cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Акбаp Желал-ад-Дин
Акбаp Желал-ад-Дин - (1542-1605) - Индиядагы Могол династиясынын үчүнчү башкаруучусу (1556-жылдан). Бабурдун небереси. Могол династиясынын бийлигин бекемдеп, согуштук жүрүштөрдүн натыйжасында биртоп княздыктарды (Кашмир, Бенгалия, Мальва, Бихар, Ражпутана жана башка) кошуп алып, мамлекеттин чегин кеңейткен. Ички саясатында ири жер ээлеринин (жагирдарлардын) бийлигин чектеген иш-аракеттерди жүргүзүп, аскер башчыларына мурдагыдай жер бөлүп бербестен, аларга кызматы үчүн казнадан акы төлөгөн, ал эми жер салыгын мамлекет тарабынан атайын дайындалган адамдар чогулткан. Индияда моголдордун бийлигин бекемдөө максатында индус төбөлдөрүн өз тарабына тартууга аракеттенип, алардын өкүлдөрүн маанилүү мамлекеттик кызматтарга дайындаган. Ражпуттардын атчандары Акбардын армиясынын негизин түзүп калган. Акбардын мындай саясаты мусулман-жагирдарларынын нааразылыгын туудурган. Ал ислам, индуизм, парсизм, жайнизм диндеринин негизинде жаңы дин («Дин-и илахи») киргизип, анын негиздөөчүсү катары таанылган. Ал тарыхта көрүнүктүү мамлекеттик ишмер, жөндөмдүү аскер башчы, кат тааныбаса да билимге ынтызар инсан катары белгилүү.
2024 жайкы Олимпиада оюндары
Париж 2024 — 33чү Жайкы Олимпиада оюндары, 2024-жылдын 26-июль—11-август аралыгында Франциянын Париж шаарында өтөт.
Мурдаш сымап кени
Мурдаш сымап кени Ош облусунун Алай районунда, Гүлчө кыштагынын түндүк тарабында, Алай кырка тоосунун чыгыш бөл үгүндө жайгашкан. Кен 1956-ж. табылган. Кен аймагын Таш-Көмүр мезгилинде пайда болгон түрдүү түстөгү акиташ теги, сланец жана эффузия тоотектери түзөт. Кен акиташ теги менен сланец тоотектеринин контактысындагы майда тектоникалык жаракалар менен кальциттешкен жана талкаланган зоналарда жатат. Алардын узундугу 260 м, туурасы 30–40 мге жетет. Руда негизинен чачыранды сепкил, линза, уяча жана тарамча сымал. Негизги минералы – киноварь; кен герцин бүктөлүүсүндөгү металлогениялык доордо гидротерм жолу менен пайда болгон.
Кожоев Жантемир
Ош облусун Кара-Суу районундагы Питомник айылында 1960-жылдары алгачкы мектепти уюштуруп анда мугалим болуп эмгектенген киши. Айылдын биринчи мугалими.
1934-ж. Алайдын Кызыл-Алай деген жеринде төрөлгөн. Алайдагы Кулу миңбашынын небереси,Өмүрзак бийдин уулу Кожонун жалгыз уулу. Баргы уруусунун Бакал уругунан.
Дөгөшө
Дөгөшө — "Манас" эпосунун  эпизоддук кейипкери. Шоорук кандын Манас менен жекеме-жеке беттешип каза тапкан балбаны (Сагымбай Орозбаков, 2. 212, 213).
Кожоев Жантемир
Жалалабат педтехникумун бүтүрүп Питомник айылында мугалим болуп иштеген.
6 уул 5 кыздын атасы. 2014-ж. Ош шаарында кайтыш болгон.
Баук тоосу
Баук тоосу – Молдотоонун түштүк тармагы. Куртка, Көлсуу, Бооралбас, Шорго, Аккөлсуу (Нарындын оң куймалары) сууларынын алабында кеңдик багытта ийилип жатат. Узундугу 28 км, туурасы 8 км. Орточо бийиктиги 3000 м, эң бийик жери 3388 м.
Тоонун кыры түзөң, түндүк капталы кыска, Куртка суусунун өрөөнүнө тик түшөт, түштүгү жазы, терең тилмеленип, жарлуу. Батыш бөлүгү Куртка суусуна тик түшүп, терең капчыгайды пайда кылат. Тоонун чыгыш бөлүгү Ачаташ тоосуна уланып кетет. Капталдарына кургак талаа, субальп талаасы жана альп шалбаалуу талаа ландшафты мүнөздүү. Жайыт.
Этнопсихологиялык мектеп
Этнопсихологиялык мектеп - 20-к. 30-ж. америкалык этнология илиминде калыптанган мектеп. Америкалык тарыхый мектептин өкүлдөрү өз изилдөөлөрүндө психологиялык жана психиатрия методикаларын (усулдарын) арбын колдонушкан. Натыйжада, психологиялык антропология боюнча көптөгөн маалыматтар, булактар жыйналган. Алардын үстүнөн илимий-теориялык ой жүгүртүү аталган мектептин түзүлүшүнө алып келди. Тарыхый мектептин өкүлдөрү үчүн маданият этнология илиминин башкы предмети катары эсептелген. Ошол эле жаңы мектептин өкүлдөрү башкы орунга инсанды коюшат. Мектептин негиздөөчүсү А. Кардинердин пикири боюнча ар бир элде анын маданиятынын өзгөчөлүгүн көрсөтө турган «негизги инсан» калыптанат. «Негизги инсан» кандай болсо, ошол элдин маданияты жана анын өнүгүү деңгзэли ошондой. «Негизги инсан» коомдо үстөмдүк кылган орточо психологиялык тил, ал коомдун жана анын маданиятынын негизги базасын түзөт. Ошондуктан инсанды психологиялык изилдөө натыйжаларын бүтүндөй коом үчүн колдонуу толук мыйзам ченемдүү көрүнүш. «Негизги инсан» «алгачкы коомдук институциялар» (жашоо ыкмалары, үй-бүлө, тарбиялоо, социалдашуу) тарабынан балалык кезден калыптана баштайт. Этнопсихологиялык изилдөөлөргө Рут Бенедикт бир топ салым кошкон. Анын концепциясынын негизги жобосу: ар бир элде өзүнө гана тиешелүү, муундан муунга өтүп турган жана ал элдин тарыхын аныктаган «мүнөздүн базалык структурасы» болот. Ар бир маданият ички маданий элементтердин уникалдык конфигурациясына ээ болот. Бул элементтер маданият этносу менен чогуу бириктирилген. Ар бир маданиятта өзүнө таандык инсандардын тиби бар. Илимий-практикалык изилдөөлөр бачым эле этнопсихологиялык мектептин негизги жоболорунун жараксыз экендигин көрсөттү. 20-к. 40-50-жж. аталган мектептин изилдөөлөрүнүн башкы темасы - улуттук мүнөз болуп калды. Мында Боастын дагы бир окуучусу Маргарет Мид бир катар баалуу, ары ири эмгек сиңирген. Этнопсихологиялык мектептин этнология илиминин өнүгүшүнө кошкон салымы:
Кесиптик багыт берүү
Кесиптик багыт берүү – мектептин окуу тарбия ишинин маанилүү элементи. Окуучунун жекече кызыгуусуна, шыгына, ден соолугуна жана коомдогу социалдык экономикалык өзгөрүүлөрдүн талаптарына ылайык аны аң-сезимдүү кесип тандап алууга даярдоого багытталган комплекстүү иш-чаралар системасы.
