cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жапондор
Жапондун түпкү теги б. з. ч. 1-миң жылдыкта Корея жарым а-нан Жапон архипелагына оошуп келген протояпон («пуёские») уруулары деп болжолдонот. Протояпон уруулары бара-бара Жапонияны мекендеген байыркы жергиликтүү калк (айн-эмистер) жана түштүгүндөгү австронезия уруулары (кумасо жана хаято) менен ассимиляциялашкан. Б. з. 4-кылымында алгачкы япон мамлекети - Ямато түзүлүп, байыркы япон урууларынын биригишинен япон эли пайда болгон. 19-кылымдын экинчи жарымында калыптанган. Я. дыйканчылык, ошондой эле балык кармоочулук жана жибек өстүрүүчүлүк менен кесиптенишкен. Азыркы учурда Жапония - жогорку өнүккөн индустриялык өлкө болгондуктан, Жапондун көпчүлүгү өнөр жай тармактарында иштешет.
Терек суусу, Кара-Кулжа району
Терек суусу, Кара-Кулжа району – Кара-Кулжа районун аймагындагы суу. Tap суусунун оң курамы. Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш капталынан башталат. Узундугу 50 км, алабынын аянты 378 км2. Теректин 40тан ашык куймасы бар; ирилери: Төө-Жайлоо, Буура ж. б. Алабында аянты 23,2 км2ге жеткен 53 мөңгү бар. Жайында кирип, күздө тартылган Тенир-Тоо дарыяларынын тобуна кирет. Кар жана мөңгү сууларынан куралат. Алабынын орточо бийиктиги 3800 м. Жылдык орточо чыгымы 4,5 м3/сек, модулу 11,9 л/сек км2. Эн мол агымы жайдын 1-жарымына туура келет. Өрөөнү жайыт.
Сэм Нилл
Нигел Жон Дермот Нилл (Sam Neill;1947-жылы 14-сентябрда туулган) — Сэм Нилл деген ысым менен белгилүү болгон Түндүк Ирландияда жарык дүйнөгө келген Жаңы Зеландия тектүү актер. Ал "Омен III: Акыркы жаңжал" (англ. Omen III: The Final Conflict), "Мемиреген өлүк" (англ. Dead Calm) тасмасында жана "Рейлли: Тыңчылардын серепчиси" (англ. Reilly, Ace of Spies) сыяктуу киносериалда биринчилерден болуп башкы каармандын ролун аткарган. Ал 1993-жылдагы "Пианино" (англ. The Piano) жана "Юра паркы" (англ. Jurassic Park) тасмаларында тартылуу менен эл аралык деңгээлде таанымал болгон. Ал 2001-жылы "Юра паркы III" (англ. Jurassic Park III) тасмасында эски ролун кайра жанданткан. Нилл "Мерлин" (англ. Merlin), "Кызыл октябрга аңчылык" (англ. The Hunt for Red October), "Өткүр калканчтар" (англ. Peaky Blinders) жана "Түдорлор" (англ. The Tudors) тасмаларында да белгилүү ролдорду аткарган. 2016-жылы ал Жулиан Деннисон менен биргеликте "Жапайы адамдар" тасмасына тартылып, зор ийгиликтерге жетишкен. Ал Жаңы Зеландия менен Британиянын жарандыгына ээ, бирок өзүн негизинен жаңызеландиялык деп эсептейт.
Гранд Хэйвен
Гранд Хэйвен (Grand Haven) — Мичиган штатынын Ottawa округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 10412 киши. Болжолдуу аянты - 19.2 км². FIPS коду — 26-33340.
Франклин (Миннесота)
Франклин (Миннесота) (Franklin) — Миннесота штатынын Renville округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 510 киши. Болжолдуу аянты - 2.8 км². FIPS коду — 27-22364.
Гундхайм
Гундхайм (Gundheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альцай-Вормс районуна кирет.
Калкы - 919 киши(2013-ж.). . Аянты -  4,61 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 31 037. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Блүм.
Гринвилл (Миссисипи)
Гринвилл (Миссисипи) (Greenville) — Миссисипи штатынын Вашингтон (Вашингтон) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 38764 киши. Болжолдуу аянты - 71.6 км². FIPS коду — 28-29180.
Инчхон
Инчхон, Чемульпо – Корей Республикасындагы шаар. 1981-жылдан борборго баш иет. Статусу б-ч провинцияга теңдеш. Корей жарым аралдарынын батыш жээгинде жайгашкан. Калкы 2,5 млн (2008); калкынын саны боюнча өлкөдөгү Сеул менен Пусандан кийинки 3-шаар. Түштүк Кореядагы маанилүү жол тоому. Сеулдун деңиз аванпорту. Өлкөдөгү Пусандан кийинки 2-порт (2003-ж. 131,0 млн т жүк ташылган), автомобилдер (жылына 300 миңден ашык) экспорттолот. Деңиз парому аркылуу кытай, корей порттору жана жакын жайгашкан аралдар менен байланышат. Өлкөнүн эң ири эл аралык аэропорту. Метрополитен иштейт. Инчхон 5-кылымдан Мичухол деген ат менен белгилүү. 1413жылдан азыркы атында. 1904-ж. Инчхон гаванында орус крейсери «Варяг» жана «Кореец» канонера кайыгы менен япон эскадрасынын ортосунда салгылашуу болгон. Неоготика стилиндеги Дап-Дон католик чиркөөсү (1894-97), Ыйык Павел православие храмы, эстеликтер, кытай кварталы (Чайна-таун, 19-к.), аскер чептеринин калдыктары (13жана 17-кылымдын ортосу) жана башкалар сакталган. Университеттер, музейлер [андан ичкери шаар (4 миңден ашык искусство буюмдары), карапа жана башкалар] бар. Машина куруу (андан ичкери кеме), кара металлургия, нефть ажыратуу, химиялык, электр-техникалык, электроника, текстиль, жыгаччылык, тамак-аш (балык беленделет) өнөр жай, такта айнек жана карапа өндүрүшү иштейт. Эл аралык соода жана туризм өнүгүүдө.
Чаңгыр-Таш мунай-газ кени
Жалал-Абад шаарынан 30 км батыш тарапта, Акман адырларынын түш. этегинде жайгашкан. 1932-жылдан белгилүү. Кен аймагын неоген, палеоген ж-а бор мезгилдеринде пайда болгон чопо, кумдук, алевролит, доломит жана акиташ тектери түзөт. Мунай менен газ палеоген мезгилинин майда бүртүкчөлүү, ачык күрөң, агыш боз түстөгү кумдук ж-а акиташ тегинде топтолгон. Кабаттардын орт. калыңдыгы 25, 16 м. Мунай жеңил, салышт. Салм. 0,849, парафиндүү акциздик чайырлар 28–32%. Бургулоо көзөнөгүнөн мунайдын чыгышы суткасына 0,8 –2,1 т. Кен кабаттарынын аянты 2,8х3,7 кмге жетет. Газ мунай менен кошо чыгат. Салышт. салм. 0,82–0,87%; курамында 70–80% метан, 11% азот бар. Кен 1938-жылдан иштетилип, мунай жана газ алынат.
