cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ясиновский Леонид Лазаревич
Ясиновский Леонид Лазаревич (19. 5. 1923, Киев - 5. 12. 2003, Ростов на-Дону) - совет актёру, театр режиссёру. Кыргыз ССРинин эмгектин сиңирген арт (1961), Кыргыз ССРинин эл артисти (1967), СССРдин эл артисти (1989). Киев театр институтунда окуган (1941). Чыгармачылыгын 1946-ж. Киев транспорт театрында актёр болуп баштаган. 1953-2002-ж. Н. К. Крупская атындагы Орус драма театрында (азыркы Ч. Айтматов атындагы улуттук орус драма театры) иштеп, 100гө жакын роль аткарган. Я. драмалык, комедиялык, сатиралык, трагедиялык пландагы образдарды чебер аткарган. Анын негизги ролдору: Шадрин (Н. Погодин, «Мылтыкчан киши»), Виктор (А. Арбузов, «Иркут окуясы»), Епиходов (А. Чехов, «Алчалуу бак»), Монахов (М. Горький, «Душмандар»), Эзоп (Г. Фигейреду, «Түлкү менен жүзүм»), Рысбек (Р. Шүкүрбеков, «Берекелүү өрөөн»), Масадык (Т. Абдумомунов, «Абийир кечирбейт») ж. б. Я. «Чечкиндүү адамдар» (В. Шукшин), «Сарынжи» (К. Эшмамбетов), «Ленинград проспектиси» (И. Шток) ж. б. спектаклдерди койгон. «Ардак Белгиси», III даражадагы «Манас» ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Подшипник
Подшипник - валдын же октун таяныч бөлүгү. Ал валдан (октун) радиустук, октук жана радиустук-октук күчтөрдү кабыл алып, валдын (октун) Подшипникте айлануусуна мүмкүндүк берет. Подшипник – машина, механизм, прибор ж. б. түзүлүштөрдө кеңири колдонулуучу тетик. Подшипник иштөө принциби боюнча жылмышып сүрүлмө жана томолонуп сүрүлмө болуп айырмаланат. Жылмышып сүрүлмөдө вал Подшипниктин таяныч бөлүгүндө айланат. Таяныч бөлүгү цилиндр, конус, шар формасында болот да кургак (майлоосуз), чала майланып же толук майланып, сүрүлүү шартында иштейт. Жылмышып сүрүлмө Подшипниктин эң жөнөкөйү - машинанын корпусунда жасалган көзөнөк. Ал көзөнөккө көбүнчө антифрикциялык материалдардан жасалган алкактар кийгизилет. Томолонуп сүрүлмө Подшипник ички, сырткы алкактардан, томолонуп айлануучу нереелерден (шарик же ролик), сепаратордон (томолонуучу нерселерди бир биринен белгилүү аралыкта кармап туруучу тетик) турат. Томолонуп сүрүлмө Подшипник кабыл алган күчтөрдүн багытына жараша радиустук, радиустук-таянычтуу жана таянычтуу болуп айырмаланат. Томолонуучу нерселердин жана алкактардын жумушчу беттеринин формасына жараша шариктүү, шарик-сфералуу, цилиндрлүү ролик (роликтүү жана буралган роликтүү, конус формасындагы роликтүү, ролик-сфералуу ж. б.) формада болот. Томолонуучу нерселердин канча катар жайгашуусуна карата бир, эки, көп катарлуу; тактык даражасы боюнча жөнөкөйлөтүлгөн, нормалдуу, жог., өтө жог. тактыктагы (прецизиялуу) ж. б. Подшипник болуп айырмаланат. Подшипниктин валга сүрүлүшүн азайтуу үчүн алардын ортосу майланат.
Гөргесхаузен
Гөргесхаузен (Görgeshausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 817 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 023. Муниципалитеттин башчысы — Теодор Буркард.
Глостэр (Миссисипи)
Глостэр (Миссисипи) (Gloster) — Миссисипи штатынын Amite округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1073 киши. Болжолдуу аянты - 4.7 км². FIPS коду — 28-27820.
Түндүк Фергана ташкөмүр бассейни
Түндүк Фергана ташкөмүр бассейни - Фергана тоо тизмегинин этегинде ж-а Чаткал кырка тоосунда юра катмарында жаткан көмүрлүү аймак.
Таш көмүрлүү бассейн туурасы 10 кмге жакын болгон тилкени түзүп, Майлысуудан (Сарыбээ) Аркытка чейин 75 кмге созулуп жатат. Бассейнде Ташкөмүр (Нарын), Майлысуу (Сарыбээ), Каратыт, Тегене, Кожата, Пачата, Аркыт (Сарычелек) кендери белгилүү. Ноокен, Аксы р-нун аймагында.
Сактоо келишими
Сактоо келишими – бир тарап (сактоочу) өзүнө экинчи тарап (буюм тапшыруучу) берген буюмдарды сактоого жана толугу менен кайтарууга милдеттенген келишим. Сактоо келишими буюм сактоого өткөрүлүп берилген учурдан тартып түзүлдү деп эсептелет. КР жарандык мыйзамдарына ылайык сактоочу коммерциялык уюм же болбосо сактоону өзүнүн кесиптик ишинин бир максаты катары ишке ашырып жаткан коммерциялык эмес уюм болуп саналган С. к. боюнча буюмду келишимде көрсөтүлгөн мөөнөткө алуу милдети каралышы мүмкүн. Сактоочу буюмду С. к. аныкталган мөөнөттөн мурда кайтарууга акысы жок. Эгер келишимдин шарттарынан улам сактоо мөөнөтү аныкталбаса жана аныкталышы мүмкүн болбосо, ал буюмду берүүчү талап кылганча сактоого милдеттүү.
Вер (Баден)
Вер (Баден) (Wehr (Baden)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар. Фрайбург административдик округуна карайт. Вальдсхут районуна кирет.
Калкы - 12 771 киши(2013-ж.). . Аянты - 35,66 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 37 116. Мэр — Михель Татер.
Шон Бин
Шон Марк Бин (Sean Bean;1959-жылы 17-апрелде туулган) — кесиптик чөйрөдө Шон Бин /ˈʃɔːn ˈbiːn/ катары белгилүү, англиялык актер.
Лондондогу Драматикалык искусство королдук академиясын бүтүргөндөн кийин ал 1983-жылы "Ромео жана Жулеттанын" театралдык өндүрүшүндө катышуу менен кесиптик дебютун жасаган. Өзүнүн өзгөчөлөнгөн Йоркшир акценти менен ал "ITV" компаниясынын "Шарп" (англ. Sharpe) телесериалында Ричард Шарптын образын аткаруу менен чоң ийгиликке жетишкен. Андан кийин Бин "HBO" телекомпаниясынын "Такты оюндары" (англ. Game of Thrones) эпикалык фантастикалык сериалында Нед Старктын ролун аткаруу менен, "BBCнин" "Айыпталуучулар" (англ. Accused) антологиялык телесериалында жана ошондой эле "ITVнин" "Генри VIII" (англ. Henry VIII) тарыхый драма киносериалында тартылып ийгилик жаратуусун уланткан. Анын эң көрүнүктүү аткарган ролу "Шакектер ээси" (англ. The Lord of the Rings, 2001-2003) үчилтигиндеги Боромирдин элеси болуп калган.
