cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мастер Чиф
Мастер чиф-петти-офицер Джон-117 (англ. Ахх-117), жөнөкөй мастер Шиф (ахх) катары белгилүү — ойдон чыгарылган каарман, компьютердик оюн сериясынын башкы каарманы. Мастер Чиф — играбельный персонаж оюндарын Halo: Combat Evolved, Halo 2, Halo 3, Halo 4, Halo 5: Guardians жана Halo Infinite. Каарман китептерде жана графикалык романдарда да пайда Болотменин — анын ичинде "ахх. Чектин Төмөндөшү", " Оо. Топон Суу", " Оо. Биринчи сокку" жана "каргыш: каршылык". Ошондой эле Ааламдын башка долбоорлорунда камео бар.
"Спартандыктар"атайын программасынын алкагында космостук согуш үчүн даярдалган Башкы жоокер. Ал алтын гермошлем калканч менен дайыма жашыл түстөгү брондолгон скафандр кийип жүрөт; Мастер башчынын жүзү эч качан көрсөтүлгөн эмес — ал дайыма туулга менен жашырылган же көшөгө артында калат. Оюндарда Мастер башчыны актер жана ди-джей Стив Даунс[ОИ] айткан; акылдуу, эрктүү жана аз сүйлөгөн баатырдын образын түзүп, даунс Клинт Иствуддун Кино ролунун үлгүсү катары алган. Мастер башчы маскот жана Сериялар Ооох, Бренда ооох, жана анын образы бул үй-бүлөнүн оюн консолдорунун жарнамаларында көп колдонулган. Сериалдын башкы каарманы катары Мастер башчы Жогорку сын-пикирлерге ээ болуп, мыкты ойнолуучу каармандардын ар кандай рейтингдерине бир нече жолу кирген. Видео оюнундагы каармандын биринчи көрүнүшү үчүн мастер баш кийимди иштеп чыгуу милдети: ООО (2001) иштеп чыгуучулардан арт-директор Маркус лехто жана Роберт Маклистин мойнуна түштү. Кийинчерээк Ши Кай Ванг буга чейин көркөм түрдө каарманды кошумча иштеп чыгуу үчүн жалданган[1].
Репеллент
Репеллент (repellens - оолакта- туу, качыруу) - зыяндуу курт-кумурска, чымын-чиркей жана канаттуулардан коргонууда пайдаланылуучу зат. Негизинен адамды, жаныбарларды курт-кумурскадан, трансмиссивдүү (энцефалит, лейшманиоз) ооруларды жугузбоо, мебель, кийимди күбө курттардан сактоо үчүн ж. б-да колдонулат. Жыттуу чөп, өсүмдүк майы ж. б. Репеллент катары байыртан эле урунулган. Азыр негизинен хим. (көбүнчө синтет.) заттар: эфир, спирт, альдегид, амиддер суюктук, май ж. б. турүндө ар кандай ыкмада колдонулат.
Мастер Чиф
Телесериалда каарманды Пабло Шрайбер аткарган[2].
Браунлаге
Браунлаге (Braunlage) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Гослар районуна кирет.
Калкы - 6314 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 21,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 53 003. Муниципалитеттин башчысы — Штефан Гроте.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Фүртен
Калкы - 1203 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,2 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 32 038. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Биркенбойль.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Хафетофтлойт
Хафетофтлойт (Havetoftloit) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Шлезвиг-Фленсбург районуна кирет.
Калкы - 922 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 14,89 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 59 038. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Лоренцен.
Орхидейлер
Орхидейлер (Orchidaceae) — өсүмдүктөрдүн бир үлүштүүлөр классындагы тукуму.
Орхидейлер — сабак-тамырлуу же, түймөк-тамырлуу көп жылдык чеп. Жалбырагы бүтүн жээктүү, сабакка оролуп өсөт же жаабырак кучактуу, сапрофиттерде туссүз түрпүчөлөргө айланган. Эпифиттик Орхидейлер дарак бутактарына жайгашыл, аба тамырларынын жардамы менен ным тартып өсөт. Булардын жалбырактары назик, ширелүү, дайыма жашыл же кургакчылыкта күбүлүп түшет. Орхидейлердин гүлдөрү туура эмес түзулүштүү, көбүнчө 2 жыныстуу.
Топ гүлү чачыктай же машактай, уз. 2—3 м, кээде жалгыз гүлдүү. Чөпчөкчөсү желекче сымал. Желекчесп үчөө, сртоцкусу капталындагы экеөнөн формасы, түсү, көлөмү менен айырмалават. Энелигинин мамычасы менен аталыгы биригип өсүп, гиностемий деп аталуучу түтүкчөгө айланган. Аталыктары калың стаминодийди пайда кылат. Мөмөсү — кутуча, чымын-чиркейлердин жардамы менен кайчылаш чаңдашат. Орхидейлердин уругу эндотрофтуу микоризаны пайда кылуучу козу карындарга дуушар келсе гана андан өсүмдүк өнүп чыгат. Жердин бардык материгинде (уюлдук областтардан башка) Орхидейлердин 600— 700 уруусунун 20 миң түрү өсөт. Өзгөчө тропикте көп сандаган түрү кездешет.
Реология
Макрореология заттарды бир өңчөй материал катары, алардын ички структурасын эске албастан сырткы өзгөрүшүн окуп изилдейт. Бирок бир өңчөй заттарга тек гана таза суюктуктар жана идеалдуу кристаллдар кирет. Изилденүүчү заттардын чоң бөлүгүн эки же андан көп фазадан турган дисперстик системалар түзөт. Дисперстик системалардын реологиялык касиеттерин алардын компонентеринин реологиялык касиетеринен көз карандылыгын изилдөөчү илим – микрореология деп аталат.
Башында реология илими жалаң гана суюк массаларды изилдеп келсе, акыркы жылдары катуу заттар да реологиянын изилдөө объектилери болуп калды. Кээ бир тамак-аш азыктар берилген чыңалууга (күч) жараша суюк да, катуу да заттардын реологиялык касиеттерин көрсөтүшөт. Мисалы: эритилген шоколад, картошка пюреси, кээ бир дрессингтер, майдын негизинде алынган спреддер аз чыңалууда өздөрүн катуу заттардай, ал эми жогорку чыңалууда суюк заттардай алып жүрүшөт. Мындай тамак-аш азыктарын жарым катуу же жарым суюк деп классификацияланат.
Тамак-аш реологиясы
Тамак-аш азыктарынын реологиялык касиеттери инженердик эсептөөлөрдө, өндүрүүчү линияларды долбоорлордо колдононулат. Мисалы, насостун кубаттуулугун, түтүктүн диаметрин, жылуулук жана масса алмашуучу аппараттарда суюктуктун кандай режим боюнча агышын аныктоододо, биотехнологиялык процесстерди башкаруу, ферменттердин жардамы менен ажыроо реакцияларын контролдоо үчүн колдонулат (мисалы: крахмалды ажыратканда ал мальтоза жана глюкозага айланып суюк болуп калат). Реологиялык касиеттердин өзгөрүшү аркылуу заттардын химиялык касиеттердин өзгөрүшүн контролдоо үчүн керек.