АКИpress
Тарыхы
АКИpress маалымат агенттиги «Кыргызстан» коммерциялык маалымат агентствосу» 2000-жылы 19-июнда www.akipress.org доменин каттоодон өткөргөндөн кийин түзүлгөн. Бир нече убакыт сайт тесттик режимде иштеп турду жана 90-жылдардын ортосунан баштап жарык көрө баштаган АКИpress экономикалык журналдын редакциясы катары иштеген. Дагы бир нече убакыттан кийин Кыргызстандагы биринчи мамлекеттик эмес маалымат агенттиги катары толук кандуу иштей баштаган.
Галуа теориясы
Галуа теориясы— француз окумуштуусу Э. Галуа түзгөн бир белгисиз алгебр, тендемелердин теориясы.
АКИpress
Тарыхы
2002-жылы агенттиктин алдында өлкөдөгү биринчи көз карандысыз маалымат борбору ачылган.
АКИpress агенттигинин өзгөчөлүгү болуп, ишмердиктин коммерциялык багыты саналат — АКИpress архивдерге акы төлөп кирүүдөн (муну менен катар биринчи төрт күндө бардык жаӊылыктар эркин жеткиликтүү) жана өзүнүн сайттарында жарнамалык аянтчаларды сатуудан иштеп табат.
Түзүмү
Маалымат агенттиктин веб-сайттарында күн сайын Кыргызстандагы акыркы окуялар жөнүндө 500гө чейин, анын ичинде саясий, экономикалык, социалдык, илимий, маданий, дипломатиялык, спорттук жаӊылыктар чыгып турат. Иштөө режими – күнү-түнү.
2007-жылы АКИpress’тин катышуусунда Борбор Азиядагы жаӊылыктарды камтыган CentraAsia.media кызматы түзүлгөн.
Бир нече жылдан бери «Сказки Небесной Бешбармакии» долбоору чыгат.
Ошондой эле АКИpress жаштардын көӊүл ачуучу Limon.kg сайтын жана BulBul.kg видеосервисин иштетет.
Окурмандар
2022-жылында АКИpress сайттарына 38.9 млн окурмандар киришкен жана 273 миллион жолу кароо болгон
Сайтка бир күндө орточо эсеп менен 300 миң адам кирет.
Жетекчилик
Учурда АКИpress маалымат агенттигинин жетекчиси болуп Сагинбаева Алина Уларбековна саналат.
Шилтемелер
АКИpress маалымат агенттигинин сайты Tazabek экономикалык басылмасы CentralAsia.media жаңылыктар кызматы Turmush аймактык жаңылыктардын порталы «Репортёр» «Кто есть Кто в Кыргызстане и Центральной Азии» «Сказки Небесной Бешбармакии» Limon.kg
Социалдык тармактар
Facebook'тагы баракча
Твиттердеги баракча
Telegram'дагы аккаунт
Instagram'дагы аккаунт
TikTok'тогу аккаунт
Фридриксбрун
Фридриксбрун (Friedrichsbrunn) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Кведлинбург районуна кирет.
Калкы - 1038 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 18,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 85 115. Муниципалитеттин башчысы — Альбрехт Лөффлер.
Кыргызстан 2022 кышкы Олимпиада оюндарында
Кыргызстан 2022 кышкы Олимпиада оюндарына спорттун 1 түрү боюнча 1 спортчусу менен катышкан. Олимпиаданын ачылыш жана жабылыш аземинде өлкөнүн туусун лыжа спорту боюнча барган жалгыз спортчу Максим Гордеев көтөрүп чыккан. Спортчудан башка, өлкөнүн спорттук делегациясынын курамына машыктыруучу Игорь Борисов, Улуттук олимпиада комитетинин кызматкери Чолпон Жумагазиева, УОКтун президенти Садыр Мамытов жана УОКтун башкы катчысы Кылычбек Сарбагишов барган. Ошондой эле Олимпиаданын салтанаттуу ачылыш аземге президент Садыр Жапаров дагы катышкан.
Олимпиада оюндары 4-февралдан — 20-февралга чейин Кытый Республикасынын Пекин шаарында өткөн.
30px|alt=|link= Тоо лыжасы
Олимпиадалык оюндарга катышуу үчүн спортчулардын квалификациясы атайын FIS квалификациялык рейтингинин негизинде, 2022-жылдын 16-январына карата жүргүзүлгөн. Ошол эле учурда УОК Олимпиада оюндарына катышуу үчүн өз дисциплинасы боюнча олимпиадалык рейтингдин алдыңкы 500үнө кирген жана ошол эле учурда квалификациялык жадыбалга ылайык белгилүү бир упайга ээ болгон спортчуларды гана тандай алат. 500 эң күчтүү спортчунун арасында катышуучусу жок өлкөлөр техникалык дисциплиналар боюнча В категориясынын квотасына гана жарамдуу болот. Квалификациялык тандоонун жыйынтыгы боюнча лыжачы Максим Гордеев квотанын ээси болгон.
16-февралда Гордеев слалом дисциплинасы боюнча, катар номери "81" менен жарышка түшкөн. Старт башталгандан соң жыгылып калып, андан ары жарышты уланта алган эмес.
Улуттук курамдын спорттук формасы
2022-жылдын 28-январда Улуттук олимпиада комитети Кыргызстандын делегациясы Олимпиадага кийе турган кийимдерди жарыялап талкууга калган. Кийин ал, машыгуу учурунда гана кийиле турганын айтып жаңы форманы көрсөткөн. Анда 14 кийимдин түрү болот: Олимпиадага даярдык үчүн машыгууларга кие турган форма, машыгуу үчүн костюм, кыска жана узун куртка, пальто, футболка, кышкы бут кийим, кроссовка, рюкзак, кол кап, баш кийим жана байпак бар.
Форма Улуттук олимпиада комитетинин өнөктөшү – кытайлык “Tectop” компаниясы тарабынан бекер берилген. Улуттук олимпиада комитети жана “Tectop” 2018-жылдан бери кызматташып келет. Кышкы Олимпиадасынын комплекти 2021-жылдын жайында буйрутма берилген.
Кыргызстандын Лыжа спорту федерациясынын президенти жана машыктыруучусу Игорь Борисов менен январь айында жолугушуу өтүп, италиялык “Vist” компаниясы өндүргөн лыжа шаймандарын, экипировканы каржылоо өтүнүчү келтирилген. Федерация тиешелүү экипировканын дизайнын иштеп чыккан.
Видекум (эл)
Видекум — Камерунда жашаган эл. Жалпы саны 930 миң адам.
Тил
Видекум тили Банту уясынын курамына кирет.
Дин
Көпчүлүгү Исламдын сүннөт багытынын маликит мазхабын тутушат.
Чарбалык иштер
Кол менен иштетилген тропикалык жер чарба (жер жаңгак, жүгөрү, ямс, сорго, кофе, банан) негизги салттуу кесиби болуп саналат.
Кол өнөрчүлүк
Салттуу кол өнөрчүлүк — жыгачтан оюу, килем жана себет токуу.
Кийим
Тамак-аш
Негизинен ботколорду, токочторду, жашылча жана жемиштерди жешет.
