cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Никита Хрущёв
Хрущёв ишинде субъективизм менен волюнтаризмге жол берген. АКШ менен кансыз согуш күч алган. Анын Сталинди сындоо саясаты Кытай жана Албания менен болгон мамиленин бузулушуна алып келген. 7 Ленин, 1-, 2-даражадагы Суворов, 1-даражадагы Кутузов, 1-даражадагы Ата Мекендик согуш, Эмгек Кызыл Туу жана чет элдик орден, медалдар менен сыйланган.
Ысмы Киевдеги стадионго, көчөлөргө, борбордук аянттарга берилип, Краснодар крайынын Гулькевич районундагы чарбалардын бирине (2005) жа туулуп-өскөн айылына эстелик тургузулган (2009).
Хроно...
Хроно... (гр. chronos - мезгил) - татаал сөздөрдүн убакытка тиешелүүлүгүн билдирген бөлүгү (мис., хронология, хронограф, хронобиология, хронометр ж. б.).
Музыкалык алфавит
Музыкалык алфавит – музыкалык добуштардын аталышынын тамга менен белгилениши. Алгач ал грек алфавитинин ариптери колдонула баштаган. Чоң октаванын баскычтары баш тамгалары менен белгиленет (мисалы, До – С; Ре – D ; Ми – E ; Фа – F ; Соль – G ; Ля – A ; Си – H ; Си бемоль – B). Кичи октаванын добуштары кичине тамгалар менен белгиленет. Биринчи, экинчи, үчүнчү жана башкалар. октавалардын добуштары кичине до, тамганын үстүнө бир, эки, үч сандары коюлат (мисалы, кичи октаванын До добушу – с; Ре – d ; Ми – e ; Фа – f ; Соль – g ; Ля – a ; Си – h ; Си бемоль – b).
Яйна-Ты-Вис
Яйна-Ты-Вис — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сябу-Ю дарыясынын оң жээгинен 11 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Өзгөрмө ток машинасы (механика)
Өзгөрмө Ток Машинасы — мех. энергияны өзгөрмө ток электр энергиясына (генератор), же өзгөрмө ток электр энергиясын мех. энергияга (кыймылдаткыч), же өзгөрмө ток электр энергиясын башка чыңалуу же жыштыктагы өзгөрмө ток электр энергиясына өзгөртүүчү электр машинасы.
Өзгөрмө ток машинасы синхрондуу жана асинхрондуу болуп бөлүнөт. Асинхрондуу Өзгөрмө ток машинасы коллектордуу жана коллекторсуз болуп айырыаланат. Өзгөрмө ток булагынын генерациялануучу фазанын санына жараша Өзгөрмө ток машинасы бир жанa көп фазалуу болот. Син­хрондуу электр машинасы көп учур­да генератор катары, ал эми асинхрондуусу кыймылдаткыч катары пайдаланылат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Хопштедтен-Вайерсбах
Хопштедтен-Вайерсбах (Hoppstädten-Weiersbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Биркенфельд районуна кирет.
Калкы - 2704 киши(2013-ж.). . Аянты - 17,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 34 042. Муниципалитеттин башчысы — Вельф Фидлер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Брайчайд (Хунсрүк)
Брайчайд (Хунсрүк) (Breitscheid (Hunsrück)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Майнц-Бинген районуна кирет.
Калкы - 126 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 39 007. Муниципалитеттин башчысы — Росвита Шульте.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 13 шаардык районго бөлүнөт.
Чэйн-О-Лэйкс (Миссури)
Чэйн-О-Лэйкс (Миссури) (Chain-O-Lakes) — Миссури штатынын Barry округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 127 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 29-13015.
Хачи: Ит жөнүндө баян
"Хачи: Ит жөнүндө баян" (Hachi: A Dog's Tale, Хатико: Самый верный друг) - 2009-жылы тартылган Британия-Америка тасмасы. Хачико аттуу ээсине абдан берилген акита ити жөнүндөгү баянга негизделген. Тасманын режиссеру Лассе Холстром, ал эми сценарийин жазган Стифен П. Линдси жана Кането Шиндо. Тасмага тартылгандар: Ричард Гир, Жоан Аллен жана Сара Ремер. Тасма 1987-жылы тартылган "Хачико моногатари" (ハチ公物語: Хачико баяны) аттуу япон тасмасынын римейки болуп саналат.
"Хачи: Ит жөнүндө баян" 2009-жылы 13-июнда Сиэтл эл аралык фильм фестивалында бет ачарын өткөргөн жана 8-августта Жапонияда алгачкы көрсөтүүсүн баштаган. "Sony Pictures Entertainment" Америка кинотеатрларында көргөзгөн. Тасма 2010-жылдын 12-мартында "Entertainment Film Distributors" Британияда көргөзгөн. 2009-2010-жылы 25 өлкөгө тараган. Тасма чет жерден 2011-жылдын январына чейин эле $46.7млн киреше алып келген.
Кадырмамбетова Айнура Күмөновна
Кадырмамбетова Айнура Күмөновна (21. 12. 1966-ж. т., Нарын облусу, Кочкор району, Комсомол айылы) – адабиятчы, филология илимдеринин кандидаты (2000), Кыргыз Республикасынын илим жана техника жаатындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (2004). КМУнун филология факультетин (1992), Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын Тил, адабият институтунун аспирантурасын (1995) бүтүргөн. 1985-88-жылдары Кыргыз ССР мамлекеттик китеп палатасында библиограф, 1996-2005-жылдары Кыргыз Республикасынын Улуттук Илимдер Академиясынын Тил, адабият институтунда (азыр Ч. Айтматов атындагы) илимий кызматкер, 2005-жылдан Кыргыз адабияты бөлүмүнүн башчысы. 30дан ашуун илимий эмгектин, ошондой эле «Кыргыз повесттериндеги подтекст проблемасы» (1999), «Адабий кырдаал жана көркөмдүк жаңылануулар» (2009) аттуу илимий эмгектердин автору.
Эверли (Айова)
Эверли (Айова) (Everly) — Айова штатынын Клей округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.9 км². FIPS коду — 19-26175.
Калкы
2010-жылы калкы 603 киши болгон.
Хроника
Хроника (гр. chronos - мезгил, убакыт) 1) окуяларды хронологиялык ирет боюнча жазуу, жылнаама; 2) турмуш чындыгы кандай болсо ошол калыбында коомдук-тарыхый, үй-бүлөлүк, турмуштук окуялардын тарыхы жазылган адабий чыгарма. Байыркы доордо жана орто кылымдарда өзгөчө өнүккөн; 3) газетанын, журналдын күндөлүк турмуш окуялар жөнүндөгү бөлүмү жана ушундай окуяларды көрсөткөн фильм.
