cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лемба (эл)
Генетикалык изилдөөлөр алардын Жакынкы Чыгыштан келип чыгышынын жогорку ыктымалдыгын көрсөтүп турат. ДНК изилдөөлөр лемба жарымынан көбү Жакынкы Чыгыш семит тектүү Y-хромосомалары бар экенин көрсөттү. 2000-жылы жүргүзүлгөн изилдөө лемба эркектеринин бир топ бөлүгү Коэн модалдык гаплотип (CMH) деп аталган белгилүү бир Y-хромосома гаплотипти, ошондой эле Y-хромосоманын J гаплогруппасын алып жүрөрүн көрсөттү. Ал гаплогруппа Жакынкы Чыгыш араб элдеринде жана кээ бир еврейлерде кезигет. 2011-жылы жүргүзүлгөн изилдөө Y-хромосомалык гаплогруппа T1b лемба орточо жогорку жыштыкта ​​кездешет, ал ашкеназиялык еврейлерде, ошондой эле бир нече Левант популяцияларында төмөнкү жыштыктарда кездешет, бирок сефард еврейлерде өтө сейрек кездешет.
Ингендорф
Ингендорф (Ingendorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Экономикалык мыйзамдар
Экономикалык мыйзамдар ― илимий изилдөөлөрдүн натыйжасында тажрыйба жүзүндө такталып ырасталган практикалык ишмердүүлүк; б. а. материалдык байлыктарды өндүрүү, бөлүштүрүү, алмашуу, керектөө жана тейлөө процессиндеги экономикалык кубулуштардын объективдүү, туруктуу, бири-бирине себепкер байланыштарды жана алардын ортосундагы мамилелерди мүнөздөйт. Экономикалык мыйзамдар бардык коомдук формацияларга тиешелүү жалпы (мис., өндүрүштөгү өндүргүч күчтөрдүн мүнөзүнө, өндүрүш мамилелерине жана өнүгүү деңгээлине ылайык келүү мыйзамы) бир гана өндүрүш ыгына мүнөздүү болгон атайын же бир нече формацияга таандык (мисалы, нарк мыйзамы) мыйзамдарга бөлүнөт. Бирок, экономикалык мыйзамдар физикалык мыйзамдар сыяктуу жалпылоочу мүнөзгө ээ болгон табияттын мыйзамы боло албайт. Маселе мында адам табиятында акыл эстүү субьект катары анын экономикалык мамилелердеги жүрүм-турумунда пайда болгон обьективдүү мыйзамдар менен гана эмес адамдын субьект катары эркине жараша шартталган. Ошондуктан экономикалык мыйзамдарды, ага таандык жалпы касиеттерин, өндүрүш процесиндеги белгилерин, бөлүштүрүү жана айырбаштоону мыйзам катары эмес мыйзам ченемдүүлүк катары кароо зарыл. Ал эч убакта абс. мүнөздө болбойт, ошондуктан айрым адамдар же адамдардын тобу өздөрүнүн жүрүм-туруму менен дайыма эле экономикалык мыйзамдарды колдоно бербейт, ал ошол учурга, шартка жараша иш алпарат. Экономикалык мыйзамдардын жыйындысы экономикалык илимдер тарабынан бирдей тартипке салынган эмес.
Норс Хамптон (Нү-Гэмпшир)
Норс Хамптон (Нү-Гэмпшир) (North Hampton) — Нү-Гэмпшир штатынын Роккингэм округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4301 киши. Болжолдуу аянты - 37.3 км². FIPS коду — 33-54580.
Акрон (Айова)
Акрон (Айова) (Akron) — Айова штатынын Плимут округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.1 км². FIPS коду — 19-00775.
Калкы
2010-жылы калкы 1489 киши болгон.
Каакым-кукум
Ал жол боюнда, суу жээгинде, огород, бак, талаа, шалбааларда өсөт. Ашказан, бөйрөк, жүрөк,нерв ооруларына колдонулат. Унутчаактыкка да таасир берет.
Анын 10 г сабагын же тамырын 1 стакан кайнак сууга демдеп, чыпкалап, тундуруп, күнүнө 5-6 жолу бир кашыктан ичилет.
Воскресенка (Благовещен району, Башкыртстан)
Воскресенка — Башкыртстандын Благовещен районундагы айыл, Ильино-Полян айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 13 киши. Почта индекси — 453447, ОКАТО коду — 80215825005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Ашау-им-Химгау
Ашау-им-Химгау (Aschau im Chiemgau) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Розенхайм районуна кирет.
Калкы - 5677 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 79,61 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 87 114. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Вайерер.
Бергин (Кентукки)
Бергин (Кентукки) (Burgin) — Кентукки штатынын Мерсер округуна караган АКШ шаары.
Смитсфилд (Мэн)
Смитсфилд (Мэн) (Smithfield) — Мэн штатынын Сомерсет округуна караган АКШ шаары.
Бергин (Кентукки)
Калкы - 874 киши. Болжолдуу аянты - 3.1 км². FIPS коду — 21-11044.
Смитсфилд (Мэн)
Калкы - 930 киши. Болжолдуу аянты - 64.1 км². FIPS коду — 23-69155.
Метрика
Метрика– берилген мейкиндиктеги көптүктөгү эки чекиттин элементтеринин ортосундагы аралыкты же системада бурчтун ченин аныктоочу ыкма же математикалык термин. Дифференциалдык геометрияда метрика дифференциалдык квадраттык форманын жардамы менен жаа элементинин узундугу аркылуу киргизилет. Сызыктуу вектордо жана функционалдык мейкиндикте метрика скалярдык көбөйтүндү катары аралыкты жана бурчту аныктайт. Топологияда х жана у элементтеринин ортосундагы р(х, у) аралыгын киргизүү менен берилген көптүктү метрикалык мейкиндикке өзгөртүп түзүүдө колдонулат.
Жеймс Гандолфини
Жеймс Жосеф Гандолфини кичүү (James Gandolfini;1961-жылы, 18-сентябрда туулган жана 2013-жылы каза болгон) - америкалык актер жана продюсер. Ал HBO телеканалындагы "Сопранолор" аттуу криминалдуу драмада италияндык-америкалык криминал чөйрөсүнүн боссу- Тони Сопранонун ролу менен белгилүү. Бул сериалдагы ролу үчүн ал көптөгөн мактоолорго арзыган жана үч " Эмми Сыйлыгын", үч "Киноактерлордун Гилдия Сыйлыгын" жана бир "Алтын Глобус" сыйлыгын жеңип алган.
Анын башка көрүнүктүү ролдору "Чыныгы сүйүү" (анг. True Romance, 1993) тасмасындагы Виргилдин ролу, "Кортогойду жүдөтүү" (анг. Get Shorty, 1995) тасмасында түрткү берүүчү жана каскадер Бирдин ролу, "Жапайы нерселер жашаган жер" (анг. Where the Wild Things Are, 2009) тасмасында Кэролдун ролу болуп саналат. Ал "Сөздөр жетиштүү" (анг. Enough Said, 2013) тасмасында Алберттин ролун аткаргандыгы үчүн көптөгөн мактоолорго арзыган жана жакшы сын-пикирлерге ээ болгон. Ошондой эле "Киноактерлордун Гилдия Сыйлыгы" наамына жана "Бостон Киносынчыларынын Коомчулугу" сыйлыгынын "Экинчи пландагы эң мыкты актер" наамына көрсөтүлгөн.