Луч (Бир району, Башкыртстан)
Луч — Башкыртстандын Бир районундагы кыштак, Эски Петр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 7 киши. Почта индекси — 452475, ОКАТО коду — 80213837004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Салык пландаштыруусу
Салык пландаштыруусу – юридикалык жактардын ишмердүүлүгүндөгү аргандай варианттарынын ортосундагы иргөө жана келип чыгуучу салык милдеттенмелеринин мүмкүн болушунча төмөнкү деңгээлине жетишүүгө багытталган активдерин жайгаштыруу. С. п-нун өзөгүндө мыйзам тарабынан белгиленген баардык жеңилдиктерди мүмкүн болушунча толук жана туура пайдалануу, ошондой эле салык органдарынын ишине баа берүү жана мамлекеттин салык, бюджет, инвестициялык саясатынын негизги багыттарын каттоо жатат.
Харди (Небраска)
Харди (Небраска) (Hardy) — Небраска штатынын Nuckolls округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 179 киши. Болжолдуу аянты - 1.6 км². FIPS коду — 31-20995.
Салык өргүүсү
Салык өргүүсү – белгилүү бир мезгил аралыгында ишканалар менен уюмдар фирмалардын тигил же бул тобунун тигил же бул салыктан бошотулушу мыйзамда белгиленген мөөнөт.
Жапон деңизи
Жапон деңизи - Тынч океанындагы жарым жартылай туюк деңиз. Евразия менен Корей ж. а., Жапония жана Сахалин а-нын ортосунда. Орусия, КЭДР, Корея Республикалык жана Жапониянын жээктерин чулгайт. Охота деңизи менен Татар, Невелской жана Лаперуз кысыктары; Тынч океан менен Цугару (Сангар) кысыгы; Чыгыш Кытай жана Сары деңиздери менен Корей кысыгы аркылуу туташат. Аянты 1062 км2. Эң терең жери 3720 м. Ири булуңдары: Чыгыш Корей, Улуу Петр. Климаты мелүүн, муссондук. Суусунун үстүнкү катмарынын температурасы түндүктө 0° ... - 1,3°Сдан түштүгүндө 12°Сга чейин, жайында 17°Сдан 26°Сга чейин өзгөрөт. Түндүгү кышкысын тоңот. Туздуулугу 27,5-34,8%оге чейин. Беймаал ташкындайт (0,5 мте чейин). Татар кысыгында суткасына эки жолу ташкындайт. Балык кармалат, краб, трепанг, балык промыселдери ж. б. бар.
Башкы порттору: Владивосток, Находка (РФ), Ниигата, Цуруга, Майдзуру (Жапония), Пусан, Ульсан (Корея Республикалык), Вонсан, Хыннам (КЭДР).
Родевальд
Родевальд (Rodewald) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Везердеги Ниэнбург районуна кирет.
Калкы - 2623 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 60,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 56 026. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Йоахим Цильке.
Оксфорд (Массачусетс)
Оксфорд (Массачусетс) (Oxford) — Массачусетс штатынын Уорчестер (Worcester) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 13 709 киши. Болжолдуу аянты - 71.3 км². FIPS коду — 25-51825.
Иоанн Павел II
Иоанн Павел II, Кароль Юзеф Войтыла (18. 5. 1920, Польша, Вадовище ш.2. 4. 2005, Рим) – 264-шайланган Рим папасы (1978-2005), саясий жана коомдук ишмер. 1958-ж. Краков епископу, 1964-ж. архиепископу жана митрополити. 1967-ж. кардинал наамын алган. 1523-жылдан бери италян эмес улуттан Рим папасы болгон биринчи киши. Марцин Вадовите атындагы гимназияны бүткөндөн (1938) кийин, Краков шаарындагы Ягелон университетинин философия факультетине тапшырган. 2-дүйнөлүк согушта Польшаны немистер басып алганда университет жабылып калган. Ал жашырын иштеген Рапсодия театрын уюштуруунун демилгечилеринен актёр жана режиссёр, ошондой эле шахтада, «Солвей» концернинин химиялык өндүрүштүк мекемесинде жумушчу болуп иштеп, дин семинариясына катышып турган. Кийин Рим, Швейцария жана Бельгия университеттеринин философия факультетинде окуган. 1948-ж. өз мекенине кайтып келип, Краков, Католикалык университеттеринде иштеп, теология илимдер доктору наамына ээ болгон. Философия жана теология илимдери боюнча көптөгөн эмгектердин автору. Ал ар түрдүү диндеги мамлекеттердин тынчтыкта жанаша жашоосуна, дүйнөлүк диндердин жана алардын тармактарынын өз ара жакындашуусуна зор салым кошкон. Рим папаларынын арасынан биринчи болуп чиркөөлөргө жана мечиттерге расмий жолугушууларга барган.
Полиакрилонитрил
Полиакрилонитрил, акрилонитрилдин түз полимери, [(-CH2-CH(CN)-)n]. ак түстөгү аморфтуу зат. Кадимки эриткичтерде, майларда, күн жарыгына өзгөрбөйт, диметилформамидде, диметилацетамидде, этиленкарбонатта, айрым туздардын, азот, күкүрт кислоталарынын концент эритмелеринде эрийт. Полиакрилонитрил суу чөйрөсүндө же туздардын суудагы эритмесинде акрилонитрилди полимерлөөдөн алынат. Акрилонитрилдин гомополимери жогорку температурада ажырай баштаганда гана жумшарат. Ошондуктан андан жасалган буюмдар кыйындык менен формага келет. Полиакрилонитрилдин касиетин өзгөртүү үчүн акрилонитрилдин башка мономерлер менен (винилацетат, бутадиен ж. б) сополимерлөө керек. Полиакрилонитрил негизинен жогорку сапаттагы Полиакрилонитрил булаларын алууда пайдаланылат. Андан алынган булалардын мехникалык касиети жүнгө жакын болгондуктан, башка химиялык булалардан артыкчылыгы бар. Ага бензин., ацетон, дихлорэтан ж. б. эриткичтер таасир этпейт. Булардан килем, кездеме ж. б. токулат.
Хандэй
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Лонг Айсланд (Мэн)
Лонг Айсланд (Мэн) (Long Island) — Мэн штатынын Камберленд округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 202 киши. Болжолдуу аянты - 26.9 км². FIPS коду — 23-41067.
Планкенфельс
Планкенфельс (Plankenfels) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Байройт районуна кирет.
Банцков
Банцков (Banzkow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Пархим районуна кирет.
Планкенфельс
Калкы - 865 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 72 176. Муниципалитеттин башчысы — Луйзе Гольдфус.
Банцков
Калкы - 2718 киши(2013-ж.). . Аянты - 28,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 60 001. Муниципалитеттин башчысы — Зольфайг Лео.
Планкенфельс
Муниципалитет административдик курамы боюнча 12 шаардык районго бөлүнөт.
Ион микроскобу
Ион микроскобу, кыскасы Микроскоп.
Терек, Түндүк Кавказ
Терек, Түндүк Кавказ, Терк-Суу, Терги (карачай-балкар тилинен, сөзмө-сөз – шар суу) – Түндүк Кавказдагы дарыя. Узундугу 623 км, алабынын аянты 43,2 миң км2. Башкы же суу бөлгүч кырка тоосунан башталып, төмөн жагында Каптал (Дарьял капчыгайында), Аскалуу кырка тоолорун жана Кара тоону кесип өтөт. Тоодон чыккандан кийин салааларга бөлүнөт. Каспий деңизинин Аграхан булуңуна дельта (аянты 4 миң км2дей) түзүп куят.
