cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ЛГБТ укуктары
Гомофилдик кыймыл (1945–1969)
Гомофилдик кыймыл 1940-жылдардын аягында Нидерланддар жана Данияда башталып, 1950-1960-жылдары Швеция, Норвегия, АКШ, Франция, Улуу Британия жана башка жерлердеги топтор менен уланган. 1969-жылга карата АКШда ондогон гомофилдик уюмдар жана басылмалар жана улуттук уюм түзүлдү. 1965-жылы Филадельфиядагы Индепенденс-холл имаратынын алдында өткөн гейлердин жүрүшү, азыркы ЛГБТ кыймылынын башталышы болгон.
Боштондук кыймылы (1969–1974)
60-жылдардагы жаңы коомдук кыймылдар, ЛГБТ активисттерин радикалдуу кадамдарга шыктандырды. Бул радикализм 1969-жылдагы Стоунволл тополоңу менен түшүндүрүлөт. Стоунвол тополоңдору - 1969-жылдын 28-июнуна караган түнү Стоунволл-Инн гей-барында башталган полициянын рейдине каршы бир канча күнгө уланган каршылык акциялары.
Стоунволлдогу тополоңунан бир айдан кийин Гейлерди боштондукка чыгаруу фронту (Gay Liberation Front, GLF) түзүлгөн. Лесбияндар жана гейлер жөнүндө ЖМК-ларда басылмалардын саны кескин өсүп, алардын коомдошуу сезимин күчөттү. Америка Кошмо Штаттарынын коомунда гомосексуалдар сыртка чыгып, өлкөнүн бардык шаарларында өздөрүнүн жамааттарын тездик менен өнүктүрө башташты.
21-кылым
Нидерланд 2001-жылы бир жыныстуу никеге уруксат берген биринчи өлкө болгон. 2023-жылга карата 35 мамлекет: Нидерланд, Бельгия, Испания, Канада, Түштүк Африка, Норвегия, Швеция, Португалия, Исландия, Аргентина, Дания, Бразилия, Франция, Уругвай, Жаңы Зеландия, Люксембург, АКШ, Ирландия, Колумбия, Финляндия, Мальта, Германия, Австралия, Австрия, Тайвань, Эквадор, Улуу Британия, Коста-Рика, Чили, Швейцария, Словения, Куба, Мексика, Андорра жана Эстония бир жыныстуу никелерди таанышат.
2003-жылы Лоуренс Техаска каршы сот иши боюнча, Америка Кошмо Штаттарынын Жогорку Соту он төрт штатта содомиялык мыйзамдарды жокко чыгарып, бардык 50 штатта макулдашылган гомосексуалдык сексти мыйзамдуу кылды.
БУУнун сексуалдык ориентация жана гендердик иденттүүлүк боюнча декларациясы 2008-жылдын 13-декабрында Бириккен Улуттар Уюмунун Баш Ассамблеясында 66 кол топтогон.
2020-жылдын июнь айында Америка Кошмо Штаттарынын Жогорку Соту 1964-жылкы Жарандык укуктар жөнүндө мыйзам гомосексуал, бисексуал жана трансгендер адамдарды жумуш ордунда басмырлоодон коргой алат деп чечкен.
Кыргызстанда ЛГБТ укуктары
Кыргызстанда 1998-жылдан бери, совет мыйзамдарынан мурас калган гомосексуалдык мамилелер үчүн кылмыш беренеси жокко чыгарылган. 2014-жылдын 29-январында жарыяланган баяндамасында гомосексуалдар менен бисексуалдар кыргыз милициясы тарабынан опузалап, коркутуп-үркүтүүгө, негизсиз камоого, ур-токмокко жана сексуалдык зордук-зомбулукка дуушар болуп жатканын билдирген. Доклад жарыяланган күндүн эртеси Кыргызстандын убактылуу муфтийи Максат ажы Токтомушев гомосексуалдуулукка каршы өлүм жазасына чакырган фатва чыгарды.
Кыргызстандын мурдагы юстиция министри Марат Кайыпов диний лидерлер өз пикирин айтууга укугу бар болгону менен, алардын сөздөрүнүн коомго тийгизген таасирин эске алуусу керектигин айтты. Укук коргоочу Төлөкан Исмаилова бул фатва ЛГБТ өкүлдөрүнө карата зордук-зомбулукка түртүшү мүмкүн деген тынчсыздануусун билдирип, Кыргызстандын Башкы прокуратурасын иликтөө жүргүзүүгө чакырды. Соңунда фатва Дин башкармалыгынын сайтынан алынып салынып, Токтомушев фатванын тексти элди кимдир-бирөөнү өлтүрүүгө чакырык эместигин айтты.
Кошуча булактар:
"Before Stonewall: Activists for Gay and Lesbian Rights in Historical Context" https://transreads.org/wp-content/uploads/2022/01/2022-01-13_61e06edb3dc7e_BeforeStonewallActivistsforGayandLesbianRightsinHistoricalContextbyVernL.Bulloughed.z-lib.org_.pdf
The Yogyakarta Principles https://yogyakartaprinciples.org/
Адам укуктары боюнча кеңештин резолюциясы - Адам укуктары, сексуалдык ориентация жана гендердик иденттүүлүк (2011-жылдын 17-июнунда кабыл алынган) - A/HRC/RES/17/19 https://undocs.org/Home/Mobile?FinalSymbol=A%2FHRC%2FRES%2F17%2F19&Language=E&DeviceType=Desktop&LangRequested=False
Муркамил Алиев
Алиев Муркамил 1913-жылы Сузак районунун Кедей-Арык айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Зиштедт
Зиштедт (Siestedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Бос (Айфель)
Бос (Айфель) (Boos (Eifel)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Майен-Кобленц районуна кирет.
Калкы - 622 киши(2013-ж.). . Аянты - 10,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 37 014. Муниципалитеттин башчысы — Фридхельм Штефани.
Мэдисон (Миннесота)
Калкы - 1551 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 27-39266.
Мөөнөтү узартылган дивиденд акциялары
Мөөнөтү узартылган дивиденд акциялары – кайрадан түзүлгөн ишкананын уюштуруучулары же менежерлери ээлик кылган акциялардын түрү. Жөнөкөй акциялар белгилүү бир өлчөмгө чейин төлөнмөйүн дивиденддер алар боюнча чегерилбейт. Эгерде бул шарттар аткарылса, анда пайданын калган бөлүгү толугу менен же анын олуттуу бөлүгү бул акция ээлерине бөлүнүп берилет. Ошондуктан бул акция, компания көбүрөөк пайда таап, иши ийгиликтүү болуп турган учурда бир топ натыйжалуу келет. Мындай акциялар салыштырмалуу кыйла аз таркатылат, к. Акция.
Шаннон Сити (Айова)
Шаннон Сити (Айова) (Shannon City) — Айова штатынын Юнион округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.4 км². FIPS коду — 19-71940.
