cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Макензи
Макензи, Маккензи – Канаданын түндүк-батышындагы дарыя. Чоң Эрксиз көлүнөн башталып, Макензи ойдуңу аркылуу агат да Түндүк Муз океандын Бофорт деңизине куят. Өзүнүн Узундугу 1770 кмдей, Пис-Ривер менен (Финли дарыясынын башынан) 4250 км, алабынын аянты (Чоң Эрксиз көлүнүн алабына кирген Эрксиз, Пис-Ривер жана Атабаска дарыясынын системасы менен) 1804 миң км2. Ири куймалары: Лиард, Арктик-Ред-Ривер, Пил (сол), Чоң Аюулуу (оң). Жээги өтө саздак, карагай токою менен капталган. Кар, жамгыр сууларынан курулат. Жаз жана жай мезгилдеринде ташкындайт. Орточо чыгымы 14 миң м3/сек. Октябрдан июнга чейин тоңот. Кеме жолунун узундугу 2200 км. Боюнда Форт-Провиденс, Форт-Норман, Норман-Уэлс, Аклавик, Инувик калктуу пункттары жайгашкан. Дарыя, европалыктардын ичинен алгачкы жолу (1789) ал аркылуу сүзүп, Түндүк Муз океанга чыккан шотланддык көпөс, саякатчы – А. Макензинин урматынан аталган.
Ньютон-метр
Ньютон-метр - күч моментинин жана кош күч моментинин СИдеги бирдиги. 1 Н⋅м – аракет эткен күчтө 1 м аралыкта жайгашкан чекитке салыштырмалуу 1 Н го барабар күчтүн моменти. 1 Н⋅м=107дин⋅см=0,102 кгк⋅м.
Мавританиялык көркөм искусство
Мавританиялык көркөм искусство, мавританиялык стиль (латынча mauri, грекче mauras – кара, маврлар) (Орто к-дык Европада Пиреней жарым аралынын араб-бербер жеңип алуучуларын ушундай деп аташкан) – вестгот, берберлер жана араб Халифатынын көркөм традицияларынын биригип кетишинен пайда болгон мусулмандык түштүк Испания менен Магрибдин (Түндүк жана Түндүк-Батыш Африка) орто кылымдагы көркөм искусствосу, М. к. и. үчүн туура уюшулган жана тектоникалык жактан жеткилең жасалгалуу системага негизделген эффективдүү көрүнүктүүлүк, архитектуранын толук үстөмдүгү мүнөздүү. (XIII к. ортосу менен XIV к. аягындагы Гранададагы Альгамбр ак сарай-чеби) М. к. и-до аркалардын ар түрдүү формалары, сталактит куполдору, артесонадо шыптары, консолдогу карниздер менен серелер, түсү жана фактурасы боюнча ар түрдүү материалдар (изразцы, жыгач, ганч, мрамор, витраждар) кеңири колдонулган. М. к. и-до негизги роль геометриялык өсүмдүк оюулары менен жазууларынын кылдат аткарылган татаал композициялары, форма менен варианттарынын көп түрдүүлүгү, инвардык графика менен түстүк акценттин көркөм айкалышуусу менен айырмаланган орнаментке таандык.
Рок Хилл (Миссури)
Рок Хилл (Миссури) (Rock Hill) — Миссури штатынын Сент-Луис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.8 км². FIPS коду — 29-62660.
Калкы
2010-жылы калкы 4635 киши болгон.
Бритлинген
Бритлинген (Brietlingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Люнебург районуна кирет.
Калкы - 3311 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 19,73 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 55 011. Муниципалитеттин башчысы — Херберт Майн.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Хөннинген
Хөннинген (Hönningen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Арвайлер районуна кирет.
Калкы - 1091 киши(2013-ж.). . Аянты - 10,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 31 029. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Йозеф Вебер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Корнвол (Коннектикут)
Корнвол (Коннектикут) (Cornwall) — Коннектикут штатынын Litchfield округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1434 киши. Болжолдуу аянты - 119.9 км². FIPS коду — 09-17240.
Чарбалык коом
Чарбалык коом - чарбалык иш-аракеттерин ишке ашыруу максатында мүлктөрүн бириктирүү аркылуу юридикалык жана жеке жактардын келишими боюнча түзүлгөн юридикалык жак. Бул акционердик коом, жоопкерчилиги чектелген коом же кошумча жоопкерчиликтеги коом болушу мүмкүн. Алардын укуктук жана экономикалык түзүлүшү, иш-аракеттери, кайтадан уюштурулушу жана жоюу, катышуучулардын укугу жана милдеттери иш-аракеттеги мыйзам менен аныкталат.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Хагэртаун (Мэриленд)
Хагэртаун (Мэриленд) (Hagerstown) — Мэриленд штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 39 662 киши. Болжолдуу аянты - 27.6 км². FIPS коду — 24-36075.
Игорь Чудинов
Игорь Витальевич Чудинов — 1961-жылы 21-августта Фрунзе шаарында төрөлгөн. Кыргызстандык саясатчы, мамлекеттик ишмер, Кыргызстандын 2007—2009-жылдардагы премьер-министри жана ошондой эле 2005—2007-жылдары өнөр жай, энергетика жана отун ресурстары министри болгон. 7-апрелден соң "кызматтык абалынан кыянаттык менен пайдалануу" беренеси боюнча, козголгон кылмыш ишинин негизинде, камакка алынган, 2010-жылдын 12-августунда тил кат менен бошотулган.
2015-жылдын октябрынан бери Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты.
Нафтен кислоталары
Нафтен кислоталары - бир же бир нече беш мүчөлүү көмүртек циклдери бар карбон к-талары.
Алар нефтинин составына кирип, андан жегичтин эритмесинин жардамы м-н туз түрүндө бөлүнүп алынат. Н. к.— сууда эрибеген, түссүз илээшкек суюктук. Нефть продуктуларында ж. б. орг. к-таларда эрийт. Шпалаларга сиңирүү, чайырларды эритүү үчүн, туздары эмульгатор ж-а дезинфекциялоочу зат катары кенен колдонулат.
Ньютон секунда
Ньютон секунда - күч импульсунун СИдеги бирдиги. 1 Н⋅с – бул 1 секундада 1 Н го барабар күч импульсу. 1 Н⋅сек=105дин⋅сек=0,102 кгк⋅сек.
Өмүрбай, Макелек
Макелек Өмүрбай уулу (10. 3. 1956-жылы туулган, Кытай Эл Республикасы, Кызыл-Суу кыргыз автономиялуу облусу, Улуу-Чат ооданы, Улуу-Чат айылы) – адабиятчы, ШУАР улуттар тил жазуу кызматы комитетинде профессор (1990), филология илимдеринин кандидаты (2008). И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин ардактуу профессору.
Кыскача өмүр тажымакалы
Макелек Өмүрбай 1956-жылы жалган куран (март) айынын 10унда КЭРдин Кызылсуу кыргыз автоном облусунун Улуучат ооданына караштуу Улуучат айылынын Чоң-Терексуу кыштагында туулган.