Ири куймалары: сол – Ардон, Урух, Малка (Максан менен бирге); оң – Сунжа. Орточо чыгымы Моздок шаары тушта 300 м3/сек. Жылына 9-26 млн т шиленди агызып келет. Төмөн жагы балыкка (жилингир, сазан ж. б.) бай. Сугатка кеңири пайдаланылат (Терек-Кума каналы ж. б.). Теректе 2 ГЭС курулган; боюнда Оржоникидзе, Моздок, Кизляр шаары бар. Жогору жагында Терек өрөөнү менен Аскер-Грузин жолу өтөт.
Салык салуу
Салык салуу – салыкка эсеп-кысап жүргүзүү жана төлөө таризинин тутуму. КР салык мыйзамдарына ылайык, С. с. элементине төмөндөгүлөр кирет: а) С. с. объектиси; б) салык базасы; в)салык мезгили; г) салык чени; д) салыкты чегерүү тартиби; е) салыкты төлөө тартиби менен мөөнөтү.
Гринвуд (Миссисипи)
Гринвуд (Миссисипи) (Greenwood) — Миссисипи штатынын Лефлор (Leflore) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 18425 киши. Болжолдуу аянты - 33.7 км². FIPS коду — 28-29340.
Терек-Даван ашуусу
Терек-Даван ашуусу — Алай кырка тоосунун чыгышында, Терек-Суусунун башында. Бийиктиги 4135 м. Девондун метаморфизмделген тектеринен турат. Түндүк капталы (тескейи) тигирээк, катаал, кар-муздуу, көчкү жүрөт; күнгөйү тайпагыраак, корум, шагыл таштуу. Фергана менен Кашкарды байланыштырган белгилүү ашуу. Жолунун татаалдыгына карабастан, чукул болгондуктан кербенчилер Терек-Даван ашуусу аркылуу көбүрөөк ашкан. Ферганадан Индияны көздөй жөнөгөн орус саякатчысы Ф. Ефремов аны 1780-ж. ашып өткөн.
Луизенталь
Луизенталь (Luisenthal) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Гота районуна кирет.
Калкы - 1304 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 30,59 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 67 044. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Йобст.
Ион булагы
Ион булагы – вакуумда иондордун багыттуу агымы алынуучу түзүлүш. Ион булагы заряддалган бөлүкчөнү ылдамдаткыч, иондук микроскоп, термоядролук синтез жана изотопту бөлүп алуучу орнотмо жана башкалар түзүлүштөрдүн негизги бөлүгү. Плазмалуу ион булагы өтө кеңири тараган. Жогорку тыгыздыктагы иондуу токтун ион булагы дуоплазматрон деп аталат. Мында пондоштуруу деңгээлин жогорулатууда, диафрагманын жана магнит талаасынын жардамы менен плазма кысылат. Газды иондоочу электрондор магнит талаасы боюнча катод менен чагылткычтын арасында термелүүчү ион булагын түзөт. Чагылткычтагы ион тешик аркылуу же болбосо анод цилиндриндеги жылчык аркылуу чыгарылат. Цезий менен капталган электродду суутектин оң иондорунун агымы менен аткыланганда алар терс ионго айланып, ургаалдуу агым түзүлүп, беттик-плазмалык ион булагы алынат. Тез кыймылдоочу нейтралдык бөлүкчөлөр инжекторунда (насосунда) магнит талаасысыз ондогон А тогу бар ион агымын алууга мүмкүнчүлүк түзүүчү кубаттуу жаа ион булагы пайдаланылат. Иондордун көлөмдүк зарядын нейтралдаштыруу менен жогорку жыштыктагы, жүздөгөн килоамперлүү (кА) ион агымын алууга болот. Көп разряддуу иондордун ион булагы энергиясы жана тыгыздыгы жогору электрон агымы көзөп өтүүчү көлөмдөгү ионду көпкө кармап тургандыгы менен өзгөчөлөнөт. Катуу нерсени кубаттуу лазер нуру менен нурлантканда пайда болгон плазма да көп заряддуу ион булагы болот.
Хилари Суонк
Хилари Энн Суонк (Hilary Swank;1974-жылы 30-июлда туулган) — америкалык актриса жана продюсер. Ал "Оскардын" "Эң мыкты актриса" наамын эки жолу утуп алган жана Голливуддагы жылдыздар аллеясында (англ. Hollywood Walk of Fame) 2007-жылы ысмы чегилген.
Суонк "Вампир өлтүргүч Баффи" (англ. Buffy the Vampire Slayer) тасмасы менен дебют жасап, андан кийин 1994-жылы "Каратист бала" (англ. The Karate Kid) франшизасынын төртүнчү бөлүгү болгон "Кийинки каратист бала" (англ. The Next Karate Kid) кинофильминде секирик жасаган. Теледе ал "Беверли Хиллз, 90210" (англ. Beverly Hills 90210) драма сериалынын 8-сезонунда, 1997-жылдан 1998-жылга чейин негизги актердук топко кирген жалгыз бой эне Карли Рейнолдстун образын жараткан. Суонк "Балдар ыйлабайт" (англ. Boys Don't Cry) тасмасында Брэндон Тинанын ролун аткарганы үчүн киносынчылардын баасына татып, "Оскардын" "Эң мыкты актриса" жана "Алтын глобустун" "Эң мыкты актриса — драма" наамдарына ээ болгон. Ал Клинт Иствуддун "Миллион долларлык селки" (англ. Million Dollar Baby) тасмасында боксчу кызга айланган официантка Мэгги Фитцжералддын ролун аткарат. Бул ролу үчүн ал "Оскардын" жана "Алтын глобустун" "Эң мыкты актриса" сыйлыгын экинчи жолу алган.
Полиамиддер
Полиамиддер – макромолекулаларынын негизги тизмегинде алифаттык жана ароматтык радикалдар менен байланышкан амид тобу –CO-NH– бар полимерлер; катуу мүйүз сымал же тунук айнек сыяктуу заттар. Полиамиддер өндүрүштө полимерлөө жана поликонденсация жолу менен алынат. Полиамиддерди синтездөө үчүн е-капролактам, адипин жана фталь кислоталары, гексаметилендиамин ж. б. кенири колдонулат. Алар ак кристалл түрүндөгү заттар (кээси илээшкек суюктук). Алифаттык Полиамиддер кеңири таралган, б. эрүү t 150–260°С, ароматтык Полиамиддердики 400°Сге жакын. Полиамиддер катуулугу, ийилгичтиги, эскирүүгө туруктуулугу, ысыкка чыдамдуулугу менен мүнөздөлөт. Химиялык жактан туруктуу, концентр. күкүрт жана кумурска кислоталарында, крезолдо ж. б. эрийт. Полиамиддер пресстөөгө, басым астында куюуга жана станоктордо иштетүүгө ийкемдүү келгендиктен, өнөр-жайыда синтездик жип, плёнка алууда, машина тетиктерин жасоодо колдонулат.
Гунтерсблум
Гунтерсблум (Guntersblum) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Майнц-Бинген районуна кирет.
Калкы - 3744 киши(2013-ж.). . Аянты - 16,71 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 39 024. Муниципалитеттин башчысы — Рольф Кларнер.
