cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Objective-C
Objective-C - Apple корпорациясы колдонгон компилденүүчү объектиге багытталган программалоо тили. Си тилинин жана Smalltalk парадигмаларынын негизинде түзүлгөн. Атап айтканда, объектилик модели Smalltalk - стилинде курулган. Ал демек, объектилерге билдирүү жөнөтүлөт.
Objective-C компилятору GCC'ге киргендиктен көбүнчө платформаларда иштейт. Биринчи кезекте Mac OS X (Cocoa) жана объектиге багытталган OpenStep интерфейсинин ишке ашырылышы болгон GNUstep үчүн пайдаланылат. Ошондой эле, iOS (Cocoa Touch) үчүн колдонулат.
Башка
Apple'дын расмий сайты - тил жөнүндө маалыматтын негизги булагы. Иштеп чыгуучулардын форуму, коддун үлгүлөрү жана документтин толук версиясы катталган гана иштеп чыгуучуларга жеткиликтүү.
IDE Xcode - Objective-C тилинде негизги иштеп чыгуу каражаты. IDE жалгыз Mac OS X ОСны колдойт. Apple'дын App Store колдонмолор дүкөнүндө бекер тарайт.
Objective-C тили жөнүндө пайдалуу маалыматтарды news-топтон жана жөнөтүү тизмесинин архивинен табууга болот.
GNUstep долбоору - NextStep менен Mac OS X'те колдонулган Foundation жана AppKit жабык китепканаларынын аналогун түзүү аракети. Китепканалардын баштапкы коду Objective-C тилинде жазылган жана бекер таркатылат. Долбоордун сайтында тилди колдонуу мисалдары жана бир нече колдонмонун баштапкы коду бар.
Objective-C, gcc дорбоорунда түзүлгөн gobjc компиляторунун аркасында дээрлик бардык GNU/Linux дистрибутивдерде жеткиликтүү.
Objective-C менен ОС Windows'то иштөө үчүн (акысыз) POSIX чөйрө эмуляторлорун колдонушат:
Бердяш (Зилайыр району, Башкыртстан)
Бердяш — Башкыртстандын Зилайыр районундагы айыл, Бердяш айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 466 киши. Почта индекси — 453685, ОКАТО коду — 80227804001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Адвентизм
Адвентизм (лат. аdventus - келүү) - АКШда 1830-ж. пайда болгон протестантизмдин багыты. Баптист-дин үгүттөөчү Уильям Миллер (17821849) тарабынан негизделген. Ал 1843-ж. Библияга таянып, өз алдынча татаал эсептөөлөрдү жүргүзүп, Иисус Христостун Экинчи жолу келишин аныктаган жана анын пикири боюнча ал дата 1843-44-ж. аралыгы болгон. 1843-ж. Миллердин жактоочуларынын саны 100 миңге жеткен. Анын айтканы ишке ашпай калган соң, Миллердин жактоочулары дагы бир нече даталарды айтып чыгышкан. 1845-ж. Олбаниде (Нью-Йорк штаты) өткөн адвентисттердин съездинде өздөрүнүн Ассоциациясын түзүшүп, диний догматтарды иштеп чыгышкан. Алардын пикири боюнча дүйнөнү өрт каптап жок болот, бирок динге ишенгендер үчүн жаңы дүйнө пайда болот. Христостун экинчи жолу келиши динчилдердин кайрадан тирилиши менен коштолуп, Христостун 1000 жылдык башкаруусунан кийин күнөөлүүлөр да тирилет. Адвентисттердин догматтарды талкуулоодо пайда болгон ичара пикир келишпестиктерден бир нече топко бөлүнүп кетишкен, анын ичинде эң ириси Жетинчи күндүн адвентисттери. Мындан тышкары Кудайдын Чиркөөсү, Жашоонун жана келүүнүн союзу жана башка. Адвентисттик үгүт канчалык көп элге жетсе, Христостун келиши ошончолук тездейт деп эсептешип, Жетинчи күндүн адвентисттери (ЖКА) миссионердик ишти өтө уюшкандыкта, активдүүлүк менен жүргүзүшөт. Алар кайрымдуулук иштерине өзгөчө маани беришип, согуш жана табият кырсыктарынан жапа чеккендерге жардам көрсөтүүдө БУУ менен бирдикте кызматташууда. 600гө жакын госпиталь, клиникалар жана санаторийлерди керектүү дары-дармек, каражат менен камсыздап турат. ЖКА чиркөөсүнүн 205 өлкөдө общиналары, 1 млнго жакын жактоочулары бар.
Брутто-киреше
Брутто-киреше – баалуу кагаздарга капитал салуу же кыймылсыз мүлктү салыгы менен кошо баардык эсептен чыгаруулар боюнча кирешелер. == Колдонулган адабияттар ==
Арбезов Алексей Николаевич
Арбезов Алексей Николаевич - (1908-1986) орус драматургу. СССР мамлекеттик сыйлыктын лауреаты (1980). Ленинград театр окуу жайын бүткөн. Чыгармалары 1930-жылдан жарыялана баштаган. «Таня» (1939) пьесасы менен драматург катары таанылган. «Сүйүктүү алтоо» (1935), «Алыс жол» (1935), «Таң алдындагы шаар» (1941), «Четтеги үй» (1943), «Саякат жылдары» (1954), «Иркутск окуясы» (1959), «Саат он экиге кетти» (1959), «Жоголгон уул» (1961), «Байкуш Маратым» (1965), «Бактысыз адамдын бактылуу күнү» (1968), «Шайлоо» (1971), «Эски Арбаттын жомогу» (1972) жана башка чыгармаларды жазган. Ал чыгармаларында жаш муундардын ички дүйнөсүн калыптандыруу, тарбиялоо жана башка учурдун орчундуу моралдык-этикалык маселелерин көтөргөн.
Адвентика органдары
Адвентика органдары (лат. adventicius келгин, адаттан тышкары) - өсүмдүктүн калыптанып бүткөн бөлүктөрүнүн адаттан тышкары жеринде, экинчи түзүүчү ткандардан пайда болгон көмөкчү органдар (бүчүрлөр, тамырлар). Мисалы, адвентивдик бүчүрлөр адаттагыдай сабактын учуна же муунуна - жалбырак колтугуна чыкпастан, сабактын муун аралыгында, жалбыракта жана тамырда пайда болот; ал эми адвентивдик тамырлар сабактан, жалбырактан өсүп чыгат. Алар өсүмдүк шагын, тамыр системасын байытат, кээде негизги тамырларга тете болот.
Кузьминки (метро бекети)
Кузьминки — Москва метросунун Таганско-Краснопресненская сызыксындагы станция. 1966-жылы 31-декабрьда ачылган.
Таш-Кыя (Ак-Суу району)
Таш-Кыя (Таш-Кыя) — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Ак-Суу районундагы айыл. Челпек айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1 802 киши.
Сенегал капитаны
Сенегал капитаны (лат. Pseudotolithus senegalensis) — бүркүтчабактар тукумундагы ири балыктардын бир түрү.
Первомай (Салауат району, Башкыртстан)
Первомай — Башкыртстандын Салауат районундагы айыл, Первомай айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 510 киши. Почта индекси — 452480, ОКАТО коду — 80247851001.
Системалык мамиле
Системалык мамиле, Ырааттуу байланыш мамилеси (грек. бөлүктөрдөн түзүлгөн, бириктирилген) изилденүүчү нерсени (объект) белгилүү бир ыраатта (системада) караган атайын – илимий таанып-билүүнүн жана социалдык турмуштун методологиялык багыты.
