cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Motorola Mobility
2016-жылы январь айында, Lenovo Motorola Mobility менен смартфон ишкердиги боюнча 2015-жылы августта бириктирилгенден кийин, компания жалпыга кайрылган "Motorola" брэнди менен чыга турганын шардана кылган. Ал соңку түзмөктөрдө пайдаланылган "Moto" брэнди менен Lenovo'нун "Vibe" брэндинин ордуна келген. Бирок, Motorola кийин чечмелегендей, брэнд мындан ары колдонула бермекчи. Ал эми маркетиң анын "Moto" жана "Vibe" брэнддерине багытталып, Motorola деген толук аталышы болсо кутусунун жана анын брэнддик лицензияларында жайгаштырылат. 2016-жылы ноябрда Lenovo өз атынан жана Vibe брэнди менен смартфондорду чыгаруусун токтото турганын шардана кылган. Ал эми мындан аркы бардык келечектеги смартфондор "Moto" брэндин жана Motorola энбелгисин алып жүрөт деп билдирген.
Бюджет мекемелеринин депозиттери
Бюджет мекемелеринин депозиттери – убактылуу бюджеттик уюмдардын карамагына түшкөн жана белгилүү шарттарда (сот чечим кабыл алганда, оорулуу дарылоо мекемесинен чыкканда) юридикалык же жеке жактарга кайтарып берилүүгө жаткан акча каражаттары, баалуу кагаздар.
Кара-Баткак мөңгүсү
Кара-Баткак мөңгүсү – Тескей Ала-Тоонун Түндүк капталындагы жабык төр тибиндеги мөңгү. Узундугу 3,5 км, туурасы 300–400 м, аянты 4,5 км2. Чоң Кызыл-Суунун алабында жайгашкан. Мөңгүнүн башы деңиз деңгээлинен 4800 м, этеги 3300 м бийикте жатат. Кар чегинин бийиктиги 4050 м. Абляциясынын аянты 1,6 км2. Мөңгү таманы бир аз жантайыңкы келип, кенен төрдө жатат. Куралуу облусу менен «тилинин» ортосунда бийиктиги 20–30 мдей келген мөңгү жатат. Мөңгүнүн сол жак четинде тоо тектердин уранды сыныктары үйүлүп корумду түзөт. Каптал морена бар. Зор дого сымал аяккы морена менен мөңгүнүн этегинин аралыгында мөңгү көлү пайда болгон. Мөңгү тартылууда (жылына 5–6 м). Калыңдыгы 50 мден 80 мге чейин өзгөрөт. Андан агып чыккан суу Чоң Кызыл-Суунун оң куймасы Кашка-Төргө куят.
Мөңгүгө 1947-жылдан тартып үзгүлтүксүз байкоо жүргүзүлүүдө. Эл аралык геофизикалык жылдын (1957-жылы, 1-июль) программасы боюнча 1-категориядагы байкоолорду жүргүзүү үчүн атайын тандалган. СССР убагында анын материалдары Москвадагы жана Цюрихтеги эл аралык илимий борборлорго жөнөтүлүп турган. Кийинки мезгилде мөңгүдө кээ бир гляциалдык-метеорологиялык байкоо-изилдөөлөр жүргүзүлгөн. Экологиялык жактан таза, туюк төр.
Байчоро
Байчоро — кырк чоронун бири, Баабединдин уулу. Манас Таласка келгенде чоро болгондон баштап, Манастын бардык баатырдык иштерине катышат. «Колу күчтүү Байчоро» делип айтылып, чоролордун ичинен күчтүүлүгү, баатырлыгы менен айырмаланат. «Чоң казатта» окко учканы айтылса да (Саякбай Каралаев, 2. 200), кийин алты арамга кошулуп кеткен чоролор менен бирге Семетейдин колунан өлдү делет (Саякбай Каралаев, «Семетей, 1. 339).
Ильта (Салауат району, Башкыртстан)
Ильта — Башкыртстандын Салауат районундагы айыл, Янгантау айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 189 киши. Почта индекси — 452492, ОКАТО коду — 80247875002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Өзбекстан Улуттук Университети
Улугбек атындагы Өзбекстан Улуттук Университети — Орто Азияда эң эски Советтик университет. Өзбекстандын алдыңкы жогорку окуу жайы. 1918-жылы Ташкенде Элдик университет катары негизделип, 1920-жылдан Түркстан университети, 1923-жылдан Орто Азия коммунисттик университети деп аталган. 1954-жылы В. И. Лениндин ысымы берилген. Бул университетке Орто Азиядагы жергиликтүү улуттардын өкүлдөрү кабыл алынып, жогорку квалификациялуу партиялык, советтик, профсоюздук, комсомолдук адистер жана журналисттер даярдалган. Кыргызстандан да партиялык, советтик, коомдук көп жетекчилер тарбияланып чыккан. 1960-жылдан 2000-жылга чейин Ташкен мамлекеттик университети. Ошол эле 2000-жылы бул окуу жайга улуттук университет макамы берилип, окумуштуу Улугбек ысымы ыйгарылган.
Декстердин лабораториясы
"Декстердин лабораториясы" (англ. Dexter's Laboratory; жалпысынан "Dexter's Lab" деп аталат) - америкалык комедиялуу илимий-фантастикалуу анимацияланган телесериал. Сериал Cartoon Network үчүн Геннди Тартаковски тарабынан тартылып, Cartoon Network чыгарган алгачкы мультфильм болуп саналат. Мультфильмде үйүнүн жертөлөсүндө сырдуу лабараториясы бар Декстер аттуу таланттуу жана ойлоп чыгаруучу бала, ар дайым лабараториясына кирген Ди Ди аттуу эжесин ал жерден чыгаруу үчүн күрөшүүсүн чагылдырат. Ал ошондой эле коңшусу жана Мандарк аттуу гений өнөктөшү менен болгон атаандашуусун баяндайт. Алгачкы эки сезон кошумча эки бөлүмдү камтыйт. Биринчиси, Декстердин үй жаныбары лаб-маймыл/ супербаатыр тууралуу "Маймылга М менен байланыш" (англ. Dial M for Monkey) жана экинчиси бир бөлмөдө жашаган үч супер баатыр тууралуу "Адилеттүү достор" (англ. The Justice Friends) бөлүмү.
Декстердин лабараториясы- дүйнө жүзү боюнча жакшы сын-пикирлерге ээ болгон жана жогорку көрсөткүчтөргө ээ болуу менен Cartoon Networkтун эң популярдуу жана ийгиликтүү сериалдарына айланган. Сериалдын көрсөтүү убагында ал үч "Annie Awards" сыйлыгын жеңип, төрт жолу "Primetime Emmy Awards" сыйлыгына, төрт "Golden Reel Awards" жана тогуз кошумча "Annie Awards" сыйлыгына көрсөтүлгөн. Бул сериал ошондой эле Крейг МакКрекен, Сет МакФарлейн, Бач Хартмен жана Роб Рензетти аттуу мультипликаторлордун карьералык өсүүсү үчүн да абдан маанилүү. Буга кошумчалай сериалдын комедиялуу китептери, DVD жана VHS, музыкалык ыр жыйнактары, оюнчуктар коллекциясы жана видео оюндары бар.
Акташ акиташ теги кени
Акташ акиташ теги кени Баткен облусунун Кадамжай районунда, Алай кырка тоосунун түндүк этегинде. 1968-ж. ачылган. Кен аймагын силур мезгилинин чөкмө тоо тектери түзөт. Акиташ теги сланец тектеринин арасында жайгашкан. Узундугу 3,5 км, калыңдыгы 80 мдей. Ак, кара түстө. Суукка чыдамдуу, жүк көтөрүмдүүлүгү жана кысууга жөндөмдүүлүгү жогору. Запасы 1 млн м3. Дубалды каптап кооздоого жарамдуу.
