Дьяконова_Вера_Павловна
Дьяконова Вера Павловна (06.09.1927 – 18.05.2011), тарых илимдеринин кандидаты, көрүнүктүү этнограф-тарыхчы, фольклорчу, Сибирь элдеринин этногенези, салттуу маданияты, философиялык-диний түшүнүктөрү, өзгөчө тувалар жана алардын шамандык түшүнүктөрү, лама дининин таралуусу, тувалардагы салттуу маданияты, балдардын төрөлүшү ж.б.у.с. проблемалардын үстүндө илимий изилдөөлөрдү жүргүзүп келген. В.П.Дьяконова 1927-ж. 6-сентябрда Ленинградда жумушчунун уй бүлөсүндө туулган. Анын балалык чагы абдан татаал болуп, атасынан эрте жетим калган калган жаш өспүрүм кыз өзүнөн кичүү инилерин багуу үчүн энесине жардам берүүгө, аларды кошо чоңойтууга аргасыз болгон. Согуш башталганда блокадалык Ленинградда энеси, инилери менен чогуу кала берген. Башка жаштар сыяктуу эле блокададагы Ленинграддын коргонуусуна өз салымын кошкон. 1947-ж. мектепти аяктаган В.П.Дьяконова Ленинград университетинин тарых факультетинин археология бөлүмүнө тапшырат. Ал учурда факультетте белгилүү окумуштуулар: М.И. Артамонов, П.И. Борисковский, В.И. Равдоникас, М.П. Грязнов, А. Н. Бернштам, В.Ф. Гайдукевич, М.К. Каргер ж.б. окуша турган. Окуп жүргөн мезгилинде эле бир катар археологиялык экспедицияларда болгон. Ошентип, жакшы илимий даярдык менен 1952-ж. университетти бүтүрүп чыгат. 1953-ж. СССР ИАсынын Этнография институтунун Ленинград бөлүмүнө жумушка орношуп дээрлик 50 жыл үзүрлүү эмгек жасаган. Бул бөлүм өз учурунда Сибирь таануу боюнча илимий борбор болгон. Анда белгилүү окумуштуулар Л.Я.Штернберг жана В.Г.Богораздын окучуулары болгон Л.П. Потапов, С.В. Иванов, А.А. Попов, Г.М. Василевич, В.В. Антропова, Е.Д. Прокофьева, Н.Ф. Прыткова ж.б. иштеген. 1958-ж. анын «Сборник МАЭге» (XVIII чыгарылышы) «Старинные якутские шейные украшения» аттуу биринчи макаласы жарыяланган. 1957-ж. тартып В.П.Дьяконова Тува комплекстүү археологиялык-этнографиялык экспедицияларга такай катышып атактуу тарыхчы-этнограф Л.П.Потаповдон таалим-тарбия алат. Вера Павловна Тува боюнча илимий эмгектердин негизги авторлорунун бири. Мисалы, «Труды Тувинской комплексной археолого-этнографической экспедиции» (Т.I, 1960; Т.II, 1966; Т. III, 1970), «Истории Тувы» (Т. I, 1964). 1970-ж. Ленинградда «Погребальный обряд тувинцев как историко-этнографический источник» (илимий жетекчиси Л.П.Потапов) аттуу темада илимдин кандидаттык диссертациясы коргойт. Бул хрестоматиялык денгээлдеги эмгек В.П.Дьяконованы археолог жана этнографтардын ичиндеги илимий кадыр-баркын көтөрдү. 1960-ж. аяк чендеринен сектордун илимий изилдөө багыты Сибирь элдеринин салттуу көз караштарын иликтөөгө багыт алат. В.П.Дьяконова бул багытта төмөнкү илимий эмгектерди жарыкка чыгарат. «Цам у тувинцев» (Сб. МАЭ, Т.27, 1971), «Материалы по шаманству южных тувинцев» (Итоги полевых исследований Института этнографии АН СССР за 1971 год. М., 1972), «Об одной категории в социальной иерархии шаманов» (Ученые записки Тувинского научно-исследовательского института истории, языка и литературы. Кызыл, Вып. XVI, 1972), «Природа и человек в религиозных представлениях народов Сибири и Севера» (Л, 1976), «Христианство и ламаизм у коренного населения Сибири и Севера» (Л., 1979), «Материальная культура народов Сибири и Севера» (Л., 1976), «Культурные традиции народов Сибири» (Л., 1986), «Традиционное воспитание детей у народов Сибири» (Л., 1988), «Традиционное мировоззрение народов Сибири» (М., 1996) ж.б. В.П.Дьяконованын «Алтайцы (материалы по этнографии теленгитов Горного Алтая» (2001 ж. Горно Алтайск) аттуу монографиясы жарык көрдү. Илимий экспедицияларда эле 30 ирет болгондугу белгилүү.