cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Визент
Визент (Wiesent (Gemeinde)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Регенсбург районуна кирет.
Калкы - 2544 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,18 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 75 209. Муниципалитеттин башчысы — Ханс Рөш.
Коллов
Коллов (Kollow) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Герцогство Лауэнбург районуна кирет.
Калкы - 632 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 53 071. Муниципалитеттин башчысы — Хорст Маллон.
Дира-Церен
Дира-Церен (Diera-Zehren) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Мейсен районуна кирет.
Калкы - 3541 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 43,2 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 2 80 065. Муниципалитеттин башчысы — Фридмар Хауфе.
Ламбэртвилл (Нү-Жерси)
Ламбэртвилл (Нү-Жерси) (Lambertville) — Нү-Жерси штатынын Хантердон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3906 киши. Болжолдуу аянты - 3.2 км². FIPS коду — 34-38610.
Березовка (Гафурий району, Башкыртстан)
Березовка — Башкыртстандын Гафурий районундагы айыл, Табын айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 122 киши. Почта индекси — 453071, ОКАТО коду — 80221831006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Дайэрсвилл (Айова)
Дайэрсвилл (Айова) (Dyersville) — Айова штатынын Дубьюк округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 11.9 км². FIPS коду — 19-23115.
Калкы
2010-жылы калкы 4167 киши болгон.
Кичи Инюша
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Маслина
Маслина, ак чечек ( Olea) – өсүмдүктөрдүн ак чечектер тукумунун уруусу. Маслинанын 60тай түрү белгилүү. Анын 1 түрүнүн (эгилме маслина же зайтун дарагы) чарбалык мааниси чоң. Ал дайыма жашыл субтропик мөмө дарагы, бийиктиги 4–12 м. Жалбырагы майда, 2–3 жылда бир күбүлөт. Гүлү ак, мөмөсү данектүү, тоголок, сүйрү, салмагы 15 гга чейин, өңү көгүш же каралжын. Маслина кургакка байымдуу, 13–18°С суукка чыдайт, 300–400 жыл өсөт. Бир дарактан 20–40 кг түшүм алынат. Испания, Италия, Грецияда өстүрүлөт. Анын дүйнөдө 500дөй сорту белгилүү. КМШ өлкөлөрүндөгү 80дей сорту Крымда, Закавказьеде, Түркмөнстанда, Краснодар крайында өстүрүлөт. Мөмөсүнөн консерва жасалып, зайтун майы тартылат. Майы тамак-ашка, консерва өнөр жайында жана медицинада колдонулат. Күнжарасы – малга тоют.
Трентон (Кентукки)
Трентон (Кентукки) (Trenton) — Кентукки штатынын Тод округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 419 киши. Болжолдуу аянты - 1.6 км². FIPS коду — 21-77592.
Улянды (Абзелил району, Башкыртстан)
Улянды — Башкыртстандын Абзелил районундагы кыштак, Ташбулат айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 90 киши. Почта индекси — 453612, ОКАТО коду — 80201834006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Сени менен жолукканга чейин
«Сени менен жолукканга чейин» (Me Before You) — Британдык мелодраманын режиссёру Теа Шэррок, журналист Жожо Мойестин 2012-жылы жарыкка чыккан "Сени менен жолукканга чейин" китебинин негизинде тартылган.Тасмада тартылгандар: Эмилия Кларк, Сэм Клафлин, Женна Коулман, Чарльз Дэнс, Мэттью Льюис, Бен Ллойд-Хьюз жана Жанет Мактир.Тасманын бет ачаары америкада 2016 жылы 2 июнда болгон. .
Мазмуну
Луиза Кларк – карапайым үй-бүлөнүн кызы. Үй-бүлөсү жакыр жашаганына байланыштуу ал акча табуу үчүн колго тийген жумушту кылууга даяр болот. Кезинде тоок багып, сулуулук салонунда, кафеде официант болуп иштеген. Иштеген кафеси жабылып, жумушсуз отурган күндөрдүн биринде Луизаны хан сарайда жашаган үй-бүлө майып баласын карап берүүгө жумушка чакырат. Ата-энесине каржы жагынан жардам берүү үчүн ал ойлонбой туруп макул болот. Ак сөөктөрдүн баласы Уильям Трейнор автокырсыктан улам майып болуп, моюнуна чейин кыймылсыз абалда калган. Колу менен тамак жей албайт. Уильям кырсыкка чейин спортто активдүү, кыздардын көзүн күйдүргөн бойдок жигит болгон. Ал майып болгондон кийин жашабай, жөн гана күн кечирип калган. Ата-энесинин макулдугу менен дарыгерлердин колунан кыйноосуз бул дүйнө менен коштошууну тилек кылып жаткан кези болот. Уильямдын жанында шайыр, эпсиз, обу жок көп сүйлөгөн, табитсиз кийинген Луиза пайда болгондон баштап анын жашоосу түркүн түстүү боёкторго боёлуп, кызыктуу боло баштайт. Анткени Луиза анын өлүмгө даярданып жатканын билет. Майып жумуш берүүчүсүнүн жашоого болгон кызыгуусун күчөтүп, аман алып калгысы келген. Жигити болгонуна карабай чунак кыз Уильямды сүйүп калат. Тилекке каршы, ортодо жанган сезимдерин таштап майып жигит өлүмдү тандайт. Ал эми Луиза сүйүктүүсүнүн тандоосуна баш ийип, акыркы көз ирмемдерине чейин анын жанында болот.
Тасманын жаралуусу
"Сени менен жолукканга чейин" тасмасы журналист Жожо Мойестин 2012-жылы жарыкка чыккан "Сени менен жолукканга чейин" китебинин негизинде тартылган. Кызыгы, китебин окугандар тасмада кээ бир каармандар кошулбай калганын айтышат. Анан тасмада да, китепте да майып адамдарды өз жанын кыюуга үгүттөө бар деген сындарга кабылган. Уильямдын кунарсыз күндөрдөн тажап өлүмгө моюн сунганын көпчүлүк "кино жаратуучулар майыптарды маданияттуу жол менен өлүмгө түртүүдө" деп айыпташты. Китептеги версиясында Уильям дубалда оркоюп чыгып турган мыкка арабасы менен алдыга-артка жылып сайылып каза болот. Анткени моюнунан ылдыйкы бөлүгү иштебегендиктен дары ичип же кан тамырын кесип жанын кыя алмак эмес. Автордун мындай мыкаачылык жол менен өлүмдү ойлоп тапканын көбү жактырышкан эмес.
