Ата_-_Журттун_азаматтары
Сейитбек Идирисов
Ала-Тоого азаттыктын таңы атканы, кыргыз коомчулугунда позитивдүү да, негативдүү да жагдайлар пайда болду. Позитивдүү жагы - элибиз өзүнүн улуттук баалуулуктарына ээ болуп, дүйнө элдеринин арасында улут катары таасын жүзүн көрсөтө баштады. Кыргызстандын Билим берүү жана илим министрлиги уюштурган "21-кылымдын кадрлары" программасынын алкагында таланттуу жаштарга атайын жолдомо берилип, чет өлкөлөрдө билим алууга кеңири мүмкүнчүлүк түзүлдү. Мына ошол чет жерден билим, тажрыйба алып келген жаштар өлкөдөгү башаламандыкты жөнгө салууда маанилүү ролду ойношту. Ал эми негативдүү жагы - социалдык-экономикалык көйгөйлөрдүн айынан карапайым калктын кабыргасы кайышып, турмуш шарты өтө начарлап кетти. өлкөдө жумушсуздуктун айынан ички жана сырткы миграция күчөп, кылмыштуулуктун саны кескин өсүп, билим берүүнүн сапаты түшүп кетти, айрым жоопкерчиликсиз жетекчилер менен адилетсиз бийликтин камчысын чапкан шылуундар өлкөдөгү кырдаалды ого бетер курчутуп, кыйчалыш мезгилде карапайым калктын канын соруп киришти. Элдин бакубат жашоодон үмүтү үзүлүп бараткансыды... Ушундай кыйчалыш кырдаалда, өлкөдөгү социалдык-экономикалык маселелерди чечүүгө кандайдыр бир деңгээлде салым кошуу максатында, "Ыйык Ата Журт" коомдук жаштар фонду түзүлгөн эле. Мындай өткөөл мезгилде элибиз эч бир саясий жана материалдык кызыкчылыкты көздөбөй, Ата-Журт үчүн каруусун казык, канын азык кыла турган уул-кыздарга муктаж эле. Тарыхка көз чаптырчу болсок, элибиз не деген гана азап-тозокту башынан өткөрбөдү. Бирде сырткы жана ички душмандардын айынан алакандай кыргыз таруудай чачыраса, бирде эл ичинен суурулуп чыккан эр-азаматтар "кулаалы таптап куш кылып, курама жыйып журт кылып"; келишкен. Тарых кайталанып туруучу мүнөзгө ээ эмеспи. Башкача айтканда, тарыхта болуп өткөн окуялардын сырткы формасы өзгөргөнү менен, өзөгү өзгөрбөйт тура. Ошондуктан, ата-бабалар "тарыхын билбеген урпактар тарыхта ата-бабалары туш келген кыйынчылыкка туш болушат" деген осуят калтырышкан окшобойбу. Демек, ар мезгилдин өзүнүн "чагылгандары" чыгышы керек. "Ыйык Ата Журт" коомдук жаштар фондунун түзүлүшүнө түпкүлүктүү элдин мына ушундай терең акылмандуулугу, айкөлдүгү, тунук ыйман-ариети түрткү болгон. Ал эми Ата-Журтту кыйын абалдан алып чыгуу үчүн өтө терең жана кенен ойлонуу керек эле. Бул үчүн бийликке жетүүгө умтулуунун кереги жок. Балким, өлкөнүн казынасын куруткан жетекчи сөрөйлөр дагы эле майлуу-сүттүү орундарды ээлеп отурушкандыр, бирок, биз аларды сындап отура бербей, биринчи кезекте, өзүбүздү баалап көрүүбүз зарыл. "Ушул өлкөнүн атуулу катары мен эмне иш жасай алдым же жасап жатам?" деген суроого жооп берүүгө тийишпиз. Анткени, "мен таза болсом, сен таза болсоң, коом да таза болот" (И. Раззаков). Кийинки кадам: учур бизден эмнени талап кылып жаткан болсо, дал ошону жасашыбыз абзел. Замандын талаптарына маани бербей, эски түшүнүктөрдөн арыла албай жүргөндөр мекенин гүлдөтүп жиберерине ишениш кыйын. Арийне, учур бизден терең билимди, өзгөчө технологиялык жетишкендиктерди тездик менен өздөштүрүүнү, сабаттуу, ыймандуу болууну, жан-дүйнө аруулугуна жетүүнү жана эл аралык тажрыйбаларды кеңири пайдаланууну талап кылып жаткан болсо, демек, биз ишти дал ушул жаатта башташыбыз керек. Башкача айтканда, жалпы коомчулуктун, ар бир атуулдун сабаттуу, жан-дүйнөсү аруу болушу үчүн жан үрөшүбүз керек. Айрыкча жаштарды ар тараптуу жетилтүүнүн аракетинде болушубуз зарыл. Бул үчүн "биримдик" болушу зарыл. Ким экенине карабай, материалдык мүмкүнчүлүгү барлар акча каражаты менен, билимдүүлөр акыл даремети менен кол кабыш кылып, эл-жерди өткөөл мезгилдин кыйынчылыктарынан алып чыгышы абзел. Эртеңки муундун алдындагы жоопкерчилигибизди жон терибиз менен сезишибиз керек.