Калкы
2010-жылы калкы 70 киши болгон.
Учкун айыл аймагы
Учкун айыл аймагы ― Кыргызстандын Нарын районундагы административдик-аймактык бирдик. Куланак, Учкун айылдарынан турат. Административдик борбору ― Куланак айылы.
Уйгур тили
Уйгур тили - уйгурлардын тили. Кытайга, Казакстан, Өзбекстан, Түркмөнстан жана Кыргызстанга тараган. Түрк тилдеринин түштүк-чыгыш же карлук тобуна кирет. Адабий тили 20-кылымдын 30-жылдарында калыптанган. Уйгур тили кийинки аймактык өзгөчөлүктөрүнө карай үч диалектиге бөлүнөт: борбордук, түштук (хотан) жана чыгыш (лобнор). Уйгур тили орус графикасын, ал эми Синцзяндын адабий Уйгур тили араб графикасын колдонот. Чет тилдерден кирген сөздөр арбын.
Кавасаки
Кавасаки – Япониянын Канагава префектурасындагы шаар. Токио агломерациясына кирет. Хонсю аралынын борбордук бөлүгүнүн түштүк тарабында, Токио булуңунун батыш жээгинде жайгашкан. Калкы 1 459 796млн (2014). Япониядагы ири порттордун бири (жылына 91,4 млн т жүк ташылат). Кисарадзу шаарыменен «Аквалайн» транспорт курулмасы [1989-97; дүйнөдөгү эң узун суу астындагы автомобиль тоннели (узундугу 9,5 км), көпүрөсүнүн узундугу 4,4 км; суткасына 23 миңге жакын автомобиль өткөрө алат] менен байланышат.
Алгач 17-кылымдан эскерилет. Хейкендзи будда (1127; жылына 2-3 млн адам зыяратка келет), Вакамия-Хатиман синтоист храмдары, университеттер, музейлер, табигый-илимий планетарий (балдар үчүн) бар. Маанилүү өнөр-жай борбору. Нефть ажыратуу, нефть-химиялык, тамак-аш, транспорттук машина куруу (анын ичиндекеме куруунун ири борбору), электр-техникалык, электроника жана атом өнөр-жай үчүн жабдуу чыгаруучу ишканалары, болот куюучу завод иштейт.
Коди (Небраска)
Коди (Небраска) (Cody) — Небраска штатынын Cherry округуна караган АКШ шаары.
Мөңгү чөкмөлөрү
Мөңгү чөкмөлөрү – байыркы доорлордо, ошондой эле азыркы кезде жер бетин каптап жаткан мөңгүлөрү менен материктик муздардын кыймыл-аракетинен келип чыккан чөкмө тектер. Өз ичинен муз-мөңгүлүү жана суу-муздук чөкмөлөрдөн турат. Муз мөңгү чөкмөлөрү (гляциалдык же мореналык) кесек талкаланган тектердин муз-мөңгүлөрдүн арасында (ичине, капталына, ортосуна, таманына, үстүнө) тоңуп калышынан же мөңгүлөрдүн сүрүп шиленишинен пайда болот. Мында кесек талкаланган тектер чоңдугу боюнча иргелбейт. Негизинен коргул, корум, шагыл сыяктанган бөлүкчөлөрдөн турат. Алардын арасынан чопо, кумдуу чопо, кумдуу топурак, кум орун алат. Суу-муз чөкмөлөрү муз-мөңгүлөрдүн арасында же чет-тарабында кездешет. Кесектери чоңдугу боюнча иргелет. Мореналардын суу менен агышынан, муздун, мөңгүнүн шиленишинен пайда болот. Булардын арасында флювиогляциалдык (агын суу менен мөңгүлөрдүн бирдиктүү аракетинен пайда болуучу) чөкмөлөр, башкача айтканда эриген суулар агызып келген кыйгач кабаттанган кумдар, майда шагылдар жолугат. Лимно-гляциалдык (көлдөр менен мөңгүлөрдөн пайда болуучу) чөкмөлөр музмөңгүлөрдүн арасынан же мөңгүлөрдүн этегиндеги көлдөрдөн орун алат. Тасма чополор кездешет. Муз-мөңгү чөкмөлөрүнүн бардыгы татаал түзүлүштөн (мөңгү комплекстери, формацияларынан) турат. Антропоген мезгилиндеги муз каптоо доорлорунда пайда болгон мөңгү чөкмөлөрүнүн мааниси зор. Мөңгү чөкмөлөрү кембрийге чейинки мезгилдерде, ордовикте да пайда болгон. Бирок, алар күчтүү өзгөрүүлөргө учурап, тапталып ныкталган, биригип камдашкан. Айрым учурда метаморфизм процессине дуушар болгон (мисалы, тиллиттер).
Тыкан (Балтачев району, Башкыртстан)
Тыкан — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Шавьядин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 143 киши. Почта индекси — 452987, ОКАТО коду — 80208841003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кулуев Шакир
Кулуев Шакир 1933-жылы Сузак районунун Кедей-Арык айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Драге (Эльба)
Драге (Эльба) (Drage (Elbe)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Харбург районуна кирет.
Калкы - 3953 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 30,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 53 007. Муниципалитеттин башчысы — Уве Харден.
Маркт-Реттенбах
Маркт-Реттенбах (Markt Rettenbach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Нижний Альгой районуна кирет.
Калкы - 3644 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 51,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 78 168. Муниципалитеттин башчысы — Альфонс Вебер.
Цзюлун
Цзюлун, Коулун - Кытайдын Сянган (Гонконг) шаарынын материктеги бөлүгү; Цзюлун ж. а-ндагы шаар жана порточо Калкы 2 млндой (2010). Метрополитен иштейт. Т. ж. бекети, эл аралык аэропорту бар. Кеме куруу, текстиль, тамак-аш, жеңил ж. б. өнөр жай ишканалары иштейт.
Джеймстоун (Колорадо)
Джеймстоун (Колорадо) (Jamestown) — Колорадо штатынын Боулдер округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 205 киши. Болжолдуу аянты - 1.7 км². FIPS коду — 08-39195.
Мрамор
Мрамор, мармар (гр. mfrmaros – жылтырак таш) – доломит же акиташ тегинин кайрадан кристаллданышынан пайда болгон метаморфизмделген тоо тек; майда, орто, ири кристаллдуу карбонат. Негизинен кальцит минералынан түзүлөт. Кошунду түрдө мрамордо кварц, халцедон, гематит, пирит, лимонит, органикалык заттар кездешет. Мындай кошундулар мрамордун кооздугун арттырат же кемитет. С. салм. 2,65–2,90; кысымга болгон каршылыгы 500 –2500 кгс/см2; сүрүлгүчтүгү 0,40тан 320 г/см2ге чейин; суу сиңириши 0,15–0,50%. Өңү-түсү курамындагы кошундуларга жараша өзгөрүп турат. Көбүнчө ак, көгүш, кызгылтым, каралжын түстө кездешет. Сайкалдагандан кийин өтө кооз көрүнөт. Курулуш иштеринде, скульптурада, архитектурада жана башкалар. колдонулат. Кыргызстанда бир нече (Чычкан, Арым жана башкалар) кендери бар.