"Сопранолор" сериалы бүткөндөн кийин Гандолфини "Тирүү кездеги эскерүүлөр: Ирактан мекенди көздөй" (анг. Alive Day Memories: Home from Iraq, 2007) аттуу документалдуу тасмага продюсерлик кылган. Бул тасмада ал Ирак согушунда жарадар болгон ветерандар менен баарлашкан. Ал эми анын "Согуштан азап чеккендер: 1861-2010" (анг. Wartorn: 1861–2010, 2010) аттуу документалдуу тасмасында, 1861-2010-жылдардын аралыгында Американын тарыхындагы бир нече согуштун америкалык үйбүлөөлөргө жана аскерлерге берген терс таасирин изилдеген.
Рентвайнсдорф
Рентвайнсдорф (Rentweinsdorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Хасберге районуна кирет.
Калкы - 1576 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 74 190. Муниципалитеттин башчысы — Вильи Зендельбек.
Жыл бышкак
Жыл бышкак – сууга каныккан борпоң тектер айдөш же капталча жерлерде жогору жаткан катмардын басымы ж. б. механикалык күчтөрдүн таасири м-н төмөн жылбышуусу.
Тоңгондо үстүнкү бети көөп калат, сууну начар өткөрөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргызстандын географиясы. Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004, s. 71–72. ISBN 9967-14-006-2
...мeтрия
...мeтрия (грекче metrtō – өлчөймүн, ченеймин) – татаал сөздөрдүн «өлчөө, ченөө» (мисалы, геометрия, фотометрия) деген маани берүүчү жалганма бөлүгү.
Экономикалык кризис
Экономикалык кризис - өлкөнүн экономикалык абалынын кескин начарлашы; анда өндүрүштүн темпи солгундап, калыптанган өндүрүш байланыштары бузулуп, ишканалар банкротко учурайт, жумушсуздук көбөйүп, натыйжада калктын жашоо деңгээли төмөндөйт. Экономикалык кризистин пайда болуу шарттары: Экономикалык кризистин түрлөрү: тармактык, структуралык (өз ара байланыштуу бир нече тармакты камтыйт), улуттук, аймактык (региондун бир нече өлкөсүн камтыйт) жана дүйнөлүк ж. б. Өткөн кылымдын 1929-33-жылдары дүйнөлүк Э. к. эң узакка созулуп, өтө оор өткөн. 2008-жылдагы дүйнөлүк валюта (АКШ долларынын) кризиси да көп өлкөнүн экономикасын алсыратты.
Старгис (Миссисипи)
Старгис (Миссисипи) (Sturgis) — Миссисипи штатынын Oktibbeha округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 206 киши. Болжолдуу аянты - 3.4 км². FIPS коду — 28-71320.
Шелльбах
Шелльбах (Schellbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бургенланд районуна кирет.
Калкы - 511 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 10,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 84 430. Муниципалитеттин башчысы — Уве Хенлайн.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Нойштадт (Гарц)
Нойштадт (Гарц) (Neustadt/Harz) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Нордхаузен районуна кирет.
Калкы - 1116 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 11,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 62 036. Муниципалитеттин башчысы — Петер Зиккель.
Манжа (эл)
Манжа (мандза, манджа, манджия, мандиджа; англ. manja, mandja, mandjia, mandija) — Борбордук Африка Республикасынын (316 миң адам) батышында жана Камерундун (13 миң адам) түндүк-чыгышында жашаган эл. Жалпы саны 329 миң адам. Манжа тили жана маданияты жагынан гбайя жана нгбака элдерине жакын.
Тил
Мандза тилинде сүйлөшөт. Мандза тили адамава-убанги уясына кирет. Ошондой эле санго жана француз тилдери кеңири таралган.
Дин
Көпчүлүгү жергиликтүү ишенимдерди карманышат. Калгандары христиандар.
Кол өнөрчүлүк
Манжа жыгачтан жана пилдин сөөгүнөн айкелдерди жасап, алардын ата-бабалары менен байланышты билдирет. Айкел жасоо стили нгбака жана нгбанди элдеринин стилине окшош. Бир гана айырмачылык, манжа, адатта, нгбака жана нгбанди чеберлери сыяктуу, фигуралардагы скарификациянын издерин баса көрсөтпөйт.
Тарых
Манжа уруулары азыркы мекенине 19-кылымда түндүк аймактардан көчүп келишкен. 1882-жылы манжа француз колонизаторлорунун бийлигин таанып, андан кийин бул элдин айрым өкүлдөрү Чаддагы француз колониялык армиясына жүк ташуучу болуп иштөө үчүн жөнөтүлгөн. 19-кылымдын аягында 20 кылымдын башында манжа элинин саны эпидемиялардын жайылышынан улам бир топ кыскарган. 1903-жылы манжа эли француздарга каршы көтөрүлүш чыгарып, ал ырайымсыз басылган.
Бакирова Нургуль Жакыповна
1973-жылы 22-апрелде Ош облусунун Кара-Суу районундагы Отуз-Адыр айылында туулган. 2021-жылдын апрелинен 2022-жылдын февралына чейин Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун төрайымы болуп иштеген.
Бакирова Нургүлдүн улуту – кыргыз.
Билими жана кесиптик ишмердиги
Жогорку юридикалык билими бар. 1995-жылы Кыргыз мамлекеттик университетин “Юриспруденция” адистиги боюнча аяктаган.
Нургүл Жакыповна кесиптик жолун 1995-жылы стажер, андан соң тергөө бөлүмүнүн прокурору, ошондой эле Ош облустук прокуратурасында прокурордун улук жардамчысы болуп иштөөдөн баштаган.
1997-1999-жылдары Ош Мамлекеттик университетининн юридикалык факультетинин деканынын окуу иштери боюнча орун басары болуп иштеген.
1999-2003-жылдары факультеттин атайын юридикалык дисциплиналар кафедрасынын башчысы, андан соң Бишкек мамлекеттик экономика жана коммерция институтунун юридикалык факультетинде декандын орун басары болуп иштеген.
2003-жылдан 2007-жылга чейин Ош шаардык сотунда судьялык кызматты аркалаган.
2007-жылы Ош облустук сотунун төрагасынын орун басары кызматына дайындалып, бул жерде 6 жыл иштеген.
2013-жылы “Нур жана Ко” адвокаттык компаниясынын директору болуп, бул жерде 2 жыл иштеген.
2016-жылдан 2018-жылга чейинки мезгил аралыгында Кыргыз Республикасынын Эмгек жана социалдык өнүктүрүү министринин кеңешчиси, андан соң бул министрликтин укуктук камсыздоо бөлүмүнүн башчысы болуп эмгектенген.
