cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шеф Адам Жонс
Мазмуну
Адам Жонс өспүрүм кезинде эле Париждеги ресторанда шеф-ашпозчу болууга жетишет. Бирок бара-бара ичимдик менен баңгиликке азгырылып, карьерасынан, кулинария жаатындагы абройлуу сыйлык катары эсептелген Мишлендин (Мишлен жылдызы ресторандын шеф-ашпозчусуна берилген жогорку даража) бир жылдызынан айрылат. Мунун баары кулинария генийи болгон баш каарманга чоң сокку болуп, башка жашоо издеп Жаңы Орлеанга качып кетет. Ал өзүнө качан гана миллион устрица (деңизде жашаган моллюска) тазаласам, ашканага кайтам деген шарт коёт. 3 жылда миллион устрица тазалап, баңгиликтен да арылып, мурунку аброюн жана Мишлендин 3-жылдызын кайтарыш үчүн Лондонго барып, ишенимдүү команда чогултат.
Тасма тууралуу
Тасмага тартылуу үчүн Брэдли Купер менен Сиенна Миллер кулинарияга баш-оту менен киришкен. Аларга бычак менен иштөө, жабдыктарды колдонуу, ашканадагы кыймыл-аракеттер, профессионалдык «жаргондор» менен сүйлөөнү үйрөтүшкөн. Сиенна тасма тууралуу: «Кино иштеп жаткан ашканада тартылгандыктан кыйын болду. 120 градус ысык электр мешинин жанында бир канча саат иштөө алсыратып жиберди» деп эскерет. Тартуу иштери аяктагандан кийин актриса дүйнөгө таанымал шеф-ашпозчу Маркус Верингдин мактоосуна арзыган. Актёрлорду даярдоо менен гана чектелбестен, рецепттерди, ашкананын жана ресторандын дизайнын, кызмат көрсөтүү стилин түзгөн Маркус «мен чындап эле ресторан ачып жаткандай болдум» деп айткан. Брэдли 2005-жылы «Ашкана сырлары» аттуу телесериалга тартылгандыктан тасма тартуу учурунда кыйналган эмес. Ал: «Мен 15 жашымда кафеде идиш жууп иштегем. Колледжде окуп жүргөндө ашпозчунун жардамчысы болгондуктан ашкана тууралуу түшүнүгүм бар. Тасмада менде дублёр болгон жок, бардык тамактарды өзүм жасап жаттым»,- деген.
Ой-пикирлер
Кинодо көп деле интрига жараткан эпизоддор жок. Юмор жетиштүү деңгээлде, көрүүчүлөрдү мезгил-мезгили менен жылмайтып турат. Башкалардан айырмачылыгы деп актёрдук курамды айтсак болот. Айымдардын сүйүктүүсү Брэдли Купер, «Жарыш» («Гонка») тасмасынын жылдызы Даниэль Брюль, актриса, модель Сиенна Миллер, «1+1» (баштапкы аталышы «Кол тийбестер» – «Неприкасаемые») комедиялык драмасындагы Омар Си, ресторан сынчысынын ролундагы Ума Турман көрүүчүлөрдү кубантып турат. Ашпозчулардын кулинардык чеберчилигин көрүп тамшанасың. Дыкаттык менен даярдалган деликатестен баштап жөнөкөй азыктар да көркөм тартылган. Ошондуктан Адам Жонс тамактан алган ырахатты жөн жерден оргазмга салыштырбаса керек. Мындан улам айрым киносынчылар «Шеф Адам Жонс» – бул чоң кинематографиядагы фуд-эротика» дешүүдө.
Мусабаев Темирбек
Мусабаев Темирбек (14. 10. 1971-ж. туулган, Кожомкул кыштагы) - көк бөрүчү. 1989-91-жылдары Советтик Армиянын катарында кызмат өтөгөн.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Граммендорф
Граммендорф (Grammendorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк Төмөнкү Померания районуна кирет.
Калкы - 602 киши(2013-ж.). . Аянты - 35,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 57 031. Муниципалитеттин башчысы — Удо Петерс.
Коваль (Сова куймасы)
Коваль — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сова дарыясынын сол жээгинен 36 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 45 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Эгремонт (Массачусетс)
Калкы - 1 225 киши. Болжолдуу аянты - 49.1 км². FIPS коду — 25-21360.
Электр-машина күчөткүчү
Электр-машина күчөткүчү - баштапкы кыймылдаткычтын (демейде электр кыймылдаткычы) энергиясынын эсебинен сигналдын башкаруучу оромуна берилүүчү кубаттуулугун күчөтүүчү электр машина (адатта туруктуу токтун генератору). Дүүлүктүрүү тизмегинде кубаттуулуктун анча чоң эмес өзгөрүүсү (Втнын үлүшү) жүктөм тизмегинде кубаттуулуктун олуттуу өзгөрүүсүн жаратат (бир нече кВтта чейин). Автоматтык башкаруу жана жөнгө салуу системаларында колдонулат.
Мерецков Кирилл Афанасьевич
Мерецков Кирилл Афанасьевич [26. 5 (7. 6). 1897, Зарайск уезди, Рязань губерниясы (азыркы Москва областы, Зарайск району, Назарьев кыштагы –30. 12. 1968, Москва] – советтик Союз. Маршалы (1944), советтик Союз. Баатыры(1940). 1918-жылдан Кызыл Армияда. 1918–20-жылдары жарандык согушка катышкан. Жумушчу-Дыйкан Кызыл Армиясынын аскер академиясын бүткөн (1921). Москва, Беларусcия аскер округдарынын, Кызыл Туулуу Ыраакы Чыгыш өзгөчө армиясынын штабдарынын начальниги, Приволжье жана Ленинград аскер округдарын башкарган. Башкы штабдын начальнигинин орун басары. 1936–37-жылы Испаниядагы жарандык согушка катышкан. 1939–40-жылдары Совет-финн согушунда 7-армиянын командачысы. 1940-жылы августтан Башкы штабдын начальниги, 1941-жылы СССР Коргоо эл комиссарынын орун басары. Улуу Ата Мекендик согуштун башында 7-, 4-, 33-армиялардын командачысы катары Тихвин жанында фашисттик аскерлерди талкалоого кол башчылык кылган. 1941–44-жылдары Волхов, 1944-жылы Карель фронтторунун, 1945-жылдын апрелинен Приморье аскер тобунун, 1945жылдан Биринчи Ыраакы Чыгыш фронтунун командачысы. Манжурияда жана Түндүк Кореяда япон аскерлерин талкалашкан. Согуштан кийин Приморье, Москва, Беларуссия жана Түндүк аскер округдарынын командачысы. 1955–64-жылы СССР коргоо министрлигинде жооптуу кызматтарда. СССР Жогорку Советинин (1–5-шайланышынын) депутаты. Жети Ленин, «Жеңиш», Октябрь Революциясы, 4 Кызыл Туу, эки І даражадагы Суворов, І даражадагы Кутузов ордендери, медалдар жана чет элдик ордендер, медалдар менен сыйланган. Сөөгү Кызыл Аянттагы Кремль дубалына коюлган.
Лэйк Одесса
Лэйк Одесса (Lake Odessa) — Мичиган штатынын Ionia округуна караган АКШ шаары.