Хыльчу-Яга
Хыльчу-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Хыльчую дарыясынын оң жээгинен 139 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 15 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Вөльфербютт
Вөльфербютт (Wölferbütt) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Вартбург районуна кирет.
Калкы - 399 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 4,60 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 63 087. Муниципалитеттин башчысы — Дана Лайзе.
Ормокеев Самидин
Ормокеев Самидин 1931-жылы азыркы Сузак районунун Жаңы-Арык айылында туулган.
Бир канча Ардак грамоталар жана башка сыйлыктар менен сыйланган. 2000-жылы дүйнөдөн кайткан.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Зульцбах (Таунус)
Зульцбах (Таунус) (Sulzbach (Taunus)) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Дармштадт административдик округуна карайт. Майн-Таунус районуна кирет.
Цзян Цзэминь
Цзян Цзэминь (17. 8. 1926-ж. т„ Цзянсу провинциясы, Янчжоу - 30. 11. 2022) - партиялык жана мамлекеттик ишмер, Кытай КП БКнын генералдык секретары (1989-2002), КЭРдин төрагасы (1993-2003), Кытай КП БКнын Аскер кеңешинин төрагасы (1990-2005). 1947-ж. Шанхай университетин бүтүргөн соң, машина куруу министрлиги системасында инженердин жардамчысы, инженер, директордун 1-орун басары, парткомдун секретары, илимий-изилдөө институтунда директор, 198081-ж. импорт жана экспорт иштери, инвестиция боюнча мамлекеттик к-ттин жооптуу катчысы жана төраганын орун басары, 1981-85-ж. электр өнөр жай министринин 1-орун басары, министри, 1985-89-ж. Шанхай шаарынын мэри болуп иштеген. Цзян Цзэминьдин бийлиги Кытайдагы Тяньаньмэнь аянтындагы окуяларда (1989) саяеий эркиндик жөнүндө демонстранттардын талаптарын колдогон. Саясатта Дэн Сяопиндин реформасын уланткан. Цзяндин тушунда Кытай Бүткүл дүйнөлүк соода уюмуна кирген. Коммунисттик партиянын катарындагы консерваторлордун каршылыктарына карабастан, өзүнүн «Үч өкүлчүлүк» деген теориясын иштеп чыгып, дыйкандардын жана жумушчулардын саясий укугун интеллигенцияга теңеген жана жеке ишкерлерди партиянын катарына кабыл алууга жол ачкан. 2002-ж. бийликти Ху Цзиньтаого өткөрүп берген.
Хэмилтон (Миссури)
Хэмилтон (Миссури) (Hamilton) — Миссури штатынын Колдуэлл округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.5 км². FIPS коду — 29-30034.
Калкы
2010-жылы калкы 1813 киши болгон.
Муздаткыч техника
Муздаткыч техника - техниканын заттарды муздатуунун ыкмаларын колдонгон тармагы.
Өндүрүштүк муздаткыч машиналар 19-кылымдын ортосунда пайда боло баштады. 1861-ж. эт тоңдуруучу биринчи установка Сидней (Австра­лия) шаарында курулган. Ошол эле Австралияда нефть иштетүүчү заводдо нефтиден парафин бөлүп чыгаруучу муздаткыч машина орнотулган.
1881-ж. биринчи чоң муздаткыч Бос­тон шаарында (АКШда), Англияда жана 1882-ж. Берлинде курулган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Ош кыргыз академиялык драма театры
Ош кыргыз академиялык драма театры С. Ибраимов атындагы – 1972-ж. Ош шаарында уюшулган. Труппанын негизин Москвадагы А. Луначарский атындагы ГИТИСтин бүтүрүүчүлөрү (көркөм жетекчиси И. М. Раевский) түзгөн. Театрдын биринчи башкы реж. А. Дыйканбаев. Театрдын сахнасын 1972-ж. 4-ноябрда А. Токомбаевдин «Күндүн чыгышы» (реж. А. Дыйканбаев) аттуу тарыхый драмасы менен ачкан. Алгачкы репертуарына М. Горькийдин «Акыркылар», Ж. Мольердин «Дворянчылыктагы мещанин», К. Симоновдун «Биздин шаардык жигит», А. Чеховдун «Ак чардак», А. Дыйканбаевдин «Мүрөктүн суусу» аттуу (ГИТИСте даярдалган) спектаклдери кирген. Театрда коюлган Б. Өмүралиевдин «Жаңырык», К. Жантөшевдин «Курманбек», Т. Абдумомуновдун «Эч кимге айтпа», Ч. Айтматовдун (И. Рыскулов сахналаштырган) «Ак кеме», Б. Жакиевдин «Эртең жаңы жыл», М. Горькийдин «Түпкүрдө», У. Шекспирдин «Он экинчи түн» ж.б. спектаклдери менен коллектив 1974-77-ж. Фрунзеде, 1978-ж. Москва шаарында отчёттук гастролдо болгон. А. Баранганын «Коомдук пикир» (1973, реж. А. Дыйканбаев), М. Гапаровдун «Кадыр түн» (1976, реж. И. Рыскулов) спектаклдери Бүткүл союздук кароолордун байгелерине ээ болгон. Театрда А. Абдыкалыков, М. Алышбаев, Д. Байтөбөтов, Г. Каныметова, Н. Мамбетова, К. Тагаев, Т. Аманов, Р. Абдыбачаева, Ж. Сыдыкбаева, Т. Сатаров, Ж. Сейдакматова, ШААРЫ Дүйшөнкулов, Ш. Супатаева, Р. Асанов, Т. Бообекова, А. Тажиев, П. Сейитмурзаева, А. Назаркулова ж. б. артисттер иштеген.
Муздаткыч транспорту
Муздаткыч транспорту темир жол, автомобиль, суу (деңиз жана дарыя), аба ж-а контейнер-рефрижера­тор болуп бөлүнөт. Темир жол Муздаткыч транспорту менен алыска тез бузулуучу азыктардын 90%тен көбү ташылат. Муздатуулугына байланыштуу вагон муздаткыч, вагон-рефрижератор, поезд-рефриже­ратор жана вагон-цистерна болуп айырмаланат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Чет-Нура айыл аймагы
Чет-Нура айыл аймагы ― Кыргызстандын Нарын районундагы административдик-аймактык бирдик. Орто-Нура, Ак-Булуң, Ак-Кыя, Ийри-Суу, Орто-Саз, Өрүк-Там, Төш-Булак, Чет-Нура айылдарынан турат. Административдик борбору ― Орто-Нура айылы.
Шарпсбург (Айова)
Шарпсбург (Айова) (Sharpsburg) — Айова штатынын Тейлор округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.0 км². FIPS коду — 19-72075.