Балакайлар
"Балакайлар" (Rugrats) - америкалык анимацияланган телесериал. Мультфильмди Арлен Класки, Габор Ксупо жана Пол Гермайн Nickelodeon каналы үчүн тартышкан. Тасмада Томми, Чаки, Фил жана Лил аттуу эгиздер жана Анжелика аттуу тамтуң баскан балдардын күнүмдүк жашоолору жана алардын кыялдарындагы ар кандай жоруктар баяндалат. Ал эми чоңдор балдардын эмне кылып жаткандыгынан кабарсыз болушат.
"Балакайлар" 13 жыл көрсөтүлүп 20 ашуун сыйлыкка ээ болгон жана анын ичинде төрт "Daytime Emmy Award", алты "Kids' Choice Awards" жана Голливуддагы даңк аллеясында өздүк жылдызына ээ болгон. Бул сериал Nickelodeon көрсөткүчүндө жогору бааланган жана 1995-2000-жылдардын аралыгындагы эң жогорку бааланган телеберүү болгон. "Балакайлар", "Губка Боб, төрт бурчтуу ыштанчан" (англ. SpongeBob SquarePants) сериалынын Nickelodeon каналында "Кальмар/ Талкалоочу Дуфус" (англ. Squidtis/Demolition Doofus) 173-эпизоду чыкканга чейин ,2012-жылга чейин көрсөтүлгөн эң үзүн мультфильм болгон
Кара карагат
Кара карагат (латынча - Ribes nigrum, L. 1753) — Жалбырагын таштоочу бадал, Карагат уруусуна кирген түр.
Таралышы жана экологиясы
Жаратылышта тараган ареалы Европанын бардык аймагын, Кыргызстан, Орусиянын европалык бөлүгүн, Сибирь (Уралдан Байкал көлүнө чейин), Казакстан,  Кытайды жана Монголиянын түндүгүн камтыйт. Түндүк Америкага интродукцияланган.
Суу жээктеринин бойлорунда, нымдуу токойлордо, саздардын боорлорунда тортошуп же жалгыздап өсүшөт.
Өсүмдүк күн нуру жакшы тийген жерлерде жакшы өсөт, бирок тамыры нымдуулукту жакшы көрөт, эгерде көлөкөлүү жайга олтургузса, анда гүлдөөсү аз болуп, ага карата мөмөлөрдү да аз байлайт. Топуракка болгон талабы абалуу, жакшы нымдашкан, органикалык жер сеирткичтерге бай (суглинка) топурактар, кычкылдуулугу жогору болгон топурактарда өспөйт же начар өсөт.
Көбөйүүсү калемчелөө аркылуу жүрөт.
Консервалар
Консервалар - Азык-түлүктүн кайсы түрүнөн жасалгандыгына жараша эт, балык, сүт, жемиш, жашылча, ошондой эле аралаш Консервалар болуп бөлүнөт. Консервалар жашылча-жемишти жыл бою пайдаланууга шарт түзүп, рационду байытат. Өзгөчө алыскы түндүк райондордо жашагандар үчүн, экспедиция, жүрүштө жана башка шарттарда өтө маанилүү. Консерва даярдоонун азыркы технологиясы азык-түлүктүн аш бөлүмдүүлүгүн жана андагы витаминдерди толук сактоого мүмкүндүк берет.
Калай жана айнек идишке салынып, оозу бекитилген Консервалар бөлмө температурасындагы кургак имаратта 5 жылга чейин сакталат. Консерваларды ысык (20°тан жогору) жана өтө муздак (0°тан төмөн) жерде сактоого болбойт, анткени өтө' жылыгандан же муздагандан банканын ичиндеги тамактын көлөмү чоңоюп банка көөп кетиши мүмкүн. Ачылган калай банкадагы консерваны айнек же эмаль идишке салып капкак менен жаап, бөлмө температурасында бир сутка, муздаткычта 2-3 сутка гана сактоого болот. К. бузула баштаганда анын капкагы көтөрүлүп дөмпөйүп калат. Капкагы дөмпөйгөн банкадагы Консервалар жешке жараксыз, андан ууланып калууга болот (к. Ботулизм, Тамак-аштан уулануу). Дат баскан, оозу чала бекитилген банкадагы К-ды жегенге болбойт. Ошондой эле к. Үй шартына консервалоо макаласын.
Баатырдык эпос
Колдонулган адабияттар
"Манас" энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440. ISBN -5-89750-013-4
Каурилер
Каурилер — курсакпут моллюскалардын эки турун камтыган термин.
Кичи Сукчар дарыясы
Кичи Сукчар — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сукчар дарыясынын оң жээгинен 31 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Бюджет тартиби
Бюджет тартиби – баардык уюмдарга жана кызмат адамдарына бирдей милдет жүктөгөн төлөмдөрдү бюджетке которуу жана бюджет аркылуу бөлүнгөн каражатты чыгымдоо тартиби. == Колдонулган адабияттар ==
Арк
Арк (персче - таяныч, коргон) - Орто Азия жана Иран архитектурасында шаар сепилдеринин аталышы. Башкаруучулардын резиденцияларынын жана коргонуучу курулмалардын милдетин аткарат. Apк шаардын ортосундагы же сыртындагы шаар дубалдарында жайгашышы мүмкүн (Хива, Бухара). Apктын түрү Орто Азиядагы байыркы коргон, чептерде кездешет.
LAN
LAN- багытталган компүтердик программа (LAN-aware program) Жергиликтүү тармакта иштей алгандай түзүлгөн же өзгөртүлгөн атайын иштелип чыккан колдонмо программанын бир версиясы.
LAN-багытталган программалар демейде серверде сакталат.
Колдонулган адабияттар
Компьютер жана интернет: Энциклопедиялык окуу куралы /Башкы редактор Ү. Асанов; Ред. кеңеш У.Н.Бримкулов ж.б. – Б.: Мамлекеттик тил ж-а энциклопедия борбору, – 2004. 380 б. ISBN 9967-14-014-3
Осмонбеков, Арстанаалы
Осмонбеков Арстанаалы (1874, Наманган уезди, Кыркуул болушу, Тегене кыштагы – 1945, Аксы району, Авлетим кыштагы) – Түркстанда жана Кыргызстанда Совет бийлигин чыңдоого жигердүү катышкандардан.
Наманган орус-жергиликтүү мектебинде окуган. 1-дүйнөлүк согушта Белоруссияда оорук жумуштарында иштеп жүрүп, согушка каршы күрөшкө катышкан.
1919-жылы намангандык кыргыздардын ыктыярдуу атчандар кошуунун түзгөн. 1920-жылы Кыргыз атчандар дивизионуна командир болуп, басмачыларга каршы күрөшкөн. Калыбай, Аман палван жана башкалар корбашыларды талкалоого катышып, Кызыл Туу ордени менен сыйланган. Жалал-Абад жана Талас аймактарында партиялык, советтик кызматтарда, Улуу Ата Мекендик согуш мезгилинде Аксы районунда колхоз башкармасынын төрагасы болуп иштеген. Кыргыз АССР Советтеринин 1-уюштуруу съездинин делегаты.