Көптөгөн суюк азыктар өздөрүн Ньютон суюктуктары (формула 1) катары алып жүрүшөт, ал эми кээ бир биологиялык заттар Ньютондук эмес суюктуктар катары алып жүрүшөт. Мындай заттардын жылышуу ылдамдыгынын жылышуу чыңалуусуна τ болгон көз карандылыгы ийри сызыктуу (1 b жана a сүрөттүн кара).
Мындай суюктуктар псевдопластиктер деп аталышат (М: гельдер, пюрелер, кремдер). Псевдопластик суюктуктар башында жылышуу ылдамдыгынын кичинекей маанисинде жылышуу чыңалуусу тез жогорулайт (1.3 b сүрөт), ал эми, бирок жылышуу чыңалуусунун кандайдыр бир маанисине жеткенден кийин тескерисинче болот (томпок ийри сызык). Ал эми dilatant (кеңейүүчү) суюктуктар үчүн, жогоруда айтылган ийри сызык кайкы болот, жана жылышуу чыңалуусунун аз маанисинде эле жылышуу ылдамдыгы чоң маанини ээлейт. Псевдопластик суюктуктар үчүн жылышуу чыңалуусу τ төмөнкү Остваль - де Виль (engl: Ostwald-de Waele or Power law) теңдемедеси (формула 2) менен чыгарылат:
(2)
мында
К– консистенция  коэффициенти, [Ра∙сn],
n - агуу индекси деп аталат, [-].
Ньютон суюктуктары үчүн бул чоңдук бирге барабар (n = 1), ал эми К = η, динамикалык илешкектикке барабар.
Интернэшнал Фоллс (Миннесота)
Интернэшнал Фоллс (Миннесота) (International Falls) — Миннесота штатынын Koochiching округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 6 424 киши. Болжолдуу аянты - 16.6 км². FIPS коду — 27-31040.
Нигамат (Баймак району, Башкыртстан)
Нигамат — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Нигамат айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 906 киши. Почта индекси — 453657, ОКАТО коду — 80206840001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Каныкей Кубанычбекова
Каныкей Кубанычбекова (30-сентябрь, 1999; Бишкек, Кыргызстан) — Кыргызстандык спортчу жана ок атуу боюнча Кыргыз Республикасынын спорт чебери. Олимпиада оюндарынын (2020) катышуучусу.
Өмүр баяны жана карьерасы
Каныкей 1999-жылы 30-сентябрда Бишкекте төрөлгөн. Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин журналистика факультетин аяктаган.
Спорттук жетишкендиктери
Мындан тышкары, Иран, Индия, Азербайжан, Германия, Катар жана башка мамлекеттердеги турнирлерге катышкан.
Спорт агенттиги 21 жаштагы Каныкей Кубанычбекова кыргыз спортунун тарыхында ок атуу спорту боюнча кыздар арасынан биринчи жолу Токио Олимпиадасына жолдомо алганын билдирген.
Бад-Хөннинген
Бад-Хөннинген (Bad Hönningen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан Шаар. Нойвид районуна кирет.
Минковский мейкиндик мезгили
Минковский мейкиндик мезгили – үч өлчөмдүү физикалык мейкиндикти жана убакытты бириктирген төрт өлчөмдүү мейкиндик, 1907−08- жылдары Г.Минковский киргизген.
Минковский мейкиндик мезгилиндеги чекиттер салыштырмалуулуктун атайын теориясындагы (С. А. Т) “окуяларга” туура келет. Окуялардын орду Минковский мейкиндик мезгилинде үч мейкиндик жана бир мезгилдик координаталар аркылуу берилет. Адатта х1=х, x2=y, x3=z координаталары колдонулат, мында x, y, z − кандайдыр эсептөөнүн инерциялык системасындагы (Э. и. с.) окуянын тик бурчтуу декарт координаталары жана x0=ct, мында t − окуянын мезгили. Минковский мейкиндик мезгилинин геометриялык касиеттери эки окуя ортосундагы аралыктын (интервалдын) квадраты s2=(Δx0)2−Δx2−Δy2−Δz2 туюнтмасы менен аныкталат, мында Δx, Δy, Δz − окуялардын координаталарынын айырмасы. Ушундай s2 туу мейкиндик псевдоэвклиддик деп аталат. Бир Э. и. с-нан экинчисине өткөндө мейкиндик координаталары жана убакыт бирдиги аркылуу, бири Лоренц өзгөртүүсүнүн жардамы менен өзгөрөт. Минковский мейкиндик мезгилин киргизүү Лоренц өзгөртүүсүн бул мейкиндикте төрт өлчөмдүү координата системасына бурулуусунда окуянын координаталарын өзгөртүү катары кароого мүмкүндүк берет. Мындай бурулууда s2 чоңдугу өзгөрбөйт. Минковский мейкиндик мезгилинин геометриясы С.А.Т-нын кинематикалык эффектисин (бир Э. и. с-нан экинчиге өтүүдө узундуктун жана ылдамдыктын өзгөрүшү ж. у. с.) ачып көрсөтөт.
Виккероде
Виккероде (Wickerode) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зангерхаузен районуна кирет.
Калкы - 298 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 6,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 460. Муниципалитеттин башчысы — Петра Бухгольц.
Экономикалык райондоштуруу
Экономикалык райондоштуруу - өлкөнү тарыхый калыптанган экономикалык райондорго, өлкөнүн эл чарбасын экономикалык-географиялык жактан алганда экономикасы жана өндүрүштүн адистештирилиши жалпы олуттуу өндүрүштүк ички байланыштары бар өз алдынча аймактык бөлүктөргө бөлүү. Экономикалык райондоштуруу тармактык жана жалпы же интегралдык болуп бөлүнөт. Тармактык Экономикалык райондоштурууда райондор кандайдыр бир экономикалык белгилерине жараша бөлүнөт; интегралдык Экономикалык райондоштуруу да ошол райондун бардык чарбасы комплекстүү каралат. Экономикалык райондоштуруу ээлеген аймагы боюнча ар кандай өлкөнүн, ири райондун же кыйла чектелген аймактын масштабында болушу мүмкүн.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Жылан Жоу
Жилан чжоу, Кытайдагы Юань династиясынын курамындагы административдик аймак. Жылан — түрк тили, жылан деген маанини билдирет. Мамлекеттик чек арадагы тоолордо «Мен узундугу ондогон кадамдар, дарыядан суу ичип, бир нече чакырым балык жыттанып турган алп жыланды көрдүм», ошондуктан мамлекеттин аталышы деп ойлогом. Таңдытоосунун түндүк этегинде, Цянь дарыясынын түштүк жээгинде (азыркы Енисей дарыясынын жогорку агымындагы кичинекей Энесай дарыясы ) жайгашкан. Юань Рэнцзун кийин Лингбей провинциясына караштуу болгон. Ал Россиянын Тува Республикасына карайт жана мамлекеттик орду Тува Республикасынын борбору Кызыл шаарынын түштүк-батышында жайгашкан.
Тарыхы
Тан династиясында Йыланчжоу тиеле уруусунун ( тува эли) жери жана Кагас (Кыргыз) жери болгон. Чжэнгуандын 22-жылы (648-ж.) Жигастын башчысы аны кошууну өтүнүп, Тан императору Тайцзун жер менен Цзянькунь Борбордук Губерниясы орноткон. Тан династиясынын Гаозун императору Анбей Коргоо таандык болгон кезде. Цзинь жана Юань династияларында Жигас Гили Цзиси деп аталган. Чыңгызхан Монголияны бириктиргенден кийин Гили Жиси Монголияга багынып, миң кожолук курган. Менгге доорунда Гили Жиси Туо Лейдин аялы үчүн Лухетенинин филине шыкак берип, кийин аны уулу Алибу Ге алып кеткен.