Калкы
2010-жылы калкы 98 киши болгон.
Энсдорф (Бавария)
Энсдорф (Бавария) (Ensdorf (Bayern)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Амберг-Зульцбах районуна кирет.
Калкы - 2227 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 41,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 71 120. Муниципалитеттин башчысы — Маркус Доллаккер.
Зольпке
Зольпке (Solpke) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Калкы - 589 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 15,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 500. Муниципалитеттин башчысы — Бербель Гөкке.
Аят 2 (тасма)
Аят 2 — Режссёр Азамат Арыков тарабынан 2011-жылы тартылган кыргыз көркөм тасмасы.
Мазмуну
Али – бокс менен машыккан, ыймандуу жигит. Ал дин жолуна түшүп, мушташканды таштап, жөнөкөй таксист болуп үй-бүлөсүн багып жүрөт. Бир күнү ага кримчөйрөнүн башчысы Баатырбек байланышып, бирөөгө “Али мушташка чыгат” деп сөз берип койгонун айтат. Али байкесинин сөзүн эки кылбай, таиланддык жигит менен рингге чыгат. Ошентип, каарман спортко кайра кайтып, күнү-түнү машыгууга өтөт. Акыры жеңишке жетишип, аялына бул спорттогу акыркы кадам болоруна сөз берет. Анын Аскат аттуу досу кримчөйрөнүн башчысына карыз болуп, из жашырып кетет. Артынан сая түшкөн “кримчөйрөнүн” өкүлдөрү Алиге келип, “досуңду таппасаң, эртеңки күнүңдү ойлоп койгун” деп кысым көрсөтүп, жадакалса үй-бүлөсүнө коркунуч туудурган нерселерди жасай башташат. Ошондо гана Кудайдын жолуна түшкөн Али аргасыздан Баатырбек агасына жардамга кайрылууга мажбур болот. Ошентип, ал агасынын насааты боюнча спортчулар менен кримчөйрөнүн жигиттери беттешип, абалды чечишет. Ушундай тагдыр сыноолору уламдан-улам пайда болуп отуруп, акыры тасма жакшылык менен аяктайт.
Цзыбо
Цзыбо, Чжандянь - Түндүк Кытайдагы шаар, Шаньдун провинциясында. Калкы 2,7 млн (2010). Ири жол тоому жана өнөр жай борбору. Көмүр казып алат. Кытай фарфору менен даңкталган беш шаардын бири. Металлургия, машина куруу, нефть ажыратуу, нефть-химиялык (синтетикалык каучук, назик химия ж. б.), текстиль, фармацевтика, курулуш материал ж. б. өнөр жай ишканалары иштейт.
Маалымат жана биомед. технологиялар жаатында жогорку технология тармактары (электроника, жаңы материал түзуү), информатика өнүгүүдө. ЖОЖ, фарфор музейи, 2 театр, тарыхый-маданий эстеликтер ж. б. бар. Туризм өнүккөн.
Өмөркулов Мырзапаяз
Өмөркулов Мырзапаяз 1928-жылы Сузак районунун Багыш айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Эмгек-Талаа айыл аймагы
Эмгек-Талаа айыл аймагы ― Кыргызстандын Нарын районундагы административдик-аймактык бирдик. Ак-Талаа, Тегерек, Эмгек-Талаа айылдарынан турат. Административдик борбору ― Ак-Талаа айылы.
Мэдисон Лэйк (Миннесота)
Калкы - 1017 киши. Болжолдуу аянты - 1.2 км². FIPS коду — 27-39320.
Кузе (Балтачев району, Башкыртстан)
Кузе — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Шавьядин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 174 киши. Почта индекси — 452987, ОКАТО коду — 80208841004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Муздаткыч установка
Муздаткыч установка- муздатылуучу жайларда, заттарда же нерселерде айлана чөйрөнүн темп-расынан төмөнкү температураны камсыз кылуу жанa аны алуу үчүн колдонулган комплекстүү жабдуулар.
Муздаткыч установка бир же бир нече муздаткыч машиналардан турат, алардын үзгүлтүксүз иштешин камсыз кылуу үчүн жардамчы жабдуулар (энергия, суу жанa жылуулук системалары, башкаруу жанa текшерүү приборлору ж. б.) менен толукталат. Алынган сууктук керектөөчү жерге муздаткыч затты суюлтулган абалда басым менен (түздөн түз муздатуу) же болбосо муздатылган туздардын эритмеси ж-a аба аркылуу жиберилет. М. у-нын сууктук өндүрүмдүүлүгү муздаткыч машиналардын өндүрүмдүүлүгүнө барабар.
Муздаткыч установкада буу компрессиялуу, абсорбциялуу жанa буу эжектордук муздаткыч машиналар колдо­нулат. Туруктуу температуpa режимин сактоо үчүн автоматташтыруу кеңири колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Чира-Шор
Чира-Шор — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Юр-Яга дарыясынын сол жээгинен 52 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Хольцхаузен-ан-дер-Хайде
Хольцхаузен-ан-дер-Хайде (Holzhausen an der Haide) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Калкы - 1199 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,47 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 41 060. Муниципалитеттин башчысы — Франк Хофман.
Мрамор деңизи
Мрамор деңизи, Мармара деңизи (Marmar denizi) – Атлантика океанындагы жер ортолук деңиз; Европа менен Кичи Азиянын аралыгында. Түркиянын жээгин чулгайт. Ыстанбул кысыгы аркылуу Кара деңиз, Дарданелл кысыгы аркылуу Эгей деңизи менен туташат. Аянты 12 миң км2, узундугу 280 км, эң жазы жери 80 км. Суусунун орточо көлөмү 3 миң км3, эң терең жери 1273 м. Көл чанагы Европаны, Азияны жана Африканы бөлгөн тектоникалык ири жаракадан пайда болгон. Жээги тоолуу, түштүгү менен чыгышы булуң-буйткалуу; түндүк жээктеринде суу астындагы рифтер арбын. Мармара, Канзаадалар жана башкалар. Аралдары бар. Деңиз тоңбойт, суунун үстүнкү бетинин температурасы кышында 8–9˚С, жайында 29˚Сге чейин. Мрамор деңизинин гидрологиялык режиминде Кара жана Эгей деңиздеринин суу алмашуусунун мааниси зор. Туздуулугу түндүгүндө 20‰, түштүгүндө 25–26‰. Балык (скумбрия жана башкалар) кармалат. Мрамор деңизи аркылуу Кара деңизден Жер Ортолук деңизге маанилүү коммуникациялар өтөт. Түндүк жээгинде Стамбул шаары жайгашкан.
Дракенбург
Дракенбург (Drakenburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Везердеги Ниэнбург районуна кирет.
Калкы - 1769 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 11,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 56 005. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Тимке.
