot округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1193 киши. Болжолдуу аянты - 2.4 км². FIPS коду — 24-69825.
Гилельс Эмиль Григорьевич
Гилельс Эмиль Григорьевич - [6 (19). 10. 1916, Одесса – 1985, Москва) – CCCP эл артисти (1954), Социалисттик Эмгектин Баатыры (1976). 1935-ж. Одесса консерваториясын, 1938-ж. Москва консерваториясынын жогорку чеберчилик мектебин бүткөн. 1929-ж. пианист катары алгачкы концертин берген. 1938-жылдан Москва консерваториясында окутуучу, 1952-жылдан профессор Э. Г. Гилельс 20-кылымдын эң мыкты пианисттеринен. Анын аткаруучулук өнөрү эмоциялуулугу, виртуоздуулугу менен айырмаланат. Ал пианисттердин эл аралык конкурстарынын жеңүүчүсү (Вена, 1936, 2-сыйлыгынын Брюссель, 1938, 1-сыйлыгынын). CCCP мамлекеттик (1946), Лениндик сыйлыктардын (1962) лауреаты. Үч Ленин, башка орден жана медалдар менен сыйланган.
Франквайлер
Франквайлер (Frankweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Вайнштрассе районуна кирет.
Калкы - 908 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 37 026. Муниципалитеттин башчысы — Рихард Нердинг.
Опека
Опека — граждандардын мүлктүк жана жеке кызыкчылыктарын коргоонун укуктук формаларынын бир түрү.
Ал мамл. органдар тарабынан ишке ашырылат. Опеканын максаты:
Аракет кы­лууга мүмкүнчүлүгү жокторду багуу жана дарылоо жагын Опекакылышы зарыл. Опека райондук, шаардык. посёлкалык, айылдык Эл депутаттар советтеринин аткомдорунун атайын чечими менен кароого алынуучу адам же опекун жашап турган жерде дайындалат. Жашы жете электер учун опекундук милдетти элге билим берүү бөлүмдөрү, аракет кылууга мумкүнчүлүгү жоктор үчүн саламаттык сактоо бөлүмдөрү аткарат. Опекундук милдетти түздөн түз көрсөтүлгөн органдар дайындаган адам аткарат. Опекундар — өз карамагындагылардын закондуу окүлдөрү; алар опекундук милдеттен закондо көрсөтүлгөн учурларда гана бошотулат. Өз милдеттеринен кара санатайлык менен дайындалган опекундар кылмыш жоопкерчилигине тартылат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Сазчы куну
Сазчы куну (Myocastor coypus) - кемирүүчүлөр түркүмүндөгү жаныбар. Келестерге окшош. Уз. 60, куйругу 45 см, салм. 12 кгга жетет. Тумшугу кыска, жыт сезгич муруту бар, жакшы кемирет, арткы бутунун манжалары жаргакчалар менен бириккен. Териси баалуу. Закавказье жана Түштүк Тажикстанда кездешет. Сазчы куну дарыянын саздуу, көлдүн бал камыштуу, жекендүү жээктеринде 8-10 жыл жашайт. Сууда жакшы сүзөт, чумкуйт, суу өсүмдүктөрү, моллюскалар менен азыктанып, ийинге 1-12 бала тууйт.
Кузнец Саймон
Кузнец Саймон (1901-1985) (АКШ) - (экономикалык өсүштү эмпирикалык жол менен изилдөөлөрү үчүн 1971-ж. Нобель сыйлыгына татыган). Америкалык илимпоз Саймон Смит Кузнец 1901-ж. Пинскиде (Белоруссияда) төрөлгөн. 1922-ж. Саймон мурун күчөп кеткен атасына АКШга эмиграцияланган. Ал өз билимин Колумбия университетинде улантып, 1926-ж. экономика илиминин докторлук даражасын алган. Кузнец экономикалык өсүш темпинин тарыхында жаңы доор пайда болгонун аныктаган. Ал айрым өлкөлөрдүн экономикалык өсүш темпинин узак толкунун аныктап («Кузнецтин циклдери» деп аталган), аны 20 жылдык мөөнөт менен чектеген. Кузнецтин теориясы боюнча техникалык прогресстин, калктын жана улуттук кирешенин тез өсүш мезгилдери мына ушул жыйырма жылдын ичинде өз ара алмашылып турат. Саймон Кузнец 1985-жылы Кембриджде дүйнөдөн кайткан.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Фридрикског
Фридрикског (Friedrichskoog) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Дитмаршен районуна кирет.
Калкы - 2452 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 53,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 51 034. Муниципалитеттин башчысы — Карл Хайнрих Томзен.
Саз газы
Саз газы - токтоп калган көлмө түбүнөн бөлүнүп чыккан газ. Составында көбүнчө метан (СН4) жана азыраак көмүр кычкыл газ менен азот болот.
Хильхенбах
Хильхенбах (Hilchenbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Арнсберг административдик округуна карайт. Зиген-Виттгенштайн районуна кирет.
Калкы - 15520 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 80,88 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 70 020. Мэр — Ханс-Петер Хазенстаб.