Гендердик стереотиптер
Гендердик стереотиптер – ар кандай жыныстагы өкүлдөрдүн, биринчи кезекте эркектер менен аялдардын өзгөчөлүктөрү жана жүрүм-туруму жөнүндө коомдук калыптанган түшүнүктөр. Гендердик стереотиптер коомдогу аял-эркектин ролу жөнүндө түшүнүктөр менен тыгыз байланышта жана ал ролдордун бекемделишин жана жайылышын камсыз кылат. Атап айтканда, гендердик стереотиптер гендердик теңсиздикке өбөлгө түзүп турат.
Гендердик стереотиптердин мазмуну жана таралышы ар кандай маданияттарда жана тарыхый доорлордо түрдүү болот. Бирок айрым маданияттар аралык окшоштуктар бар. Илимий изилдөөлөр көрсөткөндөй, гендердик стереотиптер жалпысынан чындыкка дал келбейт, бирок алардын коомдогу жайылуусуна  сырттан келген маалыматты тандап кабыл алууда жана чечмелөөдө адамдын бурмаланган когнитивдик ой- жүгүртүүлөрү түрткү болот.
Жалпы маалымат
Социалдык ролдордун теориясына таянсак, гендердик ролдордун жаралышы менен гендер боюнча бурмаланган ишенимдер кошо пайда болгон. Ал эми гендердик ролдор коомчулук тарабынан адамдын жынысына карай тийиштүү жүрүм-турумду ыйгарып коюу болуп саналат. Тактап айтканда, ар кайсы гендердин өкүлдөрүнүн аткарып жаткан иштерине көз салып турган адамдар аларды кескин түрдө айырмаланат деген чечимге келет. Ошол эле учурда гендердик стереотиптер гендердик ролдорду сактоо механизми катары кызмат кылат: тигил же бул жыныска тиешелүү уникалдуу сапаттар жана айырмалоочу белгилер бар деген ишенимдер тиешелүү гендердик ролго ылайык адам өзүн алып жүрүү керек деген түшүнүктү жаратат.
Гендердик стереотиптердин мааниси жана маданий көп түрдүүлүк
Гендердик стереотиптердин ар түрдүү маданияттарда бир аз окшоштуктарын кезиктирүүгө болот. Мисалы, 25 өлкөдөн келген студентти сурамжылаган изилдөөлөргө ылайык, тиешелүү маданияттарда эрдик, көз карандысыздык, күч, бийликке жана үстөмдүккө умтулуу көбүнчө эркектерге, ал эми  назиктик, көз карандылык, кыялкечтик, эмоционалдык, баш ийүүчүлүк жана алсыздык сапаттар аялга мүнөздүү деп эсептелинет. Башка жагынан алганда, ошол эле изилдөө жалкоолук, текебердик, мактанчаактык жана тартипсиздик сыяктуу сапаттар  бардык жыныстарга бирдей таандык болорун белгилейт. Мындан тышкары, гендердик дифференциация (биологиялык жынысына карай аял-эркекти бөлүп кароо) көрүнүшүндө да айырмачылык табылган: атап айтканда, Германияда жана Малайзияда изилдөөчүлөр күчтүү дифференциацияны, ал эми Индия менен Шотландияда аял-эркек деп бөлүү процесси анча байкалган эмес.
Гендердик стереотиптер тигил же бул коомдо кабыл алынган гендердик ролдорго көз каранды болгондуктан, алардын мазмуну жана басымдуулугу ар түрдүү маданияттарда ар кандай болушу мүмкүн. Ушул эле стереотиптер коомдогу гендердик ролдордун өзгөрүүсү менен бирге өзгөрүүлөргө дуушар болушу да ыктымал. Мисалы, XIX-кылымдын аягында гезиттерди басып чыгаруу үчүн линотип (типографиялык машинкалардын бир түрү) колдонулуп баштаган. Басмаканадагы эркек жумушчулар жумуш берүүчүлөр аялдарды линотипти тейлөөгө жалдабашы үчүн (анткени эркектерге караганда аялдарга азыраак акча төлөнчү)  мындай жабдуулар менен иштөөгө жана басмакана ишине аялдар жөндөмсүз экенин айтып чыгышкан. Натыйжада, бул жумуштун түрүнө аялдар кабыл алынбай келген. Бирок кийинчерээк машинкалардын жайылышы менен дал ушул аялдар массалык түрдө машинистка болуп иштей башташкан жана алар тамгаларды терүү жөндөмдүүлүгү боюнча алдыга эч кимди салдырышкан эмес. Ал гана эмес, 1970-жылдары компьютердик терүү линотиптин ордун алмаштырганда да, бул тармак аялдардын  башкаруусуна өткөн. Батыш коомдорунда  аялдар табигатынан техника менен иштөөгө жөндөмсүз деген стереотиптер Экинчи Дүйнөлүк Согуш маалында маанисин жоготкон. Анткени өндүрүштө аялдар эркектерди жапырт алмаштырып, эркектерден техниканы иштетүү жагынан эч кандай  кем эместигин далилдешкен. Экинчи жагынан, кээ бир изилдөөчүлөр белгилегендей, аялдардын жаратылышынан өндүрүштө иштөөгө жараксыздыгы жөнүндөгү калыптанган пикирлер көп айтылган. Бирок эмнегедир мындай маанидеги стереотиптер сырттагы жумушу менен үй жумуштарын айкалыштырган жумушчу табындагы аялдарга карата колдонулган эмес.
Гендердик стереотиптер жана илимий изилдөөлөр
Гендердик айырмачылыктар көптөн бери түрдүү илимий чөйрөдөгү окумуштуулардын көңүлүн буруп келет. Узак убакыт бою гендердик айырмачылыктарды изилдеген изилдөөчүлөрдүн негизги максаты - гендердик стереотиптерди илимий жактан далилдеп берүү жана ошону менен учурдагы гендердик ролдор үчүн ынанымдуу негиздеме берүү болуп келген. Бирок жалпысынан алганда, окумуштуулардын бул багыттагы максаттары ишке ашкан жок десек жаңылышпайбыз. Анткени көпчүлүк изилдөөлөр эркектер менен аялдардын ортосундагы айырмачылыктарга караганда алда канча көп окшоштуктарды табышат, ал эми аныкталган анча чоң эмес айырмачылыктар көбүнчө социалдык мүнөзгө ээ болушат. Мисалы, гендердик ролдоруна толук ылайык деп эсептелген эркектер аялдардан айырмаланып, өздөрүн сезимтал деп эсептешпейт. Бирок физиологиялык жана мимикалык өлчөнгөн реакциялары көрсөткөндөй, эркектер менен аялдардын ортосундагы  эмпатикалык сезимдеринде эч кандай айырмачылыктар табылган эмес. Башка изилдөөлөр көрсөткөндөй, эркектер да аялдардай эле ачуулануу, кайгы жана коркуу сезимдерин баштан кечиришет, бирок ачуусун сыртка чыгарышканы менен, башка терс эмоцияларын ичине катышат, ал эми аялдар болсо, тескерисинче, сабыр кармап, бирок кайгылануу жана коркуу сезимдерин ачыкка чыгарышат.