Жейден Смит
Өмүр баяны
Жейден Смит Калифорния штатындагы Малибу шаарында актёрдун үй-бүлөсүндө туулган. Уилл Смит жана Жада Пинкетт-Смиттин тун уулу. 2006-жылы «Бакытты издөө» тасмасына атасынын кыстоосу менен тартылып калган. Кастингге келген балдар башкы ролдогу Уилл Смитке окшош болушу керек болгон.Кастингге келгендерди сынап жаткан режиссёр Муччино атасынын жанында турган Жейденге көзү түшөт да, Уилл Смитке баласы менен тартылууну сунуштайт. Каалоосу жок болгону менен, Жейден ролго дароо кирип, топту таң калтырат. Ошентип кино дүйнөсүнө кокусунан баш багып калган. 2008-жылы Киану Ривз менен «Жер токтогон күн» аттуу тасмага тартылган .2010-жылы «Каратэ-бала» тасмасында башкы ролго тартылуу үчүн актёр Жеки Чандан каратэ өнөрүн бир жыл бою үйрөнгөн. Устаты менен шакирти тил табышып, Жеки Чан Жейденди багып алуу сунушун анын атасы Уилл Смитке жөнөткөн. «Келечекте Жейденден мыкты кино жылдызы, каратэ чебери чыгат. Машыгууну токтотпошу керек» деген устаты Жеки Чандын сөзү менен учурда Жейден машыгып, чыгыш күрөштөрүнүн түрлөрүн үйрөнүүдө.
Ош мамлекеттик музыкалык окуу жайы
Ош мамлекеттик музыкалык окуу жайы Н. Борошев атындагы 1963-ж. уюшулган. Фортепиано, кылдуу, үйлөмө, кыргыз эл аспаптары, орус эл аспаптары, жеке ырдоо, хорду дирижёрлоо, музыка теориясы боюнча бөлүмдөрү бар. Айрым студенттер жана бир топ педагогдор эл аралык конкурстардын, Орто Азия республикаларынын жана Казакстандын аткаруучу-музыканттар конкурстарынын лауреаттары. Окуу жайынын окуучулары, педагогдору облуста өткөн бардык маданий-массалык иштерине, театрлашкан көрсөтүүлөргө, концерттерге, фестивалдарга, кароо-конкурстарга дайым катышат. Окуу жайынын директорлору: КРдин эмгек сиңирген артисти К. Комиссаров, И. Эсенгулов, Г. Монахов, С. Мадумаров, КРдин Маданиятына эмг. сиң. ишмер Т. Чалапинов, КРдин эмгек сиңирген артисти И. Аманбаев, учурда Р. Султанов.
Кавитация
Кавитация - (латын тилинде cavitas боштук, көңдөйчө) – суюктуктагы газ, буу же алардын аралашмасы менен толгон майда көңдөйчө (көбүкчө же каверн). Кавитация суюктукта басым белгилүү бир кризистик мааниден (ркр) төмөн болгон чекитте пайда болот. Суюктукта ркр чоңдугу ал суюктуктун берилген температурадагы каныккан буунун басымына барабар. Эгерде басым агымдагы ылдамдык көбөйгөндө төмөндөсө, анда гидродинамикалык Кавитация, ал эми өтө ургаалдуу үн толкундары өткөндө пайда болсо, акустикалык Кавитация деп аталат. Гидродинамикалык Кавитация реалдуу суюктуктарда ар дайым белгилүү санда газдын же буунун көбүкчөлөрү пайда болот. Алар суюктук менен бирге агып, басым р<ркр болгон чөйрөгө өтөт. Натыйжада алардын тең салмактыгы жоюлуп, көлөмү чоңоёт. Көбүкчөлөр агым менен бирге жылып, кризистик басымы жогору чөйрөгө өтөт. Бул жерде көбүкчөлөрдүн көлөмү кичиреет да, түтүктүн кууш жеринде «кавитациялык чөйрө» түзүлөт. Суюктук басымы төмөн жерге келгенде, көбүкчөлөр жарылып, алардын көлөмү абдан кичиреет да, гидравликалык кагылышууга окшош үн импульстары пайда болот. Эгерде агымдын бетинде Кавитациялык тешиктер (каверн) пайда болсо, андагы кагылышуудан нерсенин (гидротурбина калактары, кеме винти ж. б.) бети оюлуп, бузула (Кавитациялык эрозия) баштайт. Кавитация гидротурбинанын, суюктук насосторунун, кеме винтинин ж. б. иштешине тоскоолдук жасап, кыйрашына алып келет. Мындай Кавитация гидростатикалык басымды көбөйтүү констр. элементтердин формасын тандоо менен азайтылат. Кавитациялык эрозияны төмөндөтүү үчүн жумушчу калакчалар дат баспас болоттон жасалат. Акустикалык Кавитация суюктукка белгилүү бир амплитудадагы үн жибергенде, анын таралуусунун жарым мезгилине барабар убакыттын ичинде байкалат. Бул көбүкчөлөр жарылганда, суюктук өтүүчү материалдын өзүн буза турган, кыска убакытка (10-6сек) созулган басым импульсу 109 Па га чейин жана андан жогору болот. Кавитациялык көбүкчөлөр жарылганда басым жогорулайт жана анын ичиндеги газ адиабаттык түрдө 10000°С ге чейин ысыйт. Ошол себептен К. кезинде көбүкчөлөрдүн жаркыроосу (үн люминесценциясы) байкалат. Көбүкчө ичиндеги газдар иондошот. Акустикалык Кавитация бир топ физикалык кубулуштарга (катуу заттардын бузулушу ж. б.) себепкер болот. Ультра-үндүн (биология, медицина ж. б) кеңири колдонулушу Кавитация кубулушуна байланыштуу.
Исмаилов Амантур Туратбекович
Исмаилов Амантур Туратбекович (29-декабрь, 1997-жылы ) — кыргызстандык спортчу, грек-рим күрөшү боюнча эл аралык даражадагы спорт чебери. Дүйнө чемпионатынын (2022), Азия чемпионатынын (2021) жана Азия оюндарынын (2018) коло медалдарын тагынган. Бир катар эл аралык мелдештердин байге ээси.
Кыскача өмүр жолу
1997-жылы 27-декабрда Жалал-Абад шаарында төрөлгөн. 2004-жылы Далал-Абад шаарындагы №18 мектепке кирген. Күрөш менен 5-класстан баштап машыга баштаган. Аны күрөшкө бир тууган агасы ээрчитип барган. Кийин 7-классты аяктаганда Бишке шаарында жайгашкан Шералы Сыдыков атындагы Олимпиадалык резервдеги республикалык окуу жайга тапшырган. Аталган окуу жайда спорт менен машыгууга шарт түзүлгөнү балбандын чоң спортто кадам таштоого себепчи болгон. 2015-жылы аталган окуу жайды аяктап, бир жылдпн кийин Бишкектеги Дене тарбия жана спорт Академиясына машыктыруучу адистигине тапшырган. “Спорттогу жетишкендиктериме атам Туратбек шык берген”,- дейт Амантур. Бирок атасы Амантур 11-класста окуган кезинде каза болуп, уулунун чоң спорттогу жетишкендиктерине күбө боло албай калган экен. Апасы Мээрим учурда Жалал-Абад шаарында жашап, суу адистиги боюнча эмгектенет. Амантур Исмаилов төрт бир тууган. Агасы Артур жана инилери Марлен жана Эрлан. Алгачкы машыктырууусу машыктуруучум Чыңгыз Пиримкулов, учурдагы машыктыруучусу Дастан Мухтаров. 2017-жылы грек-рим күрөшү боюнча жаштар арасындагы Кыргызстандын чемпионатына 66 килограмм салмакта күрөшүп, 2-орунду ээлеген. 2018-жылдан тартып 67 килограмм салмакта күрөшүп келе жатат.
