cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Газотрон
Анод никелден, болоттон же графиттен жасалат. Газотрон негизинен радио-бергичтерде өзгөрмө токтун жог. вольттуу түзөткүчтөрүндө колдонулат. Газотрон толтуруулучу газдын же металлдардын буусунун (аргон, гелий, сымап буусу) түрүнө, аноддун конструкциясына (ачык, чала жабык жанa жабык), түзөтүлүүчү чыгалуунун амплитудасына (төмөнкү вольттуу, нормалдуу жанa жог. вольттуу) карата айырмаланат. Аноддогу чыңалуусу 300 в ко чейинкилери төмөнкү вольттуу, 15 кв ко чейинкиси нормалдуу жана 70 кв ко чейинкиси жог. вольттуу Газотрон болот.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Вүшхайм
Вүшхайм (Wüschheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Хунсрүк районуна кирет.
Калкы - 320 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,90 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 166. Муниципалитеттин башчысы — Альфред Швебах.
Атайын салыштырмалуулук теориясы
Салыштырмалуулук теориясы - ар кандай физ. процесстердин мейкиндик-убакыт касиеттеринин физ. теориясы. Салыштырмалуулук теориясы. бардык физ. процесстер үчүн жалпы болгондуктан, көп учурда ал теория жөнөкөйлөтүлүп мейкиндик-убакыт касиеттери деп аталат. Салыштырмалуулук теориясы менен түшүндүрүлүүчү физ. кубулуштар релятивдик кубулуштар болушат. Алар нерсенин кыймылынын ылдамдыгы жарыктын вакуумдагы ылдамдыгына жакындаганда пайда болот. Салыштырмалуулук теориясы. А. Эйнштейн (1905) түзгөн эки постулатка таянат: 1) салыштырмалуулук принциби - ар кандай инерциялык эсептөө системаларында бардык физ. кубулуштар (мисалы, мех., оптикалык, электр-магниттик жана башкалар) бирдей шартта, бирдей өтөт; 2) вакуумдагы жарык ылдамдыгы туруктуу жана анын жарык булагынын ылдамдыгына көз каранды эмес. Бул эки постулат кандайдыр бир инерциялык системанын биринен башкасына өтүүгө мүмкүндүк берүүчү формуланы (к. Лоренц кайра тузуусу) аныктайт. Салыштырмалуулук теориясы мейкиндик менен убакытты бириктирет. Бирок убакыт физ., ал эми мейкиндик геом. чоңдук экенин ажыратуу максатында төрт өлчөмдүү мейкиндик-убакыт деп аталат. Бул түшүнүк аркылуу физика илимин жаныча түшүнүү жана үйрөнүү жолу ачылган. С. т-нан нерсенин массасы, анын энергиясы, ошондой эле өлчөмү алардын салыштырма ылдамдыктарына көз каранды экендигин, масса менен энергияны байланыштырган формула аркылуу чыгарып алабыз: Е=тс2. Мында т =. т
VI -»2/с2
нерсенин массасынын ылдамдыкка (i>) көз карандылыгы, т0~ нерсенин тынч абалдагы массасы. Салыштырмалуулук теориясынын жогоруда айтылган закон ченемдүүлүктөрү тажрыйба жүзүндө толук далилденген Салыштырмалуулук теориясы анык дүйнөдөгү объективдүү процесстерди классикалык механикага караганда туура чагылдырат.
Тензордук эсептөө
Тензордук эсептөө – вектордук эсептөөнү жана матрицалык алгебраны жалпылоочу математикалык теория. Тензордук эсептөөдө өзгөчө түрдөгү чоңдук – тензор, анын касиеттери жана алар менен жүргүзүлүүчү амалдардын эрежеси изилденет; мында ар бир координата системасында бир нече сандар каралат, бирок бул сандарды бир координата системасынын башкасына өзгөртүү закону векторлорго караганда кыйла татаал. Тензордук эсептөө вектордук эсептөөнүн жана матрицалар теориясынын өнүккөн жана жалпыланган түрү. Эгер тартиптери барабар бирдей типтеги эки тензор берилсе, алардын тиешелүү координаталары барабар болсо, анда мындай эки тензор барабар делет. Тензордук эсептөөдө кошуу, көбөйтүү, эки же андан көп индекстери боюнча кыскартуу жана индекстердин ордун которуштуруу амалдары аткарылат. Т Тензордук эсептөө дифференциалдык геометрияда, айрым алганда римандык мейкиндик теориясында, салыштырмалуулук теориясында, электр-динамикада жана илимдин башка тармактарында кеңири колдонулат.
Истон (Мэн)
Истон (Мэн) (Easton) — Мэн штатынын Аростук округуна караган АКШ шаары.
Ренкенберге
Ренкенберге (Renkenberge) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Эмсланд районуна кирет.
Калкы - 709 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,98 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 54 043. Муниципалитеттин башчысы — Хайнрих Боер.
Флехтинген
Флехтинген (Flechtingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 2794 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 42,73 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 230. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Шварц.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Линденкройц
Линденкройц (Lindenkreuz) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Грайц районуна кирет.
Калкы - 475 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 8,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 76 044. Муниципалитеттин башчысы — Хайдрун Мартин.
Норсбридж (Массачусетс)
Норсбридж (Массачусетс) (Northbridge) — Массачусетс штатынын Уорчестер (Worcester) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 15 707 киши. Болжолдуу аянты - 46.8 км². FIPS коду — 25-46925.
Жузупакматов Уланбек
Жузупакматов Уланбек (1. 9. 1947-ж. туулган, Кожомкул кыштагы) - эл агартуунун отличниги. Жетекчи кызматкер.
Салыштырма-тарыхый метод
Салыштырма-тарыхый метод т и л илиминде - 1) тилдердин тектештигин аныктоо жана тектеш тилдердин диахрониялык өнүгүшүн изилдөө максатында колдонулуучу илимий-из. методдордун системасы, к. Салыштыр ма-тарыхый тил илими; 2)адабият таан у у д a — адабият таануунун адабиятты башка бир элдин, өлкөнүн адабияты менен, ошолордун сөз өнөрүнүн тарыхы, учурдагы процесси менен типол. байланышта изилдеген бөлүгү, ошондой эле изилдөө методу. Бул же тигил элдин маданий өнүгүшүнүн окшоштугу, коомдук саясий турмушунун жакындыгы, көз караштарынын, жалпы өнүгүү баскычтарынын бирдейлиги адабий көрүнүштөрдү салыштырма-тарыхый аспектиден кароого мүмкүндүк берет. М. Борбугулов «Манас» эпосу менен инди эпосторунун ортосундагы байланышты, Т. Абдракунов «Ак Мактым» дастаны менен алтай, бурят элдик поэмаларынын арасындагы тематикалык, образдык, көркөмдүк параллелдерди, X. Бапаев казак-кыргыз, өзбек-кыргыз адабияттарынын карым-катышын, Б. Кебекова казак-кыргыз фольклорундагы байланышты, А. Акматалиев Ч. Айтматовдун чыг-лыгынын түрк элдериндеги адабият менен карым-катышын С. т. м. аркылуу иликтешкен.
Тальпезя
Тальпезя — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Надтей дарыясынын сол жээгинен 70 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Албания
Албания (Shqipëria), расмий аты — Албания Республикасы (Republika e Shqipërisë) — Европанын түштүк-чыгышындагы мамлекет. Балкан жарым аралынын батыш бөлүгүндө Адрия жана Иония деңиздерин жээктей 340 кмге созулуп жатат. Отранто кысыгы аркылуу Италиядан бөлүнөт. Түндүгүнөн жана түндүк-батышынан Сербия, Черногория, чыгышынан Македония, түштүк-чыгышынан Грекия менен чектешет. Аянты 28,7 миң км2. Калкы 3,1 млн (2004). Борбору Тирана шаары. Акча бирдиги — лек. Административдик-аймагы жактан 26 ретиге (адм.-айм. бирдикке) бөлүнөт.