Системалык мамиле адатта, өз ара бири-бири менен байланышкан элементтердин биримдиги жана бүтүндүгү түшүндүрүлөт, белгилүү структурага ээ. Система түшүнүгү антикалык доордо ой жүгүртүү жана билимди уюштуруунун жалпы принциптеринде философиялык изденүүлөр катары пайда болгон.
Анын ою боюнча, көптүктүн биримдиги гана таанып – билүүнүн бутасы боло алат. Система 19-кылымга чейин таанып-билүү – методологиялык мааниге ээ болсо, 19-кылымдан баштап онтологиялык жана натуралисттик көз караш пайда болгон. Анда ырааттуулук Система – нерсени таанып-билүү касиети, ал эми билимдин ар түрдүү катмарларынын ортосундагы байланыш-нерсенин өзүндөгү байланыштардын гана катталышы деп каралат. Бул байланыштар материалдуубу? Элемент деп эмнени эсептөөгө болот? Ырааттуу байланыш өзгөрүп – өнүгөбү? Ырааттуулуктун Система тарыхый окуя, өнүгүштөр менен кандай байланышы бар?, ж. б. суроолор пайда болгон. 20-к. инженердик ыкма жана технологиянын өнүгүшү Ыраатуулук байланышты өздөштүрүүнүн жаңы жолдорун ачты.
Азыр Ыраатуулук байланыш жөн гана изилденбейт, а долборлонот, түзүлөт. Ошол эле кезде уюштуруу – башкаруу маселелерин да чечет. Система термини кесипчиликтин бардык тармактарында колдонулууда.
Тарыхый жактан Система тууралуу эки көз караш калыптанды:
1) Онтологиялык же натуралисттик (элементтер, байланыш, структура – нерсенин өзүндөгү «табигый» касиеттердин чагылышы).
2) Таанып-билүүчүлүк – методологиялык (ырааттуулук нерселердин, көрүнүштөрдүн өзүндөгү касиеттер аркылуу эмес, белгилүү бир максатты көздөгөн иш-аракеттер, ой жүгүртүүнү уюштуруу аркылуу ишке ашат).
Салттуу көз караш боюнча Ыраатуулук байланыштын касиети, бүтүндүгү, ички биримдиги анын түзүлүшү (структурасы) аркылуу аныкталат
Петрищев, Василий Петрович
Петрищев Василий Петрович (1932-ж. т., азыркы Талас ш.) — Советтер Союзунун Баатыры (1943), 1941-ж. Советтик Армияга чакырылып, Фрунзе жөө аскерлер окуу жайын бүтүргөн (1942, июль). 1942-ж. августтан согушка кирген. Улуу Ата Мекендик согушта 960-аткычтар полкунда (Талаа фронту, 53-армия, 229-аткычтар дивизиясы) ротанын командири. Ага лейтенант П. 1943-ж. 15-августта Полевой айлында (Харьков обл., Дергачёв району) бир топ жоокерлер менен бирдикте душмандын таяныч пунктун ээлеп, жеке өзү душмандын 2 танкысын гранат менен талкалаган. Душмандын 3 жолку чабуулунун мизин кайтарып эрдик көрсөткөн. Согуштан кийин армияда кызмат өтөгөн.
М. В Фрунзе атындагы аскер академиясын бүткөн. 1974-жылдан запастагы полковник, Москвада жашайт. Ленин, 1-даражадагы Ата Мекендик согуш ордендери жана медалдары менен сыйланган.
Бердяев Николай Александрович
Николай Александрович Бердяев (1874—1948) — XX кылымдын биринчи жарымынын эң ири орус философу.
Ал Киев губерниясында туулган. Киев университетинин юридикалык факультетине кирет, бирок социалисттик кыймылдын катышуучусу катарында 1898-жылы камакка алынат. Жаш курагында — марксист болгон, бирок көпкө узабай Маркстан көңүлү калат да, Вл.Соловьевдун философиясына кызыга баштайт, андан кийин өзүнүн дүйнө көз карашын иштеп чыгат. 1922-жылы идеологиялык себептерден улам орус интеллигенциясынын башка өкүлдөрү менен бирге Советтик Россиядан чет өлкөгө айдалып жиберилет. Ушундан кийин ал Берлинде жашап, андан кийин Парижге келип туруп калат. 1926-жылы «Жол» журналын негиздеп, 1939-жылга чейин анын башкы редактору болгон.
Чыгармалары
Бердяев өтө көп сандагы китептерди жана макалаларды жазат. Анын чыгармаларынын библиографиясынын өзү эле көлөмү 10 басма табак болгон бүтүндөй бир томду түзөт. Бердяевдин көбүрөөк маанилүү философиялык чыгармалары төмөнкүлөр: «Коомдук философиядагы субьективизм жана идеализм. Н.К.Михайловский жөнүндө сыный этюд» (1900), «Түбөлүктүүлүктүн көз карашынан» (1907), «Эркиндик философиясы» (1911), «Чыгармачылыктын маңызы. Адамды актоо тажрыйбасы» (1916), «Теңсиздик философиясы» (1923), «Тарыхтын маңызы» (1923), «Эркин рухтун философиясы, христиан проблематикасы жана апологетика» (1929), «Адам тагдыры (парадоксалдык этиканын тажрыйбасы» (1931), «Орус ою: он тогузунчу жана жыйырманчы жүз жылдыктын башындагы орус оюнун башкы проблемалары» (1946), «Эсхатологиялык метафизиканын тажрыйбасы» (1947). Анын чыгармалары дүйнөнүн көп тилдерине которулган.
Анын окуусу
Бердяевдин эмгектеринин негизги темасы — адамдын руханий бытиеси. Анын пикири боюнча, адамдын руху теңирлик рух менен тыкыс байланышкан. Анын окуусуна натуралисттик диний философиянын көрүнүшү болгон теизм менен пантеизм концепциялары карама-каршы турат.
Белгилүү бир дүйнө көз карашынын негизинде, Бердяевдин ою боюнча, жаратылыш менен рухтун өз ара катышы жатат. Рух — бул өмүр, эркиндик, чыгармачыл ишмерлик деген түшүнүктөрдүн аталышы, жаратылыш — бул нерсе, аныктык, пассивдүү ишмерлик, кыймылсыздык. Рух дегенибиз бул обьективдүү да, субьективдүү да реалдуулук эмес, аны таанып-билүү тажрыйбанын жардамы менен ишке ашырылат. Жаратылыш болсо — мейкиндиктеги обьективдүү, көп сандаган жана бөлүнүп-ажырап туруучу нерсе. Ошондуктан жаратылышка материя гана эмес психика да таандык.
Кудай — рухий негиз катарында чыгат. Теңирлик дегенибиз иррационалдуу жана ашкере рационалдуу рух, теңирчилик өзүнүн жашап турушун рационалдуу түрдө далилдөөгө муктаж эмес. Кудай табийгый дүйнөдөн тышкары турат жана символикалык түрдө гана баамдалат.
Кудай дүйнөнү жоктон бар кылды. Жоктон бар кылуу — бул эч нерсе жок боштуктан келип бар болуу дегендикке жатпайт, ал Кудайдан да жана дүйнөдөн да мурда бар болуп турган кайсы бир түпкү принцип жана ал эч кандай дифференцивдүүлүктү, алгачкы хаосту билдирбейт. Бул түшүнүктү Бердяев Якоб Бёмден кабыл алган жана аны теңирлик түпнегиз менен окшоштурган. Дүйнөнүн пайда болушу Бердяевде анын эркиндик проблемасын кандайча чечкендигине тыкыс байланыштуу.