Чжиюань падышачылыгынын жетинчи жылында (1270) Хубилай хан Лю Хаолини Цзили Цзиси, Анкера, Ханхена, Цянчжоу жана Йиланчжоу деген беш дивизиянын соту кылып колдонгон. Лю Хаоли Борбордук түздүктөрдүн усталарынан жергиликтүү элди карапа жана кайык жасаганды үйрөтүүнү суранып, «сууну үнөмдөө үчүн цы талын чөйчөк жана идиш катары колдонуу жана отун кыюу» салтын өзгөрткөн. Йилан префектурасы Цянхэ жана Анкера дарыяларынын (азыркы Ангара дарыясы жана Енисей дарыясынын төмөнкү агымы) саясий жана экономикалык борборуна айланган. Чжиюандын тогузунчу жылында (1272) Цзунван Туо Тимур Окуотайдан кийин Ван Хайдунун көтөрүлүшүнө жооп кайтарып, Йыланчжоу менен Цянчжоуну басып алган. Лю Хаоли колго түшүрүлүп, көп өтпөй бошотулган. Он алтынчы жылы (1279) Лю Хаоли кайрадан козголоңчулардын колунда болуп, кийинки жылы түштүккө Дадуга качкан. Отуз жыл (1293) Тутуха Йиланчжоуну жана башка беш министрликти калыбына келтирип, анын калкынын бир бөлүгүн Ляоян, Даду, Шаньдун жана башка жерлерге көчүрдү.
Кыргыз улуттук көркөм сүрөт искусство музейи
Кыргыз улуттук көркөм сүрөт искусство музейи Г. Айтиев атындагы — сүрөт искусствосунун мыкты үлгүлөрү топтолуучу маданий мекеме. Көркөм сүрөт искусствосунун чыгармаларын илимий изилдөө, пропагандалоо иштерин да жүргүзөт. 1935-жылы Фрунзеде Кыргыз мамлекеттик картина галереясы катары ачылып, ага Москвадагы Третьяков галереясынан, РСФСР музей фондунан орус классиктеринин 72 түп нускада чыгармалары алынып келинген. Музейди уюштурууда С. Чуйковдун эмгеги зор. Музей көрүүчүлөрдү биринчи жолу Эмен багындагы (азыркы Ч. Айтматов атындагы парк) реконструкцияланган имаратта кабыл алган. Азыркы имараты 1974-жылы курулган (архитектор Д. Ырыскулов, В. Назаров жана Ш. Жекшенбаев, инженер А. Юсупов, Кыргыз ССРинин Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыгы, 1976). Музейдин живопись, графика, скульптура сактоочу, жасалга-колдонмо өнөр бөлүмдөрү, реставрация өнөрканасы, китепкана, фотолаборатория, кинолекторий, методика кабинеттери, экспозиция залдары, скульптура аянты бар. Музей коллекциясынын негизин С. Чуйков, Г. Айтиев, С. Акылбеков, В. Образцов, А. Игнатьев, О. Мануйлова, Л. Ильина, А. Михалёв, Т. Садыков, Ж. Үмөтов, С. Ишенов ж. б. кыргыз сүрөтчүлөрүнүн чыгармалары түзөт. Экспонаттары жаңы табылгалар менен үзбөй толукталып турат. Директорлору: анын ичинде Игнатьев, К. Усубалиева, М. Юсупова, 1997-жылдан Ю. Шыгаев.
Репродуктор
Репродуктор –
Хаюп-Яга
Хаюп-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Великая дарыясынын сол жээгинен 35 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 16 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — 03.04.00 гидрографикалык бирдикти жээктеген сызыктары менен, анын ичинде Колгуев аралын камтый чектешкен Орусиянын деңиз суулары жана территориялык деңиздеринин чегиндеги Беренц деңизинин аралдары. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезени дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Пэкулиар (Миссури)
Калкы
2010-жылы калкы 2604 киши болгон.
Орша
Орша - Беларусиянын Витебский областындагы шаар. Днепр дарыясынын жээгинде.
Кыртыш
Кыртыш (полякча grunt, немисче grund – түп, негиз) – 1) живопись технологиясында – чаптагыч заттарды ашыкча сиңдирбөө үчүн жана сүрөтчүгө керек болгон түстүк жана өзгөчөлүк касиеттерди бир нерсенин үстүндө сактап калуу максатында атайын кошундунун жука катмарларынын (же кошундунун өзүнүн) бир нерсенин үстүндө, пайдубалында жаткырылышы. К. клейлик, майлуу жана эмульсиялык болуп бөлүнөт. 2) тереңдетилген чекме техникасында – химиялык жол менен металлды ойдуруу процессинде металл тактанын үстүнө иштин алдын ала же бир бөлүгүнө жаткырылуучу кислотага чыдамдуу кошундунун (же кошундунун өзүнүн) катмарлары. Сүрөт тартардын алдында тактанын үстүнө жаткырылуучу ачык түстөгү боёк да К. аталат.
Ипсхайм
Ипсхайм (Ipsheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм районуна кирет.
Калкы - 2129 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 42.27 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 75 135. Муниципалитеттин башчысы — Франк Мюллер.
Хавр дэ Грэйс (Мэриленд)
Хавр дэ Грэйс (Мэриленд) (Havre de Grace) — Мэриленд штатынын Харфорд округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 12 952 киши. Болжолдуу аянты - 14.0 км². FIPS коду — 24-37600.
Шпрокхөфель
Шпрокхөфель (Sprockhövel) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Арнсберг административдик округуна карайт. Эннепе-Рур районуна кирет.
Калкы - 25408 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 47,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 54 028. Мэр — др. Клаус Вальтершайд.
Шаар административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Сторм Лэйк (Айова)
Сторм Лэйк (Айова) (Storm Lake) — Айова штатынын Бьюна-Виста округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 10.4 км². FIPS коду — 19-75630.
Калкы
2010-жылы калкы 10600 киши болгон.
Кыртыштоо
Кыртыштоо (полякча grunt, немисче grund – түбү, негизи) – живопись технологиясында живопись иштери үчүн арналган бир нерсенин үстүнө кыртышты жаткызуу процесси.
Киллингворс (Коннектикут)
Киллингворс (Коннектикут) (Killingworth) — Коннектикут штатынын Мидлсекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 6403 киши. Болжолдуу аянты - 92.7 км². FIPS коду — 09-40710.
Осетр балыктары
Осетр балыктары (лат. Acipenseridae) — балыктардын ганоиддер тобундагы тукуму.
Молекулалар аралык өз ара аракеттешүү
Молекулалар аралык өз ара аракеттешүү – электрдик нейтралдуу атомдор же молекулалардын өз ара аракеттешүүсү.