IOWA
IOWA («Айова») — Белоруслык музыкалык топ.Инди-поп жанрында аткарышат.индейлердикиндей болгон кийими менен көзгө урунган «Айова» тобу. «Жаӊы толкун» сынагында алардын «Күлүп койчу» деген ырын «Style Mix» триосу чогуу ырдап чыгышкан.Чыгармачылыкта өздөрүнө чек койбой, угармандарына дайыма позитив тартуулап келген «Айова» тобунун жетекчиси Екатерина Иванчикова.
Лэйк Одесса
Калкы - 2272 киши. Болжолдуу аянты - 2.1 км². FIPS коду — 26-44880.
Красная Бурна (Благовещен району, Башкыртстан)
Красная Бурна — Башкыртстандын Благовещен районундагы айыл, Беде-Полян айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 1 киши. Почта индекси — 453446, ОКАТО коду — 80215804009.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Жаш (айыл)
Жаш (Жаш) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Ноокат районундагы айыл. Бел айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1869 киши.
Электр машинасы
Электр машинасы -  электр-магниттик индукция жана Лоренд күчү кубулуштарына негизделген, магнит талаасында кыймылдаган, тогу бар өткөргүчкө аракет кылуучу энергияны электр-механикалык өзгөрткүч. Ал механикалык энергияны электр энергиясына жана электрди механикалык энергияга, ошондой эле электр энергиясын чыңалуусу, токтун түрү, жыштыгы ж.б. параметрлери боюнча айырмалануучу электр энергиясына өзгөртүүчү машина. Механикалык энергияны электр энергиясына электр машиналуу генератор, электр энергияны механикалык электр кыймылдаткычы өзгөртөт. Токтун түрүн, жыштыгын, фаза санын, чыңалуусун өзгөртүү электр-машина өзгөрткүчү, электр-машина күчөткүчү, электр трансформаторлору менен ишке ашырылат. Электр машинасына атайын арналыштагы машиналар да (магнето, ширеткич генератор, техногенератор, тартуу күчүн пайда кылуучу кыймылдаткыч) кирет.
Электр машинасы ички күйүү кыймылдаткычына караганда эртерээк пайда болду. 1828-жылы тээ венгриялык ойлоп табуучу Агиос Джедлик унаага караганда скейтбордго окшош электр троллейбусун жасаган.
Шенебек (Эльба)
Шенебек (Эльба) (Schönebeck (Elbe)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Шаар. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 33 888 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 58,37 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 305. Мэр — Ханс-Юрген Хазе.
Шаар административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Дуппах
Дуппах (Duppach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вульканайфель районуна кирет.
Калкы - 287 киши(2013-ж.). . Аянты - 10,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 33 211. Муниципалитеттин башчысы — Тео Ваверс.
Ричтон (Миссисипи)
Ричтон (Миссисипи) (Richton) — Миссисипи штатынын Perry округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1038 киши. Болжолдуу аянты - 5.9 км². FIPS коду — 28-62480.
Айштеттен
Айштеттен (Aystetten) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Аугсбург районуна кирет.
Калкы - 2887 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 72 117. Муниципалитеттин башчысы — Петер Вендель.
Электр машиналык ток өзгөрткүч
Электр машиналык ток өзгөрткүч - электр толук өзгөртүүчү (чыңалууну, жыштыкты, фазаны ж. у. с.) эки же андан көп машинадан турган электр машинасы же агрегаты. Бул максатта иштөө шартына жараша - кыймылдаткыч-генератор агрегаты, бир якордуу өзгөрткүчтөр, коллектордук жыштык өзгөрткүчтөр колдонулат.
Сити оф Бангор (Мэн)
Сити оф Бангор (Мэн) (City of Bangor) — Мэн штатынын Пенобскот округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 35 473 киши. Болжолдуу аянты - 90.0 км². FIPS коду — 23-02795.
Мурзакматов Нурболот Сапарбекович
Мурзакматов Нурболот Сапарбекович (15. 1. 1961-ж. туулган, Нарын шаары) - юрист, жетекчи кызматкер, запастагы капитан.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Литтлтон (Нү-Гэмпшир)
Литтлтон (Нү-Гэмпшир) (Littleton) — Нү-Гэмпшир штатынын Графтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5928 киши. Болжолдуу аянты - 140.1 км². FIPS коду — 33-42580.
Калктын табигый өсүшү
Калктын табигый өсүшү — белгилүү мөөнөттө төрөлгөндөр менен өлгөндөрдүн ортосундагы сандык айырма. Калктын ургаалдуу өсүшүнүн жалпы мүнөздөмөсү; ал 1000 кишиге карата табигый өсүү коэфф. менен эсептелет. Европада ал 0,1%о, Африкада 2,8%о жана башка Эң көп көрсөткүч Оманга (3,9%о), ал эми эң азы Латвия (ф1,6%о) менен Эстонияга (—1,4%о) таандык. Калктын ротациясы анын жаңыланып турушунун ылдамдыгын мүнөздөйт. Ал интегралдык көрсөткүч болгондуктан, төрөлгөндөр менен өлгөндөрдүн жалпы коэффициенттерин суммалоодон алынат. Ал бүгүнкү күндө дүйнө боюнча 3,2%оге барабар. Мындан тышкары калктын табигый өсүшүнө тиричилик коэфф. (өлгөн 100 адамга карата төрөлгөндөрдүн саны), аялзат калкынын жаңыланып туруусунун коэффициенти — Брутто (бир аялдан төрөлгөн кыз балдардын саны) жана Нетто (бир аялдан төрөлгөн кыз балдардын энесинин орто жашына жетип калгандарынын саны) кирет. Эгерде Нетто 1ден кичине болсо, калктын санынын азайышы байкалат. Кыргызстанда калктын табигый өсүшү 47%оге (2008) барабар.
Калктын иш менен камсыз болуусу
Калктын иш менен камсыз болуусу — 1) чарбалык жана башка ишмердикке катышуу боюнча адамдар ортосундагы өз ара алака-катышты мүнөздөөчү экономикалык мамилелер; 2) жарандардын колдонуудагы мыйзамдарды бузбаган жана өздүк, коомдук керектөөнү канааттандырууну улантуучу ишмердиги. Калктын иш менен камсыз болуусу өздүк эмгекке негизделген киреше алууну болжолдойт. Ал коомдун, эмгек коллективинин, ар бир кызматкердин эмгекке жөндөмдүүлүгүн натыйжалуу пайдаланууга өбөлгө түзөт. Иш менен камсыз болгондукка коомдук пайдалуу ишмердик менен алектенгендер: акы алуу менен жалданып иштегендер (толук же толук эмес жумушчу күн же жума режиминде); жекече эмгек ишмердиги менен алектенгендер; үй чарбачылыгында иштегендер; аскер кызматкерлери; ишкерлер; фермерлер; кооператорлор жана калктын башка категориялары кирет. Мындан тышкары анын үйдөн иштөө, окуучулардын бош убактысында иштөөсү, бир эле убакта бир нече жерде иштөө деген түрлөрү да бар. Рынок мамилелерине өтүү шартында биздин өлкөдө калктын иш менен камсыз болуу проблемасы курч коюлууда. Айрым кесип ээлеринин жана адистердин жетишпегендигине карабастан, Кыргызстандын дээрлик бардык райондорунда жумушсуздук өсүүдө. Бардык деңгээлдеги мамлекеттик кызмат ишмердигин түп-тамырынан жакшыртуу маселеси турат. Убактылуу иштебеген жарандарга социалдык гарантиялар, а. и. жумушсуздарга жөлөк пул жана анын үй-бүлө мүчөлөрүнө материалдык жардам төлөө маселеси келип чыгууда.