Шилтемелер
http://sot.kg/post/bakirova-nurgul-zhakypovny
http://sot.kg/post/kalieva-gulbara-utyurovna
https://rus.azattyk.org/amp/31679131.html
https://rus.azattyk.org/amp/31680824.html
https://kg.akipress.org/news:1762064
https://kloop.kg/blog/2022/02/12/prezident-naznachil-treh-zampredsedatelej-verhovnogo-suda-odna-iz-nih-nurgul-bakirova/amp/
Экономикалык карталар
Экономикалык карталар, экономикалык география карталары түрдүү экономикалык кубулуштарды жана процесстерди чагылдырат. Ал жалпы (эл чарбасын жалпы көрсөтүүчү) жана тармактык (мис., өнөр жай карталары, транспорт карталары ж. б.) Экономикалык карталарга бөлүнөт.
Маскегон
Маскегон (Muskegon) — Мичиган штатынын Muskegon округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 38401 киши. Болжолдуу аянты - 46.7 км². FIPS коду — 26-56320.
Ачуу мыя
Ачуу мыя (Горчак обыкновенный) - өтө күчтүү алколоид, уу. Дары жасоо үчүн ал гүлдөгөндө чогултуп, көлөкөдө кургатат. Майдалап бир чымчымын 2 л сууга салып, 100 г бал кошуп, 10 мүнөт кайнатып бир күн тундуруп, сүзөт. Муну боор, каратак, ашказан, ичеги-карын ооруларына тамактангандан кийин күнүгө 3 жолу 2 ай ичет.
Данынын бир чымчымын кайнаган сууга чай сыяктуу жарым саат демдеп коюп, күнүгө бир аш кашыктан тамактанаардан жарым саат мурда ичсе, адамдын көңүлүн көтөрүп, сергитип, тамакка болгон табитин ачат.
Ит сийгек
Ит сийгек, боз караган (Анабазис безлистный) - кымыздыктар тукумундагы жапыз бадал өсүмдүгү. Бийиктиги 10 смден 1 мге чейин. Бардык бөлүгү -сабагы, жалбырагы бозомук келет. Гүлү ак, көпкө гүлдөйт. Мөмөсү сары, кызыл, кызгылт түстө. Уругу - жангакча. Кээ бир түрлөрү малга тоют. Кыргызстанда 7 түрү өсөт.
Бардыгы кумдуу, кургакчыл, шагыл-таштуу жерлерде кездешет. Уулуу өсүмдүк.
Бул процедура 4 жолу кайталанат. Жүрөк ооруга сабагын жалбырагы менен оруп, кургатып, майдалап жанчат. Анын бир чай кашыгын 0,5 л кайнак сууга демдейт.
Бир күн тундуруп, сүзүп, бир чай кашыктан 3 жолу түгөнгөнчө ичилет. Андан соң 7 күн дем алып дарылоону кайрадан улантуу керек.
Норсфилд (Нү-Гэмпшир)
Норсфилд (Нү-Гэмпшир) (Northfield) — Нү-Гэмпшир штатынын Мерримак округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4829 киши. Болжолдуу аянты - 75.2 км². FIPS коду — 33-54260.
Береа (Кентукки)
Береа (Кентукки) (Berea) — Кентукки штатынын Мэдисон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 13 561 киши. Болжолдуу аянты - 24.3 км². FIPS коду — 21-05842.
Николь (Благовещен району, Башкыртстан)
Николь — Башкыртстандын Благовещен районундагы айыл, Ильино-Полян айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 3 киши. Почта индекси — 453447, ОКАТО коду — 80215825006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Метрология
Метрология (грекче metrtn – ченем, өлчөм жана ...логия) – өлчөө, өлчөөлөрдү бирдиктөө жана талап кылынуучу тактыкка жетишүү методдору жөнүндөгү илим.
Метрологиянын негизги проблемаларына төмөнкүлөр кирет: өлчөөнүн жалпы теориясын түзүү (теориялык); физикалык чоңдуктардын бирдиктер системасын түзүү (колдонмо); өлчөө методдорунун жана өлчөө каражаттарынын бирдей болушун камсыз кылуу (закондук метрология); эталондорду жана өлчөөнүн үлгүлүү каражаттарын жасоо; чендерди жана өлчөө каражаттарын текшерип туруу. Метрологиянын өнүгүшүндөгү тарыхый этаптар: метр эталонун аныктоо (Франция, 18-кылымдын аягы), бирдиктердин абсолюттук системасын түзүү (К. Гаусс, 1832), Эл аралык метрдик (чендик) конвенцияга кол коюу (1875), Бирдиктердин эл аралык системасын (СИ) иштеп чыгуу жана аныктоо (1960). Метрологиялык изилдөөлөрдү Эл аралык метрологиялык уюм координациялайт.
20-май – Бүткүл дүйнөлүк метрология күнү.
Калктын жыштыгы
Калктын жыштыгы – белгилүү бир аймактын калктуулугу (жыш же сейрек жайгашуусу); адам санынын аянт бирдигине (адатта 1 км2ге) болгон катышы м-н туюнтулат. Дүйнө жүзүндөгү калктын орт. жыштыгы 1 км2 жерге 40ка жакын адам түзгөн (1995).
Айрым өлкөлөрдө, мис., Монакодо бул көрсөткүч 15 адамга жетет. Кыргызстанда 1 км2 жерге орто эсеп м-н 20 адам туура келет.
Инзуль
Инзуль (Insul) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Арвайлер районуна кирет.
Калкы - 481 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 31 034. Муниципалитеттин башчысы — Эвальд Найс.
EgyptAir 804 каттамындагы кырсык
EgyptAir 804 каттамындагы кырсык — Airbus A320 ; Аталган учак 2016 жылдын 19-май, түнү 02:29-та MS 804 каттамы менен Шарль-де-Голль аэропортунан Каирге багыт алган. Парижден Каирге учуп баратып жоголуп кеткен учак Жер Ортолук деңизине түшүп кеткен. Бул тууралуу 19-майда жергиликтүү басылмалар Египеттин авиациялык бийлигине шилтеме берүү менен жазып чыгышкан.
"Египет" авиакомпаниясынын вице-президенти Ахмед Абдел буга чейин радардан жоголуп кеткен учак кырсык сигналдарын бербегенин билдирген. Жергиликтүү телеканалдар берип жаткан маалыматтарга ылайык, учак бөлүктөргө бөлүнүп кетиши мүмкүн.
"Учурда учакты издөө иштерин Грекиянын жана Египеттин аскердик авиациялары жүргүзүүдө",
Грос-Зимц
Грос-Зимц (Groß Siemz) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк-Батыш Мекленбург районуна кирет.
Калкы - 300 киши(2013-ж.). . Аянты - 14,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 58 041. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Бергер.
Хахаузен
Хахаузен (Hahausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Гослар районуна кирет.
Калкы - 862 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 53 006. Муниципалитеттин башчысы — Хенри Хоффмайстер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Старквилл (Миссисипи)
Старквилл (Миссисипи) (Starkville) — Миссисипи штатынын Октибеа (Oktibbeha) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 23888 киши. Болжолдуу аянты - 66.9 км². FIPS коду — 28-70240.
Ырыспай Чекиров
Чекиров Ырыспай- (1941,12-июль,Тон району Темир-Канат)Кыргыз ССРнин жогорку советинин депутаты, Кыргыз Республикасынын ардактуу инсаны.