Кесиптик багыт берүү көп кырдуу педагогикалык, психологиялык, экономикалык, социалдык, медициналык көйгөй. Азыркы кезде мектеп окуучусун кесип тандоого даярдоодо төмөндөгү милдеттерди чечүүгө көңүл буруу керек:
– окуучуларды кесипти аң-сезимдүү, жоопкерчилик менен тандоого тарбиялоо;
– республиканын эл чарбасынын тармактары, эмгекти уюштуруунун формалары, базар экономикасынын маселелери менен тааныштыруу;
– окуучуларды кесиптер, аларга коюлган талаптар, кесипке ээ болуунун жолдору менен тааныштыруу;
– окуучунун кесиптик кызыгуусун, аны тандоосунун мамиле мотивдерин калыптандыруу;
– окуучуларды практикалык иштерге катыштыруу менен билгичтиктерге, көндүмдөргө ээ кылуу ж. б.
Грузин ашканасы
Грузин ашканасы — Дүйнөгө эң таанымал ашканалардын бири. Коңшу жайгашкан өлкөлөрдүн (Түркия жана Иран) таасиринен улам Батыш жана Чыгыш Грузиянын ашканалары бири-биринен айырмаланып турат. Алсак батыш Грузияда жүгөрү унунан жасалган нан жана куш эттери көп колдонулса, Чыгыш Грузияда буудай унунан жасалган нанга жана уй, кой этине басым жасалат.
Кесиптик багыт берүү
Илимий педагогика адабияттарда кесиптик багыт берүү ишинин төмөндөгүдөй курамбөлүктөрү аныкталган:
Грузин ашканасы
Жалпысынан алганда грузин ашканасы тамактарына сарымсак, көк чөптөрдү (ашкөк, укроп, шпинат, жалбыз), хмели-сунели, аджика сыяктуу ачуу татымалдарды көп кошкондугу жана жашылчаларды (баклажан, кызылча, капуста) кеңири пайдалангандыгы менен айырмаланат. Ошондой эле бул ашканада сыр, жаңгактын түрлөрү, төө буурчак кеңири колдонулат. Алсак, сырдын 250дөн ашык түрүн жолуктурууга болот. Грузин ашканасындагы тамактардын дээрлик көпчүлүгү майга куурулуп же болбосо отко какталып бышырылат.
Таттуу азыктарга токтолсок, бул ашканада таттуулар көп деле жасалбайт. Анын ордуна ар кандай мөмө-жемиштер, мөмө ширелери, кактары, жаңгактын түрлөрү, бал пайдаланылат.
Кесиптик багыт берүү
а) алдын ала кесиптик диагноздоо - алдын ала ар түрдүү методдорду колдонуу менен окуучунун инсанын үйрөнүү. Натыйжада окуучунун мүнөздөмөсү түзүлөт;
б) кесиптик агартуу - окуучуларды кесиптер, аларга коюлган талаптар, ага ээ болуунун жолдору ж. б. маалыматтар менен тааныштырат;
в) кесиптик тарбиялоо - окуучунун кесипке кызыгуусун жана аны тандоодогу негизделген мамиле – мотивин калыптандыруу менен байланышат;
г) кесиптик ылгоо – адамдын белгилүү эмгектин түрүнө жарактуулугун аныктайт; д) кесиптик кеңеш – окуучунун шык-жөндөмүнө, кызыгуусуна жараша кесиптик багытталгандыгын камсыз кылат; ж) кесиптик ынгайланууну – адамдын социалдык чөйрөгө, эмгек шарттарына, конкреттүү адистиктин түрүнө активдүү ыңгайланышы.
Бахман Курт
Бахман Курт (22. 6. 1909-ж. т. ) - немис жумушчу кыймылынын ишмери. 1932-жылдан Германия компартиясынын мүчөсү (1938). Францияга барып Каршылык көрсөтүү кыймылына катышкан. 1942-ж. камакка алынып, 1945-жылга чейин фаш. концлагерде болгон. 1945-ж. "Нацизм убагында куугунтукка алынган адамдардын бирикмесин" уюштурууга катышып, анын президиум мүчөсү жана Каршылык көрсөтүү кыймылына катышуучулардын эл аралык федера-циясына мүчө болгон. 1950-жылдан Германия компартиясынын башкармасынын секретариатында иштеп, партияга тыюу салынгандан кийин (1956), "Тат" журналынын Бонндогу кабарчысы болгон.
Кесиптик багыт берүү
Кесиптик багыт берүү ишинин ар бир компоненти өзүнө тийиштүү иштемин аткарганда гана жакшы натыйжа берет. Мектепте кесиптик багыт берүү окуу процессинде, класстан жана мектептен тышкаркы иштерде жүргүзүлөт. Кесиптик багыт берүү ишин жүргүзүүдө окуучулардын жаштык жана жекече өзгөчөлүктөрүн эске алуу керек.
Бахман Курт
Германиянын коммунисттик партиясын (ГКП) түзүүнүн демилгечиси. 1969-жылдан ГКП-нин председатели, 1973-жылдан ардактуу председатели.
Кесиптик багыт берүү
Колдонулган адабияттар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Кыргыз педагогикасы (энциклопедиялык окуу куралы). - Б.: 2004
Бахман Курт
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Ак-Бейит эстеликтери
Ак-Бейит эстеликтери – Ат-Башыдагы Арпа өрөөнүнө өтүүчү Ак-Бейит ашуусунда, деңиз деңгээлинен 3286 м бийиктикте жайгашкан байыркы, орто кылымдарга, ошондой эле 17-18-кылымга таандык көрүстөндөрдөн, күмбөз жана мүрзөлөрдөн турат. Көрүстөндөрдүн бир бөлүгү жол куруу учурунда бузулган. Орто кылымга (13-14-к.) таандык күмбөз тегерек формада болуп, жан-жактарына эшик сыяктуу анча байкалбаган кырлар жасалган. 17-18-кылымда курулган бул күмбөз - архитектуранын кайталангыс үлгүсү катары эсептелет. Күмбөздүн аты менен ашуу Ак-Бейит деп аталат.
Абдуллино (Илишев району, Башкыртстан)
Абдуллино — Башкыртстандын Илишев районундагы айыл, Игмет айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 287 киши. Почта индекси — 452282, ОКАТО коду — 80230826002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Дисперстик системалар
Дисперстик системалар – бир зат чөйрөсүндө экинчи бир заттын майда бөлүкчөлөрү тегиз таралып жүргөн эки же андан көп компоненттен турган система. Алар дисперсиялык фазадан жана дисперсиялык чөйрөдөн турат. Мис., чаңдуу аба менен ылай сууда- топурак майда бөлүкчөлөрү дисперстик фаза, ал эми аба менен суу дисперсиялык чөйрө. Дисперстик фазаны пайда кылган бөлүкчөлөр өлчөмүнө жараша Д. с. үчкө бөлүнөт:
1. Кесек Д. с. – дисперстик фазаны түзгөн бөлүкчөлөр өлчөмү 100 нм чоң болот. 2. Чыныгы эритмелер, мол. жана иондук системалар. Мындай системаларды түзгөн бөлүкчөлөр өлчөмү 1 нм кичине болот. Чыныгы эритмелер гомогендик система болгондуктан дисперстик фаза жана дисперстик чөйрөгө бөлүнбөйт. 3. Коллоиддик Д. с. дисперсиялык фазаны түзгөн бөлүкчөлөр кесек болуп,кесек Д. с. менен чыныгы эритмелер ортосунан орун алган. Дисперстик фазаны түзгөн бөлүкчөлөр өлчөмү а = 10-1-10-7 см же 1-100 нм чейин өзгөрөт. Эгерде эритме менен Д. с. салыштырсак, анда төмөндөгүдөй окшоштукту байкайбыз:Эритме = эриген зат + эриткич, Д.с. = дисперстик фаза + дисперсиялык чөйрө. Аэрозоль = катуу же суюктук + газ. Эмульсия = суюктук + суюктук. Көбүктөр = газ + суюктук; газ + катуу зат. Суспензия = катуу зат + суюктук.