1980-жылы Үрүмчү шаарындагы Шинжаң универститетинин география факултетин адистиги боюнча бүткөн.
1980-жылы Кытайдагы Шинжаң университетинин география факультетин бүтүргөн.
1982-жылдан Бээжин шаарындагы Борбордук улуттар институтунда кыргыз тили жана адабияты адистиги боюнча окутуучу, улуттар аралык тил жазуу кызматы комитетинде кыргыз тилин, кыргыз жазуусун изилдөө боюнча эмгектенет.
1982-жылдан азырга чейин ШУАР улуттар тил-жазуу кыяматы комитетинде Кыргыз тилин жана жазуусун изилдөө боюнча эмгектенет.
1985-жылдан Кытайда чыгуучу кыргыз тилиндеги «Тил жана котормо» журналынын башкы редактору.
Кытайда арап жазмасында кыргыз тилинде жарыкм көрүп жаткан «Тил жана Котормо» журналын 1985-жылдан ушул күнгө чейин жетектеп, анын башкы редакторлугунда аталган журналдын 125тен ашуун номуру басмадан чыкты.
Азыркы тапта Үрүмчү шаарында жашайт.
Илимий-чыгармачыл ишмердиги
Кыргыз тилин жана элдик чыгармаларын изилдөө боюнча 40тан ашык макаласы кыргыз, кытай, уйгур тилдеринде жарыяланган.
«Куран Керимдин» котормосун кытайлык кыргыздардын арап жазуусунда басмадан чыгарган.
Кытайдагы кыргыздардын жазуусунун орфографиялык эрежесин, тыныш белгилеринин эрежесин, адабий айтым (орфоэпия) эрежесин түзгөн (аталган китептер кытайлык кыргыздардын жазуусунда жана Кыргызстанда да жарык көргөн).
И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинде дарстар окуган.
Наамдары. Даражалары. Сыйлыктары
Кыргызстандын «Кыргыз тили» төш белгисини ээси.
Кытай мамлекеттик өкүмөттөн өзгөчө каржы менен сыйлана турган аалым атагын алган.
Эшброн
Эшброн (Eschbronn) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Фрайбург административдик округуна карайт. Ротвайль районуна кирет.
Өмүрбай, Макелек
Наамдары. Даражалары. Сыйлыктары
И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин ардактуу профессору.
Эшброн
Калкы - 2086 киши(2013-ж.). . Аянты - 11,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 25 071. Мэр — Вальтер Э. Циглер.
Өмүрбай, Макелек
Наамдары. Даражалары. Сыйлыктары
Филология илимдеринин кандидаты.
Чыгармаларынын кыскача тизмеси
Кытайдагы «Кыргыз жазуусунун орфогирафиялык эрежелери» (1989- жылы «шинжаң эл басмасынан» жарык көргөн,125 эреже), «Кыргыз жазуусунун тыныш белгилеринин эрежелери» (1996- жылы «Тил жана Котормо» журналынын 4-санында жарыяланган 132 эреже), «Кыргыз адабий айтым (Орфоэфия) эрежелери» (1998- жылы «Тил жана Котормо» журналынын 4-санында жарыяланган, 72 эреже). «Орфогирафиялык сөздүк» (1989- жылы «шинжаң эл басмасынан» жарык көргөн. 56 миң сөз); «Кытайча- Кыргызча сөздүк» (1999 – жылы «шинжаң эл басмасынан» жарык көргөн. 57 миң сөз) сыяктуу беш сөздүктүн автору.
«Манастын акылы» (2012-жыл «Кызылсуу кыргыз басмасы» баскан) «Кыргыз эл ооз адабият негиздери» (1994- жылы «Кызылсуу кыргыз басмасы» баскан), «Кыргыз адабият тарыхы» (1- тому, 2005-жыл «Шинжаң эл басмасынан» жарык көргөн), «Кыргыздын ак баталары» (2003-жыл «шинжаң эл басмасынан» жарык көргөн), «Манас жана Чыңгыз» (2011- жыл, Кыргызстан «бийиктик» басмасы) сыяктуу китептердин (аталгандар илимий китептер болуп эсептелет) автору. Кытайлык кыргыздардын «Манас» эпосунун редколлегиясында көптөн бери эмгектенет.
«Кытай императорлорунун кыргыз кагандарына жазган каттары» («Учкун» АК. Бишкек —— 2003). «Ханзу жазмаларындагы кыргыздар» (биргелешип которгон, «Шинжаң эл басмасы» 2004) сыяктуу китептерди которгон.
«Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн тарыхтагы баш кишилери (ажоолору)», «Манас эпосундагы Беш Бейжин тарыхта болгонбу?», «Манас эпосунун тарыхий арткы көрүнүшү» сыяктуу макалалардын автору.
Ягельная (Чоң Паарчиха куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — 03.04.00 гидрографикалык бирдикти жээктеген сызыктары менен, анын ичинде Колгуев аралын камтый чектешкен Орусиянын деңиз суулары жана территориялык деңиздеринин чегиндеги Беренц деңизинин аралдары. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Мавританиялык көркөм искусствосу
Мавританиялык көркөм искусствосу – VII–VIII кылымдардагы Испаниянын Түштүк оодандары менен Түндүк Африка өлкөлөрүндө араб басып алуучуларынын маданияты менен жергиликтүү калк маданиятынын биригип кетишинин натыйжасында пайда болгон көркөм искусство. Кээде бул көркөм искусствону «магрибдик-батыштык» деп аташат. Терминдин келип чыгыш тарыхы «кара» дегенди түшүндүрөт, грекче Африканын түндүк-батыш бөлүгүндөгү маврлар деп аталган бербердик калкты түшүндүргөн антик доорунда пайда болгон, ал мамлекет Мавритания деп аталат. Пиреней жарым аралына арабдар басып киргенден кийин «маврлар» деген аталыш жалпы эле мусулман басып алуучуларына тарап кеткен. Ошондуктан бул термин так эмес жана шарттуу мүнөзгө ээ. М. к. и-сунун диний архитектура (медресе, мечиттер) менен бирдикте граждандык (ак сарай, замоктор) архитектура да жакшы өнүккөн. Мавританиялык архитектура мозаика жана орнаменттик кооздуктар менен абдан мол кооздолгон. М. к. и-сунда жасалга-колдонмо көркөм искусствосу (жыгачты, пил сөөгүн, кездемелерди, килемдерди жана башка оюп-кесүү) маанилүү роль ойногон. Ал эми живопись менен скульпторлук начар өнүккөн, бул М. к. и-ндагы адам менен жаныбарлардын сүрөтүн тартканга тыюу салган диний доктринанын тийгизген таасири менен түшүндүрүлөт.
Каледониа (Миннесота)
Каледониа (Миннесота) (Caledonia) — Миннесота штатынын Houston округуна караган АКШ шаары.