Омур жолу
апасы Батма ; чоорду абдан жакшы черткен деп айтат. Кичине чагынан жоош, эмгекчил болуп осуп, мергенчилик менен алектенген  бирок,мектепте окууну каалаган эмес. Бала кезинде тушуно аксакал адам келип,“Балам, комузду жерге койбогун, кол ойното чертип жур” деп колуна оруктон комуз берген экен, туш коруп жаткан маалда элирип туруп ,комуз черткенсигенин Батма эне коруптур,эртеси апасы Ырыспайды айылдагы  Абдиев Жапар деген онорлуу комузчуга алып барып,тарбия беруусун отунот. Чыйрак, тетик Ырыспай комуз чертуу  искусствосун бат эле оздоштуруп кеткен экен “Комуз чертпесем бир нерсем жетпей, журогум музыка деп тургандай  сезилет. Эгер маданиятка жакындап, онорумду колдонуп,окусам азыркы залкар комузчулардын катарына кошулмак белем,ким билет, тоо-ташты аралап,мал багып журуп албадыкпы”.
1959-жылы  18-жашында Сулайманова Турат апабызга уйлонуп, бир жыл отпостон,  короо козусу менен жайлоого кочуп барып, камын коруп, торт жылы этке тогуп, так толоп тургандыгынан Райондук Советке депутат шайланат “Жунду он эки килограммдан мамлекетке откоруп турар элек, ар бир ириктин этин “мясокомбинатка” жетимиш килограммдан берчубуз” дейт созундо байбичеси Турат апа. Ырыспай ата: “Байбичем кошо жарышып,мени менен мал багып тургандыгына мен ушул даражага жеткем”. 1960-жылы 12-августта биринчи кызы Атыркул туулат “Арчалыда суук мезгил эле бирок, азыр эстесем туруктуу экенбиз, эч нерсе болбогондой тороп алдым”. 1962-жылы 5-январда уулу Замирбек жарык дуйного келет. Бир жыл откон сон 25-сентабрда жайлоодо мал багып журуп, Анаркул аттуу кыздуу болушат.
1967-жылы 7-чакырылышында  Кыргыз АССРнин Жогорку Советинин депутаты болгон. Депутаттык жылдарда   Кок-Сай, Жер-Уй,Тогуз-Булак, Темир-Канат сыяктуу айылдарда таза суусу жок болгондуктан, “наказ” менен  суу чыгарып берген. 1970-жылы Москвадагы 16-съездине катышкан. Ошол съезде “Мал чарбасынын отличниги” наамын  алган.1970-жылы ашууда суук тийип,катуу ооруп калган. 1972-жылы Ырыспай атабыздын буйругу менен салынып жаткан орто мектеп курулуп бутот. Азыркы учурда мектеп Тилеков Кулуке атында. Экинчи шайланышында  оорусу катуу кучоп, ишин уланта албай калган.Бирок, ага карабастан он жылдан ашык  мал багып, олкого чон салымын кошуп келишкен. Азыркы учурда ардактуу пенсионер, он бир баланын атасы.Байбичеси “Баатыр Эне” наамынынын ээси.
Балдары
Улуу кызы Чекирова Атыркул Кыргыз Республикасынын эмгек синирген доктуру, невропотолог.
Улуу уулу  Замир орто билимдуу. Чекирова Анаркул жеке ишкер эле. Дагы бир кызы Чекирова Алмагул музыкант, комузчу, пианист. Чекирова Майрамкул жеке ишкер, туризм боюнча иш алып келет. Экинчи уулу Чекиров Акжолтой жеке ишкер, архитектор,Омурбек фермер, Нурлан чет элдик бизнесмендер менен иш жургузот, жеке ишкер.
Сыйлыктары
“Эмгек Кызыл-Туу” ордени
“Ардак белгиси” ордени
“Темир-Канат айылынын ардактуу атуулу ” грамотасы,ордени.
Колдонулган адабияттар
“Тарыхта калган издер” китеби.
Кампа
Кампа — дан эгиндери
же башка азык-түлүк, буюм-тайым сакталуучу атайын имарат. Кампанын ичи бир нече бөлмөлөргө бөлүнүп, анда буудай, арпа, жүгөрү жана башка эгин өзүнчө сакталат. Көбүнчө дан эгиндеринин бир түрү (буудай же арпа жана башка) сакталуучу Кампалар (ичи бөлүнбөгөн) көп пайдаланылат. Кампада айыл чарба шаймандары, химикаттар да өзүнчө сакталат. Азыр «кампа» түшүнүгү кеңейип, сакталуучу азык-түлүк түрүнө жараша дан сактагыч, картөшкө сактагыч, жашылча сактагычтар жана башка пайда болду.
Тарыхы
Кочабамбадагы Котапачи айылына жакын жерде 2076 колка (тегеректелген кампа) болгон, бул Инка империясындагы азыр белгилүү болгон 9395 бирдиктин кампа имараттарынын % түзөт, башкача айтканда, бул империянын азык-түлүк камдоо жана сактоо болгон стратегиялык аймактарынын бири болгон.
Механизм
Механизм (грекче mechanē – машина) – бир же бир нече нерсенин кыймылын башка нерсенин керектүү кыймылына өзгөртүүчү система. Мехаизм структура-констр-лык белгилери боюнча шарнирдүү (рычагдуу), муштумчалуу, тиштүү, шыналуу, бурамалуу, фрикциялуу, гидравликалык жана электр түзүлүштөгү ж. б. болуп айырмаланат. Механизм чекиттеринин траекториясы бир же параллель тегиздиктерде болсо, ал тегиздик механизм (кривошип-жылгычтуу, муштумчалуу, планеталуу, шынаалуу ж. б.), ал эми калгандары мейкиндик (бурамалуу, червяктуу ж. б.) Механизмдерине кирет. Механизм бир же бир нече эркин даражага ээ. Бир эркин даражалуу механизм кеңири белгилүү. Кыймылдаткыч, кыймыл бергич, кыймыл аткаргыч механизмдин жыйнагы машинаны түзөт. Кээ бир машина бир эле механизмден турат. Механизмди изилдөө менен долбоорлоо методу – машина жана механизмдер теориясынын бир бөлүгү.
Дэвид Духовны
Духовны "Сырдуу материалдар" илимий-фантастикалуу триллер сериалынын 1998-жылкы серияларында жана ошол эле аталышта "Сырдуу материалдар: Мен ишенгим келет" (анг. The X-Files: I Want to Believe, 2008) аттуу экинчи чыгарылышында да тартылган. Духовны ошондой эле "Суу куйду" (анг. Aquarius, 2015-2016) сериалынын башкы продюсери болгон жана тасмага да тартылган. Духовны Принстон Университетинин англис адабияты бөлүмүнүн бакалавр даражасына ээ болгон жана Йель Университетинин англис адабияты боюнча магистирлик даражага ээ болгон. Окууну бүткөндөн бери ал эки китеп жазып чыгарган: "Ыйык уй: Заманбап жашоодогу күнүмдүк окуялар" (анг. Holy Cow: A Modern-Day Dairy Tale, 2015) жана "Бакки F  cking Дент" (анг. Bucky F  cking Dent, 2016).