Шаар административдик курамы боюнча 12 шаардык районго бөлүнөт.
Көз жумганча өтүмдүүлүктүн коэффициенти
Көз жумганча өтүмдүүлүктүн коэффициенти - компаниянын күндөлүк активдери минус товар-материалдык запастар, бөлүнгөн күндөлүк милдеттенмелерге. Товар материалдык запастарды күндөлүк активдерден алып салуу, компаниянын өтүмдүү активдерине көңүл бурдурат, анан, эгерде сатуулар токтоп калса, күндөлүк милдеттенмелерин акча каражаттарына жеңил айландыруучу активдерин айландыра алгандыгын аныктоого көмөк берет. Компания туруктуу болуп саналат, эгерде көз жумганча өтүмдүү активдери күндөлүк милдеттенмелерден ашса.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Сор (Айова)
Сор (Айова) (Thor) — Айова штатынын Гумбольдт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3 км². FIPS коду — 19-77790.
Калкы
2010-жылы калкы 174 киши болгон.
Сайкс-Пико макулдашуусу (1916)
Сайкс-Пико макулдашуусу (1916) - Осмон империясынын Азиядагы, көбүнчө араб өлкөлөрүндөгү ээликтерин бөлүшүү жөнүндө Улуу Британия менен Франциянын ортосунда түзүлгөн. Британ дипломат М. Сайкс менен француз дипломат Ф. Жорж-Пико даярдаган. Ноталарды алмашуу формасында 9-16-майда Лондондо түзүлгөн. Иракта, Иорданиянын Түштүк-Чыгыш аймагы менен Араб ж. а-нын айрым княздыктарында Улуу Британия бийлигин, Ливан, Сирия, Түндүк Ирак, Түштүк-Чыгыш Анатолияда Франция бийлигин орнотуу белгиленген. Палестинага (Хайфа жана Акка Улуу Британияга берилген) эл аралык башкаруу (формасы кийин аныкталмак болгон) орнотулган. Биринчи дүйнөлүк согуш (1914-18) бүткөн соң Сайкс-Пико макулдашуусу Улуу Британиянын пайдасына өзгөртүлгөн (к. Севр тынчтык келишими (1920)). Россиядагы Улуу Октябрь социалисттик революциясынын жана Турциядагы улуттук-боштондук кыймылдын жеңиши түрк ээлигиндеги жерлер жөнүндөгү келишимдин турмушка ашырылышына токоол кылган.
Осовиахим (Кочкор району)
Осовиахим — Кыргызстандын Нарын облусунун Кочкор районундагы айыл. Чолпон айыл аймагына кирет.
Севилья
Севилья ― Испаниянын түштүгүндө 700 миңдей калкы бар шаар. Гвадалквивир дарыясынын эки жээгинде жайгашкан. Бул Андалусия автономдуу коомчулугунун жана Севилья провинциясынын борбору. Муниципалитет Чоң Севильянын районуна (комарка) кирет. Уламыш боюнча, аны грек баатыры Геркулес негиздеген. Шаардын тургундары испанча "sevillános" деп аталат. Севилья калктын саны боюнча Испаниядагы төртүнчү шаар, ири өнөр жай жана соода борбору, ошондой эле туризм борбору. Гвадалквир дарыясынын эки жагында, түшүмдүү, өнүккөн түздүктө жайгашкан, ал деңиз кемелери үчүн Севильяга чейин жетет. Шаардын байыркы бөлүгү Гуадалкивирдин сол жээгинде жайгашкан жана Лос Умерос, Сестерия, Баратилло, Карретерия, Ресолана, Сан-Бернардо, Сан-Роке жана Ла-Кальзада, ошондой эле Макаренанын чет жакалары менен курчалган. Бүгүнкү күндө 66 мунарасы бар байыркы шаар дубалынын сыныктары гана калган. Триана району дарыянын оң жээгинде жайгашкан.
Мадали Эшен
Мадали Эшен, Мухаммед – Али Халиф Мухаммед – Сабыр Суфиев (1846, Фергана өрөөнү, Шохидон кыштагы – 24. 5. 1898, Анжиян шаары) – Анжиян көтөрүлүшүн жетектегендердин бири. Бухара жана Самарканд шаарындагы медреселерден билим алган. Россия империясынын жүргүзгөн колониялык саясатына каршы нааразычылыктар элдик көтөрүлүшкө алып келип, элдин сунушу менен Мадали Эшен көтөрүлүшкө жетекчилик кылган. Мисалы, Кайыпназар, Магзум Зиябидин башында турган эл Анжиянга, Оморбек датка Бекмуратов менен Өмүрбек датка Ошко, Көгарт болуштугунун башчысы Чыйбыл жана Атакул паңсат Ханазаровдор Кара-Көлдөгү казак-орус отрядына кол салууну пландап, куран кармап ант беришкен. 1898-жылы 18-майда алар эки ротадан турган Анжиян аскер гарнизонуна кол салып, тез эле жеңилип калган. Мадали Эшен башында турган 22 адам дарга асылып, калгандары Сибирге айдалган.