Груибинген
Груибинген (Gruibingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Геппинген районуна кирет.
Калкы - 2067 киши(2013-ж.). . Аянты - 23,05 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 17 028. Мэр — Роланд Швайкерт.
Калкыма муздар
Калкыма муздар — шамалдын жана агымдын таасиринен деңизде калкып агып жүргөн муздар. Калкыма муздар арктикалык деңиздерде согуп турган шамалдын багытынан оңду, ал эми антарктикалык деңиздерде солду карай четтеп (28 бурч менен) агат. Анткени алардын кыймылы Жердин айлануусунун четтөөчү күчүнө баш иет. Эл аралык аты — айсберг.
Элмдэйл (Миннесота)
Элмдэйл (Миннесота) (Elmdale) — Миннесота штатынын Моррисon округуна караган АКШ шаары.
Хамбюрен
Хамбюрен (Hambühren) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Целле районуна кирет.
Элмдэйл (Миннесота)
Калкы - 116 киши. Болжолдуу аянты - 8.8 км². FIPS коду — 27-18872.
Хамбюрен
Калкы - 10159 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 56,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 51 012. Муниципалитеттин башчысы — Рюдигер Харрис.
Меридиан кырка тоосу
Меридиан кырка тоосу — Борбордук Теңир-Тоодо, Кыргызстан менен Кытайдын мамлекеттик чек арасында жайгашкан. узундугу 80 кмдей, Кыргызстандын аймагында 22 км. Эң жазы жери 40 км. Эң бийик бөлүгү Сары-Жаз суусунун алабын чыгышынан чектеп турат. Орточо бийиктиги 5000–5500 м, эң бийик жери 6800 м (Достук чокусу). Башка бийик чокулары: Мрамор (6637 м), Пржевальский (6276 м). Тоо түндүккө карай жапыздап, Нарынкол суусунун башында 4100 мди түзөт. Рельефи татаал чокулардан түзүлүп, капталдары тик жана жалама, этегинен кырына чейин мөңгү менен капталган. Тоо негизинен палеозойдун башында пайда болгон мрамор, мраморлошкон аки таш теги, кристаллдуу сланец, аларды жиреп чыккан гранит интрузиялары ж. б. тектерден турат. Структурасы жагынан Теңир-Тоодогу кырка тоолордон кескин айырмаланып, меридиан багытында жайгашкан. Этеги деңиз деңгээлинен 4500 м жогору жаткандыктан, толугу менен гляциалдыкнивалдык алкакта. Батыш капталынан түштүк Эңилчек, чыгышынан Сайкал, Темир-Суу, Түндүк сыяктуу эң ири мөңгүлөр башталат.
Мериме Проспер
Мериме Проспер (27. 9. 1803, Париж – 23. 9.1870, Канн) – француз жазуучусу. Француз академиясынын мүчөсү (1844). Сорбонна университетин бүткөн (1823). Туңгуч романтикалык пьеса жыйнагы – «Клара Гасуль театры» (1825). «Жакерия» драмалык хроникасында (1828) жана «Карл IXнун бийлигинин хроникасы» (1829) романында Франциянын өткөндөгү тарыхын баяндайт. Мериме экзотикалуу, фантазиялуу жана реалдуу психологиялык новеллаларды да жазган. Ал орус маданиятына кызыгып, анын ичинде жана И. С. Тургеневдер, С. А. Соболевский менен таанышкан. Гоголь, Тургенев, Пушкин жөнүндөгү макалаларында орус адабиятын пропагандалаган. Мерименин чыгармаларынын сюжетине пьеса, музыкалык комедия, опералар (Ж. Бизенин «Кармени», 1875) жазылып, фильмдер тартылган.
Туман (тасма 2013)
«Туман» — 2013 жылы, режиссёр Максат Жумаев тарабынан тартылган, крминалдык жанрындагы көркөм тасма.
Мазмуну
8 жыл мурун башкы каарман - ийгиликтүү ишкер Ильяз мекенинен, Кыргызстандан качууга мажбур болот. Ага издөө жарыяланып, аны тааныгандардын баары Ильяздан баш тартышкан. 8 жыл бою ошол кездеги окуя тууралуу ойлонуп, бирок аны өзгөртүүгө күчү жетпей келген. Бир күнү ал күтүлбөгөн жерден Бишкекке келип калат.
Эдгартаун (Массачусетс)
Эдгартаун (Массачусетс) (Edgartown) — Массачусетс штатынын Дюкс (Dukes) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3 920 киши. Болжолдуу аянты - 317.9 км². FIPS коду — 25-21150.
Нидерциммерн
Калкы - 1027 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 71 065. Муниципалитеттин башчысы — Христоф Шмидт-Розе.
Райхлинг
Райхлинг (Reichling) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Лехтеги Ландсберг районуна кирет.
Калкы - 1595 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 23,27 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 81 135. Муниципалитеттин башчысы — Маргит Хорнер-Шпиндлер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Калкыма саз
Калкыма саз — былкылдак сормо саз, шабыр; адатта, мамык чөп, чөп өсүмдүктөрдүн жана чымдын астында суу же суюк ылай катмары болот. Көлмөлөрдү чөп басып кетүүдөн жаралат. Былкылдак деп да аталат. Калкыма саз — сууда сүзүүчү канаттуулардын эң негизги байырлоочу жери. Ошондуктан коргоо жана калыбына келтирүү иштери жүрүп туруусу зарыл.
Мигрант ( фильм )
Тартылган жылы: 2014 Узактыгы :01:21:58 Жанр: Драма Режиссёру: Медин Учкеев Продюсери: Мухтар Атаналиев Актёры-актрисалар: Чыӊгыз Осмонов, Диана Овганова, Өмүрбек Назаралиев, Кубаныч Шамбетов Көр оокаттын айынан бөтөн эл, бөтөн жерде жүргөн мекендештерибиздин саны жыл санап өсүп жатат. Алардын ар бирин мекенинде ата-энелери, балдары күтүүдө. Тасмада мигрант кыргыз жигитинин оңой эмес жашоосу, жакындарына болгон сагынычы чагылдырылган.
Духрот
Духрот (Duchroth) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Кройцнах районуна кирет.
Калкы - 563 киши(2013-ж.). . Аянты - 9,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 33 027. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Пор.
Ковальга
Ковальга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Лака дарыясынын оң жээгинен 85 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 29 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Акваму (эл)
Аква́му — акан тобундагы эл. Гананын түштүгүндө, Бирим, Денсу жана Вольта дарыяларынын аралыгында, Аккра шаарынын түндүгүндө жашайт. Саны 42 миң адам (2000).
Тил
Акваму эли акан тилинин диалектилердин биринде сүйлөйт.
Дин
Азыркы учурда калктын көпчүлүгү христиандар (протестанттар, католиктер, афрохристиандар). Жергиликтүү салттуу ишенимдер да сакталууда.