Мавританиялык стиль
Мавританиялык стиль – 1) мавританиялык көркөм искусство сыяктуу; 2) XI–XV кылымда мавританиялык архитектуранын жасалга мотивдерин пайдаланууга негизделген XIX кылымдын 2-жарымындагы тарыхый стилдердин бири. М. с. менен анын экзотикалык саймаларын пайдалануу тарыхый традициялар менен (Берлин, Будапешт, Ужгороддогу синагогаларынын имараттары) интерьер жана фасаддарды адаттан тыш, башкача кооздоого умтулуу менен түшүндүрүлөт (Москвадагы Морозовдордун чарбагы, 1894-ж. архитектор В. А. Мазырин).
Штрален
Штрален (Straelen) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Дюссельдорф административдик округуна карайт. Клеве районуна кирет.
Буранба (Баймак району, Башкыртстан)
Буранба — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Тавлыкаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 447 киши. Почта индекси — 453678, ОКАТО коду — 80206846002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Находка
Япон деңизинин жээгиндеги порт. Калкы: 153 581 (2016).
Ак-Булак
Кыргызстандагы айылдар:
Ак-Булак — Ирандын Казвин провинциясындагы айыл.
Толкун каршылыгы
Толкун каршылыгы
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Байерфельд-Штеквайлер
Байерфельд-Штеквайлер (Bayerfeld-Steckweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Доннерсберг районуна кирет.
Макензи тоолору
Макензи тоолору, Маккензи – Канаданын түндүк-батышындагы кырка тоолор. Түндүк Америка Кордильерасынын чыгыш тилкесинин бир бөлүгү. Узундугу 700 кмдей. Бийиктиги 2469 мге чейин. Негизинен чөкмө тоо тектеринен турат. Мөңгүнүн аракетинен пайда болгон рельефтин формалары мүнөздүү. Капталдарын сейрек карагай токою жана тоо тундра ландшафты ээлейт. Шотландиялык саякатчы А. Макензинин урматына аталган.
Чарбалык кат
Чарбалык кат — кандайдыр бир чарбалык операциянын ишке ашкандыгын ырастоочу документ. Анын формасы ички мазмунуна тыгыз байланыштуу болот да, кебүнчө типографиялык ыкма менен даярдалат. Чарбалык операциянын учурунда же ал аткарылып бүткөндөн кийин, кээде ага чейин түзүлөт. Мисалы, негизги фондулар жоюлгандан кийин чарбалык акт түзүлүшү мүмкүн. Чарбалык актынын негизги талаптарына анда чагылдырылган операциялардын максатка ылайыктуулугу жана мыйзамдуулугу, датасы көрсөтүлүп, кайсы жерде түзүлгөндүгү, орунунун милдеттүү түрдөгү аты, чарбалык актыны түзүүчүлөрдүн фамилиясы, аткарган кызматы жана коюлган колу кирет. О. э. мамлекеттик юридикалык, жарандык, нормативдик, административдик камсыздандыруу ж. б. актылар дагы болот.
Стэйт Сэнтр (Айова)
Стэйт Сэнтр (Айова) (State Center) — Айова штатынын Маршалл округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.5 км². FIPS коду — 19-75135.
Калкы
2010-жылы калкы 1349 киши болгон.
Valve
Valve Corporation, ошондой эле Valve Software Программасы катары белгилүү Valve — компьютердик оюндарды иштеп чыгуу, басып чыгаруу жана санариптик жайылтуу менен алектенген америкалык жеке компания. Анын эң белгилүү өнүмдөрү бул Steam, PC оюндары жана Half-Life, Portal, Counter-Strike, Left 4 Dead жана Dota 2 сериялары үчүн санариптик дистрибьютор жана программалар. Valve тарабынан иштелип чыккан оюндардын көбү өзүнүн GoldSrc, Source and Source 2 оюн кыймылдаткычтары.Компаниянын штаб-квартирасы Вашингтондо, Сиэтлге жакын жерде жайгашкан.
Салыштырмалуу аз кызматкерлердин саны менен - ​​2016-жылы 360 адам - ​​компаниянын кирешеси жылына бир миллиард долларга жакын. Клапан начальниктери жана кол алдындагылары жок жалпак уюштуруу структурасы менен мүнөздөлөт - кызматкерлер бири-бирине тең жана кызыкчылык топторуна чогулушат; компания көбүрөөк кызматкерлер кошулган долбоорлорго каржылоону багыттайт. Бул долбоорлордун арасында Artifact оюну же Steam Machines сериясы сыяктуу каталар болгон, бирок Valve алар үчүн Steam жана башка ийгиликтүү долбоорлор аркылуу төлөй алган.
Тарыхы
Half-Lifeтын пайда болушу
Майкрософтто он үч жылдан кийин Гэйб Ньюэлл Майк Харрингтон менен бирге 1996-жылы Sierra Studiosтун жетекчилиги астында Valve Software программасын негиздеген. Жөнөкөйлөтүү үчүн, Quake оюн кыймылдаткычына лицензия сатылып алынган - Quake кыймылдаткычы жана анын негизинде өзүнүн GoldSrc кыймылдаткычы иштелип чыккан, андан кийин бир жарым жылдан кийин Half-Life (HL) оюнун иштеп чыгуу башталган.
Оюндун жумушчу аталышы "Quiver" болчу. Сценарийдин үстүнөн иштөө үчүн профессионал фантаст Марк Лайдлоу чакырылган. Оюн илимий-фантастикалык 3D биринчи адам атуу болуп калды. Гэйб менен Майк DOOM сыяктуу караңгы жаратууларды жаратууну каалашкан. Оюн басмачылардан элүүдөн ашык сыйлыктарды, анын ичинде "Бардык убактагы мыкты оюн" наамын алган.
Оюн биринчи жолу 1997-жылы E3 көргөзмөсүндө көрсөтүлүп, окуянын чыныгы хитине айланган. Оюндун чыгышы 1997-жылы пландаштырылган, бирок релиз 1998-жылдын 31-октябрында болгон. Оюн белги болуп калды жана иштеп чыгуучуга атак алып келди.
Андан кийин Valve 1999-жылы апрелде чыккан SDKны өнүктүрүүгө көңүл бурган. Минг Ли, иштеп чыгуучу менен бирге "Cliffea" каймана аты менен жашынып, аны террористтик топ жана атайын полиция менен күрөшүү идеясына негизделген HL - Counter-Strike (CS) көп оюнчу аткычынын модификациясын түзүү үчүн колдонот. бирдиги. Оюн киберспорттун алдыңкы дисциплиналарынын бири болуп калды.
Бүткүл дүйнөлүк эркектер күнү
[[Файл:International Men's Day Symbol.png|thumb|http://www.mensday.ws/en/license.php
Нахимов окуу жайы
Нахимов окуу жайы - жабык типтеги аскер-деңиз орто окуу жайы.