Гендердик стереотиптер жана гендердик теңсиздик
Башка социалдык стереотиптер сыяктуу эле гендердик стереотиптер да социалдык, тактап айтканда гендердик теңсиздикти актоо милдетин аткарат. Мисалы, аялдарды жумшак болууга үндөгөн жана алардагы агрессивдүүлүктү,  чечкиндүүлүктү айыптаган гендердик стереотиптер “айнек шып” (аялдарга салыштырмалуу, эркектердин карьерасынын жолтоосуз жогорулашы) деп аталган эффектти жаратып, жумуш ордунда аялдарды басмырлоого өбөлгө түзөт. Көптөгөн стереотиптер аркылуу аялдарга сезимталдык, интуитивдүүлүк жана камкордук сыяктуу позитивдүү сапаттар ыйгарылып келет. Бирок айрым бир авторлор белгилегендей, мындай стереотиптерге бай маданияттарда бул сапаттар эркектерге таандык болгон рационалдуулук жана активдүүлүк сапаттарынан төмөн бааланат. Ошентип, гендердик стереотиптер андроцентризмге, б.а. эркектерди норма катары, ал эми аялдарды ага төп келбеген объект катары караган көз караштарга жол ачат.
Көптөгөн изилдөөлөр көрсөткөндөй, гендердик стереотиптерди жана гендердик ролдорго карата салттуу көз караштарды карманган эркектер үй-бүлөлүк зомбулукка жана аялдарга карата сексуалдык зомбулукка жөндөмдүү келишет. Анткени алар  эркектерге таандык  болуп саналган  бийликке умтулуу, баарын көзөмөлгө алуу сыяктуу сапаттарга ээ болушат жана мындай мүнөздүү эркек зомбулукка жол берет.
Гендердик стереотиптер белгилүү бир жагдайлардан улам күчтүү позицияда боло албаган эркектерге да зыян келтирет. Мисалы, сексуалдык зордук-зомбулукка кабылган эркектер гендердик стереотиптердин басымынан улам, жардамга сейрек кайрылышат. Алар көмөк сурап кайрылышкан күндө да тийиштүү жардам ала алышпайт, анткени медициналык адистер жана юристтер эркектер мындай жабыркоого кабылышы мүмкүн эмес деп эсептешет.
Гендердик стереотиптер жана когнитивдик бурмалоолор
Когнитивдик бурмалоолор – бул дисфункционалдуу ишенимдерден келип чыккан ой жүгүртүүдөгү катачылыктар. Гендердик стереотиптер төмөнкү бурмаланган ишенимдер аркылуу жаралат - атап айтканда, адилеттүү дүйнөгө болгон ишеним, корреляция иллюзиясы, жеткиликтүү маалыматтар каскады жана алдын-ала айтылган “олуялык”.
Адилеттүү дүйнөгө  ишеним
Адилеттүүлүккө ишенүү - бул дүйнөдө болуп жаткан нерселердин баары адилеттүү деп эсептөө. Мисалы, “оорчулукту башынан өткөргөн адамдар өздөрү ага татыктуу же аларды өздөрү жаратат” деген ишенимдин негизинде когнитивдик бурмалоолор жаралат. Адилеттүү дүйнөгө болгон ишеним көптөгөн гендердик стереотиптердин курамдык бөлүгү болуп саналат. Бул ишеним боюнча, эркектер менен аялдардын айрым сапаттары же социалдык ролдору алардын биологиялык табиятына жараша ыйгарылат. Мындай механизм табиятка шылтоолоп, гендердик теңсиздикти адилетсиздик катары эсепке албай, аны актоого мүмкүндүк берет.
Корреляция иллюзиясы
Корреляция иллюзиясы –  реалдуулукта  байланышы бар экенин ырасталбаса да, эки кубулушту өз ара байланыштыруу. Адамдар гендер менен айрым сапаттардын байланышы бар деп билишет. Белгилей кетсек, биз гендердик стереотиптеги  тастыкталган фактыларга сөзсүз түрдө көңүл бурабыз, бирок аларга карама-каршы келген маалыматты байкабай калышыбыз мүмкүн
Ошондой эле, чектелген сандагы мисалдардан тыянак чыгаруу жана толгон мисалдардын ичинен эң начарын эстеп калуу тенденциясы да аталган иллюзияны түзүшү мүмкүн. Бул  көп кездешүүчү реалдуу турмуштук учурларга караганда сейрек бирок урунттуу учурларга көбүрөөк  көңүл буруу жөндөмдүүлүк -  “базалык баа берүүдөгү ката” түшүнүгү менен байланыштуу болот. Базалык ката гендердик стереотиптерди сактап калуу үчүн иштейт, мисалы,  унаа айдаган аялдарды жаман айдоочу деп эсептеген адам эреже бузбаган көп сандагы айдоочу аялдарга көңүл бурбайт. Бирок эреже бузган бир аялды көрүп, бул окуя менен жогоруда сөз кылган стереотип ал адамда бекемделип калат.
Жеткиликтүү маалымат каскады
Жеткиликтүү маалымат каскады – бул коомдук талкууларды кайталап көрсөтүүнүн натыйжасында кандайдыр бир нерсеге болгон жамааттык ишенимдин бекемделиши. ЖМКларда гендердик стереотиптер тууралуу маалыматтар тынымсыз берилип турат. ЖМКлар да көп учурда гендердик айырмачылыктар боюнча илимий изилдөөлөрдүн жыйынтыктарын бурмалап беришет. Мисалы, табылган гендердик айырмачылыктарды көбүртүп-жабыртып айтышат, бирок изилдөөлөр айырмачылыктарды эмес, гендер аралык окшоштуктарды көбүрөөк ачып жаткандыгы жөнүндө маалымат беришпейт. Бул гендердик стереотиптердин өзгөрүлгүс жана айкын чындык катары кабыл алынышына өбөлгө түзөт.
Алдын-ала айтылып-аткарылган “олуялык»
Алдын-ала айткан “олуялык” – бул кырдаалга туура эмес аныктама берүү, мунун натыйжасында жаңы жүрүм-турум пайда болуп, ал баштапкы жаңылыштыкты чындыкка айлантат. Гендердик стереотиптер көбүнчө ишке ашуучу “олуялык” катары иштейт. Мисалы, изилдөөлөр көрсөткөндөй, ата-энелердин гендердик стереотиптери балдарынын жөндөмдүүлүктөрүн жана жетишкендиктерин бурмалап кабыл алууга, андан тышкары балдардын өздөрүн да ошондой кабыл алууга мажбурлайт. Изилдөөчүлөрдүн айтымында, бул балдардын өз максаттарын ишке ашыруу мүмкүнчүлүктөрүн чектеши мүмкүн.
Иш берүүчүлөрдүн гендердик стереотиптеринин кесепеттеринен улам, (мисалы,  жеке сапаттары боюнча аялдар лидерлик кызматка ылайыктуу эмес деген ишеними)  аялдарга өз жөндөмүн көрсөтүүгө жана кошумча тажрыйба алууга мүмкүндүк бербеген иштер тапшырылат.
Гендердик стереотиптерди  изилдөө тарыхы
Батыш социологиясында гендердик стереотиптер көйгөйүнө болгон кызыгуу 1970-жылдары пайда болгон жана бүгүнкү күнгө чейин уланууда. Гендердик стереотиптердин табияты, мазмуну боюнча алгачкы олуттуу эмгектердин бири И.Броверман жана анын кесиптештеринин изилдөөсү болгон. Ал гендердик стереотиптердин андроцентризм гипотезасын эмпирикалык түрдө тастыктаган. Кийинки ондогон жылдар аралыгында гендердик стереотиптердин ар кандай аспектилерин иликтеген монографиялар жана макалалар пайда болду.