Чарбалык иштер
Коом
Салттуу коомдук уюм айыл жана көп балалуу жамааттар болуп саналат. Туугандык эсеп энелик. Ашантиге салттуу жашоо образы, материалдык маданияты жана социалдык институттары жакын.
Тарых
Акваму эли Акваму башчылыгынын (оман) аймагында акан урууларынын биригүүсүнүн натыйжасында түзүлгөн.
Акваму мамлекетинин (1600—1730) байышы Алтын Жээк жана Кул Жээгиндеги европалык чептерге алтын жана кул сатуу аркылуу өткөн.
18-кылымдын башында Акваму мамлекети күчүнүн туу чокусуна жеткен. Ошондо Акваму территориясы жээкти бойлой 400 кмден ашык созулуп, чыгышта Вида шаарынан батышта Виннеба шаарына чейин созулган. Кошуна уруу бирикмелери гуан, гонжа, аквапим, эве, адангме, га, ошондой эле Аккра жана Ладока Акваму мамлекетине жыйналуучу салык төлөшчү. Акваму мамлекетинин административдик-саясий системасы согуш тартибинин бирдиктерине негизделген башка акан саясий бирикмелери үчүн үлгү болуп калды.
Ашанти жана Ачем-Абуква менен болгон согуштук кагылышуулар мамлекеттин жоюлушуна алып келген. 1730-жылдары акваму элинин бир бөлүгү Вольта дарыясы аркылуу көчүп, ал жерде жаңы Акваму башчылыгынын (оман) түзгөн. 1742—1826-жылдары Ашанти Конфедерациясынын курамына кирген.
Грамментин
Грамментин (Grammentin) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Деммин районуна кирет.
Электр машиналарын дүүлүктүргүч
Электр машиналарын дүүлүктүргүч - электр машиналарынын дүүлүкмө оромдорун ток менен камсыз кылуучу түзүлүш. Негизги уюлдардын дүүлүгүүчү оромдорунан ток өткөн учурда магниттик агым пайда болот. Туруктуу токто иштеген электр машиналары дүүлүгүү ыкмасы жана дүүлүгүүчү оромун кошуу схемасы боюнча айырмаланат. Дүүлүгүүчү орому көз каранды болбогон туруктуу токтун генератору - көз каранды эмес булактан азыктанат. Мындай генераторлор кубаттуу системаларда - дүүлүгүү чыңалуусу генератордун чыңалуусунан айырмаланганда жана кыймылдаткычтын айлануу ылдамдыгын жөнгө салуу системаларында колдонулат. Кубаттуу генераторлордун дүүлүгүү тогунун чоңдугу - генератор тогунун 1,0-1,5%, ал эми кубаттуулугу ондогон Вттын тегерегинде болгон машиналарда 10% ке чейин болот.
Лэйк Орион
Лэйк Орион (Lake Orion) — Мичиган штатынын Oakland округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2973 киши. Болжолдуу аянты - 3.3 км². FIPS коду — 26-44940.
Сити оф Бревэр (Мэн)
Сити оф Бревэр (Мэн) (City of Brewer) — Мэн штатынын Пенобскот округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 9482 киши. Болжолдуу аянты - 40.4 км². FIPS коду — 23-06925.
Шөнфельд (Эльба)
Шөнфельд (Эльба) (Schönfeld (Elbe)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Калкы - 231 киши (31-декабрь,). Болжолдуу аянты - 20,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 495. Муниципалитеттин башчысы — Эрнст Андерш.
Роздейл (Миссисипи)
Калкы - 2414 киши. Болжолдуу аянты - 14.2 км². FIPS коду — 28-63720.
Мурзакматов Кайратбек Сапарбекович
Мурзакматов Кайратбек Сапарбекович (17. 11. 1963, Нарын шаары -2007-ж., ошол жерде; сөөгү Суусамырга коюлган) - жетекчи кызматкер.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Марлоу (Нү-Гэмпшир)
Марлоу (Нү-Гэмпшир) (Marlow) — Нү-Гэмпшир штатынын Чешир округуна караган АКШ шаары.
Богород (Благовещен району, Башкыртстан)
Богород — Башкыртстандын Благовещен районундагы айыл, Богород айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 568 киши. Почта индекси — 453443, ОКАТО коду — 80215807001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Клинт Иствуд
Клинтон "Клинт" Иствуд кичүүсү (Clint Eastwood;1930- жылдын 31-майында туулган) - америкалык актер, режиссер, музыкант, жана саясий ишмер. "Ийленбеген тери" (англ. Rawhide) деген телесериалда ийгиликтүү тартылган соң, 1960-жылдарда тартылган Леоне Сержонун "Доллар" (англ. Dollars) деген вестерн тасмасындагы ролу менен атагы чыккан. Ошондой эле "Жаман Харри" (англ. Dirty Harry) тасмасында дагы ойногон. Бул жана башка ролдору К. Иствудду жылдызга айландырган.
"Кечирилбес" (англ. Unforgiven, 1992) вестерн тасмасы жана "Миллион долларлык спортчу кыз" (англ. Million Dollar Baby, 2004) тасмасы үчүн "Эң мыкты актер" жана "Эң мыкты фильм" номинацияларында "Оскар" сыйлыгын жеңип, дагы көптөгөн номинацияларда сыйлыктарга көрсөтүлгөн. К. Иствудга эң киришелүү болгон фильм "Кандай болгон күндө дагы жеңишке жетүү керек" (англ. Every Which Way But Loose, 1978) тасмасы жана анын уландысы болгон. Анын башка таанымал тасмаларына "Аларды жогору көтөр" (англ. Hang 'Em High, 1968) вестерн тасмасы, "Мага "Misty" чыгармасын коюп бер" (англ. Play Misty for Me, 1971), "Дөөпөрөс жана жөө күлүк " (англ. Thunderbolt and Lightfoot, 1974), "Жоси Уэйлс мыйзамды сактабайт" (англ. The Outlaw Josey Wales, 1976), "Алкатрастан качуу" (англ. Escape from Alcatraz, 1979), "Кыпкызыл түлкү" (англ. Firefox, 1982), "Сыйыртмак" (англ. Tightrope, 1984), "Бопбоз атчан" (англ. Pale Rider, 1985), "Бүркүт уча албаган жер" (англ. Where Eagles Dare, 1968), "Жараланган жүрөктөрдүн ашуучу (англ. Heartbreak Ridge, 1986), "Оттун жалынында" (англ. In the Line of Fire, 1993), "Мадисондогу көпүрөлөр" (англ. The Bridges of Madison County, 1995), жана "Гран Торино" (англ. Gran Torino, 2008) кирет.
К. Иствуд өзү режиссер болгон тасмаларында дагы ойногон,бирок, өзүнүн "Табышмактуу дарыя" (англ. Mystic River, 2003), "Ивожимадан кат"(англ. Letters from Iwo Jima, 2006), "Чоочун бала" (англ. Changeling, 2008) тасмаларында ойногон эмес. Ивожимадан кат" (англ. Letters from Iwo Jima, 2006) тасмасы үчүн "Оскар" сыйлыгынын номинацияларына талапкер болгон. "Снайпер" (англ.Америкалык Sniper, 2014) тасмасы прокатта болуп көрбөгөндөй киреше алып келип, Иствуддун тасмаларинин эң жакшысы болуп калды.