Карабах жаңжалы
Карабах жаңжалы (1988) – Азербайжан менен Армениянын ортосундагы куралдуу чатак. Азербайжандын курамына кирген Тоолуу Карабах АОнун калкынын көбүн армян улуту түзгөндүктөн, Арменияга биригүү үчүн алардын массалык кыймылы башталган. 1988-жылы 20-февралда облустук кеңештин сессиясынын кабыл алган чечиминен соң, 17-мартта Степанакертте Арменияга биригүү жөнүндө армян элинин массалык демонстрациясы (75000 адам катышкан) болгон. 1988-жылы 15-июнда Армениянын курамына Тоолуу Карабахты кошуу жөнүндө Армян ССР Жогорку Советинин сессиясынын чечимин үч күндөн кийин Азербайжан ССР Жогорку Совети жараксыз деп тапкан. Ал чечимге каршы чыккан Тоолуу Карабах обл. совети 12-июлда облусту Азербайжандын курамынан чыгаруу жана Арменияга бириктирүү жөнүндө жарыя кылган. 18-июлда СССР Жогорку Советинин Президиуму бул чечимди жокко чыгарган. Мындай тирешүүлөр Тоолуу Карабахтын ар кайсы райондорунда армян жана азербайжан улуттарынын ортосунда кандуу кагылышууларга алып келген. Азербайжан менен Армения Тоолуу Карабах Республикасынын статусун чечүү боюнча иш жүргүзүүдө.
Биринчи Май (Ысык-Ата району, Ак-Кудук айыл аймагы)
Биринчи Май (Биринчи Май) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Ысык-Ата районундагы айыл. Ак-Кудук айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 795 киши.
Тульская (метро бекети)
Тульская — Москва метросунун Серпуховско-Тимирязевская сызыксындагы станция. 1983-жылы 8-ноябрьда ачылган.
Кыпчылма капчыгайы
Кыпчылма капчыгайы, кооз жер. Фергана тоо тизмегинин түштүк-батышындагы Жазы өрөөнүнүн ортолук, антедецеденттик бөлүгүн ээлейт. Жазынын оң куймасы Чыттыдан ылдый, 1950 м бийиктиктен башталып, капчыгайдын кууш оозу 1820 м бийиктикте бүтөт. Узундугу 7 кмге жакын, өтө кууш (терең каньон бөлүгү 1кмге жакын). Капталдары тик, бир кыйла жери жалама аска-зоока. Оң күн чыгыш жак бети 700-800мге жеткен тик аскалуу. Сол жак бетинде чолок сайлар, эшилме корум таштар көп. Мурда зоокаларды жарып жол салганга чейин адам аска, жарларга жармашып, терең капчыгайдан араң өтүүчү экен. Өзөндүн нугу зоокалардан түшкөн зор таштарга толгон. Жазынын суусу таштан-ташка урунуп, шаркырап, капчыгайдын ичин жаңыртып тез агат. Кыпчылманын ичи каксоо, өсүмдүктөргө жарды; бадалдар сейрек, арча, карагай чанда учурайт. Капчыгай аркылуу авто жолу өтөт. Кыпчылма, андан жогору жайгашкан Качыраалы коругу, Карашорор жана башка кооз жерлер зор кызыгууну туудурат.
Ажыкеев Эсенкан
Ажыкеев Эсенкан (1924ж. туулган – 1989-ж.) - өткөөлчүлөр бригадасынын бригадири. Социалистик Эмгектин Баатыры (1966).
1942-49-ж. Советтик Армиянын катарында кызмат кылган. Андан кийин рудникте забойщик-өткөөлчү болуп иштеген. Ажыкеевдин бригадасы эмгектеги зор ийгиликтерге жетишкен. Эки жолу Ленин ордени жана медалдар менен сыйланган.
Карабах хандыгы
Карабах хандыгы – Азербайжандагы Аракс жана Кура дарыясынын аралыгында жайгашкан 18–19-кылымдардагы феодалдык мамлекет. Панах Алихан (1740–59) 1747-жылы негиздеген. Ал Гянжин, Ереван, Нахичевань жана Ардебиль хандыктарына өз таасирин тийгизген. Карабах хандыгынын калкы негизинен дыйканчылык, малчылык жана багбанчылык менен кесиптенип, килем, булгаары буюмдары менен атагы чыккан. Карабах хандыгын Иран же Түркиянын басып алуу коркунучунан улам Ибрагим Халилхан (1759–1806) коргоп калуу өтүнүчү менен 1783-жана 1797–99-жылдары Россияга кайрылып, Карабах хандыгы 1805-жылы Россиянын карамагына өткөн. 1822-жылы хандык башкаруу жоюлуп, орус аскер администрациясы менен алмашылган.
Чардакчымчыктар
Чардакчымчыктар (лат. Hydrobatidae) — деңиздерде, океандарда жашоочу, тутуктумшук куштардын ичиндеги бир тукуму, булардын төмөнкү түрлөрү белгилүү: түндүк чардакчымчык (лат. Oceanodroma leucorrhoa), көгүш чардакчымчык (O. furcata), ача куйрук чардакчымчык (Oceanodroma monorhis).
Катедер-соцализм
Катедер-соцализм (нем. katheder-sozialismus, katheder – кафедра) – буржуазиялык социализмдин бир түрү. 19-кылымдын 2-жарымында Германияда пайда болгон. Ал университеттердин кафедраларынан капитализмдин тынч жол менен социализмге өсүп чыгышы жөнүндөгү апологетикалык теорияны үгүттөшкөн германиялык буржуазиялык профессорлорду баш коштурган.
Катедер-социализмдин А. Вагнер, Г. Шмоллер, Л. Брентано сыяктуу өкүлдөрү социалисттик фразаларга жашынышып, иш жүзүндө герман буржуазиясынын жана юнкерчиликтин кызыкчылыгын көздөшкөн.
Марксчыл саясий экономиянын бир топ жоболорун катедер-социалисттердин буржуазиялык либерализмдин духунда түшүндүрүшү немис социал-демократиясында ревизионизмдин чыгышына шарт түзгөн.
Катедер-социализмди К. Маркс жана Ф. Энгельс сындаган. В. И. Ленин катедер-социализмдин Орусиядагы “легалдуу марксизм” жана эл аралык ревизионизм менен байланышын ачкан. 20-кылымдын башында катедер-социализмдин бедели бир топ төмөндөгөн. Кийинчерээк анын идеяларын реформизмдин жана саясий реакциянын идеологдору кабыл алышкан.
Колдонулган адабияттар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Философия энциклопедиялык окуу куралы. - Б.:2004 ISBN 9967-14-020-8
Алюминий ачык таштары
Алюминий ачык таштары – алюминий сульфаты жана кээ бир бир валенттүү металлдар сульфаттарынан пайда болгон туздар. Жалпы формуласы: R2SO4Al2(SO4)324H2O (R - K, Na,NH4 жана башкалар). А. а. т. – комплекстик бирикм болгондуктан, алардын формулалары көпчүлүк учурда төмөндөгүдөй жазылат: R{Al(SO4)2}12H2O. А. а. түссүз кристаллдар, сууда жакшы эрийт. Эң кеңири тараганы алюминий-калийлүү ачыкташ K2SO4Al2(SO4)324H2O. А. а. т. Боксит же чопону ысык Н2SO4 менен иштетип, пайда болгон эритмеге К2SO4 кошуп алынат. Ачык таштар нымды өзүнө тартып албайт, ошондуктан аларды пайдалануу өтө ыңгайлуу. А. а. т. ө ж-да кездеме боедо, тери өңдөөдө, кагаз өндүрүүдө, медицинада антисептик катары колдонулат.
Акташ доломиттешкен акиташ теги кени
Акташ доломиттешкен акиташ теги кени Нарын облусунун Кочкор районунда, Сарыбулак кыштагынан 56 км чыгышта. Балыкчы т. ж. бекетинен кенге чейинки аралык 154 км. 1948-ж. табылып, 1980–81-ж. Түндүк Кыргыз геол. экспедициясы чалгындаган. Пайдалуу ак доломиттүү мрамор жогорку протерозой заманында пайда болгон. Мрамор чыгыштан батышка 400 мге созулуп жатат, туурасы 300 м. Мрамор майдаланган түрдө декаративдик оор бетондо жана курулуш иштеринде колдонулат. Баланстагы запасы А+В+С1 категориясы боюнча 2994 миң м3.