Мамлекеттик түзүлүшү
Албания - унитардык мамлекет. Албаниянын Конституциясы 21. 10. 1998-ж. кабыл алынган. Башкаруунун формасы - парламенттик республика. Мамлекеттик башчысы - президент, (жашы 40тан жогору, Албанияда төрөлгөн жана акыркы 10 жылда 6 жылдан кем эмес туруктуу жашаган жарандар шайланат). Президент кеминде 20 депутаттын сунушу менен парламент, тарабынан 5 жылдык мөөнөткө (дагы бир мөөнөткө кайра шайлануу укугу менен) шайланат. Президент Куралдуу күчтөрдүн Башкы командачысы болуп эсептелет, өкмөт мүчөлөрүн дайындайт. Мыйзам чыгаруучу бийликтин жогорку органы - Чогулуш (Кувенд, бир палаталуу парламент). Ал 4 жылга шайланган 140 депутаттан турат (100ү бир мандаттуу округдардан, 40 мүчөсү партиялык тизме боюнча шайланат). Аткаруу бийлигинин жогорку органы - премьер-министр жетектеген министрлер Совети. Албанияда көп партиялуу система орун алган. Негизги саясий партиялары: Албания Социалистик партиясы, Албания Демократиялык партиясы, Албания Республикалык партиясы, Албания Социал-Демократиялык партиясы.
Табияты
Адрия деңизинин жээктери түзөң келип, булуңдары кургактыкка анчалык терең кирген эмес. Деңиз жээктей жазылыгы 15-40 км келген дөбөлүү ойдуң созулуп жатат. Калган бөлүгүн альп бүктөлүүсүнө кирген Түндүк Албан альп тоолору, Томори, Кораби тоо массивдери ээлейт. Түндүк четиндеги Түндүк Албан альп тоолору каньон сымал терең өрөөндөр менен тилмеленген. Климаты субтропиктик жерортолук деңиздик. Түздүктөрдө жайкысын ысык, кургакчыл; кышкысын жумшак, нымдуу. Январдын орточо температурасы 4-7°С, июлдуку 25-28°С. Жылдык жаан-чачыны 1000-1800 мм. Негизинен күзүндө жана кышында жаайт. Тоолору кыйла салкын, кышында абанын температурасы -20°Сге чейин төмөндөйт; жылдык жаан-чачыны 2500 мм. Дарыялары тоолордон кууш терең капчыгайлар аркылуу агып түшөт; ирилери: Дрин, Мати, Эрзени, Шкумбини, Семани. Шкодер, Охрид жана Преспа ж. б. көлдөрү бар. Жээк ойдуңдарын маквис, шибляк тибиндеги дайыма жашыл бадалдар, тоо этектерин жана капталдарын жазы жана ийне жалбырактуу токойлор (өлкөнүн аймагынын У2 бөлүгү токой), 2000 м бийиктиктен жогору альп шалбаасы ээлейт.
Калкы
Калкынын 92%тен ашыгы албандар (түндүгүндө гегдер, түштүгүндө тосктор), ошондой эле грек, серб, болгар, цыган ж. б. улут өкүлдөрү жашайт. Мамлекеттик тили - албан тили (грек тилинде да сүйлөшөт). Калкынын 99%ке жакыны ислам динин (мусулман сүннөттөр), калгандары христиан динин тутат. Калкынын жашынын орточо узактыгы эркектериники - 69, аялдарыныкы - 75 жаш. Орточо жыштыгы: 1 км2 жерге 107 киши (2004). Шаар калкы 37,3% (1995). Ири шаарлары: Тирана, Дуррес, Шкодер, Влёра, Корча, Фиери ж. б.
Тарыхы
Албаниянын аймагында адам ортоңку палеолитте эле жашай баштаганы белгилүү. Б. з. ч. 7-3-кылымда гректер Албанияда бир катар колонияларды негиздеген. Б. з. ч. 4-кылымда иллириялык уруулардын адепки мамлекеттик бирикмелери түзүлө баштаган. Б. з. ч. 2-к-да азыркы Албаниянын аймагын (Далмация провинциясы ж-а Македония) Рим каратып алган. Рим империясы кыйраган кезде (5-к.) Албания Византия империясына караган.
14-к-да бүткүл Албанияны Серб королу Стефан Душан басып алган. 15-к-дын башында Албанияга түрктөр басып кирет. 1443-68-ж. Скандербегдин колбашчылыгы астында албандыктар түрктөргө каршы күрөшкөн. 1479-ж. түрктөр Албаниянын бүткүл аймагын ээлеп, Албания Осмон империясынын курамына кирет. Түрктөрдүн таасири м-н ислам дини тарай баштаган. Жер. элдин түрктөрдүн үстөмдүгүнө каршы нааразылык көрсөтүү кыймылы куралдуу көтөрүлүшкө айланып, Түркия 1-Балкан согушунда жеңилгенден кийин 1912-ж. 28-ноябрда Албания көз каранды эмес мамлекет деп жарыяланат, бирок улуу мамлекеттердин көзөмөлүнө өтөт. Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда (1914-18) Албания согуш аракеттеринин майданына айланат, согуштун аягында аны итал., сербиялык ж-а грекиялык аскерлер басып алат. Албандыктар көзкаранды эместик үчүн тынымсыз күрөш жүргүзүшүп, баскынчыларды кууп чыгышат. 1920-ж. январда албандыктардын улуттук конгресси Албаниянын көз каранды эместигин жарыялап, Тирана шаары өлкөнүн борбору болот. Албаниянын бат-бат алмашылып турган өкмөтү маанилүү саясий ж-а экономикалык реформаларды жүргүзгөн эмес. Буга нааразы болгон албандыктар көтөрүлүшүп, натыйжада 1924-ж. июнь айында буржуазиялык-демократиялык революциясы ишке ашкан ж-а Ф. Ноли башында турган демократиялык өкмөт бийликке келген. Ошол эле жылы Англия, Франция, Югославия, Италияга таянган А. Зогунун жетекчилиги м-н контрреволюциячыл күчтөр демократиялык өкмөттүн бийлигин кулатып, Албанияда аскердик диктатура режимин орнотот. А. Зогу 1925-ж. Албания республика болуп жарыяланган соң (21-январь, 1925) президент, кийин 1928-жылдан өлкөнүн королу болуп калат. 1939-ж. Италия, 1943-ж. Германиянын аскерлери Албания аймагын басып алат. 1943-жылдан Албаниянын Улуттук боштондук армиясы түзүлүп, 1944-ж. өлкөнүн аймагы толугу м-н бошотулат. 1946-ж. Албания Элдик Республика деп жарыяланып, Албан эмгек партиясынын режими 45 жыл (1991-ж. ч.) өкүм сүргөн. 1989-ж. өлкөдө демократиялык кайра куруулар жүргүзүлгөн. 1991-ж. апрелде Албан Республикасы болуп кайра түзүлгөн ж-а анын алгачкы президенти Р. Алия шайланган. 1992-ж. өткөн шайлоодо Албаниянын демократиялык партиясы жеңишке жетишип, С. Бериша өлкөнүн президенти болуп калган. 1997-ж. өкмөткө каршы нааразылык көрсөтүүлөр элдик көтөрүшкө айланып, куралдуу отряддарга таянган комитеттер уюшулган. 1997-ж. Албания социалдык партиясы жеңишке жетишип, президенттикке Р. Мейдани шайланат. 1998-ж. жаңы конституция кабыл алынган. 1999-ж. Албаниянын НАТОнун Косоводогу аракеттерин колдоосу Албания м-н Югославиянын ортосундагы мамилелердин солгундашына алып келген. Косоводо согуштук аракеттердин жүрүшүнө байланыштуу жарым миллионго жакын качкындар Албанияга убактылуу баш калкалашкан. 2001-ж. июлдагы президенттик шайлоодо «Мамлекет үчүн союз» солчул партиясынын блогунун өкүлү А. Моисиу жеңишке жетишкен.