К. Иствуд АКШда өтө эле баалана бербеген айрым тасмалари Францияда жогору баага татыктуу болгон. Ал Франциянын эки эң жогорку сыйлыгына ээ болгон. 1994-жылы "Искусство жана адабият" орденинин командору болсо, 2007-жылы Франциянын "Ардактуу легион" орденин алган. 2000-жылы чыгармачылыктагы жетишкендиктери үчүн Италиядагы Венеция кинофестивалында "Алтын арстан" сыйлыгын алган.
1967-жылдан тартып К. Иствуд "Malpaso" кинокомпаниясын жетектеп келет, ал киностудияда өзүнүн төрт америкалык тасмасынан башка бардык тасмаларин тарткан 1986-жылдан тартып Калифорниядагы "Кармел бай -зе -си" шаарынын коомдук кабылдамасында мэр болуп турган.
Эйвон (Массачусетс)
Эйвон (Массачусетс) (Avon) — Массачусетс штатынын Норфолк (Norfolk) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4 356 киши. Болжолдуу аянты - 11.8 км². FIPS коду — 25-02935.
Анцинг
Анцинг (Anzing) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Эберсберг районуна кирет.
Калкы - 3583 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,19 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 75 111. Муниципалитеттин башчысы — Франц Финауэр.
Райшах
Райшах (Reischach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Альтөттинг районуна кирет.
Калкы - 2640 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 28,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 71 129. Муниципалитеттин башчысы — Франц Донисльрайтер.
Меристема
Меристема (грекче meristos – бөлүнүүчү) – өсүмдүктөрдүн бөлүнүү жана жаңы клеткаларды пайда кылуу жөндөмдүүлүгүн узакка сактаган түзүүчү тканы. Өсүмдүктүн же анын органынын тыным абалынан башка мезгилинде меристема клеткалары тынымсыз бөлүнүп турат. Натыйжада өсүмдүк өсүп, массасы чоңоёт. Пайда болгон клеткалардын кээ бири өсүп, белгилүү өлчөмгө жеткенден кийин дагы бөлүнүп, меристемалык клетка бойдон калат, көпчүлүгү туруктуу ткандардын (жабуучу, механикалык, өткөргүч, негизги ж. б.) клеткаларына айланат. Татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдө чоку жана каптал меристема болот. Чоку меристема сабак менен тамырдын узунунан өсүшүн камсыз кылат. Каптал меристема камбий клеткаларынын бөлүнүшүнөн өсүмдүк жооноюп, туурасынан өсөт.
Натали Портман
Натали Портман (Natalie Portman;туулгандагы аты Нета-ли Хершлаг, иврит тилинде: נטע-לי הרשלג‎‎;, 1981-жылы 9-июнда туулган) - америкалык жана израилдик актриса. Ал биринчи жолу 1994-жылы "Леон" (фр. Léon, англ. The Professional) тасмасында Жан Рено менен бирге тартылган. Ал кийин "Жылдыздар согушу" (англ. Star Wars) үчилтигинде (1999, 2002 жана 2005-жылы чыккан) Падме Амидаланын ролун аткарган.
Портман "Алтын глобус" сыйлыгын жеңип, "Жакындык" (англ. Closer, 2004) психологиялык драмасындагы ролу үчүн "Оскар" сыйлыгына талапкер болгон. "Жылдыздар согушу 3" (англ. Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith) тасмасында 2005-жылы роль жаратып, "Эң мыкты актриса" номинациясында Канаданын ар жылда ыйгарылып туруучу "Constellation Award" сыйлыгын алган. Н. Портман "Вендетта үчүн В" (англ. V for Vendetta, 2006) тасмасындагы эмгеги бааланып, "Эң мыкты актриса" номинациясында "Сатурн" сыйлыгына татыктуу болгон. Ал "Гойянын арбактары" ( англ.Goya's Ghosts, 2006) жана "Болейн тукумунан дагы бир кыз" (англ. The Other Boleyn Girl, 2008) тасмаларында башкы ролдорду жараткан. Ошондой эле "Тор" (англ. Thor, 2011) тасмасында жана анын 2013-тартылган уландысында дагы катышкан. 2010-жылы, Портман "Кара куу" (англ. Black Swan) психологиялык триллеринде ойногон. Анын бул фильмдеги эмгеги жогору бааланып, "Эң мыкты актриса" номинациясында"Оскар" сыйлыгын, "Алтын глобус" сыйлыгын, АКШ киноактерлор Гильдиясынын сыйлыгын, Британия кино жана телекөрсөтүү академиясынын сыйлыгын жеңип, ал эми 2011-жылы BFCA Award сыйлыгын алган. 2016-жылы, ал «Жеки» (англ. Jackie) көркөм тасмасында Жаклин Кеннединин ролун ойногон. Ал бул ролу үчүн "Оскар" сыйлыгына, Британия кино жана телекөрсөтүү академиясынын сыйлыгына "Алтын глобус" сыйлыгына, АКШ киноактерлор Гильдиясынын сыйлыгына,  талапкер болгон жана BFCA Award сыйлыгына арзыган.
2008-жылдын май айында, Н. Портман Канн кинофестивалынын 61- аземинде калыстар тобунун эң жаш мүчөсү болгон. Ошол эле жылы ал "Нү Йорк, мени сени сүйөм" (англ. New York, I Love You) топтук тасмасынын бир бөлүгүнө режиссер болгон. Н. Портман режиссер катары алгачкы жолу "Сүйүү менен караңгылыктын окуясы" (англ. A Tale of Love and Darkness) тасмасын 2015-жылы тарткан.
Элмор (Миннесота)
Элмор (Миннесота) (Elmore) — Миннесота штатынын Faribault округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 663 киши. Болжолдуу аянты - 2.3 км². FIPS коду — 27-18998.
Электр машина генератору
Электр машина генератору - механикалык айлануу энергиясын туруктуу же өзгөрмө токтун электр энергиясына өзгөртүүчү электр машинасы. Механикалык энергия төмөнкүдөй кыймылдаткычтардан (буу, газ же гидротурбиналык ж. б.), айрым учурда электр кыймылдаткычынан берилет. Бул учурда Электр машина генератору электр кыймылдаткычы менен кошо токту өзгөртөт (мис., өзгөрмө токту туруктууга же бир жыштыктагы электр тогун башка жыштыкка). Ал ротордон, статордон, магниттик талаа булагынан (ором же туруктуу магнит) жана электр кыймылдаткыч күчү пайда болуучу оромдон турат. Оромдогу пайда болгон токту алуу үчүн ток алгыч каралган. Генератор иштеп чыккан токтун мүнөзү боюнча - туруктуу жана өзгөрмө; статор менен ротордун талааларынын аракеттенишине жараша - синхрондуу жана асинхрондуу; ошондой эле кубаттуулугу жана дүүлүгүүсү ж. б. боюнча айрымаланат. Ал жылуулук, атомдук, гидравликалык, газ турбиналык ж. б. электр станцияларында электр энергиясынын негизги булагы катары колдонулат.
Рокси (Миссисипи)
Калкы - 569 киши. Болжолдуу аянты - 3.0 км². FIPS коду — 28-64080.