Экономикалык анализ
Экономикалык анализ - 1) башкаруу системасынын негизги фунцияларынын бири, процесстер менен кубулуштарды илимий изилдөө методу; анын негизинде системанын курамдык бөлүгүн жана элементтерин окуп үйрөнүү маселеси турат. Экономикада анализ экономикалык жана социадык процесстердин маңызын, закон ченемдүүлүктөрүн, тенденцияларын жана баардык деңгээлдеги чарба жүргүзүү (өлкөдө, региондо, ишканада, жеке бизнесте жана үй-бүлөдө) ишмердүүлүгүн ачуу максатында колдонулат. Анализ экономикалык объектерди жана андагы процесстерди так прогноздоо жана пландоо үчүн кызмат кылат. Экономикалык анализ башкаруу органдарынын социалдык-экономикалык саясатка таянган илимий көз караштагы чечимдери иш жүзүндө мыкты варианттарды тандоого түрткү берет. Ретросдекдик анализ өткөндө калыптанган тенденцияларды үйрөнүүгө багытталган. Периспекдик анализ келечекти үйрөнүүгө багытталган; 2) экономикалык ишмердиктеги тийиштүү факторлордон экономикалык закон ченемдүүлүктөрдү табуу; болуп жаткан экономикалык процесстерди себептерине   жана таасир берчү факторлоруна жараша изилдөө; экономикалык процесстер менен кубулуштарды составдык бөлүктөргө жана элементтерге бөлүү.
Ашхайм
Ашхайм (Aschheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Мюнхен районуна кирет.
Калкы - 7665 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 28,04 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 84 112. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Й. Энгльман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Лыбнабой
Лыбнабой — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Торна дарыясынын оң жээгинен 0,8 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 34 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Реттенбах (Жогорку Пфальц)
Реттенбах (Жогорку Пфальц) (Rettenbach (Oberpfalz)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Кам районуна кирет.
Калкы - 1776 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,72 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 72 150. Муниципалитеттин башчысы — Георг Грисбек.
Каммингс Эдуард Эстлин
Каммингс Эдуард Эстлин (Edward Estlin Cummings; 14. 10. 1894, Массачусетс штаты, Кембриж — 1962, Түндүк Конуэй) — амер. акын, жазуучу, сүрөтчү. Футуризмге ыктаган лирик-урбанист; трагедиялык жана сатиралык интонацияларды кезектештирип берүү аркылуу бурж.-рационалисттик турмуштун бүлүнүшүн чагылдырган бунтчул-индивидуалист.
Кыскача өмүр таржымакалы
Эдуард Эстлин Каммингс 1894-жылы 14-октябрда АКШнын Массачусетс штатында туулган.
1911-1916-жж. Каммингс Гарвард университетинде окуган жана 1915-жылы бакалавр (B.A.) даражасын алган. Ал эми 1915-жылы мында өнөр магистри (M.A.) даражасын алган.
1912-жылдан тартып ырлары жарык көрө баштаган.
1914-жылдан тартып аванградчы акын-жазуучулардын таасиринде калган.
1917-жылы өз ыктыяры менен Франциягша кетип, мында медициналык аскерде кызмат өтөгөн. Тынчтыкчыл пикирлерин ачык айтып, "тыңчы" катары шектелип, камакка алынган. Аны Нормандиядагы концлагерге жибероишип, анда ал 3 жарым ай кармалгна.
Атасынын жардамы менен абактан бошотулуп, АКШга кайтып келген.
1918-жылы АКШнын армиясында бир нече ай кызмат өтөгөн.
1921—1923-жж. Парижде жашаган. 1931-жылы сталиндик СССРге саякат кылган.
1952-жылы Гарвард университети ага "конок профессор" деген ардактуу наам ыйгарган.
Каммингс 1962-жылы 3-сентябрда 67 жашында АКШда Нью-Хэмпширдин Норс-Конуэй жергесинде жүрөгүнөн кармап каза болгон.
Чыгармачылыгы
Каммингс — «Тандалган 100 ыр» (1959), «6 антилекция» (1953) жана башка ыр жыйнактарынын «Чоң камера» (1922) романынын автору.
Кубизмге ыктаган «Үн», «Чуу» (1919—25) живопистик сериялары бар.
Америкалык оригиналдуу акын, драматург жана жазуучу Эдвард Эстлин Каммингс айрым чыгармаларын жарыялаганда, анын ысымы эч баш тамга коюлбастан жазылган. Ал англис тилдүү адабиятка ирээтсиз, эркин ыр жазып, баш тамгаларды коюудан качып, тыныш белгилерди текстте күтүлбөгөн жерлерге коюп же таптакыр койбой жазып, жаңы тажрыйба сунуштаган акындардан болгон.
“Бардык күндөрдүн ичинен өзгөчө бошко кеткендери – бул күлкүсүз өткөндөрү”.
(Сүйүүгө арналган ырларынан):
мен жүрөгүңдү өзүм менен алып жүрөм (мен аны жүрөгүмө салып жүрөм) мен эч качан ансыз жүрбөйм (каякка барсам сен дагы ошоякка барасың, менин берекем, өзүм гана жүзөгө ашырган нерселердин бардыгы сенин жасаганың, менин берекем)
(Э.Э.Каммингс драманын, пьесанын өзгөчө оригиналдуу жана эски ыкмаларга сыйбаган жаңы түрү тууралуу минтип жазган):
АНЫ ТҮШҮНҮҮГӨ ДАЛААЛАТ КЫЛБА, АГА ӨЗҮҢДҮ АҢДООСУНА МҮМКҮНДҮК ЖАРАТ
Ньянколе
Тил
Эне тили — руньянкоре, банту уясына кирет. Жазуусу латын алфавиттин негизинде. Руньянкоре башталгыч мектепте окутулат. Ал тилде радио уктурууларды жана мезгилдүү басылмаларды чыгарат. Ошондой эле англис тили колдонулат.
Дин
Ньянколе жергиликтүү салттуу ишенимдерди карманышат. Ата-бабалар жана жаратылыш рухтарынын культу, пан­де­мо­ни­ум. Христиандар (англикандар жана католиктер) да бар.
Негизги салттуу кесиптер — кол менен иштетилген жер чарбасы (таруу, батат, банан, тамеки, кофе, чай), жайыт малчылык (зебу, кой, эчки) жана аңчылык. Мурда бир гана хима тобу мал кармай алган.
Кол өнөрчүлүк
Териден жана булгаарыдан жасалган, көптөгөн жасалгалар менен жасалган, бир ийинге кийилген салттуу кийим.
Тамак-аш
Тамак-аш негизинен өсүмдүк жана сүт азыктарынан турат.
Турак жай
Крааль типтеги конуштар. Чакан үй-бүлөнүн турак-жайы туулга сымал, каркастын үстүндө, боо чөптөн токулган чатыры бар.
Коом
Салттуу коомдук уюм көп балалуу үй-бүлөлөрдөн (оруганда) жана айыл жамааттарынан, аталык уруулук топтордон (экыйка) жана эки тараптуу туугандардан (обузаре) турат. Патрилокалдык нике. Көп аялдуулук практикаланат. Христиандашкан калкта — моногамия.