Бердяев кудай жөнүндө
Бердяев үчүн эркиндиктин үч түрү бар: алгачкы иррационалдуу эркиндик; рационалдуу эркиндик (моралдык парзын аткаруу), Кудайды сүйүүгө толгон эркиндик. Иррационалдуу эркиндик — «жок нерсе», ушул «жок нерседен» Кудай дүйнөнү бар кылып жараткан. Жараткан Кудай өзү теңирлик түп нерседен пайда болот, андан кийин гана жараткан — Кудай дүйнөнү жаратат. Ошондуктан эркиндикти Кудай жаратпайт, анткени ал эркиндик теңирлик түпнегизде мурда эле бар болучу, ушул себептүү жараткан — Кудай жамандыкты пайда кыла турган эркиндик үчүн жоопкер эмес.
Жараткан-Кудай,— деп жазат Бердяев,— бытьени, өзү жараткан дүйнөнү өзү бийлеген кубаттуу зор күч, бирок ал өзүнөн мурдагы түпнегизге, өзү жаратпаган эркиндикке бийлик кыла албайт». Жакшылыкты да, жамандыкты да жаратуу эркиндиктин өз колунда. Ошондуктан, Бердяевдин пикири боюнча, адам өзүнүн жүрүш-турушунда абсолюттук түрдө эркин, анткени ал Кудайга баш ийбейт. Кудай адамдардын иш-аракетин алдын ала көрө да албайт. Кудай адамдардын эркине эч кандай таасир көрсөтө албайт, ошондуктан ал баардыгын өзү башкарып, өзү билип тургандай кубаттуу күчкө ээ эмес, ал тек гана адамга анын эрки жакшылыктарга багытталышына жардам берип турат. Эгерде иш мындай болбогондо, анда Кудай жер үстүндө болуп жаткан жамандыктарга жоопкер болуп калмак да, демек, теодицея да мүмкүн болмок эмес.
Бердяев жана коом
Адамда дайыма теңирлик касиет жашап турат, ал эми Теңирчиликте адамдык касиет жашайт. Адамдын чыгармачылык ишмердиги — теңирчилик турмуштун уландысы. Адам дегенибиз «экилтиктүү жан, ал феномендер дүйнөсүндө да, ошондой эле ноумендер дүйнөсүндө да жашайт [Эсхатологиялык метафизиканын тажрыйбасы. 79-6.]. Дал ошондуктан ноумендердин феномендерге, «көрүнбөгөн дүйнөнүн — көрүнүп турган дүйнөгө, эркиндик дүйнөсүнүн — зарылдык дүйнөсүнө» [67-6] өтүп турушу мүмкүн болуучу нерсе. Бул — рухтун жаратылыштын үстүнөн болгон жеңиши; адамдын жаратылыштан эркин болушу — бул анын кулчулук менен өлүмдүн үстүнөн болгон жеңиши. Адам — баарынан мурда руханий субстанция, ал обьект болуп саналбайт. Адам — коомго, мамлекетке, улутка караганда зор баалуулукка ээ. Эгерде коом жана мамлекет инсандын эркиндигин кысымга ала турган болсо, анда ал өзүнүн эркиндигин бул кысымчылыктардан коргоого акылуу.
Бердяев коомдо жашап турган этиканы мыйзамдаштырылган адеп-ахлак эрежелери катарында карайт, адамдын күндөлүк жашоо-турмушу ушул эрежеге баш иет. Бирок бул мыйзамдашкан этика, «мыйзам этикасы», мыйзамдаштырылган христианчылыктын этикасы шарттуулуктарга жана эки жүздүүлүктөргө жык толгон. Этикадан ал садисттик кылык-жоруктарды жана анын талаптарынын тымызын ыплас мотивдерин көрөт. Мына ошондуктан ал бул күндөлүк этиканы жоюп да салбай, четке да какпай адептүү жашоо-турмуштун бир кыйла жогорку баскычын сунуш кылат, ал күнөөдөн арылуу аракетине жана Кудайды сүйүүгө негизделет. Бул этика дүйнөдө Кудай — адамдын пайда болушу жана күнөөлүүлөргө карата ички сезимдин көрүнүшү менен байланыштуу. Дүйнөдө иррационалдуу эркиндик бар, бирок ал Кудайга эмес, Ungrundга негизденип турат. Кудай дүйнөгө келип, анын трагедиясын көрүп, өзүнүн сүйүүсү менен адамдарга жардам бергиси келет, сүйүү менен эркиндиктин биримдигине жетишүүгө умтулат, бул болсо дүйнөнү теңирлентүүгө жана да өзгөртүүгө тийиш. «Кудай дүйнөнүн башындагы кайгыны кошо бөлүшүүгө умтулат» [1-том, 251-6.].
Бердяевдин пикири боюнча коомдун өнүгүшүнүн тарыхый процесси — бул жакшылык менен иррационалдуу эркиндиктин күрөшү, бул — «Кудай менен Анын башка Мен — ининин ортосунда болуп жаткан сүйүү менен эркиндиктин драмасы, Кудай аны сүйөт жана Өзү да өзүнө карата ошондой эле сүйүүнүн болушун эңсейт» [Тарыхтын маңызы. 52-6.]. Бүткүл дүйнөлүк тарыхта үч күч аракет кылып турат, алар: Кудай, тагдыр жана адам эркиндиги. Мына ушул себептен тарых ушунчалык татаал келет. Тагдыр инсанды тарыхтын иррационалдык күчтөрүнүн аренасына айландырат... Христианчылык тагдырды Христ аркылуу гана жеңүүгө болорун моюнга алат [Эсхатологиялык метафизиканын тажрыйбасы].
Революция
Иррационалдык эркиндиктин жеңиши чындыктын кыйрашына жана алгачкы баш-аламандыктын (хаостун) кайтып келишине алып барат. Революция иррационалдык эркиндиктин жеңишинин көрүнүшү, бул революция хаостун эң эле барып жеткен чеги болуп саналат. Революциялар эч кандай жаңы нерселерди жаратпайт, алар мурда түзүлгөндөрдү гана кыйратып жок кылат. Революция ишке ашкандан кийин гана, реакция мезгилинде турмушту чыгармачылык менен кайра куруу процесси жүрөт, бирок зордукчулукка негизделген ар кандай долбоорлор акыры кыйроого дуушар болот.
Адамдын чыгармачылык күчүн боштондукка чыгарууга умтулуп жаткан азыркы доордо жаратылыш баш ийдирип алууга боло турган жансыз механизм катарында каралат. Бул үчүн илим менен техниканын бардык жетишкендиктери пайдаланылат. Машиналык өндүрүш жаратылышка каршы күрөшүү максатында адамдын кызматына өткөрүлүп берилген, бирок бул машиналык техника адамдын өзүн да бузат, анткени адам өзүнүн индивидуалдуу бейнесин жоготуп коёт. Адам диний эмес гуманизмди жетекчиликке алуу менен өзүнүн адамкерчилик сапатын жогото баштайт. Эгерде адам алда канча жогору турган адептик идеалды четке какса жана өзүндө Кудайдын образын түзүүгө аракеттенбесе, анда ал бардык арамдыктардын кулу болуп калат жана жашоонун жаңы түрүнүн кулуна айланат, жашоонун бул түрү өзүнүн материалдык муктаждыгын канаттандыруу үчүн инсанды коомго зордоо жолу менен кызмат өтөөгө аргасыз кылууга негизденет, бул социализмдин тушунда ушундай болот.