Каллас Мария
Каллас Мария (Callas; чыныгы аты-жөнү Калогеропулу, 2. 12. 1923, Нью-Йорк — 16. 9. 1977, Париж) — грек ырчысы (лирика-драмалык сопрано). 20-кылымдагы мыкты ырчылардын бири. 1937-жылы Афины консерваториясында окуган. 1942-44-жылы Афины опера театрларында ырдап чыккан. Каллас алгач Жоконданын партиясын («Жоконда», А. Понкьелли) аткарып таанылган (1947, Арена-ди-Верона). 1951-жылдан «Ла Скала» (Милан) театрынын солисти. 1952-жылы «Ковент-Гарден» (Лондон) театры, 1954-жылы Чикаго операсында, 1956-жылы «Метрополитен-опера» (Нью-Йорк) жана башка дүйнөнүн ири театрларында ырдаган. Адегенде белькантонун стилиндеги партияларды жана Вагнердин каармандарынын (Изольда, «Тристан жана Изольда»; Брунгильда, «Валькирия»; Кундри, «Парсифаль») партияларын бирдей ийгилик менен аткарган. Кийинчерээк итал. романтикалык репертуарга көңүл бурган. Көрүнүктүү партиялары: Медея («Медея», Л. Керубини), Турандот (Ж. Пуччини), Анна Болейн («Анна Болейн», Г. Доницетти), Леди Макбет («Макбет», Ж. Верди), Ифигения («Ифигения Тавридде», К. Глюк) жана башка Киного да тартылган («Медея», П. П. Пазолини, 1969). Москвадагы П. И. Чайковский атындагы 4-Эл аралык конкурстун калыстар тобунун мүчөсү болгон (1970). 1982-жылдан Афиныда вокалисттердин М. Каллас атындагы эл аралык конкурсу өтүп турат.
Хамельн
Хамельн (Hameln) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Xамельн-Пирмонт районуна кирет.
Калкы - 57771 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 102,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 52 006. Мэр — Зузанне Липпман.
Мураталы уулу Мырзакмат
Мураталы уулу Мырзакмат (1900, Суусамыр өрөөнү, Ак-Мойнок кыштоосу -1943, Улуу Ата Мекендик согушта каза болгон) - Суусамырда акыркы болуш болгон, элдик инсан.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Файпфилд (Мэн)
Файпфилд (Мэн) (Fairfield) — Мэн штатынын Сомерсет округуна караган АКШ шаары.
Меринос кою
Меринос кою – текши, ичке, уяң жүндүү кой породасы. Мекени – Алдынкы Азия. Кийин Жер Ортолук деңиз жээгиндеги өлкөлөрдө (Греция, Италия, Испания) чыгарылып, 18-кылымда Батыш Европа, Түндүк Америка жана Австралияга тараган. Россияга 19-кылымдын аягы – 20-кылымдын башында башка өлкөлөрдөн алынып келинген. Меринос кою 3 топко бөлүнөт: 1) жүн багытындагы меринос кою; 2) жүн-эт багытындагы меринос кою; 3) эт-жүн багытындагы меринос кою. Жүн багытындагы меринос коюна грозный кою, ставрополь кою, советтик меринос кою, азербайжан тоо меринос кою кирет: жүн-эт багытындагы меринос коюна аскания кою, кавказ кою, алтай кою, кыргыз уяң жүндүү кою, забайкалье кою, түштүк казак мериносу, түштүк урал кою кирет; эт-жүн багытындагы меринос коюна прекос кою, казак уяң жүндүү кою, казак аркар мериносу, дагстан тоо кою, волгоград кою ж. б. кирет. Меринос коюнун жүнүнүн узундугу 6–8 см. Кочкорунан 8–12, соолугунан 4–6 кг жүн кыркылат. Меринос кою чала уяң кылчык жүндүү койлордун жүнүн жакшыртуу максатында аргындаштырылат. Меринос кою – Түндүк Кавказ, Волга бою, Урал, Батыш жана Чыгыш Сибирь, Казакстан, Кыргызстан, Украинанын түштүк аймактарында асыралат. Кочкорунун тирүүлөй салмагы 100–130, соолугунуку – 60–70 кг. Ар жүз тубар койдон 120–130 козу алынат.
Файпфилд (Мэн)
Калкы - 6735 киши. Болжолдуу аянты - 141.5 км². FIPS коду — 23-24320.
Грундсхайм
Грундсхайм (Grundsheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Альб-дунай районуна кирет.
Каллиграфиялык шрифт
Каллиграфиялык шрифт — кол жазмага окшоштурулуп жазылган (шрифттик үлгүнүн кошумча тобуна кирүүчү), имитациялык (бир нерсени тууроочу) арип.
Грундсхайм
Калкы - 186 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,70 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 25 052. Мэр — Уве Хандгретингер.
Монрой (Нү-Гэмпшир)
Монрой (Нү-Гэмпшир) (Monroe) — Нү-Гэмпшир штатынын Графтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 788 киши. Болжолдуу аянты - 61.6 км². FIPS коду — 33-48980.
Мискан
Мискан – 10-кылымдагы араб авторлору ибн Хаукал м-н ал-Мукаддасинин маалыматтары б-ча тоолуу Некад округунун борбору.
Ал Куба шаарынан 40–50 км чыгышта жайгашкан. Некад округунда күмүш, алтын кендери болгон. Азыркы Ноокат кыштагынын орто кылымдагы Некад округунун аты м-н байланышы бар.
Дхронеккен
Дхронеккен (Dhronecken) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бернкастель-Витлих районуна кирет.
Калкы - 127 киши(2013-ж.). . Аянты - 1,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 31 019. Муниципалитеттин башчысы — Детлеф Йохем.
Граммоу
Граммоу (Grammow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Доберан районуна кирет.
Калкы - 181 киши(2013-ж.). . Аянты - 16,2 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 51 023. Муниципалитеттин башчысы — Элизабет Терпстра.
Нимриц
Нимриц (Nimritz) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Орла районуна кирет.
Калкы - 327 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 2,12 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 75 074. Муниципалитеттин башчысы — Петер Греч.
Сердар Бердымухамедов
Серда́р Гурбангулы́евич Бердымухаме́дов (Serdar Gurbangulyýewiç Berdimuhamedow; 22-сентябрь 1981, Ашхабад, Түркмөн ССР) — түркмөнстандык мамлекеттик жана саясий ишмер. 2022-жылдын 19-мартынан тарта Түркмөнстандын президенти.
Меркантилизм
Меркантилизм (итальянча mercante – соодагер) – саясий экономиянын биринчи мектеби; алгачкы капитализм мезгилинде мамлекеттин чарбалык турмушка активдүү кийлигишүүсү менен мүнөздөлүп, көпөстөрдүн кызыкчылыгын көздөгөн экономикалык саясат. Меркантилисттер өлкөнүн негизги байлыгы баалуу металлдар (алтын ж. б.) жана акча деп эсептешкен. Алар экспортту көбөйтүп, импортту чектөөнү сунуштаган. Көрүнүктүү өкүлдөрү: Т. Мон, Ж. Б. Кольбер, И. Посошков, В. Татищев ж. б. Өзгөчө орунду И. Посошковдун эмгектери ээлейт. Ал өлкөнүн байлыгын көбөйтүү үчүн акча эмес, товар өндүрүүнү күчөтүү керек экендигин көрсөткөн.
