Шамшиев,_Жеңиш
Чыгармачылыгынын өсүшү жана кызматтары
1966-жылы университетти бүткөндөн кийин, Алайкуу өрөөнүндөгү Сагындык атындагы совхоздо башкы экономист болуп эмгек жолун баштаган. Ал мезгил чыгармачылыгынын жарк этип жанган мезгили эле. Совхоздун комсомолдорун уюштуруп өздүк көркөм чыгармачылык концертин ар бөлүмдөргө, башка совхоздорго тартуулашып элдик сүймөнчүлүгүнө ээ болушту. Жеӊишбек Шамшиевдин чыгармачыл өрүшү кеӊири. Анда ал-жер темасы, жаштардын тилеги, милдети сыяктуу патриоттук ырлар да бар. Качкынбай Артыкбаевдин ырына жазылган “Комсомолдор” ыры үчүн 1968-жылы республикалык кароодо экинчи сыйлыкка татыктуу болгон. 1972-жылы ”Күн шериги жердики”, 1974-жылы “Ойлончу” деген ырлары менен өздүк көркөм чыгармачылыгынын республикалык кароосунда лауреаттык наам алган. Ошентсе да Жеӊишбек Шамшиевдин чыгармачылыгында лирикалык ырлар басымдуу. Алардын ичинен “Эсиӊдеби”, “Тарынба”, “Бирге өткөрсөм”, “Атам менен апама”, “Сен дейм дайым”, “Кубандырчы”, ”Күтүү”, ”Өчпөс мүнөттөр” деген обондорунун сөзү өзүнүкү. Албетте негизги ишинен тышкары убакта эки өнөрдүн башын кошуп, көкүрөк өйүгөн ойлорун эл менен бөлүшсө жаманбы? Дал ушунун өзү анын да, угармандын да турмушунда алда канча мазмундуу, жагымдуу кылып жатпайбы. Чарба кызматында жүрсө да, Жеӊишбек баягы студенттик курагында баштаган обончулук өнөрүн таштаган жок. Ал турсун анын көркөмдүк деӊгээлин улам жогорулатып, азыркы муун унута баштаган элдик кайрыктардын жагымдуу жактарын ачып берип жатат. Көрсө ошол жагымдуу ыргактарды Жеӊишбек элдин өзүнөн алат тура. Бир жолку Бөкөнбай Боркеев менен болгон маегинде: “Бу чарбалык кесибиӊ чыгармачылык өнөрүӊө тоскоол болбойбу?” - деген суроосуна ал: ”Тескерисинче, элдик кайрыктарды дал ушул чарбалык кесиптин аркасы менен таап жатам”, - деп жооп берген. Чыгарган обондорунун сөздөрүн тандоодо этияттык, кылдаттык, жоопкерчилик менен жасайт жана үнүнүн дириллдеп турушу адамдын жүрөгүнөн оорун алат. Ыр менен обондун төп келиши бири-биринен жөлөк таяк болуп кулакка уккулуктуу, сезимге жылуу, жакындыгы артат. Ал кыргыз эл акыны Сооронбай Жусуевдин, акындар М.Аматовдун, Ж.Мамытовдун, М.Алыбаевдин, Б.Абакировдун, К.Ташбаевдин, К.Артыкбаевдин, А.Жакынбековдун, Э.Ибраевдин ж.б. акындардын ырларына обон чыгарган. Көпчүлүк обондорунун сөзү өзүнүн калемине таандык. Жеӊишбек 1972-жылы Алайкуу өрөөнүнөн райондук айыл чарба башкармасынын башкы экономисти болуп көтөрүлүп келет, жана райондук пландоо комиссиясынын төрагасы, “Кара-Кулжа” совхозунун башкы экономисти, “Совет” совхозунун партиялык комитетинин катчысы, Райондук мүлк фондусунун төрагасы, агрохимлабороториясынын башчысы болуп татыктуу эмгек сиӊирди. Ж.Шамшиев иши менен талантын бирге алып жүргөн инсан болгондуктан, таланттуу инсандын эмгеги бааланбай койгон жок. Ал 1975-жылы Москва шаарында өткөн эл чыгармачылыгынын фестивалында лауреат, ”Эл чыгармачылыгына” сиӊирген эмгеги үчүн медал жана бир нече биринчи даражадагы дипломдордун ээси. Райондогу “Тоо булагы” этнографиялык ыр бий ансамбилинин алыска таанылышында да үлүшү бар. Манас эпосунун 1000-жылдыгына карата “Манас гимни” аттуу чыгарган хору, райондук кароодо биринчи, областык кароодо экинчи орун алган. Хорду Кара-Кулжадагы мектеп интернатынын окуучулары аткарышкан. Манас гимнинин сөзү Ашым Жакыпбековдуку. Жеӊишбек Шамшиев 80-ден ашуун обон чыгарган. Обондорунун нотасын Акылбек Бөкөнөв түзгөн. “Кусалык”, “Толгонуу”, “Өчпөс мүнөттөр”, “Кыркынчы жаздан бир ыргак”, ”Эстечи”, “Санаркоо”, “Атам менен апама”, “Карагым келет”, ”Кара-Кулжа”, “Балбылдап жанат сүйүү оту”, ”Өчүрбөчү сүйүү жалынын” жана башка обондоруна, обон күйөрмандары: ”Кыргыз обондорун Ысык-Көлдөй деӊиз деп билсек, ал эми сиз ошол деӊиздин үстүндөгү жаркын таланттын “Ак кемеси”- деп баа беришкени маалым. Ошондой эле улуу инсан Төлөмүш Океевдин Султан Раев менен болгон маегинде: ”Эгер сизди Робинзондой ээн аралга таштаса кимдин чыгармасын алып кетет элеӊиз?”- деген суроого, Ч.Айтматовдун, ал эми обондордончу десе? ”Жеӊишбек Шамшиевдин обонун алып кетмекчимин дегени”- улуу инсандын Жеӊишбек Шамшиевдин талантын жогору баалаганына күбө болот, жана Жеӊишбек Шамшиевдин төмөнкү ыр саптарын ойго салат: “Көӊүлүмдө көп улуу ой толгонот, Ката кетсем келем улам оӊдолоп. Өзү гана улуу болсо адамзат, Ошол кезде улуулулукту ойлонот». Жеӊишбектин обондуу ырлардан түзүлгөн «Обончу Жеӊишбек Шамшиев ырдайт» деген ноталуу ыр жыйнагы адамдын рухий жан дүйнөсүн байытып келе жатат. Элдин өнөрүн элге көрсөткөн телевидениеден жеке өзүнүн бир нече жолу концерти, жана радиодон бир нече жолу концерти берилген. “Мекеним сенден башталат” деген телеберүүдө жана Б. Чотурова, Б.Боркеев жана башка журналистер менен маеги бир нече жолу теледен берилген. Ошентип Жеӊишбек чоӊ масштабдагы көптөгөн кароо сынактардын, фестивалдардын лауреаты. Республикалык жана Областык комсомолдор тарабынан көптөгөн ардак грамоталарга ээ болгон. Обончуулардын ырларын жайылтууда да ролу чоӊ. Мисалы: Р.Абдыкадыровдун чыгармачылыгын элге жайылтууда кошкон салымы үчүн 1-даражадагы дипломго ээ болгон.