cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крым платформасы
Крым платформасы ( Crimea Platform, Qırım platforması) - Украина тарабынан Крым маселесин кайрадан күн тартибине алып чыгуу, Крымдагы адам укуктарын коргоо жана жарым аралдын деоккупацияланышына көмөктөшүү үчүн эл аралык координациялоо механизми, европалык жана глобалдык коопсуздукту чыңдоо.
2021 -жылдын 23-августунда [⇨] Киевде өткөн инаугуралдык саммитте расмий түрдө ачылган Крым платформасы туруктуу негизде иштейт, атап айтканда Киевдеги кеңсеси [⇨]. Вице-премьер-министр Алексей Резниковдун айтымында, Крым платформасы Крым боюнча Орусия менен кызматташуунун коллегиалдуу субъекти болуп калышы керек.
Жаралуу жана илгерилетүү тарыхы
Эл аралык уюмдар Крымдын басып алынышын жана аннексияланышын мыйзамсыз деп таап, Орусиянын аракеттерин айыптап, Батыш өлкөлөрү оккупантка каршы экономикалык санкцияларды киргизген. ЕБ менен АКШ Орусиянын Крымдагы жана Севастополдогу аракеттерин тааныбоо саясатын ырааттуу жүргүзүүдө.
Украинанын Президенти Владимир Зеленскийдин 2021-жылдын 24-мартындагы Жарлыгы менен бекитилген Крым Автономдук Республикасынын жана Севастополь шаарынын убактылуу оккупацияланган аймагын оккупациялоо жана реинтеграциялоо Стратегиясында негизги курал катары Крым платформасына көңүл бурулган:
Иштин багыттары, форматтары
Тышкы иштер министри Дмитрий Кулеба Крым платформасынын сүйлөшүү платформасы үчүн күтүлгөн беш артыкчылыкты аныктады:
Крым платформасынын узак мөөнөттүү ишмердүүлүгү төмөнкү артыкчылыктуу багыттарга багытталган:
Басып алынган жарым аралдагы крымдык саясий туткундардын маселесине өзгөчө көңүл бурулат.
Украина парламентинде убактылуу аннексияланган жарым аралга байланыштуу мыйзам долбоорлорунун пакетин иштеп чыгуу үчүн «Крым платформасы» фракциялар аралык парламенттик бирикмеси ( Рустем Умеров, Мустафа Джемилев, Ахтем Чийгөз, Елизавета Яско, Вадим Галайчук.
Июнь айында Украинанын кризистик медиа борборунун басма сөз борборунда Крым платформасынын эксперттик тармагы көрсөтүлдү. Бул иш-чара өкүлдөрү катышты Крым укук коргоо тобу, украин призма, тергөө журналистика борборунун. 6-августта Киевде Тышкы иштер министрлигинин, элчиликтердин өкүлдөрү, улуттук жана эл аралык эксперттердин катышуусунда Крым платформасы эксперттик тармагынын уюштуруу форуму өттү.
Литва Сейминде, Латвия Сейминде жана НАТОнун Парламенттик Ассамблеясында демилгени колдоо топтору түзүлдү. Мындан тышкары, «Крым платформасы» парламенттер аралык координациялык кеңешин.
Долбоор ошондой эле украин кайрымдуулук бейөкмөт уюму Чыгыш Europe Foundation.
Формат жарым арал Украинанын көзөмөлүнө кайтып келгенге чейин иштейт.
Уюштуруу саммити
Анын пландарынын биринчиси Киевде өтүүчү саммитте Түркия, АКШ, Канада, Улуу Британия жана Молдова тарабынан билдирилди. Ал эми Орусияга келсек, Тышкы иштер министрлигине чейинки агрессор Крым платформасына катышууга шарт коюп : «Эгер бул аймакта Крымды суу жана электр энергиясы менен камсыздоону калыбына келтирүү, Киев жарым аралын соода жана транспорттук блокададан чыгарууну талкуулоо пландаштырылууда . Украин тарап бул мүмкүнчүлүктү четке какты. Кийинчерээк Орусия Киевдин Крымды кайтаруу аракетин мыйзамсыз деп атады жана Украинанын демилгесине ар кандай өлкөлөрдүн жана уюмдардын катышуусун билдирди. - Россия Федерациясынын аймактык бүтүндүгүнө тикелей кол салуу. Ал ошондой эле платформанын ишенимдүүлүгүн төмөндөтүүгө жана кысым, шантаж жана коркутуу жолу менен ага башка мамлекеттердин катышуусуна жол бербөөгө аракет кылган. - ушул себептен саммитке чакырылгандардын тизмеси жашыруун сакталышы керек болчу.
Бардык жагдайларга карабастан, 2021 -жылдын 23-августунда Украинанын Эгемендүүлүгүнүн 30 жылдыгынын алдындагы инаугуралдык (же инаугуралдык) саммитке 47 өлкөнүн жана уюмдардын өкүлдөрү чогулду:
Ошентип борбор калаадагы «Парковый» конгресс-көргөзмө борборундагы жыйынга бардык өлкөлөр катышты. & nbsp;  - НАТО, ЕБ жана Чоң жетиликтин мүчөлөрү, бирок Африка же Түштүк Американын бири да жок. Бириккен Улуттар Уюму да өз өкүлүн жиберген жок. Натыйжада, бул иш-чара Украина тарабынан уюштурулган ири иш-чара болуп калды.
Иш-чарада Украинанын президенти Владимир Зеленский, Жогорку Раданын төрагасы Дмитрий Разумков, премьер-министр Денис Шмыгал, чет элдик делегациялардын башчылары, крым татар элинин лидери Мустафа Жемилев, Крым платформасынын эксперттик тармагынын өкүлү Ольга Скрипник сөз сүйлөштү.
Жогорку даражалуу чиновниктердин, саясатчылардын, чет элдик эксперттердин жана коомдук пикирдин лидерлеринин тематикалык панелдеринде Крымдын аннексиясын тааныбоо, санкциялык саясат, Азов-Кара деңиз аймагынын коопсуздугу, адам укуктары жана эл аралык гуманитардык укук, экономикалык жана экологиялык кесепеттер талкууланды. кесиптин.
Декларация
Крым платформасынын катышуучулары убактылуу оккупацияланган Крым жана Севастополь аймактарынын Украинага кайтарылышын жана алардын автономдук статусунун калыбына келишин күтүшөт жана Россия Федерациясын Крымдын убактылуу оккупациясын токтотууга багытталган Эл аралык Крым платформасына конструктивдүү катышууга чакырышат. жарым арал.
Декларация кошулуу үчүн ачык. Украина БУУнун өлкөлөрүн ага кошулууга чакырды.
Андан аркы иш
Саммит болгон күнү анын катышуучулары Киевде жайгашкан Крым платформасынын башкы кеңсесин Вул. Липска, 2. Аппараттын милдеттеринин арасында, атап айтканда, оккупацияланган жарым аралдагы адам укуктары, экономикалык жана экологиялык абал, маданий мурастар жана башкалар боюнча күнү-түнү мониторинг жүргүзүү, Крымды оккупациялоо жана реинтеграциялоо стратегиясын илгерилетүү, маалымат берүү жана Крымдан келген украиналык жарандар менен байланыш. Аппараттын башчысы – Президенттин Крым Автономия Республикасындагы Туруктуу өкүлү Антон Корыневич.
Украина Президентинин Крым Автономдук Республикасындагы Өкүлчүлүгүнүн структурасына 7 штаттык кызмат орундары бар Крым платформасын колдоо кызматы кирет.