Каллаур Василий Андреевич
Каллаур Василий Андреевич (1838 — 1918 же 1919) — чыгыш таануучу. Археологияны сүйүүчүлөрдүн түркстандык ийриминин (ТКЛА) активдүү мүчөсү, археологиялык, этногафиялык материалдарды, кол жазмаларды, документтерди, ошондой эле тарыхый топография жана топонимика боюнча маалыматтарды жыйноочу. Кыргызстандын Талас өрөөнүндөгү Айыртам-Ой (азыркы Кырк-Казык айылы турган аймак) деген жерден байыркы түрктөрдүн руникалык жазуусу чегилген 5 эстелик ташты (1896—1998) биринчи ачкан адам катары түркологиянын тарыхына кирген. Бул эстеликтерди В. В. Радлов, П. М. Мелиоранский, С. Е. Малов, X. Н. Оркун жана башка окуп, жарыялаган. Каллаур ошол кезде падышалык администрациянын Орто Азиядагы өкүлү — Олуя-Ата уездинин (1876), кийин Перовский уездинин (азыркы Кызыл-Ордо облусу Казакстан Респ.) начальниги болгон. Полковник чинин алган. 1908—09-жылы Түркстан крайындагы кызматын калтырып, Киевге көчүп кеткен.
Чарльз III
Чарльз III (Charles III), толук аты Чарльз Филипп Артур Жорж (Charles Philip Arthur George; 14-ноябрь 1948, Лондон, Улуу Британия) — Улуу Британиянын королу, Улуу Британиянын куралдуу күчтөрүнүн башкы колбашчысы, Англия чиркөөсүнүн башчысы, Улуттар Шериктештигинин башчысы. Он төрт көзкарандысыз мамлекеттин монархы: Австралия, Антигуа жана Барбуда, Багама аралдары, Белиз, Гренада, Канада, Жаңы Зеландия, Папуа — Жаңы Гвинея, Сент-Винсент жана Гренадиндер, Сент-Китс жана Невис, Сент-Люсия, Соломон Аралдары, Тувалу, Жамайка.
Эссекс (Массачусетс)
Эссекс (Массачусетс) (Essex) — Массачусетс штатынын Эссекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3 504 киши. Болжолдуу аянты - 41.3 км². FIPS коду — 25-21850.
Лэйк Сити
Лэйк Сити (Lake City) — Мичиган штатынын Missaukee округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 836 киши. Болжолдуу аянты - 2.8 км². FIPS коду — 26-44480.
Мураталиева Сайнагүл Мойдиновна
Мураталиева Сайнагүл Мойдиновна (13. 1. 1961-ж.туулган, Суусамырдагы Каракол кыштоосу) - дасыккан педагог.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Каллисто
Каллисто (Callisto) — Юпитердин табигый жандоочусу. 1610-жылы Г. Галилей ачкан. Планета борборунан 1,883 млн км аралыкта айланат. Синодикалык айлануу мезгили 16 сутка 18 с 3 мин. Диаметри 4800 км, тыгыздыгы 1860 км/м3. Өзүнүн атмосферасы бар.
Олег Бондаренко
Олег Ярославович Бондаренко (1960 - 2023, 4 апрель) -- жазуучу, «Кыргызстандын жаңы адабияты» долбоорунун башкы редактору, автору жана координатору, 2010-жылдан бери - Кыргызстандын китеп чыгаруу жана таркатуу ассоциациясынын аткаруучу директору.
Кыскача өмүр таржымалы
1960-жылы Украинанын батышындагы Черновцы шаарында төрөлүп, Украинанын чыгышындагы Донецкте чоңойгон.1982-жылы Донецк мамлекеттик университетин каржы жана кредит адистиги боюнча бүтүргөн. СССР Мамлекеттик банкынын Курил аралдары боюнча бөлүм башчысы болуп иштеген, андан кийин "материкке" кайтып келген. Москва шаарында жашап, 1992-жылдан бери Бишкек шаарында туруктуу жашайт. Кыргызстанда радио, гезиттер менен кызматташып, мугалим, бир катар жеке ишканалардын жетекчиси болуп иштеген. 2008-жылы «Кыргызстандын жаңы адабияты» долбоорун ишке киргизген.
2023-жылдын 4-апрелинде журналист жана жазуучу Алексей Торк Фейсбукта: "Олег Бондаренко  дүйнөдөн кайтты. Кыргыз, украин жазуучусу. Бишкек убактысы боюнча саат 14:55те. Рак оорусу менен бир жылдык күрөшүү арта калды. Аны менен Олег укмуштай кайраттуулук  менен күрөштүү" деп жазган.
''«Олег өлкөбүздө адабиятка, китеп басып чыгарууга көп эмгек сарптаган Кыргызстандын жараны катары каза болду. Олег Бондаренконун “Кыргызстандын жаңы адабияты” сайты жазуучулардын чыгармаларынын казынасы болуп, кыргыз жазуучуларын дүйнөгө ачып берди», — деп профессор Бахтияр Койчуев ошол эле күнү Фейсбукта жазган''
Манса
Манса, Манис (Маниса, Манас) – тарыхый топоним, орто кылымдарда Орто-Азияда жайгашкан бийик тоолуу өлкөнүн аты.
Фарсы тилиндеги булактарда 982–983-ж. жазылган. «Худуд ал-Алам мин ал-Машрик илал-Магриб» («Ааламдын чыгыштан батышка чейинки чек аралары тууралуу китеп») деген тарыхый-геогр. эмгекте Манса өтө татаал түзүлүштөгү көп тармактуу залкар тоо системасы катары баяндалат. Аны Имай тоолору м-н гана салыштырууга болот. М. түштүктө Тибеттен башталып, түндүктө «Тараз м-н Шелжинин» (азыркы Талас өрөөнүнүн орто бөлүгү) чегине, батышта Туран ойдуңунан чыгышта Кытайга чейин созулат. Бул залкар тоо системасынын чыгыш жагы Тафкан, борб. бөлүгү Игражарт, түш. тарабы Буттем аталган.
Олег Бондаренко
«Кыргызстандын жаңы адабияты»
Бул Кыргызстандын авторлорунун чыгармаларынын электрондук китепканасы. Жалпысынан сайтта ар кандай жанрдагы 2642 эмгек бар.
Манса
Бүт Евразияны кошпой жалаң гана Кырг-н, Казакстан, Орто Азиянын аймагында Манас деген 20дан ашык топоним жолугат. Манса (Маниса, Манис, Манас) аталышынын этимологиясы али толук аныктала элек. Айрым изилдөөчүлөр анын чыгышын манихейдик маани деген теонимге такашат.