Фацзя
Фанцзя – (мыйзамчылар) Байыркы Кытайдагы идеялык агым. Анын көрүнүктүү өкүлдөрү: Шан ян (б. з. ч. 4-к.), Хань Фей (б. з. ч. 233-ж.) ж. б. Фацзянын өкүлдөрү уруулук түзүлүшкө, коомдук-патриархалдык традицияларга каршы күрөшкөн. Цинь падышачылыгында бир катар реформаларды жаратуу менен бирге биринчи Кытай империясын (б. з. ч. 3-к-дын аягы) түзүүгө катышкан. Хань фей ж. б. Фанцзянын өкүлдөрү диний мистикага с ырым-жырымдарга каршы болушкан.
Lenovo
Lenovo Group Ltd. же Lenovo PC International же болбосо Lenovo деп кыскартылат (Леново) -- Кытайдын Бээжининде жана Түндүк Каролинанын Морисвиллинде башкы штабдары жайгашкан кытай-америка эл аралык технологиялык компаниясы. Ал жеке компүтерлерди, планшеттерди, смартфондорду, иш станцияларын, серверлерди, электроникалык сактагыч түзмөктөрүн, IT башкаруу программасын жана смарт сыналгыларды жасап, иштеп чыгып, өндүрөт жана сатат. 2013-жылдан бери Lenovo дүйнөдөгү эң ири жеке компүтер сатуучу болуп келет. Ал ноутбук компүтерлердин ThinkPad сабын, лэптоптордун IdeaPad жана Yoga саптарын, ошондой эле иш такта компүтерлердин IdeaCentre жана ThinkCentre саптарын сатат.
Lenovo 60тан ашуун өлкөдө иш алып барат жана 160тай өлкөдө өз продукцияларын сатат. Lenovo'нун негизги имараттары Бээжин жана Моррисвиллде. Ал эми Кытайдын Бээжин, Шанхай, Шенжен, Шиамен, Чеңду, Нанжиң жана Вухан жергелеринде, Жапониянын Яматосунда жана АКШнын Моррисвиллинде изилдөө борборлору бар. Ал EMC менен биргеликте LenovoEMC аттуу ишкананы иштетет. Ал тармакка тиркелген сактагыч чечимдерин сатат. Ошондой эле анын NEC менен биргеликте иштеткен Lenovo NEC Holdings ишканасы бар. Ал жапон базары үчүн жеке компүтерлерди өндүрөт.
Lenovo 1984-жылы ноябрда Бээжинде Legend катары негизделип, 1988-жылы Гонконгдо компания болуп катталган. Lenovo 2005-жылы IBM'дин жеке компүтер бизнесин алып, 2014-жылы өзүнүн Intel'ге негизделген сервер бизнесин сатып алууга макул болгон. Lenovo 2012-жылы смартфон базарына кирип, 2014-жылга карата, Кытайдын негизги бөлүгүндө эң ири смартфон сатуучу болуп калган. 2014-жылы январда Lenovo Google компаниясынан Motorola Mobility смартфон чыгаруучу бөлүгүн сатып алууга макул болуп, 2014-жылы октябрда келишим соңуна чыккан.
Lenovo Гонконг биржасынын тизмесинен орун алган жана көбүнесе "Кызыл чип" индексинин туруктуу бөлүгү болуп эсептелет.
Тарыхы
...
Бакдөөлөт
Жакыптын кичүү аялы, Абыке, Көбөштүн, кээ бир варианттарда, ошондой эле Чыйбыт, Кочкор, Адыбай, Көлбайдын да энеси. Эпостун «Манас», «Семетей» бөлүмдөрүндө тең катышкан кейипкер болгону менен окуялардын жүрүшүндө анчалык чечүүчү роль ойнобойт. Семетей Букардан адеп Таласка келип, Жакыпка жолуккандагы эпизоддо Бакдөөлөттүн калыстыгы, адилдиги, ак ниеттиги ачык көрүнөт:
Минтсең какбаш оңбойсуң,
Кепинин жеген иш кыйын,
Кепинсиз сендей болобу,
Сенин бул ишиң калсын талаага,
Жалгыз Манаска кетсин садага (Саякбай Каралаев, «Семетей», 1. 245),— деп Семетейге уу бердирип өлтүрмөкчү болгон, кара ниет, керт башынын кызыкчылыгынан башканы көздөбөгөн Жакыпка каршылык көрсөтүп, өз балдарына өз экен деп жан тартпастан, калыстык менен эл кишиси Манасты жогору коёт. Башка айтымдарда Бакдөөлөттүн кийинки тагдыры жөнүндө сөз болбойт. Багыш Сазан уулунун айтымында Семетей Жакып, Көбөштү жок кылгандан кийин, тирүү калган Абыкеге мал-мүлкүн берип энеси Бакдөөлөт менен Мекеге көчүрүп жибергени айтылат.
Юн-Яга (Лемва куймасы)
Юн-Яга — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Лемва дарыясынын оң жээгинен 7 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 153 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Алюминий
Алюминий (лат. Aluminium) – Д. И. Менделеев мезгилдик системасы 3-мезгилинин IIIА группа элементи. К.н. 13; ат. м. 26,9815; жер кыртышында таралышы боюнча металлдар ичинен 1-орунду ээлеп 8,8 % түзөт. А. жаратылыш минералдары: KАlSi3O8, NaAlSi3O8, NaAlSO4, Ca(AlSiO4)2, KАl(SiO3)2 – талаа шпатттары, Na2OAl2O32SiO3 – нефелин, Al2O32H2O3 – боксит, Na3 [AlF 6] – криолит. Жалпысынан А. жаратылышта алюмосиликаттар, боксит, корунд жана криолит түрүндө учурайт. А. моноизотоптуу элементтер катарына кирет. Окистенүү даражасы +3, кээде +1,+2 А.өндүрүүчү мамлекеттерге Орусия, Гренландия, Норвегия, Швеция, Австралия, Бразилия, Гвинея, Орто Азиядан Тажикстан кирет. Таза А. (99,996%) тыгызд. 2,70 г/см3 (20оС), эрүү темп-расы 660,24оС кайноо темп-расы 2500оС. А. Si, Cu, Zn, Mn ж. б. элементтер менен ар түрдүү касиеттеги, өтө бышык куймаларды пайда кылат. Абада тез окистенип, Al2O3 жука кабыкчасы менен капталат. Ал А. андан ары окистенүүдөн сактайт. Жогорку темп-рада азот, көмүртек, күкүрт менен реакцияга кирип, нитрид (AlN), карбид (Al4C3), сульфид (Al2S3) берет. Галогендер менен да реакцияга кирет. Щелочто оңой эрип суутекти бөлүп чыгарат да алюминатты пайда кылат. Бул касиети А. амфотердик мүнөзүн көрсөтөт:
2Al+2NaOH+10H2O  2Na [ Al(OH)4(H2O)2]+3H2
Мындай касиетке А. оксиди жана гидроксиди да ээ. Алюминий өнөр жайларда криолитте (Na3AlF6) эритилген бокситти электролиздөөдөн алынат. Электролит курамы (м. б-ча): 75-90 % Na3 [AlF </nowiki> 6], 5-12 % AlF3, 2-10 % CaF2, 1-10 % Al2O3: молярдык катышы NaF: AlF3 = 2,20: 2,85. А. 1827-ж. немец химиги Ф. Велер AlCl3 калий менен калыбына келтирүүдөн алган. Таза А. жылуулукту, электр тогун жакшы өткөргөн, коррозияга туруктуу, чоюлгуч, жеңил, оңой ширетилүүчү, күмүш сымал ак металл. А. электр тех-сында, авиацияда, өнөр жайларда, металлургияда, архитектурада, ядролук реакторлордо, турмуш тиричиликте керектелүүчү буюмдарды жасоодо кеңири колдонулат.