Декларацияга кол койгон өлкөлөрдө Крым платформасынын кеңселерин ачуу пландалууда. Бул тышкы иштер министрликтеринин деңгээлинде Крым платформасынын катышуучуларынын координациялык тармагын түзүү дегенди билдирет, ал тез маалымат алмашууга, жолугушууларды уюштурууга, концепцияларды шайкеш келтирүүгө жана узак мөөнөттүү иш-чараларды баштоого көмөктөшөт. 2021-жылдын декабрына карата тармакка 36 өлкө кошулду.
Тышкы иштер министрлиги Крым платформасынын оперативдүү механизмдерин, атап айтканда, башка өлкөлөрдө Крым платформасы үчүн жооптуу болгон контакторлордун же адамдардын (фокус пунктунун) тармагын иштеп чыгууда. Контаторлор Тышкы иштер министрликтеринин орто жана жогорку кызмат адамдары болуп саналат, алардын милдети эксперттик коомчулук тарабынан түзүлгөн маалыматты өткөрүп берүү болуп саналат. Германия аймактардын биринин теңтөрагасы болууга макул болду - жарым аралды оккупациялоону тааныбоо жөнүндө.
Рамминген (Швабия)
Рамминген (Швабия) (Rammingen (Schwaben)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Төмөнкү Альгой районуна кирет.
Калкы - 1410 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 19,27 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 78 209. Муниципалитеттин башчысы — Антон Швеле.
Сакстон (Миссисипи)
Сакстон (Миссисипи) (Thaxton) — Миссисипи штатынын Pontotoc округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 513 киши. Болжолдуу аянты - 22.1 км². FIPS коду — 28-72760.
Калмак тили
Калмак тили — калмактардын тили. Моңгол тилдеринин тобуна кирет. Ал торгут, дербет жана бузав айтымдарына бөлүнөт. Калмак тили Астрахань, Ростов, Волгоград облустарына, Ставрополь крайына тараган. Калмак тилине кыска жана созулма үндүүлөр мүнөздүү, 8 жөндөмөсү бар. Калмактар 17-кылымдын ортосуна чейин моңголдордун тик (вертикаль) жазуусун пайдаланышкан, 1648-жылы ал зая-пандит жазуусу менен алмашкан. 1924-жылы орус алфавити киргизилген. 1931—38-жылы латын алфавити колдонулган. 1938-жылдан кайра орус алфавитине өткөн. 1992-жылдан калмак тили орус тили менен катар мамлекеттик тил болуп саналат.
Перу (Мэн)
Перу (Мэн) (Peru) — Мэн штатынын Оксфорд округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1515 киши. Болжолдуу аянты - 123.8 км². FIPS коду — 23-58270.
Жоди Фостер
Алисия Кристиан "Жоди" Фостер (Jodie Foster;1962-жылдын 19-ноябрында туулган) - америкалык кино жана телеактриса жана кинорежиссер. Көп учурларда ал "өз муунунун эң мыкты актрисасы" деп айтылып келет. Ж. Фостер чыгармачылык жолун 1965-жылы үч жашында модель кыз катары баштаган. Эки жылдан соң "Мэйберри" (англ. Mayberry R.F.D.) деген комедиялык телесериалда роль жараткан. 1960-жылдардын аягында жана 1970-жылдардын башында, ал бир нече PrimeTime сериалдарына тартылып жана балдардын тасмаларында ойногон. Актрисанын Мартин Скорсезе тарткан "Таксист" (англ. Taxi Driver, 1976) тасмасындагы өспүрүм сойку кыздын ролу коомчулук тарабынан кызуу кабыл алынып, "Оскар" сыйлыгына көрсөтүлгөн. Ж,Фостер "Багси Мэлоун" (Bugsy Malone, 1976), "Көчөнүн акырында жашаган кыз" (англ. Who Lives Down the Lane, 1976) тасмаларындагы өспүрүм кыздын ролу аркылуу таанылган жана "Жөөлүгөн жума" (англ. Freaky Friday, 1976), "Өтүктөгү шам" (англ. Candleshoe, 1977) жана "Түлкүлөр" (англ. Foxes, 1980) тасмаларындагы ролдору үчүн жаштар "сыйынган жылдызга" айланган.
Йел университетиндеги окуусунан соң, актриса чоңдордун ролун ойногонго аракет кылган, анын аракети "Күнөөлөнгөндөр" (англ. The Accused, 1988) тасмасындагы ролунда акталып, бир нече абройлуу сыйлыктардын, анын ичинде "Оскар" жана "Алтын глобус" сыйлыктарынын ээси болгон. Актриса экинчи жолу "Оскар" сыйлыгына үч жылдан кийин "Козулар маарабайт" ( англ. The Silence of the Lambs) триллер тасмасындагы Клариса Старлиңдин ролу үчүн татыктуу болгон. Ж. Фостер "Кичине киши Тейт" (англ. Little Man Tate, 1991) тасмасында алгачкы режиссердук бактысын сынап көргөн, фильм ийгиликтүү чыккан. 1992-жылы актриса өзүнүн Egg Pictures кинокомпаниясын түптөгөн. Кинокомпаниянын алгачкы тасмасы "Нелл" (англ. Nell, 1994) тасмасындагы башкы ролу үчүн дагы бир жолу "Оскар" сыйлыгына талапкер болгон. Анын 1990-жылдарда тартылган тасмаларына "Соммерсби" (англ. Sommersby, Maverick, 1994), "Байланыш" (англ. Contact, 1997) жана "Анна менен падыша" (англ. Anna and the King, 1999) кирет. Ж. Фостердин экинчи режиссердук иши "Майрамдарда үйгө карай" (англ. Home for the Holidays, 1995) тасмасы киреше алып келген эмес, ошондой эле киносынчыларынын талаштуу (эки анжы) пикирлерине ээ болгон.
2000-жылдардын башындагы чыгармачылык артка кетүүдөн соң актриса "Коркунучтуу бөлмө" (англ. Panic Room, 2002), "Учуу элеси" (англ. Flightplan, 2005), "Ууру кармалбады" (англ. Inside Man, 2006) жана"Тайманбас" (англ. The Brave One, 2007) деген тасмаларда ойногон. Ал 2010-жылдан тарта чыгармачылыгын режиссердук өнүткө буруп, "Кемчет куурчак" (англ. The Beaver, 2011), "Акча жиндиси" (англ. Money Monster), "Карточкадан жасалган үй" (англ. House of Cards), Netflix "Кызгылт сары - мезгилдин хити" (англ. Orange is the New Black) тасмаларында режиссерлук кылган. Ошондой эле 2013-жылы "Элизиум" (англ. Elysium) тасмасында ойногон. Ж. Фостер эки жолу алган "Оскар" сыйлыгынан тышкары, үч жолу Британия кино жана телекөрсөтүү академиясынын сыйлыгына, үч жолу "Алтын глобус" сыйлыгына, АКШ киноактерлор Гильдиясынын сыйлыгына жана Чет элдик прессанын голливуддук ассоциясынын сыйлыгына жана "Сесил ДеМилл" сыйлыгына татыктуу болгон.
Хефтдек
Хефтдек – 10-кылымда Өзгөн шаарынын жанында жайгашкан жети кыштактын аты.