Купер эффекти
Купер эффекти ⎯ металлдагы өткөрүмдүүлүк электрондорунун түгөйлөшүп (купер түгөйлөрү) биригиши; ал өтө өткөрүмдүүлүктүн пайда болушуна алып келет.
1956-ж. амер. физик Л.Купер алдын ала айткан. Купер эффекти өтө өткөрүмдүүлүктүн азыркы микрос-копиялык теориясынын негизинде жатат (Бардин-Купер-Шрифер моделинин). Купер эффектин эске албаганда металлдын негизги абалында (Т→0 К температурада) электрондор импульстар мейкиндигинде Ферми бети менен чектелген көлөмдү толтурат. Импульстар боюнча бөлүнүшү төмөндөгүчө: металлда барабар жана карама-каршы багыттагы импульска ээ болгон электрондор бар. Куперге ылайык, Ферми бетине жакын жайгашкан жана карама-каршы багыттагы импульс-тары менен спиндери бар электрондор торчо аркылуу аракет этүүнүн натыйжасында түгөй электрондорго бириге алат. Ал виртуалдык фонондордун алмашуусунун натыйжасында пайда болот дагы тартылуу мүнөзүнө ээ. Купер түгөйлөрүнүн системасы бүтүн сандуу (нөлдүк) спиндерге ээ, б. а. Бозе бөлүкчөлөрү (бозондор) болушат. Купер түгөйлөрү кристаллдык торчо менен аракеттенбей энергиялык жылчык аркылуу өтүшөт. Ошондуктан купер түгөйлөрүнүн системасы өтө агуучулукка ээ. Ал заряддалган бөлүкчөлөр үчүн өтө өткөрүмдүүлүктү пайда кылат. Купер аракеттешүүдөгү электрондордун байланыш энергиясынын кичине болушу металлдардагы жана алардын куймаларындагы өтө өткөрүмдүүлүк температурасынын болушуна шарт түзөт (~20К ге чейин).
Зульцхайм (Төмөнкү Франкония)
Зульцхайм (Төмөнкү Франкония) (Sulzheim (Unterfranken)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Швайнфурт районуна кирет.
Калкы - 1972 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,77 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 78 183. Муниципалитеттин башчысы — Михель Гек.
Энинген
Энинген (Öhningen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Фрайбург административдик округуна карайт. Констанц районуна кирет.
Калкы - 3624 киши(2013-ж.). . Аянты - 28,20 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 35 061. Мэр — Андреас Шмид.
Доврэй (Миннесота)
Доврэй (Миннесота) (Dovray) — Миннесота штатынын Murray округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 57 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 27-16300.
Колонна
Колонна (французча colonne, латынча columma, англисче column, немисче saule) – 1) сөздүн кеңири маанисинде – бардык түрдөгү тик таяныч (каркастык курулуштардагы темир бетон, металл тирөөчкө чейин). 2) туурасынан кесилишинде тоголок (сейрек башка формада болот), капители бар, көпчүлүк учурда базасы да бар тик таяныч. Классикага чейинки архитектуралык системаларда К-лардын өзүнчө түрлөрү – лотос жана папирус сымал К-лар пайда боло баштады. Алар Байыркы Египетке таандык. Андан соң жогору көздөй кеңейип кеткен Эгей дүйнөсүнө таандык К-лар пайда болгон. Классикалык архитектурада К. – ордердин үч негизги (төмөн жагынан өзү кармап турган антаблемент жана өзү таяныч кылып турган пьедестал менен бирдикте) бөлүгүнүн бири. К-нын ар кандай модификациялары бар жана аларда анын профилинин өзгөчөлүгү сакталган, бирок пластикасы өзгөртүлгөн (пилястра, ордердик ти­рөөч) же чектелген (байланыштуу колонна). Мындан сырткары, бир бөлүгү дубалдан чыгып турган жарым колонналар да болот.
Вэстпорт (Коннектикут)
Калкы - 26391 киши. Болжолдуу аянты - 86.2 км². FIPS коду — 09-83500.
Ельгов-Тарка
Ельгов-Тарка — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Песчанка дарыясынын оң жээгинен 48 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 36 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — 03.04.00 гидрографикалык бирдикти жээктеген сызыктары менен, анын ичинде Колгуев аралын камтый чектешкен Орусиянын деңиз суулары жана территориялык деңиздеринин чегиндеги Беренц деңизинин аралдары. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезени дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Культабан (Баймак району, Башкыртстан)
Культабан — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Зилайыр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 415 киши. Почта индекси — 453654, ОКАТО коду — 80206813003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Плэтт Сити (Миссури)
Плэтт Сити (Миссури) (Platte City) — Миссури штатынын Платт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 8.8 км². FIPS коду — 29-58178.
Калкы
2010-жылы калкы 3866 киши болгон.
Оператордук өнөр
Оператордук өнөр — чыгарачылыктын кинематографияга таандык түрү; киного тартуу методу аркылуу режис­сёр жанa сүрөтчу менен бирге фильмдердин сүрөттөөчү формаларын жаратуу өнөрү.