Иммекат
Иммекат (Immekath) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцведель районуна кирет.
Калкы - 618 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 21,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 180. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Юрген Цайц.
Өзгөртүп түзүү
Өзгөртүп түзүү - математиканын негизги түшүнүктөрүнүн бири; каалагандай эки көптүктүн бирин экинчисине өз ара бир маанилүү кылып чагылдыруу. Мында кандайдыр Р көптүгүнүн ар бир р элементине ошол эле Р көптүгүнүн же башка Q көптүгүнүн q элементи туура келтирилет. Көбүнчө Өзгөртүп түзүү деп бир эле көптүктүн х жанa у={(х) формуласы менен аныкталуучу у элементтеринин ортосундагы өз ара бир маанилүү туура келүүчүлүктү түшүнөбүз.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Музыкалык аткаруу
Музыкалык аткаруу – көркөм чыг-лыктын түрү; музыканы ырчынын үнү же музыкалык аспап менен аткаруу. Нотага түшкөн музыкалык Чыгарма М. а. аркылуу угуучуга жетет. Ошондуктан композитор менен угуучунун ортосунда аткаруучунун болушу зарыл. М. а-нун түрү: вокалдык (ыр), аспаптык (музыкалык аспаптарда ойноо) жана аралаш аткаруу (вокалдык-аспаптык). Аткаруучулардын санына жараша М. а. жеке (соло), камералык-ансамблдик (трио, квартет, квинтет жана башкалар), симф., хордук болуп бөлүнөт. М. а-нун эң татаалы – опера. Операда ырчы-актёр, хор жана оркестр катышат. Музыкалык чыгарманын таасирдүүлүгү аткаруучунун чеберчилигине байланыштуу болот.
Кауфунген
Кауфунген (Kaufungen) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Кассель районуна кирет.
Калкы - 12 594 киши(2013-ж.). . Аянты - 26,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 33 015. Муниципалитеттин башчысы — Петер Клайн.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Двайт (Небраска)
Калкы - 259 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 31-14065.
Дэ Бекью (Колорадо)
Калкы - 451 киши. Болжолдуу аянты - 0.9 км². FIPS коду — 08-19355.
Кулназаров Арстан
Арстан Кулназаров — 1959-жылы 4-январда Аксы районуна караштуу Кара-Суу айылында төрөлгөн.1975-1980-ж.ОшПИни бүткөн. 1980-82-жылдары Кербен мектеп-интернатында англис тили мугалими, 1982-84-жылдары ошол эле мектепте окуу бөлүмүнүн башчысы, 1984-85-жылдары директор, 1985-89-жылдары ОШ мамлекеттик университетинде окутуучу, 1989-1992-жылдары Ташкент мамлекеттик университетинин Аспирантурасын аяктаган. 1992-93-жылдары ага окутуучу, 1993-96-жылдары кафедра башчысы, 1996-97-жылдары бөлүм башчысы, 1997-98-жылдары дүйнөлүк тилдер факультетинин деканы, 1998-99-жылдары философия кафедрасынын Доценти, 2000-2005 - жылдары АКШнын университтеринде иштеген. 2005-2006-жылдары Кыргыз-Өзбек университетинин эл аралык мамилелер боюнча проректору, 2006-2013-жылдары Кыргыз-Өзбек университетинде дүйнөлүк тилдер факультетинин деканы, 2013-жылдан баштап учурда Ош мамлекеттик социалдык университетинин биринчи проректору болгон. Көптөгөн сыйлыктардын ээси,илимий эмгектердин автору.
Вайсенборн
Калкы - 1248 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,04 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 74 109. Муниципалитеттин башчысы — Рене Пох.
Марктлөйтен
Марктлөйтен (Marktleuthen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Вунзидель-Фихтель районуна кирет.
Калкы - 3383 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 35,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 79 135. Мэр — Хельмут Риттер.
Аджиев Абдирай
Аджиев Абдирай 1923-жылы азыркы Сузак районунун Багыш айылында туулган. Орто мектепти аяктагандан кийин, эмгек жолун Багыш айыл кеңешине караштуу айылдык китепканада жетекчи болуп ипттеп баштаган. 1942-жылы Улуу Ата Мекендик согушка чакырылып, 1945-жылга чейин согушта болуп, андан кийин 1949-жылга чейин Курил аралдарында чек ара аскеринде кызмат кылып, Япон согушуна катышкан. Согуштарда көрсөткөн эрдиги үчүн, “Кызыл Жылдыз”, “Эрдик үчүн” “Ата Мекен” ордендери, “Киниксбергди алуу” “Японияны жеңгендиги үчүн” жана башка көптөгөн медалдар менен сыйланган. 1949-жылы согуштан кайтып келгенден кийин, Октябрь райондук аткаруу комитетинде эмгектене баштайт. 1950-жылы Багыш айыл кеңешине төрага болуп бекитилет. Андан кийинки жылдары Райондук маданият бөлүмүнүн башчысы, “Ленин жол” колхозунда бригадир, зоотехник, “Дружба” совхозунда бригадир, 3-бөлүктүн жетекчиси, жана башка жетекчилик кызматтарда үзүрлүү эмгектеңип 1987-жылы ардактуу эс алууга чыккан. Көптөгөн сыйлыктар менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Хромит
Хромит - оксиддер классындагы минерал, FeCr204. Өңүкара, катуулугу 5,5-7,5; тыгыздыгы 4,5-4,8. Тунук эмес, металлдай жылтырак, бир аз магниттик касиетке ээ. Негизинен хромшпинелиддерден турган магмалык тоо тектер да Xромит деп аталат. Алар хром кенташтары болуп саналат.
Жети-Өгүз айыл аймагы
Жети-Өгүз айыл аймагы ― Кыргызстандын Жети-Өгүз районундагы административдик-аймактык бирдик. Жети-Өгүз, Ак-Кочкор, Желе-Дөбө, Жети-Өгүз (курорт), Кабак, Талды-Булак,Чырак айылдарынан турат. Административдик борбору ― Жети-Өгүз айылы.
Өмүр уулу Чоюке
Өмүр уулу Чоюке - (1863–1925) бугунун арыкмырза уруусундагы байым уругунан чыккан белгилүү манасчы 1863-жылы Ысык-Көлдүн Түргөн болуштугуна караштуу Кара-Бөлтөк айылында туулган.
Ал кадимки Карала уулу Саякбайдын устаты болгон. “Чоюке – чынар, мен – чырпык. Чоюке – бүркүт, мен – чымчык” деп, кезегинде анын талантына Карала уулу Саякбай баа берген. Калың эл өз кезегинде ““Манасты” Чоюкедей эч ким айта албайт” дешкен.