Коллоиддик Д. с. алыныш шарттары: 1. Дисперстик фаза дисперсиялык чөйрөдө эрибеши керек. 2. Дисперстик фазанын өлчөмү тигил же бул Д. с. туура келет. 3. Дисперстик фаза менен дисперсиялык чөйрөнү бири-бирине эритүү үчүн стабилизаторлор-дифилдүү мол-луу заттар кошулушу зарыл. Дисперстик бөлүкчөлөрү өтө майда болгондуктан дисперстик анализ менен аныкталат. Д. с. коллоиддик химия окутат. Бул системалар жаратылышта, техн. жана үй тиричилигинде кеңири таралган. Кудайбергенов Т.Т.
Opodo
Opodo — онлайн саякат агенттиги. Ал кадимки жана чартердик рейстерге, лоу кост аба компанияларына, мейманканаларга, деңиз саякаттарына, машина ижарага, динамикалык пакеттерге, өргүү пакеттерине жана саякат камсыздамаларына арзан бааларды сунуш кылат. Ал Европа аба компанияларынын бирикмеси -- British Airways, Air France, Alitalia, Iberia, KLM, Lufthansa, Aer Lingus, Austrian Airlines жана Finnair -- тарабынан негизделген бүткүл европалык ишкана. Amadeus саякат жана технология компаниясы 2011-жылга чейин ишкананын 99.4% ээлик кылган.
Дөгүш
Дөгүш — "Манас" эпосунун  эпизоддук кейипкери. Көкөтөйдүн сөөгүн коюуга чакырылгандыгы гана эскерилет (Сагымбай Орозбаков, 3. 60).
Палька (дарыя)
Палька — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кыртымья дарыясынын сол жээгинен 17 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 42 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Лестидийлер
Лестидийлер (лат. Lestidium) — океан, деңиз балыктарынын бир уруусу.
Дисперстүүлүк (Химия)
Дисперстүүлүк – дисперстик системадагы бөлүкчөлөр өлчөмүнүн мүнөздөмөсү. Заттар канчалык майдаланган болсо, алардын Д. ошончолук жогору, б. а. дисперстик бөлүкчөлөр диаметрлерине тескери пропорциялуу. Д. бөлүкчөлөр беттик аянтын көлөмүнө бөлүү менен аныкталат. Бөлүкчөлөрү бирдей өлчөмдөгү заттар монодисперстүү, ар түрдүү өлчөмдөгүлөр полидисперстүү деп аталат. Д. –дисперстик системалар эң негизги мүнөздөмөсү. Д. жараша заттар физ. хим. касиеттери өзгөрүлөт. Кесек дисперстик системаларга суспензия, эмульсия, түтүн, туман, тоо-кен бөлүкчөлөрү жана куймалар, ал эми микрогетерогендүү дисперстик системаларга коллоиддик эритмелер кирет. Д. пигменттер, жер семирткичтер, пестициддер, дарылар жана башка күкүм же майда тоголок заттар жасоодо жана пайдаланууда техникалык көрсөткүч катары чоң мааниге ээ болот.
Куваж
Куваж — Орусиядагы дарыя. Вологда облусу, Киров облусу, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Луза дарыясынын сол жээгинен 532 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 28 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Түштүк дарыясы. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Алдын ала көрүү
Алдын ала көрүү – берилген моментте белгисиз, бирок, келечекте пайда болуучу жана изилденүүчү жаратылыш кубулуштарын жана коомдук процесстерди илимий мыйзамдардын негизинде аныктоо жана сүрөттөп жазуу (Мисалы: пайдалуу кен-байлыктардын жаткан жерин, запасын, касиеттерин ж. б. у. с. алдын ала баалоо жана изилдөө).
Алдын ала көрүү илимий, күнүмдүк (элдик жоромолор), интуитивдик, диний (мантикалык же төлгө) болуп бөлүнөт. Диний же мантика формасындагы Алдын ала көрүү пайгамбарлар менен көзү ачыктардын «аяндары», ошондой эле төлгө түрүндө болот.
Алдын ала көрүү конкреттештирүүнүн бир нече формасына ээ:
Мындан сырткары Алдын ала көрүүнүн төмөнкүдөй формалары бар:
Илимий Алдын ала көрүү 15–17-кылымда пайда болгон. Илимий Алдын ала көрүүнүн философиялык маселелерине Алдын ала көрүүнүн гносеологиясы жана логикасы, Алдын ала көрүүнүн гипотеза, мыйзам, адамдардын аң сезиминин чындыкты алдын-ала чагылдыруу жөндөмдүүлүгү ж. б. менен болгон алакалары кирет.
Колдонулган адабияттар
Prognose
Купферберг
Купферберг - Германиянын Бавария Жериндеги] шаар. [[Кульмбах (район)|Кульмбах районуна карайт. Жогорку Франкония административдик округуна тиешелүү. Калкы –  1032 (2010-ж.). Аянты – 8.28 км2.
Шерлок Холмс туралуу аңгемелердин персонаждары
Артур Конан Дойльдун Шерлок Холмс тууралуу аңгемелеринин персонаждары.
Шерлок Холмс
Шерлок Холмс — аңгемелеринин негизги персонажы, сыщик
Доктур Ватсон
Доктур Джон Ватсон — Шерлок Холмстун досу, ассистенти жана биографы. Конан Дойльдун чыгармаларынын котормолорунда доктур Уотсон катары да аталып келет.
Хадсон ханым
Хадсон ханым — Бейкер-стрит 221В адресиндеги батирдин кожейкеси, улуту шотландка.
Майкрофт Холмс
Майкрофт Холмс (Mycroft Holmes) — Шерлок Холмстун бир тууган байкеси, инисинен жети жаш чоң. Ал «Тилчинин окуясы» (биринчи пайда болушу), «Холмстун акыркы изилдөөсү», «Ээнсиреген үйдөгү окуя», «Брюс-Партингтондун чертёжу» аңгемелеринде кездешип же эскерилген. Пэлл-Мэллде батирде турат.
Мэри Морстен (кийинчереек Ватсон)
Мэри Морстен (Mary Morstan, 1860 же 1861 жылы төрөлгөн, 1893 же 1894 жылы каза болгон) — доктур Ватсондун жубайы. Биринчи жолу «Төртөөнүн белгиси» чыгармасында Шерлок Холмстун кардары катары пайда болот. Он жети жашына чейин Эдинбургта жеке пансионда тарбияланган. Мэри мурас алып калышы керек эле, бирок акыркы убакта мурас жоголуп кетет. Мурастын жоголуп кеткендиги белгилүү болгондон кийин, Ватсон ага сүйүүсүн билдирет. Кийинчерээк алар үйлөнүүнү чечишет. Буга Холмс өтө эле капалуу болуп калат. Мэри Морстендин өлүмү «Ээнсиреген үйдөгү окуя» аңгемесинде Шерлок Холмс тарабынан эскерилген. Буга чейин Ватсон жубайы менен балалуу болгондугун, бирок баласы да, Ватсон ханым да каза болгондугун (Мэри менен Ватсондо баласы болгондугу жөнүндөгү маалымат китептерде жок, ал англис сайтында http://fanlore.org/wiki/Mary_Morstan пайда болгон. Ал жерде фанаттар Ватсондун жубайы эмнеден өлгөндүгү жөнүндөгү өзүнүн божомолдорун чыгарышкан) айткан. Мэри өлгөн соң Ватсон кайра Бекер-Стритке кайтып келген.