Маданият
Элдик оозеки чыгармачылыкка жомоктор, эпикалык жомоктор жана тарыхый уламыштар кирет. Жылдын негизги майрамы (Окий­ра ом­ва­ка) таруу жыйымына карата уюштурулат. Негизги музыкалдык аспаптар – ур­ма (ба­ра­ба­ндар, кси­ло­фо­ндор) жана үйлөмө аспаптар.
Тарых
Ньянколе банту жана нилот элин аралаштыруу натыйжасында пайда болгон. 16-кылымда дыйканчылык менен жайытчылык маданияттардын кесилишинде жогорку башкаруучу (омугабе) башында турган алгачкы мамлекеттик бирикме (Нкоре) пайда болгон. 1901-жылы британ колониялык протектораты астында Анколе округу "королдук" статусу менен түзүлгөн. Ньянколе эркектери чебер мергенчилер жана жоокерлер болгон.
Аркар оту тамыры
Аркар оту тамыры (Корень архара) (Animals grass) - сейрек кездешүүчү көп жылдык жапайы өсүмдүк, дарылыкка тамыры колдонулат. Дениз деңгээлинен 4000-5000 м бийиктикте эшилме кумшагылдуу боорлордо өсөт, бийиктиги 30-35 см. Июнь, октябрга чейин көгөрүп турат. Сентябрь - октябрь айларында казылып алынат.
Түзүлүшү суу кымыздык өңдүү, тамыры сойлоп узун, даамы кыйгыл, жыты керечтин тамырындай жыттуу. Аркар оту менен керечтин жытын айырмалаш кыйын, өңү, даамы менен гана айырмасын билсе болот. Мындан тышкары кереч бөксөдө, суу боюнда болсо, аркар оту бийик тоодо кургак шагылдуу бетте өсөт. Сырткы түзүлүшү менен тамырынын айырмасы чоң.
Керечтин тамыры жумурлуу буралып өсүп, тамырынын даамы ачуу, өнү кара болот. Аркар отунун тамыры узун сойлоп өсүп, тамырынын даамы таттуу кыйгыл, өңү ак түстө болот. Дарылыгы: жалпы организмди калыптандырат, аз кандуулукту, жогору кан басымын калыбына келтирет, организмдин энергиясын тез чыңайт (карыялардыкын). Нерв, ашказаничеги ооруларына дары, сөөктүн жукарышын калыптандырып, кандын курамындагы кантты төмөндөтөт (кант диабети). Даярдалышы: тамырын кургатып, күкүм түрүндө же майда кесинди түрүндө пайдаланат. 300 г сууга 15 г күкүмдү салып, жай күйген отко 15 мүнөт кайнатып, 100 гдан 3 маал тамактанаардын алдында ичилет. Бул бир күндүк норма.
Эскертүү: аркар оту жаш курагына карата ичилет. Негизинен коюу маңыз (сироп) жасалып колдонулат. Медицинада колдонулбайт.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Жаныш Кулмамбетов
Жаныш Осмонович Кулмамбетов – драматург, театр таануучу жана театр сынчысы, котормочу, журналист, театр жана кино режиссеру, публицист.
Өмүр баяны
Жаныш Кулмамбетов Тянь-Шань районунун Миң-Булак айылына караштуу Кичи-Кара-Кужур аймагында 1955-жылы 1-январда туулган.
1972-жылы ошол эле айылда В.В.Куйбышев атындагы орто мектепти бүтүргөн. 1972–1974-жж. Фрунзе шаарындагы Кыргыз драма театрынын алдындагы 2 жылдык театралдык студияда, 1975–1982-жж. Ташкенттеги А.Н.Островский атындагы театралдык көркөм институттун театр таануу бөлүмүндө окуган. Эмгек жолун 1982-жылдан баштап, 1985-жылга чейин "Кыргызстан маданияты» гезитинде кабарчы, 1985–1988-жж. Кыргыз Республикасынын маданият министрлигинин репертуардык-редакциялык коллегиясынын башкы редактору, 1988–1999-жж. Кыргыз Театр ишмерлер союзунун төрагасынын биринчи орунбасары жана ага караштуу Театралдык искусство жана социология борборунун жетекчиси, 1989–1992-жж. Москва шаарындагы Бүткүл союздук искусство таануу илимий-изилдөө институтунун аспирантурасынын күндүзгү бөлүмүнүн аспиранты. 1992–1993-жж. «Жайсаң» менчик театрынын уюштуруучусу жана көркөм жетекчиси, 1993–1996-жж. Кыргыз улуттук академиялык Т.Абдумомунов атындагы драма театрына караштуу театр окуу жайында, Бишкек шаарынын жогорку милициялык мектебинде окутуучу, 1995–1996-жж. «Нуска» гезитинин, 1996–1997-жж. «Асаба» гезитинин кабарчысы болуп иштеген. Культурология кандидаты. 1997-жылдан «Кыргыз Караван», «Кыз-жигит», «Адабий гезит», «Сен жана мен», Укмуштуу окуялар гезиттеринин негиздөөчүсү жана башкы редактору, 2004-жылы Кыргыз мамлекеттик телерадиосунун «Айтса-айтпаса төгүнбү» телекөрсөтүүсүнүн баяндамачысы, 2005-жылы: «Адеми» улуттар театрын уюштуруучусу жана жетекчиси, Кыргызстан театр ишмерлер союзунун биринчи вице – президенти, Кыргыз драматургдары менен театр сынчыларынын союзунун президенти, 2006-жылдан тартып «Манас» радиосунун «Театр дүйнөсү» берүүсүнүн автору жана алып баруучусу,  ЮНИСЕФ менен Кыргыз улуттук телерадио корпорациясынын биргелешкен, билим берүүчү «Керемет көч» эларалык теледолбоорунун редактору, 2007-жылы Кыргыз улуттук киностудиясынын башкы редактору. 2013-жылдын 25-сентябрынан тартып Кыргыз Республикасынын театр ишмерлер Союзунун президенти.
Чыгармачылыгы
Ал 70тен ашык пьесанын автору. Алардын 80%ы Кыргыз Республикасынын профессионалдык театрларында коюлуп, айрымдары республикалык жана эларалык фестивалдарда лауреаттык наамдарга ээ болгон. Казакстан, Тажикстан театрларында "Биз экөөбүз" (Астана, Zahna театры), "Эсенсиңби, есаул?!." (Астана, "Жастар" театры), "Исповедь шахидки" ("Ман - котилам!..", Куляб), «Жүрөктөгү от» (Душанбе, В. Маяковский атындагы Тажикистан мамлекеттик орус драма театры, Астана, "Жастар" театры), «Чөл үстүндө ошол эски ыр калды» драмалары коюлган (Асатана, "Жастар" театры). Душанбе шаарында "Ман - котилам!.." деген ат менен пьесалар жыйнагы чыккан.