Ал эми советтик илимде гендердик стереотиптер темасына биринчилерден болуп психологдор кайрылышкан. 1980-жылдары эркек менен аялдын сапаттары жөнүндө стереотиптик көз караштардын көйгөйлөрүнө арналган бир катар эмгектер пайда болгон. Советтик психологдор батыштык кесиптештеринин болгон тажрыйбасын изилдеп чыгышкан, бирок ошол учурда алар өздөрүнүн “секс-ролдук стереотиптер” деген терминин колдонушкан.
Акжол
Акжол – Аксы районундагы суу, Карасуунун сол куймасы. Уз. 29 км, алабынын аянты 240 км2.
Алабынын деңиз деңг. орт.бийикт. 2000 м. Фергана кырка тоосунун түш.-батыш капталынан башталат. Бербулак, Мадек, Жолборсту, Кеккуумай, Кичакжол сыяктуу куймалары бар. Жылдык орт. чыгымы 8,0 м3/сек, эң чоңу май –июнда, азы январь – февралда байкалат. Сугатка пайдаланылат. Боюнда Акжол кыш. Жайгашкан.
Грандвилл
Грандвилл (Grandville) — Мичиган штатынын Kent округуна караган АКШ шаары.
Мансур (Бир району, Башкыртстан)
Мансур — Башкыртстандын Бир районундагы айыл, Эски Петр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 7 киши. Почта индекси — 452475, ОКАТО коду — 80213837005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Фрисдорф
Фрисдорф (Friesdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мансфельд районуна кирет.
Калкы - 363 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 18,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 160. Муниципалитеттин башчысы — Йөрг Борхардт.
Салык салуу бирдиги
Салык салуу бирдиги – салык базасынын сандык көрсөткүчүн билдирүү үчүн пайдалануучу салык салуунун чен-өлчөмү. Алып айтсак, автоунаа каражаттарынын ээлеринен салык алуунун чен-өлчөмү катары кыймылдаткычынын ат күчү же киловатт менен аныкталуучу кубаттуулугу эсептелет. Салык салуу максатында тандалып алынган кубаттуулукту өлчөө бирдиги С. с. б. болуп саналат. Салык салуунун мүмкүн болгон бир катар мүмкүнчүлүгүнүн тигил же бул бирдигин тандап алуу ылайыктуулугуна, ошондой эле салтка жараша болот. М.: жер салыгын салууда өлкөдө кабыл алынган өлчөө бирдиги (гектар, теше, чарчы метр ж. б.) колдонулат. Кирешеге жана тапкан пайдага салык салууда С. с. б. катары улуттук акча бирдиги  колдонулат.
Дадаев Кадырбек
Дадаев Кадырбек (5. 5. 1947, Кызыл-Ой кыштагы - 2004, ошол эле жер) - дасыккан педагог, жетекчи кызматкер.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Терек-Кан амфиболит кени
Терек-Кан амфиболит кени — Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районунда, Терек-Сай кыштагынан 1 км түштүк-чыгыш тарапта, Чаткал кырка тоосунун түштүк этегинде жайгашкан. Кен протерозой заманында пайда болгон сланецтердин мрамор менен чектешкен жерлеринде амфиболит тоо тегинин катмарынан турат. Катмардын калыңдыгы 4-20 м. Амфиболит кочкул жашыл түстө, ири кристаллдуу. Андан 0,3x0,4x0,5 м өлчөмүндөгү блокторду алууга, майда кооз буюмдарды жасоого жана имараттын дубалдарын каптап кооздоого болот.
Фриборн (Миннесота)
Фриборн (Миннесота) (Freeborn) — Миннесота штатынын Freeborn округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 297 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 27-22526.
Даго (эл)
Даго (даджу, дагу) — эл. Чад Республикасында жана Суданда (Кордофан жана Дарфур тоо платолорунда) жашайт. Жалпы саны 240 миң адам, анын ичинде Чад Республикасында 140 миң, Суданда 100 миң.
Тил
Эне тили — даго (даджу). Даго тили Нил-сахара макро-үйбүлөсүнүн чыгыш судан бутагындагы кир-аббай уясына кирет. Экинчи тил катары араб тилин колдонулат.
Коом
Коомдук уюм көп балалуу үй-бүлөлөрдөн турган жамааттардан турат. Калктуу пункттар абдан компакттуу.
Дин Көпчүлүгү Исламдын сүннөт багытынын маликит мазхабын тутушат.
Чарбалык иштер
Харей-Яга (Нерута куймасы)
Харей-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Нерута дарыясынын сол жээгинен 88 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 30 км.
Даго (эл)
Негизги кесиби — малчылык (ири мүйүздүү мал жана төө) жана сугат дыйканчылык.
Харей-Яга (Нерута куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Даго (эл)
Кийим
Эркектер үчүн салттуу кийим туника көйнөк, аялдар үчүн — узун көйнөк жана жоолук менен берилген.
Тамак-аш
Сүт, сүт азыктары жана жашылча тамактары.
Тарых
Даго элинин пайда болушу 17-кылымга таандык. Ошол мезгилде даго эли алгачкы мамлекетти түзүшкөн. Бир аздан кийин ал мамлекет Дарфур султанатынын курамына кирген.
Орлеанс (Массачусетс)
Орлеанс (Массачусетс) (Orleans) — Массачусетс штатынын Барнстэйбл округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 6 341 киши. Болжолдуу аянты - 54.6 км². FIPS коду — 25-51440.
Харей-Яга (Нерута куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Харрисон (Небраска)
Харрисон (Небраска) (Harrison) — Небраска штатынын Sioux округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 279 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 31-21240.
Полиандрия
Полиандрия (поли... жана грекче andros – эркек, күйөө) – 1) этнографияда бир аялдын бир нече күйөө күтүшү, топ никенин сейрек кездешүүчү калдыгы. Полиандрия 19-кылымда алеуттарда жана эскимостордун айрым топторунда болгон. Түндүк Индиянын жана Тибеттин, Түштүк Американын кээ бир этностук топторунда азыр да кездешет. Анын эки формасы бар: 1) туугандарга чыгуу (Тибет), туугандык байланышы жок эркектерге чыгуу (Түштүк Индия), 2) зоологияда көбөйүү мезгилинде жаныбарлардын бир ургаачысы бир нече эркеги менен жупташуусу. Ал омурткасыздарда (деңиз жылдыздары, рак сымалдар) жана омурткалууларда (балыктар, канаттуулар, сүт эмүүчүлөр) кездешет. Полиандрия канаттуулардын 6 түркүмүнө мүнөздүү. Бир эле убактагы Полиандрия учурунда бир ургаачынын аймагында 3–4 эркеги жашап, жумурткаларын басып чыгарышат. Нанду жана тинамунун бир эле эркеги бир канча ургаачысынын жумурткасын басып чыгарат, ал эми ургаачысы жумурткасын ар кайсы эркектин уяларына тууйт.
Салык салуу усулу
Салык салуу усулу – салык базасынын өсүшүнө жараша салык өлчөмүн өзгөртүү тартиби. 4 негизги С. с. у. бар: тең, пропорционалдуу, прогрессивдүү жана регрессивдүү салык салуу.