Чоюкенин түшүндө баатырлар көп жолу аян берген экен. Анын бири төмөнкүдөй: “Кызыл-Кыянын белинде келе жаткан Чоюке өзүнөн өзү талыкшып уктап кетет. Ойгонсо, бир аксакал киши жанына келип калган болот. Ал: “Сен Чоюкесиңби? “Чоң казатты айтасыңбы?” – дейт. Чоюке ага чейин эле “Чоң казатты” олуп-чолуп, ар кайсы жеринен айта коюп жүрчү экен. Андыктан, айтам деп жооп берет. Андан соң аксакал кыбыла жакты көргөзүп: “Тиги, кара жал аксур ат минип, кара калпак, боз чепкен кийип, алдыда кырк чорону ээрчитип келаткан Манас баатыр. Анын соңундагы кызыл буурул ат минген, кызыл чийкил жаш бала Семетей. Андан ары Кең-Колду көздөй көч баштап, алтымыш төөгө пул артып Каныкей, анын артынан Чачыкей келет” - деп, андан ары кытайдын Коңурбайын да кырк кечили менен тааныштырып, “ушулардын баарын айта жүр” деп табыштайт. Бакай болсо, быйыл Кең-Колго барып, Баатырга зыярат кылуусун буйрук этет.
Ошону менен Таласка келип, күмбөзгө зыярат кылып, Чоюке алты жылдай ушул чөлкөмдө жүрүп калат. Андан Чүйгө өтүп, ал жакта да үч-төрт жылдай жүрөт. Андан айылына барып, анда да көп турбай, Кытай жакка өтүп, ал жактагы Жусупакун деген манасчыны байырлап, аны менен бирге “Манас” айтып жүрөт.
Чоюкенин дагы бир шакирти Мамбетаалы Ашымбай уулунун эскерүүсүнө караганда, Ал мал-жанына да, бала-чакасына да карабай, “Манас” дегенде баарын таштап кете берген киши болуптур. Аны ким чакырса токтолбой аттанып кеткен. Өзү айтылуу Акылбек менен Тыныбектерден үлгү алган. Бирок эл Чоюке өз устаттарынан да мыкты айтат дечү экен. Айрыкча “Каныкейдин Тайторуну чапкан жерин” айтканда, ыйлабаган киши калчу эмес экен. Айтылуу Карала уулу Саякбай да ушул бөлүктү аябай ийине жеткире мыкты аткарганына караганда, өз устаты Чоюкеден ушул бөлүктү жазбай өздөштүргөн деп болжолдосо болот.
Музыкалык драма
Музыкалык драма – 1) операнын алгачкы аталышынын бири, 16–17-кылымда колдонулган; 2) музыкага негизги роль берилген драма. Бул жанр эзелтен кытай, инди, европ. театрларда түрдүүчө ойнолуп келген (мисалы, индиялыктардын «Шакунталасы», католик чиркөөсүнүн литургия драмасы жана башкалар); 3) О. Азия респ-калары менен Казакстанда кеңири тараган музыкалык-сахналык жанр. Алар алгач элдик дастандарды иштеп чыгуудан тартып, диалогдорду речитативге алмаштыруу аркылуу опера жанрына өтүп кетүү деңгээлине чейин жеткен татаал жолду басып өтүшкөн терең мазмундуу музыкалык -драма чыгармалары; 4) мазмуну терең, татаал, курч кагылыштарга бай опералык чыгармалардын каймана аталышы (мисалы, В. Власов, В. Фере, «Алтын кыз»).
Дюденбюттель
Дюденбюттель (Düdenbüttel) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Штаде районуна кирет.
Калкы - 948 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,18 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 59 014. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Мюгге.
Яй-Яга
Яй-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Море-Ю дарыясынын оң жээгинен 40 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 29 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Өмүрзак уулу Кудайберген (Куйручук)
Өмүрзак уулу Кудайберген (Куйручук) (1866–1941) 1866-жылы 29-мартта Жумгалдын Багышан (азыркы Куйручук) айылында туулган. Кудайберген көзү ачык олуя, “Манасчы”, “Семетейчи”, акын, жомокчу, куудул, ырчы, чечен болгон.
“Кара жаак” атанган кадимки Калмырза, оргу-баргы ырдаганы менен омоктуу ырчы Найманбай, Анжияндык чоң ырчы Ысакан менен айтышып жеңишке ээ болушу, керек жерде эл алдында токтолбостон төгүп ырдап жиберүү өзгөчөлүгү Куйручукта ырчылык ышкы да чоң болгондугун айкын далилдейт.
Өзү жөнүндөгү 1938-жылкы таржымалында :”“Манасты” 19 жашымдан үйрөнүп, ушул убакка чейин айтып келе жатамын, акындыгым бар”-деп жаздырган. Көбүнчө Байзак ажыны коштоп жүрүп, анын терс жактарын да бетине айтуудан тартынбаган. Анын “Бейиштеги үн”, “Арбак”, “Айып кимде”, “Жалаа”, “Манасым барда кайда болсо коном” ж.б.жоруктары эл арасында кеңири белгилүү.
Кыргыздын оозеки чыгармаларын, улама сөздөрүн, санжырасын көп билген, жаакта жок чечен болгон. Карыпка кайрымдуу, бечарага бел болгон, карапайым элдин кызыкчылыгын көздөгөн. Анын чукугандай таамай айтылган курч сөздөрү, күлкүлүү жоруктары эл арасында ылакап катары айтылып келет.
1941-жылы өз айылында дүйнөдөн кайткан.
Калбаев Орунбек
Калбаев Орунбек 1923-жылы азыркы Жалал-Абад облусуна караштуу, Сузак районунун Кедей-Арык айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Кадыров Вагап Кадырович
Кадыров Вагап Кадырович [1915, Казакстан Респ., Семипалатинск ш. (учурда Семей) 28. 07. 1993, Бишкек] – география илимдеринин доктору (1973), профессор (1977). 1937-ж. Фрунзе педагогикалык институтун, 1939-ж. аспирантурасын бүтүргөн. Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу. Кыргыз Республикасынын Илимдер Академиясында, Суу чарба институтунда, ВНИИКАМСте бөлүм башчы болуп эмгектенген. Гидрохимия боюнча 150дөн ашык илимий эмгектин, анын ичиндебир монографиянын автору. Кызыл Жылдыз ордени менен сыйланган. Эмгектери: Чүй өрөөнүнүн коллектордук-дренаж суусунун химиялык курамы Б., 1970; Ысык-Көл ойдуңунун дарыяларынын гидрохимиялык өзгөчөлүктөрү (авторлош), 1971; Ысык-Көлдүн жээк зонасынын пайнап суулар менен булганышынын мүнөздөмөсү. Б., 1978; Ысык-Көлдүн суусунун өзүн-өзү тазалоо мүмкүнчүлүгү. Б., 1983; Ысык-Көлдүн жана анын алабынын гидрохимиясы. Б., 1986.