Мээрбек Мискенбаев
Мээрбек Мискебаев (төр. 29-декабрь 1978; Кайнар, Кара-Буура району, Талас облусу Кыргыз ССРи, СССР) — Кыргызстандык саясатчы жана коомдук активист. "1992-1998-жылдары Ш.Сыдыков атындагы республикалык олимпиадалык резервдеги окуу жайында окуган.2005-жылы Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин финансы жана кредит факультетинен экономика адистиги боюнча билимге ээ болгон.2007-2010-жылдары жеке ишкер;2011-2012-жылдары «Айкөл Ала-Тоо» коомдук бирикмесинин жетекчисинин орун басары;2012-жылы «Айкөл Ала-Тоо» коомдук бирикмесинин төрагасы; 2013-2014-жылдары «Курулуш, инвестициялар жана соода башкармалыгы» мамлекеттик ишканасынын башкы директору;2015-жылдан тарта Жогорку Кеңеште КСДП фракциясынан депутат. Үй-бүлөлүү, эки уулдун атасы.
Мураталиев Андаш Биахметович
Мураталиев Андаш Биахметович (1. 5. 1961-ж. туулган, Москва району, Сретенка кыштагы) - милициянын полковниги, милициянын отличниги жана жетекчи кызматкер.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Айнез (Кентукки)
Айнез (Кентукки) (Inez) — Кентукки штатынын Мартин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 466 киши. Болжолдуу аянты - 1.8 км². FIPS коду — 21-39430.
Лэйнсбург
Лэйнсбург (Laingsburg) — Мичиган штатынын Shiawassee округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1223 киши. Болжолдуу аянты - 4.3 км². FIPS коду — 26-44200.
Металингвистика
Металингвистика – тил илиминин метатил жөнүндөгү тармагы; табигый тилди так, терең, кеңири жана практикалык максатта изилдейт. Металингвистика метаматематика, метатеория, металогика, метаизилдөө сыяктуу илимий тармактардын методологиялык принцибинин үлгүсүндө куралат, тил илиминдеги негизги теориялар менен методдорду камтып, тилдин маанилик жана маңыздык (содержательный) өзгөчөлүктөрүн коомдук социум менен ойломдун (мышление) бирдигинде карайт, башкача айтканда бир тилди экинчи тилге салыштырып изилдөөдө биринчи тилдеги конструкциялар, теориялар, мыйзамдар экинчи тил үчүн үлгү болот да, биринчи тил – метатил, экинчи тил объект тил аталат. Эгер кийин кыргыз тили аркылуу орус тилин үйрөнсө, кыргыз тили орус тилине карата – метатил, орус тил объект тил болот. Метатилдер көбүнчө жасалма тилдерде (математика, программалоо, орток тил, формалык же Хомскийдин грамматикасы) кеңири колдонулат. ).
Калмак хандыгы
Калмак хандыгы (калм. Хальмг хана улус), же Торгут (Торгоут) хандыгы — калмактардын XVII—XVIII кылымдары Орусия Империясынын курамындагы негизделген мамлекет.
Аттенхофен
Аттенхофен (Attenhofen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Кельхайм районуна кирет.
Калкы - 1336 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 31,48 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 73 115. Муниципалитеттин башчысы — Франц Штигльмайер.
Вала (эл)
Вала (вале, ала, уала, валба, виле) — Гананын түндүк-батышында, Кара Вольта менен Кулпон дарыяларынын ортосунда жашаган эл. Саны 137 миң адам (2006). Вала элине да­га­ри, би­ри­фор, мо­си, мам­пру­си, да­гом­ба этностору жакын.
Тил
Вала (вали) тили Нигер-конго макро-үйбүлөсүнүн курамындагы гур уясына кирет. Вала арасында мооре тили да кеңири таралган.
Дин
Негизги кесиптери — кол менен иштетилген тропикалык жер чарбасы (таруу, жүгөрү, ямс, күрүч, жер жаңгак, жашылчар, буурчак өсүмдүктөр) жана малчылык (ири жана майда мүйүздүү мал). Аңчылык менен да алектенишет. Ошондой эле какао плантацияларда жана кен байлыктарды казып алуучу өнөр жайда эмгектенишет.
Кол өнөрчүлүк
Чатыры жалпак болгон тик бурчтуу чоподон жасалган турак-жайлар мал үчүн короо катары кызмат кылган жабык короону түзөт.
Кийим
Күнүмдүк кийим — белдемчи. Чоң майрамдарда зыгыр буласынан же пахтадан тигилген узун ак көйнөк кийишет.
Коом
Патрилинейлик үй-бүлөлөр сакталып калган. Жердин культунун дин кызматчылары жана тендана көзү ачыктары, «жердин сакчылары» чоң таасирге ээ. Ска­ри­фи­ка­ция (ритуалдык тырык түшүрүү) практикаланат.
Тарых
Уламыш боюнча вала ата-бабалары Мампруси өлкөсүнөн көчүп келишкен. 17-кылымда вала автохтондук калкты (лоби жана дагари) баш ийдирип, Ва аттуу алгачкы саясий бирикме түзгөн. Ва курамына лоби, дагари, сисала, авуна, ошондой эле мампруси, дагомба, хауса сыяктуу элдер кирген. Ваанын негизги калкын дал ошолор түзүшкөн, алардын аты бат эле жалпы этнонимге айланган. 18-19-кылымдарда Ва Гонжиге көз каранды болгон, 1880-жылдары — Самори (Уасулу) мамлекетинин курамында.
Булактар
https://bigenc.ru/ethnology/text/1894925
Электр кыймылдаткыч күчү
Электр кыймылдаткыч күчү, ЭКК - электр чынжырына туташтырылган, табияты электр-статикалык эмес энергия булагы. Жалгыз электр-статикалык күч туюк чынжырда туруктуу электр тогун кармап тура албайт, себеби туюк контурда заряддарды кыймылга келтирүүчү бул күчтөрдүн аткарган жумушу нөлгө барабар, ал эми тизмекте ток жүргөндө өткөргүчтөр ысып, энергия бөлүнүп чыгат. Тизмекте белгилүү чоңдуктагы ток үзгүлтүксүз болушу үчүн сырткы электр булагы керек, ал энергия заряддалган бөлүкчөлөрдү кыймылга келтирип турат. Сырткы энергия булагы тизмекте кошумча электр талаасын пайда кылуу менен туюк контурдагы бул талаанын жумушу эч качан нөлгө барабар болбойт. Туюкталган тизмектеги булактын ЭКК анын кыскычтарынын электр чыңалуусуна барабар. ЭКК берилген каршылыктуу чынжырдагы ток күчүн аныктайт (к. Ом мыйзамы). Электр чыңалуусу сыяктуу эле вольт (В) менен өлчөнөт.
Грапцов
Калкы - 410 киши(2013-ж.). . Аянты - 14,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 52 029. Муниципалитеттин башчысы — Франк Вайнрайх.
Гуггенхаузен
Гуггенхаузен (Guggenhausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Равенсбург районуна кирет.
Калкы - 181 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,25 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 36 040. Мэр — Эрих Кёберле.
Металлдар технологиясы
Металлдар технологиясы – металлдарды өндүрүп алуу, иштетүү, кайрадан иштетүү ыкмалары жөнүндөгү комплекстүү илим. Кен байлыктарды өндүрүү, иштетүү, арасындагы металлдарды, металл куймаларын алуу, термиялык жана химиялык-термиялык жол менен иштетүү, басымдын таасири менен иштетүү, куюу өндүрүшү, ширетүү, данакерлөө ж. б. процесстерди кучагына алат. Металлдан таарынды чыгарып же таарынды чыгарбай (ультраүн технологиясы, химиялыктермиялык иштетүү, электр-механикалык иштетүү) иштетилет. Кийинки кезде илимдин практикалык жана теориялык өнүгүшүнүн натыйжасында бир топ тармактары пайда болду. Металлдарды басым менен иштетүүдөн согуу, штамптоо, прокаттоо, чоюу, сыдыруу, ныктап пресстөө ж. б. тармактар бөлүндү.