Ал "Жеймс Бонд" сериясындагы "Алтын көз" (англ. GoldenEye, 1995), "Троя" (англ. Troy, 2004), "Патриот оюндары" (англ. Patriot Games, 1992), "Ронин" (англ. Ronin, 1998), "Улуттук кенч" (англ. National Treasure, 2004), "Түндүк өлкө" (англ. North Country, 2005), "Арал" (англ. The Island, 2005), "Үнсүз дөңсө" (англ. Silent Hill, 2006), "Кара өлүм" (англ. Black Death, 2010), "Юпитердин көтөрүлүшү" (англ. Jupiter Ascending, 2015) жана "Марстык" (англ. The Martian, 2015) тасмаларында да тартылган. Бин үн актеру катары "Байыркы жазма булактар IV: Обливион" (англ. The Elder Scrolls IV: Oblivion), "Сид Мейердин цивилизациясы VI" (англ. Sid Meier's Civilization VI) видео оюндарына жана "Кэнтербери жомоктору" (англ. The Canterbury Tales) драма телесериалында жана башка бир нече өндүрүштөргө салым кошкон. Ал өз карьерасында бир нече сыйлыктарды алып, "Эл аралык Эмми сыйлыгынын" "Эң мыкты актер" наамын утуп алган. Ошондой эле ал "БАФТА" жана "Сатурн" сыйлыктарына көрсөтүлгөн.
Теориялык социология
Теориялык социология (грекче therta – байкоо, изилдөө, латынча societas – коом, грекче logos – илим) – коомдук еистеманын, анын институттарынын, уюмдарынын, топторунун, алардын ишаракеттеринин, өз ара мамилелеринин өнүгүш процесстери жана мыйзам ченемдүүлүктөрү жөнүндө илим. Теориялык социология коомдук турмуштун ар кандай чөйрөсүн изилдейт. Теориялык социология илимий таанып-билүү, дүйнөгө карата көз караш, гуманитардык, идеологиялык, саясий маалыматтык (информациялык), коммуникативдик, активдүүлүк, сыноочулук, башкаруучулук прогноздук (илимий божомол), прикладдык (колдонмо) социологиялык өңдүү функцияларды аткарат. Теориялык социологияда илимий прикладдык (колдонмо) социология жана анын методдору – ыкмалары, жолдору (оозеки, басма сөз, радио, телевидение, интернет, анкеталык сурамжылоо, интервью алуу, маектешүү, байкоо жүргүзүү, документтерди талдоо, тексттерди топтоштуруу ж. б.) аркылуу изилденип анализденет жана так конкреттүү корутундулар чыгарылып, ага практикалык кеңештер, сунуштар берилет. Теориялык социология – дүйнөдөгү жаңы илимдердин бири. 1942-ж. француз окумуштуусу О. Конт тарабынан сунушталган. Азыркы учурда социология дүйнөнүн 100гө жакын өлкөсүндө тараган. Ал Кыргызстанда 20-кылымдын 60-жылдары пайда болгон. Алгачкы социологиялык лаборатория 1966-ж. Ж. Баласагун атындагы КУУда окумуштуу-философ A. Т. Табалдиев тарабынан уюштурулган. Азыркы учурда Кыргыз Республикасынын бардык ЖОЖдорунда, мекемелерде, уюмдарда, ишканаларда социологиялык лабораториялар, атайын коомдук пикирлерди изилдөө боюнча Республикалык борбор иштейт.
Позитивизм
Позитивизм (французча positivisme; латынча positivus – оң) – философиядагы агым; бардык тараптан жактырылган чыныгы (позитивдүү) билим – атайын илимдердин жыйындысынын натыйжасы - философиянын баштапкы негизи деп эсептейт; илим Позитивизмге ылайык, дүйнөгө карата көз караш проблемаларын изилдөөчү атайын философияга муктаж эмес. 19-кылымдын 30-жылдарында О. Конт (терминди киргизген) тарабынан негизделген. Позитивизмдин эволюциясын 3 этапка бөлүшөт; «классикалык» Позитивизм (Э. Литтре, И. Тэн, Э. Ренан – Франция, Ж. С. Милль, Г. Спенсер – Улуу Британия, В. В. Лесеевич, М. М. Троицкий - Россия; эмпириокритицизм (махизм); Позитивизмдин азыркы кездеги формасы – неопозитивизм. Позитивизм 19-кылымдын 2-жарымында табигый жана коомдук илимдердин методологиясына кыйла таасир тийгизген.
Дүрбөлов Насиржан
Дүрбөлов Насиржан (3. 5. 1937-ж. туулган, Нарын облусу, Жумгал району, Тунук кыштагы) - мал чарбасынын чыгаан адиси, Кыргызстан айыл чарба институтунун ветеринария факультетин бүтүргөн (1961). Эмгек жолун Калинин районунун ветернария станциясына баш ийген Суусамырдагы ветеринария дарылоо мекемесинин башчысы болуп баштаган. Суусамыр өзүнчө район болуп уюшулганда 1992 - 1994-жылдары райондун башкы ветернария врачы болуп иштеген.
Лениндин 100 жылдык юбилейлик медалы жана 2004-ж. «Айыл чарбасынын отличниги» төш белгиси менен сыйланган.
Бир нече жолу Суусамыр айылдык кеңешине депутаттыкка, партиянын Жайыл райондук комитетинин мүчөлүгунө 2 жолу шайланган. 1987-ж. Бүткүл Союздук мелдештин жеңүүчүсү болуп, КПСС БКнын, СССР министрлер советинин, ЛКЖС БКнын ардак грамоталарынын ээси.
2008-ж. Суусамыр кыштагындагы көчөгө анын ысмы ыйгарылган. Учурда ардактуу эс алууда. Кырбаш уруусунан.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Среднебазан (Бир району, Башкыртстан)
Среднебазан — Башкыртстандын Бир районундагы айыл, Эски Базан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 83 киши. Почта индекси — 452471, ОКАТО коду — 80213834004.
Сактоонун кепилдик мөөнөтү
Сактоонун кепилдик мөөнөтү – даярдап чыгаруучу тарабынан белгилүү бир убакыт ичинде эрежелерди так сактаганда гана, продукциянын өзүнө таандык керектөө касиети менен колдонуу көрсөткүчтөрү сактала тургандыгы тууралуу берилген кепилдигинин мезгил аралыгы. С. к. м. ичинде продукция өз багытында колдонууга гана мүмкүн болбостон, аны чыгарып жатканда эле белгиленген сапаттык көрсөткүчтөрүн сактап калууга тийиш.
Риде
Риде (Riede) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Ферден районуна кирет.
Калкы - 2733 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,88 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 61 010. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Винкельман.
Позитрон
Позитрон (латынча positivus – оң жана ...трон) – оң электр зарядына ээ элементардык бөлүкчө; электронго антибөлүкчө (е+). Массасы, спини электрондукуна барабар. 1932-ж. америкалык физик К. Д. Андерсон экспериментте байкап, «Позитрон» терминин киргизген. Позитрон гравитациялык, электрмагниттик, начар аракеттенишүүлөргө катышат жана лептондор классына кирет. Гамма-кванттардын таасиринен е+ түгөйлөрдүн жаралуу процессинде, мюондор ажырагандаж. б. учурларда пайда болот.