Музыкалык комедия
Музыкалык комедия – күлкүлүү мүнөздөгү муз.-сахналык чыгарма. Музыкалык комедия түшүнүгү операбуффа, оперетта, комедиялык опера, комедиябалет, зингшпиль, водевиль, тонадилья жана мюзикл сыяктуу музыкалык-сахналык жанрларды мүнөздөөдө да колдонулат. Музыкалык комедия өз алдынча жанр катары 19-кылымдын аягы – 20-кылымдын башында калыптанган. Опереттаданайырмаланып, Музыкалык комедияда жөнөкөй ыр, элдик бий жанрларын кеңири пайдалануу мүнөздүү.
Екатериновка (Белебеев району, Башкыртстан)
Екатериновка — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Анн айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 11 киши. Почта индекси — 452027, ОКАТО коду — 80209813003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кызыл-Суу айыл аймагы (Жети-Өгүз району)
Кызыл-Суу айыл аймагы ― Кыргызстандын Жети-Өгүз районундагы административдик-аймактык бирдик. Кызыл-Суу, Жалгыз-Өрүк, Кайнар, Покровка Пристаны айылдарынан турат. Административдик борбору ― Кызыл-Суу айылы.
Өзгөрүү
Өзгөрүү өз ичине ар кандай кыймылды, өз ара аракетти, бир абалдан экинчи абалга өтүүнү камтыйт. Философияда Өзгөрүүгө нерселердин жашоо закондорунун же түзүлүшүнүн салыштырмалуу туруктуулук касиети дайыма карты коюлуп келген. Бирок түзүлүш, касиет жанa закондордун өзү нерселердин ар түрдүү байланыштарынын жанa карымкатышынын жыйындысы, ал материянын Өзгөрүүсүнөн улам пайда болот.
Инглинген
Инглинген (Uenglingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Мэйр Гроув (Миннесота)
Мэйр Гроув (Миннесота) (Meire Grove) — Миннесота штатынын Stearns округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 179 киши. Болжолдуу аянты - 1.2 км². FIPS коду — 27-41534.
Музыкалык сын
Музыкалык сын – белгилүү бир эстетикалык көз караштын, түшүнүктүн негизинде музыкалык чыг-лыктын көрүнүштөрүнө, багыттарына баа берүү, сындоо; жаңы музыкалык чыгармаларды талдоо, изилдөө жана баалоо; музыка таануунун бир тармагы. Музыка тарыхы, теориясы, этнографиясы изилденет. Музыкалык сын – музыкалык изилдөөлөрдүн бардыгына мүнөздүү. Музыкалык сын рецензия, нотография, кабар, баяндама, очерк, сын макала, эссе жана башкалар. түрлөргө бөлүнөт. Музыкалык сын аткаруучулар менен угуучулар ортосунда «байланышчылык» милдет аткарып, жаңы чыгармаларды жайылтууда, угуучулардын эстетикалык табитин калыптандырууда тарбиялоодо, муктаждыгын канааттандырууда негизги ролду ойнойт.
Хром кенташтары
Хром кенташтары, хромиттер - курамында казып жана бөлүп алууга арзырлык өлчөмдө хрому бар табигый минералдардын чогундусу. Хром кенташтарынын негизги минералдары - хромшпинелиддер жана силикаттар: плагиоклаз хромактинолит, тальк, брусит, карбонаттар, сульфиддер ж. б. Бирок өнөр жайлык маанидеги кондент-сын жалгыз гана хромшпинелиддер пайда кылат. Кендери текши жайгашкан кенташ жана сепкилдүү кенташ болуп экиге ажыратылат. Сепкилдүү кенташ кендери өз ичинен коюу сепкилдүү (хромшпинелиддин өлчөмү 50-80% ке чейин), сепкилдүү (3050%), сейрек сепкилдүү (10-30%) болуп бөлүнөт. Хром кенташтарынын арасында баалуу компоненттерден 10,5-62,0% ке чейин Сг2Оэ, 4,0-34,0% А1203, 1,0-18,0% Fe203, 7,024,0% FeO, 10,5-33,0% MgO, 0,4-27,0% SiO, кездешет. Платформа облусундагы стратиформдуу массивдерде узундугу ондогон кмте, калыңдыгы сжден мте чейин болгон кабат түрүндө жайгашат. Бүктөлүүлөргө дуушарланган аймактарда ар түрдүү өлчөмдөгү линза, тарам, шток түрүндө кезигет. Хром кенташтары пайда болуу шарты боюнча магма кендеринин тобуна кирет. Ири кендери Түркия, TAP, Финляндия, Казакстан, Зимбабве, Индия ж. б. өлкөлөрдө бар.
Хорат
Хорат (Horath) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бернкастель-Витлих районуна кирет.
Калкы - 432 киши(2013-ж.). . Аянты - 11,89 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 31 058. Муниципалитеттин башчысы — Эгон Адамс.
Липенка айыл аймагы
Липенка айыл аймагы ― Кыргызстандын Жети-Өгүз районундагы административдик-аймактык бирдик. Липенка, Богатыровка, Зелёный Гай, Ичке-Булуң айылдарынан турат. Административдик борбору ― Липенка айылы.
Марктль
Марктль (Marktl) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Альтөттинг районуна кирет.
Калкы - 2617 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 27,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 71 123. Муниципалитеттин башчысы — Хуберт Гшвендтнер.
Вайсенборн-Людероде
Вайсенборн-Людероде (Weißenborn-Lüderode) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Айхсфельд районуна кирет.
Эрланген
Эрланген (Erlanga) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан Шаар. kreisfreie Stadt районуна кирет.
Вайсенборн-Людероде
Калкы - 1470 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 26,20 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 104. Муниципалитеттин башчысы — Хайнрих Бродхун.
Эрланген
Калкы - 105629 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 76,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 62 000. Мэр — др. Зигфрид Баллайс.
Хроматикалык поляризация
Хроматикалык поляризация - топ ак жарыктын кош сындыруучу чөйрө аркылуу өткөндө боёлуп көрүнүшү; ал поляризацияланган нурлардын интерференцияланышынан пайда болот. Хроматикалык поляризация тунук катуу материалдагы чыңалууну жана кристаллды изилдөөдө колдонулат.