Жог. аскер-дециз окуу жайына кирүүчүлөрдү даярдайт. СССР ЭКС м-н ВКП(б) БКныи 1944-ж. 24-июлдагы токтому м-н Ленинград, Рига, Тбили­си ш-ларында ачылган. Рига Н. о. ж. 1953-ж., Тбилисиде 1955-ж. жабылган. Ленинграддагы Н. о. ж. 8 жылдык мектеп базасында иштейт. Ага конкурстан өткөн 15—16 жаштагы балдар кабыл алынат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. "4 том" Фрунзе 1979
Ньютон шакектери
Тийишкен эки беттин арасындагы жука көңдөйдө жарык интерференциясы пайда болот; көңдөй жука плёнканын милдетин аткарат (к. Жука катмарлар оптикасы). Ньютон шакектери өткөн жана чагылган жарыктан өтө даана байкалат. Монохроматтуу жарыкта Ньютон шакектери нин толкун узундугу λ кезектешме ачык күңүрт тилкелерди элестетет. Түз жана эки жерде чагылган нурлардын арасындагы фазалык айырмасы 2nπ (n=1, 2, 3,…) болгон жерлерде жарык шакектер, ал эми фазалар айырмасы (2n+1)π болгон жерлерде күңүрт шакектер пайда болот. Чагылган мезгилдеги жарык толкунунун фазасынын өзгөрүшүн эске алып, нурлардын фазаларынын айырмасы көңдөйдүн δ калыңдыгы менен аныкталат (к. Жарыктын чагылышы).
Счэлл Сити (Миссури)
Счэлл Сити (Миссури) (Schell City) — Миссури штатынын Вернон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.6 км². FIPS коду — 29-66134.
Калкы
2010-жылы калкы 286 киши болгон.
Броккель
Броккель (Brockel) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Вюммдагы Ротенбург районуна кирет.
Калкы - 1357 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 25,12 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 57 009. Муниципалитеттин башчысы — Рольф Людеман.
Випке
Випке (Wiepke) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Калкы - 224 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 6,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 570. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Йоахим Лембке.
Хемме
Хемме (Hemme) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Дитмаршен районуна кирет.
Калкы - 544 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 51 047. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Петер Вит.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Коулбрук (Коннектикут)
Коулбрук (Коннектикут) (Colebrook) — Коннектикут штатынын Litchfield округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1540 киши. Болжолдуу аянты - 85.2 км². FIPS коду — 09-16050.
Чанс (Мэриленд)
Чанс (Мэриленд) (Chance) — Мэриленд штатынын Сомерсет округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 377 киши. Болжолдуу аянты - 6.7 км². FIPS коду — 24-15075.
Глоссит
Глоссит - (грекче glоssa – тил) – тилдин сезгениши. Ал жаракат алуудан, инфекциялык фактордун кошулушу менен жергиликтүү сезгичтиктин төмөндөшүнөн, авитаминоздон, жетишсиз тамактануудан ж. б. жалпы организмдин сезгичтигинин өзгөрүшүнөн болот. Ал көбүнчө ички органдардын ооруларынын белгиси болуп эсептелет. Тилдин былжыр челинин өзгөрүшү айрым ооруларды диагноздоого мүмкүндүк берет. Мисалы, ичеги ооруларында тил кургак (бүктөлмөлүү), кан ооруларында жылмакай ж. б. болот. Кээде айрым дарыларды ичкенден кийинки кабылдоо катары учурайт. Бардык курактагы адамдар ооруйт. Дарылоодо аны пайда кылган себептерди жоготуу, ооздун ичин таза кармоо, витамин берүү керек.
Ахтуба (суу)
Ахтуба (татарча "ак дөбө" деген мааниде түшүндүрөт) — Волганын сол салаасы. Волгоград шаарынан 26 км жогору Волгадан бөлүнүп чыгат. Узундугу 537 км. Ахтубанын эски нугу плотина менен тосулуп, Волганын төмөнүрөөк жагынан 6,5 км узундукта жаңы канал казылган. Жылдык орточо чыгымы 153 км 2/сек. Суу кирген убакта кеме жүрөт. Жээгинен Волжский, Ленинск, Ахтубинск шаарлары орун алган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз совет энциклопедиясы, 1 том. Башкы редактору Асанбек Табалдиев. Фрунзе —1976
Нгуен Бинь Кхием
Нгуен Бинь Кхием(1492—28. И. 1586) — Вьетнам акыны жанa ойчулу.
Тектүү үй-бүлөдөн. 1535-ж. жогорку окумуштуулук даража алын, Мак династиясында кызмат кылган. Нгуен Бинь Кхиемдин «Ак булуттар түнөгүнөн" ыр жыйнак» деген вьетнамча жана вэньянча эки ыр китеби бар. Акын бу китептерде социалдык тецсиздикти жана адилетсиздикти көрсөтүп, ушунун баары адеп-ахлактын кедери кетишинен чыгып жатат деп түшүнгон, өлкөнү ич ара араздаштырган феодалдарга күнөө койгон.
Обертон
Обертон – татаал формадагы мезгилдүү термелүүнүн негизги тонго караганда бийик жыштыктуу синусоидалык түзүүчүсү.
Каалаган мезгилдүү термелүү негизги тон жана Обертондун суммасы катары каралат. Обертондун жыштыгы жана амплитудасы термелүү системасынын физикалык касиеттери, о. эле аларды дүүлүктүрүү ыкмалары менен аныкталат. Эгерде бардык Обертондун жыштыгы негизги жыштыкка бүтүн же эселенген болсо, анда мындай Обертон гармония же гармониялар деп аталат. Эгерде жыштыктар негизги жыштыкка татаал түрдө көзкаранды болсо, анда гармониялуу эмес Обертон жөнүндө айтылат. Эгерде негизги тондун жыштыгы (биринчи Обертон) f болсо, анда экинчи Обертондун жыштыгы 2f, үчүнчү Обертондуку 3f ж. б. болот.
Эшельбронн
Эшельбронн (Eschelbronn) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан айыл. Рейн-Неккар районуна кирет.
Айылдын тургундарынын саны 2574 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 26 020. Айылдын башчысы — Флориан Бальдауф.
Калумэт (Миннесота)
Калумэт (Миннесота) (Calumet) — Миннесота штатынын Itasca округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 367 киши. Болжолдуу аянты - 4.1 км². FIPS коду — 27-09316.