Интрузия
Интрузия (лат. intrudo түртөм) – 1) магманын жер кыртышын түзүүчү тоотек катмарларын жиреп чыгуу (таралуу) процесси; 2) магма тоо тектеринен турган жана магманын жер кыртышында катып калышынан пайда болгон геологиялык тулку (интрузия, интрузия тулкусу, плутон). Мындан интрузия тоо тектер пайда болот. Жанаша жаткан тоо тектердин түзүлүшүнө карата бирдей (катмар интрузиясы, лополит жана башкалар) жана иретсиз жаткан интрузия болуп (батолит, шток, дайка жана башкалар) бөлүнөт. Пайда болуу тереңдиги боюнча тереңдиктеги (абиссалдык) жана жер бетине жакын (гипабиссалдык) интрузия болуп ажыратылат.
Балов
Балов (Balow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Лүдвигслуст районуна кирет.
Калкы - 336 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 54 003. Муниципалитеттин башчысы — Кримхильд Кант.
Ньюбюри (Массачусетс)
Ньюбюри (Массачусетс) (Newbury) — Массачусетс штатынын Эссекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 6 666 киши. Болжолдуу аянты - 68.5 км². FIPS коду — 25-45175.
Фридебургерхютте
Фридебургерхютте (Friedeburgerhütte) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мансфельд районуна кирет.
Калкы - 256 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 2,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 155. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Хайнц Ост.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Дубанаева Мырзабү Качкынбаевна
Дубанаева Мырзабү Качкынбаевна (25. 12. 1957-ж. туулган, Суусамыр кыштагы) - эл агартуунун отличниги (2006), жогорку категориядагы мугалим.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Кыргызстан 2021 Ислам шериктештиги оюндарында
Кыргызстан 2021 Ислам шериктештиги оюндарына спорттун 16 түрү боюнча 112 спортчусу менен катышат. Кыргызстан бул мелдешке 5-жолу катышуусу.
Ислам шериктештиги оюндары 2021-жылы 10-сентябрдан 19-сентябрга чейин Түркиянын Конья шаарында өтүшү керек эле, бирок COVID-19 пандемиясынан улам 2022-жылга жылдырган. 2022-жылы 9-августан 18-августка чейин Конья шаарында өткөн.
30px|alt=|link= Баскетбол 3х3
Эркектер ;
Аялдар;
30px|alt=|link= Күрөш
Эркектер
Күрөш боюнча мелдештер 10-августта башталган. Мелдешке эң алгачкылардан болуп, эркин күрөш боюнча 57 килограмм салмакта Алмаз Сманбеков чыккан.
Аялдар
Улуттук курамдын формасы
Кыргызcтандын курама командасынын Ислам шериктештиги оюнундарына кие турган параддык жана спорттук экипировкасы 2022-жылдын 5-августтунда көрсөтүлгөн. Параддык форманы курама команда 9-август күнү Ислам шериктештиги оюндарынын ачылыш аземинде кийип чыгат. Форманы Ата Мекендик “BAIRA” мода үйү даярдаган. Ал эми спорттук экипировка “JOMA” компаниясына таандык. 2022-жылдын март айында Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигине караштуу Дене тарбия жана спорт департаменти, Улуттук Олимпиада комитети менен биргеликте “Кыргызстан курама командасынын спорттук экипировкасын танда” аттуу сынак жарыялаган. Анда дизайнерлердин эмгектери кабыл алынып, сынактын 2-турунда коомчулуктун тандоосуна коюлган. Жыйынтыгында параддык жана спорттук экипировка тандалып алынган.
Плайнфельд
Плайнфельд (Pleinfeld) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Вайссенбург-Гунценхаузен районуна кирет.
Калкы - 7289 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 72,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 77 161. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Милинг.
Тепличный, Сузак району
Тепличный, Сузак району – Жалал-Абад облусунун Сузак районундагы кыштак. Таш-Булак айыл аймагына караштуу. Көгарт суусунун сол өйүзүндө, деңиз деңгээлинен 760 м бийиктикте жайгашкан. Райондун борбору Сузак кыштагынан 8 км түндүк-чыгыш тарапта. Жалал-Абад темир жол бекетинен 7 км. Калкы 1000ге чукул (2011); негизинен дыйкан чарбаларында эмгектенет. Кыштак 1986–90-жылдары таштак жерлерди өздөштүрүп, жылытма (теплица) кургандар үчүн атайын салынган айыл. Мончо, соода жайлары бар.
Интрузия тоо тектери
Интрузия тоо тектери, кыскасы Тоо тектер.
Форэст Лэйк (Миннесота)
Форэст Лэйк (Миннесота) (Forest Lake) — Миннесота штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 18375 киши. Болжолдуу аянты - 11.0 км². FIPS коду — 27-21770.
Тепкич
Тепкич, уступ – кен байлыктарды ачык жол менен казып алууда тоо тектерде жазалган горизонталдык тилке – карьер аянтынын тепкич сымал бөлүгү. Карьер тепкичтерге бөлүнүп казылат. Тепкич тоо кен машиналарынын 1 комплектисинин жардамы аркылуу жасалат. Эгерде, бургулап-жардыруу иштери колдонулса машиналар комплектисине бургулоо, заряддоо, жүктөө жана ташуу машиналары кирет. Ал эми, бургулап-жардыруу иштери колдонулбаса - казып-жүктөө техникасы (экскаватор) жана транспорт (автомобиль, темир жол же конвейер) пайдаланылат. Тепкич элементтери: тепкичтин горизонталдык бети, боору (Тепкичтин аянтчасынан жогору жана төмөн жайгашкан жактары, маңдай кыры (аянтча менен төмөн жаткан боордун чектешкен жери), арткы чеги (аянтча менен үстүнкү боордун ашташкан жери), забой (Тепкичтин астынкы аянтчасынан үстүнкүсүнө чейинки жумушчу бет. Андан тоо массасы казылып алынат), заходка (даярдалып жаткан тепкичтин жазылыгы). Бардык Тепкичтердин аянтчалары менен боорлорунун жыйындысы карьердин бортун түзөт. Кендин үстүн ачуу жана кен казуу жумуштары бүткөндөн кийин аянтчанын эни ичкертилип, берма деп аталат. Анын чоңдугу Тепкичтин бийиктигинин 30%инен кем болбошу керек. Берма карьердин пайдаланылбай калган бортунун туруктуулугун камсыздайт. Эгерде, берма тоо массасын ташып өтүүчү жол катары пайдаланылса транспорттук берма делет. Анын эни транспорт каражаттары өткөндөй жана тепкичтин туруктуулугун камсыздагандай болушу керек.
Согуш мезгилиндеги сексуалдык зордук
Согуш (куралдуу кагылышуу) учурундагы сексуалдык зомбулук – бул зордуктоо же башка сексуалдык зомбулук көрсөтүү, ошондой эле согуш, куралдуу кагылыш же аскердик басып алуу учурунда согушкерлердин сойкулукка  же сексуалдык кулчулукка мажбурлоосу. Көбүнчө туткундарга жана жеңилген тараптын өкүлдөрүнө карата жазасыз зомбулук көрсөтүү мүмкүндүгү согуштун “олжосу” катары каралат. Бирок өзгөчө улуттар аралык чыр-чатактар ​​учурунда мындай зордук-зомбулуктун башка себептери да болот. Бул зомбулукту бир тараптагы аскер кызматкерлери ортосундагы сексуалдык зомбулуктан айырмалоо керек.