Кулмамбетов Жаныш чыгармачылыгын балдар драматургу катары баштаган. Анын калемине жыйырмага жакын балдар үчүн жазылган пьесалар таандык. Анын драматургиясында кыргыз элинин улуу жана атактуу инсандарынын өмүрүнө арналган бир нече пьесалар бар: Кагылайын, Манасым! (Тыныбек  манасчы тууралуу), "Таня... Таня... Таттыбүбү" (Таттыбүбү Турсунбаева жөнүндө), "Чынгыз менен Бүбүсайра" (Чынгыз Айтматов менен Бүбүсайра Бейшеналиеванын драмалуу махабаты) , "Өмүр бизден өтүп кетсе..." (Коомдук жана мамлекеттик ишмерлер Роман жана Эркинбек Матыевдердин таржымалынан), "Талант жана тагдыр" (Бакен Кыдыкеева туурасында). Режиссер катары 20 га чукул спектакль койгон, 20 толук метраждуу көркөм фильм, 4 документалдуу, 1 кыска метраждуу тасмаларды тарткан. «Жалгыз Турна», «Кандуу сүйүү» ж.б. киноповесттеринин жана «Бейтааныш арбак» аттуу роман-триллердин «Баатыр Манас баяны» көп сериялуу көркөм фильминин сценарийинин автору (ишке ашырылбай калган Кыргыз-Кытай долбоору). Театр таануу жана театр сыны жаатында "Советбек Жумадыловдун эки тагдыры", "Пушкин актёр или нарратор?.. О двух моделях мирового театра киргизов и а многом другом...", "Кыргыз театрынын тарыхы", "Арт-Ордонун сабактары", "Кыргыз театры", ""Режиссер Бообек Ибраев", "Аккуу болуп асманда ай баратат" монографияларын, 150гө чукул макала, рецензия, чыгармачылык портреттерди жазган. 2006-2010 – жылдардын ичинде Ж.Кулмамбетов Кыргызстандагы бөбөктөрдүн эң популярдуу көрсөтүүсү болгон “Керемет көч” телесериалынын жаратууга түздөн-түз катышып, 440 сериясын кыргызчалатып, кыргыз балдарына тартуулаган. Дүйнөлүк классикалык жана азыркы драматургдар: Ж.Б. Мольер, Дж.Верга, Оскар Уйальд, С. А. Найденов, Сэмюэл Беккет, Вуди Аллен, В.Розов, Ч.Айтматов, А.Балакаев, А.Цуканов, А.Володин, Тажи Мухаммад, Лутц Хюбнер ж.б пьесаларын кыргызчага которгон. 1982-жылдан Театралдык ишмерлер, 1991-жылдан Жазуучулар, 1986-жылдан Журналисттер союздарынын мүчөсү.
Наамдары жана сыйлыктары
Кыргыз Республикасынын эл жазуучусу (2021) "Эргүү" улуттук театр сыйлыгынын төрт ирээт лауреаты.
Алтын кумара - (2018-жылы өткөрүлгөн драмалардын республикалык конкурсунун жеңүүчүсү).
Жарык көргөн китептери
Кыргыз тилинде
Тажик тилинде
Албиа (Айова)
Албиа (Айова) (Albia) — Айова штатынын Монро округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 8.1 км². FIPS коду — 19-00910.
Калкы
2010-жылы калкы 3706 киши болгон.
Томмазо Кампанелла
Томмазо Кампанелла (5. 9. 1568, Италия, Стило — 21. 5. 1639, Париж) — итал. философ жана акын, саясий ишмер, коммунисттик утопияны түзүүчү; доминикандык кечилимий «Туюмдар менен далилденген философиясында» Б. Телезионун натурфилос.
көз карашын жактаган; бир нече ирет теоретик катары айыпталган. 1598—99-жылы Калабрияда испаниялык үстөмдүккө каршы активдүү катышкандыгы үчүн камалып, 27 жылдай түрмөдө отурган жана философия, саясат, астрономия, медицина боюнча ондогон чыгармаларды жазган. «Күн шаары» аттуу эмгеги деңиз саякатчысынын аңгемеси түрүндө жазылып, анда окумуштуужрецтер кастасы башкарган, жеке менчик, үй-бүлө жоюлуп, балдарды мамлекет тарабынан тарбиялап, илим жана агартуу өнүккөн идеалдык коомду сүрөттөгөн. Ал — лирикалык ырлардын, канцондордун, мадригалдардын, сонеттердин да автору.
Норсюмбэрланд (Нү-Гэмпшир)
Норсюмбэрланд (Нү-Гэмпшир) (Northumberland) — Нү-Гэмпшир штатынын Кус округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2288 киши. Болжолдуу аянты - 94.5 км². FIPS коду — 33-56100.
Смирна (Мэн)
Смирна (Мэн) (Smyrna) — Мэн штатынын Аростук округуна караган АКШ шаары.
Кабак (кавак)
Кабак (кавак) – чукур далдоо жер, ойдуң; суунун, сайдын, ойдуң жердин жардуу жээги. «Кавак» түшүнүгү башка элдердин тилдеринде да кездешип, түрдүү маанилерди берет.
Мис., Алтайда жантайыңкы капталдуу узата жаткан дөңсөө, Казакстанда дарыянын же көлдүн бийик жээги, тектир маанисинде. Ички Теңир-Тоодо Кабак тоосу, Ош облусунда Кабак айылы, Кабак ж-а Кара кабак суулары бар.
Маскегон Хэйтс
Калкы - 12049 киши. Болжолдуу аянты - 8.2 км². FIPS коду — 26-56360.
Дайлинген
Дайлинген (Deilingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. туутлинген районуна кирет.
Калкы - 1677 киши(2013-ж.). . Аянты - 10,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 27 009. Мэр — Альбин Раг.
Покров (Благовещен району, Башкыртстан)
Покров — Башкыртстандын Благовещен районундагы айыл, Ильино-Полян айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 1 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Алтын тамыр
Алтын тамыр (Золотой корень), (Rhodiola rosea, Linnaeus) бийик тоолуу аймактарда өсөт. Чачылап сабак алат. Августтун аяк ченинде бышып жетилет. Тамыры күрөң түстө, жыттуу.
Аны бышып жетилген кезде жыйнап, көлөкөдө кургатат. Тер буулуп чыкпай калганда чай катары кайнатып ичүү керек. Андан соң тердеп, денебойду жумшатып, көңүлдү ачат. Ичтен кан өткөндө кайнатып ичсе токтотот.
Аялдардын айызы келип токтобой калса кайнатып ичип абалын жакшыртса болот. Кургатылган тамырдын 100 гын 1 л сууга салып 0,5 л калганча жай кайнатылат. Андан соң муздатып, 100 г спирт кошуп 1 жума койсо, коньяк сыяктуу түскө өтөт. Күнүнө бир маал ачкарын бир аш кашыктан ичсе ашказан, ичеги-карын ооруларына пайдалуу.
Хеде (Эмсланд)
Хеде (Эмсланд) (Heede) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Эмсланд районуна кирет.
Калкы - 2253 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 31,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 54 020. Муниципалитеттин башчысы — А. Польман.