Ой пикирлер
Көпчүлүк киносынчылар тасманын мазмундук линиясы француздардын "1+1" тасмасына окшош, болгону француздар эки мырзанын достугун, ал эми англиялыктар эки жаштын сүйүүсүн сүрөттөшкөн дешүүдө. Ооба, чынында эки тасмада тең окуя майып адамдардын тегерегинде жүрөт. Француздардыкы бактылуу аяктаса, англиялыктар тасманын соңун трагедия менен бүтүрүшөт. Кино сүйүүчүлөр эки тасманы салыштырып "эмнеге майыптыкты достук жеңет, ал эми сүйүү жеңбейт?" деп ачууланышкан. Балким, англиялыктар француз кесиптештеринен фильмдин аягын кайгылуу бүтүрүп өзгөчөлөнгүсү келгендир.
Бэнтон (Миссури)
Калкы
2010-жылы калкы 732 киши болгон.
Хеннеберг (Тюрингия)
Хеннеберг (Тюрингия) (Henneberg (Thüringen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген районуна кирет.
Марин (коом)
Марин (коом) (Marihn) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Мүриц районуна кирет.
Калкы - 260 киши(31 бирдин айы 2006 жыл). Аянты - 7,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 56 043. Муниципалитеттин башчысы — Йенс Камин.
Кольденбюттель
Кольденбюттель (Koldenbüttel) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк Фризия районуна кирет.
Калкы - 912 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 25,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 54 070. Муниципалитеттин башчысы — Эрнст Хонненс.
Хартенштайн (Бавария)
Хартенштайн (Бавария) (Hartenstein (Bayern)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Нюрнберг районуна кирет.
Кузьма-Александровка (Гафурий району, Башкыртстан)
Кузьма-Александровка — Башкыртстандын Гафурий районундагы айыл, Табын айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 1 киши. Почта индекси — 453071, ОКАТО коду — 80221831002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Хартенштайн (Бавария)
Калкы - 1374 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,80 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 74 129. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Вольтер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 15 шаардык районго бөлүнөт.
2-миңжылдык
Бүткүл адамзат үчүн 2-миң жылдык мурунку миң жылдыктарга караганда техникалык жана социалдык жактан ойлоп табууларга, өнүгүүгө, өзгөрүүгө бай болду. Мындан сырткары адам саны мурунку миң жылдыктарга караганда болуп көрбөгөндөй өсүп, азыркы күнгө чейин уланып келе жаткан "демографиялык жарылуу" болгон.
Лаурэнсвилл (Нү-Жерси)
Калкы - 3887 киши. Болжолдуу аянты - 2.7 км². FIPS коду — 34-39570.
Аминев Закирьян Галимьянович
Аминев Закирьян Галимьянович, этнограф жана тарыхчы. 1954-ж. 30-январында Башкортостан Республикасынын Баймак шаарында кызматкердин үй бүлөсүндө туулган. Оболу, Башкортстан мамлекеттик университетин «укуктаануу» адистиги боюнча бүтүп чыккан. Бирок, З.Г.Аминьев башкырлардын тарыхы жана этнографиясына кызыгып, ал боюнча иликтөөлөрдү жүргүзө баштайт. З.Г.Аминевдин илимий кызыкчылыгы фольклор, башкырлардын ж.б. түрк, иран тилдүү элдеринин этнографиясына багышталган. Автордун өзгөчө байыркы түрк дооруна таандык булактардан иргеп алган тарыхый-этнографиялык изилдөө иштери терен илимий, ары кызыктуу маалыматтары менен айрымаланат.
Наурат (Айфель)
Калкы - 380 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,18 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 35 091. Муниципалитеттин башчысы — Пауль-Герхард Ян.
Хенфштедт
Хенфштедт (Henfstädt) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Хильдбургхаузен районуна кирет.
Калкы - 357 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8,10 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 69 021. Муниципалитеттин башчысы — Зимоне Лангнер-Шнайдер.
Көнигсвинтер
Көнигсвинтер (Königswinter) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Көльн административдик округуна карайт. Рейн-Зиг районуна кирет.
2016 Топ-Лига
2016 Топ-Лига — Кыргызстан футбол чемпиондугунун жогорку дивизионунун 25-мезгили. Алай клубу мурунку мезгилдин чемпиону болуп, чемпиондук наамды коргоп жаткан кези.
Аюсаз (Абзелил району, Башкыртстан)
Аюсаз — Башкыртстандын Абзелил районундагы айыл, Ташбулат айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 192 киши. Почта индекси — 453612, ОКАТО коду — 80201834007.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Масса
Масса (латынча massa – чоң кесек, тоголок, бөлүк, тилке) – материянын инерттик жана гравитациялык касиетин мүнөздөөчү физикалык чоңдук. Масса түшүнүгүн механикага И. Ньютон нерсенин импульсун (кыймыл саны) аныктоодо киргизген жана импульс р – нерсенин ылдамдыгы J га пропорциялаш: p=mJ, m – пропорциялуулук коэффициенти жана нерсенин туруктуу массассы. Демек, Ньютондун классикалык механикасындагы F=ma теңдемесинен алынган. Мында масса нерсеге аракет эткен күч F менен анын ылдамдануусунун ортосундагы пропорциялуулук коэффициенти. Мунун негизинде аныкталган масса инерттүүлүктүн чени жана ал инерттүү масса деп аталат. Ньютондун гравитациялык теориясында масса тартылуу талаасынын булагы болуп эсептелет. Жер бетиндеги нерсеге таасир эткен гравитациялык күч (F) анын салмагына (Р) барабар: P=mg, m – нерсенин гравитациялык (оордук) массасы. Оордук массаинерттүү массага барабар. Бул жаратылыштын фундаменталдык закону жана эквиваленттүүлүк принциби деп аталат. Классикалык физикада нерсенин массасы, ар кандай процесстерде өзгөрбөйт. Масса СГСте грамм, СИде килограмм жана микробөлүкчөлөр массанын атомдук бирдиги менен өлчөнөт. Элементардык бөлүкчөлөрдүн массасы электрондун массасы (mе) менен айрым учурда энергиянын бирдиги менен дагы туюнтулат. Электрондун массасы (mе) 0,511 МэВге, протондуку 1836,1 mе же 938,2 МэВ барабар.
Дакота Сити (Айова)
Дакота Сити (Айова) (Dakota City) — Айова штатынын Гумбольдт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.0 км². FIPS коду — 19-18075.
Калкы
2010-жылы калкы 911 киши болгон.
Хаттенхофен (Бавария)
Хаттенхофен (Бавария) (Hattenhofen (Bayern)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Фюрстенфельдбрук районуна кирет.
Калкы - 1379 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 79 128. Муниципалитеттин башчысы — Матиас Эттенбергер.