Согуш жана куралдуу кагылыш учурунда сексуалдык зордук-зомбулук көрсөтүү - көбүнчө душманды моралдык жактан алсыратуу үчүн психологиялык курал катары колдонулат. Кээ бир согушкерлердин жеке демилгеси менен ишке ашкан зордуктоолор сыяктуу эле, согушка катышкан мамлекеттин жетекчилиги же куралдуу топтордун лидерлери тарабынан массалык зордуктоону, сойкулукка мажбурлоону жана сексуалдык кулчулукту атайылап уюштуруу учурлары да кезигет.
Ошондой эле, белгилүү бир расалык, улуттук же диний топторду толук же жарым-жартылай жок кылуу жана этникалык кыргын салуу максатында жасалган массалык зомбулуктар да бар. 1990-жылдардын аягында эл аралык укуктун бир катар актыларында мындай зордук-зомбулук дүйнөгө жана адамзатка каршы кылмыш катары карала баштаган. Бирок мындай зомбулук эл аралык жаңжал учурунда жасалган болсо гана адамзатка кыянат кылган кылмыш болуп саналат. Бирок, бул укуктук документтер ушул убакка чейин эл аралык чыр-чатактар үчүн гана колдонулуп келген. 1988-жылы Руанда боюнча Эл аралык трибунал дүйнөлүк тарыхта биринчи жолу зордуктоону геноцид катары кабыл алган. Ал эми 2001-жылы мурдагы Югославия боюнча эл аралык кылмыш трибуналы аялдардын кайталанган жана массалык түрдө зордукталышын адамзатка каршы кылмыш катары таанып баштаган.
Согуш мезгилиндеги сексуалдык зордуктоого аныктама
Согуш, куралдуу кагылыш, баскынчылык жана эркиндикти чектеген жагдайларда адамга карата сексуалдык зомбулук менен  башка зомбулуктарды так айырмалаган чек коюу өтө татаал. Ар кайсы өлкөлөрдүн мыйзамдарында зордуктоого жана сексуалдык мүнөздөгү башка зордук-зомбулук иштерине ар түрдүү аныктама берилиши мүмкүн. “Зордуктоо”, “сексуалдык кылмыш” жана “сексуалдык зомбулук” деген терминдердин мааниси окшош болгондуктан, көбүнчө бири-бирин алмаштырып колдонулат. Ал эми “Аскердик же согуш учурунда зордуктоо" деген түшүнүк боюнча жалпы кабыл алынган аныктама жок, анткени аныктамага зомбулуктун кандай түрлөрү кирээри жана кандай зордук-зомбулук конфликтке байланыштуу болуп саналаарында айырмачылыктар бар.
Эл аралык кылмыш сотунун Рим статутун толуктап, 2002-жылы кабыл алынган “Кылмыштардын элементтериндеги” 7(1)(g)-1-беренесинде зордуктоого  “адамзатка каршы кылмыш” катары төмөнкүдөй аныктама берилген, башкача айтканда:"Эгерде кылмышкер адамдын денесине кол салган учурда, жабырлануучунун  денесинин бир бөлүгүнө же жыныстык мүчөлөрүнө кылмышкер жыныстык мүчөсү же кандайдыр бир буюм аркылуу аз-маз болсо да тийген болсо;"жана"Тигил же бул адамга карата күч колдонуу  же күчүн көрсөтүп коркутуу  менен кол салынса, ошондой эле зомбулук коркутуу, күчкө салып мажбурлоо, камакка алуу, психологиялык кысым, кызмат абалын колдонуу, мажбурланган жагдайларды пайдалануу менен  ишке ашырылса, же өзүнүн чыныгы эркин билдирүүгө макулдугун бере албаган адамга карата мажбурлоо кылынса, анда бул аракеттер “зордуктоо” катары эсептелинет."Согуш мезгилиндеги сексуалдык зомбулук – бул куралдуу кагылышуу, согуш же аскердик оккупация учурунда көбүнчө олжо катары, бирок кээде, өзгөчө этникалык кагылышууларда, башка кеңири социологиялык мотивдерге ээ болгон зордуктоо же сексуалдык зомбулуктун башка түрлөрү. Согуш мезгилиндеги сексуалдык зордук-зомбулук топтук зордуктоо жана предметтер менен зордуктоо да камтышы мүмкүн. Согуш кылмыштары, аскер кызматындагы аскерлердин арасында жасалган сексуалдык асылуулардан, сексуалдык зомбулуктардан жана зордуктоодон айырмаланат. Бул жерде "Денеге кол салуу"  түшүнүгү кыйла кеңири жана гендердик нейтралдуу мааниде колдонулат, анткени кылмыш жасаган адам менен жабырлануучу ар кандай  жыныста жана сексуалдык ориентациялары да түрдүү болушу мүмкүн. Мажбурлоо - бул түздөн-түз физикалык зомбулук гана болуп саналбайт. Ар кандай формадагы коркутуулар жана жабырлануучунун өз ыктыяры менен  негиздүү макулдугун бере албаган абалын колдонуу да мажбурлоого жатат.
Себептери
Согуш учурунда же жарандык куралдуу кагылышууларда, өзгөчө куралсыз калкка карата мыйзамсыз иш- аракеттер өкүм сүрөт жана мындай кылмыштар дээрлик жазасыз калат. Жоокерлерге же согушчандарга  басып алынган аймактагы карапайым калкты талап-тоноого башчылары тарабынан ачык эле уруксат берилген учурлар бар. Мындай мыйзамсыз аракеттер согушкерлердин аз төлөнгөн акылары жана өмүрлөрүн чоң тобокелге салгандыгы  үчүн төлөм катары кабыл алынат. Жазасыз зордуктоо мүмкүнчүлүгү жеңүүчүлөргө сыйакы, компенсация же сыйлык катары да каралышы мүмкүн.
Сактык көзөмөлгө алуу
Сактык көзөмөлгө алуу – өнөржайга, баалуу металлдарды, асыл таштарды жана андан жасалган буюмдарды колдонуу, жүгүртүү, каттоого алуу, сактоо, аталган баалуулуктар менен аткарымдарды ишке ашыруу боюнча уюштуруу-техникалык жана укуктук ишчаралардын тутуму.