Бюджет тартыштыгы
Бюджет тартыштыгы (budget deficit) – мамлекеттик чыгымдардын мамлекеттик кирешеден ашып кетүүсү. Бюджет тартыштыгы учурунда өлкөдө мүлктүн көлөмү азаят. Бюджет тартыштыгын финансылоонун эки жолу бар: баанын орто деңгээлинин көтөрүлүшүнө алып келүү үчүн жүгүртүүгө акчанын кошумча санын чыгаруунун натыйжасында мамлекет киреше алуучу кредит-акча эмиссиясы (мамлекеттик бюджеттин тартыштыгын монеталаштыруу); 2) менчик сектордо инвестицияларды кыскартуу менен проценттин орто рыноктук ченин өстүрүүчү жана накта экспортту азайтуучу калктын жана борбордук банктын мамлекеттик заёмдору; 3) салык түшүүлөрүн көбөйтүү.
Жаңы преображен (Зилайыр району, Башкыртстан)
Жаңы преображен — Башкыртстандын Зилайыр районундагы кыштак, Зилайыр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 39 киши. Почта индекси — 453680, ОКАТО коду — 80227816002.
Биологиялык классификация
Биологиялык классификация - бул тирүү организмдердин классификациялоо принциптерин иштеп чыгуу жана ал принциптерди система түзүүдө түздөн-түз колдонууну максат кылган илимий дисциплина. Классификация деп бул жерде баардык бар болгон жана жок болуп кеткен организмдерди системалаштырып жайгаштыруу түшүнүлөт.
Систематиканын негизги максаттары:
Систематика ар-дайым буларды божомолдойт:
Бизди курчаган тирүү организмдердин көп түрдүүлүгү аныкталган ички түзүлүштөн турат,
бул түзүлүш иерархиякалдуу уюшулган же ар түркүн таксондор бирине-бири баш ийишет,
бул түзүлүш аягына чейин билип-таанууга мүмкүн, демек органикалык дүйнөнүн толук, чыпчыргасын бери камтыган системасын – табигый системаны, түзүү мүмкүн.
Баардык таксономикалык иштердин өзөгүндө жаткан бул божомолдорду систематиканын аксиомасы деп атаса болот.
Таксономикалык даражалар
Тирүү организимдердин азыркы классификациялары иерархиялык принципте түзүлгөн. Иерархиянын деңгээлдеринин(рангдар) өз аталыштары бар (жогоркудан төмөнкүгө): домен, дүйнө, тип же бөлүк, класс, түркүм, тукум, уруу, түр.
Жадыбалдын булагы.
Ар бир организм кезегинде баардык категориялардын сапаттык белгилерине ээ болушу керек. Ар бир таксондун белгилүү даражасы болуш керек же б.а. таксономикалык категорияга кириши керек. Адатта, татаал системаларда кошумча категориялар өзүнчө бөлүнүп көргөзүлөт: жогорку (super) – чоң класс; инфра - (infra); төмөнкү (sub) - классча. Мындай категорияларды көргөзүү системалоо учурунда сөзсүз эмес. Система түзүүнүн мындай принциби Линндин иерархиясы деп аталат. Эмгектери азыркы илимий систематиканын негизинде жаткан швед табийгат таануучусу Карл Линнейдин (Carolus Linnaeus) наамынан аталган.
Домен (жогорку дүйнө) салыштырмалуу түрдө жаңы түшүнүк болуп эсептелет. 1990 ж. Карл Воезе (Carl Woese) тарабынан сунушталган жана Жер жүзүндөгү болгон биомассаны үч доменге бөлгөн:
1. Эукариоты - клеткасында өзөгү (ядросу) бар организмдердин баарын бириктирген домен;
2. Бактериялар
3. Археялар
Балык (Манас эпосу)
Балык — топоним. Эпосто кыргыздар менен коңшу жашаган Ооган мамлекетинин чоң шаарларынын бири катары сүрөттөлөт. Сагымбай Орозбаковдун вариантында «Бадакшан менен Балыкты, Башкы атасы бир бөтөн, Баары тажик калыкты», — деп эскерилет. Балык тарыхта орчундуу соода борбору катары белгилүү болгон. Ошондой эле эпосто «Балкы тон» деген термин да айрым учурда кезигет. Бул ошол Балх шаарынан жасалган тон кымбат баалуу болгондугу менен өзгөчөлөнүп турган.
Географиялык реалияда Ооганстандын түндүк батышындагы Балх шаары.
Покемон
"Покемон" ( Pokemon) жапон тилинде "чөнтөк шайтандары" (ポ ケ ッ ト モ ン ス タ ー Poketto Monsutā) деген маанини билдирет жана учурда англисчеде Покемон деген аталышта жарнамаланат - жапониялык анимацияланган телесериал жана ал дүйнө жүзү боюнча 98 өлкөдө жайылтылуу менен эл аралык телеберүүлөрдө көрсөтүлөт. Ал Покемон аттуу видео оюндарга жана Покемон чыгарылыштарына негизделген.
Покемон анимациялык сериялары Жапонияда алты бөлүмгө бөлүнгөн. Ошондой эле ал видео оюндардын версиясы боюнча бөлүнүп, андагы түп-нуска сериялар: "Жетишкен муун" (англ. Advanced Generation) "Алмаз жана бермет" (англ. the Diamond & Pearl), "Жакшы тилектер!" (англ. Best Wishes!) "XY" жана эң жаңы "Күн жана ай" (англ. Sun & Moon) аттуу сериялардан эргүү алган. Ал эми эл аралык көрсөтүүлөрдө бул алты серия 21 сезонго бөлүнгөн.
Бул аниме сериялар : Покемон хроникалары, анимеден айырмаланып башкы тасмадагы каармандар башка болгон, ар түрдүү экшндан турган, жаңы Покемон телеканалында Покемонго байланыштуу жаңылыктардын берилиши, Покемон Жекшемби, Покемон кагылыш! жана 2013-жылдын аягында чыккан Покемон ал телевизордон турат.
Покемон сериялары анменин дүйнө жүзү боюнча таралышына жана өзгөчө анимеден эң көп киреше тапкан АКШда аниме жана Покемон тасмаларынын таралышына себепкер болгон. Ошондой эле, бул аниме дүйнөлүк ийгиликти багынткан жана видео оюндарын популярдуулуктун туу чокусуна жеткирген алгачкы аниме катары эсептелинет.
Күлазык
Күлазык – байыркы кыргыздардын жоокерчилик доорунда колдонулган жол азыгы болуп эсептелген. Кыргыздар күлазыктын ар түрдүү жасалыш жолдорун билишкен. Тай этин адегенде сөөгүнөн ажыратып, түнкүсүн тышка жайып желдеткен, күндүзү алдына жалбыз төшөп, үстүнө чий жаап кургаткан. Кургаган этти жаргылчакка тартып, ага мээр чөп же талкан кошкон. Кай бирлери этти майда туурап майга кууруп, туздап, талканга аралаштырган. Күлазыкты капка же тулупка салып, чыгданга серүүн жерге сакташкан.
Түзгөн: Алиева Ф. Кыргыз тили   Ош  2006
Шифрлөө
Шифрлөө (Cryptooperation - Шифрование).