Хекман Джеймс жана Дэниел Мак Фадден
Хекман Джеймс жана Дэниел Мак Фадден (АКШ) - (микроэкономика боюнча иштери үчүн Нобель сыйлыгына татыган) 2000-ж. Хекман (Чикаго университетинен) ар бир адамдын билиминин, жашаган жеринин ж.б. көрсөткүчтөрүнүн, анын турмушунун экономикалык абалынан көз карандылыгын анализдөөнүн теориясын жана ыкмаларын өркүндөткөнү үчүн белгиленген. МакФедден (Беркли) жекече (индивидуалдуу) статистика-экономикалык маалыматтарды формалдуу иштетүүнүн методикасын өркүндөткөндүгү үчүн сыйланган. Бул окумуштуулардын иштеп чыккан теориясынын негизинде тандап изилденген маалыматтарды адекваттуу иштетип пайдаланууга мүмкүнчүлүк түзүлдү. Мында респонденттердин жекече өзгөчөлүктөрү эсепке алынган. Эки окумуштуунун эмгектеринде глобалдуу маселелер каралган эмес. Алар экономикалык теорияны конкреттүү адамдын өмүрүндө жашоо турмушун изилдөөгө пайдаланышкан. (Демек, бул микроэконометрика дегенибиздин дал өзү.)
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Нгуен Динь Тхи
Нгуен Динь Тхи (1924-ж.т., Луанг- прабанг - 18 апрель 2003, Ханой, Вьетнам) — Вьетнам жазуучусу.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы.
Хөр-Гренцхаузен
Хөр-Гренцхаузен (Höhr-Grenzhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан Шаар. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 9191 киши(2013-ж.). . Аянты - 15,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 032. Мэр — үрген Йоханнзен.
Шильтберг
Шильтберг (Schiltberg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Айхах-Фридберг районуна кирет.
Калкы - 1870 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 29,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 71 162. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Шрайер.
Нгуен Ван Чой
Нгуен Ван Чой [2. 1. 1940, Куанг-нам (Түш. Вьетнамда) провинциясы, Диенбан у., Тханькуит волосу—15. 10. 1964, Сайгон] — Вьетнам патриоту.
Кедей дыйкан үй-бүлөсүнөн. 14 жашынан электриктин үйрөнчүгү, анан Сайгондо электрик болуп иштеп, жумушчулардын жашырын уюмуна кирген. 1962-жылдан Түш. Вьетнамдын элдик-революциячыл жаштары менен бирге америкалык мантай режимге карты активдүү күрөшкөн. 1964-ж. камакка алынып, өлтүрүлгөн. Нгуен Ван Чой — Вьетнам жаштары үчүн эрдиктин символу. Анын ысмынан көчө, мектептер аталган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы.
Төмөнкү тавлыка (Баймак району, Башкыртстан)
Төмөнкү тавлыка — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Тавлыкаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 280 киши. Почта индекси — 453678, ОКАТО коду — 80206846003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
NBC
NBC (National Broadcasting Company) — Comcast таандык америкалык англис тилдүү коммерциялык телерадио тармагы. Тармактын баш кеңсеси Нью-Йорктогу 30 Рокфеллер Плазасында, Лос-Анжелестин жанында (10 Универсал Сити Плазада) жана Чикагодо (NBC Tower) кошумча ири кеңселери бар.
Толкун импульсу
Толкун импульсу - мейкиндикте же чөйрөдө толкун түрүндө таралуучу бир жолку дүүлүгүү. Мисалы, үн импульсу (мылтык үнү) - басымдын капыстан жана тез жогорулашынан кел ип чыгат да, туташ спектрдин бардык жыштыгын ичине алат. Мындай импульс кабылдагьгчтардын жыштык мүнөздөмөлөрүн аныктоодо жана акустикада колдонулат. Жарык импульсу жанык булагынан эң кыска убакытка (0,01 сек жана андан да аз) жарык нурун чыгаруудан пайда болуп, тез өтүүчү процесстерди изилдөөдө (мисалы., фото жана кино тартууда ж. б.) жарык сигналдуу аппараттарда ж. б-да колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Хайек Фридрих Фон жана Гуннар Мюрдаль
Хайек Фридрих Фон жана Гуннар Мюрдаль (Щвеция) акча теориясы, коньюнктуралык термелүүлөр жана экономикалык, социалдык жана структуралык кубулуштардын тармагындагы эмгектери үчүн 1974-ж. Нобель сыйлыгына татыган. Хайек 1899-ж. Венада төрөлгөн. Лондондогу экономика мектебинде кафедраны башкарган. Ал монитаристтерден айырмаланып, акчанын саны менен баанын деңгээлинин ортосундагы көз карандылыкты акча саясатынын негизи катары кароого каршы болгон. Ал о. э. акыркы жылдары монетаристтик мектептин бир катар өкүлдөрү колдогон, «акчаны борборлоштурбоо» концепциясынын авторлорунун бири. Анын маңызы - өтө саясатташтырылган кредиттик-акчалык мекемелердин жардамы менен акчанын тең салмактуулугуна жетишүүгө мүмкүн болбогондуктан, акча чыгаруу (эмиссия) укугун жеке адамдарга берүүдө турат.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Глоссематика
Глоссематика - (грекче glоssа – тил, sema – белги) – жалпы тил илиминдеги тилдердин структурасын формалдуу түрдө изилдөө зарылчылыгын жактаган теория. Көбүнчө Батыш Европа тил илиминде колдонулат. 20-кылымдын 30–50-жылдарында Копенгаген университетиндеги лингвистикалык топтун өкүлдөрү Л. Ельмслев, В. Брёндаль, X. Ульдалль тарабынан иштелип чыккан. Глоссематиканын тилди абстракттуулукка айландыруу, тилдердин тектештигин, тил илиминде тарыхый көз карашты тануу, эскирген грамматиканын теориясын (17-кылым) кубаттоо, тилди ойлоодон, коомдон бөлүп кароо, тил илимин математика, логика, философия илимдерине көз каранды кылуу, тилдин теориялык жагына көңүл буруу, тилди символдук логика жана семиотика менен байланыштыруу сыяктуу жоболору бар. Л. Ельмслев менен X. Ульдалль глоссематиканы бардык тилдердин жалпы дедукциялуу теориясы катары эсептешкен. Ошондуктан ага формалдуу логикалык жана математикалык теория чегиндеги мүнөз берилген. Глоссематика тилдик фактыларды анализдөөдө абстракттуулугу жана формалдуулугу менен айырмаланат. Сунуш кылынган ыкманы жана тилдин коомдук милдетинин маанисин аныктоонун максаттуулугун негиздөөдө глоссематика тилдин табияты менен коомдук маанисин жалпы теория аркылуу түшүндүргөн. Глоссематиктердин тилдин табиятын түшүнүүдөгү эң башкы методологиялык булагы Ф. де Соссюрдун лингвистикалык окуусу. Алар Ф. де Соссюрдун тил менен сөздү айырмалаган оюн бир аз өзгөртө улантып, тилди белгилердин системасы, белгини туюндуруучу менен туюнтулуучунун бирдиги, тил форма, ал субстанция эмес, ошондуктан тилде айырмачылыктардан башка эч нерсе жок, тил лингвистикалык көз караштан алганда өзүнчө жана өзүнө гана тиешелүү каралышы керек дешкен. Глоссематиктер тил менен сөздү ажыратууну «схема, норма, колдонуу, акт» деген төрт мүчөлүү катары киргизүү менен деталдаштырган. Ф. де Соссюр иштеп чыккан тил системасы деген түшүнүктү Л. Ельмслев социалдык аспектиден ажыратып, ага өтө абстракттуу жана «пмманенттүү» мүнөз берген. Глоссематиктердин тилди анализге алуунун методологиясы тил илиминин тарыхында аз да болсо оң роль ойногон. Тилдин жалпы дедукциялык теориясы катары тил илимин формалдуу логика менен айкалыштыруунун биринчи аракети катары тилдик кубулуштарды иликтөөнүн так методикасын өркүндөтүүгө таасирин тийгизген. Ошондой болсо да тилдин табиятын үйрөнүүдө глоссематиканын теориясында карама-каршылыктардын болушу, мисалы, теория тажрыйбага көз каранды болбойт деген көз карашы менен теория эксперименттердин маалыматына таянуу аркылуу жыйынтык берет деген сыяктуу жагдайлар бар. Глоссематиканы лингвистикалык иликтөөнүн жалпы методологиясы катары колдонууга мүмкүн эместиги анын көпчүлүк тилчилер тарабынан терс бааланышына алып келген. Ошондуктан бул теория тил илиминде кеңири кулач жая албады, анын айрым терминдери башка лингвистикалык концепцияларда колдонулууда.