Карьерасы
2017-жыл. Грек-рим күрөшү боюнча жаштар арасында Кыргызстандын чемпионатында 2-орун.
2018-жыл. Грек-рим күрөшү боюнча чоңдор арасында Кыргызстандын чемпиону.
2018-жыл. 2018-жылы Индонезияда болгон Азия оюндарында коло байгенин ээси.
2019-жыл. Грек-рим күрөшү боюнча чоңдор арасында Кыргызстандын чемпионатында 2-орунду ээлеген.
2019-жыл. Грек-рим күрөшү боюнча 23 жашка чейинкилер арасындагы Азия чемпионатында коло байге. Монголия, Улан Батор шаары.
2019-жыл. Эл аралык Балавадзе жана Картозия турниринин күмүш байгеси. Грузия, Тбилиси шаары.
2021-ж. Грек-рим күрөшү боюнча чоңдор арасында Кыргызстандын чемпионатында 2-орун.
2021-ж. Киев шаарында өткөн эл аралык турнирде 3-орун.
2021-жыл. V 5 Ислам шериктештик оюндарынын күмүш байгесинин ээси. Түркия, Конья шаары.
2022-жыл. Грек-рим күрөшү боюнча Дүйнө чемпионатынын коло байгесинин ээси (67 кг). Сербия, Белград шаары. Ал алгач 1/16 финалда венгриялык балбанды 7:9 эсебинде жеңген. Ал эми 1/8 финалда ирандык спортчуга жеңилип, кийин көңүл жубатуучу беттешке чыгууга мүмкүнчүлүк алган. Бирок атаандашы чыкпай калып, коло байге үчүн беттешкен. Чечүүчү 3-орун үчүн кармашта Амантур Исмаилов грузиялык атаандашы Жони Хецурианиге утулуп бара жатып, кайра ири эсеп менен (17:8) жеңип, коло байгенин ээси болду.
Мраморный
Мраморный – Чүй обл-нун Аламүдүн районундагы кыштак. Ала-Арча айыл аймагына караштуу. Деңиз деңгээлинен 534 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору Лебединовка кыштагынан 37 км түндүк тарапта. Аламүдүн темир жол бекетинин 38 км. Калкы 1746 (2009); негизинен жашылча өстүрүүдө эмгектенет. Орто мектеп, китепкана, клуб бар. Тамактануучу жана соода жайлары, турмуш-тиричилик кызматынын бөлүмдөрү иштейт.
Колеридж (Небраска)
Колеридж (Небраска) (Coleridge) — Небраска штатынын Cedar округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 473 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 31-09865.
Жээналиев Курманали
Жээналиев Курманали. 1927-жылы азыркы Сузак районундагы Багыш айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Джонстоун (Колорадо)
Джонстоун (Колорадо) (Johnstown) — Колорадо штатынын Лаример округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 9 887 киши. Болжолдуу аянты - 3 км². FIPS коду — 08-39855.
Штанды (Балтачев району, Башкыртстан)
Штанды — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Штандин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 647 киши. Почта индекси — 452989, ОКАТО коду — 80208843001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Цех
Цех (нем. zeche - иш бөлмө) - өнөр жай ишканасынын негизги өндүрүш бөлүмү. Жалпы өндүрүш процессине катышып, продукция чыгаруу, башкы өндүрүштү же бүт ишкананы техникалык же чарбачылык жактан тейлөө боюнча белгилүү иш аткарат.
Көмөкчү Цех негизги өндүрүштө продукция чыгарууга зарыл (идиш, челек, үкөк, ящик ж. б.) нерсе белендейт. Кошумча Цех өндүрүш таштандысынан кошумча продукция чыгарат. Ишканадагы Цехтин курамы өнөр жай тармагына, продукциянын түрүнө, өндүрүштүн масштабы менен тибине жараша ар түрдүү болот. Ири Цех участка, линия жана бөлүмдөн турат. Айрым чакан ишканада Цех түзүлбөйт.
Идштайн
Калкы - 23 252 киши(2013-ж.). . Аянты - 79,6 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 39 008. Мэр — Герхард Крум.
Вөльферсхаузен
Вөльферсхаузен (Wölfershausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген районуна кирет.
Калкы - 383 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 4,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 66 088. Муниципалитеттин башчысы — Катрин Хөссель.
Муздаткыч шкаф
Муздаткыч шкаф — коомдук тамактануу жанa соода ишканаларда, лабораторияяда жана башка тез бузулуучу азыктарды (же дары-дармекти) кыска мөөнөткө сактоочу чакан муздаткыч.
Ал каркастуу, эки сыйра капталган конструкциядан—сырты жөнөкөй тунукеден, ичи алюминий же дат баспаган металлдан, ортосу жылуулукту аз өткөрүүчү материалдан турат. Ар бир шкафта муздаткыч камера жана маши­на бөлүмү болот.
Машина бөлүмү камеранын астында, шкафтын көлөмү 0,4—1,25 м3, темп-расы 1—3°С, сыйымд. 804-250 кг.
Илимий иззилдөө үчүн кээ бир лабор-яларда температураны —70°ка чейин төмөндөтүүчү муздаткыч машиналар жанa өтө изоляцияланган Муздаткыч шкафтар колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Бос (Наэ)
Бос (Наэ) (Boos (Nahe)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Кройцнах районуна кирет.
Калкы - 391 киши(2013-ж.). . Аянты - 1,11 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 33 014. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Хайнц Клайн.
Кавказ коругу
Кавказ коругу — X. Г. Шапошников атындагы Чоң Кавказдын Башкы же Суу бөлгүч кырка тоосунун капталдарында (3350 м бийикке чейин) жайгашкан мамлекеттик биосфералык табигый корук. Краснодар крайынын, Адыгэ жана Карачай-Черкесиянын аймагында. Аянты 2,8 миң км2. 1979-ж. ЮНЕСКОнун биосфералык резерваттарынын дүйнөлүк тармагына киргизилген. Кавказдын бийик тоолуу табигый комплексин коргоо максатында 1924-ж. уюшулган. Аймагынын 65% аянтын токой ээлейт. Тур, зоо бөкөнү, бугу мекендейт; зубр байырлатылууда. Тисс-самшит реликт токою (Хостанын тегерегиндеги, аянты 300 га) өсөт. Жаныбарларынын айрымдары РФтин Кызыл китебине катталган. Кавказ коругу 1999-ж. «Батыш Кавказ» деген ат менен Бүткүл дүйнөлүк мурастын тизмесине кирген.