Дүрхольц
Дүрхольц (Dürrholz) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Нойвид районуна кирет.
Хандорф (Төмөнкү Саксония)
Хандорф (Төмөнкү Саксония) (Handorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Люнебург районуна кирет.
Дүрхольц
Калкы - 1300 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,9 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 38 014. Муниципалитеттин башчысы — Анетте Вагнер.
Хандорф (Төмөнкү Саксония)
Калкы - 1985 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,75 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 55 017. Муниципалитеттин башчысы — Петер Херм.
Дүрхольц
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Койдица
Койдица — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - АО деңиз орун алган. Дарыянын узундугу - 20 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Калманов Жанчар
Калманов Жанчар (15. 6. 1936-жылы туулган, Жайыл району, Эриктүү кыштагы) — Кыргыз ССРинин мамлекеттик сыйлыктын лауреаты (1974). ФПИни бүткөн (1958). Кызыл-Кыя шахтасында тоо-кен мастери (1958— 61), Кыргыз ССР иАнын Тоо тектеринин физикасы жана механикасы институтунда кенже илимий кызматкер (1961—64), аспирант (1964—67), СССР Көмүр өнөр жай министрлигинде инженер, жетектөөчү инженер (1967—78), министрдин орун басарынын жардамчысы (1978—80), Кыргыз ССР курулуш материалдар өнөр жай министринин орун басары (1981—91), «Кыргыз курулуш материалдар» концернинин төрагасынын 1-орун басары (1991), «Кыргыз таш» бирикмесинин директору (1992). Бир монография, 3 автордук күбөлүктүн ээси.
Биса (эл)
Би́са (бусансе) — Батыш Африкадагы эл. Жалпы саны — 807 миң адам. Көпчүлүк (500 миңге жакын) Буркина-Фасодо жашайт. Калгандар Гана, Нигерия, Бенин, Того өлкөлөрүндө жашайт.
Тил
Мураталы уулу Үсөналы
Мураталы уулу Үсөналы (1904, Суусамыр өрөөнү, Ак-Мойнок кыштоосу - 1930, Базар-Коргон району) - алгачкы агартуучулардан.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Биса (эл)
Биса тили Нигер-конго макро-үйбүлөсүнүн курамындагы манде уясына кирет.
Дин
Калктын көпчүлүгү сүннөттүк Исламдын маликит мазхабын тутушат.
Чарбалык иштер
Негизги кесиптери — кол менен иштетилген жер чарбасы (жүгөрү, таруу, күрүч, жер жаңгак, карите жаңгактары, буурчак өсүмдүктөр) жана малчылык (ири мүйүздүү мал). Кээ бирлер малын фульбе чабандарына бактырышат.
Кол өнөрчүлүк
Турак жай
Үйлөр тик бурчтуу, ортодо тегерек короо түзүү максатында бири-бирине мүмкүн болушунча жакын курулган.
Кийим
Эркектердин улуттук кийими көйнөк жана шым болсо, аялдар узун чоң юбка кийишет.
Тамак-аш
Салттуу тамак-аш — татымал кошулган күрүч, таруу боткосу, буурчак токочору жана таруу сырасы.
Коом
Үй-бүлөлөр патриархалдык, көбүнчө бүтүндөй кландарды (ду) түзөт. Тойдон кийин аял күйөөсүнүн үй-бүлөсүнүн үйүнө көчүп келет.
Оозеки уламыштар боюнча биса ата-бабалары Енди (азыркы Гана) аймагынан көчүп келишкен. Андан кийин бисанын бир бөлүгү бөлүнүп, батышка кетип, алар сан (сане) субэтникалык тобун түзүшкөн.
Колдонулган адабият
Выдрин В. Ф. Биса // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999.
Булактар
Биса тили
Рамсталь
Рамсталь (Ramsthal) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Киссенген районуна кирет.
Калмакстан
Калмакстан, Калмыкия, Калмак Республикасы (кал. Хальмг Таңһч) Орусиянын акимий субъектиси. Орусиянын Европа бөлүгүнүн түштүгүндө жайгашкан. Түштүк-чыгышынан Каспий деңизи менен чулганат.
Рамсталь
Калкы - 1163 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,42 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 72 142. Муниципалитеттин башчысы — Франц Бюттнер.
Калмакстан
Негизги маалымат
Аянты 74,7 миң км2. Калкы 287,2 миң (2007); анын негизин калмактар (45,4%), орустар (37,7), даргиндер (4,0), ошондой эле казактар, немистер түзөт. Христиан (православ, протестант), буддизм жана ислам (мусулман) диндерин тутат. Борбору — Элиста шаары.
Административдик-аймактык бөлүнүшү
13 районго, 3 шаарга бөлүнөт. Шаар калкы 44,2%. Ири шаарлары: Лагань,Городовиковск. Түштүк Федерация округуна кирет. Мамлекеттик бийликтин органдар системасы Калмак Республикасынын конституциясы тарабынан аныкталат. Закон чыгаруучу жогорку органы — Улуттук хурал (5 жылда бир шайланат; 27 депутаттан турат). Мамлекеттик башчысы — президент.
Табияты
Республиканын табияты калктын жашоосу үчүн орточо ыңгайлуу. Шамалдын натыйжасында топурак эрозиясы пайда болуп, мал жаюуда тоо-токойлору деградацияга учурап, сугарууда топурактын шордонуусу экологиялык абалды өтө курчутууда. Калмакстан Каспий бою ойдуңунун батыш бөлүгүн, Ерген дөңсөөсүн жана Кума-Маныч ойдуңун ээлейт. Климаты кескин континенттик. Жайы ысык жа өтө кургак (120 күнгө чейин созулуп, чаң бороондору болуп турат), кышында кар аз жаайт. Январдын Орточо температурасы —5˚С (түштүгүндө), —11˚С (түндүгүндө), июлдуку 23,5-25,5 ˚С ; жылдык жаан-чачыны 180—210 мм. Ички сууларга жарды. Түндүк-чыгышынан Волга (12 км), түштүгүнөн Кума дарыясынын бир аз бөлүгү өтөт. Майда туздуу көлдөр жана лимандар бар. Калкты суу менен камсыз кылуу үчүн 283 көлмө жана суу сактагыч курулган (жалпы көлөмү 50 млн м3). Талаа, жарым чөл жана чөл зонасында жайгашкан. Карбонаттуу кара топуракта шыбак-баялыштуу ар түрдүү өсүмдүктөр өсөт. Флорасында 900дөн ашык эндемиктер (анын ичинен 100гө жакыны дары-дармек өсүмдүктөрү) кездешет.