Кичи Камчала
Кичи Камчала — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чулым дарыясынын оң жээгинен 1013 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 23 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Маршалл Аралдары
Маршалл Аралдары же Маршалл Аралдар Республикасы (маршалл Aolepān Aorōkin Ṃajeḷ, Republic of the Marshall Islands) – Тынч океанындагы арал мамлекет; аты окшош архипелагда 1156 аралда жайгашкан. Жалпы аянты 181,3 км2. Калкы 58,4 миң (2018). Борбору – Мажуро (Мажуро атоллунда жайгашкан; калкы 29,3 миң), 73%и шаар калкы деп эсептелинет. Акча бирдиги – АКШ доллары.
Жайгашуусу
Өлкө экваторго жакын, анын түндүк тарабында Микронезия аймагында жайгашкан. Ал Тынч океандын батыш бөлүгүндө Ратак жана Ралик деген эки топ алардарын түзөт - анча чоң эмес 29 шуру атоллдорунда жана 5 шуру аралдарында (баардыгы 1150) жайгашкан. Ири аралдары: Мажуро (29,3 миң киши), Эбейе (9,6 миң киши). Маршалл Аралдары – БУУнун (1991), ЭВФнун (1992), Эл аралык реконструкция жана өнүктүрүү банкынын (1992), Тынч океан аралдары форумунун (1991) мүчөсү.
Ал унитардык мамлекет; Конституциясы 1979-жылы 1-январда кабыл алынган. Мамлекет жана өкмөт башчысы – президент (4 жылга шайланат). Башкаруунун формасы – аралаш республика. Мыйзам чыгаруучу органы – 33 сенатордон турган Төмөнкү палатага таандык; Жогорку палата 12 уруу башчыларынан турат.
Климаты - архипелагдын түндүгүндө тропиктик пассаттык, түштүгүндө субэкватордук. Жылдык жаан-чачыны 2000 ммден (Түндүк аралында) 4500 ммге чейин (түштүгүндө; майдан декабрга чейин жаайт). Абанын айлык орточо температурасы 26–33°С, жылдык орточо 28°С. Туруктуу суусу жана көлү жок.
Европалыктарга Аралдарды 1529-жылы испан деңиз саякатчысы А. Сааведра ачкан. 1788-жылы англичан Маршалл изилдеген. 19-кылымдын башында орус деңиз саякатчылары да бир нече майда аралдарды ачып, картага түшүрүшкөн. 17-кылымдан 19-кылымга чейин Испаниянын ээлиги болгон. 1885-жылы Германия, 1914-жылы Япония басып алган. 1920-жылы Улуттук лига аралды башкарууга Японияга мандат берген. 1945-жылы АКШга өткөн. 1947-жылы БУУнун чечими менен АКШнын опекага алынган аймагы болгон. Америка өкмөтү аралды аскер полигонуна айландырышкан. 1946-жылдан 1962-жылга чейин ядролук куралдарды сынашкан (Бикини жана Энивиток атоллдорунда). 1982-жылы Кважалейн а. ракета полигону болгон. Арал 1991-жылы көз каранды эместикке ээ болгон.
Экономика жагынан, Маршалл Аралдары – өнүгүп келе жаткан, калкынын кирешеси төмөн өлкө. ИДПнын көлөмү 180 млн АКШ доллар (2016), аны киши башына бөлүштүргөндө 3,300 долларын түзөт. Анын 32%и айыл чарба, 15%и өнөр жай, 53%и тейлөө чөйрөсүнөн өндүрүлөт. Экономикасы АКШнын жардамына муктаж (бюджетинин 60% туура келет). Мамлекеттик бюджеттин 30%и Кважалейн атоллунун ижарасынан, ошондой эле чет өлкөлүк соода кемелерине «ыңгайлуу желекти» бергендиги жана каттоого алгандан түшөт. Балык кармоо жана жасалма жол менен көбөйтүү копраны иштетүү (кокос майы, жмых) ишканалары иштейт. Кол өнөрчүлүк менен (жасалма үлүлдөн, жыгачтан буюмдар жасашат) алектенет. Аралдын аймагынын 10%и иштетилет. Негизги товар өсүмдүгү – кокос пальмасы жана нан дарагы. Томат, коон, тропика жемиштери өстүрүлөт. Бодо мал, чочко асыралып, тоок багылат. Автомобиль жолунун уз. 2000 км (анын ичинде асфальтталганы 75 км). Жалгыз деңиз порту – Мажуро. Маршалл Аралдарынын желеги менен 1381 кеме (анын ичинде 1284ү чет өлкөлүктөргө таандык) кирет. Экономикасынын негизин фосфат казып алуу, айыл чарба жана балыкчылык түзөт. Сыртка фосфат, кокос майы, копра, балык, белек-бечкектер чыгарылат. Сырттан азык-түлүк, тамеки, курулуш материалдары, машина жана анын жабдуулары, минералдык отун, химикаттарды алат. Негизги сырткы соо­да шериктештери: АКШ, Япония, Австралия.
2018-жылы Маршалл Аралдары өз акчасын (криптоакча - cryptocurrency) киргизүү жөнүндө мыйзам кабыл алды. Жаңы акча бирдиги "соверин" ("sovereign" - "көз карансыз") деп аталды.
Билим берүү системасы – мектепке чейинки (3 төн 5 жашка чейин), милдеттүү 8 жылдык башталгыч (6дан 14кө чейин; мамлекеттик жана мамлекеттик эмес мектептер), орто (15тен 18ге чейин) жана атайын орто билим алуудан турат. Жогорку билимди Мажуродогу Түштүк Тынч океан университетинин кампусунан (1993) алышат. Калк китепканасы, улуттук архив, «Алеле» музейи бар. Мажуро атоллунда 1982-жылдан бери күн сайын гезит чыгат. Радио берүүлөрү жана теле көрсөтүүлөрү англис жана маршалл тилинде көрсөтүлүп, уктурулат.