Оператордук өнөрдүн жардамы менен чыгарманын мазмуну жанa идеясы ачылат, кинодраматург менен режиссёрдун ою жүзөгө ашат. Бул өнөрдүн сүрөттөө каражаты — кадр. Анда предмет же көрүнүш, алардын майда бөлүкчөлөрү ийкемдүү көркөм форма менен көрсөтүлүп. мимика, ишаарат, ар кан­дай кыймыл фильмдин композициясына ылайык чоңойтулуп же жонөкөй формада көрүүчү окуяга аралаш жүргөндөй ынанымдуу тартылат.
Оператордук өнөрдүн панда болушу жанa өнүгүшү кино өнөрүнүн калыптанышына тыгыз байланыштуу. Ал өнөр адегенде «жандуу фотографиялар» турүндө болсо, кийин кыймылдуу кинонун коп жаңы ыкмалары чыгармачылык менен өздөштүрулүп, көркөм бийиктик­ке жеткирилди.
Кыргызстанда Оператордук өнөрдүн өнүгүшүнө К. Кыдыралпев, М. Му­саев, Ю. Герштейн, Н. Борбиев, М. Туратбеков ж. б. салым кошту.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Биссендорф
Биссендорф (Bissendorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Оснабрюк районуна кирет.
Калкы - 14444 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 96,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 59 012. Муниципалитеттин башчысы — Гуйдо Хальфтер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 13 шаардык районго бөлүнөт.
Чолок согуш
Чочко согуш
'''Чочко согушу ака Чочко эпизоду, Чочко жана Картошка согушу, Сан-Хуан аралдарынын чек ара талашы Сан-Хуан чек ара талашы жана Түндүк-Батыш чек ара талашы - 1859-жылы Америка Кошмо Штаттары менен Улуу Британиянын ортосундагы талаштуу аймакта чочко атылгандан улам башталган тирешүү. Сан-Хуан аралдары. Согуштун жападан жалгыз курмандыгы чочко болгон.'''
Окуя
''' Чочко окуясы 15-июнь 1859-жылы Орегон келишимине кол коюлгандан туура 13 жыл өткөндөн кийин, АКШнын мыйзамдарына ылайык Сан-Хуан аралында отурукташкан америкалык фермер Лайман Катлар анын бакчасында чоң кара чочко ызы-чуу салып, анын картошкасын жеп жатканын аныктаган. . Бул биринчи жолу эмес, ачууланган Катлер чочконун атып салган. Көрсө, өлтүрүлгөн чочко Ирландиялык Чарльз Гриффинге таандык, ал Hudson's Bay компаниясынын кой фермасын башкарган; анын бир нече чочколору болгон, Ал аларга каалаган жерде эркин жүрүүгө мүмкүнчүлүк берди. Бул окуяга чейин жаңжалдын эки тарабы тең тынчтыкта ​​жашап келген. Катлар Гриффинге чочко үчүн компенсация катары 10 доллар сунуш кылган, бирок Гриффин 100 доллар талап кылган. Катлар андан кийин эч нерсе төлөбөй турганын билдирген, анткени чочко анын жерине басып кирген. Британ бийликтери Кутларды камакка алабыз деп коркутканда, америкалык фермер аскердик коргоо үчүн өзүнүн бийликтерине кайрылган. '''
Аскердик эскалация
'''Орегон аскер округунун командачысы, бригадир генерал Уильям Харни, башында капитан Жорж Пикеттин жетекчилиги астында 9-жөө аскерлер полкунун 66 жоокерин британиялыктардын конушун алдын алуу буйругу менен Сан-Хуан аралына жөнөткөн. Эгерде америкалыктар кароосуз калса, америкалык баскынчылар Сан-Хуанга отурукташа башташат деп чочулап, англиялыктар капитан Джеффри Хорнбинин командачылыгы астында ал жерге үч согуш кемесин жиберишкен. Күчтөр күчөп, 1859-жылдын 10-августуна карата полковник Силас Кейсинин жалпы командачылыгы астында 14 мылтыгы бар 461 америкалык жоокер бортунда 167 мылтык жана 2140 кишиси бар беш британиялык согуштук кемеге каршы чыгышкан.'''
Конфликттерди чечүү
'''Кризис тууралуу кабар Вашингтон менен Лондонго жеткенде, эки өлкөнүн расмийлери таң калып, жарылуу коркунучу бар кырдаалды жоюуга киришти. Сентябрда АКШнын президенти Жеймс Бьюкенен генерал Уинфилд Скотту губернатор Жеймс Дуглас менен кризисти чечүү жолдору боюнча сүйлөшүүгө жиберген. Скотт 1830-жылдардын аягында АКШ менен Улуу Британиянын ортосундагы эки чек ара чатагын жөнгө салууга жетишкен жана президент жакындап келе жаткан жарандык согуштун шартында өлкөнү таптакыр керексиз аскердик жаңжалдан дагы арылтат деп үмүттөнгөн. Октябрда Скотт Сан-Хуанга келип, Дуглас менен сүйлөшүүлөрдү баштады.'''