Экономикасы
Экономикасынын негизин айыл чарба түзөт. Жүн өндүрүү боюнча Россияда 3-орунда (7,3%). Региондук дүң продукциясынын көлөмү 11820,3 млн рубль. Андагы айыл чарбанын үлүшү 9,1%, өнөр жайдыкы 7,8%. Өнөр жайынын негизги тармагы — отун (28,2%; 9 газ жана нефть кендери иштетилет). Ал кендерди иштетүүгө лицензия алган ишканалар: «ЛУКОЙЛ-Астрахань-морнефть», «Оникс Плюс», «Кавказтрансгаз» жоопкерчилиги чектелген АКтар, «Калмнефть», «Калмгаз», «Калмыцкая нефтегазовая компания» ААК, «Калмпетрол» ЖАК жана башка. Ошондой эле тамак-аш (сүт-эт, консерва, балык), жеңил (тигүү, трикотаж, мех), машина куруу, металл иштетүү өнөр жай ишканалары иштейт. Жаратылыш газы, нефть, курулуш материалдары (кум, чопо, үлүлташ), калий, таш тузу жана доломит казылып алынат. Жер астынан (ичүүгө жарамдуу жана минералдуу) суулар чыгат. Агын суулары балыкка бай. Ички көлмөлөрүнүн аянты 50 миң га (анын ичинен балык промыселиники 30 миң га). Айыл чарбасынын негизги тармагы мал чарбасы (жайытта багылма бодо мал, уяң жүндүү кой). Айрым райондорунда жылкы жана төө асыралат. Айыл чарбага жарактуу жери 4202,4 миң га (жер фондусунун 55,2%и), анын ичинен айдоо аянты 15,9%, 303,1 миң гасына дан эгиндери (76,7%), тоют өсүмдүктөрү (14,7%) өстүрүлөт. Жашылчачылык, бакчачылык жана элдик искусствосунун салттуу түрлөрү — жыгачты бедерлөө, булгаарыга наар түшүрүү, сайма саюу, күмүштү сыялоо өнүккөн.
Эмили (Миннесота)
Эмили (Миннесота) (Emily) — Миннесота штатынын Crow Wing округуна караган АКШ шаары.
Кариб деңизинин каракчылары: Өлүктүн сандыгы
«Кариб деңизинин каракчылары: Өлүктүн сандыгы» (Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest) — Кариб деңизинин каракчылары фильмдер жыйнагынын экинчи бөлүгү. Бул фильмдин негизине үч уламыш кирген — Учуучу голланддык, Дейвинин сандыгы жана Кракен тууралуу.
Салтилло (Миссисипи)
Салтилло (Миссисипи) (Saltillo) — Миссисипи штатынын Lee округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3393 киши. Болжолдуу аянты - 22.6 км². FIPS коду — 28-64840.
Полэнд (Мэн)
Полэнд (Мэн) (Poland) — Мэн штатынын Андроскоггин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4866 киши. Болжолдуу аянты - 122.2 км². FIPS коду — 23-60020.
Биса тили
Биса (Bisa, Bissa) тили манде уясына кирет. Ал тилде Буркина-Фасодо, Ганада жана Тогодо жашаган биса эли сүйлөшөт. Биса тилинде барака (чыгыш биса), лебир (батыш биса) жана лере диалектилери бар. Биса тили Нигериядагы буса тилинен айырмаланат.
Жазуусу латын алфавиттин негизинде.
Кээ бир фразалар
Domireh ki — Кутман таң!
Sundareh ki — Кутмандуу күнүңөр менен!
Gunfareh ki — Кутмандуу кечиңер менен!
Barka — Рахмат.
An barka boi — Эч нерсе эмес.
Moi wam — Мен сени сүйөмүн.
Электр көмөк станциясы
Электр көмөк станциясы, электрподстанциясы - берилүүчү электр энергиясынын параметрлерин өзгөртүүчү орнотмо. Чыңалууну же электр тогунун тегин өзгөртүүчү электр орнотмосу же электр түзүлүштөрүнүн жыйындысы болуу менен электр энергиясын керектөөчүлөргө бөлүштүрүү милдетин аткарат. Электр көмөк станциясы бөлүштүрүүчү түзүлүштөрү бар трансформатор көмөк станциясына жана өзгөртүүчү көмөк станцияга бөлүнөт. Трансформатор көмөк станциясында өзгөрмө токтун чыңалуусу жогорулатылып же төмөндөтүлүп, электр энергиясы керектөөчүлөргө бөлүштүрүлөт. Өзгөртүүчү көмөк станция негизинен өзгөрмө токту туруктуу токко айландырат.
Кариб деңизинин каракчылары: Кара берметтин каргышы
«Кариб деңизинин каракчылары: Кара берметтин каргышы» (Pirates of the Caribbean: The Curse of The Black Pearl, Пираты Карибского моря: Проклятие Чёрной жемчужины) - 2003-жылы тартылган америкалык фэнтези. Тасма Диснейдеги "Кариб деңизинин каракчылары" тематикалык паркына жана "Кариб деңизинин каракчылары" тасмаларына негизделген. Тасманын режиссёру Горе Вербински жана Walt Disney Pictures менен Жерри Брахемир продюсерлик кылышкан. Тасма Капитан Жек Таранчы (Жонни Депп) жана темир уста Уилл Төрнер (Орландо Блум), уурдалган Элизабет Свонду ( Кира Найтли) түн ичинде өлбөс сөөккө айланып, каргашаланган "Кара бермет" кемесин башкарган Гектор Барбоссадан куткаргандыгын баяндайт.
Тасманын дүйнөлүк премьерасы 2003-жылы, 28-июнда Калифорниядагы, Анахайм аймагындагы Диснейленд Паркында болгон. Ал киносынчылардын жалаң гана жагымдуу сын-пикирлерине ээ болуу менен, күтүүсүз ийгиликке жетип дүйнө жүзү боюнча 654 миллиондон ашуун АКШ долларын тапкан. Жонни Депп башкы ролду мыкты аткаргандыгы үчүн "Гилдия" сыйлыгынын "Эң мыкты эркек актёр" наамын жеңип, "Оскар" сыйлыгынын "Эң мыкты актёр", "BAFTA" сыйлыгынын "Башкы ролдогу эң мыкты актёр" жана "Алтын Глобус" сыйлыгынын "Эң мыкты актёр" наамдарына көрсөтүлгөн. "Кариб деңизинин каракчылары: Кара берметтин каргышы" "Оскар" жана "BAFTA" сыйлыктарынын төрт башка наамына да көрсөтүлгөн. Бул тасма 2006-2007-жылдары чыккан "Өлгөн адамдын көкүрөгү" жана "Дүйнөнүн соңунда" аттуу тасмалардын биринчи чыгарылышы болуп саналат. Ал эми төртүнчү бөлүм "Бөтөн жээкте" 2011-жылы тартылган жана бешинчи бөлүм "Өлгөндөр жомок айтышпайт" 2017-жылы чыгууга пландалып жатат.
Сюжет
XVII кылымдын аягы. Порт-Ройалдан чыккан Падышалык флоттун кемеси Кариб деңизинен жарылган кемени көрүшөт. Элизабет Суонн, губернатордун кызы, кеменин жанынан Уилл Тёрнерду таап алат. Аны бортко алып чыгышканда, Элизабет андан каракчылардын медальонун көрүп калып, башкалар аны каракчы экенин билип калбасын деп алып алат.
Андан бери 10 жыл өтөт. Элизабет дагы деле медальонду сактап жүрөт жана аны тагынып көрүүнү чечет. Уилл болсо темир устанын жардамчысы болуп иштейт жана ага (Элизабет) болгон сезимдери күчөйт. Бирок командор Джеймс Норрингтон Элизабеттин колун сурап койгон. Ал учурда, жаш каракчы — капитан Джек Таранчы — Порт-Ройалга келет. Күзөтчүлөргө өзүнүн эски кемеси болгон — «Кара берметти» кайтарып алуу үчүн кеме таап жана ага команда топтоо максатында келгенин айтат. «Колго түшүргүч» деген кеменин бортуна чыккан кезде Элизабеттин командор менен сейилдеп жүргөн кезде жаңы көйнөгүнүн корсети денесин кысып, аба жетпей калгандыктан, жардан сууг акула кетет.