Массалык зыян келтирүүчү куралдардан коргонуу
Массалык зыян келтирүүчү куралдардан коргонуу - жоокерлерди, калкты жана эл чарба объектилерин душмандын ядролук, химиялык жана бактериялык куралынан коргоо үчүн көрүлүүчү иш-чара комплекси. Жоокерлерди коргоо ишин уюштуруучу бардык командирлерге жана штабдарга душмандын ядролук, химиялык жана бактериялык курал колдонуусун бошоңдотуу, анын соккусуна дуушар болгон жоокерлердин согушка жарамдуулугун тез калыбына келтирүү жана жапа чеккен аймакта иш-аракетке шарт түзүү милдети кошо жүктөлөт. Жоокерлер жакшылап жашырылат; аэродромдор жана кеме аялдамалар маал-маал которулуп турат; аймактын радиоактивдик, химиялык жана бактериялык булганууга чалдыгышы жөнүндө жоокерлерге маалымдалып, жеке коргонуу каражаттары берилет; окоп, чуңкур, жер төлө, атайын жасалгалуу жер тамдар казылып, курал, техника жана материалдык каражаттар чүмбөттөлөт. Келтирилген зыян жөнүндө маалымат алуу үчүн чалгын жүргүзүлүп, өздүк курамдын, курал, техника, материалдык каражаттардын чыгымы, бүлүнгөн, өрттөнгөн, чөккөн аймактарды калыбына келтирүү боюнча иштин мүнөзү жана өлчөмү аныкталат. Эпидемияга каршы, санитардык-гигиеналык, алдын алуучу ж. б. медициналык иш-чаралар жүргүзүлөт. Ууккандарга жардам көрсөтүлөт ж. б. эл чарбасында үзгүлтүксүз иштөө үчүн шарт түзүлөт. Шаарлар менен эл чарба объектилерин коргоо жалпы мамлекеттик коргонуу иш-чараларынын системасында уюштурулат.
Визентайд
Визентайд (Wiesentheid) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Китцинген районуна кирет.
Калкы - 4764 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 33,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 75 178. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Кнайер.
Массалык уратуу
Массалык уратуу – тоо-кен иштеринде тоо тектердин массивдерин туруктуу абалынан ажыратуу. Карьерде, жер астындагы казылмаларда, блоктордо, кен таштарды тазалоо үңүлмөсүндө, тоо тектеринин басымын башкарууда колдонулат. Уратуу өлчөмү тоо тектеринин физикалык-механикалык касиеттерине, тереңдикке, техникалык шартка байланыштуу. Бек, нык, катуу тектерди жардыруу, массивди суу менен ургулоо жолу менен ишке ашырат. Уратуу кен байлыктарды өндүрүп алуунун негизги ыкмасы болуп эсептелет.
Марлов
Марлов (Marlow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан Шаар. Түндүк Төмөнкү Померания районуна кирет.
Жаңы Бурлы (Гафурий району, Башкыртстан)
Жаңы Бурлы — Башкыртстандын Гафурий районундагы айыл, Табын айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 78 киши. Почта индекси — 453060, ОКАТО коду — 80221813001.
Марлов
Калкы - 4770 киши(2013-ж.). . Аянты - 139,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 57 057. Мэр — Хайно Шүт.
Жаңы Бурлы (Гафурий району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Массанын атомдук бирдиги
Массанын кыпындык(атомдук) бирдиги – атомдук жана ядролук физикада элементардык бөлүкчөлөрдүн массасын өлчөөдө колдонулуучу чоңдук. Массанын атомдук бирдиги көмүртек (12С) нуклидинин массасынын 1/12 бөлүгүнө барабар, башкача айтканда (СИде) 1 массанын атомдук бирдиги =1,6605655(86).10–27 кг же 1 массалык атомдук бирдиги 9315016 МэВ. 1961-жылга чейин физикада массанын атомдук бирдигин 1/16 кычкылтек (16О) атомунун массасына барабар деп эсептешкен. Азыркы (унификацияланган) Массанын атомдук бирдиги мурунку физикалык массанын атомдук бирдигинин 1,00048ине барабар.
Марлов
Шаар административдик курамы боюнча 26 шаардык районго бөлүнөт.
Көлн
Көлн (Köln) — Германиянын батышындагы шаар. Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде (административдик-аймактык бирдик). Көлн административдик округуна карайт. Линденталь районуна кирет.
Калкы 1,0 млн киши (2010); калкынын саны боюнча өлкөдөгү 4-шаар (Берлин, Гамбург жана Мүнхенден кийин). Болжолдуу аянты - 405,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 3 15 000. Мэр — Юрген Ротерс.
Шаар административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
Рейн дарыясындагы порт (жылына 15 млн т жүк ташылат). Ага жакын жайгашкан шаарспутниктеринин калкы 2 млндон ашык. Эл аралык аэропорту бар. Шаардын экономикасынын негизин тейлөө чөйрөсү түзөт. Германиянын ири банктарынын штаб-квартиралары жайгашкан. Өлкөнүн соода-финансы борбору. Машина куруу (транспорт, айыл чарба, оор, электртехникалык, радио-электроника ж. б.), мунай ажыратуу, мунай-химиялык, текстиль, парфюмерия, кагаз, тамак-аш–татымал (сыр, ун, шоколад), тамеки өнөр-жай ишканалары иштейт. Көльн – дүйнөлүк маанидеги автомобиль өнөр жай борбору. Америкалык «Ford Motor Company» жана япониялык «Toyota Motor Corporation» автоконцерндеринин штаб-квартиралары, DAF, «Mazda», «Nissan», «Volvo» компанияларынын кеңселери жайгашкан. Метрополитен иштейт. Университеттер (анын ичинде Көльн), китепканалар, тарыхый архив, 40тан ашык музей (анын ичинде көркөм кол өнөрчүлүк, Епархия, Вальраф-Рихарц-Лүдвиг, Кунстхалле, Чыгыш Азия искусствосу ж. б.) бар. Көльн – Европанын музыкалык театр борборлорунун бири. Бир нече театрлар (анын ичинде опера жана балет), Мамлекеттик жогорку музыка мектеби, филармония, ири концерт залдары иштейт. Б. з. ч. 1-кылымдан белгилүү. 785–1273-жылдары архиепископтуктун борбору. Орто кылымда Ганза мамлекетинин башкы шаарларынын бири болгон. 1475-ж. эркин империя шаар статусун алган. 1946-жылдан Түндүк Рейн-Вестфалия жеринин курамында. Роман (10–13-кылымдар) жана барокко (17–18-кылымдар) стилиндеги чиркөөлөр, готика стилиндеги собор (13–19-кылымдар), ратуша (14–15-кылымдар), турак жайлар (13-кылым), ренессанс стилиндеги цейхгауз (16–17-кылымдар) сакталган. Эл аралык музыка фестивалдары жана бүткүл дүйнөгө белгилүү жармаңке-көргөзмөлөр өткөрүлүп турат. Ири парктар, зоопарк, «Флора» ботан. багы (экзотикалык өсүмдүктөр өстүрүлөт) уюштурулган.
Наурат (Вальд)
Наурат (Вальд) (Naurath (Wald)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Трир-Саарбург районуна кирет.
Калкы - 230 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,58 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 35 092. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Вебер.