Олег Бондаренко
Шилтемелер
Жазуучу Олег Бондаренко дүйнөдөн кайтты. 4-апрель, 2023, azzattyk // https://www.azattyk.org/a/32348923.html                                                                    Бакай Алмаз. Кыргызстандык жазуучу Олег Бондаренко көз жумду.4-апрель, 2023, kloop.asia// https://ky.kloop.asia/2023/04/04/kyrgyzstandyk-zhazuuchu-oleg-bondarenko-k-z-zhumdu/. Мария Орлова. Скончался глава Ассоциации издателей и книгораспространителей Олег Бондаренко. 04 апреля 2023, Бишкек -24.kg//https://24.kg/obschestvo/262481_skonchalsya_glava_assotsiatsii_izdateley_iknigorasprostraniteley_oleg_bondarenko/
Олег Бондаренко. Долбоор жөнүндө. 27-сентябрь, 2008-жыл //http://www.literatura.kg/about/
Олег Ярославович Бондоренко//http://www.literatura.kg/persons/?aid=24
Олег Ярославович Бондаренко. Кыргыз китебин кантип өлтүрүп атышат: цифралар жана фактылар//http://www.literatura.kg/articles/?aid=1645
Олег Бондаренко.Начало. К годовщине смерти Тилека Мураталиева. 2022-жылдын 20-августу//https://mnenie.akipress.org/unews/un_post:24822
Марина Мирошник. Скончался писатель Олег Бондаренко. 4-апрель, 2023-жыл, kaktus.media//https://kaktus.media/doc/478410_skonchalsia_pisatel_oleg_bondarenko.html
Грун 2-й (Благовещен району, Башкыртстан)
Грун 2-й — Башкыртстандын Благовещен районундагы айыл, Богород айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 3 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Роллинг Форк (Миссисипи)
Роллинг Форк (Миссисипи) (Rolling Fork) — Миссисипи штатынын Шаркей (Sharkey) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2486 киши. Болжолдуу аянты - 3.6 км². FIPS коду — 28-63560.
Монт Вернон (Нү-Гэмпшир)
Монт Вернон (Нү-Гэмпшир) (Mont Vernon) — Нү-Гэмпшир штатынын Хиллсбороу округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2409 киши. Болжолдуу аянты - 43.3 км². FIPS коду — 33-49140.
Көтмалды (аймак)
Көтмалды (орус тилиндеги адабияттарда, карталарда – Кутемалды) – өзөндүн, жердин, сепилдин аты.
Кочкор (Чүй) суусу м-н Ысык-Көлдүн, Бозбармак дөңсөөлөрү м-н Бишкек – Балыкчы жолунун аралыгындагы аймак. Батыштан чыгышты карай 7–8 кмге, түштүктөн түндүктү көздөй 5–6 кмге созулат. Абс. бийиктиги 1620 мден (батыш жагы, Кочкор суусунун чыгыш жээги) 1606 мге (Ысык-Көлдүн деңгээли) чейин. Рельефи түздүктүү, түндүктү ж-а чыгышты карай бир аз эңкейиш; Бозбармакка жакын түш.-батышы ж-а Кочкор суусуна чектеш жаткан батыш тарабы бир аз көтөрүңкү. Бул жерлер тегиз, бирок эски («Калмакарык», «Орусарык») ж-а жаңы (Бууганарык) каналдар м-н тилмеленген. Түн. жагы майда чыбыр, Көтмалды (Бууган) салаасынын эски нуктары м-н тилмеленген. Түздүк плейстоцендин аягындагы, голоцендеги, ошондой эле азыркы шиленди ж-а чөкмө (кум,чопо) тектер м-н капталган. Аймактын чыгыш жагын бүт көл чөкмөлөрү, түш.-батыш тарабын Кочкор суусунун шилендилери, түн.-батышын шамал айдама кумдар ээлейт. Балыкчы ш-нын батыш четинде дюна түрүндөгү чакан «көчмө» кумдар кезигет. Аймактын Ысык-Көлгө жакын чыгыш бөлүгү (чоң жолдун ылдый жагы, мурунку Кызылсаз) кургап бараткан майда өңгүл-дөңгүлдүү саздак жер.
Таун оф Ороно (Мэн)
Таун оф Ороно (Мэн) (Town of Orono) — Мэн штатынын Пенобскот округуна караган АКШ шаары.
Көтмалды (аймак)
Көлгө чектеш тилке (туурасы 500 мге чейин) камыш, өлөң чөп, жекен ж. б. өскөн жапыз жээк. Климаты мелүүн континенттик, кургакчыл; июлдун орт. темп-расы 17–19° С, январдыкы –3...–5° С. Жылдык жаан-чачыны 110–119 мм; кышында кар жатпайт. Агын суулары жок. Бууган салаасы дайыма кургак. Кум, чопо шагылдуу чөл ландшафты мүнөздүү. Кыртышы таштуу бозомук күңүрт чөл топурагы басымдуу; кум, саз да кезигет. Чий, шыбак,күүдүрөк, чекенде, кемпир муштум ж. б. өсүмдүктөр өсөт. Акыркы 30–40 жыл ичинде К-нын аймагы кескин өзгөргөн: жер бети түзөтүлүп, каналдар казылып көп жери айдоого айланды. Эскибуугандын нугунун аз жери гана мурдагы калыбында. Кочкор суусунун кашаттарына (Сарыбулуң) бак (өрүк, терек, каражыгач ж. б.) тигилип, токойго айланган. Аймактын түн. жагын т. ж., чыгыш жагын авт. жолдору кесип өтөт. Геогр. абалы («тогуз жолдун тоому») ыңгайлуу болгондуктан К-нын аймагы эзелтен элди өзүнө тарткан. Палеолитте Бозбармактын этегинде, неолитте Көтмалдыда байыркы адамдар жашаган. Сак, усун элдери да бул жерлерди мекендегендигин ошол мезгилден калган бейиттер айгинелейт. Түрк урууларынын убагында да К. маанилүү роль ойногон. 10–12-к-да Сарыбулуңда (Балыкчыдан 9 км түш.-батышта) эл жашап, анда темир иштетүү өндүрүшү өнүккөн. Айлана-тегерегинде дагы башка эски эстеликтер кезигет. Өткөн кылымдын орто ченинде К-га кокондуктар сепил курушкан. Октябрь рев-ясына чейин кыргыз журтчулугунун чоң жыйындары бул жерге өткөрүлүп турган. Чүй, Ысык-Көл, Нарынды байланыштырган араба жолу салынганда, 1871-ж. Кочкор суусунун Боом капчыгайын көздөй имерилишине (оң жээгине) бекет түшкөн. Анда почта станциясы, жүргүнчүлөр, почта кармаган адам   ж. б-лар үчүн 4–5 үй турган. 1876-ж. почта кармаган казак-орус С.Е.Дмитриев К-га жылкы з-дун курган. 1900ж. бекет ошол адамдын ысмы м-н «станция Дмитриевская» деп аталып, кийин Ново-Дмитриевское деген атка көчкөн. 1913-ж. Мында 15 түтүн эл турган.
Таун оф Ороно (Мэн)
Калкы - 10362 киши. Болжолдуу аянты - 51.3 км². FIPS коду — ?.
Көтмалды (аймак)
Азыр К-нын аймагы Тоң р-на карайт. Бирок көп жерин Балыкчы ш. пайдаланат. Көтмалды геогр. тарыхында көптөн берибелгилүү ат. Ал Чүй м-н Ысык-Көлдүн деңгээлинин өзгөрүшү, Байыркы Чүй жөнүндөгү илимий маселелердин түйүнүндө турат. Бул темалар адабиятта 19-к-дын башынан бери талкууланып келе жатат. Өзгөчө талашы Көтмалды (Бууган) салаасы жөнүндөгү маселе (к. Бууган). Бууган К-нын 2-аты, бирок экөөнүн тең этимологиясы чечиле элек. К. топоними Кырг-ндын түштүгүндө, Казакстанда ж. б. жерлерде кезигет.