Чамп (Миссури)
Чамп (Миссури) (Champ) — Миссури штатынын St. Louis округуна караган АКШ шаары.
Гарлэнд (Небраска)
Гарлэнд (Небраска) (Garland) — Небраска штатынын Seward округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 247 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 км². FIPS коду — 31-18230.
Сатыбалдиев Акбаралы
Сатыбалдиев Акбаралы 1923-жылы 1-майда Сузак районунун Көк-Кыя айылында туулган. Өзгөн районунун Ак-Жар айылынан 7-классты, 1940-жылы Ош шаарындагы педтехникумду аяктайт. Эмгек жолун Сузак районунун Кызыл-Суу айылындагы мектепте, мугалим болуп иштеп баштаган.
1941-1942-жылдары Көк-Арт мектебинде директордун орун басары болуп иштеп, 1943-жылы Улуу Ата Мекендик согушка кеткен. Согуштан келгенден кийин 1945-1955-жылдары Октябрь кыштагында колхоздо бөлүм башчы, бригадир, кампачы, айыл кеңештин катчысы, 1955-1965-жылдары Көк-Кыя айылындагы мектептин директору, Кызыл-Октябрь колхозунун башкармасы болуп иштеген. 1965-жылдан Октябрь айыл кеңешинде эмгектенип, 1983-жылы ардактуу эс алууга чыккан.
Бир нече медалдар менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Музыкалык түзүлүш
Музыкалык түзүлүш – добуштардын бийиктик өз ара катышынын системасы. Сандар менен мүнөздөлөт, бул ал сандар үстүнкү жана астыңкы бир нече интервалдардын термелүүлөрүн аныктайт. Европа элдеринин бир үндүү музыкасы таза квинтага негизделген, ага карата 3:2 катыштагы пайдаланылат. Болжолу 16-кылымдан көп үндүү музыкада таза түзүлүш таралып кеткен жана ал квинтадан сырткары, чоң терцияга (5:4) негизделген. 18-кылымдын башында калыптанган тездик түзүлүштөгү таза октава (2:1) 12 жарым тондукка бирдей бөлүнгөн.
Келькхайм (Таунус)
Келькхайм (Таунус) (Kelkheim (Taunus)) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Майн-Таунус районуна кирет.
Калкы - 27 883 киши(2013-ж.). . Аянты - 30,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 36 008. Мэр — Томас Хорн.
Шаар административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Кадыров Касым
1970-74-жылы СССР Жогорку Советинин депутаты.
Шамал өрөөнүндөгү Наушика
Шамал өрөөнүндөгү Наушика (жап. 風の谷のナウシカ: Kaze no Tani no Naushika, Nausicaä of the Valley of the Wind, Навсикая из Долины ветров) - 1984-жылы тартылган илимий-фантастикалык жоруктуу тасма. Тасманын негизин Хаяо Миязаки 1982-жылы жазылган мангадан алган. Исао Такахата "Tokuma Shoten" жана "Hakuhodo" басмалары үчүн "Topcraft" анимация студиясы менен өндүргөн. Тасманын музыкасын Жое Хисаиши жазган. Тасмага Суми Шимамото, Горо Ная, Йожи Матсуда, Йошико Сакакибара жана Иемаса Каюми аттуу оюнчулардын үндөрү жазылган.
Окуя тээ алыскы апокалипсистен кийинки келечектеги Наушика аттуу шамал өрөөнүнүн канышасынын баянын сүрөттөйт. Каныша мутанттык ири өлчөмдөгү курт-кумурскаларды байыркы курал-жарак колдонуп түп тамыры менен жок кылууну көздөгөн Толмекиа аттуу кандык менен күрөшөт жана толмекиялыктарды курт-кумурскалардын кыжырына тийген аракеттерин да токтотот.
Тасма 1984-жылы 11-мартта Жапонияда жарык көргөн. Бул тасма "Гибли" студиясы түзүлгөндөн мурун тартылгандыктан, студиянын саамалыгы катары дайыма студиянын DVD жана Blu-ray топтомдорунда камтылган. Окуясы, тематикасы, каармандары жана анимациясы боюнча сүймөнчүк болгон "Шамал өрөөнүндөгү Наушика" тасмасы бир нече жолу бардык убактын эң алдыңкы анимациялык тасмасы деп бааланган.
Эддивилл (Айова)
Эддивилл (Айова) (Eddyville) — Айова штатынын Уапелло округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.1 км². FIPS коду — 19-23970.
Акматов Мадан
Акматов Мадан 1923-жылы 15-мартта Сузак районунун Үч-Малай айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Аялдарга карата дискриминациянын бардык түрлөрүн жоюу жөнүндө конвенцияга катышкандардын тизмеси
[[Файл:CEDAW_Participation.svg|right|thumb|400x400px| CEDAWга катышуу
{{Legend|#00aa00|Signed and ratified}} {{Legend|#008000|Acceded or succeeded}} {{Legend|#008080|Unrecognized state, abiding by treaty}}
{{Legend|#eeee00|Only signed}} {{Legend|#ff1111|Non-signatory}} ]] Аялдарга карата дискриминациянын бардык түрлөрүн жоюу боюнча Конвенциянын катышуучуларынын тизмеси аялдарга карата дискриминацияны алдын алуу боюнча эл аралык келишимге кол койгон жана ратификациялаган же ага кошулган мамлекеттерди камтыйт.
1979-жылдын 18-декабрында аялдарга карата дискриминациянын бардык түрлөрүн жоюу боюнча Конвенция кол коюу үчүн ачылган. Швеция 1980-жылдын 2-июлунда келишимди сактооган биринчи мамлекет болду. Келишим 1981-жылдын 3-сентябрында 20 мамлекеттин ратификациясы менен күчүнө кирди жана кол коюу үчүн жабылды. Ошондон бери келишимге кол койбогон мамлекеттер эми ага кошула алышат. Ратификация, кошулуу же мурастоо документтери Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы катчысы тарабынан сакталат.
2015-жылдын майына карата абал боюнча, 189 мамлекет келишимди ратификациялады же ага кошулду, акыркы жолу Түштүк Судан 2015-жылдын чын курандын 30-да Кошумчалай кетсек, Америка Кошмо Штаттары жана Палау келишимге кол коюшкан, бирок ратификациялаган эмес. Кытай Республикасы (Тайвань) да келишимди өзүнүн мыйзам чыгаруу органында ратификациялады, бирок Бириккен Улуттар Уюму тарабынан таанылган эмес жана бейрасмий түрдө гана келишимдин катышуучусу болуп саналат.