Ирэн Адлер
Ирэн Адлер (Irene Adler) —«Богемия жанжалы» аңгемесинде пайда болгон аял. Холмс, кедейлер менен урушуп жаракат болгон поп катары Адлердин үйүнө кирет. Адлер Холмстун көздөгөнүн билип, качып кетет. Холмс бул изилдөөмдө жеңилдим деп эсептейт (көздөгөнүнө жетсе да). Ирэн Адлер тууралуу: «Бул аял» (the Woman) деп гана айткан. Богемиянын падышасы сунуш кылган сыйлыгынын ордуна, ушул аялдын сүрөтүн алууну каалаган. «Адлер» (Adler) немец тилинен «бүркүт» деп которулат.
Ирэн Адлер «Богемия жанжалы» аңгемесинен тышкары төрт : «Ким экендигин аныктоо», «Көк карбункул», «Апельсиндин беш даана уругу» жана «Анын акыркы саламы» аңгемелеринде эскерилет. Бирок алардын баарында «Богемия жанжалы» изилдөөсүнүн эскерүү гана болгон.
«Богемия жанжалы» аңгемесинде Ирэндин өлүмүнө эскерүү бар. Андан тышкары эч жерде кездешпейт.
Инспектор Лестрейд
Инспектор Лестрейд (Mr. Lestrade) — Скотланд-Ярддын детективи. Полицейский сыщиктердин ичинен Холмс тууралуу чыармалардн көбүндө, негизгиси төрт повесттин экисинде («Коркунуч өрөөнү» чыгармасында Алек Макдональд жана «Төртөөнүн белгиси» чыгармасында Этелни Джонс кездешкендерден тышкаркыларында) кездешет. Инспектор өзүнүн ишинин чебери катары көрүп, өзү жөнүндө «укмуш адам» жөнүндөй сүйлөйт.
Этелни Джонс
Этелни Джонс — полиция инспектору. Холмс тууралуу «Төртөөнүн белгиси» чыгармасында кездешет. Кайсы адам болбосун баарын адам өлтүргүч катары карай берет. Шерлок Холмсту жактыра бербейт. Аны татыктуу конкурент катары эсептейт. Бирок Холмстун жардамын колдонот. Көп деле акылдуу эмес. Китепте аны: ...бөлмөгө оор басуу менен, семиз, боз кийимчен адам кирип келди. Анын кызыл, эттүү бетинин шишиңки тарткан ирмөөчтөрүнүн арасынан кичинекей жылтыраган көздөрү карап турду.
Инспектор Брэдстрит
Инспектор Брэдстрит (ошондой эле которууларда Бродстрит варианты кездешет, англ. Inspector Bradstreet) — Скотланд-Ярддын детективи. Конан Дойльдун Холмс тууралуу - Инженердин бармак башы, Көк карбункул жана Эрди жарадар адам аттуу үч аңгемесинде пайда болот. Акыркы аңгемеде «бийик оор басырыктуу адам» катары сүрөттөлгөн.
Стэнли Хопкинс
Стэнли Хопкинс (Stanley Hopkins) —Скотланд-Ярддын жаш детективи. Конан Дойльдун Холмс тууралуу «Шерлок Холмстун кайып келүүсү» чыгармалар жыйнагына кирген үч аңгемесинде катышат.
1897-жылы болуп жаткан «Эбби-Грэйнджтеги өлтүрүү» аңгемесинде Холмс, «Хопкинс мени жети жолу чакырган, бирок мени бекеринен чакырган бир да учур болгон эмес» деп айткан.
Себастьян Моран
Себастьян Моран (Sebastian Moran, 1843 жылы  Лондондо төрөлгөн) — Лондодогу кооптуу адамдардын арасындагы профессор Мориартиден кийинки экинчи адам. Эс алуудагы полковник, Индия армиясынын мурунку офицери. Бириничи сапёр бангалорск полкунда кызмат өтөгөн.
Бани орденинин кавалери, британиян Персиядагы мурунку элчиси сэр Огастес Морандын уулу. Итонск коллежин жана Оксфорд унивеситетин бүтүргөн.
«Батыш Гималайдагы чөн жырткычка аңчылык» (1881) жана «Жунглидеги үч ай» (1884) китептеринин автору.
Сэр Рональд Адэрдин өлтүрүүчүсү. Шерлок Холмстун өмүрүнө кол салып, бирок сыщиктин акылдуулугу менен камакка алынган.
Жон Гарднердин «Мориартинин кайтып келүүсү» романында да кездешет. Романда Холмс аны камаган соң, Мориартинин буйругу менен уу берилип өлтүрүлгөн.
Профессор Мориарти
Профессор Жеймс Мориарти (Professor James Moriarty) — күчтүү кылмыш тобунун башчысы, кылмыштуу дүйнөнүн генийи.
Шерлок Холмстун кардарлары
Белгилүү сыщиктин кардарлары эң кедейлерден падышаларга («Богемия жанжалы») чейин болгон. Көп учурда Холмс терезенин жанында туруп, кардарларын алдын ала көрөт. Аларга доктур Ватсондун көңүлүн буруп, алардын Бейкер-Стрит 221б үйүн издеп жаткандыгын айткан. Холмс кардарынын жагдайынын табышмагын тапкан соң, ал кызыксыз болуп калып ал  кардарына көнүл бурбайт.
Ректоскопия
Ректоскопия — ректоскоптун (оптикалык жана жарык берүүчү системалуу түтүк) жардамы менен көтөн чучук көңдөйүн жана анын ички бетин изилдөө ыкмасы.
Ректоскопия оорулууга клизма жасап, ичегисин тазалагандан кийин коюлат. Ректоскоптун учун вазелин менен майлап, көтөн чучукка 4—5 см киргизилет. Учундагы лампочка күйүп жарык кылгандыктан ичегинин ичи даана көрүнөт. Анын жардамы менен ичегинин сезгенүүсүн, былжыр челдеги жара жана веналардын кеңейишин жана башкаларды байкоого болот. Кээде операция (полипти алуу, биопсия жана башкаларды) жасоодо колдонулат.
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
2028 жайкы Олимпиада оюндары
Лос-Анджелес 2028 — 34-чү Жайкы Олимпиада оюндары, 2028-жылы 21-июль — 6-август аралыгында АКШнын Лос-Анжелес шаарында өтөт.
Асанкан Жумакматов
Асанкан Жумакматов (16.06.1923 Ысык-Ата, Чүй району - 21.07.2008, Бишкек) - Кыргыз Республикасынын Баатыры, СССРдин эл артисти, Токтогул атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты, Мүнхендеги бүткүл дүйнөлүк музыка академиясынын академиги.
Дирижер Асанкан Жумакматов дүйнөлүк, орус, кыргыз классикасынан 50 чукул опера жана балеттин музыкасын оркестирлештирген.
1970-жылдан бери Кыргыз телерадиокомпаниясынын Академиялык симфониялык оркестрине көркөм жетекчи жана башкы дирижер болуп иштеп келген.