Реалдык газдын идеалдык газдан айырмаланышы суюктуктардын жана молекулалык кристаллдардын пайда болуусу ж. б. көптөгөн кубулуштар. Молекулалар аралык өз ара аракеттешүү менен шартталат. Заттын абалы жана анын касиеттери М. а. ө. а. а-нүн потенциалдык энергиясына (U) көзкаранды. Ошондуктан Молекулалар аралык өз ара аракеттешүү Uнун молекулалар арасындагы аралыкка (r) болгон көзкарандылыгын көрсөткөн U(r) функциясы менен мүнөздөлөт. Молекулалар аралык өз ара аракеттешүү түшүнүгү Я.Д.Ван-дер-Ваальс суюктук жана реалдык газ касиеттерин түшүндүрүү үчүн киргизген (1973) (к. Ван-дер-Ваальс күчтөрү). Бул күч тартышуу жана түртүшүү күчтөрүнүн суммасына барабар. Тартышуу күчтөрү дисперсиялык, индукциялык жана багыттоочу күчтөргө бөлүнөт.
Хеген
Калкы - 53 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 2,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 51 040. Муниципалитеттин башчысы — Густаф Детлефс-Бартельс.
Кыруу –
Кыруу – бүртүктүү таштын үстүнө жаткырылган сирия асфальты деп аталган асфальттын кургап калган катмарын чегүүчү ийне, шабер же бычактын курч мизи менен иштелүүчү литографиялык техниканын бир түрү. Кыруу жолу менен асфальт катмарын жукартуу оттисктеги такты агартат. Кырып бүткө­рүлгөн ишти жөнөкөй жол менен оюшат. Литографияны салыштыр.
Кыздык
Кыздык – эч качан жыныстык катнашка барбаган адамдын абалына айтылат. Кыздык термини алгач сексуалдык жактан тажрыйбасыз адамдарга гана тиешелүү болгон, бирок өзгөрүп отуруп салттуу, заманбап жана этикалык түшүнүктөрдөгү бир катар аныктамаларды камтый баштаган. Гетеросексуал адамдар кыздыкты жоготууну пенетрациялык секс аркылуу гана болот деп эсептеши мүмкүн, ал эми башка сексуалдык ориентациядагы адамдар оралдык, аналдык секс же өз ара мастурбацияны кыздыгын жоготуунун аныктамаларына камтыйт.
Кыздык абалына өзгөчө маани берген маданий жана диний салттар бар, алар негизинен бойдок аялдарга карата жеке тазалык, ар-намыс жана баалуулук деген түшүнүктөр менен байланышкан. Адептүүлүк сыяктуу эле, кыздык түшүнүгү салттуу түрдө жыныстык катнаштан баш тартууну камтыйт. Кыздык түшүнүгү, адатта, адеп-ахлактык же диний маселелерди камтыйт, ал коомдук статусу жана инсандар аралык мамилелер боюнча кесепеттерге алып келиши мүмкүн. Кыздыктын социалдык мааниси бар жана мурда кээ бир коомдо олуттуу юридикалык кесепеттерге ээ болгону менен, бүгүнкү күндө көпчүлүк коомдо анын юридикалык кесепети жок. Кыздыктын социалдык кесепеттери дагы эле көптөгөн коомдо сакталып калууда жана инсандын социалдык агенттиктерине ар кандай таасир этиши мүмкүн.
Физиологиялык өзгөчөлүгү
Кыздык чел кабык, же вагиналдык корона (лат. hymen) – кээ бир сүт эмүүчүлөрдүн ургаачыларынын ички жана тышкы жыныс органдарынын ортосундагы кындын кире беришин жаап турган тешиги бар былжыр челдин бүктөмү. Гимендин тешиктери гормоналдык жана активдүүлүк деңгээлине жараша ар кандай калыңдыкта жана формада болот – шакекче, тосмо же торчо түрүндө. Жыныстык жетилүү курагынан баштап, эстроген жана активдүүлүк деңгээлине жараша кыздык чел кабыгы калыңдап, челинин тешиги табигый түрдө кеңейип, формасы менен сырткы көрүнүшү өзгөрүшү мүмкүн.
Айыз келген маалда кандын сыртка чыгып турушу үчүн гименде бир же бир нече тешик болот. Статистика боюнча, 1000 кыздын ичинен 1-2 кызда бул чел кабык тубаса туюк жаралат, кан сыртка агып чыкпай калат. Туюк гимен айыз канынын чыгышына толук тоскоол болгондо же кыйла жайлаткан мезгилде медициналык кийлигишүүнү талап кылынат.
Жабыркашы
Гимендин жабыркашын дефлорация деп аташат. Кызды же кыздыкты гүл катары көрсөтүү медициналык терминге айланды. "Дефлорация" – гимендин бүтүндүгүн бузуу – латын тилинен de: "алып салуу, жок кылуу" + flos, floris: "гүл" – жана түз маанисинде болсо: "гүлдү үзүү".
Алгачкы жыныстык катнашта гимен сөзсүз айрылат жана канайт деген ишеним бар. Бирок Батыш калктарындагы аялдар боюнча изилдөө биринчи макулдук менен жыныстык катнаш учурунда кан дайыма боло бербейт же кан азыраак кездешет деп табылган. Статистикага ылайык, биринчи жыныстык катнаштан кийин гимен 52% учурда бүтүн бойдон калат. Гимен ийкемдүү болот жана жыныстык катнаш учурунда жыртылбай, жөн эле чоюлуп кетиши мүмкүн. Гимендин жабыркашы, кандын агышы жана оорутушу сыяктуу белгилер ар кандай факторлордон көз каранды болот, мисалы, гимендин формасынан, ийкемдүүлүгүнөн, кан тамырларынын жыштыгынан. Торчо түрүндөгү кыздык чел кабык бузулганда кан көп агып катуу оорутуу менен коштолсо, шакекче түрүндөгүдө аз агып, анчалык катуу оорутпайт. Чел кабык алгачкы төрөттөн кийин биротоло жок болот.
Пубертатка чейинки кызда гимен пенетрациядан улам катуу жабыркаса, өспүрүм кызда жана бойго жеткен аялда гимендеги тешик чоюлуп, ийилип, гимендин жайылышына жана белгисиз кесепеттерге алып келет. Биринчи жыныстык катнаштан кийин гимендин айрылуусун жана кан агуусун күтүү туура эмес. Бардык эле аялдар ооруга дуушар боло беришпейт, бир изилдөөдө күчтүү эмоциялардын – толкундануу же коркуу сыяктуу жана биринчи жыныстык катнаш учурундагы ооруну башынан өткөрүүнүн ортосундагы байланыш табылды.
Гимен жабыркашынан кийин эч кандай көрүнгөн жаракат белгилерисиз айыгышы мүмкүн. Сексуалдык зордуктун өспүрүм курмандыктарын байкоочу изилдөө гимендеги жарааттардын көбү айыгып, эч кандай көзгө көрүнгөн жаракат белгилерин байкабай турганын көрсөттү.