Флтон (Миннесота)
Флтон (Миннесота) (Felton) — Миннесота штатынын Clay округуна караган АКШ шаары.
Албания
Экономикасы
Албания - агрардык-индустриялык өлкө. Экономикасынын башкы тармагы - айыл чарбанын ички дүң продукциядагы (ИДП) үлүшү 47,6% (2003); өнөр жайынын ИДПдагы үлүшү 24,6%, туризм тейлөө чөйрөсү м-н кошо 27,8% ти түзөт. Өнөр жай өндүрүшүндө башкы орунду тоокен казып алуу ж-а сырьёну кайра иштеп чыгаруу тармактары ээлейт. 2001-ж. 30 млн м3 газ, 0,5 млн о нефть (өлкөнүн түн.-батышынан, Семани д-нын алабынан казылып алынат), 250 миң о хром (Булькиза), о. эле жез (Рубику, Курбенши), никель (Поградец), темир (Охрид көлүнүн аймагы), лигнит, жаратылыш битуму, минералдык сырьёлор казылып алынат. Жыгач жерг. керектөөлөр үчүн гана даярдалат. 2003-ж. 5,3 млрд кВтЫ электр энергиясы өндүрүлгөн. Нефть ажыратуу (Фиери, Балши, Кучова, Церрик), нефть-химия ж-а химия (Влёра, Фиери, Лячи), түстүү (Рубики) ж-а кара металлургия (Эльбасан), металл иштетүү ж-а машина куруу (Тирана, Дуррес, Шкодер, Влёра), цемент, жыгаччылык, текстиль, тамеки (Шкодер), тамакаш (зайтун майы, кант, балык ж-а жемиш консервалары) өнөржайлары бар. А. ч. ички керектөөнү канааттандырбайт; буудай, азыктүлүктү сырттан алат. Дыйканчылык кургакчылыктан жабыр тартат; айдоо аянтынын 1/3 бөлүгү сугарылат. Аймагынын 21%и иштетилет, анын 1/2ин дан эгиндери ээлейт; жайыт 15%. Негизги а. ч. өсүмдүктөрү: буудай ж-а жүгөрү, о. эле арпа, кант кызылча, күнкарама, картөшкө, бакча өсүмдүктөрү, жашылча (буурчак, пияз, помидор, капуста, баклажан), тамеки, мөмө-жемиш (а. и. цитрус өсүмдүктөрү, шабдаалы), май алынчу өсүмдүктөр өстүрүлөт; жүзүмчүлүк өнүккөн. Мал чарбасынын негизги тармагы кой чарбасы, ал жайытта багылат. 2002-ж. 1,4 млндон ашык кой, 900 миң эчки, 800 миң бодо мал, 4,1 млн үйкушу болгон. Жылкы, эшек асыралат. Кустардык өндүрүшү (албан ак сыры) өнүккөн. Адрия деңизинде балык кармалат. Негизинен автомобиль транспорту өнүккөн; автомобиль жолунун уз. 18 миң км (анын 30%и асфальтталган). Буна д-нда, Шкодер, Преспа, Охрид көлдөрүндө кеме жүрөт. Газ куурунун уз. 339 км, нефтиники 207 км (2004). Эларалык аэропорту (Тирана ш-нан 25 км) бар. Влёрада эларалык аэропорт курулууда. Сырттан азыктүлүк, тиричиликте пайдаланылуучу товарларды, машина ж-а станокторду, жерсемирткич ж. б. алат. Сыртка хром, жез, никель, битум, тамеки, шарап чыгарат. Негизги сырткы соода шериктери: Италия, Грекия, Түркия, Германия. Акча бирдиги - лек.
Гаастра
Гаастра (Gaastra) — Мичиган штатынын Iron округуна караган АКШ шаары.
Албания
Маданияты
Албаниянын билим берүүсүнө илим ж-а билим берүү министрлиги жетекчилик кылат. Билим берүүнүн негизги регламенттик документи болуп, ЖОЖдогу билим берүү (1999), билим берүү системасы (1995), жеке менчик окуу жайлардагы билим берүү (1995) ж-а жалпы билим берүүчү мектептердин нормативдик документтери (1995) тууралуу мыйзам эсептелет. Албаниянын билим берүү системасы мектепке чейинки мекемелерди (2002; 3400), жалпы билим берүүчү мектептерди (1500 башталгыч, 1700 орто ж-а 500дөй толук орто), кесиптик ж-а ЖОЖ камтыйт. Эмгек министрлигинин астында 9 кесиптик ж-а жеке менчик кесиптик орто окуу жайлары, о. эле 8 ун-т (2004) бар. Ирилери: Тирана ун-ти (1957-ж. негизделген), а. ч. (1971), политех. (1991); Шкодер (1957), Корча (1971), Гирокастра (1971), Эльбасан (1991), Влёра (1994). Албаниянын башкы ил. борбору - ИА 1957-ж. негизделген. Ири китепканалары: Улуттук (1922-ж. негизделген) ж-а Тирана ун-тинин китепканасы. Негизги музейлери Тиранада (археология, 1948; улуттук мад-т, 1979; улуттун тарыхы, 1981; тарыхый ж. б.), Гирокастрада (этногр., курал-жарак ж. б.), Бератта [Онуфрия музейи (иконанын сүрөтүн жаратуучунун урматынан аталган), 16-к., улуттук иск-во, 1827; этногр., тарыхый, археол., 1988, ж.б)], Корчада (А-нын орто к-дагы иск-восу, тарыхый, улуттук билими) жайгашкан. О. эле Влёрада эгемендүүлүк музейи, Дурресте тарых музейи, Бутринттеги (1950), Дурресте ж-а Аполонияда (1958) археол. музейлери бар.
Флтон (Миннесота)
Калкы - 177 киши. Болжолдуу аянты - 2.7 км². FIPS коду — 27-20834.
Лежебок (Бир району, Башкыртстан)
Лежебок — Башкыртстандын Бир районундагы айыл, Осин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 37 киши. Почта индекси — 452465, ОКАТО коду — 80213825004.
Чыгыш Каракол өрөөнү
Чыгыш Каракол өрөөнү - Ички Теңир-Тоодо. Кара-Мойнок жана Орток тоолорунун аралыгында түндүк-батыштан түштүк-чыгышка (Кочкор өрөөнү тарапка) созулуп жатат. Уз. 25-30 км, туурасы 7-9 км. Басымдуу бийиктиги 2300-2800 м, эң жапыз жери 2250 м. Таманы баш жагында тепши сымал, төртүнчүлүк мезгилдин борпоң чөкмө тектерине толгон түздүк. Климаты континенттик кургак. Январдын орточо температурасы -10°...-12°С, июлдуку 12-14°С. Жылдык жаан-чачыны 250-350 мм. Өрөөн аркылуу Чыгыш Каракол суусу жана анын куймалары агып өтөт. Талаа (бетегелүү-шыбактуу, 2600 мге чейин), бадалдуу-шалбаалуу талаа (2600-2900 м), субальп жана альп шалбаасы жана шалбаалуу талаа (2400-3600 м), нивалдык-гляциалдык ландшафттар басымдуу. Кочкор ойдуңуна чектеш жаткан төмөнкү бөлүгү сугат жана кайрак дыйканчылыгында, чабынды катары, ал эми батышы жана тоо капталдары жайыт катары пайдаланылат.