1995-жылдан бери Улуттук консерваторияда профессор.
Бир катар профессионалдык музыканттарды тарбиялаган.
Асанкан Жумакматов Улуу Ата мекендик согушка катышып “1-даражадагы Ата мекендик согуш”, “Кызыл жылдыз” ордендери, “Германияны жеңгендиги”, “Сталинградты коргоо” медалдары менен сыйланган.
Векселдик даректер
Векселдик даректер –  векселдин сөзсүз болуучу белгилери: түзүлгөн күнү, орду, карыздык милдеттенменин суммасы, векселди берүүчүнүн толук аталышы жана дареги, алуучунун толук аталышы жана дареги, мөөнөтү, убактысы, төлөм орду, векселге кол коюучу адамдын кызматынын аталышы, мөөрү жана колу.
Радиум Спрингс (Нү-Мексико)
Радиум Спрингс (Radium Springs) — Нү-Мексико штатынын Don Ana округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1518 киши. Болжолдуу аянты - 15.6 км². FIPS коду — 35-61010.
Абдрахманов, Ыбырайым
Абдрахманов, Ыбырайым, ылакап аты Ак Молдо (1888-1967) - манасчы, этнограф, педагог; кыргыздын элдик оозеки чыгармаларын жыйноочу, таанымал изилдөөчү. 1905-ж. Караколдогу татар мектебин бүтүрүп, мугалим болуп иштеген. Совет доорунда Кыргыз ИАсынын Тил жана адабият институтунда илимий кызматкер болуп эмгектенген. Саякбай, Шапак, Жаңыбай Кожек уулу, Акмат Рысмендеев, Молдобасан Мусулманкулов ж.б. айтуучулардан «Манасты» жазып алган. Келдибек, Балык, Акылбек, Тыныбек, Чоюке, Сагымбай, Саякбай ж.б. манасчылардын өмүр баяндарын жыйнап, илимий нукка салган. Эл оозунан зор көлөмдөгү оозеки маалыматтарды жыйнап кагаз бетине түшүргөн жана кол жазмалар фондуна сактоо үчүн тапшырган.
«Ак Бермет» поэмасы
«Ак Бермет» поэмасы — кыргыздын элдик поэмаларынын бири. Акбермет Карагул кызынын өмүр баяны жана анын чыгармалары жөнүндө маалымат берет. Аны алгач фольклор жыйноочу К. Мифтаков 1923-ж. Талас өрөөнүндө элдик оозеки чыгармаларды жыйнап жүргөн учурда жолуктуруп, өмүр баянын, чыгармаларын жазып алган. Акбермет Карагул кызы 1899-ж. төрөлүп, балалыгы оор турмушта өтөт. Анын ырлары негизинен арман мотивинде айтылып, бактысыз балалыгы, чыркырап күйгөн жаштыгы, теңсиз турмушу образдуу көркөм сүрөттөлөт.
Фохт, Фогт Карл
Фохт, Фогт Карл (1817–1895) – Немис табияттаануучусу жана философу, вульгардык материализмдин өкүлү. 1848-ж. көтөрүлүштүн катышуучусу. Фохт табигый илимдердеги материализмди, дарвинчилик, атеистик ойлорду өркүндөтүп колдоо менен бирге материя менен аң-сезимди жакындаштырып бириктирүүгө аракет кылган. Фохт чыгармалары көптөгөн европалык тилдерге которулган.
Колдонулган адабияттар
Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Философия (энциклопедиялык окуу куралы).-Б.: 2004,ISBN 9967-14-020-8
Есаулка (дарыя)
Есаулка — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - КАР/ОБЬ/2677/551/14 орун алган. Дарыянын узундугу - 40 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Томь Новокузнецк шаарынан Кемерово шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Атлетик Бильбао
«Атле́тик Бильба́о» (Athletic Club de Bilbao) — Бильбао жана Баскония шаарларынан чыккан, Испания футбол лигасында ойноочу испандык футбол клубу. Клуб 1898-жылы негизделген, жана 1928-жылдан тарта Примерада ойной баштаган. Түзүлгөн клубдардын арасынан «Атлетик», «Реал Мадрид» жана «Барселона» жогорку испандык дивизионду таштап кетишкен эмес. «Атлетик» — Испаниянын көп титулдуу футбол клубдарынын катарына кирери анык. Ал 8 жолу мамлекеттик чемпионатты жана 24 жолу Испания кубогун багындырган.
Көк-Токой
Көк-Токой ― Кыргызстандын Талас облусунун Талас районундагы айыл. Нуржанов айыл аймагына кирет.
Калкы
Калкы ― 2050 киши (2009-жылы).
Ремиссия
Ремиссия (лат. remissio «азаюу, начарлатуу») — оору белгилеринин убактылуу жоголушу (толук ремиссия) же азайышы (толук эмес ремиссия).
Ремиссия безгек, кайталанма келте, кээ бир психикалык оорулар, өнөкөт дизентерия жана башкаларга мүнөздүү. Айрым учурда ремиссия айлап-жылдап созулат, кээде оору бат-бат кармайт. Толук ремиссияда оорунун айрым белгилери сакталгандыктан көпчүлүк учурда жардам берүүчү терапия сунуш кылынат.
Колдонулган адабият
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден - соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Remissie Skov
Бахрушин Сергей Владимирович
Бахрушин Сергей Владимирович (1882-1950) - советтик тарыхчы, СССР ИАга мүчө-корр. (1939), РСФСР педагогика ИАнын анык мүчөсү (1945), Москва университетин бүтүргөн (1904). Ошол университеттин приват-доценти. (1909), профессор (1927). 1937-жылдан СССР ИАнын Тарых институтунда иштеген. 16-17-к. Россиянын экон. тарыхын, тап күрөшүн, чет жакаларынын тарыхын, ички саясатын. изилдеген. "Москванын тарыхы" (1-2-т., 1952, 1953), "Дипломатиянын тарыхы" (1941; бул эмгеги СССРдин Мамлекеттик сыйлыгына татыктуу болгон, 1942) деген көп томдуу китептердин редактору жана авторлорунун бири.
Орто Азия менен Закавказьенин, Сибирдин, Ыраакы Чыгыштын элдеринин тарыхы боюнча бир нече эмгек жазган. Алардын ичинде "17-кылымдагы Енисей кыргыздары" деген китеби бар. Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китептеринин автору.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор А. Табалдиев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1976. Том 1. А - Бюулук -608 б.
Абдыра
Абдыра - чоң сандык. Үй чарбасында буюм-тайым салынуучу төрт бурч формадагы сандык. Хакас жана туваларда «абдыра» анчалык чоң эмес кутучаны туюнтат.
Векселдик жарманке
Векселдик жарманке – баалуу кагаздардын – векселдердин мезгил-мезгили менен уюштурулуучу базары. В. ж-ге коюлган векселдер жарманке талаптарына жооп бергидей: өткөрүүгө ыңгайлуу, акчалай ж. б. у. с. болуулары тийиш.
Поляк тили
Поляк тили - Польша Республикасынын расмий тили. Бардығы 50 миллиондой киши сүйлөйт. Индия-европалық тил уясынын батыш славян тобуна кирет. Жети диалектиден турат. Жазмасы латын графикасынын негизинде түзүлгөн. Поляк алфавити 32 тамғадан турат:
Поляк адабий тилинин 8 үндүү тыбышы бар. Үндүүлөр өзгөрбөйт.