Социализм
Принцибинде Бердяев социализмге каршы эмес, бирок ал «инсандын эң жогорку баалуулугун жана анын толук кандуу турмушта жашоого болгон укугун тааныган» [Бердяев Н.А. Адам проблемасы] социализмди жактайт. Бирок бул социализмди куруунун реалдуу долбоорунан айырмаланган социалисттик идеал гана болуп саналат, бул долбоорду ишке ашыруу коомдун турмушунда жаңы карама-каршылыктарды жаратат. Турмушка ашырууга умтулуп жаткан реалдуу социализм дегенибиз, Бердяевдин пикири боюнча, жар салынып жаткан теңчиликтин орношуна эч качан алып келбейт, тескерисинче, адамдардын ортосунда жаңы кастыкты жана эзүүнүн жаңы түрлөрүн пайда кылат. Социализмдин тушунда, мейли ал ачарчылык менен жакырчылыкты жойгон болсо да, руханий проблема эч качан чечилбейт. Адам баары бир «мурдагыдай эле өлүм, түбөлүктүүлүк, сүйүү, тааным жана чыгармачылык дегендердин жашыруун сырлары менен бетме-бет кала берет. Ырас, коомдук турмуш бир кыйла рационалдуу уюштурулган деп айтса болот, бирок турмуштун трагедиялык элементи — инсан менен өлүмдүн, убакыт менен түбөлүктүүлүктүн ортосундагы трагедиялык конфликт — улам барган сайын күч ала берет» [Бердяев Н.А. Рух жана реалдуулук].
Россия тууралуу
Өзүнүн чыгармаларында Бердяев Россияга көп көңүл бурат. Ал мындай деп жазат: «Россия Чыгыш менен Батыштын улуу, бир бүтүн биримдиги болуп калышын Кудай өзү буйруган экен, бирок өзүнүн чыныгы эмпирикалык абалы боюнча ал Чыгыш менен Батыштын оңунан чыкпаган жөнөкөй аралашмасы гана болуп калды». Россиянын кырсыгы, Бердяевдин пикири боюнча, андагы эркектик жана аялдык негиздердин туура эмес ара катышында жатат. Батыш элдеринде эркектик негиз элдин негизги күчүндө басымдуулук кылган, буга руханий тартипте тарбиялаган католицизм жардам берген, ал эми «орус руху болсо боштондукка чыкпай кала бергендиктен ал кандайдыр чекти билген эмес жана чексиз мейкиндиктин кучагында жайылып кала берген. Орус руху бүт бардыгын талап кылат, эгерде бүт бардыгына ээ боло албаса анда ага эч нерсенин кереги жок, апокалипсисттик же нигилисттик маанайда болот, ошондуктан ал маданияттын жарым-жарты падышачылыгын тургузууга жөндөмсүз». «Орус ой-пикири» китебинде Бердяев улуттук орус ой-пикиринин бул өзгөчөлүгүн сүрөттөп жазат, бул өзгөчөлүк «акыр кыяматтын эсхатологиялык проблемасына», келе жаткан катастрофаны акыр заман деп сезүүгө багытталган.
Бердяевдин философиясы — христиандык дүйнө көз карашын өзүнүн оригиналдуу формасында чагылтып көрсөтүүгө кезектеги аракет жасаган орус философиясынын өтө ачык көрүнүшү болуп саналат.
Рабия Абакирова
Абакирова Рабия Өрмөкчү. 1945-ж. Кочкор районундагы КумДөбө айылында төрөлгөн. Дүкөнчү, саанчы болуп эмгектенген. 1985-жылдан «Кыял» элдик көркөм кол өнөрчүлүк бирикмесинин Кочкордогу чеберканасынын үйдөн уздануучусу. Кайын энеси Коңурбай келини Зулайканын нускасын алган. Ал 80 кулач аркан эшкен, 20 кулач өрмөк куруп, бир эле өрмөктөгү эриште ондогон терме көчөттөрүн жараткан чыгаан уздардан болгон. Рабия узчулукту бычмачылыктан баштап, кийинчерээк өрмөкчүлүккө, шырдакчылыкка назар таштаган. Ал сызма согуунун чебери, аны күзүктөөдө жарын-жартылай көркөм көчөт түшүрөт. 19 жуп жипти эриш кылып алып жараткан кооздуктарынын четине «чагармак көчөтүн» салат. Ага 7 жип алынат. Уз жасаган буюмдарына «жолборс тырмак оюмун» жүз ачаар кооздук катары карайт. Ал кийиз буюмдарын да арбын кармайт. Кочкор өрөөнүнө таандык жалпы оюмду негиз кылып, «мүйүз оюмдарын» борбордук оюмга, «жолборс тырмак оюмун», «бадам оюмун», «жарым кыял оюмун» жээк оюмуна түшүрөт. Эки шырдактык кийизди беттей оюп алат. Жашыл, кызыл боёкторду арбын пайдаланат. Рабия шырдактарын эндүү жасап, көркөм оюмдарды үзүл-кесилсиз алып эки жеринен «аламыч» түшүрөт. Нускасын үй-бүлөсүнө берүүдө. Кыздары - Бактыгүл, Чынаркүл, Гүлзат, Жаңыл, Жылдыз, келини - Жумалиева Айгүл өрмөк согот, терме терет. Ала кийиз, шырдакка көркөм оюмдарды кыйыштырат. Курак буюмдарын да жасашат. Уз азыр Кочкор районундагы Чекилдек айылында жашайт. Катышкан көргөзмөлөрү, кароо-сынактары жана алган сыйлыктары 1984-ж. Улуу Октябрь Социалисттик революциясынын 70 жылдыгына карата «Элдик чеберлердин республикалык кароо-сынагы». Терме таар буюмдары жана курак көлдөлөңдөрү үчүн «Кыял» элдик көркөм кол өнөрчүлүк Бирикмесинин, Обкомдун жана Облаткомдун Ардак грамоталары; 1990-ж. «Нооруз» майрамына карата «Элдик чеберлердин кароо-сынагы». Боз үйү үчүн Биринчи даражадагы диплом.
Ташбаев Карымшак
Ташбаев Карымшак - акын, котормочу.
Карымшак Ташбаев Кара-кулжа районунун Шаркы-ратма кыштагында 1935-жылы 15-январда туулган. Токтогул атындагы орто мектепти 1953-жылы бүтүрүп, ошол эле жылы эмгек жолун колхоздо табелчи болуудан баштаган. 1954–1957-жж. аскер милдетин өтөп келип, геологиялык чалгындоо партиясынын улук бургулоочусу, Кара-Кулжа райондук «Коммунизм үчүн» гезитинде жооптуу катчы болуп иштейт. 1965-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетинин журналистика бөлүмүн аяктайт. 1965–1969-жж. облустук «Ленин жолу» гезитинде адабий кызматкер, 1969-жылдан «Кыргызстан пионери» гезитинин Ош облусу боюнча кабарчысы, 1976–1999-жж. Кыргызстан Жазуучулар союзунун Ош облустук бөлүмүнүн жооптуу катчысы, облустук филар-мониянын көркөм жетекчиси, «Ош» альманахынын кызматкери болуп иштеп келген. К.Ташбаевдин «Таң калуу» деген алгачкы ыры 1958-жылы ноябрь айында облустук «Ленин жолу» гезитине чыккан. Ошондон баштап рес-публикалык мезгилдүү басылмаларда, журналдарда жарыяланып келген. К.Ташбаев көптөгөн китептердин жана котормолордун автору. Ал Литва акыны Ю.Марцинкявичюстун «Кан жана кул» аттуу баатырдык поэмасын ж.б. акындардын ырларын, поэмаларын которгон. Карымшак Ташбаев 1969-жылдан Журналисттер союзунун, 1970-жылдан Кыргыз Республикасынын Жазуучулар союзунун мүчөсү. Ал 1995-жылы «Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер» деген наам алып, ушул эле жылы «Манас – 1000» эстелик медалы менен сыйланган. К.Ташбаев облустук советтин XXI чакырылышынын (1990–1995) депутаты.