Тэйлор Милл (Кентукки)
Тэйлор Милл (Кентукки) (Taylor Mill) — Кентукки штатынын Кентон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 6913 киши. Болжолдуу аянты - 16.6 км². FIPS коду — 21-75738.
Колькерхайде
Колькерхайде (Kolkerheide) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк Фризия районуна кирет.
Калкы - 59 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 2,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 54 071. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Гюнтер Тордзен.
Линвуд (Нү-Жерси)
Линвуд (Нү-Жерси) (Linwood) — Нү-Жерси штатынын Атлантик округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7092 киши. Болжолдуу аянты - 10.7 км². FIPS коду — 34-40530.
Добершау-Гаусиг
Добершау-Гаусиг (Doberschau-Gaußig) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Дрезден административдик округуна карайт. Баутцен районуна кирет.
Калкы - 4417 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 40,48 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 2 72 065. Муниципалитеттин башчысы — Михель Шульце.
Бэркелей (Миссури)
Бэркелей (Миссури) (Berkeley) — Миссури штатынын Сент-Луис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 12.8 км². FIPS коду — 29-04906.
Калкы
2010-жылы калкы 8978 киши болгон.
Кусимовского Рудника (Абзелил району, Башкыртстан)
Кусимовского Рудника — Башкыртстандын Абзелил районундагы айыл, Ташбулат айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 316 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — 80201834008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Массалык тартипсиздик
Массалык тартипсиздик – коомдук коопсуздукка каршы багытталган кылмыш тобу. Массалык тартипсиздик коомдук тартипке гана зыян келтирбестен, инсандардын, мамлекеттин кызыкчылыктарына да каршы багытталат. Объективдүү жагынан массалык тартипсиздикти уюштуруу, массалык тартипсиздикке катышуу, массалык тартипсиздикке чакырык жасоо ж. б. түрлөрү бар. Массалык тартипсиздик зомбулук, кыйратуу, өрттөө, мүлктү жок кылуу, куралдарды жана жардыруучу заттарды колдонуу, бийлик өкүлүнө каршы куралдуу каршылыкты көрсөтүү ж. б. ыкмалар менен коштолот. Массалык тартипсиздик учурунда бөлөк кылмыштарды жасоо жоопкерчиликти оордотуучу жагдайларга кирет. Субъективдүү жагынан массалык тартипсиздик атайылап, тикелей же кыйыр ниетте жасалган кылмыш деп эсептешкен.
Павловка (Гафурий району, Башкыртстан)
Павловка — Башкыртстандын Гафурий районундагы айыл, Табын айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 69 киши. Почта индекси — 453071, ОКАТО коду — 80221831008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Даллас Сэнтр (Айова)
Калкы
2010-жылы калкы 1595 киши болгон.
Каллеталь
Каллеталь (Kalletal) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан муниципалитет. Детмольд административдик округуна карайт. Липпе районуна кирет.
Калкы - 14514 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 112,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 7 66 036. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Каргер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 16 шаардык районго бөлүнөт.
Кольмар
Кольмар (Kollmar) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штайнбург районуна кирет.
Калкы - 1721 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 32,82 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 61 118. Муниципалитеттин башчысы — Йенс Брокмюллер.
Кичи Кийский Шалтырь (дарыя)
Кичи Кийский Шалтырь (Кичи Ильинка) — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кийский Шалтырь дарыясынын сол жээгинен 23 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Массанын сакталуу мыйзамы
М. В. Ломоносов (1756-жылы) металлды жылытууда сырттан аба кирбесе массасы өзгөрбөстөн сакталып, оозу ачык идиштерде ысытса массасы оор болуп калганын изилдөөдө жана А. Лавуазье (1774―1777-жылдары) көп сандаган тажрыйбалар негизинде ачышкан. Бул мыйзам химиялык реакциянын жүрүшүндө реакцияга кирген .атомдордун саны өзгөрбөйт деген жалпы эрежеге негизделген. Мисалы, суунун 1 молунун массасы 18 гга барабар. Эгерде аны ажыратсак, ал 2 г суутек жана 16 г кычкылтекке ажырайт, б. а. 1 моль Н2О →1 моль Н2 + 1/2 моль О2 же 18 г Н2О→2 г Н2+16 г О2. Мыйзам биринчилерден болуп ачылган химиянын фундаменталдык мыйзамдарынын бири болуп эсептелет.
Крэсскил (Нү-Жерси)
Крэсскил (Нү-Жерси) (Cresskill) — Нү-Жерси штатынын Берген округуна караган АКШ шаары.
Хеншлебен
Хеншлебен (Henschleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Зөммерда районуна кирет.
Крэсскил (Нү-Жерси)
Калкы - 8573 киши. Болжолдуу аянты - 5.5 км². FIPS коду — 34-15820.
Хеншлебен
Калкы - 356 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,00 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 68 026. Муниципалитеттин башчысы — Херварт Бауэрсфельд.
Гурбангулы Бердымухамедов
Гурбангулы́ Мяликгулы́евич Бердымухаме́дов (Gurbanguly Mälikgulyýewiç Berdimuhamedow; 29-июнь 1957, Бабарап, Көк-Дөбө этрабы, Ахал велаяты, Түркмөн ССР, ССРС), Аркадаг наамына ээ (Arkadag — «колдоочу») — түркмөнстандык мамлекеттик ишмер, Түркмөнстан Республикасынын президенти (2007 — 2022), Түркмөнстан министрлер Кабинетинин төрагасы, Түркмөнстан Куралдуу Күчтөрүнүн Башкы колбашчысы, аскер генералы, медицина илимдеринин доктору, экономика илимдеринин доктору, Түркмөнстан илимдер Академиясынын академиги, Түркмөнстан демократиялык партиясынын төрагасы (2007-2013).
Марниц
Калкы - 776 киши(2013-ж.). . Аянты - 30,95 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 60 051. Муниципалитеттин башчысы — Франк Хаупт.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Хаузен (Ашаффенбург)
Хаузен (Ашаффенбург) (Hausen (bei Aschaffenburg)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Мильтенберг районуна кирет.