Хроматикалык аберрация
Хроматикалык аберрация - сүрөттөлүштун туура эмес чагылдырылышы; оптикалык системанын тунук чөйрөнүн (мис., линзанын) сынуу көрсөткүчүнүн жарык толкун узундугуна көз каранды болушунан пайда болгон кемчилик (Жарык дисперсиясы). Андай кемчилик түрдүү түстөн турган жарык нуру линзадан өткөндөн кийин түрдүү аралыкка чогулгандыгы менен түшүндүрүлөт. Хроматикалык аберрациянын натыйжасында сүрөттөлүш бүдөмүктөнүп жана чети боёлуп көрүнөт. Хроматикалык аберрация күзгүлүү оптикалык системаларда болбойт.
Кадырова Рахат Мавлютовна
Кадырова Рахат Мавлютовна (1949-жылы туулган, Нарын облусу, Кочкор району, Кочкор айылы) – медицина илимдеринин доктору (2002), профессор (2005), Кыргыз Мамлекеттик Медицина институтун (1972), СССР Медицина Илимдер Академиясынын Педиатрия Илим Изилдөө институтунда аспирантураны (1977) бүтүргөн. 1997-жылдан Кыргыз Мамлекеттик Медицина институтунда ассистент, доцент Кыргыз Мамлекеттик Медицина Академиясында балдардын жугуштуу оорусу кафедрасынын башчысы. Педиатрия боюнча адис. 100дөн ашык илимий эмгеги жарык көргөн.
Өзгөртүүчү түзүлүш
Өзгөртүүчү түзүлүш — кандайдыр бир физикалык чоңдукту башка физ. чоңдукка өзгөртүүчү түзүлүш; ал башкаруу аппаратура иштеп жаткан учурда аналогдуу эсептегич машина (АЭМ) менен бирдикте колдонулат.
АЭМдеги машина чоңдугу катары электр чыцалуусу алынат. Башкаруу системанын киришинде жанa чыгышында ар түрдүү чоңдуктар, мис., мех. которулуш, басым, температура ж. б. болушу мүмкүн. Ошондуктан реалдуу аппаратурасы бар моделдөө контурунда аппараттардын чыгышына жана киришине кошумча өзгөрткүчтөр керек. Электр чыцалуусун бурулуу бурчуна өзгөртүүчү Өзгөртүүчү түзүлүш чоц мааниге ээ.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Дэльта (Колорадо)
Дэльта (Колорадо) (Delta) — Колорадо штатынын Дэльта округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 8 915 киши. Болжолдуу аянты - 14.3 км². FIPS коду — 08-19850.
Кулназаров Карамырза
Авлетим орто мектебин бүткөн көп окуучулары азыркыга чейин жакшы окуткан деп эскеришет. Аксы окуясында элдин талабын талашып бийлик менен элдин ортосунда чоң көпүрө болгон! Өлкөбүздүн жогорку уюмдарынан тартып, жергиликтүү өкмөттөргө чейинки бийликтин Ардак грамоталары менен сыйланган.
Райондук кеңешке 4 жолу, облустук Кеңешке 2жолу Депутат болгон. 3 уул, 6 кыздын атасы. Балдар кыздарынын баары жогорку билимдүү. Эки баласы илимдин докторлору профессорлор.
Хризотил-асбест
Хризотил-асбест - минерал, магнезийлүү катмарчалуу силикат, Mg6(Si4O10)(OH)8; серпентиндин тал-тал булалуу түрү. Ак же ачык жашыл түстө, катуулугу 2-3, тыгыздыгы 25002600 кг/м3. Үзүлбөөчүлүгү өтө жогору (300350 кг/мм3те чейин) келген кристаллдарга чейин оңой ажырайт. Доломиттүү жана ультранегиздүү тоо тектердин серпентиндешүү процессине байланыштуу пайда болот.
Янгарей
Янгарей — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Коротаиха дарыясынын оң жээгинен 36 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 123 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Оргочор айыл аймагы
Оргочор айыл аймагы ― Кыргызстандын Жети-Өгүз районундагы административдик-аймактык бирдик. Оргочор, Боз-Бешик, Кургак-Айрык, Подгорное айылдарынан турат. Административдик борбору ― Оргочор айылы.
Гайлад (Небраска)
Гайлад (Небраска) (Gilead) — Небраска штатынын Thayer округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 40 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 31-18720.
Музыкалык угум
Музыкалык угум – музыкалык добуштардын айрым дабыштарын кабылдоо, алардын ортосундагы функциялык байланыштарды туюу жөндөмү. Музыкалык угумдун төмөнкүдөй түрлөрү бар: абс. – музыкалык добуштардын (до, ре, ми жана башкалар) абс. бийиктигин аныктай алуу; салыштырмалуу – добуштардын, интервалдардын ортосундагы добуштук-бийиктик катнаштарды аныктоо; ички – айрым добуштарды жана бүтүндөй музыкалык пьесаны көңүлдө элестетүү жөндөмү. Музыкалык угум музыкалык билим алуу процессинде, тактап айтканда, сольфеджиону үйрөнүү менен өнүктүрүлөт.
Кажарлар династиясы
Кажарлар – 1796-1925-жылдары башкарган Иран шахтарынын династиясы. Династияны Ага Мохаммед-хан Кажар негиздеген. 1925-ж. межлистин чечиминин негизинде Кажарлар династиясы кулап, Пехлеви династиясы орногон.
Брайчайдт
Калкы - 1008 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,66 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 013. Муниципалитеттин башчысы — Алойс Лүк.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Дюнзен
Дюнзен (Dünsen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Ольденбург районуна кирет.
Калкы - 1185 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,85 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 58 004. Муниципалитеттин башчысы — Хартмут Пост.
Өзгөчө физикалык касиеттүү куймалар
Өзгөчө физикалык касиеттүү куймалар — физ., физика-химиялык жана мех. касиеттери өзгөчө айкалышкан. өзгөчө магниттүү, электр жылуулук жанa серпилгич касиеттерге ээ металл куймалары.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Осмоналиев Абдукар
Осмоналиев Абдукар 1922-жылы 15-октябрда Сузак районунун Сары-Булак айылында туулган.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Кожек уулу Жаңыбай
Кожек уулу Жаңыбай - (1869–1942) манасчылыкты атадан-балага мурас катары алып келаткан манасчылардын бири. Айдарбек, Сүйүнбай, Сакөчүк, Теңирбай, Сары, Жаманкары, Кожек (Көжөк) болуп, жети атасынан бери “Манас” айтып келаткан Жаңыбай Жумгал өрөөнүндө 1869-жылы туулган.