Согуш мезгилиндеги сексуалдык зордук
Себептери
ЮНИСЕФтин маалыматы боюнча, "кайталанган зордуктоолор көбүнчө этникалык кыргын үчүн согуштук курал катары колдонулат. Бир эле XX кылымда дүйнөнүн ар кайсы аймактарында, анын ичинде Боснияда, Камбоджада, Угандада жана Вьетнамда болгон куралдуу кагылыштарда зордуктоолор кеңири орун алган.   2008-жылы БУУнун Коопсуздук Кеңеши “башка этностук топко же  коомчулукка таандык жарандарды басынтуу, үстөмдүк кылуу, коркутуу, таратуу же аларды күч менен көчүрүү үчүн аялдар жана кыздар сексуалдык зомбулукка тартылышат. Мындай кылмыш иш-аракеттери согушта аскердик тактика катары каралат” деп билдирүү жасаган.Ал эми Дара Кэй Коэн белгилегендей, кээ бир  топтошуп зордуктоолор куралдуу топтун мүчөлөрүнүн, өзгөчө бул топко күч менен тартылгандардын ортосундагы ынтымакты арттыруу үчүн атайылап уюштурулат. “Amnesty International” эл аралык бейөкмөт уюму заманбап согуштарда зордуктоолорду төмөнкү аскерий максаттарга жетүү үчүн атайылап уюштурулуп жатканын ырастайт: мурдагы тургундарды алар көзөмөлдөгөн аймактан кууп чыгуу, калган тургундарды үй-бүлөлүк байланыштарын үзүү аркылуу акырындык менен тукум курут кылуу,  КИЖС (СПИД) жайылтуу, маданиятын жана диний салттарын жок кылуу. Гаятри Чакраворти Спивак “баскынчылардын топтошуп зордуктоолорун” согушкерлердин "аймакты ээлеп алуу майрамы" катары мүнөздөйт.
Жашы жете элек балдарды согушта колдонгон кээ бир согуштук топтор алар үчүн атайылап зордуктоо уюштурушуп,   “жетилген курак ырымын”  жасашат. Ушундай жол менен жаңыдан кошулган жаш согушкерлер үчүн зомбулукка карай жол ачылат. Мындай түшүнүк “чыныгы мырзалык сапаттар ” катары зордук-зомбулукту жана үстөмдүктү элестеткен патриархалдык коомчулукта өзгөчө актуалдуу. Экономикасы талкаланган жана коопсуздук камсыздалбай калган аймактардан жер которууга мажбур болгондор  сексуалдык же эмгек кулчулугу максатында  адам сатуунун же уурдоонун курмандыгы болуп калышкан. Кээ бир кагылыштарда кыздардан жана аялдардан жашыруун маалыматтарды алуу үчүн зордуктоолорду кыйноо катары колдонушкан. Топтошуп зордуктоолорду “аскерлердин биримдигин чыңдоо иш-тажрыйбасы” катары мүнөздөп, Коэн куралдуу топтордун мүчөлөрү мындай “социализация өнөктүгү” учурунда төмөнкүдөй өзгөрүүлөргө туш болорун белгилейт:
Ошентип, уюшкан зордуктоолор согуштук курал катары колдонулбаган учурларда куралдуу топтордун биримдигин бекемдөө каражаты боло алат.
Аялдарды зордуктоо
Сюзан Браунмиллер тарыхый документтерди да, теорияны да колдонуп, согуштагы зордуктоолорду кеңири изилдеп чыгууга аракет кылган биринчи тарыхчы болгон. Ал жасаган иштеринин жыйынтыгында төмөнкүдөй тыянакка келген:
Согуш эркектерге аялдарды жек көрүү үчүн “эң сонун” психологиялык чөйрө түзүп берет. Куралдуу күчтөрдүн сүрү —бул  алардын колундагы куралдын аёосуз күчү, куралдаш жолдоштордун ортосундагы өзгөчө рухий байланыш, берилген жана аткарылган буйруктардын темирдей тартиби. Мына ушундай аскердик көрүнүштөр аялдар төмөнкү баскычта турат деп эсептеген эркектердин ойлорун бекемдеп берет. Ошондой эле, зордукчулар - бул дүйнөдөгү эң эксклюзивдүү эркектер жамаатына кошулуу менен өзгөчөлөнүп өзгөргөн карапайым адамдар.
Келли Доун Эскин учурда согуштардын курмандыгына айланган  жай тургундардын саны көбөйүп жатканын белгилейт. Алардын кеминде кырк беш миллиону Экинчи дүйнөлүк согушта курман болгон. Көптөгөн изилдөөлөргө ылайык, эркектер менен аялдар бирдей кыйноолорго дуушар болушат, бирок аялдар көбүрөөк зордуктоонун курмандыгы болот (анткен менен, эркектер менен балдарды зордуктаган учурлар да жок эмес). Бирок чыр-чатактар ​​учурунда эркектерге карата сексуалдык зомбулук темасы дээрлик ачыла элек, анткени мындай зордукка кабылган эркектер аялдарга караганда азыраак билдиришет жана көпчүлүк учурда көрсөтмө бере беришпейт. Ошондой эле, бул жаатта иштеген кээ бир бейөкмөт уюмдар тарабынан аялдарга карата зомбулукка көбүрөөк көңүл бурулуп, ал эми эркектерге карата зордуктоолор көп учурда көз жаздымда калат. Бирок аялдар да зордуктоо боюнча бардык учурларды билдире беришпегендиктен, бул көрүнүштүн реалдуу масштабы боюнча ишенимдүү маалыматтарды алуу өтө кыйын. Куралдуу кагылышуулар учурунда сексуалдык зомбулуктун курмандыктары болуп, каршылаштардын аял-балдары гана эмес, согушкерлердин союздаштары, же өз өлкөсүнүн жарандары, ал тургай өз армиясынын аскер кызматкерлери да болушу мүмкүн.
Майк Майерс
Майкл Жон Майерс (Mike Myers;1963-жылы 25-майда туулган) — АКШнын жарандыгына ээ Канадада туулган актер, куудул, сценарист жана кинопродюсер. Ал 1989-жылдан 1995-жылга чейин "Saturday Night Live" телеберүүсүндө аткаруучу катары, "Уэйндин дүйнөсү" (англ. Wayne's World), "Остин Пауэрс" (англ. Austin Powers) жана "Шрек" (англ. Shrek) тасмаларында башкы каармандын ролун аткарганы менен белгилүү болгон. Ошондой эле, ал "Шеп Гордондун уламыштары" даректүү тасмасына режиссерлук кылып, 2009-жылы Квентин Тарантинонун "Уятсыз салпаяктар" (англ. Inglourious Basterds) тасмасында чакан ролду аткарган.
Согуш мезгилиндеги сексуалдык зордук
Аялдарды зордуктоо
Бирок курмандыктардын көбү карапайым адамдар. Ар кандай куралдуу кагылышууларда аялдарды зордуктоо боюнча көп сандагы катталган фактыларга карабастан, көптөгөн өлкөлөрдүн куралдуу кагылыш учурунда жарандарды коргоо боюнча мыйзамдарында аялдарга карата сексуалдык кылмыштарга өзгөчө көңүл бурулбайт. Белгилей кетчү нерсе, аскердик абал ачык түрдө сексуалдык зомбулукка тыюу салган жерлерде дагы зордуктоо фактысы менен болгону бир нече гана күнөөкөр жоопко тартылган. К.Д.Эскиндин айтымында, согуш мыйзамдары боюнча, көбүнчө аялдарга карата сексуалдык кылмыштар анчейин маанилүү эмес деп эсептелинет жана кылмышкерлерди олуттуу жоопкерчиликке тартууну көздөшпөйт.
Ошондуктан, жакынкы убактарга чейин эле зордуктоо -  согуштун жашыруун, изилденбеген элементи бойдон кала берген. бейөкмөт уюмунун билдирүүсү боюнча, бул - согуштун олуттуу гендердик өзгөчөлүгү менен шартталган, анда көбүнчө эркектер өтө ырайымсыздыкты, анын ичинде аялдарга карата зомбулукту көрсөтүшөт.