Иффельдорф
Калкы - 2529 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 27.61 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 90 132. Муниципалитеттин башчысы — Хуберт Кройс.
Глотов Николай Тимофеевич
Глотов Николай Тимофеевич - (1923-ж. т., Ысык-Көл району, Ананьев кыштагы) – Даңк орденинин толук кавалери. Дыйкан үй-бүлөсүнөн. 1941-ж. Советтик Армияга чакырылган. Улуу Ата Мекендик согушта (1941–45) Курск салгылашуусуна катышкан. Беларуссия, Литва, Латвия жерлерин душмандан бошотушуп, Румыния, Польша, Германиядагы уруштарда болгон. Борисов шаарын бошотушканы үчүн 3-даражадагы (1944), Ракув жана Вильнюс шаарларын бошотушканы үчүн 2-даражадагы (1944), Лиепайя шаарынын жанында болгон салгылаштагы эрдиги үчүн 1-даражадагы (1945) Даңк ордендерин алган. Кызыл Жылдыз ордени жана медалдар менен сыйланган.
Толкун дифракциясы
Толкун дифракциясы (лат. diffractus - сынган) - толкундун тоскоолдуктан өткөндө түз сызык боюнча таралуусунун бузулушу.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Объектив
Объектив ( лат. objectus – нерсе, буюм) – оптикалык системанын объект (изилденүүчү нерсе) жагында туруп, анын чыныгы оптикалык сүрөт-төлүшүн калыптоочу бөлүгү.
Бул сүрөттөлүштү окуляр аркылуу көрүүгө, фотоматериалга түшүрүүгө же электр-оптикалык күчөткүчтүн же өзгөртүп түзгүчтүн экранына көчүрүүгө болот. Конструкциясы боюнча Объектив үч класска бөлүнөт: линзалуу (рефракторлордо), күзгүлүү (рефлекторлордо), күзгү-линзалуу (катадиоптриялуу). Объективдин негизги оптикалык мүнөздөмөлөрү – фокус аралыгы, чоңойтуусу, карегинин диаметри, жарыгынын күчү, көрүү талаасы. Объектив түзгөн сүрөттүн сапаты анын так көрсөтүүсүнө, контраст (чаңкаюу) коэффициентине, чачыратуу коэффициентине ж. б. көзкаранды.
Экстерталь
Экстерталь (Extertal) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Детмольд административдик округуна карайт. Липпе районуна кирет.
Калкы - 12 081 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 92,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 7 66 028. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Хоппенберг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 12 шаардык районго бөлүнөт.
Хаавельмо Тругве
Хаавельмо Тругве (Норвегия) - (эконометрия жана өндүрүштүк функция теориясы боюнча иштери үчүн 1989-ж. Нобель сыйлыгына татыган). 1911-ж. Норвегияда төрөлүп, 1933-ж. Осло университетин бүтүргөн. Кийин Рагнар Фриштин экономика институтунда ассистент болуп иштеген. Хаавельмо өзүнүн илимий эмгектеринин көбүн эконометрика илимине арнаган. Ал экономикада, бир мезгилдеги теңдемелердин толгоосу деп аталган жаңы багытты негиздеген. О. э. ыктымалдык теориясын эконометриканын өнүгүшүнүн негизинде далилдеген (1943-1944-жж.).
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Мазмун жана форма –
Мазмун жана форма – көркөм искусстводо өз ара шартталган, тыгыз байланыштагы категориялар. Анын биринчиси мазмун – көркөм искусство чыгармасында эмне берилгендигин жана чагылдырылгандыгын, ал эми экинчиси форма анын баары кандай каражаттар менен жетишилгенин көрсөтөт. Көрү­нүктүү жана аныктоочу роль мазмунга таандык турмуштун тигил же бул кубулушун сүрөтчү аң-сезимдүү жана эстетикалык жактан түшүнгөн соң, анын жалпы көз карашында, чыгармачылык менен иштөө процессинде көркөм искусство мазмунуна айланат. Чыгарманын мазмуну түздөн-түз сүрөтчүнүн идеясы менен анын объекттин биримдигине айланат. Мазмундун мүнөзүнө көз каранды. В. И. Лениндин аныктамасы боюнча «Форма мазмундуу. Мазмундун формасы бар». Мазмунга форма дал келишпей, эч убакта көркөм искусство боло албайт: көркөм форма эч качан мазмунга кош көңүл, андан сырткары боло албайт. Форманын көз каранды эместиги, анын мазмундан биринчилиги тууралуу туура эмес ой жүгүртүү, көркөм образды начарлатып, көркөм искусствонун бузулушуна алып келет жана ындыны өчкөн формалисттик агымдарга шарт түзөт. Мазмунга баш ийүү менен форма анда болуп жаткан өзгөрүүлөргө механикалык түрдө баш ийген, анын пассивдүү функциясы болуп кала бербейт. Форма активдүүлүккө ээ жана мазмунду толук ишенимдүү ачып берүүгө кызмат кылат, бирок ошол эле учурда аны кечеңдетип, мазмунду кабыл алуучулардын аң-сезимине болгон таасирин азайтышы мүмкүн, ошондуктан сүрөтчү бүт энергиясын, чеберчилигин мазмун кандай форма талап кылса, ошол форманы берүүгө жумшашы керек. Көркөм сүрөт искусствосунда көркөм форма категорияларына сюжеттин конкреттүү кайра иштелип чыгышы, композиция, типаж, сүрөт, полотнонун түстүк түзүлүшү (живописте), материалдын пластикалык кайра иштетилиши (скульпторлук) жана көлөм, мейкиндиктин, жарык шаңынын бөлүштүрүлүшү жана башкалар (түс, колорит, моделдөө, жарык шаңы жана башкалар) кирет. Форманын бул элементтеринин ар бири маанилүү, мазмундуу болуп эсептелет жана мазмунду туура, толук, ачык айкын, таасирдүү ачып көрсөтүүгө багытталган. Көркөм чеберчилик деген түшүнүктүн өзү абстракттуу техникалык ыкма менен чектелбейт, бул түшүнүк биринчи кезекте көркөм форманын бардык элементтери мазмунга кызмат кыларын айгинелейт.