Ормон уулу Чаргын
Ормон уулу Чаргын (болжолу 1815 – өлгөн жылы белгисиз) – Ормон хандын экинчи уулу. Өз аты Осмонаалы, кийин Чаргын аталып кеткен. Чаргын жаш кезинде атасы атайын уюштурган мергенчилер тобуна кирип, хандын жеке коргоочуларынын бири катары кызмат кылган. Диний билим алган. 1847-жылы казак султаны Кенесарыга каршы согушка катышып, Ормон хандын «чампан» мылтык менен куралданган мергендерин жетектеген. Бугу менен сарыбагыштын чабышында жана орустарга каршы күрөштө Чаргын агасы Үмөтаалынын таасиринде турган. 1860-жылы Атбашы, Аксай тарапка көчкөн мезгилде, атбашылык чериктердин манабы Турдумамбет Тоймат уулунун кызына үйлөнүп, алар менен сый мамиле түзгөн. 1863-жылы июлда капитан Проценко жетектеген орус аскерин саяк манабы Осмон менен бирге сарыбагыш манабы катары Тогузторого чейин коштоп барган. 1864–67-жылы Үмөтаалынын жетекчилигинде Чаргын Осмон Тайлак уулу экөө миң түтүндөн эл башкарып турушкан. Үмөтаалы орус бийлигин тааныганда, Чаргын да агасынын жолун жолдогон.
Форт Ли (Нү-Жерси)
Форт Ли (Нү-Жерси) (Fort Lee) — Нү-Жерси штатынын Берген округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 35345 киши. Болжолдуу аянты - 7.5 км². FIPS коду — 34-24420.
Google Котормочу
Google Котормочу (Google Translate) – Google компаниясына тиешелүү 90дон ашык тилде иштеген, дүйнөдөгү эң таанымал акысыз котормо веб-кызматы. Ал тексттин бөлүктөрүн же веб-баракчаларды автоматтык түрдө которот. Кызмат онлайн жана ошондой эле офлайн иштейт офлайн иштеш үчүн которуу пакеттерин көчүрүү керек. Google котормочу аркылуу которуп жана кандай угулат экенин укса болот
Колдонуудагы тилдер
Төмөндөгү тилдердин бардыгы бири-бирине которула алат. Тизме 12-декабрь 2014-жылдагы маалымат боюнча.
Жол-Колот
Жол-Колот — Кыргыз Республикасынын Ысык-Көл облусун Ак-Суу районундагы айыл. Октябрь айыл округу составына кирет. «Арашан» селхозунун аймагында. Пржевальск шаарынын түштүк четинде жайгашкан. Райондун борбору Теплоключенка (Ак-Суу) кыштагынан 8 км батыш тарапта, Рыбачье темир жол станциясынан 225 км. Калкы 2189 (1986); негизинен мал чарбасында эмгектенишет. Орто мектеп, балдар бакчасы, фельдшер-акушердик пункт, китепкана бар.
Калкы
Калкы - 2 210 киши (2009).
Кара баш чөп
Кара баш чөп (Poterium) – роза гүлдүүлөр тукумундагы көп жылдык өсүмдүк. КМШ өлкөлөрүндө 3, Кыргызстанда 1 түрү (P. sanguisorba L.) бар. Бийиктиги 60 смге чейин. Шалбаада, жол, суу, арык, көлмө бойлорунда көп кездешет. Жалбырагы канат сымал, тегерек, жээги майда тилкелүү. Негизинен жайыт чөбү. Эрте жазда тез өсүп, май–июлда гүлдөйт. Тоют үчүн уругу (10%) башка өсүмдүк уруктары менен бирге себилет. Жашыл массасында бардык кургак заттарга карата алганда 16,6% протеин, 8,0% күл, 4,0% май, 23,7% клетчатка болот. Жалбырагында 261 мг% С витамини бар. Кой, уй, жылкы жакшы жейт.
Евва (Ликина куймасы)
Евва — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Ликина дарыясынын сол жээгинен 29 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 47 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Кашалот сымалдуулар
Кашалот сымалдуулар (лат. Physeteridae) – тиштүү киттердин бир тукуму, буларга төмөнкү уруулар жана түрлөр кирет: кидик кашалот (лат. Kogia breviceps), кадимки кашалот (Physeter catodon), кашалоттор (уруу) (Physeter), кидик кашалоттор (уруу) (Kogia).
Бюджеттен тышкаркы каражаттар
Бюджеттен тышкаркы каражаттар – мамлекеттин максатка ылайык сарпталуучу жана мамлекеттик бюджетке  кошулбаган акча каражаты. Бюджеттен тышкаркы максаттуу фонддордо топтоштурулат.
Нагорная (метро бекети)
Нагорная — Москва метросунун Серпуховско-Тимирязевская сызыксындагы станция. 1983-жылы 8-ноябрьда ачылган.
Социалдык стратификация
Социалдык стратификация (лат. stratum – катмар. facere – жасоо) – коомдун социалдык түзүлүшү жөнүндөгү социологиялык окуу. Коом иерархиялык түзүлүштөгү «страталарга», же болбосо социалдык катмарларга бөлүнүшү социалдык стратификация деп аталат. Бөлүүнүн негизги катары ар түркүн белгилер кабыл алынат: экономикалык, саясий, биологиялык, рассалык, диний ж. б. стратификациянын чен-өлчөмүндөрүн (критерийлерин) талдоодо социологдордун арасында бирдиктүү ой пикир жок. Социалдык стратификация түшүнүгү коомду таптарга бөлүүнү да камтыйт. Мындай бөлүнүүнүн негизине эркин, орчундуу жана орчундуу эмес чен-өлчөмүндөрүн (критерийлер) коюлат. (Мисалы: эмгектин түрү, үйдүн тиби, жашаган аймак, киреше өлчөмү). Кээ бир социологдордун ою боюнча Социалдык стратификация өзгөрүүнү, өсүүнү, өнүгүүнү мүнөздөйт. Ал социалдык мобилдүүлүк теориясы жана процесси менен өтө тыгыз байланышта.
Организм
Организм (лат. оrganizo – канагаттандырам, келбетке келтирем) – индивид – бардык жандуу нерсе. Бир жана көп клеткалуу.
Кичи Тагул дарыясы
Кичи Тагул — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Тагул дарыясынын сол жээгинен 37 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 42 км.
Организм
Организм жансыз материядан клеткалык түзүлүшү, зат алмашуусу, кыймыл-аракет, өсүү жана өөрчүү, дүүлүгүү, көбөйүү жана башка физиологиялык процесстердин болушу менен айырмаланат.
Прокариоттор
клетксында калыптанган ядросу жок организмдер.
Кичи Тагул дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Актерек кум-шагыл кени
Актерек кум-шагыл кени – Ош облусунун Кара-Суу районунда, Ош шаарынан 7 км түштүк-батышта, Ош–Ноокат жолунун боюнда, Жапалак кыштагынан 3 км түштүк тарапта. 1965–73-ж. геол. чалгындоо жумуштары жүргүзүлүп, запасы эсептелген. Кен неоген-төртүнчүлүк мезгилдин башталышында пайда болгон борпоң кум-шагыл чөгүндүлөрүнөн турат. Кесек фракциялар начар жумуруланган, иргелбеген, жалпак формадагысы арбын (11,5–14,6%), чопо бөлүкчөлөрү 14%. Кум ири бүртүкчөлүү, кесектик модулу 12%, органикалык кошундулар жана слюда жок. Кум-шагылды бетон даярдоого жана жол курулушунда пайдаланса болот. Запасы А+В–2213 миң м3, С1–7866 миң м3, А+В+С1–10079 миң м3, 1997-жылга карата баланстагы запасы: С1– 348 миң м3.
Алюминий оксиди
Алюминий оксиди глинозем А12О3 – түссүз кристалл, балкып эрүү темп-расы 3550оС, тыгызд. 3,99 г/см3. А. о. 2 модификациясы жаратылышта корунд минералы түрүндө кездешет. Анын тунук, боёлгон кристаллдары – баалуу таштар. Табигый жана жасалма корунд кадимки шартта хим. жактан өзгөрбөйт. А12О3 кош мүнөздүү, к-талар менен да, щелочтор менен да аракеттенет, бирок NН4ОН менен аракеттенбейт. А. о. сууда эрибейт, криолит балкыган эритмесинде жакшы эрийт. А. о. лаб-ялык шартта алюминийди кычкылтекте күйгүзүүдөн алынат. 1000оС щелочтор менен аракеттенишип алюминаттар, SiО2 жана кычкыл шлактар менен реакцияга кирип, алюмосиликаттары пайда кылат. Аны алуунун негизги сырьесу – боксит, нефелин, алунит. А. о. негизинен өндүрүштө алюминий алууга жумшалат. Электр техникалык керамикаларды, алюминий алууда колдонулат. Анын монокристаллы лазердик материал, ошондой эле зергердик таштар, саат таштары катары колдонулат.