Механогидравликалык машина
Механогидравликалык машина – пайдалуу кенди казып алуучу жана казылуучу зонага басым аркылуу суу аттыруу жолу менен тоо өткөөлдөрүн жасоочу агрегат. Механикалык машинанын механикалык кесүүчү (бузуучу) куралы – күч менен аталган суунун ичке агымы. Ал көмүрдү талкалоодо 5–50 МПа (1 МПа =10 кгс/cм2 басымдагы, тоо тектери үчүн 50–200 МПа басымдагы, 300–1000 МПа басымдагы импульстуу айкалыштырылган (механикалык жана гидрaвликалык) курал колдонулат. Механогидравликалык машина артыкчылыгы забой чөйрөсүндө электр энергиясынын колдонулбаганы жана чаңдабашы.
Шелльдорф
Шелльдорф (Schelldorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Калкы - 130 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 4,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 465. Муниципалитеттин башчысы — Эдвард Роговски.
Инсхайм
Инсхайм (Insheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк Вайнштрассе районуна кирет.
Кагын
Кагын – тоодогу кар көчкүдөн ж-а шамалдын таасиринен жайдакталган карсыз каптал.
Беркесвилл (Кентукки)
Беркесвилл (Кентукки) (Burkesville) — Кентукки штатынын Камберленд округуна караган АКШ шаары.
Кагын
Көбүнчө күнгөй беттерде, тоо аралык өрөөндөрдүн капталдарында, адыр-күдүрлүү жерлерде болот.
Колдонулган адабияттар
Кыргызстандын географиясы. Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004, s. 71–72. ISBN 9967-14-006-2
Инсхайм
Калкы - 2090 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,00 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 37 044. Муниципалитеттин башчысы — Макс Бергдолль.
Механикалаштыруу
Механикалаштыруу – кол менен иштетилүүчү эмгек каражаттарын машина, механизм жана аппараттар менен алмаштыруу. Механикалаштыруунун негизги максаты – эмгек өндүрүмдүүлүгүн жогорулатуу жана адамды оор жумуштан бошотуу. Механикалаштыруунун техникалык каражаттарына кыймылдаткычы (электр, буу, гидравликалык ж. б.), берилген операцияны ишке ашыруучу атайын түзүлүшү (жүк көтөрүп ташуучу, желдетүүчү, муздатуучу ж. б. орнотмолор) бар машина жана механизмдер кирет. Механикалаштыруу 18-кылымда башталып, 19-кылымдан машина, механизм жана аппараттарды кеңири колдонуу менен жумуштун жеңилдеши эмгек өндүрүмдүүлүгүнүн жана өндүрүш масштабынын тез өнүгүшүнө алып келген. Механикалаштыруунун деңгээли жана натыйжалуулугу эмгекти механикалаштыруу коэффициентине, өндүрүштүн машина, энергия менен жабдылышына жараша аныкталат. Өнөр жай, айыл чарба, курулуш жана транспорттогу өндүрүш процесстерин комплекстүү механикалаштыруу жана автоматташтыруу үчүн машиналар системасы, энергетиканы механикалаштырууда ири электр станциялары курулуп, бирдиктүү энергия системалары түзүлүүдө. Шахтада жогорку өндүрүмдүү комбайндар иштөөдө. Газ, нефть сордуруу өнөр жайында жогорку өндүрүмдүү каражаттар (бургулоочу жабдуулар) пайдаланылууда. Металлургияда оор жумуштарды механикалаштыруу домналарды, чоюн эритүүчү жана прокат цехтерин механикалаштырууга багытталган. Жалпы алганда, тоо-кен өнөр жайында, газ жана нефть алуу өндүрүшүндө, металлургияда, машина курууда, жүк көтөрүп- ташуу жумуштарында, курулушта, транспортто, токой чарба, жеңил жана тамак өнөр жай өндүрүшүндө, тиричилик, тейлөө чөйрөсүндө, айыл чарбада механикалаштыруу эң кубаттуу өндүрүштү түзүүгө алып келет. Техникалык прогресстин негизги багыттары энергияны башка түргө түздөн-түз айландыруу, айланачөйрөнү коргоо иштерин жүргүзүү менен Механикалаштыруу иштерин өркүндөтүүнү көздөйт.
Стоунуолл (Миссисипи)
Стоунуолл (Миссисипи) (Stonewall) — Миссисипи штатынын Кларкe округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1149 киши. Болжолдуу аянты - 6.9 км². FIPS коду — 28-70760.
Беркесвилл (Кентукки)
Калкы - 1 756 киши. Болжолдуу аянты - 7.3 км². FIPS коду — 21-11098.
Грос-Келле
Грос-Келле (Groß Kelle) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Мүриц районуна кирет.
Калкы - 131 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 56 018. Муниципалитеттин башчысы — Аксель Крүгер.
Тажикстандык кыргыздар
Тажикстандык кыргыздардын — көбү негизинен тейит, найман, кесек урууларынан болушат. Ал эми башка уруулар Алайдан кийинчерээк ооп баргандар. Андыктан тажикстандык кыргыздар кыргыз тилин сактап калуу жагынан да башкалардан айырмаланып турушат. Алар тилди атайын салынган 14 кыргыз мектепте окуп үйрөнүшөт. Анда жалаң кыргыз мугалимдери иштешет. Кыскасы, тажикстандык кыргыздарга кыргыз тилин үйрөнүүгө мүмкүнчүлүктөр бар. Бир гана жери мамлекеттик кызматтарда иштеген кыргыздардан тажик тилин билүү, тажик тилинде гана сүйлөө талабы коюлган.
Мургаптык кыргыздарды Сарыкөл кыргыздары деп да атап жүрөбүз. Сарыкол өрөөнү Ооганстандын, Тажикстандын, Кытайдын территориясында созулуп жатат. 1892-жылы орус падышачылыгы, Кытай империясы жана Англия биригип Сарыколду үчкө бөлүшкөн. Ошондо Сарыкол өрөөнүндө жашаган кыргыздар оогандык, тажикстандык, россиялык, кытайлык болуп бөлүнө баштаган. Мына ошол убактан баштап, кыргыз тилинин бирдей калыпта өнүгүү жолу да айрылган.
Мургаптык кыргыздар кыргыз тилинде ыр жазууга кызыгышат. Бирок ырларда бөтөн тилден кирген сөздөрдү байкабай койгонго болбойт.
Жыловудан колдосун
Айнанайын күйөөжан
Карчыга консун кашыга,
Эңкейгенде хыдыры,
Эгериден колдосун. (күйөөгө узап бараткан кызга айтылган насаат)
http://inter.kg/inter-gezit/1705-eski-kyrgyzcha-s1199yl1257g1257n-van-kyrgyzdary.html
Кадуу
Кадуу – бийикт. бирдей тоонун боорун, капталын туюнткан түшүнүк; тоонун бети,төшү деп да түшүнүлөт.
Түштүк Кыргызстанда ушул түшүнүккө байланыштуу пайда болгон Каду (кыштак), Кадоо, Кадур тоолору бар.
Нойштадт-ам-Ренштайг
Нойштадт-ам-Ренштайг (Neustadt am Rennsteig) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Ильм районуна кирет.
Калкы - 785 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 17,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 70 038. Муниципалитеттин башчысы — Дирк Махелайдт.
Норсвуд (Нү-Гэмпшир)
Калкы - 4241 киши. Болжолдуу аянты - 77.8 км². FIPS коду — 33-56820.