Хэйзлвуд (Миссури)
Хэйзлвуд (Миссури) (Hazelwood) — Миссури штатынын Сент-Луис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 43.6 км². FIPS коду — 29-31276.
Калкы
2010-жылы калкы 25703 киши болгон.
Рахман Исманалиев
Рахман Исманалиев 1926-жылы Жалал-Абад областына караштуу Сузак районунун Ворошилов айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Зоммерсдорф
Зоммерсдорф (Sommersdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бөрде районуна кирет.
Калкы - 1457 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 19,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 485. Муниципалитеттин башчысы — Петер Мюллер.
Эппеншлаг
Эппеншлаг (Eppenschlag) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Фрайунг-Графенау районуна кирет.
Калкы - 973 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 72 116. Муниципалитеттин башчысы — Карл Райт.
Цефеиддер
Цефеиддер - жаркырактыгы акырындык менен мезгилдүү өзгөргөн үзгүлтүктүү өзгөрмө жылдыздар. Булар ак же саргыч жылдыздар, аты Цефей топ жылдызынын дельтасынан (б) келип чыккан. Аны 1784-ж. англ. астроном Жон Гудрайк ачкан. Бул жылдыздуу асмандан оңой табылат. Ц-дин жарк этиши мезгилдүү өзгөрүп турат. Ал ар бир беш күн 8 саатта кайталанат. Спектрдик байкоолордо нур ылдамдыгы менен спектрдик классы өзгөрүлүп тураары байкалат. Жылдыздын түсү да өзгөрүп турат. Цефеиддер эки топко бөлүнөт. Мезгили 1 суткадан кичирээк болгон кыска мезгилдүү Цефеиддер өтө ысык жана мезгилдери эки суткадан чоңураак классикалык Цефеиддер муздак болот. Классикалык Цефеиддердин мезгилдери чоңойгон сайын жылдыздын жарык чыгаруучулугу ошончолук жогору болот. Жарык Цефеиддер Ааламдын шам чырагындай алыстан көрүнүп турат. Цефеиддер - жарыгы күчтүү зор жылдыздар. Жарыгы Күн жарыгынан ондогон миң эсе чоң. Цефеиддер Биздин Галактиканын өлчөмүн жана формасын өлчөөгө жардам берет.
Кавказ минералдуу суулары
Кавказ минералдуу суулары – Ставрополь крайындагы белгилүү бальнеологиялык, климаттык курорттордун тобу (Ессентуки, Железноводск, Кисловодск, Пятигорск). Ставрополь дөңсөөсү менен Чоң Кавказдын түндүк капталынын аралыгында. Мында минералдуу суунун 130дан ашык булагы, илээшкек баткактын (Тамбукан көлү) ири запасы бар. 1992-ж. Кавказ минералдуу сууларына Россиянын өзгөчө коргоого алынган экологиялык-курорттуу аймагы деген статус берилген. Бардык курорттору бири-бири менен автомобиль жанатемир жолменен байланышат; Минеральные Воды шаарында аэропорт бар.
Мубарак Хосни Сейид
Мубарак Хосни Сейид [4. 5. 1928-жылы туулган, Минуфия губерниясы, Шибин ал-Кум округу (марказы), Кафр аль-Мусайлаха кыштагы] – аскер жана саясий ишмер, армиянын генерал-лейтенанты (1974). Египеттин 4-президенти (1981–2011). 1949-жылы Каирдеги Аскер академиясын (1949), Аскер-аба академиясын (1951), Москвадагы М. В. Фрунзе атындагы Аскер академиясынын штабдык окутуу курсун (1965) бүткөн. 1952–59-жылы Каирдеги Аскер-аба академиясында окутуучу болуп иштеген. 1959-жылы Кыргызстанга келип, Токмок шаарындагы учкуч аскердик окуу жайында стажировкада болгон. 1960–65-жылы авиац. полктун, 1965–69-жылы авиабазанын командачысы, 1969–72-жылы Египет ААКтын штабынын начальниги, 1973–75-жылы авиациянын башкы маршалы, 1975–81-жылы Египеттин вице-президенти, 1981-жылы Египеттин президенттигине шайланган. Улуттук-демократиялык партиянын вице-төрагасы (1978). Улуттук-демократиялык партиянын генералдык секретары (1981–82), 1982-жылдан төрагасы. 1991-жылы Перс булуңундагы согушта АКШны колдоп, Иракка каршы 40 миң кишиден турган аскер контингентин жиберген, бирок 2003-жылы аскер жиберүүдөн баш тарткан. Мубарактын мезгилинде инфраструктура өнүктүрүлө баштаган. 1987-жылы Африка аймагы боюнча биринчи метро Каирде ачылган. Ошондой эле Мубарак коррупция жана жумушсуздук менен күрөшүп, Египеттин экономикасын жогорулатуу үчүн аракеттерди жасаган. 2011-жылы элдик көтөрүлүштүн негизинде бийликтен кеткен.
Цестоздор
Цестоздор - малдын цестод тасма курттары пайда кылуучу гельминтоз ылаңдары (дифиллоботриоз, дипилидиоз, монезиоз, ценуроз, цистицеркоз, эхинококкоз ж. б.). Ылаң козгогуч курттар (Pseudophliolae жана Cyclophellidae) кеңири таралган. Алар омурткасыз жана омурткалуу жаныбарлардын организминде өөрчүп, карын, боор ж. б-ларын жабыркатат, малдын кыймыл аракетин бузат. Малга Цестоздор жылдын бардык мезгилинде жугат.
Маркт-Ташендорф
Маркт-Ташендорф (Markt Taschendorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм районуна кирет.
Калкы - 1031 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 27,73 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 75 147. Муниципалитеттин башчысы — Йоханнес Эдер.
Ош облустук филармониясы
Ош облустук филармониясы Р. Абдыкадыров атындагы - 1987-ж. ачылган. имараты берилген. Тургунбаев, 2000-жылдан Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти Г. Садыбакасова жетектейт. Филармонияда залкар комузчу, Кыргыз Peспубликасынын эл артисти Б. Мадазимов,
Бүгүнкү күндө 110 адам эмгектенет. «Нуска» фольклордук, «Кызбурак» эстрадалык ансамбли, «Аземи» бий тобу, «Аралаш-2» куудул-аскиячылар, ырчы-аткаруучулар топтору, Б. Мадазимов атындагы эл аспаптар оркестри иштейт.
Шуэйвилл (Айова)
Шуэйвилл (Айова) (Shueyville) — Айова штатынын Джонсон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.9 км². FIPS коду — 19-72840.