'''Сүйлөшүүлөрдүн жыйынтыгында тараптар маселе биротоло чечилгенге чейин Сан-Хуан аралын биргелешип оккупациялоону сактап калууга, бирок ошол эле учурда контингенттерди ар бир тараптан 100 адамдан ашпаган санга чейин кыскартууга макулдашышты. Британ лагери аралдын түндүк четинде жээкке жакын жайгашкан (Ванкувер аралы менен байланышты жеңилдетүү үчүн), Америка лагери түштүктө, кысыкты бойлото артиллериялык аткылоо мүмкүн болгон дөбөдө жайгашкан.'''
'''Кошмо Штаттарда жакында башталган жарандык согуштун айынан биргелешкен оккупация 12 жылга созулду. Согуш маалында жергиликтүү бийлик Лондонду талаштуу аймакты гана эмес, жалпы эле бүтүндөй аймакты аннексиялоого үндөгөн, бирок Британиянын расмий бийлиги буга макул болгон эмес. 1871-жылы Улуу Британия менен Америка Кошмо Штаттары Вашингтон келишимине кол коюшкан, анда башка маселелер менен катар Сан-Хуан каналынын маселеси эл аралык арбитраж тарабынан чечиле тургандыгы көрсөтүлгөн. Тараптар германиялык кайзер Вильгельм Iди арбитр кылып шайлашты.Вильгельм бул маселени уч кишиден турган арбитраждык комиссиянын кароосуна койду, ал Женевада дээрлик бир жыл бою чогулушту. 1872-жылдын 21-октябрында комиссия бул маселени Америка Кошмо Штаттарынын пайдасына чечти: Харо кысыгындагы чек ара боюнча америкалык сунуш кабыл алынган.'''
'''1872-жылдын 25-ноябрында британиялык деңиз жөө аскерлери аралдан чыгып, 1874-жылы июлда америкалык аскерлер чыгарылып кеткен.
Ансыз да Орегон келишиминин жыйынтыгына нааразы болгон канадалык коом Британия Канаданын таламдарын дагы эле этибарга албай койгонуна нааразы болду. Натыйжада, Канада тышкы саясат маселелеринде көбүрөөк көз карандысыздыкка умтула баштады.'''
Оператор спектри
Оператор спектри (математикада) — Т — А.Е операторунун (Т—берилген сызыктуу оператор, Е — бирдик опе­ратор) бардык жерде аныкталган чектүү тескери оператору болбогон Я сандарынын жыйындысы.
«Оператор спектри» — матрицанын өздүк маанилеринин жыйындысынын жалпыланган түшүнүгү.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Фредди Меркьюри
Фредди Меркьюри (англ. Freddie Mercury), өз аты Фаррох Булсара (англ. Farrokh Bulsara) ― англис ырчысы.
Гилея
Гилея (грекче helуе – токой) – Түштүк Америкадагы, негизинен Амазонка дарыясынын алабындагы нымдуу тропиктик токой. Көп ярустуулугу, түргө, ошондой эле лиана жана эпифиттерге өтө байлыгы менен өзгөчөлөнөт. Терминди 1820-ж. А. Гумбольдт сунуштаган. Гилеяда баалуу дарак өсүмдүктөрү (мисалы, какао, гевея) көп кездешет. Гилея дайыма ысык жана нымдуу климаттык шартта өскөндүктөн, биологиялык ритмдин сезондуулугу анча байкалбайт. Кеңири мааниде бүт континенттердеги нымдуу тропик токойлору гилея деп аталат.
Колоннада
Колоннада (фр. colonnade) – антаблемент же арканы кармап туруучу түркүктөрдүн катары. Имараттын сыртынан К. курулуштун бөлүмдөрүн бири-бири менен бириктирүүчү же аны курчап турган мейкиндик менен байланыштыруучу галерея, портиктерди түзөт; К. чоң залдарда да болот. Мындан сырткары жупташкан колонналардан турган эки ярустуу К-лар кездешет.
Хаукарль
= Даярдоо ыкмасы = Акуланын өлүгү терисин сыйрып, бөлүкчөлөргө бөлүп, 6-8 жума же андан көп убакытка чейин сакталат - мезгилине жараша - шагыл ташы бар идиштерде жана карбамидге каныккан ширелер эркин агып кетиши үчүн дубалдары тешиктер. Андан соң этти сыртка чыгарып, атайын илгичтерге илип, таза абада дагы 2-4 ай кургатуу үчүн калтырышат. Бул убакыттын ичинде, эт кесим бир гана саргыч ички бөлүгү калат, ошондуктан, столдо кызмат кылып жаткан кыртыш менен капталган.
= Тамактын жаралуу тарыхы = Гренландия акулаларынын этинде уулуу кошулмалардын (карбамид, аммиак) жогорку концентрациясы бар жана жаңы колдонууга жараксыз. Ошентип, бышыруу ыкмасы ойлоп табылган, андан кийин эт кандайдыр бир жол менен адам сиңирип алат.