Лежебок (Бир району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Албания
Маданияты
Өлкөдө 92 гезит, 71 журнал (2004) басылып чыгат. 35 радио, 55 телевизиондук станция, 4 кабелдик канал иштейт. Күнүнө «Зери ж-а Популит», «Газета Шкиптарде», «Коха йоне», «Рилиндья демократике», «Спорти Шкиптар» гезиттери чыгат. Жалпы улуттук радиостанция «Тирана радиосу», «Топ Албания радиосу», телестанция - «Ти-ви-эс-эйч» (TVSH), «Ти-ви-клан» (TV klan), «Ти-ви-Арбериа» (TVArberia) ж-а А. телеграф агенттиги (АТА) бар.
А-нын элдик оозеки чыгармасы - баатырлар тууралуу эпикалык дастандарга, каада-салт, лирикалык ырларга, макал-лакапка, тарыхка бай фольклор. Бүгүнкү күнгө чейин жеткен албан тилиндеги жазма эстелик - «Чокундуруунун формуласы» (1462), А. тилиндеги алгачкы китеп («Мешари» диний мазмундагы котормо; Г. Бузуку) 1555-ж. чыккан. А. ад-ты 18-к-да жакынкы чыгыштын мад-тынан (бейтеджи - 4 сап сатиралык, моралдык ж. б. маанидеги ырлар) таасирленишип, араб жазмасын пайдаланышып, өнүккөн. 19-к-дын 2-жарымы 20-к-дын башында Түш. Италияда жашаган (16-к.) арберештердин ад-ты маанилүү орунду ээлеген. 1516-к. гуманисттер: П. Буди, Ф. Барде, П. Богдани, М. Барлетенин чыгармалары жарык көргөн. 19-к-дагы жазуучулардан: И. Рада, Г. Дара, З. Серембе, А. Сантори; фольклорчулар Т. Митко ж-а С. Дине; публицист С. Фрашери; акын В. Шкордани (П. Васа) ж. б. белгилүү. Жаңы ад-тына негиз салуучулардын бири Н. Фрашери болгон. 20-к-дын көрүжүктүү реалист акындары: А. Чаюпи, Асдрени (A. С. Дренова), Ф. Широка, Л. Гуракучи, Р. Силичи; прозаиктери: М. Грамено, Ф. Постели, X. Стермили ж. б. 2-дүйнөлүк согуш мезгилинде боштондукка чыгуу идеясын чагылдырган партизан поэзиясы күчөгөн. Алардын ичинен Ш. Мусаринин «Балы, Комбетар эпопеясы» (1944) көрүнүктүү орунду ээлейт. Фашисттик оккупациядан кийин (1939-44-ж.), тоталитардык режим мезгилинде орус ж-а сов. ад-ттын (көптөгөн чыгармалар албан тилине которулган) таасири күчтүү болуп, А-нын ад-тында фашизмге каршы элдик күрөш тууралуу чыгармалар (Ф. Гьятынын «Партизан Бенко жөнүндө ыр» поэмасы, 1950; Д. Шутеричинин «Боштондукка чыгаруучу» романы, 1952-55) жарык көрөт. Ошол эле мезгилде социалдык багыттагы чыгармалар пайда болуп, 1960-жылдын аягында мемуар, повесть, романдар жазылган.
Албаниянын аймагында байыркы арх-ралык курулмалар б. з. ч. 7-к-дагы иллириялыктардын ташчептеринин калдыктары, о. эле колодон жасалган кооз буюмдары, байыркы гректердин (Аполлония, Бутринг) ж-а римдиктердин (Эльбасан) коргондору м-н тосулган турак үйлөр, мозаика түшүрүлгөн имараттары ж. б-дын калдыктары да сакталган. 13-14-к-да Византиялык типтеги чиркөө иск-восу (Ыйык Николай, Месопотамияда; Ыйык Проща, Лавдарда ж. б. соборлор) өнүккөн ж-а роман стилиндеги чиркөөлөр курулган; византиялык типтеги фрескалар 16-к-дан итал. Кайра жаралуу доорунун таасиринен өнүгөт. 17-к-дан шаарларда хансарай, мечит, үстү жабык базарлар салына баштайт. 19-к-дын 3-жарымында аристократтык мүнөздөгү портрет м-н пейзаж живописи пайда болсо, 20-к-дын 1-жарымында импрессионизм ж-а модерн элементтери м-н улуттук романтика тенденциясы басымдуулук кылган. Живопись м-н графиканы С. Дзега, С. Рота, бир тууган эже-сиңдилер С. ж-а А. Зенго, К. Илромени, С. О. Кацели, Н. Мартини, В. Т. Мио ж. б., скульптураны ж-а графика жанрлары өнүгө баштап, алгачкы улуттук театрлардын курулушу драматургиянын өнүгүшүнө шарт түзгөн.
Профессионалдык муз. мад-ты 2-дүйнөлүк согуштан кийин өнүгө баштаган. Муз. мектептер (1947-ж. Тиранада), Й. Мисья атн. көркөм лицей, мамл. филармония (1950), мамл. опера ж-а балет театры (1956), мамл. элдик ыр ж-а бий ансамбли (1957) уюшулуп, 1962-жылдан мамл. консерватория иштей баштаган. К. Кононун «Таң» опереттасы ж-а «Борова баатыры» деген вокалдык-симф. поэмасы, Д. Лекинин элдик темада жазган увертюрасы, К. Траконун ораториясы, Ч. Задеянын 1-симфониясы А-нын профессионалдык музыкасынын туңгуч чыгармаларынан. Г. В Перкуни классикалык балетти алгачкылардан болуп койгон. 1951-ж. Б. В. Асафьевдин «Бахчисарай фонтаны», 1953-ж. Ч. Пуньинин «Эсмеральда» классикалык балети, 1968-ж. Тиранада П. Якованын «Скандерберг» операсы коюлган. А-да 1-театр оюндарын Тесторат кыштагындагы театр ийрими койгон (1874).
Музыкасы
Албаниянын элдик музыкасы айрым аймактарына мүнөздүү болгон стилдин ар түрдүүлүгү м-н айырмаланат. Ыр-күүлөрү кылдуу, үйлөмө аспаптардын, скрипка, кларнет ж-а чоордун коштоосу м-н үч обонго салынып аткарылат ж-а чифтели, ляхута, гайда, зумара, фюэли, даулэ урма аспабы м-н коштолот. Биринчи кинофильми 1912-ж. Шкодерде, хроникалык тасма 1920-ж. Влёрада коюлуп, биринчи кинозал Тиранада 1926-ж. ачылган. Мурунку СССРдин жардамы м-н 1952-ж. «Жаңы Албания» киностудиясы ачылып, биргелешип «Албаниянын улуу жоокери Скандербег» фильми (1954, сценарийи М. Г. Паповдордуку, реж. С. И. Юткевич, оператор Е. Н. Андриканис), өзалдынча «Тана» кинофильми 1958-ж. реж. К. Дамо тарабынан, 90-ж. баатырдык, атуулдук ж-а аскерий мазмундагы кинофильмдер тартылган. 1976-жылдан Тиранада А. киносунун улуттук фестивалы (2-жылда 1 жолу). 1968-жылдан улуттук фольклор фестивалы (Гирокастрада, жыл сайын), 1998-жылдан И. Крои атн. вокалисттердин (Тиранада), 2000жылдан музыкант аткаруучулардын эларалык конкурстары өткөрүлүп турат. Салт болуп калган колөнөрчүлүгү - күмүш зергерчилиги, жыгачка оймо түшүрүү ж-а жүндөн килем токуу, сайма саюу, карапа жасоо алигүячө сакталып келүүдө.
Йозеф Гайдн
Франц Йозеф Гайдн (болжол менен 31. 3. 1732—31. 5. 1809) — австриялык композитор.