Калкы
2010-жылы калкы 250 киши болгон.
Султанбаева Канымбү
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Кавказ өндүрү
Кавказ өндүрү – Чоң Кавказдын түндүк капталын улай жаткан аймак. Түндүгүнөн КумаМаныч өрөөнү, батышынан Азов деңизи, Керч кысыгы, чыгышынан Каспий деңизи менен чектешет. Батыш Кавказ өндүрүнө (Кубань-Азов бою ойдуңу, Кубань бою түздүгү, Тамань ж. а.), Орто Кавказ өндүрүнө (Ставрополь дөңсөөсү, Терек-Сунжа дөңсөөсү Минералдуу суулар тобундагы тоо-лакколиттер Бештоо, Машук ж. б.) жана Чыгыш Кавказ өндүрүнө (Терек-Кума ойдуңу) бөлүнөт. Кавказ өндүрүндө Краснодар жана Ставрополь крайлары жайгашкан.
Колон (Небраска)
Колон (Небраска) (Colon) — Небраска штатынын Saunders округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 138 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 31-10005.
Муз даярдоо
Муз даярдоо - табигый суукту же муздаткыч машинаны пайдаланып, суудан муз алуу.
Муз даярдоонун эң жөнөкөй жолу — агын суулардан, көлдөрдөн, көлчөлөрдөн тоңгон музду алуу.
Тоңдурула турган суу ал кабаттарга түтүк же суу чачкыч менен чачылып, муз балка же муз жаргыч машина менен алынат. Алына элек муз жайкысын жылуу­лук өткөрбөөчү материал менен жабылат. Музду жүктөөдө автожүктөгүч, конвейер ж. б. колдонулат. Пайдаланыла турган муздун көбү муздаткыч машинанын жардамы менен муз заводунда даярдалат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Мэдфорд (Миннесота)
Мэдфорд (Миннесота) (Medford) — Миннесота штатынын Steele округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1239 киши. Болжолдуу аянты - 1.8 км². FIPS коду — 27-41426.
Церуссит
Церуссит (лат. cerussa - аки; өңү окшош болгондуктан ушундайча аталат), ак коргошун кен ташы карбонаттар классындагы минерал. Кошунду элементтери: Sr, Zn, Са. Ромб системасында кристаллдашат. Өңү түссүз, ак, боз, саргыч, айрымдары кара. Катуулугу 3,0з, 5; с. салм. 6,46,6 г/см3. Ц. - коргошун кендеринин кычкылдануу зонасында Экинчи ирет пайда болгон минерал. Англезит, ванадинит, лимонит ж. б. минералдар менен бирге кездешет. Коргошун алууга жана ак сыр даярдоого пайдаланылат.
Дрангштедт
Дрангштедт (Drangstedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Куксхафен районуна кирет.
Калкы - 1462 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 17,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 52 013. Муниципалитеттин башчысы — Петер Поммер.
Хэрманн (Миссури)
Хэрманн (Миссури) (Hermann) — Миссури штатынын Гасконэйд округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 6.4 км². FIPS коду — 29-31762.
Калкы
2010-жылы калкы 2674 киши болгон.
Бразилиядагы протесттер (2022)
Бразилиядагы протесттер (Manifestações no Brasil) — 2023 жылдын 8 январында башталган Бразилиялыктардын Флавиу Дину’нун «антидемократиялык» маанисиндеги сөздөрүнө каршы нараазычылык жүрүштөрү.
Башталуусу
Жаир Болсонаро өмүр бою Бразилиянын аскердик диктатурасын көп коргогон. 2008-жылы декабрда демонстранттар менен болгон талкууда ал "диктатуранын катасы кыйноо эмес, өлтүрүү болгонун" жарыялап, аны Бразилиянын тарыхындагы "данктуу мезгил" деп атаган жана бул "20 жыл тартип жана прогресс" деп айткан. 1999-жылы федералдык депутат катары ал "Камара Аберта" программасына "кыйноону жактай турганын" түшүндүрүп, демократияны "акылсыздык" деп атаган. Ал ошондой эле, эгерде ал өлкөнүн президенти болуп калса, анда "ал Конгрессти жабат" жана "ал ошол эле күнү төңкөрүш жасайт" деген "кичинекей эле шек жок" деп билдирди. 2000-жылы Истоэге берген маегинде Болсонаро дагы бир жолу цензураны коргогон. 2008-жылы демонстранттар менен болгон талкууда ал "диктатуранын катасы адам өлтүрүү эмес, кыйноо болгон" деп айткан. 2011-жылдын март айында Custe o Que Custar (CQC) программасына берген маегинде ал аскердик диктатордук өкмөттү чагылдырганын жана президенттер Медичи, Гейзел жана Фигейредону сагынганын билдирди. Джейр Болсонаро 2020-жылдын 15-мартында Улуттук Конгрессти жана Жогорку Сотту жабуу боюнча демонстрацияларга чакырууну колдоду. Ошондуктан бир нече саясатчылар жана Жогорку министр Болсонаро жоопкерчилик жана адепсиздик боюнча кылмыш кылган деп эсептешет.
Байланышкан макалалар
Бразилиянын Улуттук Конгрессинине чабуул (2023)
Чира-Ю
Чира-Ю — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Яй-Яга дарыясынын сол жээгинен 5 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 21 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Имменхаузен
Имменхаузен (Immenhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Кассель административдик округуна карайт. Кассель районуна кирет.
Калкы - 6986 киши(2013-ж.). . Аянты - 28,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 33 014. Мэр — Андреас Гюттлер.
Ырамандын Ырчы уулу
Ырамандын Ырчы уулу  – элдик уламыш, аңыздар боюнча бул биринчи манасчы, Манастын ырчысы болгон.
“Ырамандын Ырчы уулу,
Ырдап айткан кебимди.
Канчалар кордук кылганда,
Кайраным тапкан эбимди” – деп, Манас баа берген.
Анын төл ырчысы Манас дүйнө салганда аны алгач кошуп ырдаган дешет. Андан соң Абыке, Көбөштөрдүн ыгына көнбөй, жер кезип, Манасты даңазалап жүрүп өткөн экен.
Ычкыры бапик кырк мууну” – делинип, Сагымбайда Оргону жеңгени жана анын обозгери Ырамандын баласынын аты Каратай экени эскерилсе, Саякбайдын айтуусунда ал атайын Манасты издеп келип, чоро болот. Ырамандын Ырчы уулу тууралуу мындан башка маалымат жок. Кээде аны Жайсаң ырчы менен бир адам катары көрүшсө, кээде эки башка адам катары санагандар бар. Кандай болгон күндө да, “Манас” эпосун түптөп, ага чыйыр салган алгачкы ырчылардын бири катары эл дал ушул Ырамандын Ырчы уулун эсептешет.
Ардагыш (Балтачев району, Башкыртстан)
Ардагыш — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Штандин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 40 киши. Почта индекси — 452989, ОКАТО коду — 80208843002.