Салт боюнча, Исландиянын көптөгөн шаарларында январь айында Торраблот гастрономиялык фестивалы өткөрүлөт. Анын жүрүшүндө байыркы викингдердин чыныгы тамак-ашын бышырып, даамын татып көрүү салтка айланган.
Операционализм
0-кылымдын башында физикадагы олуттуу ачылыштарга байланыштуу чыккан.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Вегелебен
Вегелебен (Wegeleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Шаар. Хальберштадт районуна кирет.
Калкы - 2815 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 51,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 85 365. Мэр — Ханс-Юрген Циммер.
Шаар административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Сэйнт Чарльс (Мэриленд)
Сэйнт Чарльс (Мэриленд) (St. Charles) — Мэриленд штатынын Charles округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 33379 киши. Болжолдуу аянты - 30.9 км². FIPS коду — 24-69350.
Элгин (Орегон)
Элгин (Орегон) (Elgin) — Орегон штатынын Юнион округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1685 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 41-22550.
Швангау
Швангау (Schwangau) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Чыгыш Альгой районуна кирет.
Калкы - 3360 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 76,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 77 169. Муниципалитеттин башчысы — Райнхольд Зонтаймер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Операция
Операция (лат. operatio — аракет) —
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Сажад Захир Саид
Лакхнау жана Оксфорд университеттерин бүткөн. 1929-ж. Улуу Британия компартиясына мүчөлүккө өткөн.
Англия, Пакистан, Индия компартияларынын ишине белсене катышып, Азия жана Африка өлкөлөрүнүн көз карандысыздыгы үчүн күрөшкөн, бир нече жолу камалган. Прогрессчил инди жазуучулар ассоциациясын (1936) түзүшкөн.
Адабиятта новеллачы катары таанылган. Анын социалисттик реализм методуна аздыр-көптүр ыктай жазылган «Кызытылган көмүр» (1936) жыйнагы, «Лондон түнү» (1937) повести, «Оорулуу» (1936) деген пьесасы, «Жарык шооласы» (1956) аттуу мемуары бар.
Колорит
Колорит (итальянча colorito, латынча color — өң-түс, боёк дегенден) — көркөм сүрөт өнөрүнүн ар кыл боёктордун айкалышып, бирдиктүү бир түстү жаратуусу. Колорит эмоциялык, психологиялык туюнтуунун маанилүү куралы болуп, көркөм образды толук ачууга кызмат кылат. Кайсы бир боёктордун басымдуулук кылышына жараша Колорит жаркын же күңүрт, салкын (көк, жашыл түс басымдуулук кылса) же жылуу (кызыл, сары түс көптүк кылса) ырай болушу мүмкүн. Колорити чебер пайдалана билген сүрөткер колорист, ал эми скульптура менен архрадагы Колорит полихромия деп аталат.
Садуль Жорж
Садуль Жорж (4. 2. 1904, Нанси - 13. 10. 1967, Париж) - француз кино теоретиги жана сынчысы, коммунист. Каршылык көрсөтүү кыймылына катышкан. «Летр франсез» жашырын газетасында (экинчи дүйнөлүк согуштан кийин да) иштеген. Макалалары «Юманите» ж. б. газеталарда басылып турган. Жогорку кино билимин берүү жана Фильмология институтунда проф. Искусство таануу илимд. доктору (1956). «Кинонун жаңы тарыхы», «Кино өнөрүнүн тарыхы» аттуу эмгектердин автору.
Мадамин бек
Мадамин бек, Мухаммед Амин Ахмед - бек, Мадамин Ахметбеков (1893–20. 5. 1920) – 1918–20-жылдары Фергана өрөөнүндө Совет бийлигин орнотууга каршы чыккан корбашылардын бири. 1916-жылдагы көтөрүлүшкө байланыштуу падыша өкмөтү тарабынан камакка алынып, 1917-жылы Февраль революциясынан кийин бошотулган. 1917–18-жылдары Эски Маргалаң шаарында мусулман жумушчулар профсоюзунун төрагасы, милиция начальниги болуп иштеген. 1918-жылы жай айынан Кызыл Армияга каршы көтөрүлүшкө чыгып, 1919-жылы Фергана өрөөнүн ээлеген. Анын отрядына казак-орустардан куралган К. Монстровдун Дыйкандар армиясы кошулган. 1919-жылы 22-октябрда Мадамин бек башында турган Убактылуу Фергана өкмөтү (Фаргона муваккат мухторият хукумати) уюшулуп, орун басарлыгына Монстров дайындалган. 1920-жылы февралда Мадамин бектин негизги күчү Кызыл Армиянын курчоосунда калган. Натыйжада Мадамин бек мусулман бюросу жана областы ревкомдун башчысы Н. Хожаев менен тынчтык келишимин түзүп, Совет бийлигин таанууга аргасыз болгон. 20-мартта Түркстан фронтунун командачысы М. Фрунзе менен бирдикте аскер парадына катышып, башка корбашыларды да Совет бийлигине тартуу сунушуна кошулган. 1920-жылы 5-майда жардамчысы казак-орус С. Сухов менен бирге Үч-Коргонго жакын жерде Көр Шерматтын колу тарабынан Мадамин бектин башы алынган.