Жаңыбайдын түшүнө үч киши үч жолу кирип, түш көргөн сайын алар Баатырларды айтуу керектигин эскертишет. Андан кийинчерээк Баатырлар өздөрү да түшкө кире баштайт. Ошондон тартып, анын жомокчулугу арбыйт.
Жаңыбайдын “Семетейи” башка варианттардан кескин өзгөчөлүктөргө ээ. Ошондуктан, 1936-жылы Фрунзеде өткөн эл чыгармачылыгынын олимпиадасында калыстар тобу анын айткан эпосун жокко чыгарышат. Буга семетейчи катуу таарынып:
Семетей жакпай калдыбы?
Күңөтай жаккан чоңдорго,
Гүлчоро жакпай калдыбы?
Тулпарды тулпар кордосо,
Мараага жетпей жолдо өлөт.
Аны жакшы түшүнгөн белгилүү фольклор изилдөөчүсү К.Мифтаков өз чөнтөгүнөн айлык төлөп берип, Жаңыбайдын “Семетейин” толук жана “Манастын” айрым эпизоддорун жазып калган. Андан жазылып алынган эпостун жалпы көлөмү 19 445 сап ыр.
Башка бардык эле варианттарда Манастын энеси Чыйырды жолборстун жүрөгүнө талгак болсо, Жаңыбайда:
Өтү менен бооруна,
Ажыдаардын заарына,
Апакеси Чыйырды,
Үч ай талгагы канбас жери бар” – деп айтылат.
Кожек уулу Жаңыбай 1942-жылы дүйнөдөн кайткан.
Хризопраз
Хризопраз (гр. chrysys - алтын жана prasos - порей пиязы (жашыл түстө болгондуктан)) - минерал, квард жана халцедондун түру, 3-катардагы асыл таш, Si02. Жашыл түстүү (курамындагы никелдин санына жараша ачык жашылдан зымырыттай жашылга чейин өзгөрүлөт), жылтырабайт, жарык өткөрөт. Катуулугу 6-7, тыгыздыгы 2,6 г/см3, морточо Хризопраз - температурасы төмөн гиперген минералы. Кени курамында никель бар ультранегиздүү тоо тектердин үбөлөндү кыртышында тоо тек жаракаларында топтолот.
Светлая Поляна айыл аймагы
Светлая Поляна айыл аймагы ― Кыргызстандын Жети-Өгүз районундагы административдик-аймактык бирдик. Светлая Поляна, Чоң-Кызыл-Суу айылдарынан турат. Административдик борбору ― Светлая Поляна айылы.
Мартын (Белебеев району, Башкыртстан)
Мартын — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Бажен айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 24 киши. Почта индекси — 452031, ОКАТО коду — 80209802004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Хорбах (Вестервальд)
Хорбах (Вестервальд) (Horbach (Westerwald)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 715 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 034. Муниципалитеттин башчысы — Ули Шмидт.
Мэлроус (Миннесота)
Мэлроус (Миннесота) (Melrose) — Миннесота штатынын Stearns округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3598 киши. Болжолдуу аянты - 7.6 км². FIPS коду — 27-41570.
Кажары
Кажары — колго терип согулган, оймо-чиймелүү жука, жумшак таар.
Инзель (Альтмарк)
Инзель (Альтмарк) (Insel (Altmark)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Калкы - 754 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 25,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 275. Муниципалитеттин башчысы — Херберт Шульц.
Элмира (Миссури)
Элмира (Миссури) (Elmira) — Миссури штатынын Ray округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 50 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 29-22006.
Тамга айыл аймагы
Тамга айыл аймагы ― Кыргызстандын Жети-Өгүз районундагы административдик-аймактык бирдик. Тамга, Тосор айылдарынан турат. Административдик борбору ― Тамга айылы.
Эджвуд (Айова)
Эджвуд (Айова) (Edgewood) — Айова штатынын Делавер округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.2 км². FIPS коду — 19-24060.
Калкы
2010-жылы калкы 923 киши болгон.
Кельстербах
Кельстербах (Kelsterbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Грос-Герау районуна кирет.
Калкы - 13 395 киши(2013-ж.). . Аянты - 15,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 33 007. Мэр — Манфред Оккель.
Вайсендорф
Вайсендорф (Weißendorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Грайц районуна кирет.
Калкы - 330 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,60 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 76 081. Муниципалитеттин башчысы — Эльфира Михель.
Хризолит
Хризолит (гр. chrysys - алтын жана İHthos - таш), перидот - минерал, магнезийлүүтемирдүү силикат, оливин минералынын зергерчиликке жарактуу тунук түрү, асыл таш, (Mg,Fe)2(SiOJ. Изумуруддай (зумуруттай) жашылдан саргыч жашыл түскө чейинкилери кездешет. Айнектей жылтырайт. Катуулугу 6,5-7, тыгыздыгы 3,23,6 г/смг, морточо Мантия, магма, жогорку температурадагы метаморфизм жана метасомат тоо тектеринде таралган. Алмаздуу тектерде жана кен чачындысында пироп менен чогуу кездешет. Дүйнөдөгү кырдалган эң ири Хризолиттер Вашингтондогу Смитсон интунда (салмагы 310 карат), Россиянын Алмаз фондунда (192,75) жана Лондондогу геологиялык музейде (146) сакталып турат.
Гоэхнер (Небраска)
Гоэхнер (Небраска) (Goehner) — Небраска штатынын Seward округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 186 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 км². FIPS коду — 31-19245.
Дэнвер (Колорадо)
Дэнвер (Колорадо) (Denver) — Колорадо штатынын Дэнвер округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 598 707 киши. Болжолдуу аянты - 401.3 км². FIPS коду — 08-20000.
Янемдейтывис
Янемдейтывис — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ошкоты -дарыя Ошкотывис дарыясы орун алган. Дарыянын узундугу - 44 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Хризоколла
Хризоколла (гр. chrysys - алтын жана kolla - клей, байыркы мезгилде алтынды чаптоо үчүн пайдаланылган) - силикаттар классындагы минерал, жездин суулуу сликаты, (Си, Al)2H2Si205(OH)4 nH20. Курамы (% менен): СиО - 42,39; Si0236,59; Н20 - 17,14; А1203 - 3,88. Кошундулары көп болгондуктан, сырткы көрүнүшү ар түрдүү. Көк же көгүш жашыл түстө, тунук эмес, айнектей, момдой же майланышкансып жылтырайт. Абдан жеңил (с. салм. 22,2 г/сж‘), катуулугу 2-4. Жез кендеринин кычкылдануу зонасында пайда болот.
Марктоффинген
Марктоффинген (Marktoffingen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Донау-Рис районуна кирет.