Вена классикалык мектебинин өкүлү, аспаптык музыкадагы классикалык стилге негиз салуучу. Оксфорд университетинин ардактуу доктору (1791). Алгачкы симфонияларын 50— 60-жылдары жазган. Гайдндын чыгармачылыгынын гүлдөп турган учуру 18-кылымдын 80—90-жылдарына туш келет. Ал жылдары белгилуу Париж, Лондон симфонияларын, бир нече оратория, месса ж. б. жаратат. Гайдндын музыкасы терен демократтык мүнөзгө ээ жана элдик чыгаомалар менен тыгыз байланыш­туу. Ал көп улуттуу Австриянын муз. фольклорун билгичтик менен пайдаланган. 1798-ж. «Дүйнөнүн жаралышы», 1801-ж. «Жыл мезгилдери» операларын жазган. Гайдн 24 опера, 3 оратория, 14 месса ж. б. диний чыгармалар, 104 симфония, 41 фортепьянолук трио, квартет, увертюралар, түрдүү муз. аспаптар үчүн концерт калтырган.
Интернационал (Ысык-Ата району)
Интернационал (Интернациональное) —Чүй облусунун Ысык-Ата районундагы кыштак. Интернационал айыл округуна караштуу. Ысык-Ата суусунун сол өйүзүндө, деңиз деңгээлинен 1600 м бийиктикте жайгашкан. Райондун борбору жана темир жол бекети Кант шаарынан 15 км түштүк-чыгыш тарапта. Кыштактын түндүгүнөн Чыгыш Чүй каналы өтөт. 1984-ж. Боз-Бармак жана Фриденфельд кыш. кошулуп, Интернационал аталган. Кыштак 1927-ж. негизделген. Калкы 3833 (2020); негизинен дыйкан чарбасында эмгектенет. Орто жана башталгыч мектеп, клуб, китепкана, бала бакча бар. Үй-бүлөлүк врачтар тобу, турмуш-тиричилик кызматынын бөлүмдөрү, соода түйүндөрү, тамактануучу жайлар иштейт.
Ванвайль
Ванвайль (Wannweil) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Ройтлинген районуна кирет.
Калкы - 5149 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 15 080. Мэр — Анетте Рёш.
Пильзах
Пильзах (Pilsach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Ноймаркт-Жогорку-Пфальц районуна кирет.
Калкы - 2676 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 47,72 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 73 153. Муниципалитеттин башчысы — Адольф Вольф.
Тенишев Эдгем Рахимович
Тенишев Эдгем Рахимович (24. 4. 1921, Пенза шаары – 11. 7. 2004, Москва) – түрколог, филология илимдеринин доктору (1969), профессор (1971). СССР Илимдер Академиясынын корреспондент мүчөсү (1992). Түрк лингивистикалык коомунун корреспондент мүчөсү (1971), мурдагы Ленинград мамлекеттик унтинин чыгыш таануу факультетин бүткөн (1949). Ошол эле окуу жайда казак, өзбек жана байыркы түрк тилдери боюнча окутуучу (1949–54), СССР Илимдер Академиясында илимий кызматкер (1954–60), улук илимий кызматкер (1960–64), түрк тилдери секторунун башчысы (1964–73), түрк-моңгол тилдери секторунун башчысы (1974–81), Түркологдордун комитети менен диалектология жана тилдердин тарыхы боюнча илимий советтин председателин орун басары (1975–77), «Советская тюркология» журналынын башкы редактору (1977–95) болуп эмгектенген. Тенишев – 80ден ашык илимий эмгектин автору. КЭРде уйгур, салар жана сары уйгурлардын арасында болуп, илимий эмгектерди жазган. Түрк тилдерин, түрк тилинин грамматикасын, Синьцзяндагы уйгур тилинин диалектилерин, кыргыздардын тилин, байыркы уйгур жазууларын жана рун жазуу эстеликтерин изилдеген. Эмг.: Отчёт о поездке к уйгурам, саларам и сарыг уйгурам. М., 1961; Строй саларского языка. М., 1976; Избранные труды. Уфа, 2006.
Салыштырма-тарыхый тил илими
Салыштырма-тарыхый тил илими - тилдерди тарыхый жактан салыштырып изилдөөчү. Изилдөөнүн төмөнкүдөй ыкмаларын өз ичине алган салыштырма-тарыхый методду колдонот: 1) тышкы реконструкция - тектеш тилдеги теги бир сөздөрдү, морфемаларды таап, алардагы баба тилдин тыбыштык өзгөрүүлөрүн ачып көрсөтүү; 2) ички реконструкция - тилдин тарыхынын кыйла алгачкы этабына мүнөздүү айрым элементтерге далил болчу тил системасындагы кубулуштарды жана өз ара карымкатышты табуу; 3) кабыл алынган сөздөрдү анализдөө аркылуу маалымат алуу; 4) топонимдерден маалымат топтоо.
ЖЭП-29
ЖЭП-29 - Суусамырдагы жолду тейлөө ишканасы.
Август: Осаж аймагы
"Август: Осаж аймагы" (August: Osage County, Август: Графство Осейдж) - Трейси Летс жазган жана ошол эле аталыштагы "Pulitzer" сыйлыгын жеңген драмага негизделип, Жон Веллс тарткан Американын комедиялуу драма тасмасы. Тасманын продюсерлери Жорж Клуни, Грант Хеслов, Жин Доуманиан жана Стив Трекслер.
Орто деңгээлдеги кирешеге ээ болгон "Август: Осаж аймагы" ар тараптуу жакшы сын-пикирлерге арзыган. Бирок актердук топ менен сценарийине жогору баа берилсе да, кээ бири тасманы абдан караңгы жана тамашасы аз болуп калганын айтышкан. Тасмадагы ролдору үчүн Стрип менен Робертс "Оскар" сыйлыгынын "Эң мыкты актриса" жана "Экинчи пландагы эң мыкты актриса" наамдарына көрсөтүлүшкөн.
Лахордогу террордук чабуул (2016)
Лахордогу террордук чабуул - 27-мартта Пакистандын Лахор шаарындагы жардырууда кем дегенде 72 адам жан берип, 300 адам түрдүү татаалдыктагы жаракаттарды алды. Анда жан кечти эл чогулган жерде жарылуучу затты активдештирген. Жардыруу балдар секциясынын жанында болгондуктан, көз жумгандардын көбү балдар жана аялдар болгон. Жардыруу боюнча жоопкерчиликти "Талибан" террордук уюмуна караган "Жамаат уль-Ахрар” экстремисттик уюму алды.
Гөденрот
Гөденрот (Gödenroth) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Хунсрүк районуна кирет.
Лахордогу террордук чабуул (2016)
Пакистан бийлиги 3 күндүк аза күтүү жарыялады.
Гөденрот
Калкы - 478 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,82 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 042. Муниципалитеттин башчысы — Клаус-Петер Мүссиг.
Аренсхоп
Аренсхоп (Ahrenshoop) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк Төмөнкү Померания районуна кирет.
Калкы - 713 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 57 002. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Гөтце.
Гайлардия
Гайлардия (Gaillardia Foug) - татаал гүлдүүлөр тукумундагы бир жанa көп жылдык өсүмдүк.
Реннау
Реннау (Rennau) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Хельмштедт районуна кирет.
Калкы - 724 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,6 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 54 018. Муниципалитеттин башчысы — Йөрг Минклай.