Мырзаке чопо кени
Мырзаке чопо кени Ош облусунун Өзгөн районда, Өзгөн шаарынан 10  км түштүк-чыгышта, Мырзаке кыштагынын түштүк четинде, деңиз деңгээлинен 1128–1160 м бийиктикте. 1958-ж. "Средазгеолнеруд" трести, 1969–71-ж. Түштүк Кыргыз геол. экспедициясы чалгындаган. Кен аймагында антропоген мезгилинде пайда болгон борпоң чөкмө тектер кеңири таралган. Кумайлуу чопо катмары Өзгөн суусунун жээгиндеги 3-тектирде тилкени түзүп жатат. Үстүн шагылдуу кой таштар жаап калган. Кумайлуу чопонун өңү сары, агыш боз, тыгыз, айрым жерлери көзөнөкчөлүү. Катмардын калыңдыгы 6–55 м. Гранулометриялык курамы 0,05 ммден майда фракциялар 87,7%, кум 11,4%, 3 ммден кесектери 0,26%. Химиялык-технологиялык касиети боюнча кумайлуу чоподон “75” жана “100” маркасындагы кирпичти, “500” маркасындагы аглопоритти алууга болот. Запасы А категориясы боюнча 865 миң м3, В – 2779 миң м2 С1 – 3121 миң м3, А+В+С1–6765 миң м3, С2– 540 миң м3. 1996-жылга карата калган запасы: А – 865 миң м3, В – 2700 миң м3, С1 – 3121 миң м3, А+В+С1 – 6686 миң м3, С2– 540 миң м3.
Бильбао Атлетик
Бильбао Атлетик - Испания лигасында ойноочу футболдук клуб. Атлетик Бильбао футбол клубунун резервдик командасы.
Этнодемография
Этнодемография - (гр. ethnoc - эл, demos - эл, geapho - жазамын) - этностордун табыгий өсүү өзгөчөлүктөрүн, алардын сан жагынан өсүү-кемүү кыймылын изилдөөчү илим. Этнодемография негизинен этностук статистиканын материалдарына таянат, эл каттоонун материалдары, этнографиялык, социологиялык, социалдык-психологиялык изилдөөлөрдүн натыйжаларын окуп-үйрөтөт. Этнодемографиянын калыптанышына демографиялык абалдын, көпчүлүк учурда калктын өзгөчөлөнгөн кулк-мүнөзү, салттары менен өз ара байланышы, ошондой эле, бир катар демографиялык процесстерди жана этнографиялык материалдарды кылдат жана кенен пайдалануу алып келген. Бул илим - өзгөчө, адам баласы жашаган коомдогу төрөлүүнү изилдөөдө өтө маанилүү. Этнодемография дүйнөнүн ар кайсыл бөлүктөрүндө жашаган калктардын жана айрым элдердин жыныстык жактан жетишүү курагын, үйлөнгөнгө чейинки мамилелешүү салттарын, эркектер менен аялдардын салттагы никелешү курагын, никелешүү шарттарын жана никенин негизги формаларын эске алат. Этнодемографиянын милдетине ошондой эле тигил же бул элдин өнүгүшүндө пайда болгон жана диний талаптар менен байланышкан жекече малыматтарды, социалдык салттарды изилдөө да кирет. Өлүм- житимди изилдөөдө этнодемография оору факторлорунун этностук өзгөчөлүктөрү жана тиричиликти камсыз кылуунун салттуу ыкмаларын, анын ичинде үй, кийим-кече, тамактануу радионун жана режимин, тамак даярдоо ыкмаларын ж.б. эске алат. Уруу-уруктарды изилдөөдө этнодемография илиминин кызыгуу чөйрөсүнө уруулаштар үчүн өч алуу, балдарды өлтүрүп салуу ж.б. салттарды эске алуу, социалдык себептери, аларды изилдөөлөр кирет.
Акбешим кыштагы
Акбешим кыштагы - (кыргызча ак; моңголчо бешң - сарай, имарат; ак сарай, ак имарат, ак үй маанисинде; мурдагы аты – Чалаказак) - Чүй облусунун Чүй районундагы кыштак. Акбешим айыл өкмөтүнүн борбору. Райондун борбору Чүй кышнан 4 км түштүк-батыш тарапта. Токмок темир жол бекетинен 5 км. Деңиз деңгээлинен 970 м бийиктикте. Калкы 2347 (2005); негизинен дыйканчылыкта эмгектенет. Орто мектеп, клуб, китепкана, өндүрүштүк окуу комбинаты, мончо, ФАП, мечит ж. б. бар.
Кыргызстандын гимни
Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик гимни — Кыргызстандын туусу жана герби сыяктуу эле мамлекеттик символикаларынын бири.
1992-жылы 18-декабрда Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңештин № 1141-XII токтому менен бекитилген.
Сөзүн Жалил Садыков, Шабданбек Кулуев, музыкасын Насыр Давлесов менен Калый Молдобасанов жазган.
Башында гимн үч аяттан жана кайырмадан түрүп, кийинчирээк 2012-жылдын 27-декабрындагы No 2648-V Кыргыз Республикасынын Жогорку Кенештин токтому менен экинчи куплети алынып салынган.
Гимнин расмий колдонуу тартиби
Кыргыз Республикасынын  Мамлекеттик гимни - аткарылуучу музыкалык-поэтикалык чыгарма болуп эсептелет.
Кыргыз Гимни оркестрдик,  хордук, оркестрдик-хордук,  болбосо вокалдык жана аспаптык  вариантта  аткарылышы мүмкүн. Мында үн- жана видеожазууну, ошондой эле теле- жана радиоберүү каражаттарын колдонсо болот. Мында үн- жана видеожазууну, ошондой эле теле- жана радиоберүү каражаттарын колдонсо болот.
Кыргыз гимни вокалдык жана вокалдык-аспаптык аткаруу учурунда толук аткарылат,  ал эми аспаптык аткаруу учурунда  Гимн жарым-жартылай - биринчи куплети жана кайрымасы гана аткарылууга жол берилет.
Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик гимни расмий аткарылганда катышып жаткандар аны турган бойдон угат (улуттук   баш кийимди   жана диний ынанымдары жылаңбаш туруу сыйлабоо актысы катары  каралган   адамдардын атайын баш кийимин албаганда - эркектер баш кийимсиз),  мында  Кыргыз Республикасынын жарандары Кыргыз Республикасынын   Мамлекеттик гимнин ырдайт жана оң колун төшүнүн сол ыптасына коюп турат.
Мамлекеттик гимни төмөнкүдөй учурларда аткарылат:
Кыргыз Республикасынын мамлекеттик майрамдарына арналган салтанаттуу чогулуштарды ачууда жана жабууда; мамлекеттик органдар, жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдары, ошондой эле мамлекеттик жана мамлекеттик эмес уюмдар өткөрүп жаткан башка салтанаттуу иш-чаралар мезгилинде аткарылышы мүмкүн.
Кыргыз Республикасынын мамлекеттик гимни Кыргыз Республикасынын мамлекеттик, жеке менчик телекөрсөтүү жана радиоуктуруу компаниялары аркылуу:
берүүлөр башталаар алдында жана аяктаар учурунда - күнүгө, ал эми  күнүтүнү берүүсүндө * жергиликтүү убакыт боюнча саат 6да жана саат 24тө берилет.
Жоопкерчилик
Кыргыз Республикасынын жарандары, ошондой эле Кыргыз Республикасынын аймагында жүргөн адамдар Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик символдорун урматтоого милдеттүү.
Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик гимнин маскаралагандык үчүн күнөөлүү адамдар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчилик тартышат.
Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик символдоруна терењ сый көрсөтүү- Кыргыз Республикасынын ар бир жаранынын патриоттук парзы.
Кыргызстандын 1998-жылдын 14-январындагы "Автордук укук жана байланыштуу укуктар жөнүндө" учурдагы мыйзамына ылайык, мамлекеттик символдор автордук укук объектилери эмес, ошондуктан музыканы жана гимндин сөздөрүн башка музыкалык жана башка чыгармаларда эркин колдонууга болот. Кыргызстанда 1998-жылдын 14-январындагы "Автордук жана чектеш укуктар жөнүндө" учурдагы мыйзамына ылайык, мамлекеттик символдор автордук автордук укуктун объектилери болуп эсептелбейт.
Фактылар
Кыргыз Республикасынын мамлекеттик гимнинин кабыл алынышынын алдыдагы 28 жылдыгы үчүн, 2020-жылдын 18-декабрында кыргызстандык, Чыңгыз Айтматов атындагы Мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты, Кыргызстандын маданияттын мыкты кызматкери Иванов Александр Николаевич кыргыз гимни чех тилине эквиритмикалык котормосун которолду. Бул биринчи кыргыз гимнин кыргыз тилинен башка тилдерге которуу. Ал Кыргызстандын гимнинин кабыл алынышынын 30 жылдыгына (2022-жылдын 18-декабрында) карата атайын видео даярдаган. Чехиянын опера ырчысы Петра Енчкова чех тилинде аткарган.
Боор-Албас тоосу
Боор-Албас тоосу – Алай-Куу кырка тоосунун бир тармагы. Терек-Тоодон Ойбала түздүгү жана Жарыкбел ашуусу аркылуу бөлүнүп,түштүк-чыгыштан түндүк-батышты карай 20 кмдей созулуп жатат. Орточо бийиктиги 3700 м, эң бийик жери 5200 м (Жарыкбел чокусу) Палеозойдун акиташ теги, сланец, гнейс, мрамор жана гранит тоо тектеринен турат. Тоо кыры түндүк-батыштан түштүк-чыгышты карай бийиктеп, өз алдынча бир нече тоо массивдерине (Бекетай, Кичи Бооралбас, Чоң Бооралбас, Жолжылга жана башка) бөлүнөт. Капталдары тик, кокту-колот, капчыгайлуу, аскалуу, муз доорун да тегизделген тайпак кырлуу рельеф мүнөздүү. Жарыкбел, Кызылагын жана башка мөңгүлөрү бар. Тоонун ландшафты бийиктик боюнча каптал экспозицияларына жараша  түндүктөн түштүккө карай өзгөрөт. Негизинен токойлуу талаа (2500–2700 м бийиктикте), токой (2700–3200 м), субальп жана альп шалбаасы (3200–39 00 м),кар мөңгүлүү ландшафт алкактары мүнөздүү.
Лестролепистер
Лестролепистер (лат. Lestrolepis) — океан, деңиз балыктарынын бир уруусу.
Микрюковка (Стерлитамак району, Башкыртстан)
Микрюковка — Башкыртстандын Стерлитамак районундагы айыл, Подлеснен айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 3 киши. Почта индекси — 453152, ОКАТО коду — 80249868003.
Диспрозий
Диспрозий (лат. Disprosium, Dy) – Д. И. Менделеев мезгилдик системасы 6-мезгилинин IIIВ группа элементи. К.н. 66, ат. м. 162,50. Д. массалык саны 147Dу – 167Dу болгон 21 изотобу белгилүү, алардын ичинен массалык саны 156Dу, 158Dу, 160Dу, 161Dу, 162Dу, 163Dу, 164Dу болгон жети изотобу жаратылышта кезигет. Д. жер кыртышында 4,5×10-4 % санда кездешет. 1886-ж. Лекок де Буабодран тарабынан Д. оксиди табылган. Бирок 20-ж. кийин гана Урбен салыштырмалуу таза Д. алган. Д. - күмүш түстүү ак металл; балкып эрүү темп-расы 1407оС; кайноо темп-расы 2600оС; бирикмелеринде +3 окистенүү даражасын көрсөтөт; анын окистенүү-калыбына келүү потенциалы -2,35 барабар. Азыркы учурда Д. жогорку бирикмелерин ысытуу аркылуу кальциотермиялык ыкма менен алынат:
2Dy2O3 + 6F2 = 4 DyF3 + 3O2 ; 2 DyF3 + 3Ca  = 2 Dy + 3CaF2.
магниттик куймалар, атайын жасалган айнектер курамына кошулат. Металлды легирлөөдө, радиоэлектроникада, хим. ө. ж-да катализатор катары, о. эле медицинада тери ооруларын дарылоодо да колдонулат.
Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасынын Мамлекеттик Гимни
Сөзү: К.Маликов, Т. Сыдыкбеков, М. Токобаев, А.Токомбаев. Музыкасы: В.Власов, А. Малдыбаев, В.Фере.
Азаттыкты кыргыз эңсеп турганда, Ала-Тоого Октябрдын таңы аткан. Улуу орус достук менен кол берип, Ленин бизге бак-таалайга жол ачкан.
Кайырма: Жаша, Кыргызстаным, Ленин туусу колунда. Алгалай бер, гүлдөй бер, Коммунизм жолунда.
Эмгек, эрдик, күрөштөрдө такшалтып, Таалай берген улуу совет калкына, Жеңиштерден жеңиштерге алпарат, Элдин күчү – лениндик партия.
Кайырма.
Эл достугун болоттон бек ширетип, Көп улуттан Союз курдук урагыс. Жандай сүйүп даңктуу Ата-Мекенди, Түбөлүккө коммунизм курабыз.
Дөңгө
Дөңгө — топоним. Орго кандын ымалаштарынын бири Кемен кандын мекени, калаа (Сагымбай Орозбаков, 2. 73).
Дөмүл
Дөмүл — "Манас" эпосунун  эпизоддук кейипкери, Дөбөт элинин беги. Көкөтөйдүн ашына чакырылып, үч миң кол менен келгендиги айтылат (Сагымбай Орозбаков, 3. 100, 107). ДӨҢГӨ — каарман. Кытайдын кыйын ишке салчу балбаны. Алооке Манас төрөлө электе Д. баш болгон балбандарын жумшап, каршылык көрсөтмөкчү болгон Каракандын сегиз уулун туш-тушка чилдей таратат. Манасты тирүү байлап, Бээжинге алып кел деп Эсенкан бекеринен Д-нү жибербейт. Баштап келген колун Манаска кырдырып, Д. өзү да Манастын колунан өлүм табат, Жолой   күндү жайлап качып кутулат. Д-нүн өлгөнүн уккан Эсенкан "Баатыр Дөңгө, Каман алп Булардай болгон эр кана?" ( Саякбай Каралаев, 1. 122),— деп Жолойду жемелейт.
Дакар 2026
Дакар 2026 2026-жылы (COVID-19 пандемиясынан улам кийинкиге калтырылды) чейин Дакар, Сенегалда өткөт.