Стюарт (Айова)
Стюарт (Айова) (Stuart) — Айова штатынын Гатри округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 5.2 км². FIPS коду — 19-75990.
Калкы
2010-жылы калкы 1712 киши болгон.
Нгуен Конг Хоан
Нгуен Конг Хоан (6. 3. 1903-ж. т„ Суанкау кыш., Хынгйен провинция­сы) — Вьетнам жазуучусу.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы.
Каспий деңизи
Каспий деңизи, Каспий (байыркы жана о. кылымдарда Гиркан, орус жыл баяндарында Xвалын, Xазар деп аталган) – дүйнөдөгү ири туюк көл-деңиз. Европа менен Азиянын чегинде, негизинен чөл жана жарым чөл зоналарында жайгашкан; Орусия, Азербайжан, Казакстан, Түркмөнстан жана Ирандын жээктерин чулгайт. Батышынан жана түштүгүнөн Кавказ, Эльбурс тоолору менен чектешет. Каспий деңизинин деңгээли океан деңгээлинен төмөн (–27 м).
1929-жылдан 1977-жылга чейин Каспийдин деңгээли 25,9 мден 29 мге чейин төмөндөгөн (бул 400 жыл ичиндеги эң төмөнкү чек болуп саналат). 1978-жылдан деңгээли кайра көтөрүлүп, 1995-жылы 26,6 мге жеткен. Аянты (26,6 м деңгээлдеги) 390 миң км2, көлөмү 78 миң км3. Деңиздин жазылыгы 200–400 км, меридиан боюнча 1030 кмге созулат. Түндүк бөлүгү тайыз (22 мге чейин), түштүгүндө 1026 мге чейин тереңдейт. Түндүк жээги түзөң, батышы менен түштүгү негизинен бийик, тоолуу, чыгышы көтөрүңкү; ири булуңдары: Түркмөн-Башы (Красноводск), Түркмөн, Маңкыштак, Казак, Кара-Богаз-Гол; батышында: Кизляр, Аграхан, Кызылагаж, Бакы бухтасы; түштүгүнө тайыз лагуналар мүнөздүү. 50дөй чакан (жалпы аянты 2 миң км2) аралы бар, алардын көбү Түндүк бөлүгүндө. Волга, Урал, Кура, Терек, Сулак, Сефидруд жана башка дарыялар куят. Суусунун кышкы температурасы түштүгүндө 12°Сге чейин, түндүгүндө 0°Сден төмөн, жайында 23–28°Сге чейин жылыйт. Кышында деңиздин түндүк бөлүгү 2–3 айга тоңот. Туздуулугу түндүк-чыгышында 12,6–13,6‰, Кара-Богаз-Голдо 300‰оге чейин, Волганын чатына жакын 0,05‰ге чейин азаят. Деңизден балык (осётр, судак, лещ, каңылтыр, килька) көп кармалат; түлөн промысели бар. Нефть жана газ казылып алынат. Суудагы нефть продуктуларынын жана фенолдордун концентрациясы булгануунун коопсуз концентрация чегинен (ККЧ) ашык (ККЧ 2ден 16га чейин). Азов, Кара, Ак жана Балтика деңиздери менен ички суу жолдору аркылуу туташат.
Башкы порттору: Баку (Азербайжан), Астрахань, Махачкала (Россия), Шевченко (Казакстан), Энзели (Иран), Түркмөн-Башы (Түркмөнстан), Баку жана Түркмөн-Башы шаарын темир жол парому байланыштырат. Каспийдеги углеводород сырьёлорун өндүрүү жана балык кармоо ургаалдуу жүргүзүлгөндүктөн, деңиздин экологиялык абалы кыйла жабыр тарткан; жээктен алыс бөлүгү гана салыштырмалуу туруктуу абалда.
Алексеевка (дарыя)
Алексеевка — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Печора деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 26 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы болмайды, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча : 03060000112103000085385
Каспий деңизи
Этимологиясы
т лат. Caspium mare или др.-греч. Κασπία θάλασσα, Kaspía thálassa
Хазар деңизи
араб тилинде – Бахр-аль-хазар перс – Дарья-е хезар түрк – Hazar denizi азербайджан – Xəzər dənizi түркмөн – Hazar deňizi кумук – Хазар денгиз крымтатар – Хазар денъизи
Випра
Випра (Wippra) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Кыштак. Мансфельд районуна кирет.
Калкы - 1612 киши (31-декабрь, 2005 жыл). Болжолдуу аянты - 46,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 2 60 070,. Кыштак башчысы — Альфред Вюстеман.
Хеммингштедт
Хеммингштедт (Hemmingstedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Дитмаршен районуна кирет.
Калкы - 2901 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 51 048. Муниципалитеттин башчысы — Анке Марон.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Байлинген
Байлинген (Beilingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 36 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 010. Муниципалитеттин башчысы — Алойс Клоц.
Броккум
Броккум (Brockum) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Дипхольц районуна кирет.
Калкы - 1072 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 30,59 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 51 009. Муниципалитеттин башчысы — Ингрид Трин.
Сулливан (Миссури)
Сулливан (Миссури) (Sullivan) — Миссури штатынын Фрэнклин округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 19.9 км². FIPS коду — 29-71440.
Калкы
2010-жылы калкы 6,351 киши болгон.
Чингиз (Баймак району, Башкыртстан)
Чингиз — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Тавлыкаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 622 киши. Почта индекси — 453678, ОКАТО коду — 80206846004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Толкун дисперсиясы
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Кампбэлл (Миннесота)
Кампбэлл (Миннесота) (Campbell) — Миннесота штатынын Wilkin округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 158 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 27-09496.