Адабият таануудагы салыштыруу
Адабият таануудагы салыштыруу стилистика менен поэтиканын категориясы; троптун речте (ар кандай түрүндө) колдонула берүүчү жөнөкөй түрү. С. негизги төрт элементтен куралат: 1) окшогон нерсе; 2) окшотулган нерсе; 3) окшош белги; 4) окшоштукка кошумча каражаттар (-дай, -ча мүчөлөрү, сыяктуу, сыңары, окшош, түстүү, бетер, куду, өңдүү деген кошумча кызматчы сөздөр). Ушул төрт элементтин болушу С-ну түзүүнүн негизги каражаты болуп саналат, мисалы, Кашың көөдөй, чачың көмүр, көзүң от, Көрбөй калсам көңүл чиркин бук болот (А. Токтомушев).
Сулуу айым
"Сулуу айым" (Pretty Woman, Красотка) - 1990-жылы Гэри Маршал тарткан жана сценарийин Ж.Ф. Лоутон жазган Американын романтикалык комедиясы. Тасмадагы башкы ролдорду Ричард Гир жана Жулия Робертс аткарышкан. Ошондой эле Ральф Беллеми (акыркы аткаруусунда), Лаура Сан Жиакомо жана Жэйсон Александр экинчи пландагы ролдорду аткарышкан. Тасмада акчасыз жүргөн голливуддук сойку Вивиан Вард, бай бизнессмен Эдвард Левистин бир нече бизнес жолугушуусу жана башка иштери үчүн коштоочу катары ишке алынат. Жана бир жума аралыгында алардын мамилелери жакындай түшөт.
Алгач тасманын башкы максаты Лос-Анжелестеги класс жана секс кызматын белгилөө эле. Бирок ал чоң бюджетке ээ болгон романтикалык комедия катары кабыл алынган. Тасма абдан чоң ийгиликке жетишип, 1990-жылдын эң кирешелүү тасмаларынын бири болгон. Тасма Кошмо Штаттарда романтикалык комедия үчүн эң көп билет сатылган тасма болгон. "Mojo" тизмеси боюнча 42,176,400 билет сатып "Менин чоң грек тоюм" тасмасынынын 41,419,500 билетинен бир аз көптүк кылып, 1-орунду ээлеген. Тасма жалпысынан жакшы сын-пикрлерге арзыган жана Робертстин аткаруусуна өзгөчө баа берилген жана ал тасмадагы ролу үчүн "Алтын Глобус" сыйлыгын жеңип, "Оскар" сыйлыгынын "Мыкты актриса" наамына көрсөтүлгөн. Ошондой эле, сценарист Ж.Ф.Лоутон "Жазуучулардын Гилдия Сыйлыгы" жана "BAFTA" сыйлыгына көрсөтүлгөн.
Фоккероде
Фоккероде (Vockerode) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Анхальт-Цербст районуна кирет.
Калкы - 1682 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 18,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 365. Муниципалитеттин башчысы — Ренате Лукман.
Теннесси (дарыя)
Теннесси – АКШнын чыгышындагы дарыя, Огайо дарыясынын (Миссисипинин алабы) сол куймасы. Аппалачи тоолорунун батыш капталынан агып түшкөн Холстон дарыясынын башынан 1470 км. Алабынын аянты 104 миң км2. Кыштын аяк ченинде жана жазында кирет. Орточо чыгымы 1800 м3/сек. Агымы суу сактагычтар (эң ириси – Кентукки) аркылуу жөнгө салынат. Анда ГЭС, ЖЭС, АЭСтер курулган. Канал жана шлюздар курулгандыктан, башынан аягына чейин кеме жүрөт. Боюнда Ноксвилл, Чаттангуа, Флоренс ж. б. шаарлар жайгашкан.
Гомофобия
Гомофо́бия  (байыркы грек тилинен алганда, ὁμός «окшош, бирдей» φόβος «коркунуч») —  гомосексуалдуулукка же ЛГБТ катары саналган же кабыл алынган адамдарга (лесбияндар, гейлер, бисексуалдар жана трансгендерлер)  карата  терс мамилелер жана  аларды жектөө, жек көрүү.
“Гомофобия” термини европалык расмий документтерде колдонулат,  анда айрым  учурларда бул көрүнүш расизм, ксенофобия, антисемитизм жана сексизм менен бирдей деңгээлде каралат.
Гомофобия клиникалык фобия болбогондуктан, бул терминге карата  “маанисине төп келбейт” деген сындар айтылып келет.
Терминди колдонуу тарыхы
«Гомофобия» терминин биринчи жолу 1960-жылдардын аягында америкалык клиникалык психолог Джордж Вайнберг  колдонгон. Бир айдан кийин “Time” журналы мукабасында көрсөткөн "Америкадагы гомосексуал" (“The Homosexual in America”) аттуу макалада «гомофобия» деген сөз колдонулган. Ал эми илимий басылмада алгачкы ирет “гомофобия” термини 1971-жылы Кеннет Смиттин "Гомофобия: Инсандын болжолдуу профили" (“Homophobia: A Tentative Personality Profile”) деген макаласында учурайт.
“Гомофобия” терминин жогоруда сөз кылган белгилүү америкалык психолог Джордж Вайнберг өзүнүн илимий эмгектеринде кеңири колдонгон. Ал бул терминди биринчи жолу 1971-жылы жарык көргөн "Жаңы маданият үчүн сөздөр" (“Words for the New Culture”) деген макаласында, андан кийин 1972-жылы басылып чыккан «Коом жана дени сак гомосексуал» (“Society and the Healthy Homosexual”) аттуу монографиясында (“гомофобия” термин колдонулган биринчи илимий эмгек)   колдонгон. Анда ал гомофобияны "гомосексуалдарга жакын болуудан коркуу, ал эми гомосексуалдарга тийешелүү учурда болсо, өзүнөн жийиркенүү" деп мүнөздөгөн.
Вайнберг 2012-жылы “The Huffington Post” басылмасындагы жеке блогунда гомофобияны расмий түрдө психикалык оорулардын тизмесине бекитүүгө чакырык таштаган. Ал эми Грегори Херек бул жаңы терминдин пайда болушун ЛГБТ тарыхында жаңы барактын ачылышы катары белгилеген. Анын айтымында, бул термин аркылуу  XX кылымда Түндүк Америкада жашаган гомосексуал аял-эркектердин башынан өткөргөн жектөө, кастык жана жашырынуу сыяктуу бүт тажрыйбалары ачыкка чыгарылган. Ошол эле учурда Херек Вайнбергдин гомофобияны патология катары кабылдоо далалатын саясат жасоо катары баалаган. “Гомосексуалдуулуктун энциклопедиясы” (1990)   "гомофобия" терминине карата ар кандай аныктоолор бар экенин көрсөтөт. Ал эми аныктамалардын баарында жалпы окшоштук бар - аларда гомосексуалдуулукка жана гомосексуал адамдарга карата терс мамилелер камтылган. Ошондой эле энциклопедияда белгиленгендей, сексуалдык туура эмес ишенимдердин фобия катары мүнөздөлүшү көптөгөн себептерден улам сынга алынып келет. Мисал катары карасак,  сексуалдык туура эмес түшүнүктөр  маданий норманын көрсөткүчү эмес, себепсиз коркуулар жана  жеке патология катары эсептелинип калган. Бирок мындай кемчиликтерге карабастан, “гомофобия” термини англис тилинде кеңири жайылган. Авторлор гомофобияны клаустрофобия жана агорафобия сыяктуу орунсуз коркуу катары эмес, расизм жана антисемитизм сыяктуу эле жектөө феномени  катары аныктама берүү керектигин баса белгилешет.