Күзгүлүү-линзалуу системалар
Кээ бир Күзгүлүү-линзалуу системаларда күзгүлөр сүрөттөлүштүн сапатына таасир тийгизбей, таза конструктивдик (жарык шооласынын багытын өзгөртүү, аспаптардын өлчөмдөрүн кичирейтүү ж. б.у.с.) милдеттерди аткарышат. Мындай системаларга микроскоптордун күзгүлүү-линзалуу конденсаторлору мисал боло алышат. Башка учурларда сүрөттөлүштөрдү алуу үчүн күзгүлөр негизги ролду аткарса, ал эми линзалар, негизинен, күзгүлөр пайда кылган оптикалык чогундулардагы сүрөт-төлүштөрдүн бузулуштарын (к. Сүрөттөлүштүн бузулушу) жөндөө үчүн кызмат кылышат. Күзгүлөрдүн оптикалык касиеттери ага түшкөн жарыктын толкун узундугу өзгөргөндө өзгөрбөстөн калат (анткени күзгүлөр түссүз), ошондуктан Күзгүлүү-линзалуу системалар оптикалык системаларды алыскы фокустук аралыкка жана жоон диаметрге ээ болтуруш үчүн (мис., телескоптордун объективдери) кеңири колдонулат.
Франкельбах
Франкельбах (Frankelbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Кайзерслаутерн районуна кирет.
Вегенштедт
Вегенштедт (Wegenstedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 398 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 12,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 545. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Райнекке.
Куюндуу токтор
Куюндуу токтор индукциялык токтор болот, алар магнит талаасы убакыт боюнча өзгөргөндө же магнит талаасында өткөрүүчү нерсе кыймылга келгенде өткөрүүчү нерседе пайда болушат. Куюндуу токтор түздөн-түз өткөрүүчү массада куюндуу контурду пайда кылып, туюкталат.
Өзгөрмө магнит талаасындагы чулу металлдын электр каршылыгы аз болгондуктан пайда болгон токтордун күчү чоң мааниге жетет. Индукциянын ЭКК магнит талаасынын агымынын өзгөрүү тездигине пропорциялаш болгондуктан өткөргүч аркылуу өткөн магнит талаасынын өзгөрүшү тездеген сайын өткөргүчтө пайда болгон индукциялык токтун күчү көбөйөт. Ленц эрежеси боюнча Куюндуу токтордун өздүк магнит талаасы, аларды пайда кылган сырткы магнит талаасынын агымынын өзгөрү-шүнө дайыма каршы аракет кылуучу багытта болот. Куюндуу токтордун магнит талаасы өткөргүчтүн тышкы бетине сүрүлүп чыгат. Бул кубулуш магниттик скин-эффект деп аталат. Куюндуу токтор өзгөрмө ток өтүп жаткан өткөргүчтө дагы пайда болот. Алар өткөргүчтүн туурасынан кесилишинде токтун бирдей эмес бөлүштүрүлүшүнө алып келет. Эгерде өткөргүчтө ток жүрүп турса, анда токтун көбөйүү учурундагы Куюндуу токтордун багыттары 2-сүрөттө көрсөтүлгөндөй болот.
Өткөргүчтөрдү Куюндуу токтор менен ысытуу металлургияда металлдарды эритүүдө жана алардын куймаларын даярдоодо, лабораториялык практикада Куюндуу токтор вакуум техникасында абасы сордурулуп жаткан идиштин ичиндеги металлдарды ысытып газдын калдыктарын бөлүп чыгарууда колдонулат. Трансформаторлордун темир өзөкчөлөрүндө жана электр генераторлорунун айлануучу бөлүктөрүндө пайда болуучу Куюндуу токтор аларды ысытып, энергиянын коромжу болушуна алып келет. Ал К. т-ду начарлатыш үчүн анын тетиктери бири биринен диэлектрик катмарлар менен бөлүнгөн калдыркан тактачалар түрүндө даярдалат. Куюндуу токтордун сырткы магнит талаасы менен аракеттешүүсү электр эсептегичте, электрдик өлчөөчү куралда, тахометрде ж. б. колдонулат.
Зурберг
Зурберг (Surberg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Траунштайн районуна кирет.
Калкы - 3161 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 23,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 89 148. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Виммер.