Векселдик жүгүртүм
Векселдик жүгүртүм – векселдерди улуттук экономиканын алкагында же белгилүү субъекттер (адатта, мындай учурда уюмдардын, уюмдар менен банктардын ж. б. ортосундагы мамилелер түшүнүлөт) арасында пайдалануудан келип чыккан иш жүзүндөгү мамилелердин жыйындысы. == Колдонулган адабияттар ==
Жогорку манчар (Илишев району, Башкыртстан)
Жогорку манчар — Башкыртстандын Илишев районундагы айыл, Игмет айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 556 киши. Почта индекси — 452282, ОКАТО коду — 80230826004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Абыгай
Абыгай — жашы аксакал курагына кирип калган эркек кишиге карата айтылат. Энесай кыргыздарынын урпактары болгон хакастарда аталаш тууган эжеге, төркүнү бир уруктан тараган тууш- кан аялдарга, айрым диалектилерде атасынан улуу эжесине карата айтылат. Бул туушкандык термин манжур тилдүү элдерде да кеңири колдонулат. Тарыхта Абыгай (Абагай) Кытайдагы Цин династиясын негиздеген манжур ханы катары да белгилүү.
Скульптура
Скульптура - (латын тилинен sculptura – ''кесем, дегенди билдирет) - искусствонун нерсенин көлөмдүү элесин тартчу түрү. Бедиз деп да аталат.''
Акбуура шаар калдыгы
Акбуура шаар калдыгы - биздин замандын 1-2-кылымына таандык археологиялык эстелик. Акбуура суусунун сол өйүзүндө, Ош шаарынын түштүк четинде жайгашкан Акбуура шаар калдыгы биздин замандын алгачкы кылымда Ош оазисин жортуулдардан коргоо үчүн курулган чеп болгон. Алгач A. Н. Бернштам (1941), кийин Б. Аманбаева 20-кылымдын 90-жылдарында изилдешип, Ош шаарынын тарыхы жана маданиятына тиешелүү ар кандай буюмдарды табышкан.
Wotif.com
Wotif.com - Австралия жана дүйнөнүн башка жерлеринде мейманканаларды ээлөө кызматтарын камсыз кылган вебсайт. Ал 2000-жылы мартта Австралиянын Брисбен жергесинде Грим Вуд тарабынан түзүлгөн. Ошондон бери анын бөлүмдөрү Канадада, Малайзияда, Жаңы Зеландияда, Сингапурда жана Бириккен Падышалыкта ачылган. Wotif.com Австралиянын биржасында 2006-жылы 2-июнда чыккан, бирок ал Expedia, Inc. тарабынан сатылып алынган соң тизмеден чыгарылган.
Ландау-ан-дер-Изар
Ландау-ан-дер-Изар ― Германиянын Бавария Жериндеги шаар. Кульмбах районуна карайт. Төмөнкү Бавария административдик округуна тиешелүү. Калкы – 12952 (2005-ж.). Аянты – 84.37 км2. is the second largest town in the Lower Bavarian district, or Landkreis, of Dingolfing-Landau, in the state of Bavaria, Germany. It lies on the river Isar. In 2005, the population was around 12,950.
Диссоциация
Диссоциация – мол-лар, радикалдар же иондор мол. массалары кичине болгон бир нече бөлүкчөлөргө ажырашы. Д. алып келүүчү таасир мүнөзүнө жараша Д. төмөнкүдөй айырмалашат. Фотодиссоциация - (мис., ), термикалык диссоциация - (мис.,: Д. сандык жактан мүнөздөө үчүн Д. даражасы колдонулат. Аны Д. учураган бөлүкчөлөр санынын жалпы бөлүкчөлөр санына болгон катышы аркылуу табат. Кээ бир учурда (мис., полимерлер хим-сында) «диссоциация» деген терминдин ордуна «деструкция» деген термин колдонулат.
Элдик демократиялык революция
Элдик демократиялык революция Европа менен Азиянын бир катар өлкөлөрүндө 2-дүйнөлүк согуштан кийин социалисттик өзгөрүүлөрдүн прологу сыяктуу жайылтылган антиимпериалисттик, антифеодалдык демократиялык революция. Элдик демократиялык революция башкача да терминдер колдонулат. (Мис., Чехословакиядагы улуттук-демократиялык революция, Венгриядагы демократиялык революция, Кытайдагы жаны демократиялык революция ж. б. Болгарияда элдик демократиялык революция башынан эле социалисттик мүнөздө болгон.) элдик демократиялык революция антиимпериалисттик, антифеодалдык демократиялык революция катары коомдук-экономикалык өнүгүүсү ар кандай деңгээлде болгон өлкөлөрдө (Чехословакия менен Венгрия, Румыния менен Кытай ж. б.) капитализмдин жалпы кризисинин учурунда болуп өткөн. 40-жыл менен 20-жылдардын революциялардын социалдык-экономикалык мазмуну бирдей эместигине карабай, бул аталган өлкөлөр чет элдик империализмден (Германия, Италия, Япониянын) жарым колониалдуулукта, көз карандылыкта турганы менен аналогиялуу.
Бул өлкө-лөрдүн элдеринин алдында революциячыл жалпы фашизмге каршы, улуттук күнкорсуздук жана демократия үчүн күрөшүү маселесин коюп, алардын баштапкы революциячыл өнүгүүсүндө окшош жолго түшүүсүн шарттады. Элдик демократиялык революция социалисттик революция тибине кирип, ошону менен эле буржуазиялык-демократиялык революциядан айырмаланып турат. Эгер эски типтеги буржуазиялык-демократтык революциянын экономикалык негизи өндүрүш күчтөрү менен феодалдык (жарым феодалдык) өндүрүштүк мамилелердин ортосундагы карама-каршылык түзсө, социалисттик революциянын негизи – өндүрүш көчтөрү менен күнү бүткөн каптиталисттик өндүрүш мамилелеринин каршылыгы болсо, жогоруда каралган өлкөлөрдөгү Элдик демократиялык революция негизи – эки түрдүү: биринчиден, өндүрүш күчтөрүнүн өнүгүшү менен феодалдык (жарым феодалдык) өндүрүштүк мамилелеринин; экинчиден, улуттук экономикалык өнүгүүнүн кызыкчылыгы менен чет элдик капиталдын же аны менен байланышкан жергиликтүү капиталдын зомбулугун каршылыгы түзгөн.
Элдик демократиялык революция айырмалуу белгиси анын кыймылдаткыч күчтөрүнүн курамында болуп саналат. Эгер эски типтеги буржуазиялык-демократиялык революциянын кыймылдаткыч күчү буржуазиялык таптар, а социалисттик революциянын кыймылдаткыч күчү пролетариат Элдик демократиялык революциянын кыймылдаткыч күчү элдик фронт, ар түрдүү катмарлардын жана таптардын биримдиги болуп, социалисттик революцияга чечкиндүү жакындайт. Элдик демократиялык революциядагы бир маанилүү айырмасы анын орноткон бийлигинде. Элдик демократиялык революциянын натыйжасында орнотулган элдик бийлик пролетариат диктатурасынан таптык мүнөзү боюнча айырмаланат. Элдик демократиялык революция орноткон бийлик демократиялуу жана социалисттик өзгөртүүлөрдү жүргүзүүнү, социалдык маселелерди чечүүнү көздөйт. Элдик демократиялык революция Европа менен Азиянын бир катар өлкөлөрүндө 2-дүйнөлүк согуштан кийин социалисттик өзгөрүүлөрдүн прологу сыяктуу жайылтылган антиимпериалисттик, антифеодалдык демократиялык революция. Элдик демократиялык революция башкача да терминдер колдонулат. (Мис., Чехословакиядагы улуттук-демократиялык революция, Венгриядагы демократиялык революция, Кытайдагы жаны демократиялык революция ж. б.