Кондитер азыктары
Кондитер азыктары - башка азыктардан канттуулугу, аш болумдуулугу жана сиңимдүүлүгү менен айырмаланат. Кондитер азыктары канттан жасалган (карамель конфета, шоколад, мармелад, халва) жана ундан жасалган (печенье, пряник, вафель, кекс, торт жана пирожный) болуп бөлүнөт. Кондитер азыктарына кант, какао, жемиш жана мөмө, ун, сүт, май, жаңгак, агл кошумча тамак-аш кислоталары, өң, даам, жыт берүүчү заттар кошулат. Кондитер азыктарында углевод, май жана белоктун көп болушу анын калориялуулугун, даамын жакшыртат, ошол себептүү ал тамактанууда кеңири колдонулат. Бирок Кондитер азыктарын көп жегенден адам семирип кетиши мүмкүн. Аз кыймылдаган улгайган адамдар, ошондой эле атеросклероз менен ооругандар Кондитер азыктарын көп жешке болбойт. Айрыкча сдобный печенье жана крем кошулган тортторду боор, өт жана өт жолдору ооругандарга, панкреатитте, колитте, диабетте, эндокрин ооруларында жегенге болбойт. Кант диабети менен ооругандар үчүн даярдалган Кондитер азыктарына канттын ордуна жасалма таттуу заттар (ксилит жана сорбит) кошулат. Кондитер азыктарында витамин жакшы сакталат, ошондуктан балдар үчүн жасалган Кондитер азыктарына ит мурун, кара карагат, сабиздин ширеси, витамин препараттары, гематоген, глюкоза жана башка азыктар кошулат.
Кондитер азыктары ным аз жана кант көп кошулгандыктан жакшы сакталат, ал эми пирожный менен кремдүү тортторду муздаткычта 5° температурада 6 сааттан, майлуу кремдүүсүн 36 сааттан ашык сакТоо жарабайт. Бузулган Кондитер азыктары ууландырышы мүмкүн (к. Тамак-аштан уулануу).
Арка (архитектура)
Арка (латынча arcus - дого, ийри) - имараттардын, дубалдардын аралыгын түркүктөр, колонналар, пилондор аркылуу бириктирип турган таяныч. Арка - имараттардын архитектуралык маанилүү элементи, конструкциянын тосмолоруна жана стилдин талаптарына ылайык өзгөрүп турат. 19-кылымдын 2-жарымында арка жаңы өркүндөтүлгөн архитектуралык формалар менен металлдан курулган. Мындай жаңы архитектуралык мүмкүнчүлүк 20-кылымда темир-бетон аркаларынын пайда болушуна алып келген. Алар чоң имараттарда, көпүрөлөрдө, спорттук курулуштарда жана метро станцияларынын интерьерлеринде колдонулат.
Социалдык убакыт
Социалдык убакыт – социалдык убакытты адамдардын бири-бирин алмаштырган ишмердүү-лүктөрүн мүнөздөө үчүн колдонуучу категория.
Социалдык убакыт социалдык формалардын калыбынын туруктуулугун белгилейт. Социалдык убакыт социалдык болмушту рухий-теориялык деңгээлде сүрөттөйт жана социалдык процесстердин үзгүлтүксүздүгүн, байланышын, уюшуусунун шарты катары эсептелет. Коомдун традициялык формаларында социалдык болмуштун мейкиндик мүнөздөмөлөрү убакыттын ченемин өзүнө көз каранды кылып, аныктап турган.
Жаңы Мезгилде, өндүрүштүк коомдун түзүлүшү менен, убакыт адамдардын жана буюмдардын социалдык сапатынын негизги өлчөгүчү болуп, көз карандылык «которулуп» калган. Адамдын бардык иш – аракеттери, ишкердүүлүгү убакыттын орто же зарыл сарптоосуна такалып, социалдык процесске трансляцияланып, убакыттын формаларынын жалпы суммасына кошулат.
Хун Чи (Ысык-Ата району, Ак-Кудук айыл аймагы)
Хун Чи (Хун Чи) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Ысык-Ата районундагы айыл. Ак-Кудук айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 429 киши.
Кара беде
Кара беде (Medicago Tianshanica) – өсүмдүктөрдүн чанактуулар тукумундагы көп жылдык чөп. Тамыры жоон, эң терең кетет. Сабагы 40–80 см ге жетет, жыш жалбырактуу. Топ гүлү чачы, 10–25 гүлдү камтыйт. Чөйчөкчөсү түктүү, желекчесинин түсү көк, кызгылт көк, саргыч, ак, жашыл сымак жана башка, мөмөсү – чыйралган чанак. Уругу сары. Июлда, августта гүлдөйт, август, сентябрда мөмө байлайт. Борбордук Азияда, Казакстанда, Кыргызстанда Талас, Чаткал, Фергана, Алайда кеңири таралган. Батыш Тянь-Шандын кара топурактуу, күрөң топурактуу суу жээктеринде, субальп алкагындагы токой-чер арасында өсөт. Анын дагы бир түрчөсү Жалал-Абад облусунун Кара-Алма аймагынан табылган. Кара беде баалуу тоют. Сабагы бийик, жалбырагы жыш, топурак тандабай өсөт, аязга, кургакка чыдамдуу.
Ажылык
Ажылык, хаджж, ал-хаджж (ар. сыйынуу, зыярат кылуу)- мусулмандардын беш парзынын бири - Мекеге зыярат кылуу. Ар бир мусулман баласы өз өмүрүндө бир жолу Мекеге тайынып кетүүсү парз, деп айтылат Куранда. Зыяратчылар зу-л-хижжа айынын 7синде Мекеге келишип, тазалануу каадасын (ихрам) аткарышат. Даарат, ошондой эле чач-тырмакты алышып, андан соң эки ак кездемеден турган атайын кийим (бирин белден ылдый оронот, экинчисин далысына жамынат) кийишет. Эркектер жылаңбаш, аялдары башын чүмкөшүп, бутуна сандали кийишет. Зыяратчы ихрам абалына жеткенден кийин Аллага кайрылып: «мына мен сенин алдыңдамын! Сага теңдеш эч ким жок! Сенин кудуретиңе, ырайымдуулугуңа даңк!» деп, ар бир зыярат кылуучу жайга кирип бара жатканда, сөзсүз айтып турат. Зыяратчылар Кааба ташка сыйынып, кийинки күнү батыштан чыгышка карай созулган анча чоң эмес Мина жана Муздалифа өрөөндөрү аркылуу Арафат өрөөнүнө жол тартышат. Алардын бир бөлүгү зу-л-хижжанын 8инен 9уна караган түндү Мина өрөөнүндө, калгандары Арафатта өткөрүшөт. 9унда түш ченде ажылыктын негизги каадасы - Арафат тоосунун этегинде туруп, күн батканга чейин хутб угушат, сыйынышат. Күн баткан соң, жүгүрүп отуруп Муздалифа өрөөнүнө жетип, мечитте кечки жана түнкү намаз окулат. Эртеси зыяратчылар Минага келишип, ар бири Муздалифадан терип алган жети майда таш менен үч мамынын акыркысын (Мухаммед пайгамбардын жолун тоскон Ибилис деп эсептелген) урушат. Андан кийин ошол эле жердеги соодагерлер жана бедуиндерден сатып алышкан жандыктарды курмандыкка чалуу башталат. Бул күн курман айт деп аталат жана жалпы мусулмандар үчүн улуу майрам катары саналып, бардык жерде белгиленет. Зыяратчылар ажылыктын акыркы каадасы - тавафты (Каабаны айланып сыйынуу) аткаруу үчүн Мекеге жөнөшөт. Зу л-хижжа айынын 11-13үндө Мина өрөөнүндө кайрадан курмандыкка чалуу улантылып, ал жердеги үч мамыны тең ташбараңга алышат. Зыярат кылуу мезгилинде соода кылууга, кан төгүүгө, жыныстык катнаш жасоого, чач, сакал-мурут алууга, парфюмерия пайдаланууга тыюу салынат. Ажылыкка барып, анын бардык расмисин аткарган адамды ажы деп аташып, жашыл селде чалынганга уруксат берилет. Мусулмандардын карым-катнашы жана идеологиялык биримдиктин бир көрүнүшү катары ажылыктын мусулман дүйнөсүндө тарыхый-маданий жана социалдык-саясий мааниси өтө зор. Бүгүнкү күндө да ажылык өзүнүн идеологиялык жана саясий маанисин сактап келүүдө.