Муну көргөн Джек Таранчы анын артынан секирип түшүп, кемеге чыгарып, корсетти алып салат. Анда жүргөн каракчылардын медальону Джекке тааныш көрүнөт. Бирок ошол кезде командор аны өлтүрүүгө буйрук кылат. Элизабеттин ага болушайын деген аракеттеринен улам аны туткунга алып, качып кетет. Джек Уилл иштеген темир устанын ишканасында жашынып калат. Уилл көптөн бери каракчы менен салгылашкысы келип жүргөн жана ал менен кармаша кетет. Жыйынтыгында Джек тапанча менен Тёрнерди атайын деп жатканда дайыма мас болгон Уиллдин устаты мистер Браун аны башына бөтөлкө менен чаап, эсин жоготот. Колго түшкөн каракчыны түрмөгө алып барышат жана таң заарында башка каракчылар менен өлүм жазасына буйруй тургандыгын айтышат. Түн ичинде «Кара бермет» портко келип токтоп, 10 жыл мурда Джек Таранчыга каршы көтөрүлүш чыгарган каракчылар жана аларды баштаган Гектором Барбосса келип түшүшөт. Алар көтөрүлүштөн кийин Джекти адам жашабаган аралга шпага жана бир эле огу бар тапанча менен таштап кетишкен болчу.
Уламыш боюнча, Джек ал аралдан деңиз таш бакаларынын жардамы менен чыгып, эми өзүнүн кемесин кайтарып алып, Гектордун өпкөсүн үзгүсү келип жүргөн. Бул портко көптөн бери келип жүргөн каракчылар шаарга кол салышат. Түрмөгө капыстан атылган ок Джектен башка бардык камактагылардын бошонуп кетүүсүнө мүмкүндүк берет. Анткени Башкалар кармалган бөлмөлөрдүн дубалдары сынып, Джектики урабай калган. Көрсө каракчылар медальон үчүн келишкен болот, бирок Элизабет каракчылар аны уурдап кетүүгө келишкен деп ойлойт. Ошондуктан ал каракчылардын «мыйзамы» боюнча, капитанга алып баруусун айтат. Барбоссага ал өзүн Элизабет Тёрнер деп тааныштырат. Каракчылар фамилияны таанып, Элизабетти кармап алып, кетип калышат. Эртеси Уильям командордун каракчылар кайда кетиши мүмкүн деп ойлонуп атканда Джек Таранчыдан сурап көрүүнү айтат, бирок ал болбой коёт. Анда Уильям Джекти бошотуп, андан жардам сурайт. Джек анын атын угуп, «Шартылдак» деген ат менен таанылган Билл Тёрнердин уулу экенин билип, алар чогуу «Колго түшүргүч» кемесине билинбей кирип, каракчылардын базасы болгон — Исла-де-Муэрте аралына кетишет.
Джек жолдон Уиллге анын атасы каракчы экенин айтат. Тёрнердин жини келет, бирок айла жоктон улам Джекке эч нерсе дебей, Тортуга аралына жол тартышат. Ал жактан Джек өзүнүн мурдагы боцманы (кемеде чарбалык иштерин жүргүзгөн адам) — Джошами Гиббске жолугуп, Уиллдин жардамы менен алар Барбоссанын өпкөсүн үзүп, өзүнүн кемесин кайтарып алууну айтат. Бул учурда Барбосса Элизабет менен кечки тамактануу учурунда көп жыл мурда кудайлардын каргышына калган ацтек индей уруусунун алтындары тууралуу уламышты айтып берет. Алардын арасында Барбосса сандыктан уурдап алган 663 алтын этелик топчунун бири болгон — Элизабеттин медальону да бар болчу.
Мындан кийин алар өлбөс болушуп, Айдын жарыгында Элизабет алардын чыныгы жүзүн көрөт. Алар өлүп да кала алышпайт, бирок ошол эле кезде жашоонун жыргалчылыгын да сезе алышпайт. Алар өзүлөрүнө жашоону кайрып алуу үчүн сандыктан уурдалган алтындарды ар бир каргышка калган каракчынын каны менен жуулган бойдон кайтарып берүү керек. Бир гана «Шартылдак» Тёрнердин каны жетишпей жаткан, ал эми Элизабет анын фамилиясын атаган соң, ал анын кызы экен деп ала кетишкен. Мистер Гиббс «Тартып алуучуга» команда топтоп, анын капитаны Анна-Мария болот, Джек андан уруксаты жок кемесин алып кеткен болчу.
Гиббс жолдон Уиллге аралда калган Джектин окуясын айтып берет. Джек аман-эсен чыккандан кийин ага берген бир октуу тапанчаны Барбоссадан өч алуу үчүн сактап жүрөт. Ага чейин «Кара бермет» башта аталган жерге жеткен болчу. Джек Уиллди өзү билип, каракчыларга каршы чыкпа дегенин укпай коёт. Алар келген кезде каракчылар эчак алтындарды кайтарып, Элизабеттин каны менен кошулганда 662 алтын болот.
Элизабеттин каны кошулган медальон кайтарылса да, каракчылар каргышынан кутулбай, сыйкыр күч болбой калат. Элизабет Тёрнердин кызы эмес экендигин билип, кырдан сууга түртүп жиберет. Суудан Элизабетти канжалаган медальону менен Уилл алып чыгат. Барбосса медальондун уурдалганын билип калып, каракчыларды издетет. Бул кезде Джек пайда боло калып, кулагы тунуп, өзүнө келе электе аны туткунга алышат. Элизабет «Тартып алуучудан» Уиллге медальонду берет жана каракчылардын — «Ким артта калса, аны күтпөйт» мыйзамы боюнча кетип калышат. Бирок «Кара бермет» кемеси катуу жүргөндүктөн, аларды бат эле кууп жетет.
Салгылашуу болуп, жыйынтыгында Барбосса медальонду тартып алып, бүтүндөй команданы туткунга алат. Уилл өзүн-өзү өлтүрөм деп коркутат. Ансыз каракчылардын каргышы чечилбейт болчу. Бирок Барбосса команданы камап, Элизабет менен Джекти 10 жыл мурда таштаган аралга бир огу бар тапанчадан берип таштап кетет. Ал аралдан Джек деңиз таш бакаларынын жардамы менен эмес, контрабандисттер менен чыкканын айтат. Джек тамак-аш жана ром катылган жерди ачып, кечинде Элизабет экөө сайраңдашат. Бирок эртеси Элизабет деңизден кемелер байкоосу үчүн ромдун барын жана пальма токоюн өрттөп жиберет. Джек ромду абдан жакшы көргөндүктөн, Элизабетти бул кылыгы үчүн жаман көрөт. Бирок аларды «Жарадар кылуучу» деген кеме байкап калып, экөөнү сактап калат, бирок Джек баары бир өлүм жазасына буюрулат.