Гомофобия аталышына сындар
Грекче "фобия" деген мүчө  физиологиялык жана психологиялык жагымсыз абалды билдирет. Бирок ал клиникалык диагноздун критерийлерин камтыган “фобияга” дал келбейт. Анткени аталган клиникалык диагноз объекттен же жагдайдан ашыкча, орунсуз жана дайыма корко берүү, ал жагдайдан качуу, аларга жолобоо сыяктуу симптомдорду камтыйт. Ал эми “гомофобия” термини бул критерийлерге жооп бербейт, анткени:
Ошондуктан “гомофобия” термини бул көрүнүшкө ылайык келбейт. Анткени бул термин аркылуу гомофобияга тиешелүү айрым гана  учурлар камтылып калган. Мындан тышкары, “гомофобия” менен мизогиния, расизм, антисемитизм  сыяктуу  жектөөнүн башка көптөгөн формаларынын ортосундагы мамилелер эске алынбай калган.
"Гомофобия" деген терминдин өзү психикалык ооруну билдирбейт, мындай аталыштагы дартты Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмуна караштуу Оорулардын эл аралык классификациясында жана Америкалык психиатриялык ассоциациянын психикалык оорулар боюнча диагностикалык жана статистикалык колдонмосунан кезиктирүү мүмкүн эмес.
2012-жылы дүйнөдөгү эң ири маалымат агенттиктеринин бири болгон “Associated Press”  макала жазуу боюнча сунуштамасында "гомофобия" терминин колдонбоого чакырган. Сунуштамада "фобия - бул акылга баш ийбеген коркуу болуп саналат жана көбүнчө психикалык оорунун бир түрү катары каралат" деп баса белгиленген. Ошондой эле, бул терминге туура эмес аныктама берилгенин жана гомосексуалдуулукка каршы сезимдердин же аракеттердин себептери ар түрдүү болушу мүмкүн экендиги айтылган.
Гомонегативизм
Бир жыныстуу сексуалдык мамилелердин каршылаштары алардын гомосексуалдуулукка болгон мамилелери көпчүлүктүн норма жөнүндөгү түшүнүктөрү менен дал келерин жана айыптоого жатпаган кадыресе көрүнүш экенин ырасташат. Бир жыныстуу мамилелердин айрым каршылаштары да, адистер да «гомофобия» терминин туура эмес колдонуусуна каршы чыгып келишүүдө. Алар бул терминди гомосексуалдуулукка каршы адамдарды ден-соолугу түзүк эмес адамдар катары көрсөтүү үчүн колдонулган идеологиялык клише деп эсептешет. Буга байланыштуу “гомофобия” терминин бир кыйла бейтараптуу «гомонегативизм» термини менен алмаштыруу сунуштары айтылууда. Учурда бул жаңы терминди колдонгон илимий эмгектер да бар. Бир катар адистер гомосексуалдык жүрүм-турумга жана жеке адам катары гомосексуалдарга карата моралдык  терс мамилелерди айырмалоону талап кылып келишет. Алардын айтымында, бул жектөөлөрдү гомонегативизмдин ар түрдүү жана өзүнчө формалары катары кароо шарт. Бул айырмачылыкты далилдеген бир катар изилдөөлөр да бар.
Гомофобияны ксенофобиянын (бөтөн, чоочун адамдардан коркуу) бир түрү катары эсептеген пикирлер да айтылып келет. Бул көз карашты кармангандардын пикири боюнча, гомофобия - бул башкалардан өзгөчөлөнүп тургандардан коркуу.
Гомофобия көрүнүштөрү
[[Файл:World_laws_pertaining_to_homosexual_relationships_and_expression.svg|thumb|500x500px|Бир жыныстык катнашка, биримдикке жана билдирүүгө байланыштуу дүйнөлүк мыйзамдарБир жыныстуу катнаш мыйзамсыз. Жазалар:
{{legend|#810000|Өлүм жазасы}}{{legend|#cd6630|Түрмө, Өлүм жазасы аткарылбайт|1|border=0.1}} {{legend|#ee8429|Түрмөгө камоо}}{{legend|#f9dd33|Түрмө, аткарылбайт|1|border=1}}
'''Бир жыныстык катнаш мыйзамдуу. Биримдиктерди таануу:'''{{legend|#001c54|Нике|1|border=1}}{{legend|#0066ff|Граждандык биримдиктер|1|border=1}}{{legend|#9a00cd|Экстратериториялык нике|1|border=1}} {{legend|#cbabfc|Чектелген чет элдик|1|border=1}}{{legend|#9acdff|Чектелген ички|1|border=1}}{{legend|#dfce88|Билдирүүгө чектөө|1|border=1}}{{legend|#cdcdcd|Жок|1}}]]
“Гомосексуалдуулук энциклопедиясы”  (1990) боюнча, гомосексуалдуулукка каршы мыйзамдарды кабыл алуу, ошондой эле мыйзам чыгаруучулардын, саясатчылардын, уюшкан диний жана башка социалдык топтордун гомосексуалдуулукка каршы билдирүүлөрү   - бул инситуттук гомофобиянын (уюшулган, жалпы, коомдук) келип чыгуусун шарттайт. Мындан тышкары, авторлор институционалдык гомофобия катары  адамдардын гомосексуалдуулугун жашырууга багытталган социалдык процесстерди да аташат (мисалы, жалпыга маалымдоо каражаттарында гетеронормативдик терминдерди гана колдонуу). Батыш коому көптөгөн кылымдар бою гомосексуалдуулукту жектеген мамилеси менен мүнөздөлүп келген. Авторлордун айтымында,  коомдо гендердик ролдорду бекем сактоо жана жыныстык жүрүм-турумду тукум улоо зарылчылыгы катары караган идеологиядан улам коомчулукта гомосексуалдуулукка каршы маанай пайда болгон. Институционалдык гомофобиянын келип чыгышын аныктаган башка түшүндүрмөлөрдүн арасынан, авторлор айрым саясий жана диний топтор өз кызыкчылыктары үчүн ар түрдүү кагылышууларда гомосексуалдуулукка карай кастыкты колдонушарын белгилешет.
Жеке гомофобия
“Гомосексуалдуулук энциклопедиясы” жеке гомофобия деп, гомосексуал адамдарды ачык жектеген аракеттерди (жаман көз караштан баштап кол салууга чейин) атайт. Ошондой эле, “бардык достору жана туугандары төрөлгөндө эле гетеросексуал болуп жаралат” деген ой-пикирлерин таңуулоо дагы жеке гомофобия катары саналат. Энциклопедия америкалык улуттук изилдөөлөргө таянуу менен, жеке гомофобиянын деңгээли психологиялык, демографиялык абалдардын көрсөткүчүнө жараша болорун ырастайт. Бул ырастоолорго ылайык, гомофобиянын жогорку деңгээли эски көз караштагы жана динди катуу карманган адамдарга мүнөздүү болот. Белгилей кетчү нерсе, мындай адамдар гомосексуалдуулукка карата оң же толеранттуу көз караштагы адамдарга караганда диний сыйынуу иш-чараларына барышат, сексуалдык жана гендердик маселелерге карата чектөөчү көз караштарды карманышат, көбүнесе авторитаризмдин жактоочулары болушат жана өздөрүн ачык алып жүргөн гей, лесбияндар менен байланышы жокко эсе болот. Бир катар изилдөөлөр гомофобия менен интеллекттин ортосундагы тескери көрсөткүчтү аныкташкан. Мисалы, эреже катары, гомофобиялык көз карашты карманган адамдардын билим деңгээли төмөн же  улгайган куракта болушат. Ошондой эле, жеке гомофобия жалпы коомчулугунда гомосексуалдарга карата терс мамиле өкүм сүргөн аймактарда (мисалы, айыл жеринде же кичи шаарларда) көбүрөөк кездешет.
Көптөгөн изилдөөлөр белгилегендей, гетеросексуалдык аялдарга караганда гетеросексуалдык эркектерде гомофобия жогорку деңгээлде болот. Ошондой эле, гомофобия  гомосексуал эркектерге каршы көбүрөөк багытталганы байкалат.