Бул гендердик мүнөздөгү согуш зордуктоосу "тараптуу түрдө сексуалдык же жеке мүнөз катары сүрөттөлүп, жаңжалдардагы сексуалдык зомбулукту саясаттан ажыраткан жана согуш кылмышы катары эске алынбай калган сүрөттөлүшкө" салым кошкон.
Көптөгөн кылымдар бою жеңүүчүлөргө ар кандай олжолорду, анын ичинде аялдарды тартып алууга ачык же кыйыр түрдө укуктар берилип келген. Мындан тышкары, согуш учурунда зордуктоолор  аскерлерди фронтко жөнөтүүнүн  кесепети катары гана бааланган, ал эми согушуп жаткан жоокерлер үчүн мыйзамдуу материалдык сыйлыктар  (көбүнчө согушкерлердин айлык акылары өз убагында төлөнбөйт) жана жоокерлердин эрдиги, ийгилиги катары эсептелинген. Байыркы убактагы согуш зордуктоосуна шилтеме жасап, Гарольд Вашингтон согуштун өзү зордуктоо катары сүрөттөлөт жана кол салууга дуушар болгон шаарлар анын курмандыктары деп ырастайт. Ал согуш зордуктоо аялдар жана эркектер жөнүндө стереотиптердин контекстинде пайда болот деп ырастайт, бул зордук-зомбулук күч эркектерге таандык жана аялдар анын курмандыгы деген негизги ишенимдин бир бөлүгү.
Эркектерди зордуктоо
Бирок калыптанган ишенимдерге карабастан, куралдуу кагылыштар учурунда эркектерди зордуктоо да кеңири таралган. X кылымда эле перс жазуучусу Ибн Мискавейх Азербайжандын Бердаа шаарына орустар баскынчылык менен киргенин жана жергиликтүү уландардын орус аскерлери тарабынан зордукталганы жөнүндө баяндаган. Ал эми бүгүнкү күндөгү абал жөнүндө сөз кылсак, 2009-жылы Лара Стемпл тарабынан жүргүзүлгөн изилдөөлөргө ылайык, куралдуу кагылышуу учурунда жана дүйнө жүзү боюнча камак жайларында эркектерге карата сексуалдык зомбулуктун көп учурлары аныкталган. Мисалы, 1980-жылдары Сальвадордо саясий камактагы эркектердин 76%  сексуалдык зомбулукка дуушар болушкан; Сараеводогу концлагерлердин туткундарынын 80%га жакыны зордуктоо же сексуалдык кыйноолордун курмандыгы болгон. Стемпл бул жагдайга жетиштүү изилдөөлөр жүргүзүлбөгөндүгүн айтат. Ал эми изилдөөчүлөр тарабынан зордукка кабылган аялдарга караганда сексуалдык зомбулукка туш болгон эркектерге азыраак көңүл  бурулат. Ушул себептен, Стемпл бул көрүнүштүн чыныгы масштабын баалоо кыйын деген тыянак чыгарган.
Джонс Хопкинс университетинин медайымдар мектебинин кызматкери Мервин Кристиан да эркектердин сексуалдык зомбулукка кабылган учурлары көп катталбай каларын жана бул маселе терең изилденбей жатканын белгилейт.
Физикалык кесепеттер
2013-жылы жүргүзүлгөн изилдөөдө согуш зордуктоонун курмандыктары травматикалык жаракаттар, жыныстык жол менен жугуучу оорулар, энелик өлүм, каалабаган кош бойлуулуктар, кооптуу бойдон алдыруулар жана туруктуу гинекологиялык көйгөйлөр негизги тынчсызданууну жаратат. Согуштук зордуктоо кагылыш болгон аймактарда болгондуктан, тез контрацепцияга, антибиотиктерге жана абортко жеткиликтүүлүк чектелген. Адамдын иммундук жетишсиздик вирусун (ВИЧ) жугузуу сейрек эмес.
Психологиялык кесепеттер
Согушта зордуктоо курмандыктары жана аман калгандар психосоциалдык көйгөйлөргө дуушар болушат.
Жабырлануучулардын кыска мөөнөттүү психологиялык жаракаттарына коркуу, алсыздык, капа болуу, ориентацияны жоготуу, обочолонуу, алсыздык жана үмүтсүздүк кирет. Эгерде дарыланбаса, сексуалдык зомбулуктун жана зордуктоонун психологиялык кесепеттери кыйратуучу, кээде өлүмгө да алып келиши мүмкүн. Сексуалдык зомбулуктун натыйжасында өлүмдүн себептери өзүн-өзү өлтүрүү жана зордуктоочу тарабынан өлтүрүү болуп саналат. Сексуалдык зордуктоо курмандыктары үй-бүлө мүчөлөрү тарабынан ар-намыс өлтүрүү катары өлтүрүлүшү дагы мүмкүн.
Узак мөөнөттүү психологиялык жаракаттарга депрессия, тынчсыздануу оорулары (анын ичинде травмадан кийинки стресс синдрому (PTSS)), көптөгөн соматикалык симптомдор, флешбектер, уланып жаткан травма, өнөкөт уйкусуздук, өзүн жек көрүү, кош түш көрүү, паранойя, интимдик мамилени калыбына келтирүү кыйынчылыгы камтышы мүмкүн. мамилелер, уялуу, жийиркенүү, ачуулануу жана туруктуу коркуу. Алар уктай албай кыйналышы, табитинин өзгөрүшү же толук эмоционалдык көйгөйлөр, анын ичинде травмалык стресстен кийинки бузулуу, депрессия, баңгилик же көз карандылык пайда болушу мүмкүн. Медициналык психологиялык колдоо ресурстарынын жетишсиздиги согуштук зордуктун курмандыктарын андан ары кыйын абалга алып келет.
Психосоциалдык жана социалдык кесепеттер
Зордуктоодон келип чыккан физикалык жана психологиялык зыяндан тышкары, согуштун контекстиндеги сексуалдык зомбулук зордуктоо курмандыктары менен алардын жамааттарынын ортосундагы байланышты үзгүлтүккө учуратат. Согуштук зордуктоо феномени структуралык жактан бүтүндөй коомдорго таасир этиши мүмкүн, бул зордуктоону куралдуу кагылышууларда курал катары стратегиялык колдонуунун негизинде жаткан логика менен тыгыз байланышкан. «Душман» аялдарды зордуктоо да ошол коомдун эркектерине карата кордук жана кемсинтүү актысын түзөт.
2019-жылы жүргүзүлгөн изилдөөлөр согуш маалындагы сексуалдык зордук-зомбулуктар жабыр тарткан коомдо интимдик өнөктөштөрдү кыянаттык менен пайдалануу учурларын көбөйтүшү мүмкүн экенин көрсөтүп турат. Перудагы жарандык согуштун кесепеттери боюнча жүргүзүлгөн изилдөө чыр-чатакка байланыштуу сексуалдык зордук-зомбулукка кабылган аялдар согуштан кийин интимдик өнөктөрүндөн зомбулукка кабылуу коркунучуна дуушар болушкан.
Лойтенберг
Лойтенберг (Leutenberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заальфельд-Рудольштадт районуна кирет.