Аялдын кыздыгы
Көп өлкөлөрдө, анын ичинде Борбордук Азия мамлекеттеринде кыздык чел кабык тазалыктын далили деп эсептелет. Нике түнү кыздыкты жоготууга байланыштуу көптөгөн каада-салт, жөрөлгөлөр бар. Алардын эң негизгиси – кыз жаңы бүлөгө кыздыгы бузулбаган абалда келгенин жалпыга жарыялоо. Үлпөт тойдон кийин жуптарды жыныстык катнашка баруу үчүн атайын бөлмөгө киргизишип, бул учурда эшик оозунда колукту же күйөө тараптын туугандарынан бири күтүп отурат (мисалы, үйлөнгөн жигиттин жеңеси). Жыныстык катнаштан кийин кыздык белгинин бузулушунан улам канга булганган шейшепти жигиттин ата-энесине же жакындарына көрсөтүп, сүйүнчү айтып, андан кийин жууп, көрүнөө жерге жайып коюшат. Бул колукту жаңы үй-бүлөгө таза, аруу бойдон келди деген ишарат. Көптөгөн изилдөөлөргө карата биринчи жыныстык катнашта гимендин айрылып каноосу шарт эмес экенин көрсөткөн учурда дагы, каада-салт баары бир кан чыгышын талап кылат. Бүгүнкү күндө үйлөнүүдөн мурда кыздарды гинекологго алып барып гимендин бүтүндүгүн текшертүү практикасы дагы орун алууда. Бириккен Улуттар Уюму бул практиканы токтотууга чакырып кайрылуу жасаган. БУУ мындай тажрыйбаны гендердик дискриминациянын бир формасы, кыздарды басмырлоо деп сыпаттаган.
Кээ бир маданияттарда биринчи нике түнү кан чыкпаганы үчүн жаш аял физикалык же психикалык зомбулукка, уяткарууга, атүгүл ар-намыс үчүн өлтүрүүгө кабылган учурлар кездешет. Бул маданияттарда аялдын кыздыгы жеке, атүгүл үй-бүлөлүк намысы менен тыгыз байланышта жана никеге чейин кыздыгын жоготуу абдан уят нерсе болуп саналат.
Кыздык кээ бир маданияттарда баалуу буюм катары каралат. Тарыхта көпчүлүк коомдо аялдын турмушка чыгуу мүмкүнчүлүгү анын кыздык абалынан көз каранды болгон. Кыз эмес аялдардын социалдык жактан пайдалуу үйлөнүүгө мүмкүнчүлүгү кескин азайган, ал эми кээ бир учурларда никеге чейин кыздыгын жоготуу алардын никеге туруу мүмкүнчүлүгүн толугу менен жокко чыгарган.
Брауншвейг
Брауншвейг (Braunschweig) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар.
Кыздык
Эркектин кыздыгы
Тарыхта жана азыркы мезгилде аялдын кыздыгы эркектин кыздыгына караганда маанилүүрөөк деп эсептелген. Жыныстык эрдик эркектиктин негизи деген түшүнүк анын кыздыгынын маанисин төмөндөттү. Мисалы, кээ бир исламдык маданияттарда никесиз жыныстык катнашка барууга же зордуктоого кабылган бойдок аялдардын ысымы аталып, четтеп же үй-бүлөсүндө уятка калтырылышы мүмкүн, ал эми кыздыгын жоготкон бойдок эркектер андай эмес, бирок нике алдында жыныстык катнашка Куранда тыюу салынганы эркектерге да, аялдарга да тиешелүү.
Брауншвейг
Калкы - 248867 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 192,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 01 000. Мэр — Герт Хоффман.
Кыздык
Эркектин кыздыгы
Маданияттардын көбүндө эркектерден сексуалдык жактан көбүрөөк тажрыйбалуу болушу күтүлөт. Бул стандарттарга баш ийбеген эркектер досторунун шылдыңдоосуна калып келет. 2003-жылы Гуттмахер институтунун изилдөөсү көрсөткөндөй, суралган өлкөлөрдө эркектердин көбү 20 жашында жыныстык катнашка барышкан.
Ислам
Мусулманчылыкта никеге чейинки жыныстык катнашка кескин тыюу салынат жана катуу жаза салынат. Бул эркекке да, аялга да тийиштүү талап. Мисалы, кыздык белгиси барларга үйлөнүүгө кеңеш берген хадистер бар: "“Кыздарга үйлөнгүлө, анткени алардын тилдери таттуураак, көп бала төрөшөт жана азга канаат кылышат” (Сахих аль-джами 2939)."Ислам дини кыздык маселесине байланышкан окуяларды ачык жарыялоону колдобойт. Айрыкча нике түнү төшөк аңдууну жектейт. Маселен, нике түнүндө колуктунун жыныс кынынан кан чыкпаса жакшы күмөн кылууга (мисалы, кыздык чел кабыгы чоюлчаак же башка себептен болушу мүмкүн деп), эгер буга чейин жыныстык катнашта болгону үчүн кыздык белгиден ажыраганы билинсе, анда бул ишти жашырууга, көпчүлүккө жарыя кылбоого чакырат.
Шарият мыйзамы (Куран 24:2) никеге чейинки жыныстык катнаш үчүн 100 жолу урууну жазалайт."Зынаа жана ойноштук кылуучу (никеси жок болсо, никеси болсо таш баранга алынат) ар бирин камчы менен жүз жолу чап."
Христиандык
Христиан дининде никеге чейинки жыныстык катнашка кескин тыюу салынат. Библияда эскертилиши (Еврейлерге кабар: 13:4): "“Нике баарында адилет, жалган туруксуз. Зынаакорлорду жана ойноштук кылгандарды Кудай жазалайт”."Апостол Павел адамдын денеси Кудайга таандык жана Кудайдын ийбадатканасы (1 Коринфяныктрга 6:13, 3:16) жана никеге чейинки жыныстык катнаш адеп-ахлаксыздык (1 Коринфяныктрга 6:18).
Классик Эвелин Стагг менен Жаңы Заветтин изилдөөчүсү Фрэнк Стаггдын айтымында, Жаңы Заветте жыныстык катнаш нике үчүн гана сакталат деп айтылат.
Христиан ортодоксиясы Матай Инжилиндеги жана Луканын Инжилиндеги билдирүүлөргө таянып, Исанын энеси Мариямдын Исанын боюна бүтүп калган маалда кыз болгонун кабыл алат. Рим-католиктери, чыгыш православдары, ошондой эле көптөгөн лютерандар жана англикандар Мариямдын түбөлүк кыздыгы жөнүндөгү догманы карманышат.
Буддизм
Буддист этикасынын эң кеңири таралган формулировкалары Беш осуят жана Сегиз жол болуп саналат. Бул осуяттар ыйык буйруктар же көрсөтмөлөр эмес, ыктыярдуу, жеке милдеттенмелер түрүндө болот. Беш парздын үчүнчүсү: «Напсистик бузукулуктан сактануу». Пали канонунда сексуалдык бузукулук төмөнкүдөй аныкталат: "Напсилик кылык-жоруктарды таштап, [эркек] жыныстык бузукулуктан алыс болот. Ал энеси, атасы, бир туугандары, эже-карындаштары, тууган-уруктары же Дхаммасы тарабынан корголгондор менен; күйөөсү барлар, жазага тартылгандар, жадакалса башка бирөө тарабынан гүл таажы тагынгандар менен жыныстык катнашка барбайт."Кыздык тууралуу Канондо өзгөчө айтылган эмес. Башка жагынан алганда, буддист кечилдери бардык сексуалдык аракеттерден алыс болушу керек деп күтүлөт жана Будда өзүнүн жолдоочуларын бузукулуктан “ал күйүп жаткан күл толгон чуңкурдан качкандай” качууга үндөгөн деп айтылат.
Гименопластика
Гименопластика – жабыркаган гименди калыбына келтирүү операциясы. Эч бир физиологиялык керекчеси жок, социалдык адилетсиздиктен жана коомдук басымдан улам аялдар тарабынан өздөрүн же никесин сактоо үчүн жасалат. Кыздыкты жогору баалаган, колуктунун кыздыгын далилдөө үчүн кандын тактары бар шейшеп далил катары колдонулган кээ бир маданияттарда гименопластика аялдарды социалдык ыңгайсыздыктан сактай алат.