Ички гомофобия
Ички гомофобия (англ. internalized homophobia) бул - инсандын гомосексуал же гетересексуал экенине карабастан, бир жыныстуу адамдарга тартылуу сезими пайда болгон учурларда  өзүнө карата болгон гомофобдук реакциясы. Мындай учурда кээ бир гомосексуалдар, бисексуалдар жана лесбияндар өздөрүнүн гомосексуалдык каалоолорун өчүрүүгө аракет кылышат. Айрымдары мындай кадам жасашпаса да,  өздөрүн күнөөлүү сезип, уялуу, тынчсыздануу, өкүнүү сыяктуу терс эмоцияларды баштан кечиришет.
Ички гомофобия адамдын психикалык ден-соолугуна орчундуу зыян алып келиши мүмкүн. Бул учурда адамда өзүнө болгон баа төмөндөп, невротация, түрдүү психологиялык өксүктөр өрчүп, депрессия күч алып, өз жанын кыйуу ниети пайда болуп, ал тургай өзүнө кол салуу аракеттери да болушу  мүмкүн. Ориентациясын башкалардан жашырып жашаган жана ички гомофобиядан жапа чеккен гомосексуалдарда жана бисексуалдарда да кандайдыр бир параноиддик маанай жаралып, оорулууда орунсуз шектенүүлөр пайда болушу мүмкүн. Мындай адамды башкалар аңдып жүргөндөй жана аны жашырган ориентациясы билинип калат деген кооптонуу коштоп жүрөт. Ага анын артынан башкалар шылдыңдап, аны талкуулап, айыптап жаткандай сезиле берет. Ошондой эле анын ориентациясын билип алышып, ага терс мамиле жасап жатышкандай туюлуп,  “жумуштан кетиришет, же жумушка кабыл албай коюшат” деген кооптуу ойлордон чыга албай калат. Бирок мындай кооптонууларга  негиздер болушу да, болбошу да мүмкүн.
Гомосексуалдардын ден-соолугуна тийгизген таасирлери
Изилдөөлөр көрсөткөндөй, гомосексуалдар гетеросексуалдарга караганда психикалык жактан көбүрөөк жабыркашат. Анда “гомофобиянын ден- соолукка келтирген зыяндарынан улам  азчылыктар стресстик абалга кептелет” деген теория биринчи жолу 1977-жылы Вирджиния Брукстун кандидаттык диссертациясында айтылган. 2003-жылы бул теорияны психиатриялык эпидемиолог Илан Майер кошумчалап, иштеп чыккан. Анын теориясына ылайык, азчылык кабылган стресс гомосексуалдар менен гетеросексуалдарда кезигүүчү психикалык оорулардын сандык ажырымына алып келген. Азчылыктардын стресси – бул стигматизацияланган, башкача айтканда, коомчулук тарабынан басынткан макам ыйгарылган адамдар арасында жайылган кошумча өнөкөт стресс. Азчылыктардын стресске кабыл болушу бир нече процесстерден турат:  стресс алууга шарттаган окуялар жана жагдайлар, мындай окуяларды азчылыктын өз мүчөлөрүнөн күтүү жана терс социалдык түшүнүктөрдү өзүнө сиңирип алуу. Көбүнесе, ЛГБТ өкүлү дуушар боло турган кесепеттердин оордугу анын жеке инсандык өзгөчөлүктөрүнөн көз каранды болот: өздүгүн баалоо жөндөмү, өздүгүнө болгон мамилеси жана башкалар менен аралашып жашоо жөндөмү. Эң башкысы, ЛГБТ коомчулугунун жана анын чөйрөсүндөгү адамдардын  колдоосу ЛГБТ адамдарга стресс менен күрөшүүгө жардам берет, ал эми өздүгүн жашыруу, тескерисинче, стресске алып келиши ыктымал.
Акыркы изилдөөлөргө ылайык, коомчулукта жайылган депрессия, тынчсыздануу, стресстен алган психикалык оор абал, жанын кыюу сыяктуу ойлордун чеңгелинен чыга албай калуу жана баңгизаттарды колдонуу сыяктуу дарттарга гомофобиянын байланышы бар экени тастыкталган. Мындан тышкары, гомофобиянын ден-соолукка тийгизген таасирин да аныкташкан, алар: стресс гормондорунун  жогорулашы, денедеги жаракаттар, жүрөк-кан тамыр оорулары жана тамак сиңирүүнүн бузулушу.
Мындан сырткары, гомофобия ЛГБТ адамдарынын арасында АИВ эпидемиясынын күчөшүнө да таасирин тийгизип келет. Ошондой эле, кооптуу сексуалдык жүрүм-турумдун көбөйүшү, АИВге тестирлөөнүн жана бул дарттын алдын-алуу чараларынын азайышын да гомофобия менен байланыштырышат. Ошол эле учурда, коомдогу толеранттуулуктун өсүшү гейлердин ачыкка чыгып, аларга коопсуз сексуалдык тажрыйбадан баш тартууга мүмкүндүк берет. Ал эми мындай өзгөрүүлөр АИВ деңгээлинин төмөндөшүнө өбөлгө түзөт.
Ата-эненин гомосексуал балдарын кабыл албай, четке кагуусу алардын психикалык ден-соолугуна, өзүнө болгон баанын төмөндөшүнө жана баңгизатты кыянаттык менен пайдалануу коркунучуна кептеши мүмкүн. Айрым изилдөөлөргө ылайык, ата-энеси тарабынан жектөөгө кабылган гей, лесбиян жана бисексуал жаш балдарда депрессияга кабылуу 5,9 эсе, өзүн-өзү өлтүрүүгө аракет кылуу 8,4 эсе, баңги заттарды колдонуу 3,4 эсе жана сактанбаган жыныстык катнаш 3,4 эсе  көп учурайт.
Ички гомофобия ЛГБТ өкүлдөрүнүн ден-соолугуна олуттуу таасирин тийгизет. Изилдөөлөр көрсөткөндөй, ЛГБТ мүчөлөрүн жана алардын бир жыныстуу үй-бүлө куруу укуктарын коргоо мыйзамдарынын жоктугу - мындай адамдар арасында психикалык жабыркоолордун, түрдүү көз карандылыктардын жана өз жанын кыйуулардын көбөйүүсүнө алып келет.
Ал эми саламаттыкты сактоо тармагындагы дискриминация дагы  ЛГБТ адамдарга  олуттуу таасирин тийгизиши мүмкүн. Улуу Британияда жүргүзүлгөн сурамжылоого ылайык, ЛГБТ адамдардын 13 пайызы медициналык кызматтарга кайрылуу учурунда теңсинбеген мамилеге дуушар болушса, 23 пайызы медицина кызматкерлеринен өздөрүнө карата кемсинткен орой сөздөрдү уккан. Натыйжада, ЛГБТ адамдардын 14  пайызы дарыгерлердин басынткан мамилелеринен  улам, аларга кайрылуудан баш тартышат.
Бүткүл Дүйнөлүк Медициналык Ассоциация төмөндөгүлөрдү билдирет:"Изилдөөлөр көрсөткөндөй,  коомчулуктагы, анын ичинде саламаттык сактоо тутумундагы  ЛГБТ  өкүлдөрүнө карата өгөйлөгөн мамилелерден улам, алар өз убагында жана кесипкөй медициналык тейлөөлөрдү ала албай келишет.  Сапатсыз кам көрүүгө кошумча,  калктын башка мүчөлөрүнө жеткиликтүү медициналык кызмат көрсөтүүлөр алар үчүн жеткиликсиз болуп калышы да мүмкүн. Мындай жагымсыз жагдайлар депрессияга, жан дүйнө ооруларына, баңгизат колдонууга жана өзүн-өзү өлтүрүү үчүн иш-аракеттерге чоң өбөлгө түзөт."