Кошумча чыгымдар
Кошумча чыгымдар 1) өндүрүштү уюштурууга, башкарууга жана тейлөөгө байланыштуу чыгымдар. Булар продукция иштеп чыгарууга жумшалган чыгымдар менен бирге өздүк наркка кошулат. Кошумча чыгымдарга, негизинен, административдик-башкаруучу кызматкерлерге жумшалуучу чыгымдар (алардын кызмат акылары, почта, телеграф, телефон, радио, басма сөздөрдү төлөөлөр), продукция сатууга байланыштуу ар кандай чыгымдар, салыктар, ички чарбалык эсепти киргизүүгө байланыштуу болгон чыгымдар кирет. Кошумча чыгымдардын өлчөмүнө өндүрүштү уюштуруунун формалары жана аларды башкаруунун тутумдары, о. э. өндүрүштү ирилештирүүнүн жүрүшү таасирин тийгизет. Азыркы шартта майда өндүрүшкө караганда ири өндүрүштү уюштурууга, жүргүзүүгө кошумча чыгымдар кыйла аз жумшалат; 2) тобокелчил инвестордун юридикалык, бухгалтердик, эксперттик ж. б. кызматтарга кеткен чыгымы.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Фридриксхольм
Фридриксхольм (Friedrichsholm) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Рендсбург-Экернфөрде районуна кирет.
Калкы - 403 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 58 056. Муниципалитеттин башчысы — Йөрг Рате.
Гилфорд (Коннектикут)
Гилфорд (Коннектикут) (Guilford) — Коннектикут штатынын Нью-Хейвен округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 22 307 киши. Болжолдуу аянты - 128.7 км². FIPS коду — 09-34950.
Компьютердик графика –
Компьютердик графика – XX кылымдын акыркы чейрегинде кеңири тараган электрондук графикалык техника; сүрөттөлүштөр компьютердин пультунда түзүлөт, алар динамикада, статикада жана экранда терилип жаткан учурунда көрсөтүлүп турат, ошондой эле принтерден кайра даяр түрдө басылып чыгат. К. г-нын артыкчылыгына жасалып жаткан нерсени дайыма көрүп, чакан оңдоп туруу мүмкүн­чүлүгү кирет. К. г-да сүрөттөлүштөр элементтерден терүү ыкмасы боюнча же жаңы көркөм сүрөт формалары менен саймаларын, алмашып туруучу раппорту бар орнаменттерди түзүү менен аткарылат. Түстүү графикада компьютер түстөрдү бөлүштүрө алат.
Операциялык изилдөө
Операциялык изилдөө — математикалык анализдин методдорунун би­ри.
Айрым учурда бул метод менен татаал матем. маселелерди жөнөкөй эрежелерге таянып чыгарууга болот. Операциялык изилдөө механикада, автоматикада, электр техникада кеп колдонулат. Операциялык изилдөө методунун негизи катары изилденүүчү функцияны (оригиналды) андан алынган башка функция (сүрөттөлүшү) менен алмаштыруу идеясы алынат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Сэлби-он-зэ-Бэй (Мэриленд)
Сэлби-он-зэ-Бэй (Мэриленд) (Selby-on-the-Bay) — Мэриленд штатынын Anne Arundel округуна караган АКШ шаары.
Хольцвиккеде
Хольцвиккеде (Holzwickede) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Арнсберг административдик округуна карайт. Унна районуна кирет.
Сэлби-он-зэ-Бэй (Мэриленд)
Калкы - 3674 киши. Болжолдуу аянты - 12.2 км². FIPS коду — 24-71050.
Хольцвиккеде
Калкы - 17180 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 78 016. Муниципалитеттин башчысы — Йенц Ротер.
Октябрь (Баймак району, Башкыртстан)
Октябрь — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Зилайыр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 225 киши. Почта индекси — 453654, ОКАТО коду — 80206813004.
Энинген-унтер-Ахальм
Энинген-унтер-Ахальм (Eningen unter Achalm) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Ройтлинген районуна кирет.
Садовский, Пров Михайлович
Садовский Пров Михайлович (9 (21). 8. 1874, Москва-4.5.1947, ошол эле жер) - орус совет актёру, СССР эл арт. (1937). Белгилүү орус актёрлору Садовскийлердин үй-бүлөсүнөн. Москва театр окуу жайынын драма курсун (А. П. Ленский менен М. П. Садовскийдин шакирти) бүтүргөндөн кийин 1895-жылдан Кичи театрда иштеген. Совет доорундагы аткарган ролдору: Кошкин (К. Тренёв, «Любовь Яровая»), Фамусов (А. Грибоедов, «Акылдын азабы») ж. б. СССР мамлекеттик сыйл. (1943) лауреаты. Эки Ленин ордени жана медалдар менен сыйланган. Кичи театрда (1975) анын баласы - Пров Провович Садовский (1926-ж. т.) менен бир тууганынын уулу - РСФСР эмгек сиңирген арт. (1949).
Энинген-унтер-Ахальм
Калкы - 11 069 киши(2013-ж.). . Аянты - 23,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 15 019. Мэр — Александер Швайцер.
Октябрь (Баймак району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Блеккеде
Блеккеде (Bleckede) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Люнебург районуна кирет.
Калкы - 9578 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 139,9 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 55 009. Муниципалитеттин башчысы — Йенс Бөтер.
Плэтт Вудс (Миссури)
Плэтт Вудс (Миссури) (Platte Woods) — Миссури штатынын Платт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.0 км². FIPS коду — 29-58196.
Калкы
2010-жылы калкы 474 киши болгон.