Янцзы
Янцзы, Яндзцян, Чанцзян, Көгүлтүр дарыя - Евразиядагы эң узун, суусу мол дарыя. Кытайда. Уз. 5800 км, алабынын аянты 1808,5 миң км2. Тибет тайпак тоосунан 5500 ж бийиктиктен башталып, Сина-Тибет тоосун кесип өткөн бөлүгүндө босоголуу терең капчыгайларды пайда кылып, шар агат. Ортонку агымы Сычуань өрөөнүнүн түштүк бөлүгү менен өтүп, андан төмөнүрөөк тик капталдуу 3 капчыгайды пайда кылат. Төмөнкү бөлүгү Цзянхань түздүгү жана Чыгыш Кытай туздугунун түштүгү аркылуу агат. Бул жерде нугунун туурасы 2 кмге чейин жетип, салааларга бөлүнөт. Чыгыш Кытай деңизине куярда дельтаны пайда кылат (аянты 80 мин км2дей). Негизги куймалары: Ялунцзян, Миньцзян, Цзялинцзян, Ханьшуй (Цзюйхэ). Оң жээгинде Дунтинху, Поянху көлдөрү (алар дарыя агымын жөнгө салып турат) жайгашкан. Орт. чыгымы 34 миң м3/сек, режими муссондук. Жайында кирип, түздүктөрдө суунун деңгээли 10 мге чейин көтөрүлөт. Кыйраткыч суу ташкындары болгондугуна байланыштуу нугун бойлото дамбалар (уз. 2,7 миң км) курулган. Деңиз ташкынынын таасири чатынан 700 кмге чейин байкалат. Янцзышилендилерди көп агызып келгендиктен суунун өңү саргыч болуп турат. Жылына 280-300 млн т шиленди агызып келет. Янцзы- Кытайдын башкы суу жолу. 2850 мден баштап кеме жүрөт (Сина-Тибет тоосунун этегине чейин), деңиз кемелери Ухань шаарына чейин жетет. Алабындагы суу жолунун жалпы уз. 17 миң гежден ашык. Янцзынын жана анын куймаларынын суусу сугатка (негизинен шалы талаасында) кеңири пайдаланылат. Боюнда Чунцин, Ухань, Нанкин, дельтасында Шанхай ш. жайгашкан.
Роденберг
Роденберг (Rodenberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Шаумбур районуна кирет.
Калкы - 6070 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,6 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 57 032. Мэр — Гюнтер Альтенбург.
Шаар административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Салык салуу объектиси
Салык салуу объектиси – салык төлөөчүнүн жылдык жыйынды кирешесинин ортосундагы айырма катары эсептелген жана КР салык мыйзамдарында каралган алып салуулар колдонулган киреше. Андан башка С. с. о-не көп жылдык бак-дарактарды жана салык салуу объектиси болуп эсептелбеген кыймылсыз мүлктү албаганда турак үйлөр, квартиралар, пансионаттар, дем алуу үйлөрү, санаторийлер, курорттор, өндүрүштүк, администрациялык, өнөр жайлык жана башка имараттар менен курулмалар кирет. С. с. о. болуп эсептелбеген кыймылсыз мүлктүн объекттеринин тизмеси КР ЖКнын тарабынан бекитилет.
Данияр Мураталы уулу
Данияр Мураталы уулу (1880, Суусамыр өрөөнү, Ак-Мойнок кыштоосу - 1960, Жумгал району, Чаек кыштагы) - суусамырлык саяктардын белгилүү манабы. Кыргыз элинин тарыхын жакшы билген санжырачы болгон. Даниярдын атасы Муратаалы Абадан уулу 50 жашында чечек оорусунан каза болот (1854-1904). Атасынын көзү өткөн соң, 24 жашында, анын ордуна бий шайланат. Анын тогуз бир тууганы (7 эркек жана 2 кыз) болгон. Инилери Мырзакмат менен Үсөналыны Пишпектен жана Ташкенден окутат. Өзүнөн Расия деген бир кыз болгон.
Үч бир тууган инилеринин үч баласын, Жусупакматты (Насыке уулу), Сапарбекти (Мырзакмат уулу), Майдинди (Төралы уулу) багып-тарбиялаган. Өзү эмгекчил, сыпаа адам болгон. Кол өнөрчүлүк менен да алектенген. Ал жыгачтан кашык, чөйчөк, тепши, соку, сокбилек, ээр жасаган. Киште (шахмат) ойногонду мыкты билген. Атасы Муратаалы да акылгөй, элге кеңири белгилүү манаптардан болгон.
Байбичеси Жериндиге токолунан төрөлгөн Төралыны, токолу Айымканга байбичесинен төрөлгөн Райылда деген кызды бактырып чонойткон экен. Азыркы учурга чейин Муратаалынын эки аялынан тараган тукумдары ынтымакта жашап келишет. Данияр бий башка уруулардын мыктылары менен да тыгыз байланышта болуп, кудасөөк, досчулук сыйлуу мамиледе болгон. Мырзабек болуш Данияр бийдин атасынын кан досу болгон, Түркмөн болуш кудасы, Биялы бий агасы жана сыйлаган адамы, токтогулдук манап Эсенжан күйөө баласы, суусамырлык Белек бай кудасы, Шааболот уруусунун манабы Мамыткан досу, кудасы болгон. Улуу акын Токтогул Сатылганов ал жалгыз кызы Расияны турмушка узатканда Суусамырга келип, күнүтүнү ырдап турган экен. 1929-ж. жалпы эле мВнаптар менен бирге Казакстандын Меркесине жер которушат. Ал жактан 1932-жылдары кайтып келип, өмүрүнүн акырына чейин Суусамырда жашаган.
Ушундан кийин да суусамыр эли, Даниярга элдик сот катары кайрылып, чыр-чатак маселелерин калыс чечип алып турган. Кийинки жылдары Жумгалда Мырзакматов Сапарбектин колунда туруп, Чаек айылындагы мечитте бешим намаз окуп жаткан учурда каза болгон. Сөөгү Суусамырга алынып келип, Капкан-Таш көрүстөнүнө коюлган. Жаратылышынан сыпайы, билимдүү, маданияты бийик, өтө калыс адам жана санжырачы катары элдин эсинде түбөлүккө сакталып калды. Чал уруусунан.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Гудман (Миссисипи)
Гудман (Миссисипи) (Goodman) — Миссисипи штатынын Holmes округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1252 киши. Болжолдуу аянты - 2.1 км². FIPS коду — 28-28220.
Терек-Кума ойдуңу
Терек-Кума ойдуңу, Терск-Кума – Кавказ өндүрүнүн чыгышында, Каспий бою ойдуңунун түштүк-батыш бөлүгү. Бийиктиги 100 jure чейин (чыгыш бөлүгү океан деңгээлинен төмөн). Ойдуң 3 бөлүктөн турат: Кума бою түздүгү, Терек-Кума кумдуу массиви, Теректин дельтасы. Таманы Терек, Сулак, Кума дарыяларынын аллювий шилендилери менен капталган. Жарым чөл өсүмдүктөрү өсөт; дельтасы саздуу. Жайыт катары пайдаланылат. Нефть жана газдын кени бар.