ЖАРЫК КӨРГӨН КИТЕПТЕРИ
Кыргыз тилинде
Кыргыз тоолору: Ырлар. – Б., 1969. – 44 б.
Too жана төө: Кенже балдар үчүн ырлар. – Б., 1973. – 20 б.
Мезгил күүсү: Ырлар. – Б., 1977. – 40 б.
Мезгил – тулпар: Ырлар. – Б., 1979. – 96 б.
Лымпаль-Кикя дарыясы
Лымпаль-Кикя — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Таз дарыясынын оң жээгинен 683 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 31 км.
Ташбаев Карымшак
Аралыктар: Ырлар, поэмалар. – Б., 1985. – 236 б.
Лымпаль-Кикя дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Ташбаев Карымшак
Канаттуу тоолор: Ырлар. – Б., 1987. – 70 б.
Жандуу топурак: Ырлар жана поэмалар. – Бишкек, 1990. – 112 б.
Манас баяны: коллективдүү жыйнак. – Ош, 1995. – 184 б.
Байыркы жана бүгүнкү Ош: Илимий изилдөөлөр. – Ош: Кагаз ресурстар типографиясы, 1999. – 192 б.
Оштогу менин өмүрүм: Ырлар, публицистикалык ой толгоолор жана по-эмалар. – Б., 2006. – 192 б.
Орус тилинде
Время – скакун: Стихи. – Б., 1981. – 68 с.
Время – скакун: Стихи. – М., 1985. – 80 с.
Башка элдердин тилдеринде
Буюк ер фарзандлари. /которгон Р.Карим. – Ош: Кагаз ресурстар типо-графиясы, – 50 б.
Шофкат Рахман. Ошко качан кетебиз: Ырлар. – Б., 2006. – 100 б.
КОТОРМОЛОРУ
Адвербиализация
Адвербиализация (лат. adverbium - тактооч) - башка сөз түркүмдөрүнүн тактоочко айлануучулугу (мисалы, зат атооч сөздөргө төмөнкү мүчөлөр жалганганда: - лап: күн+лап=күндөп, түн+лап=түндөп; - лай: акча+лай=акчалай; чылап: Асан+чылап=Асанчылап; - лата: улуу+лата=улуулата жана башка).
Ташбаев Карымшак
'''Ю. Марцинкявичюс.''' Кан жана кул. – Б., 1983. – 136 б.
'''Р. Моуди.''' Өлгөндөн кийин. – Ош, 1992. – 32 б.
Бишкектеги Boeing 747 учагынын Flight 6491 каттамындагы кырсыгы
Каргашалуу кырсык боюнча тийиштүү органдардан турган комиссия түзүлгөн. Комиссияны биринчи вице-премьер-министр Мухаметкалый Абулгазиев жетектеп, курамына Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин, Транспорт жана жол министрлигинин, Саламаттыкты сактоо министрлигинин, Ички иштер министрлигинин, Тышкы иштер министрлигинин, УКМКнын, Чүй облусунун жетекчилери иш алып барышат.
Окуянын жүрүшү
2017-жылдын 16-январь күнү, эртең менен саат 07:30 чамасында Гонконгдон Стамбулга бет алган Боинг-747-400F жүк ташуучу учагы Бишкектеги "Манас" Эл аралык аба майданына күйүүчү май куюу үчүн конмокчу болуп, ага жетпей Курулуш башкармалыгынын дачалары (Дачи СУ) айылына кулап түшкөн. Кырсыктан экипаждын 4 мүчөсү жана, айылдын 40ка чукул тургуну каза тапкан. Булардын 13ү балдар, Боинг 23 турак жайды сүрүп кеткен, ал эми учак кулаган аймактын аянты болжол менен узунунан 350, туурасынан 75 метрди ээлейт. Оор кырсыктан аман калып, ар кандай жаракат алган 13 жаран ооруканаларга жеткирилген.
Каза болгондор
Кырсыктан каза болгон экипаж мүчөлөрү Түркиянын жарандары болгон.Алар Ибрахим Гүржан Динаржы, Казым Өндүл, Мелих Аслан жана Ихсан Кожа. Ошондой эле Казым Өндүл аттуу учкуч Ооганстанда иштеп, 2009-жылы АКШнын Мамлекеттик катчысы Хиллари Клинтондон сыйлык алган.
Аракеттер
Президент Алмазбек Атамбаев Бишкектин четиндеги авиакырсыктан каза тапкандардын жакындарына көңүл айтып, аларга материалдык жардам көрсөтүү боюнча жарлык чыгарды. Кырсыктан жабыркагандардын дарылануусуна да президенттик фонддон акча бөлүнөт. Президент өкмөткө кырсыктын себептерин дыкат иликтөө, анын кесепеттерин жоюу чараларын көрүү тапшырмасын берген.
Кыргыз транспорттук прокуратурасы Дача-Суу айылында "Боинг" учагынын кыйрашы боюнча кылмыш ишин козгоду.Кылмыш иши Кыргыз Республикасынын Кылмыш кодексинин 280-беренеси (аба транспортун башкаруудагы коопсуздук эрежесин бузуу) боюнча козголот.Кырсыктын келип чыгыш себептерин иликтөөгө Эл аралык авиация комитетинин адистери да тартылган. Буга катар кырсыкты иликтөө үчүн өкмөттүк комиссия да түзүлгөн.
Материалдар иликтөө жүргүзүү үчүн Ички иштер министрлигине өткөрүлүп берилген. ИИМ жана Улуттук коопсуздук мамлекеттик комитетинин кызматкерлеринен ыкчам-иликтөө тобу түзүлүп, топ кырсыктын себептерин изилдеп чыгат.
Учак тууралуу
Алгач кулап түшкөн учак “Turkish Airlines” компаниясына таандык экени айтылган. Бирок аталган компания бул маалыматты төгүндөп, учак "myCARGO" жүк ташуучу компаниясынын учагы экенин белгилеп чыккан.Боинг 13 жылдан бери колдонулуп келген. Акыркы ирет техникалык кароодон 2015-жылы өткөрүлгөндүгү, “Түрк аба жолдору” жүк жеткирүүгө "ACT Airlines" компаниясынан ижарага алганына 4 гана күн болгону белгилүү болгон.
Кырсыкттын себептери
Учактын кулашына Бишкектеги калың туман себепкер болушу мүмкүн экендиги божомолдонгон.Адистердин бир катары жүк ташуучу учактын кырсыкка кабылышына учактын бузулушу же учкучтардын катачылыгы дагы себеп болушу мүмкүн экенин белгилешкен. Анткени туман болгонуна карабай 16 январь күнү 11 учак "Манас" Эл аралык аэропортуна ийгиликтүү конгон.(так себпптери аныктала элек)
Иликтөө
2017-жылдын 16-январында таңкы саат 7:31 чамасында түркиялык "АСТ Havayolları" компаниясынын Боинг-747 учагы Чүй облусунун Курулуш башкармалыгынын дачалары (Дача-СУ) аймагына кулаган. Кырсыктан 35 жергиликтүү тургун, 4 экипаж мүчөсү каза болгон жана бир канча турак үй кыйраган. Кулаган учакта жалпы 85 тоннага жакын жүк болсо, анын ичиндеги 2 тонна зажигалка Казакстандагы "JTI Kazakhstan LLC" аттуу компаниянын буюртмасы менен Бишкекке алынып келаткан. Жогорку Кеңештин ондон ашык депутаты кирген депутаттык комиссия жүк боюнча бардык документтерди карап чыгып, жүк Кыргыз мамлекетинин жарандарына таандык болбогонун аныктаган. Комиссия аягына чейин тергеп чыгуу үчүн Башкы прокуратурага тапшырма бергенин жарыялаган. Кырсык боюнча Башкы прокуратуранын, Ички иштер министрлигинин жана УКМКнын өкүлдөрүнөн турган тергөө тобу да түзүлүп, ишти тергеп башташкан. Бирок жыйынтыгын чыгара элек. Ал эми Жарандык коргоо комиссиясы Дача-СУдагы келтирилген материалдык зыяндын өлчөмүн 195 миллион сомго барабар деп эсептеп чыккан. Каза болгондордун жакындары жана жапа чеккендерге жардам үчүн деп Өзгөчө кырдаалдар министрлигинин атайын эсебине эл тарабынан 102 миллион 160 миң 180 сом 55 тыйын чогултулган. Андан кийин түрк компаниясы эки бөлүп акча которгон. Бирок анын суммасы ачыкталган эмес.