Алюминий ортофосфаты
Алюминий ортофосфаты, А1РО4 - туз, түссүз кристалл. Төрт туруктуу кристаллдык модификациясы бар: 580оСге чейин кристаллдык торчосу гексагонал түрүндөгү тыгызд. 2,64 г/см3 a-формасы, 580 -705оС 705 -1047оС чейин гексагоналдык, 1047оС жогору кубдук модификациясы туруктуу. Дагы эки метастабилдүү модификациясы белгилүү. 1650оС чейин А1РО4 туруктуу. Сууда, спиртте эрибейт, к-таларда, щелочтордо эрийт. К-талар, щелочтор менен аракеттенишет. Жаратылышта берилинит минералы түрүндө кездешет. Н3РО4 өндүрүүдө кошумча зат катары пайда болот. Алюминий гидрофосфаттарын жогорку темп-рада суусуздандыруудан, рН 4,0 - 4,5 алюминий тузунун эритмесине эквиваленттик санда щелоч металлдар ортофосфаттарынын эритмесин таасир кылуудан аморфтуу фосфат чөгөт. Спирттерди дегидратациялоодо, чексиз углеводороддорду гидратациялоодо катализатор катарында, керамикалык материал өндүрүүдө, металл каптоочу заттарды алууда ж. б-да колдонулат.
Тармаширин
Тармаширин – 1326–34-жылы Мавераннахрды бийлеген хан. Чагатай тукумундагы Тува хандын уулу. Ал бир тууган агасы Кебектин бийликти борбордоштуруу саясатын уланткан. Тармаширин Нахшеба шаарындагы улус ордосун Бухарага которуп жана ислам динин кабыл алат да, Ала ад-Дин («Ишеним улугу») атка конот. Исламды мамлекет дин катары жар салат. Ал бара-бара көчмөн ата-бабаларынын каада-салттарын жерип, канзаадаларды курултайга чакырбайт, Алмалык (Чагатай хандарынын мурдагы ордосу) менен улустун чыгыш аймактарына барганын токтотот. Анын мындай жүрүм-туруму төбөл-дөрдүн нааразылыгын туудуруп, моңгол урууларынын ыдырашына алып келген. Чыңгыз хандын Ясы жол-жобосун бузган адам катары Тармаширинге каршы 1334-жылы Дурра- Тимурдун уулу Бузан башында турган төбөл-дөр көтөрүлүш чыгарган. Ал Газнага качууга аргасыз болгон, бирок жолдо туткунга түшүп, Бузандын колунан каза тапкан.
Кызгылт түстүү пантера (мультсериал)
"Кызгылт түстүү пантера" (англ. The Pink Panther) – башкы каарманы Кызгылт түстүү пантера (англ. Pink Panther) менен мультсериалдын түп нуска версиясындан алынган каармандары менен бирге тартылган, 1993-жылы жарыкка чыккан анимацияланган телевизиондук сериялар. "Кызгылт түстүү пантера" Metro-Goldwyn-Mayer Animation, Mirisch-Geoffrey, DePatie-Freleng жана United Artists компаниялардын биргелешкен иши катары эсептелет бирок кээ бир компаниялардын ишин токтотуусунан же баардык укуктарды MGM компаниясына өткөрүүсүнөн улам Metro-Goldwyn-Mayer Animation гана мультсериалдын өндүрүүсүнө жооптуу болгон. "Кызгылт түстүү пантера" мультсериалдын укугу MGM компанияга таандык болсо дагы Claster Television анын жайылтуусуна жооптуу болгон, жалгыз бул гана чыгаруусунда Кызгылт түстүү пантеранын үнү коштолуп чыккан, башка анимацияланган серияларда болсо пантера кээде гана сүйлөгөн каарман болчу.
1994-жылы "Кызгылт түстүү пантера" музыкалык багыт жана композиция жаатындагы көрүнүктүү жетишкендиги үчүн күндүзгү Emmy Award сыйлыгынын талапкери болгон.
Жек Ма
Ма Йун (кытай: 马云, [mà y̌n]; 1964-жылы 10-сентябрда туулган) -- кесиптик чөйрөсүндө Жек Ма деген ысым менен белгилүү кытайлык ишкер магнат. Интернетке негизделген ишмердүүлүк менен алектенген Alibaba Group компаниясынын негиздөөчүсү жана башкы директору.
Учурда ал Азиядагы эң бай инсан. 2017-жылдын август айына карата, ал 37.9 млрд АКШ долларына ээ. Ал бизнес жана ишкердик чөйрөдөгү дүйнөлүк фигурага айланган. Ал дүйнөдөгү эң таасирдүү бизнесмендердин бири жана өзүнүн бизнес философиясын баяндаган филантроп болуп эсептелет. Ал Fortune журналынын 2017-жылдагы "Дүйнөнүн 50 улуу лидери" тизмесинде 2-сапка жайгашкан.
Жетишкендиктери
2004-жылы Кытайдын Борбордук телеканалы жана анын көрүүчүлөрү Маны "Жылдын мыкты 10 бизнес-лидерлеринин" бири катары тандап алган.
2005-жылы сентябрда Дүйнөлүк экономикалык форум Маны "Жаш дүйнөлүк лидер" деп тапкан. Fortune журналы дагы аны "Азиянын 25 күчтүү бизнес инсанынын" бири катары баалаган. Businessweek журналы аны 2007-жылы "Жылдын бизнес инсаны" деп тааныган жана Barron гезити 2008-жылы аны "Дүйнөнүн мыкты 30 жетекчисинин" бири катары тандап алган.
2009-жылдын май айында Time журналы Маны дүйнөдөгү 100 таасирдүү адамдын бири деп тапкан. Maнын жетишкендиктери тууралуу баяндап жатып, Time журналынын мурдагы башкы редактору жана Harvard Business Review журналынын башкы редактору Ади Игнатиус "кытай интернет ишкери жумшак сүйлөгөн жана эргежээл сыяктуу -- ошондой эле ал англис тилин аябай жакшы сүйлөйт" деп жазган. Андан тышкары, "мырза Манын Taobao.com аттуу керектөөчү аукциондору боюнча вебсайты Кытайдагы eBay'ди басып алган" деп белгилеген. Ал 2014-жылы кайрадан тизмеге кошулган. BusinessWeek аны Кытайдын эң таасирдүү адамдардын бири деп тааныган. Forbes China журналы дагы аны 2009-жылга чейин Кытайда эң урмат-сыйга ээ болгон ишкер деп тапкан. Ма 2009-жылы Декаданын бизнес лидерлери сыйлыгынын Жылдын экономика инсаны деген наамына ээ болгон.