Калкы - 1310 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13,6 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 79 177. Муниципалитеттин башчысы — Марлис Хефнер (жергиликтүү блок).
Өмүр уулу Азиз
Өмүр уулу Азиз - (1870–1970) - манасчы. Каракол уездинин Түргөн болуштугуна караштуу Кара-Бөлтөк айылында 1870-жылы туулган.
Атасы Өмүр ошол кездеги Түргөн болушу болуп турган Кыдыр акенин алдында старчын кызматын аткарган мал-жандуу, оокаттуу адам болгон. Мындан сырткары, Өмүр жөө жомокторду, «Манас» эпосунун айрым үзүндүлөрүн айта койчу. Ал эми Азиздин бир тууган агасы Өмүр уулу Чоюке кыргыз элине белгилүү залкар манасчы катары таанылган. Чоюке «Манас» айтып, эл-жер кыдырып кеткенде, айылдаштары: «Чоюке жокто сен бизге эрмек болуп, Айкөлдүн баянын айтып берип тур» - деп, Азизди кыстап, «Манас» айттырып жүрүшөт. Азиз агасы Чоюкенин көзүнчө ыйбаа кылып, «Манас» айтуудан тартынып жүргөнү менен, «Манасты» өтө мыкты айткан манасчылардан болот. Азиз дагы Чоюкедей эле кереметтү түш аркылуу «Манас» айтып калат.
Мал кайтарып жүрүп, Тулпар-Таштын түбүндө уктап калган Азизге Кошой баатыр келип: Манас, Алмамбет, Бакай, Чубак, Сыргак жана кырк чорону тааныштырып, мындан ары көргөнүн көргөндөй кылып, Баатырларды элге айтып жүрүшүн талап кылат.
Азиз Манастын сегиз муунуна чейин айта алган. Кийин уулу Шаабай «Манас» айта баштаганда, Азиз манасчылык өнөрдү биротоло уулуна өткөрүп берип, өзү «Манас» айтууну токтотот. Бирок өмүрүнүн акырына чейин уулуна устат катары манасчылыктын ар сырларын айтып берип, туура жолго салып турган.
Өмүр уулу Азиз классикалык түрдөгү манасчылардын бири болуп эсептелинет. Өмүр уулу Азиздин манасчы болуп калышына түздөн-түз атасы Өмүр жана агасы Чоюке себепчи болгондугу шексиз. Бирок Азиздин манасчылыгын токтотуп, уулуна өткөрүп бериши анын вариантынын сактоочусу жана жолун улантуучусу катары уулу Шаабайды эсептеген.
Өмүр уулу Азиз 1970-жылдын 1-январында дүйнөдөн кайткан.
Иркслебен
Иркслебен (Irxleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 2370 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 7,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 325. Муниципалитеттин башчысы — др. Томас Шульце.
Тойчубек уулу Дыйканбай
Тойчубек уулу Дыйканбай - (1873–1923) бугунун белек уруусундагы алдаяр уругунан. Ал 1873-жылы Ысык-Көлдүн Ой-Булак айылында туулган.
Тыныбек манасчынын дагы бир шакирти, Тойчубек уулу Алмабектин бир тууган агасы, ХIХ кылымдын аягында, ХХ кылымдын баш ченинде жашаган чоң жомокчулардын бири Тойчубек уулу Дыйканбай эпос айтууга жаштайынан белсенген. Ашта-тойдо, кыз оюндарында жамактатып ырдап, элдир-селдир улуу эпостон да айта коюп жүргөн күндөрдүн биринде, касиеттүү думана жолугуп, оозуна үч жолу түкүрүп, “кор болбо” деп маңдайынан сылап: “Манасты калтырбай айтып жүргүн” – деп, табыштайт. Ал Ысык-Көл, Нарын, Ат-Башы, Чүй, Жаркент, Нарын-Кол, Текес жерлерин кыдырып “Манас” айткан. Устаты Тыныбек: ““Семетейди” айтууда ак калпактуу кыргыздан Дыйканбайдын алдына эч ким чыкпайт”-деген. Сагымбай, Тоголок Молдо, Деңизбай (Дөңүзбай), Касымбай, Калыгул, Байбагыш, Жакып, Кожоберди сыяктуу далай шакирттерди тарбиялаган устаттын оозунан ушундай татыктуу баага арзуунун өзү, анын өз доорунун эң мыкты манасчыларынан болгондугун айгинелейт.
Тойчубек уулу Дыйканбай 1923-жылы туулган айылында дүйнөдөн кайткан.
Кажырабат
Кажырабат — Жалал-Абад облусунун Базар-Коргон районундагы кыштак. Сейдикум айыл округуна караштуу. Кара-Үңкүр суусунун боюнда, деңиз деңгээлинен 585 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору Базар-Коргон кыштагынан 13 км түштүк-батыш тарапта. Жалал-Абад темир жол бекетинен 45 км. Кыштак 1950-ж. негизделген. Калкы 2005 (2007); негизинен дыйканчылыкта эмгектенет. Кесиптик лицей, орто мектеп, китепкана, клуб, медпункт, мончо, почта бар. Пахта даярдоочу пункт, 2 тегирмен, 3 ак жуаз, 2 май жуаз иштейт.
Заксенхаген
Заксенхаген (Sachsenhagen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Шаумбург районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Эрленбах-Марктхайденфельд
Эрленбах-Марктхайденфельд (Erlenbach bei Marktheidenfeld) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Майн-Шпессарт районуна кирет.
Калкы - 2426 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 77 125. Муниципалитеттин башчысы — Георг Нойбауэр.
Өзгөчөлүк (философия)
Өзгөчөлүк — жалпылык жанa диколик категориялары менен катар туруучу философиялык категория.
Хризоберилл
Хризоберилл - татаал кычкылдар классчасынын минералы, ВеА1204. Ромб системасында кристаллдашат. Өңү сары же саргыч-жашыл. Курамында хром кездешсе кызгылткөк жана жашыл түстө болуп, александрит деп аталат. Цимофан (мышык көз) жана александрит - асыл таштар. Айнектей жалтырак. Катуулугу 8,5; тыгыздыгы 3,8 г/сж'. Негизинен пегматит тарамында кездешет.
Өзгөчөлүк (философия)
Көлөмү боюнча Өзгөчөлүк жекеликтен кең, ал эми жалпылыктан тар. Өзгөчөлүк тү биринчи жолу И. Кант талдап, бирок ал жалпылыктын чыныгы табиятын ача алган эмес. Ошондуктан Өзгөчөлүк категория катары өз алдынча мааниге ээ боло албаган.