Тельман (Ысык-Ата району)
Тельман — Кыргызстандын Чүй облусун Ысык-Ата районундагы айыл. Сын-Таш айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы - 1 135 киши.
Тамак-аш инженерлиги
Тамак-аш деген сөздүн мааниси түшүнүктүү, бул адамдын организмине биологиялык, пластикалык жана энергетикалык жактан керектүү болуп, жаратылыштан алынып, чийки же кайра иштетилип ооз көңдөйү аркылуу кабыл алынган заттарды айтабыз. Бул жердеги биологиялык, пластикалык жана энергетикалык жактан керектүү дегенди түшүндүрө кетели: биологиялык жактан керектүү заттар булар – тамак-аштын курамындагы адам биологиялык жактан тирүү болуп өз функциясын аткарышына керектүү заттарды айтабыз, аларга витаминдер, керектүү минералдар, алмаштырылгыс аминокислоталар (белоктордун курамында), поликаныкпаган майлуу кислоталар (көбүнчө суюк майларда), кээ бир углеводдор жана суу киришет. Экинчиси, пластикалык жактан керектүү заттар адамдын органдарындагы клеткалардагы заттарды алмаштыруучу заттар, булар көбүнчө белоктор, азыраак майлар, минералдар жана эң аз углеводдор, биологиялык активдүү заттар сууда эриген же эмульсияланган абалда болушат. Үчүнчүсү, энергетикалык жактан керектүү заттар, булар бизге күч кубат жана жылуулук (организмди 36°С кармап туруу үчүн) берүүчү заттар, негизинен майлар, углеводдор жана белоктор. Булардын бары бири-бири менен байланышта жана жалпысынан биздин тамак-ашты түзүшөт. Инженерлик (инженер, франц. ingénieur, лат. ingenium – жөндөмдүүлүк, ойлоп табуучулук, жогорку техникалык билимдүү адис) англ. engineering же итал. ingegneria – инженер иши же искусствосу дегенди билдирет. Демек тамак-аш инженерлиги деген тамак азыктарын чийкизаттардан алуу үчүн техника, машина жана ыкмаларды колдонуу, ойлоп табуу жана инженердик эсептөөлөрдүн негизинде машиналарды, жабдыктарды, аппараттарды конструкциялоо.
Микрофлора
Микрофлора — ар кандай чөйрөдө: сууда, абада, топуракта, тамак-ашта, адамдын, жаныбарлардын жана өсүмдүктөрдүн организминде узак убакыт бою бирге жашаган микроорганизмдердин жыйындысы.
Курамы
Микрофлоранын нормалдуу составы жашаган жердин физикалык-химиялык шартына, жаныбарлардын түрүнө жараша болот. Микрофлоранын составы жана анын өкүлдөрүнүн көбөйүшү ар кандай фактор: механикалык (ичегинин жыйрылышы, кирпиктүү клеткалардын кыймылы), химиялык (карын зилиндеги туз кислотасы, ферменттер), ошондой эле бактерияларга каршы бездер бөлүп чыгарган заттар, ичегинин былжыр челинде жайгашкан микроорганизмдер, ошол жердеги атайын коргоочу заттар (антитело) менен жөнгө салынат. Жыл мезгилине, ичкен тамакка жараша микрофлоранын составы жана саны өзгөрүп турат. Бир эле организмдин ар кайсы жеринде микрофлора бирдей эмес. Териде көбүнчө аэробдуу стафилококктор, коринебактериялар, жыныс органдардын жана арткы тешиктин тегерегинде, теринин астыңкы катмарында (накта териде) алар көбүрөөк жолугат. Тамак сиңирүү органдарында, ооздо, карында, ичегиде ар түрдүү микробдор ар кандай өлчөмдө болот.
Көздүн микрофлорасы
Көздө негизинен стафилококктор, стрептококктор, микрококктор жана башкалар кездешет. 17—19% кишилердин көзүндө микробдор жокко эсе. Мурун аркылуу бир саатта 14 миң микроорганизм өтүп турат. Аларды мурун ичиндеги былжырлар жана кирпиктүү клеткалар кекиртекке, кокого, өпкөгө өткөрбөй кармап калышат да, дем алуу органдарын дайыма микробдон сактап турат. Дем алуу органдарында стафилококктор, аэробдуу стрептококктор, пневмококктор, дифтерия таякчалары жана башкалар микробдор такай болот. Бөлүп чыгаруу жана жыныс органдарында микробактерия, коринебактерия, фузобактерия, фузоспирохеттердин жыйындысы — стафилококктор жайгашкан. Аялдардын жыныс органдарынын микрофлорасы жашына жараша өзгөрүп турат. Микрофлоранын организмдеги ролун И. И. Мечников аныктаган, зыяндуу жана пайдалуу жагын көрсөткөн. Микроорганизмдер тамак сиңирүү процессине катышууда боордон кем калышпайт. Алар кээ бир шарттарда организмге таасир этүүчү заттарды, ошондой эле табигый иммунитетти пайда кылат да, организмдин жугуштуу ооруга туруштук беришин күчөтөт. Микрофлоранын составы адам ыңгайсыз шартка дуушар болсо өзгөрүп, дисбактериозго алып келет.
Булактар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Брутто-пайыздар
Брутто-пайыздар — салыктарды чыгарып салганга чейин киреше булактарынан алынуучу пайыздык төлөмдөр.
Мимино
"Мимино" (груз. მიმინო) - айрым сынчылар жарым жомок деп аныктаган советтик көркөм комедия. Режиссер Георгий Данелия тарабынан Резо Габриадзе жана Виктория Токарева менен биргеликте жазылган сценарийдин негизинде тартылган.
1977-жылы июлда тасма Эл аралык Москва кинофестивалында көрсөтүлгөн. Чоң экрандагы бет ачары 1978-жылы 27-мартта болгон. Тасма сынчылардын оң баасын алган; бир нече сыйлыкка татыктуу болгон жана көрүүчүлөрдүн купулуна толгон. 1978-жылы советтик прокатта 24,4 млн көрүүчү топтоп, 17-орунга ээ болгон. Тасмадагы көп фраза учкул сөзгө айланган. Режиссер-коюучу жана башкы ролдорду ойногондор СССРдин Мамлекеттик сыйлыгы менен сыйланышкан.
Сыйлыктар
Perl
Perl - жогорку даражалуу, жалпы максаттуу, чечмеленүүчү динамикалуу программалоо тили. Алган билими боюнча тилчи Ларри Уолл тарабынан түзүлгөн. Тилдин расмий аталышы Practical Extraction and Report Language деп чечмеленет ("практикалык чыгаруу жана отчет тили"), тамаша иретинде Pathologically Eclectic Rubbish Lister ("потологиялык тандалма таштанды тизмелөөчү") деп коюшат; тилдин иштеп чыгуучулары аталышты акроним деп санашпайт. Башында аты беш белгиден туруп, англис тилинде "бермет" деген маанини билдирген pearl сөзүнө туура келген. Бирок, мындай тил бар экени билингенде "а" тамгасын алып ташташкан (крңз. PEARL) Perl тилинин символу - төө: анча сулуу эмес, бирок оор жумуш аткара алган чыдамкай жаныбар.