Глиссер
Глиссер - (французча glisseur, glisser – сыйгалануу) – тез жүрүүчү жеңил кеме. Глиссер жүрүп баратканда, түбү өзгөчө формада болгондуктан, гидродинамикалык күч тумшук жагын өйдөлөтүп, кеменин жогору көтөрүлүшүнө шарт түзөт (кеме суунун үстүндө калкып жүргөндөй таасир калтырат). Натыйжада кеменин түбүнүн суу менен тийишүү аянты азаят, кыймылга болгон каршылык төмөндөйт жана жүрүү ылдамдыгы жогорулайт. Глиссерде ичинен күйүүчү жана газ турбиналуу жеңил кыймылдаткычтар орнотулат. Кыймыл бергич катары винттүү калактар, суу ыргыткычтар кызмат кылат. Глиссер жүргүнчү ташууда, коргоо кызматында, спортто, сейилдөөдө колдонулат.
Макартур Дуглас
Макартур Дуглас (26. 1. 1880, Арканзас штаты, Литл-Рок – 5. 4. 1964, Вашингтон) – америкалык аскер ишмери, армиянын генералы (1944). 1903-жылы Вест-Пойнт Аскер окуу жайын бүтүргөн. 1899-жылдан аскердик кызматта. Орус-жапон согушунда (1904–05) жапон армиясынын алдында байкоочу, 1906-жылы бир нече убакыт АКШ президенти Т. Рузвельттин адъютанты. Биринчи дүйнөлүк согушка катышып, Францияда «Радуга» деп аталган 43-дивизиянын командири жана штаб начальниги, 1919–1922-жылдары Вест-Пойнт аскер окуу жайынын суперинтенданты,1922-жылдан Филиппиндеги америкалык армиянын командири. 1930–1935-жылдары АКШ куралдуу күчтөрүнүн штаб начальниги, 1935–1937-жылдары Филиппинде аскер кеңешчиси, 1937-жылы Филиппин фельдмаршалы, 1941-жылы Ыраакы Чыгышта америкалык куралдуу күчтөрдүн командачысы, 1942–1945-жылдары америкалык оперативдик – стратегиялык топтун, Тынч океандын түштүк-батыш бөлүгүндө союздук аскер күчтөрүнүн башкы командачысы. Тынч океандагы союздаш аскерлеринин башкы командачысы катары 1945-жылы 2-августунда америкалык «Миссури» кемесинде Жапониянын капитуляциясын кабыл алган. 1945–1951-жылдары Жапонияда америкалык оккупациялык аскер күчтөрүнүн командачысы. 1950-жылы июлдан 1951-жылы апрелге чейин Корей согушунун жүрү­шүндө БУУнун аскер күчтөрүнүн командачысы болуп, КЭДРге каршы агрессивдүү согуштук операцияны жетектеген. Америкалык аскерлердин Кореядагы жүргүзгөн согуштук операциялары ийгиликсиз болгондуктан, 1951-жылы апрелде бардык командалык кызматтардан кеткен. 1952–1955-жылдары «Ремингтон Рэнд инкорпорейтед», «Сперри Рэнд корпорейшен» ж. б. башкармалыктардын төрагасы болуп ири бизнеске аралашкан.
Макдоннелл
Макдоннелл – Австралиянын борбордук бөлүгүндөгү тоо. Батыш Австралия бөксө тоосунун чыгышында. Узундугу 400 кмдей. Узатасынан созулган байыркы жана мезгил-мезгили менен аккан дарыя капчыгайлары менен тилмеленген. Бийиктиги 1510 мге чейин. Капталдарын мальга-скрэб жана дан өсүмдүктүү спинифекс, өрөөндөрүн эвкалипт жана реликт пальма токою ээлейт.
Жогорку Жайыкбай (Баймак району, Башкыртстан)
Жогорку Жайыкбай — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Нигамат айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 415 киши. Почта индекси — 453657, ОКАТО коду — 80206840002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Молекулалык кристаллдар
Молекулалык кристаллдар – бири бири менен начар Ван-дер-Ваальс күчтөрү же суутек байланышы менен байланышкан молекулалардан түзүлгөн кристаллдар.
Ретикул формациясы
Ретикул формациясы (лат. reticulum - торчо, formatio - түзүлүш), торчодой түзүлүш - мээ сөңгөгүнүн борбордук бөлүктөрүндө жайгашкан нейрондордун жыйындысы. Ретикул формациясы терминин немис илимпозу О. Дейтерс киргизген. Ретикул формациясы мээнин көп бөлүгү менен байланышат да, аларга таасир тийгизип турат. Анда мээнин жогорку бөлүктөрүнөн келүүчү (эфферент) жана борбордук нерв системаны карай багытталган (афферент) нерв импульстары өтөт. Ретикул формациясынын төмөнкү жана жогорку таасири бар. Биринчиси жүлүнгө багытталып, андагы эркин кыймылдоолорго катышуучу булчуңдардын талчаларын нервдештирген альфа-мото-нейрондорго таасир этип, булчуңдардын тонусун бошотот. Муну Ретикул формациясынын тормоздоочу таасири дейт. Экинчиси мээ кыртышына багытталып, андагы бардык бөлүктү козголуу процессинде карман турат. Аны түрдүү дарылар (к. Нейролептик каражаттар) тормоздойт. Ретикул формациясынын функциялык абалын мээ кыртышы башкарып, жөнгө салат.
Орхон-Енисей жазуусу
Орхон-Енисей жазуусу - турк тилинде суйлогон элдердин жазма эстеликтери. Бүткүл түрк элдеринин, алардын ичинде кыргыздардын байыркылыгын, уңгусун, түптүү маданиятын, цивилизациясын далилдеген Орхон-Енисей жазуулары деп аталган, 13-15 кылымдык тарыхтын күбөсү болгон жазма адабий тилибиздин барлыгын азыркы дүйнө тааныган. Ал жазууларда тарыхыбыз таш бетине жазылып, доорлордун түпкүрүнөн бери өчпөй келет
1696—1722-ж. С. Ремезов, Ф. Страленберг, Д. Мессершмидт деген орус окумуштуулары Енисей д-нын жог. өндүрүнөн тапкан. Мындай жазууларды 1889-ж. Н. М. Ядринцев Орхон дарыясынын боюнан (Монголия) да тапкан. Аларды адеп окугандар В. Томсен (1893) менен орус түркологу В. В. Радлов (1894) болгон. Дарек рун жазуусу менен 7—11-кылымда жазылганы аныкталган.
Орхон-Енисей жазуусунун Лена- Балтика бою, Енисей, Монгол, Ал­тай, Чыгыш Туркстан, Орто Азия жазуусу деген түрлөрү бар. Жанрдык түрүнө жараша мына буларга бөлүнөт; Монголиянын ташка жазылган тарыхый-таржымал тексти; Енисей менен Жети-Суу тексттеринин эпитафиялык лирикасы; Чыгыш Туркстандын укук документтери, магиялык жанa диний текст гери (кагазга жазылган); аска, таш беттериндеги, там-дарак боорундагы керээз жазуулар; тиричилик буюмдарындагы белгилер.