Калкы - 1914 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 76 128. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Шюслер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Бугу (жаныбар)
Бугу (лат. Cervus elaphus, L. 1758) — чулу мүйүздүү кийиктердин бир асыл түрү, мунун эркегин - бугу, ургаачысын - марал дейт. Буту узун, куйругу кыска, ача мүйүздүү; өркөчүнөн бийиктиги 60–105 см. Бугунун 12–13 түрү белгилүү, КМШ өлкөлөрүндө анын 6 түрү (сыпайы бугу, чаар бугу, элик-багыш, багыш, элик жана Түндүк бугусу) кезигет. Түндүк бугусу колго үйрөтүлүп, Таймыр жарым аралында, Якутия, Сибирь жана Ыраакы Чыгышта багылат. Топ-тобу менен жашайт; Түндүк бугунун негизги тоюту эңилчек (ягель). Мүйүзү жыл сайын түшүп, кайра чыгат. Чаар бугунун (көбүнчө жашынын) мүйүзүнөн дары (пантокрин жана башка) жасалат. Анын айрым түрүнүн эти, териси, мүйүзү мааниге ээ. Эркегинин тирүүлөй салмагы 105–180 кг, маралыныкы 80–120 кг. Жапайы бугу Ысык-Көл, Нарын областтарында бар. ТКЭСтин Кызыл китебине катталган.
Ак илбирстин тукуму
«Ак илбирстин тукуму» (Потомок белого барса) — 1984 жылы режиссёр Төлөмүш Океев тарабынан «Кыргызфильм» студиясында тартылган, эки бөлүмдүү совет-көркөм тасмасы.
Тасманын бет ачаары 1985 жылы апрель айында болгон.Кинону көрсөтүү укугун дүйнөнүн 35 өлкөсү сатып алган.1985-жылы Берлинде өткөн эл аралык кинофестивалда "Күмүш аюу" сыйлыгын утуп алган. 1986-жылы Азия өлкөлөрүндө өткөн фестивалда "Дамаск кылычы" сыйлыгына ээ болгон.
Мазмуну
Көзгө атар мерген Кожожаш бүтүндөй бир айылды мергенчилиги менен баккан тың чыкма жигиттерден болот. Эли ачкачылыктан кырыла баштаганда Кожожаш ашуу ашып Мундузбай аттуу байдан досу Касен экөө жардам сурап барышат. Байдын токолу Айкени көңүлүндө жактырып калган Кожожаш, ал айылга кийинки барышында Айке менен жолугат. Бул аралыкта Айке да ичинен тымызын Кожожашты күтүп жүргөн болот. Мергенчинин бул кылыгын билип калган жубайы Зулайка өлгүсү келет. Кийин Зулайка Айкени баласы менен алып кел дейт. Бирок Мундузбай баланын Кожожаштан экенин билип турса да, мураскери жок болгондуктан уулум деп элге жар салып, той берет. Мергенчи элин ачарчылыктан куткаруу максатында бөкөндөрдү аёосуз кыра баштайт. Алардын этин айыл эли жесе, мүйүздөрүн мылтыкка алмаштырып, уулу менен сүйгөнүн Мундузбайдан кайтарып алууну тымызын көздөйт. Бөкөндөрдүн арасында, алардын терисинен тон кийген өз уулу Карагулду тааныбай Кожожаш өз колу менен атып алат.Тасманын негизги мазмунунда "жаратылышка болгон ырайымсыздыктан, жаратылыш өзүнүн өчүн алышын" баяндайт.
Тартуучу топ
Бийиктиги 6995 метр болгон Хан-Теңир чокусуна Каракол шаарынан тик учак менен 40 мүнөттө, жөө барса 3 күндө жетет. Тик учак бороон-чапкындын айынан Хан-Теңирге жете албай, актёрлор тамак-ашы жок ачка калышкан. Тоңуп кала жаздашканда гримге колдонуучу спиртке кар кошуп ичип, сууктан аман калышканын актёрлор көп эскеришет.
Кожожаш менен Касендин Мундузбайдын боз үйүнө кирип саламдашып турган учуру. Байдын айылына жеткиче жигиттер кар көчкүдө калышат. Көчкүнү чыгармачыл топ атып түшүрүшкөн. Чу дегенде эле кинону Төлөмүш Океев ушул көрүнүштү тартуу менен баштаган. "Тартууну эмнеге ушундан баштадыңыз?" деп сурашканда "Ашыр менен Догдурбек каза болуп калса, башка актёрлор менен кайра башынан тартуу керектигин ойлодум" деп, кинорежиссёр тамаша-чыны аралаш жооп кайтарган экен.
Жалама аскаларда мышыктай секирип чуркап жүргөн Догдурбек Кыдыралиевди Москвадан келген альпинисттер "жүрү биз менен кет, сен көп чокуларды багынтасың" дешкен. Бирок Кожожаштын ролун жаратам деп суукка тоңгон актёр альпинисттердин сунушунан баш тарткан. Актёр бул ролу үчүн 8000 рубль гонорар алган.
Алгач уруу башчысы манасчы кемпирдин ролуна Жамал Сейдакматова кабыл алынып, аны гримдин жардамы менен картайтмак болушат. Актриса "аны ойнобойм" дей бергендиктен, ага Мундузбайдын байбичесинин ролу тийип, манасчы кемпирди Алиман Жангорозова аткарат.
Акыл-эси кем баланын ролун аткарган Марат Жанталиевди кемпирлер чындап жинди деп ойлошуп, "Кудайдын кылганы да, келегой, айран ич" дешсе, жаш балдар аны теңтуш кылып алышкан.
Режиссёр мергенчилерге илбирс, кайберен кармап келгиле деп тапшырма берген. Алар таап келген үч жашар илбирс кино тартылып бүткөндөн кийин Москвадагы, Сур эчки араб өлкөлөрүнүн бирине зоопаркка өткөрүлгөн.
Наурот (Вестервальд)
Наурот (Вестервальд) (Nauroth) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альтенкирхен-Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 1106 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 073. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Клес.
Геологоразведка (Абзелил району, Башкыртстан)
Геологоразведка — Башкыртстандын Абзелил районундагы айыл, Ташбулат айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 348 киши. Почта индекси — 453613, ОКАТО коду — 80201834009.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Тэйлорсвилл (Кентукки)
Тэйлорсвилл (Кентукки) (Taylorsville) — Кентукки штатынын Спенсер округуна караган АКШ шаары.
Добершюц
Добершюц (Doberschütz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Лейпциг административдик округуна карайт. Түндүк Саксония районуна кирет.
Калкы - 4300 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 79,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 3 74 080. Муниципалитеттин башчысы — Роланд Мерц.
Кичи Козеюль
Кичи Козеюль — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Каменка дарыясынын сол жээгинен 4 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Визенталь (Германия шаары)
Визенталь (Германия шаары) (Wiesenttal) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Форхгайм районуна кирет.
Калкы - 2536 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 45,90 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 74 176. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Таут.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 21 шаардык районго бөлүнөт.
Бэрни (Миссури)
Калкы
2010-жылы калкы 1777 киши болгон.