Тилдин негизги өзгөчөлүгү деп текст менен иштөөнүн бай мүмкүнчүлүктөрүн эсептешет. Буларга систаксиске кыналган туруктуу сөз айкаштары менен да иштөө кирет. Перл Си, AWK, UNIX командалык кабыктарынын скрип тилдеринен көп өзгөчөлүктөрдү алган.
Perl http://www.cpan.org дарегинде жайгашкан кошумча CPAN модулдарын ири коллекциясы менен да белгилүү.
Кыргызстан Аялдар Конгресси
Кыргызстан Аялдар Конгресси - аялдардын Кыргызстанда эгемендик доорунда, 1993-жылы уюшулган коомдук бирикмеси. Президенти - Замира Акбагышева.
Кыскача таржымакалы
1993-жылы Кыргызстан Аялдар Конгресси уюшулуп, анын президенти болуп Замира Акбагышева шайланган.
Кыргызстан аялдар Конгрессинин делегациясы иш сапары менен Польшада жүргөндө бизнес-инкубатордун ийгиликтерине суктанышып, Кыргызстанда да ушундай иштерди жүргүзүүнү максат кылып койгон. Натыйжада кийинки жылдары эр-жигиттерден кем калышпаган чарбакер аялдардын саны арбыды. Албетте, бул - мезгил талабы. «Бизнести кантип баштоо керек?», “Кантип кредит алуу керек?» сыяктуу семинарлар азыркы учурда ийгиликтүү иш алып бара жаткан айымдардын бизнесине жол ачты.
2003-жылы алгач Шопоков шаарында, андан соң Токмок шаарында бизнес инкубаторлор ачылган. Учурда Кыргызстанда 37 бизнес инкубатор бар. Алар өзүнүн негизги функциясын аткарып, жаңы жумуш орундарын түзүп, жумушсуздарга өз ишкерлигин түзүүгө жардам берип келет, муну менен жакырчылыкты жоюуга зор салым кошулуп жатат.
Он сегиз жыл ичинде Кыргызстан аялдар конгресси 11 миң 200 адамга бизнестин негиздерине окутууга, 1 миң 500 адамга компьютерди үйрөтүүгө, 720 аялдарга англис жана түрк тилдерине окутууга жетишип, 1 миң 400 жаңы жумуш орундарын түздү.
Замира Акбагышева азыр мамлекеттик деңгээлде чечилчү эң негизги маселе – жумушсуздук экенин белгилейт. Конгресске кайрылган аялдардын 90 пайызы – жумушсуздар. Рынок шартында ар ким өз ордун табышы керек. Кыйынчылыктар көп. Бирок начар жашап жатабыз деп отура бергенден эч нерсе чыкпайт. Өзүбүздү өзүбүз иш менен камсыз кылсак, Ата-Журтубуздун алдында адамдык жана атуулдук парзыбызды аткарган болоор элек. Биздин каарман гендердик саясат маселеси жөнүндө көп сөз болуп, бирок жыйынтык аз экени тынчсыздандырат. Кеп, жалгыз гана парламентке барып отуруп калышта эмес. Башка дагы көптөгөн тармактарда аялдардын укугу басмырланууда. Конгресске энелер тамак-аш, кийим-кечек, баласынын операциясын же контрагын төлөп берүүнү өтүнүп кайрылышат. Аял үй бүлөнүн данакери эмеспи. Конгресстин бир аялды колдогону бүтүндөй бир үй-бүлөнү колдогонго тете.
2010-жылы декабрда Кыргызстан аялдар Конгресси” уюму "Кыргызстан айымдары” китебинин экинчи томун басып чыгарды. Китепке Кыргызстандагы 400дөй белгилүү аялзатынын ийгиликке жетишкен тарых-таржымалы берилген. Анын алгачкы нускасы биринчилерден болуп КР Президенти Роза Отунбаевага тапшырылды. Китепке кирген мыкты айымдардын жасаган иштери, жетишкен ийгиликтери кийинки муундарга, сиңдилерге үлгү болуп, аларды келечекте чоң эмгектерди аткарышына шыктандырат. Китепке саясатчы жана окумуштуулар, мыкты маданият жана билим, илим ишмерлери, дыйкандар жана жумушчулар, мамлекеттик жана коомдук кызматкерлер болушкан элдин сүймөнчүгүнө татыган айымдар киришкен.
Аддендум
Аддендум (лат. addere - кошуу, кошумчалоо) - тараптар иштеп чыккан келишимге, көбүнчө чартерге анын тигил же бул шарттарын өзгөртүүчү же толуктоочу кошумча.
Рязанский проспект (метро бекети)
Рязанский проспект — Москва метросунун Таганско-Краснопресненская сызыксындагы станция. 1966-жылы 31-декабрьда ачылган.
Акрилонитрил
Акрилонитрил (СН2 =СН-CN), винил цианиди, мол. масс. 53,07; жагымдуу жыттуу, түссүз, уулу суюктук, балкып эрүү t -89 о ; кайноо t 78 0 ; d 204 0,806; n204 1,39; абада 3-17 % болгондо жарылат. Суу менен азеотроптук аралашма берет, орг. эриткич менен аралашат. Өз алдынча полимерлешүүнү болтурбоо үчүн төмөнкү темп-рада жана ингибитор кошуп сакташат. Галогендүү суутек, Н2S, фенол, NH3, аминдер, спирттер, оксиддер менен кошулат. Реакциянын схемасы
HX+CH2 =CHCN  XCH2-CH2CN.
А. полиакрилонитрил-нитрон (табигый жүнгө окшош) була алынат. Cтирол, винилхлорид, метилметакрилат жана башка менен сополимерди пайда кылат. Ө.ж-да А. ацетилен менен синил к-тасынан жана пропилен менен аммиактын аралашмасын окистендирүүдөн, этиленциянгидринди дегидратациялоодон алынат.
Микседема
Дарылоо
Дарылоону врач жүргүзөт. Балдарды өз убагында дарылоо бир топ натыйжа берет. Дарылоонун азыркы ыкмалары чоң кишилерде оорунун өөрчүшүн токтотуп, ишке жөндөмдүүлүгүн сактоого мүмкүндүк берет. Бирок дайыма врачтын көзөмөлүндө болуу керек.
Капростор
Капростор (лат. Caproidae) — күнбалыктардын бир тукуму, булардын бир өкүлү: капрос (лат. Capros ареr).
Бочанка (Тобыл куймасы)
Бочанка — Орусиядагы дарыя. Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Тобыл дарыясынын оң жээгинен 370 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 66 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Аалыбай уулу Бешкүрөң
Аалыбай уулу Бешкүрөң Уста. 1924-ж. Кочкор районундагы Комсомол айылында төрөлгөн. Орто билимдүү. Мүнүшкөр, уста катары кыргыз адабияты менен искусствосунун 1958-ж. Москвада өткөн II декадасынын катышуучусу. Ат жабдыктарын кармоо ыкмалары башкалардан анча айырмаланбаган менен ал кара темирдин уузун айлакер билет, азуулуу капкан жасоонун чыгааны. Капкан чарасынын жумурусун 0,2 дм тереңдикте иет да, капкандын серперине 7 смдей жука темирден өз өлчөмүндө алат. Жаагын жарым болоттон таңдайт. Негизи буюмдун тээги жыгачтан жасалат, бирок түшкөн жырткыч чайнап коё тургандыктан, уста аны темирден жасайт. Аны ысытып иет да, өлчөмүндөгү курч темирден кесип жаакка бекитет. Капкан чабылганда тизе бою (жарым метр) өйдө секирет.
Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б. ISBN 5-89750-080-0
Холидэй Сити-Беркелэй (Нү-Жерси)
Хлдидэй Сити-Беркелэй (Нү-Жерси) (Holiday City-Berkeley) — Нү-Жерси штатынын Оушен округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 13884 киши. Болжолдуу аянты - 14.9 км². FIPS коду — 34-32415.
Константин Роденко
Роденко Константин Герасимович (1923-ж. т., Ташкен ш.) — Советтер Союзунун Баатыры (1945). Согушка 1944-ж. Бакай-Ата районунан чакырылган. Улуу Ата Мекендик согушта 1-Балтика бою фронтундагы 43-армиянын 70-дивизиясынын 227-полкунда курал атуу командири. Кёнигсбергге кирүүчү жолдогу бекем корголгон Гроссфридрихсберг району жана Модиттен таяныч пункту үчүн согушта душмандын коргонуусун бузуп, төрт станковый пулемётун, № 75 байкоочу жайын, бир «Фердинандын» талкалап, 50 фашистти жок кылган жана 7 фашистти туткундап, жөө аскерлердин Модиттенди ээлөөсүнө жол ачкан. Роденко «Эрдиги үчүн» медалы менен сыйланган.
Брутто-ставка
Брутто-ставка – камсыздандыруу боюнча төгүмдөрдүн (төлөмдөрдүн) тарифтик ченеми. Нетто-ставка менен кошумча төлөмдүн, м., камсыздандыруу аткарымдарын жүргүзүүгө, фонду корун түзүүгө, алдыналуу чараларына жумшалган чыгымдарды жабуу үчүн жумшалуучу кошумча төлөмдүн суммасы болуп саналат. Нетто-бычымды аныктоо принциби туруктуу келип, кошумча төлөм түзүмү, демек, Б-с. туруктуу болбойт (м.: жарнама үчүн жумшалган ири чыгымдарга байланыштуу). == Колдонулган адабияттар ==
Түркстан Автономиялуу Советтик Социалисттик Республикасы
1918-жылы жазында ТАССРдеги негизги өнөр жай тармактары, банктар, темир жолдор мамлекеттештирилген. 1918-жылдын. орто ченинде Түркстандын аймагында ички контрреволюцияга жана чет элдик интервенцияга каршы Оренбург-Акдөбө, Закаспий, Жетисуу жана Фергана фронттору түзүлгөн. Түркстан Кызыл Армиясы түзүлүп, ТАССР Компартиясы менен Советтик республиканын экономикасын жапырт көтөрүү боюнча атайын чараларды көрүшкөн.
Жалпысынан РСФСРге салыштырганда мында өнөр жай ишканаларын, анын ичинде кустардык жана жарым кустардык типтеги бардык өндүрүш ишканаларын мамлекеттештирүү бир кыйла тез темпте ишке ашырылган. ТАССРде 1920-жылдагы эсеп боюнча 5230 миң адам (казак, кыргыз, өзбек, тажик, түркмөн, каракалпак, орус жана башка) жашаган. Калктын 85%инен көбү айылда жашап, республиканын бардык продукциясынын 2/3 бөлүгүн айыл чарбасы берген.
1924-жылы 27-октябрда Орто Азиянын улуттук мамлекет болуп бөлүнүшүнө байланыштуу ТАССР жоюлуп, анын аймагында Өзбек ССРи, Түркмөн ССРи, Тажик АССРи (Өзбек ССРинин курамында), Кара Кыргыз автономия облусу (РСФСРдин курамында), Каракалпак автономия облусу (Казак АССРинин курамында) түзүлгөн, казак калкы жашаган аймактар Казак АССРине өткөн.
Аддитивдүүлүк
Аддитивдүүлүк (лат. additivus - кошулуучу) - бүтүн чоңдуктун мааниси анын тиешелүү бөлүктөрүнүн маанилеринин суммасына барабар болушун туюнткан касиет. Мисалы, көлөмдүн аддитивдүүлүгү бүтүн нерсенин көлөмү аны түзүүчү бөлүктөрдүн көлөмдөрүнүн суммасына барабар экендиги. Аддитивдүүлүккө беттин аянты, сызыктын узундугу, нерсенин массасы жана башкаларга ээ болот.
Верхняя Казарма (Зилайыр району, Башкыртстан)
Верхняя Казарма — Башкыртстандын Зилайыр районундагы айыл, Бердяш айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 16 киши. Почта индекси — 453685, ОКАТО коду — 80227804002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Аргайл
Аргайл — Австралиядагы алмаздын ири кени, Батыш Австралия штатында, Кунунарра шаарынан 120 км түндүк-чыгыш тарапта; запасы жана казып алуу көлөмү боюнча дүйнөдөгү ири кен. 1979-жылы ачылган (дүйнөдөгү кимберлит эмес типтеги түпкү кен), 1981-жылдан ачык түрүндө иштетилет. 2007-жылдан жерастынан казып алуу пландаштырылууда. Калган запасы 170,4 млн карат, кенташтагы алмаздын орточо өлчөмү 2,77 кар/ошондой Кен протерозойдун кыймылдуу зонасында жайгашып, соңку протерозой - алгачкы архей жиреп чыккан жана метаморфизмделген тоотектер оливиндүү лампроит түтүкчөсүндө жатат. Түтүкчөнүн узундугу 2 км, туурасы 500 м (250280 мден 100 мге чейинки тереңикте). Алмаздын сапаты төмөн: зергерлик 5%, субзергерлик 40%, калганы техникалык алмаз; орточо массасы 0,08 карат (ириси 28 карат), орточо баасы 9,5 доллар/карат. Өңү күрөң түстүү (80%ке чейин), калганы сары жана өңсүз (15-20%), сейрек кездешкени кызгылт түстүү (бриллиант массасы 0,95 карат, дүйнөлүк эң кымбат баада сатылган - 900 миң доллар/каратка).
Брутто-сыйлык
Брутто-сыйлык – брутто ченем менен камсыздандыруу суммасынан келип чыккан камсыздандыруу боюнча төгүм суммасы.
Выхино (метро бекети)
Выхино ( (1966-1989 — Ждановская)) — Москва метросунун Таганско-Краснопресненская сызык сындагы станция. 1966-жылы 31-декабрьда ачылган.
Кап кептери
Кап кептери (лат. Daption capense, L. 1758) – бороончулардын тукумундагы деңиз куштарынын бир түрү.
Чигель
Чигёль — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Вангыр дарыясынын оң жээгинен 14 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Түркстан комиссиясы
Түркстан комиссиясы. Бүткүл россиялык Борбордук аткомунун, РСФСР Эл комиссарлар советинин жана РКП(б) БКнын Түркстан иштери боюнча бюросунун чечими менен 1919-жылы 8-октябрда түзүлгөн. Комиссиянын курамына Ш. З. Элиава (төрага), М. В. Фрунзе, В. В. Куйбышев жана башка партиялык, мамлекет ишмерлер кирген.
Түркстан комиссиясы граждандык согуштун мезгилинде Совет бийлигин чыңдоо, партиялык уюмдарды куруу жана бекемдөө максатында иш алып барган. Кийинчирээк чарбалык жана маданий курулуш маселелерин чечүү боюнча да иш жүргүзгөн. РКП(б) БКнын 1922-жылы 16-августтагы чечимине ылайык бул комиссия 1923-жылы мартта жоюлган.
Капаган каган
Капан Каган — Экинчи Чыгыш Түрк Кагандыгынын экинчи каганы жана биринчи каган Элтериш Кагандын иниси болгон.