Иона (Миннесота)
Иона (Миннесота) (Iona) — Миннесота штатынын Murray округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 137 киши. Болжолдуу аянты - 2.0 км². FIPS коду — 27-31094.
Экономикалык категория
Экономикалык категория өндүрүш мамилелеринин негизги жактарынын теориялык (абстракттуу) туюнтмасы. Экономикалык категорияларга бөлүү экономикадагы массалык көрүнүштөрдү жалпылоого, экономикалык закондорду тааныпбилүүгө мүмкүндүк берет. Ар бир өндүрүш ыгынын өзүнө тиешелүү өзгөчө Экономикалык категория системасы болот. Бир катар Экономикалык категориялар (товар, акча ж. б.) бир нече формацияга мүнөздүү, бирок алардын социалдык-экономикалыкмаңызы өндүрүш каражаттарына болгон менчиктин мүнөзүнө жараша өзгөрүп турат.
Фүрфельд
Фүрфельд (Fürfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Кройцнах районуна кирет.
Калкы - 1528 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,48 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 33 032. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Георг Йост.
Полина Осипенко
Осипенко, Полина Денисовна (25. 9(8. 10). 1907,— 11. 5. 1939] — сов. аскер учкучу, майор (1939), Советтер Союзунун Баатыры (1938).
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Виммельбург
Виммельбург (Wimmelburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мансфельд районуна кирет.
Калкы - 1280 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8,56 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 470. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Цинке.
Штадтлон
Штадтлон (Stadtlohn) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Боркен районуна кирет.
Калкы - 20631 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 79,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 5 54 056. Мэр — Хельмут Көннинг.
Ирзее
Ирзее (Irsee) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Восточный Альгой районуна кирет.
Экономикалык кызматташтык уюму
Экономикалык кызматташтык уюму (ЭКО). 1992-жылдан бери Кыргызстан экономикалык кызматташтык уюмунун (ЭКО) мүчөсү болуп саналат. Бул уюмга кирген өлкөлөр менен Кыргыз Республикасынын 1997-жылдагы товар жүгүртүүсү республиканын бардык товар жүгүртүүсүнүн 38%ин түздү. Негизги үлүш (33%) Түркмөнстанга, Азербайжанга, Казакстанга, Өзбекстанга, Тажикстанга жана 5% - Афганистанга, Иранга, Пакистанга, Туркияга туура келди. 1997-ж. Кыргыз Республикасынын ушул мамлекеттер менен товар жүгүртүүсү 1995-жылга салыштырганда 16%ке өскөн жана АКШнын 506,6 млн долларын түзгөн. ЭКОго кирген алыскы чет өлкөлөрдөн Туркия жана Иран менен эң тыгыз кызматташтык ишке ашырылып жатат. 1997-ж. Туркия менен товар жүгүртүү 1995жылга салыштырганда 24,5%ке көбөйдү жана АКШнын 517 млн долларына жетти. Бул мамлекеттин салыштырмалуу салмагы республиканын жалпы товар жүгүртүшүндө 1994-жылдагы 2,9%тен 1997-жылдагы 9,69%ке чейин өзгөрүлдү. Кыргызстандын жалпы товар жүгүртүшүндөгү Иран-Ислам Республикасынын үлүшү анчалык эмес (2,23%), ошондой болсо да бул республика менен соода балансы көбөйүүдө, алсак, 1995-жылга салыштырганда ал дээрлик 2 эсеге өскөн. Ирандагы саясий жана экономикалык жагдайдын бөтөнчөлүгү Кыргызстандын бул мамлекет менен соода-экономикалык мамилелеринин чөйрөсүндө эске алынууга тийиш. Ирандын рыногун маркетингдик изилдөөлөр бул өлкөгө ата мекендик экспорттун багыт алышын аныктоого тийиш. Иранга электротехникалык жана машина жасоо продукциясы, дары-дармектер жана дарылык препараттар, тамак-аш жана айыл чарба азык-түлүгү, б.а., бул мамлекеттин калкы дефицитин башынан өткөрүп жаткандар экспорттолушу мүмкүн. Экономикалык кызматташтык уюму менен кызматташтыкты талдоо ЭКОнун маданиятты, илимди, билим берүүнү ж.у.с. кошкондо, көп тараптуу кызматташтыктын иш жүзүндө бардык чөйрөсүн камтуу аракети региондун артыкчылыктуу экономикалык түзүлүшүнө багытталган күч-аракеттердин натыйжалуулугун төмөндөтөт. Ошентип, уюмдун түзүлүшүнүн негиздерин жана принциптерин кайра карап чыгуу жана анын кызматташтыктын ачык-айкын чөйрөлөрүнө топтоштуруу зарыл. ЭКОнун бүткүл дүйнөдө өсүп бараткан кадыр-баркын эске алып, Кыргызстан республиканын экономикасы үчүн соода-экономика мамилелерин, туризмди өнүктүрүү, биргелешкен чакан жана орто ишканаларды түзүү жагынан артыкчылыктуу долбоорлорго катышуу максатында бул уюмда өтө жигердүү позицияны ээлеши зарыл.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Пэвели (Миссури)
Пэвели (Миссури) (Pevely) — Миссури штатынын Джефферсон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 8.8 км². FIPS коду — 29-57278.
Калкы
2010-жылы калкы 5883 киши болгон.
Кытай идиштери –
Кытай идиштери – байыркы заманда эле пайда болгон коло жана керамикалык ритуалдык жана турмуш-тиричилик идиштери. Кытай вазаларынын кийинки мезгилдердеги өзгөчө тибин аныктаган ритуалдык коло идиштердин түрлөрү Ин мезгилинде эле белгилүү болгон (Шан, биздин заманга чейин XIV-XI к.). Алар: бийик буттуу курмандык эти «дин» үчүн казандар, курмандык виносу үчүн бийик «гу» бокалдары, бийик үч бурчтуу каска сымал «цзюэ» идиштери; Чжоу мезгилинде (биздин заманга чейин XI-XIII кылымдар) жалпак чынылар жана «пан» идиштери, буттуу, чайнек формасындагы «хэ» идиштери (алар вино жана суу ысытканга кызмат кылышкан), туткасы бар «гуй» терең чөйчөктөрү, «цзянь» чоң чандары. Алардан да эрте (биздин заманга чейин III к.) керамикалык вазалар, кеселер, карапалар, кубоктор болгон. XIV-XVIII к. кытай фарфору өзүнүн кайталангыс формалары менен өзгөчөлөнүп турат (чай демделчү, суу аралаштыруучу идиштер).
Македондук династия
Македондук династия – Византия императорлорунун династиясы (867–1056). Василий I Македонянин негиздеген (династия анын атынан аталган). Македония дарыясына: Василий I (867–886-жылы башкарган), Лев VI (886–912); Александр (Лев VIнын агасы, 912–913); Константин VII Багрянородный (Лев VIнын уулу, 913–959); Роман I Лакапин (Константин VIIнин кайын атасы, 921–944); Роман II (Константин VIIнин уулу, 959–963); Никифор II Фока (963–969-жылы башкарган, Роман IIнин аялына үйлөнгөн); Иоанн I Цимисхий (969–976) бийликке ак сөөктөрдүн төңкөрүшүнөн кийин келип, Константин VIIнин кызына үйлөнгөн; Василий II Болгаробойца (Роман IIнин уулу, 976–1025); Константин VIII (Василий IIнин агасы, 1025–28); Роман III Аргир (Константин VIIIнин кызы Зоянын – биринчи күйөөсү, 1028–34); Михаил IV Пафлагон (Зоянын экинчи күйөөсү, 1034–41); Михаил V Калафат (Михаил IVнүн жээнин багып алган Зоянын уулу, 1041–42); Константин IX Мономах (Зоянын үчүнчү күйөөсү, 1042–55); Феодора (1055–56) таандык. Македон дарыясынын өкүлдөрү ак сөөктөрдүн кызыкчылыктарын коргошкон.