Архангель (Гафурий району, Башкыртстан)
Архангель — Башкыртстандын Гафурий районундагы айыл, Табын айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 174 киши. Почта индекси — 453075, ОКАТО коду — 80221831009.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Мастроянни Марчелло
Мастроянни Марчелло (Марчелло Винченцо Доменико) [28. 9. 1924 (23), Лоцио областы, Фрозиноне провинциясы, Фонтана-Лири – 19. 12. 1996, Париж] – италиялык актёр. 1947-жылы Римдеги университет театрында актёр, 1940–50-жылдары Л. Висконтинин труппасында иштеген. Киного 1947-жылдан тартылган. Соңку жана «күлгүн» неореализм мезгилиндеги фильмдерге жана Висконтинин фильмдеринде (Кыялкеч, «Буурул түндөр»; Мерсо, «Бейтаныш») башкы ролдорду ойноп атагы чыккан. Мастроянни драмалык жана комедиялык да ролдорду бирдей аткарган. С. Лорен менен актёрдук дуэти дүйнөлүк кино өнөрүндө үлгү катары таанылган («Кечөө, бүгүн, эртең», «Итальянча никелешүү», «Күн карамалар» – В. Де Сики). Кинодо 150дөн ашык роль аткарып, улуттук мүнөздөрдүн галереясын түзгөн. 1970–80-жылдары Э. Скола («Ич күйдүлүк азабы», Канндагы ЭКФ сыйлыгы.; «Саат канча болду?», Венециядагы ЭКФ сыйлыгы ж. б.), М. Феррери («Ак аялга тийбе», «Пьеранын таржымалы» ж. б.), Болоньин («Жакшынакай Антонио»), Л. Кавани («Тери» ж. б.), Н. С. Михалков («Кара көздөр», Канндагы ЭКФ сыйлыгы) ж. б. режиссёрлордун фильмдерине тартылган. Венециядагы ЭКФтин «Кинематографиялык карьерасы үчүн» сыйлыгы ыйгарылган (1990).
Дана (Айова)
Дана (Айова) (Dana) — Айова штатынын Грин округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.7 км². FIPS коду — 19-18345.
Калкы
2010-жылы калкы 84 киши болгон.
Линдэнволд (Нү-Жерси)
Калкы - 17613 киши. Болжолдуу аянты - 10.3 км². FIPS коду — 34-40440.
Хербслебен
Хербслебен (Herbsleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Унструт-Хайних районуна кирет.
Калкы - 3035 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 25,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 64 022. Муниципалитеттин башчысы — Вольф-Михель Кюмштедт.
Масeди, Абу-л-Хасан Али ибн ал-Хусейн ал-Масуди
Масeди, Абу-л-Хасан Али ибн ал-Хусейн ал-Масуди [болжол менен 896, Багдад шаары – сентябрь, 956, Фустат (азыркы Каир)] – орто кылымдардагы араб тарыхчысы жана географы. Биринчи жолу тарых жана география илимдерин бириктирип, көлөмдүү эмгек жазгандыктан, «арабдардын Геродоту» аталган. Иран, Индия, Түндүк Африка, Орто Азия, Азербайжан аймактарын кыдырып чыккан. Кээ бир изилдөөчүлөр аны Кытай менен Цейлондо да болгон деп болжолдошот. Масединин бизге чейин 30 томдуу «Муруж аззахаб ва ма’адин ал-жавахир» («Алтын чайкоочу жайлар жана кендер») тарыхый-географиялык жана «Китаб ат-танбих ва-л-ишраф» («Насаат жана байкоо китеби») географиялык эмгектери жетип, анда түрк элдери тууралуу бир катар маалыматтар калган.
Кольмор
Кольмор (Kollmoor) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штайнбург районуна кирет.
Калкы - 32 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 61 053. Муниципалитеттин башчысы — Вильфрид Гацке.
Массов
Калкы - 226 киши(2013-ж.). . Аянты - 17,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 56 044. Муниципалитеттин башчысы — Карл Эверт.
Тэн Брок (Кентукки)
Тэн Брок (Кентукки) (Ten Broeck) — Кентукки штатынын Джэфферсон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 129 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 21-75963.
Зеленая Поляна (Абзелил району, Башкыртстан)
Зеленая Поляна — Башкыртстандын Абзелил районундагы айыл, Ташбулат айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 102 киши. Почта индекси — 453613, ОКАТО коду — 80201834010.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Масштаб
Масштаб (немецче mabstab, mab – чен, өлчөм жана stab – таякча) – пландагы, чиймедеги же картадагы сызыктуу өлчөмдөрүнүн, анын чыныгы өлчөмүнө болгон катышы. Сандуу, атама, сызыктуу масштаб болуп бөлүнөт. Сандуу масштаб жөнөкөй бөлчөк түрүндө берилип, алымы бирге, бөлүмү бир нече эсе кичирейтилүүчү санга барабар келет. Мисалы, 1:100 (жүз эсе кичирейтилген). Атама масштаб сөз менен баяндалат. Мисалы, 1 см 100 м (б. а. 1 смде 100 м бар). Сызыктуу масштаб бир нече барабар бөлүктөргө бөлүнгөн түз сызыктан турат. Практикада кеңири колдонулат. Тоалпографиялык картада, жердин планында масштаб туруктуу, географиялык карталарда өзгөрүлмө келет.
Анохин Андрей Викторович
Анохин Андрей Викторович, атактуу алтайтаануучу, этнограф, композитор, агартуучу жана котормочу. СССР ИАсынын мүчө-корреспонденти (1923).
1867-ж. Тамбов губерниясындагы Правые Ламки уездинин Аржан аттуу айылында дыйкандын үй бүлөсүндө туулган. 1931-ж. дүйнөдөн кайткан.