Майда пластика
Майда пластика (немисче kleinp-lastik), кичи пластика, кичи формалардын скульптурасы – эң кеңири тараган, скульптура көркөм искусствосунун өзгөчө популярдуу түрү. М. п. адамзат коомунун эң алгачкы башталышында эле пайда болгон. Аны байыркы турак жайларды казууда кездештиришкен. Булар миниатюралык жана жасалгалык сапаттагы бышкан топурактан, сөөктөн, жыгачтан оюп, таштан жасалган буюмдар болгон. заманбап көркөм сүрөт искусствосунда кичи формадагы скульпторлукка статуэтка же турмуш-тиричилик-жанрдык мазмундагы композиция, столдун үстүндө туруучу портреттик бюст, жаныбарлар дүйнөсүнөн сүрөттөлүш, сувенир сыяктуу кандайдыр бир эстеликтен аткарылган анча чоң эмес модель жана башка кирет. М. п-га тоголок скульптуранын чыгармалары менен бирдикте рельефтер: жасалгалык медальондор, эстелик медалдар, глиптика да кирет. Мындан сырткары М. п-га терракоталык статуэтка, Кайра жаралуу доорунун коло фигуралары, Япон нэцкэси (XVII к.), фарфор статуэткалар (XVIII к.), XIX–XX к. металл куймалар жана элдик оюнчуктардын кеңири тармагы кирет. XVIII к. баштап Императордук фарфор заводунун М. п. кеңири белгилүү боло баштаган (азыркы Санкт-Петербургдагы М. В. Ломоносов атындагы фарфор заводу). Уралдагы Каслинский заводунун чоюн куймалары, жыгачтан оюп жасалган Москва облусу Богородское селосунун оюнчуктары, Түндүк элдеринин сөөктөн оюп жасаган буюмдары да даңкталып келген. М. п. функционалдык мааниси боюнча ар түрдүү чыгармалар чөйрөсүн өз ичине камтыгандыктан, алардын пластикалык-көркөм чечилиши жана материалды тандоо да ар кандай болушу мүмкүн. Скульптуранын кичине өлчөмдөрү анын көркөм сүрөттөлүш тилинин спецификасын (өзгөчөлүгүн) аныктайт. Эреже катары, М. п. деталдарды кылдат иштеп чыгышы жана түстү жасалгалуу пайдаланышы менен айырмаланат.
Майлуу живопись
Майлуу живопись – негизги байланыштыргыч зат катары өсүмдүк майын колдонгон живопись техникасынын эң маанилүү жана кеңири тараган түрү. М. ж-тин мүмкүнчүлүктөрү өтө кеңири: ал негиздин грунттун көп сандаган түрлөрүндө, жебилгелердин бардык мүмкүн болгон түрлөрү менен аткарылат; анын боёк катмары жука жана паста сымал, тунук жана калың, жылтырак жана бозомтук, ачык жана түсү боюнча эң кочкул боло алат. Көп катмарлуу живопись менен бирдикте бул техникада тез тартылуучу живопись да аткарылат. Клей боёктору, айрыкча гуаштан айырмаланып, майлуу боёктордун түстөрү кургагандан кийин да өзгөрбөйт. Ийкемдүүлүк, ар кандай мүмкүнчүлүктөргө бай материалдык эпке көнгүчтүгү жана боёк катмарынын салыштырмалуу чыдамдуулугу М. ж-тин негизги артыкчылыктарына кирет. Мезгилдин өтүшү менен карарып же саргарып кетиши, узак иштегенде технологиялык талаптардын татаалданышы анын кемчилиги болуп саналат. XX кылымдан бери белгилүү М. ж. аны Ян Ван-Эйк жакшырткандан кийин XIV кылымдын аягы, XV кылымдын башынан баштап кеңири тараган. Живописте реализмдин өнүгүшү менен М. ж-тин реалдуу чындыкты эң жогорку деңгээлде жана бүт бойдон туура чагылдыруу мүмкүнчүлүгү, анын андан ары кеңири таралашын шарттады. М. ж. XIV кылымдан баштап сүрөтчүлөрдүн басымдуу көпчүлүгү иштеген техника ыкмасы болгон.
Жыламыш (суу)
Алабынын аянты 186 км2, узундугу 28 км. Алабында жалпы аянты 0,05 км2 келген 3 көл бар.
Жогорку агымында Жыламыш кууш капчыгай аркылуу шар агат (агымынын ылдамдыгы 2—3 м3/сек).
Тоодон чыга беришинде өрөөнү кеңейип, салааларга бөлүнөт.
Жылдык орточо чыгымы 1,28 м3/сек.
Майда кире баштап, сентябрда тартылат.
Негизинен кар, мөңгү, булактардан куралат.
Жээгинде Жыламыш, Ысмайыл, Кызыл-Туу кыштактары бар.
Небит-Даг
Небит-Даг - Түркмөнстандагы Красноводский областындагы шаар.
Бал­кан кырка тоосунун этегинде.
Окуляр
Окуляр ⎯ оптикалык системанын (телескоп, дүрбү, микроскоп) байкоо-чунун көзү тарабындагы бөлүгү; объектив түзгөн чыныгы сүрөттөлүштү көрүүгө арналган Окуляр өзүнүн кызматы боюнча лупага окшош.
Эшенбах (Вюртемберг)
Эшенбах (Вюртемберг) (Eschenbach (Württemberg)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Штутгарт административдик округуна карайт. Гөппинген районуна кирет.
Калкы - 2181 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,8 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 17 020. Мэр — Томас Шуберт.
Хөрдт
Хөрдт (Hördt) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Гермерсхайм районуна кирет.
Калкы - 2424 киши(2013-ж.). . Аянты - 18,47 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 34 011. Муниципалитеттин башчысы — Герд Ройде.
Фриш Рагнар Антон Киттил
Фриш Рагнар Антон Киттил 1895-жылы Осло шаарында төрөлгөн. 1919-жылы университеттин экономика факультетин бүтүргөн. Ал Франция жана Великобританияда окуган. Фриш эл аралык эконометрика ассоциациясын негиздеп, 1932—1965-жылдары Ослодо экономика институтунун директору, «Экономика» журналынын Башкы редактору (1933-1935) болуп иштеп келген. Ал саясатка кызыккан эмес, бирок Норвегиядагы нацизмдин душманы жана еврей катары камакта болгон. «Өзгөрүп туруучу экономикадагы жайылтуу жана ишке шыктандыруучу күч маселелери» - аттуу эмгегинде (1933), Фриш экономикалык циклди талдоону жаңы тепкичке көтөрүп, «макроэкономика» жана «микроэкономика» түшүнүктөрүн дүйнөдө биринчи жолу пайдаланган. «Макроэкономика», экономиканын бирдиктүү жалпы улуттук деңгээлдеги иштердин чөйрөсүн тизмектешире камтыса, «Микроэкономика» экономикалык субъектилердин (бирдиктердин) жүрүш-туруш чөйрөлөрүн белгилөөгө багытталган экономиканын бөлүкчөлөрү катары аныкталган. Фриш мындан тышкары экономикалык теорияда жана эмпирикалык изилдөөлөрдү математиканы пайдаланууну белгилеген «эконометрика» терминин киргизген. Фриш математикалык моделдерди түзүүеү менен өз заманынан бир кыйла озуп түшүп, кийин анын ишин уланткан илимдин жаңы багытынын өкүлдөрүнүн атасы катары илимдин тарыхына өз ордун ээлеп калды. Ал 1969-ж. Нобель сыйлыгына татыган. 1973-ж. Ослодо дүйнөдөн кайткан.