Калкы - 2371 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 57,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 73 106. Муниципалитеттин башчысы — Эрнст Тенцер.
Гоблэс
Гоблэс (Gobles) — Мичиган штатынын Van Buren округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 829 киши. Болжолдуу аянты - 2.7 км². FIPS коду — 26-32640.
Моно (убанги эли)
Моно — Конго Демократиялык Республикасынын түндүк-батышындагы Убанги дарыясынын сол жээгинде жашаган убанги эли. Жалпы саны 173 миң адам. Моно банту жана тектеш убанги элдеринин конушунда отурукташкан. Эне тили — моно. Экинчи тил катары лингала, нгбака жана санго тилдери колдонулат. Көпчүлүгү христиан динин карманышат.
Булактар
Моно тили
Позитроний
Позитроний – позитрон (е+) жана электрон (е–) бөлүкчөлөрүнүн байланышкан системасы. 1951-ж. америкалык физик М. Дейч ачкан. Позитронийдин келтирилген массасы 1/2те (те - электондун массасы), ал эми өлчөмү суутек атомунун диаметринен эки эсе чоң. Позитроний позитрон атому менен кагылышканда жана атомдун электронун тартып алганда пайда болот. Позитроний негизги жана дүүлүккөн абалда боло алат.
Глэн (Миссисипи)
Глэн (Миссисипи) (Glen) — Миссисипи штатынын Alcorn округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 286 киши. Болжолдуу аянты - 12.1 км². FIPS коду — 28-27540.
Салмак эсеби
Салмак эсеби – тартылган арбир товардын орду менен өлчөмү тууралуу толук баяндаган, эсепке жана фактурага тиркелип берилүүчү документ.
Галсанов, Цэдэн
1962-жылдан КПСС мүчөсү. Ырлары 1931-жылдан жарыялана баштайт. Галсанов — «Төрт күн жана үч түн» (1939), «Чуд көлүндөгү жаңырык» (1943), «Павел Балтахинов» (1945), «Беш жылдык жөнүндө поэ­ма» (1947), «Менин шайыр досторум» (1962) поэмаларынын, «Байкал толкундары» (1940), «Советтик күн» (1951), «Виз жашпыз» (1959) ж. б. ыр жыйнактарынын автору. Анын чыгармалары достук, совет элинин биримдиги, эмгектеги эрдигине арналган. «Ардак Белгиси» ордени жанa медалдар менен сыйланган.,
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Лаймрик (Мэн)
Лаймрик (Мэн) (Limerick) — Мэн штатынын Йорк округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2240 киши. Болжолдуу аянты - 73.1 км². FIPS коду — 23-39195.
Вестаузен
Вестаузен (Westhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Штутгарт административдик округуна карайт. Шығыс Альб районуна кирет.
Калкы - 5862 киши(2013-ж.). . Аянты - 38,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 36 082. Мэр — Херберт Витцани.
Усак (Бир району, Башкыртстан)
Усак — Башкыртстандын Бир районундагы айыл, Эски Базан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 248 киши. Почта индекси — 452471, ОКАТО коду — 80213834005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Тепши
Тепши, дагара, илеген, чылапчын, таштек, жам, кош кулак – жыгачтан оюп жасалган чарчы идиш. Арча, өрүк, тыт, бака терек ж. б. оюлуп, чарчы же сүйрү жасалган. Тепшинин оозу кеңирээк жана узунураак, түбү куушураак.
Фрэнсис Макдорманд
Фрэнсис Луиза Макдорманд (Frances McDormand;1957-жылы 23-июнда туулган) — америкалык актриса. Ал 1984-жылдан бери режиссер жана жазуучу Жоел Коен түтүн булатып келет жана бир тууган Коендердин бир нече тасмаларында, анын ичинде "Жөнөкөй кан" (англ. Blood Simple, 1984), "Аризонаны тарбиялоо" (англ. Raising Arizona, 1987), "Фарго" (англ. Fargo, 1996-жыл), "Ал жерде болбогон киши" (англ. The Man Who Wasn't There, 2001), "Окугандан киийн өрттөп сал" (англ. Burn After Reading, 2008) жана "Цезарга даңк!" (Hail, Caesar!, 2016) кинофильмдеринде тартылган. МакДорманд — актердук үчүн үч таажыга тең ээ болгон саналуу өнөр адамдарынын бири. 1997-жылы ал "Фарго" тасмасындагы эмгеги үчүн "Оскардын" "Эң мыкты актриса" сыйлыгын утуп алган. 2011-жылы ал Бродвейде "Жакшы адамдар" спектаклиндеги ролу үчүн "Тони" сыйлыгын, ошондой эле 2015-жылы "Олив Китерриж" сериалы үчүн "Эмми" сыйлыгынын "Кичи сериалдагы же тасмадагы башкы каармандын эң мыкты ролу" наамына татыган.
Теплоключенка заказниги
Теплоключенка заказниги – Ысык-Көл облусунун Ак-Суу районундагы мамлекеттик аңчылык заказниги. Тескей Ала-Тоонун түндүк капталында. Каракол шаарынан 10 км чыгыш тарапта. Ак-Суу – Арашан сууларынын алабын ээлейт. Аянты 32,2 миң га. 1958-ж. уюшулган. Заказник ТКЭСтин Кызыл китебине кирген илбирс, саны азайып бараткан тоо эчки, доңуз, элик, улар, кекилик, кыргоолдорду коргоо жана көбөйтүү максатында түзүлгөн. Заказникте 2600 м бийиктикте, 1963-ж. түзүлгөн Алтын-Арашан курорту жайгашкан. Кызыл-Таш үңкүрү, Кашка-Суу жана Ала-Көл көлү, Күлдүрөк, Шаркыратма, Таш-Тектир, Арчалы-Тор шаркыратмалары, ошондой эле альпинисттерди кызыктырган Ак-Суу дубалы (5022 м) жана Советтик Россия чокусу (4900 м) бар. Теплоключенка заказниги Ысык-Көл менен таш жолу аркылуу байланышат.
Хайминская
Хайминская (Хайминская-Виска) — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Пеша дарыясынын оң жээгинен 162 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 53 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Цэнтр (Небраска)
Цэнтр (Небраска) (Center) — Небраска штатынын Нокс округуна караган АКШ шаары.
Долдоев Садыржан
Эмгек жолун байланыш бөлүмүндө оңдоочу, кийинчерээк Калинин, Панфилов райондорунун байланыш бөлүмдөрүндө инженер, 1985-жылдан Панфилов, КараБуура райондорунда байланыш бөлүмүнүн башчысы, 1994-2003-жылдары «Кыргызтелеком» Ачык акционердик коомунун Талас облустук фшшалынын башкы директору, 2003-жылдан Чүй облусунун Москва райондук филиалында директор болуп иштеп келе жатат.
Цэнтр (Небраска)
Калкы - 94 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 31-08360.
Долдоев Садыржан
1995-2000-жылдары Талас облусунун Маймак шаарча кеңешинин депутаты болуп шайланган. «Манас 1000» жана «Ош 3000» юбилейлик медалдары менен сыйланган. Кырбаш уруусунан.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Тера...