Элизабеттин суранычы боюнча Джекке келишим сунушташат — Исла-де-Муэртеге жолду көрсөтүп берсе, аны коё беришмекчи болушат. Аралга эки кеме келип калган болот. Джек командорго сунуш айтат, ал сунуш боюнча Джек ал эки кемени деңизден алаксытат, ал эми «Жарадар кылуучу» аларды аткылап кирмек. Элизабет аларды өлтүрө албайсыңар десе да аны укпай коюшат. Джек Таранчы Уиллдин канын кудайга курмандыкка чалайын деп жатканда аралга сүзүп келип калат жана аларга флоттун келе жатканын айтып, бул курмандыкты кийинчерээк кылууга үндөйт. Барбоссанын жөөкөрлөрү «Жарадар кылуучу» менен салгылашууга кетишсе, Барбосса Джек менен кылычташууга калат. Элизабет болсо кайыктан түшө калып, аралга сүзүп барып, Барбоссанын аралда калган каракчылары менен салгылашат. Барбосса Джекти кылыч менен сайып жибергенде алтындын жардамы менен өлбөс болуп калат. Ал алтынды Уиллге ыргытканда, ал колун тилип, канын кошуп, сандыкка салат. Ошондо бардык каргыштар чечилип, Джек Барбоссаны катып жүргөн тапанчасы менен атып өлтүрөт. Барбоссанын бардык каракчылары ажалдуу болуп калышкандарын сезишип, колго түшүп беришет (Алардын андан арткы турмушу белгисиз, бирок өлүм жазасы күтүп тургандыгы баарына анык).
Баары Порт-Ройалга кайтып келишет. Джекти жардам бергенине карабай, кайрадан дарга асууга буйрушат. Анда Уилл Джекти дарга аскан кезде бутунун астына шпагасын сайып, сактап калат. Элизабет Джек Таранчыга боору оруп, ал тарапта болот. Мурдагыдай аба жетпей жатат деген шылтоо менен калп эле эсин жоготуп, командорду жана анын адамдарын алаксытып жаткан кезде Джек качып кетет. Ошондо командор анын тапкычтыгына баа берип, бир күн эркиндик берет. Джек болсо, жаш түгөйлөр менен коштошуп, жээкте токтоп турган «Кара берметке» барат жана Анна-Мария аны капитан кылып шайлайт. Барбоссанын кээ бир каракчылары Джектин тобуна өтөт.
Титрден кийинки сцена
Титрден кийин Исла-де-Муэртеде болгон окуя тууралуу кыскача сцена болот. Барбоссанын аралда калып калган маймылы ацтектердин каргышы бар алтындар салынган сандыкка барып, бирди уурдап алат. Айдын жарыгында анын кайрадан каргышка калгандыгы жана өлбөс болгондугу көрүнөт. Ушул себептен улам ал фильмдин кийинки бөлүктөрүндө өлбөс бойдон калат.
Нойбрунн (Тюрингия)
Нойбрунн (Тюрингия) (Neubrunn (Thüringen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген районуна кирет.
Калкы - 560 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 9,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 66 045. Муниципалитеттин башчысы — Мартин Шелленбергер.
Албани (Кентукки)
Албани (Кентукки) (Albany) — Кентукки штатынын Клинтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 222 киши. Болжолдуу аянты - 8.8  км². FIPS коду — 21-00694.
Моңолдоров Акмат
Моңолдоров Акмат (1892, Суусамыр өрөөнү -1974, ошол эле жер) - эмгек ардагери, айыл чарба өндүрүшүнүн алгачкы жетекчи кызматкери, Совет бийлигине чейин жеке чарбада эмгектенген.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Султанов Мухтар Насруллаевич
Мухтар Насруллаевич Султанов (1926-1998), Ош шаары, Ош облусу, Кыргыз ССР - Өзбекстандын зор мамлекеттик жана коомдук ишмери, Өзбекстандын Ички иштер министринин орун басары (1979-1985, 1989-1991 жылдары), милициянын генерал-майору.
Өмүр баяны
Мухтар Султанов 15 май 1926 жылы Ош шаарында кызматчыларды үй-бүлөсундө туулган. Ал революция чейин Ош шаарынын чыгыш бөлүгүн башкарган улук аксакалы жана миңбашысы молдо Султан Таирбаевдин небиреси. Анын атасы Насрулла Султанов өзүнүн агасы Балтыходжа Султанов менен бирге Ош уездинын милициясын биринчи түзүүчүлөрү болуп саналат. Анын таякеси Балтыходжа Султанов Ош уездинын милициясынын биринчи башчысы болгон (5 февраль 1918-1919 жылдары). Анын эки карындашы Ташкент шаарында жашайт, алардын бирин аты Мукаррам.
Мектепти буткөндөн кийин райком ВЛКСМ сунушу боюнча НКВД органдарына жөнөтүлгөн, анда өзүнүн кызматтык ишин Андижан облусунун ИИБ бандитизмге каршы күрөшүү бөлүмүнүн оперкызматкеринин жардамчысы болуп баштады. Ошондой эле Ходжаабад, Ленин райондорунун милициянын бөлүмдөрүндө кызмат кылган.
1945-1946 жылдары-Ташкент милиция мектебинде окуу.
1949-1951 жылдары-Андижан облусу Аим району милиция бөлүмүнүн башчысы.
1951-1954 жылдары-Ташкент шаары 16-милиция бөлүмүнүн башчысы.
1954-1956 жылдары-Ташкент шаары ички иштер башкармасы ОБХСС башчысынын орун басары.
1956-1968 жылдары-Андижан облусу ички иштер башкармасы (ИИБ) башчысынын орун басары.
1968-1979 жылдары-Андижан облусу ички иштер башкармасы (ИИБ) башчысы.
1979-1985 жана 1989-1991 жылдары-Өзбек ССРдын Ички иштер министринин орун басары.
1958 жылы Орто Азия Мамлекеттик университетин юридикалык факультетин сырттан бүтүргөн (азыркы Мирзо Улугбек атындагы Өзбекстан Улуттук университети). Милициянын генерал-майору М.Н. Султанов Өзбекстанда кылмыштуулукка каршы күрөшүүнүн жана мыйзамдуулукту жана укук тартибин орнотуу учун зор салымы кошкон. Ал бир нече жолу Өзбекстан КП Андижан обкому жана горкому мүчөсү, Андижан областтык жана шаардык Кеңештердин депутаты болуп шайланган. ССРСдин 20дан ашык ордендери жана медалдары, Өзбек ССР Жогорку Совети Президиумунун, Өзбек ССРынын Компартия Борбордук комитетинын, Өзбек ССР министрлер Советинин, ССРС ИИМ көп жолу ардак грамоталары менен сыйланган, ССРС ИИМ буйруктары боюнча ардактап көрсөтүүлгөн. 23 октябрь 1998 жылы каза болгон. Ал Ташкент шаарында "Чигатай" мемориалдык комплексинде көмүлгөн.
Жеке жашоосу
Атасы - Насрулло Султонов 5 февраль 1918 жылы өзүнүн агасы Балтыходжа Султанов менен бирге Ош уездинын милициясын биринчи түзүүчүлөрү болуп саналат. Энеси - Шарофатхон Өзгөн шаарында туулган. Карындашы - Мукаррам Ташкент шаарында жашайт.