1874-ж. А.В.Анохиндин үй бүлөсү Алтайдагы Бийск шаарына көчүп келишет. Ата-энесинен эрте ажырагандан соң анын тагдыры диниятчыл миссия менен байланышып, алгач Бийскидеги, андан соң Москва синодалдык училищесинде окуйт. Композитор А.К.Лядовдун жетекчилиги астында Санкт-Петербургдагы ырчылык капелласында билим алган. Томск шаарындагы окуу жайларда ыр өнөрүнөн, музыканын теориясынан, скрипкадан сабактарды берет. Арийне, А.А.Анохинге атактуу окумуштуулар Г.Н.Потанин, Г.И.Гуркиндер менен таанышуу ага өзгөчө таасир калтырып, анын кийинки тагдырына бурулуш роль ойногон. Ал учурда Г.Н.Потанин Томскидеги Сибирди изилдеп-изилдеп үйрөнүү коомун жетектөөчү. 1906-ж. Г.Н.Потаниндин атайын чакыруусу менен Тоолуу Алтайга этнографиялык экспедицияга катышат. Бул илимий жүрүштө А.Анохин алтайлыктардын элдик ырларын, фольклордук чыгармаларын, бурханизмдин башаттарын изилдөөгө алган. 1910-1912 жж. «Орто жана Чыгыш Азияны изилдөө боюнча Орус комитетинин» тапшыруусу менен алтайлыктардын ичиндеги шаманчылыкты изилдей баштаган эле. Бул жылдары 12 шаман мистериясын, 100 ашуун телеут ырларын нотага түшүргөн; салттуу үйлөнүү каадаларын кагазга түшүрүп, шаман бубениндеги сүрөттөрдүн түпкү маанилеринин сырларын ачууга киришет. А.А.Анохиндин "Душа и её свойства по представлению телеутов" (СПб, 1912), "Материалы по шаманству у алтайцев" (Л., 1924) аттуу илимий эмгектери Түштүк Сибирдин түрк тилдүү элдеринин этногенези жана этникалык тарыхы боюнча булактаануучулук мааниси зор изилдөөлөрдөн болуп саналат. Эмгектерди жаратууда автор эбегейсиз зор талаа ж.б. илимий булактарды колдонгон. Тъштүк Сибирь, Монголия, Чыгыш Казакстан боюнча уюштурулган экспедицияларда А.Анохин түрк элдеринин 800 ашуу ырларын жана анын музыкалык аспаптар менен коштолгон үлгүлөрүн нотага салган, болмуш, уламыш, элдик дастандарды кагаз бетине түшүргөн. Алардын ичинен 500 алтайлыктарга, 300 ашуусу хакас, тува, телеуттарга таандык элдик чыгармалар эле. Бул зор маалыматтардын негизинде «Богатырский эпос", "Буддийская храмовая музыка", "Материалы по шаманству у алтайцев" (Л., 1924), "Бурханизм в Западном Алтае" ("Сибирские огни", 1927) ж.б. эмгектерди жарыкка чыгарган. Орус Географиялык коомунун, Орус музыкалык жана Сибирди изилдөө коомчулуктарынын мүчөсү болгон А.А.Анохин 1918-1920 жж. Тоолуу Алтайдагы Чемале деген жеринде туруп калат. Жергиликтүү элдин балдарына ыр сабагын, крайтаануу, англис тилдерин үйрөтөт. 1921-ж. Барнаулга көчүп келип мектептерде сабак берет. 1926-ж. Тоолуу Алтайдын Улала деген жерине кайрадан кайтып келип 100 ашуун чыгармаларды жаратат; анын ичинен алтайлыктардын музыкалык фольклоруна байланышкан «Хан Алтайдын» сюитасын, «Талай-хандын» ораториясын», «Хан Эрлик» поэмасын жазган. Көзүнүн тирүүсүндө көптөгөн окуучуларды тарбиялаган. Алардын ичинен атактуу этнограф Л.П.Потапов белгилүү. А.А.Анохиндин эмгектерини түрк элдеринин этнографиясы, фольклору, маданияты боюнча маанилүү илимий булактар катары сакталып келет.
Наштеттен
Наштеттен (Nastätten) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан Шаар. Рейн-Лан районуна кирет.
Ильхам Алиев
Ильхам Гейдар уулу Алиев (İlham Heydər oğlu Əliyev; Ильхам Гейдарович Алиев; 24-декабрь 1961, Баку, Азербайжан ССР, ССРС) — азербайжандык мамлекеттик жана саясий ишмер, Азербайжан Республикасынын президенти (2003-жылдан тарта), Гейдар Алиевдин уулу, президенттик шайлоодо үч жолу уткан (2003, 2008, 2013 жана 2018 жж.)
Хаузен (Рөн)
Хаузен (Рөн) (Hausen (Rhön)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Рөн-Грабфельд районуна кирет.
Калкы - 713 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 73 129. Муниципалитеттин башчысы — Линда Орф.
Андреев Иван Григорьевич
Андреев Иван Григорьевич (1744 – 1824) – орус армиясынын майору, орус аскер чалгынчысы. Сибирлик дворяндын үй бүлөсүндө туулган. 1757-ж. Олнецк драгун полкуна кызмат өтөөгө кирип, Иртыш, Семипалатинск ж.б. чек ара чыңдоолорунда кызмат өтөйт. 1779-ж. майор аскердик чини менен отставкага чыгарылган. И.Андреевдин аскердик кызматы Сибирь чек ара чыңдоолорунда өткөндүктөн, жергиликтүү кошуна казактардын жашоосу, турмуш-тиричилиги менен жакындан тааныш болгон. Кызмат шартына ылайык казактардын арасында узак убакыт бою болууга туура келген, казактардын жашоо шарттарын, каада-салттарын изилдеп үйрөнгөн. Ошол эле учурда И.В.Андреев казак тилин да мыкты өздөштүргөн. 1774-ж. Сибирь линиясынын башкы зардалына (чек ара кызмат жетекчиси) орус-казак сөздүгүн түзүүгө жардам берген. 1782-ж. казак султаны Абульфеистин суранычы менен Чыгыш-Казакстанда жашаган наймандардын уруулук курамы, теги, Орто жүздөрдүн (Орто жүз - казактардагы уруулук топтордунун биринин аталышы) аристократиялык топторунун келип чыгышын изилдөө боюнча “жашыруун миссиясын” аткарган. 1785-ж. Тюмень, Тобольск, Семипалатинск, Петропавловск жана Омск шаарларынын архивдеринде иштейт. Жыйналган материалдардын негизинде өзүнүн капиталдык эмгеги болгон - “Описание Средней орды киргиз-кайсаков» китебин чыгарган. Бул китептин айрым бөлүктөрү 1795-1796 жж. Санкт-Петербургда жарыяланган эле. И. Андреевдин изилдөөлөрү 18-к. экинчи жарымындагы казактардын (Орто жүз казактары) этникалык тарыхы, уруулук курамы, таралуусу, маданияты, диний ишенимдери боюнча баалуу булак катары кызмат кылат.
Эмгектери
Описание Средней орды киргиз-кайсаков, с касающимися до сего народа, також и прилегающей к российской границе по части Колыванской и Тобольской губерний крепостей дополнениями//Новые ежемесячные сочинения. – СПб., 1795–1796, ч. CXV–CXVIII; Описание киргиз-кайсаков [рукопись] // АРГО. Разр. 61. Оп. 1. Д. 14.; Домовая летопись Андреева, по роду их писанная капитаном Иваном Андреевым в 1789 г. Начата в Семипалатинске // Андреев И. Г. Описание Средней орды киргиз-кайсаков. – Алматы, 1998. – С. 119–229.