Тера... (грекче teras – укмуш) – эселүү бирдик үчүн белгилүү аталышы боюнча алгачкы бирдиктердин 10 өлчөмүнө барабар приставка, белгилениши: Т, мисалы, 1 ТН (тераньютон) = 10 Н.
FTSE 100 Index
FTSE 100 Index (Financial Times Stock Exchange Index, формалдуу эмес Footsie) — Лондон фондулук биржасынын алдыңкы индекси. Financial Times жана Лондон фондулук биржасына таандык көз карандысыз FTSE Group компаниясы тарабынан эсептелет. 1984-жылдын 3-январынан тартып 1000 пункт деңгээлинен баштап эсепетеле баштаган. 1999-ж. 30-декабрында 6950,6 пункт болуп эң жогорку көрсөткүчкө жетти.
Индекстин компоненттери
2021-жылдын сентябрында өнөр жай товарлар менен кызмат көрсөтүүлөр сектору индекстеги 11,5% салмагы менен эң ириси, андан кийин 11,3% менен финансылык сектор жана үчүнчү орунда 9,9% менен саламаттыкты сактоо сектору болгон. 10 ири компания индекстин бардык катышуучуларынын жалпы рыноктук капиталдаштыруусунун 41% суммалык салмагына ээ болгон.
Тандоо критерийлери
Акциялары FTSE 100 индексинин эсебинде эсептелинген компаниялар, FTSE Group тарабынан коюлган шарттарды канааттандырууга тийиш:
Индекс квартал сайын март, июнь, сентябрь жана декабрдын биринчи жумасында каралат.
Позиция
Позиция (латынча position – абал) – 1) жаалуу тартма музыкалык аспаптарды ойногондо сол кол менен музыкалык аспаптын мойнун, манжалары менен кылдарды басканда бир орундан жылдырбай тийиштүү добуштарды катары менен алуу абалы. Позициянын турган орду кылды баскан биринчи манжанын аралыгы менен аныкталат. Ал аралыктын өзгөрүшүнө жараша моюндагы колдун кыймылы тондор боюнча Позицияларга бөлүнөт; 2) балеттеги бал бийиндеги кол жана бут кыймылдарынын негизги абалы. П-ны окуу, иликтөө балет мектептеринде жүргүзүлөт; 3) фортепьянодогу ноталар тобунун манжаларды өзгөртпөй туруп алынышы; 4) бир нерсеге болгон көз караш, мамиле; бул мамилелер шарттаган аракет, жүрүм-турум.
Гузенбург
Гузенбург (Gusenburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Трир-Саарбург районуна кирет.
Калкы - 1123 киши(2013-ж.). . Аянты -  7,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 35 036. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Шу.
Ньюбюрипорт (Массачусетс)
Ньюбюрипорт (Массачусетс) (Newburyport) — Массачусетс штатынын Эссекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 17 144 киши. Болжолдуу аянты - 27.4 км². FIPS коду — 25-45245.
Рингштедт
Калкы - 881 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 52 048. Муниципалитеттин башчысы — Эрих Гландорф.
Фриденсдорф
Фриденсдорф (Friedensdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мерзебург-Кверфурт районуна кирет.
Калкы - 325 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 3,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 88 110. Муниципалитеттин башчысы — Михель Бедла.
Додонов Надырбек
Додонов Надырбек (17. 5. 1941-ж. туулган, Кызыл-Ой кыштагы) - өнөр жай жана соода кызматкери, Фрунзедеги кооперация техникумун (1959), Самарканддагы кооперация институтун бүтүргөн (1970).
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Салык базасы (салык негизи)
Салык базасы (салык негизи) – салык салына турган объектинин нарктык ж. б. жактан мүнөздөмөсү. Эгер салык обьектиси табылган пайда болсо, анда С. б. – бул нарктык чегерим көлөмү.
Моно тили
Моно тили кээ бир убанги элдери үчүн экинчи тил болуп саналат.
Диалектилер
Моно тили Били, Бубанда, Мпака, Галаба жана Кага диалектилерге бөлүнөт.
Фонология
Үнсүздөрдүн тизмеси: m, k, j, p, w, n, s, t, b, l, h, g, d, ɲ, f, t̠ʃ, ʔ, ʃ, r, z, d̠ʒ, v, gb, kp, ʒ, ɓ, mb, ŋg, nd, ɗ, n̠d̠ʒ, ŋmɡb. Үндүү тыбыштардын тизмеси: i, a, u, o, e, ɔ. Тондордун тизмеси: бийик, кыска, орто.
Плайскирхен
Плайскирхен (Pleiskirchen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Альтөттинг районуна кирет.
Ярославль
Ярославль — Россиядагы шаар. Ярослав облусунун адм. борбору. Волгадагы порточо Калкы 599,1 миң (2013). Т. ж. түйүнү. Машина куруу («Автодизель заводу», электр машина, мотор, вагон ремонттоо ж. б.), нефть ажыратуу, («Славнефть-Ярославль - нефтеоргсинтез»), химиялык, нефть-химиялык («лакокраска», Ярославль-Резинотехника ишканалары), заводдору (шина, синтездик каучук, фармацевтика ф-касы ж. б.); жеңил, тамак-аш, курулуш материал ж. б. өнөр жай ишканалары иштейт. ЖОЖдор (а. и. университет), 3 театр, сурөт музейи, тарыхый-арх-ралык, музей коругу бар. 16-19-кылымга таандык арх-ралык эстеликтери: Спас-Преображение монастыры, Коровникидеги Илья Пайгамбар, Иоанн Златоуст, Толчковдогу Никола Мокрый чиркөөлөрү. Шаар 1010-ж. негизделген. 1071-жылдан белгилүү. 2005-ж. шаардын тарыхый бөлүгү Буткул дүйнөлук мурастын тизмесине киргизилген.
Түштүк Фергана көмүрлүү аймагы
Түштүк Фергана көмүрлүү аймагы – Орто Азиядагы көмүрдүн ири кендери жайгашкан аймак. Түркстан ж-а Алай кырка тоолорунун түн. этегинде, Тажик, Өзбек, Кыргыз Респ-нын аймагында.
Райондо Сүлүктү, Шураб, Шуран ж-а Кызылкыя көмүр кендери белгилүү. Мындагы көмүр жерг. элге илгертен белгилүү болгону м-н алгачкы геол. Маалымат 1875-ж. берилген. Райондун аймагында негизинен ордовик, карбон, юра ж-а неоген-палеоген мезгилдеринин чөкмө тоо тектери, каледон м-н герцин гранитоид интрузиялары жатат. Көмүр юра мезгилинин кумдук, чопо, алевролит тоо тек катмарларынын арасында жайгашкан. Сүлүктү кенинде 9, Шурабда 10, Шуранда 2, Кызылкыяда 23 көмүр катмары бар. Алардын калыңдыгы 0,05 мден 32 мге чейин өзгөрөт. Көмүр күрөң, гумустуу, күкүрттүү, күлү аз. Күйүүдөгү орт. Табы 17 МДж/кг (Кызылкыя). Жалпы геол. запасы 5555,5 млн т.
Банделин
Банделин (Bandelin) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Чыгыш Төмөнкү Померания районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Хальмерская (Подлей куймасы)
Хальмерская — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Подлей дарыясынын сол жээгинен 42 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча : 03040000112103000051980