Ретикул-эндотелий системасы
Ретикул-эндотелий системасы, макрофаг системасы - киши жана айбанаттардын организминде түйүлдүктүн туташтырма тканынан (мезенхимадан) пайда болуп, эркин жүрүүчү фагодиттөөчү клеткаларга (макрофагга) айланууга жөндөмдүү клеткалардын жыйындысы. Ретикул-эндотелий системасы нын негиэдөөчүсү И. И. Мечников сезгенүү жөнүндөгү изилдөөлөрүнде туташтырма ткандын жана кандын кээ бир клеткаларынын макрофагга айлана турганын көрсөткөн. Ретикул-эндотелий системасына туташтырма ткандагы гистиоциттер, кандагы моноциттер, капиллярдын ички катмарындагы клсткалар, боордогу купфер клеткалары ж. б. кирет. Ретикул-эндотелий системасы организмдин коргонуу функциясына, иммунитет процесстерине, зат алмашууда пайда болгон кээ бир заттардын уулуу таасирин таратууга катышат. Эритроциттердин бузулуусу, утилиз ациялоосу жана өт пигменттеринин пайда болушу көк боор менен боордун Ретикул-эндотелий системасынын клеткаларына өтөт. Андагы пигменттердин топтолушуна байланыштуу ал органдардын өңү көгүш болот. Эгер липиддер көбөйсө, боор менен көк боор чоңоёт. Ретикул-эндотелий системасына бай органдарды (мисалы, көк боор) алып таштаганда адамдын ооруга туруктуулугу начарлап, түрдүү шишиктер пайда болушу мүмкүн.
Экономика кризистери
Экономика кризистери - кайталап өндүрүү циклинин төрт фазасынын бири (өндүрүштүн өсүшүнүн туу чокусу, ашыкча өндүрүү кризиси. Депрессия жана жанданып көтөрүлүү). Экономикалык кризис төмөнкү шарттарда пайда болот: Жыйынтыгында, экономикалык кризис өндүрүштүн чыгымдарын жогорулатып, накта кирешени азайтат, баанын, айлыктын төмөндөшүнө, элдин жашоо турмушунун деңгээлинин начарлашына алып келет. Экономикалык кризистердин түрлөрү тармактык, структуралык (өз ара байланышкан бир нече тармакты камтыган), улуттук, аймактык (региондун бир нече өлкөсүн камтыган) жана дүйнөлүк болушу мүмкүн. Экономика кризистери - өндүрүш циклинин фазалары. Мында экон-нын өнүгүшүндө бузулган кайталанма өндүрүш пропорциясы күч менен калыбына келтирилет.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Лавис
Лавис (французча lavis; «лявис» деп айтылат) – акватинта сыяктуу оттискте жебилге (тушь, сепия, акварель жана башкалар) менен тартылган сүрөттү элестеткен, металлдагы тереңдетилген гравюранын аз колдонулган техникалык түрү. Л. техникасынын өзгөчөлүгү атайын жебилге менен же жабуу, бастыруу ыкмасы (к. Оюу макаласын) аркылуу, металлдын үстүңкү бетине тикелей кислотаны колдонуу эсептелет; ойдуруудагы айырмачылыктар оттисктеги түстүк градацияларга дал келет. Л. ыкмасы менен өтө аз сандагы оттисктерди алууга болот. Өз алдынча техника катары ал XVIII кылымда тараган, азыр оюлуп жасалган гравюранын башка түрлөрүндө түс берүү каражаты катары колдонулат.
Киллингли (Коннектикут)
Киллингли (Коннектикут) (Killingly) — Коннектикут штатынын Уиндхэм округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 17 386 киши. Болжолдуу аянты - 129.5 км². FIPS коду — 09-40500.
Эттлинген
Эттлинген (Ettlingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан Шаар.
Калкы - 38553 киши(2013-ж.). . Аянты - 56,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 15 017. Мэр — Габрила Бюссемакер.
Шаар административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Шернфельд
Шернфельд (Schernfeld) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Айхштет районуна кирет.
Калкы - 3027 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 52,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 76 160. Муниципалитеттин башчысы — Лудвиг Майингер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Рефлекс догосу
Рефлекс догосу (лат. reflexus - чагылуу) - рефлекстерди пайда кылуучу нерв түзүлүштөрүнүн тобу. Ал рецепторлордон иштөөчү органга же клеткага дүүлүгүүнү өткөрүп, нервдердин байланышын түзөт. Рефлекс догосуна: рецептор, борбордук нерв системаны көздөй нерв импульсун өткөрүүчү (аффетзент) нерв талчалары, козголууну кабыл алып, аны тийиштүү синапстар аркылуу иштөөчү органга өткөрүүчү нейрон, козголууну борбордук нерв системасынан четке жеткирүүчү (эфферент) нерв талчалары жана иштөөчү орган (эффектор) кирет. Рефлекс догосу рефлекстин структуралык негизин түзөт.
Молекуланын симметриясы
Молекуланын симметриясы – чекиттик симметриянын теңсалмактуу конфигурациясы үчүн мүмкүн болгон операциялардын жыйындысы менен аныкталган молекуланын мүнөздөмөсү.
Чекиттик симметриянын төрт операциясы Молекуланын симметриясынын төмөнкү элементтерине алып келет. n-тартиптеги симметрия огу, эгерде ушул октун тегерегинде 360°/n бурчка айлантууда өзү менен өзү бириксе; күзгүлүү тегиздик же симметрия тегиздиги, эгер мындай тегиздиктен чагылууда байкалса; инверсия борбору же симме-трия борбору, эгерде молекула өзү менен өзү бириксе; n-тартиптеги күзгүлүү айланма ок.
Чекиттик Молекуланын симметриясынын операцияларынын жыйындысы симметриянын математикалык чекиттик тобун түзөт. Эки күзгүлүү тегиздик, эгерде алар өз ара перпендикуляр болсо, бири-бирине белгилүү бурчта жайгашуусу мүмкүн, алардын кесилишүү сызыгы 2-тартиптеги симметрия огу болот. Молекуланын симметриясынын операциясы дайыма эле алмашуу касиетине ээ болбойт, о. эле симметриянын чекиттик тобу кристаллдарды сүрөттөөдө колдонулат. Молекуланын симметриясы толкун функциясына жана потенциалдык беттин симметриясына шарт түзөт жана ар кандай физика жана химиялык бирикмелердин касиеттеринде пайда болот. Инверсия борборлуу молекулалардын диполдук моменти болбойт. Эгер молекулалардын тегиздиги, симметрия борбору болбосо, оптикалык активдүү заттар болуп саналат.
Форэст Глэн (Мэриленд)
Калкы - 7344 киши. Болжолдуу аянты - 3.3 км². FIPS коду — 24-28640.