Туктар (Благовещен району, Башкыртстан)
Туктар — Башкыртстандын Благовещен районундагы айыл, Волк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 174 киши. Почта индекси — 453445, ОКАТО коду — 80215813003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Калматов Абдисапа
Калматов Абдисапа (30. 5. 1970-жылы туулган, азыркы Баткен облусу Баткен шаары) — скульптор, КРдин илим жана техника жаатындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты (2002). Кыргыз мамлекеттик сүрөт көркөм искусство коллежин (1996), Т. Садыков атындагы Улуттук көркөм сүрөт академиясын бүткөндөн (1997) ушул академияда окутуучу. Бишкектеги Ч. Айтматов атындагы паркта жайгашкан ачык асман алдындагы эл аралык музейдеги «Ойлонуу» аттуу эмгеги республикалык мамлекеттик сыйлыкка татыган. Анын «Хан Чоро», «Асман», «Кожомкул», «Аткыч», «Күрөш» жана башка эмгектери белгилүү. Эл аралык көргөзмөлөргө катышып, байгелүү орундарды ээлеген.
Марион Котияр
Марион Котияр (Marion Cotillard;французча айтылышы: [ma.ʁjɔ kɔ.ti.jaʁ] 1975-жылдын 30-сентябрында туулган) -француз актрисасы, ырчы, обончу, эколог, Гринпис активисти. Актриса дүйнөгө "Эдит Пиаф" (фр. La Vie en Rose, 2007) тасмасы менен атагы чыккан. Ал "Оскар" сыйлыгына, Британия кино жана телекөрсөтүү академиясынын сыйлыгына, "Алтын глобус" сыйлыгына, эки жолу Франциянын улуттук "Цезарь" киносыйлыгына, Европа академиясынын кино сыйлыгына жана Франциянын дагы бир улуттук "Люмьер" киносыйлыгына татыктуу болгон. Актриса элүүдөн ашык кинофильмдерде ойноп, 2008-жылдан бери Кристина Диордун бренди "Lady Dior" аялдардын сумкасын жарнамалап келет. Ал 2010-жылы Франциянын "Искусство жана адабияттын рыцары" Орденине көрсөтүлүп, 2016-жылы анын офицери болгон. 2014-жылы "21-кылымдагы Франциянын эң кирешелүү жана ийгиликтүү актрисасы" деп аталган. Ал өлкөнүн эң жогорку даражадагы сый-урматына ээ болуп, Франциянын "Ардактуу легионунун рыцары" деген титулга ээ болгон.
2003-жылдан тартып, М. Котияр англис жана француз тилдеринде бирдей роль жаратып келген, эл аралык атак-даңк жана бир нече сыйлыктарга "Узакка созулган үйлөнүү" (англ. A Very Long Engagement, 2004) сыяктуу тасмалардагы ролдору менен татыктуу болгон. Ушул тасмадагы ролу үчүн "Экинчи пландагы эң мыкты актриса" номинациясында Франциянын улуттук "Цезарь" киносыйлыгын алган. "Эдит Пиаф" (фр. La Vie en Rose, 2007) тасмасында Франциянын атактуу ырчысы Эдит Пиафтын ролу анын атагын дүйнөгө чыгарды жана актриса экинчи жолу Франциянын улуттук "Цезарь" киносыйлыгына татыктуу болгон. Ушул ролу үчүн Британия кино жана телекөрсөтүү академиясынын сыйлыгын, "Алтын глобус" сыйлыгын, Франциянын дагы бир улуттук "Люмьер" киносыйлыгын жана "Эң мыкты актриса" номинациясында "Оскар" сыйлыгын алган. Актриса француз тилинде тартылган тасма үчүн "Оскар" сыйлыгын алган жалгыз актриса болуп калган жана аялдардан экинчи жана алты эркек актерлордун арасынан жалгыз "Оскар" сыйлыгын "Чет тилдеги тартылган фильм" номинациясында жеңип алган. "Тогуз" (англ. Nine, 2009) мюзиклинде Луиза Контининин ролу үчун экинчи жолу "Алтын глобус" сыйлыгына талапкер болгон. Андан
Лэслай
Лэслай (Leslie) — Мичиган штатынын Ingham округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1851 киши. Болжолдуу аянты - 3.4 км². FIPS коду — 26-47180.
Металл дефектилери (мандеми)
Металл дефектилери (мандеми) – металлдардын химиялык курамы, түзүлүшү, бүтүндүгү, механикалык ж. б. касиеттеринин техникалык жактан каралган белгилүү сапатынан четтеши. Металл дефектилери (мандеми) алардын физикалык, химиялык касиеттерин, мисалы, электр өткөргүчтүгүн жана магнит өткөрүмдүүлүгүн, бекемдигин, тыгыздыгын, ийкемдүүлүгүн төмөндөтөт. Металл дефектилери (мандеми) атом масштабында, мисалы, кристалл дислокациялары, вакансиялар ж. б; андан ирирээги – кристалл блокторунун чегинде жана анын бетинде пайда болуучу субмикроскоптук жаракалар; андан да ирилери металл технологиясы жеткиликтүү өркүндөтүлбөгөндүктөн жана көп компоненттүү куйманын технологиялык касиетинин төмөндүгүнөн пайда болуп, металлдын бүтүндүгү же бир тектүүлүгү бузулгандан болгон микро жана макроскопиялык болуп бөлүнөт. Металл буюмдагы жана чала фабрикаттагы келегейлер өлчөмү, жайгашуусу, жаратылышы боюнча бири биринен айырмаланат. Алар металл эритүүдө, куйма алууда, басым менен иштетүүдө, термиялык, химия-термиялык, электр-химиялык жана механикалык иштетүүдө, ширетүүдө, каңдоодо, кадоодо пайда болот. Металлда мындай кемчиликти болтурбай, сапаттуу металл алуу үчүн металл технологиясын жакшыртуу жана металл сапатын текшерүү ыкмаларын өркүндөтүү керек. Металлдын сапаты химиялык, спектрдик, рентген структуралык анализ жана металлогр. анализдер менен текшерилет.
Норс Конвэй (Нү-Гэмпшир)
Норс Конвэй (Нү-Гэмпшир) (North Conway) — Нү-Гэмпшир штатынын Кэрролл округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2349 киши. Болжолдуу аянты - 11.2 км². FIPS коду — 33-53860.
Цинчжи
Цинчжи – тарыхый топоним.
Ал адегенде 7-кылымдын орто ченинде кытайлык саякатчы Сюань Цзандын «Да Т ан Си юй цзи» («Улуу Тан мамлекетинин Батыш бөлүгү жөнүндө») деген эки томдуу кол жазма эмгегинде кезигет. Ал европ. (француз) тилге биринчи жолу 1857– 58-ж. которулган. Цинчжи (же Тацинчжи) – «Жалтырак көл», «Т унук көл», «Көккашка көл» (та – «чоң») деген мааниде. Сюань Цзан Кытайдан Индияга жасаган сапарында 630-ж. Ысык-Көлдү бойлоп, Чүй, Талас өрөөндөрүн аралап өтүп, аларга кыскача ж-а таамай мүнөздөмө берген: «Цинчжи – туюк көл, бардык жагынан тоолор м-н курчалган, айланасы 500 чакырым. Ага көп өзөндөр куят. Көлдүн чанагы күн чыгыштан күн батышты көздөй созулуп, түштүктөн түндүктү карай кууштайт. Суунун түсү кара көк, даамы туздуу ж-а кычкыл. Т олкуну күчтүү. Анда ажыдаар да, балык да кезигет, бирок жерг. калк аларга тийбейт, сыйынат». Сюань Цзан мүнөздөгөн Ц. Ысык-Көл экендигин айгинелейт. Топоним көлдүн чыныгы өзгөчөлүгүн билдирсе да кийин эске алынбай калган. Ошондой эле к. Жехай, Темиртунор, Тузкөл, Ысык-Көл макалаларын.