cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кыргыз Республикасындагы аялдар менен эркектер" гендердик бөлүштүрүлгөн статистика жыйнагы
Өз алдынча тармак катарында гендердик бөлүштүрүлгөн статистика маселелери 90-жылдардын аягында көтөрүлө баштаган. Анын жардамы менен мамлекеттик башкаруу органдары тийиштүү реформаларды жүргүзүп, ушундай дайындарга болгон зарылчылыкты баалай алышат. Бирок гендердик көрсөткүчтөр Пекин конференциясындагы максаттар менен милдеттенмелер жүзөгө ашырылган учурдан баштап тутумдаштырыла баштаган. Пекин иш-аракеттер платформасында (ПИП) 196-209-пукттар аялдардын абалын жакшыртуучу институтташтырылган механизмдерге арналат. Гендердик бөлүштүрүлгөн статистиканы өнүктүрмөйүнчө, программаларды пландаштырып, түзүүдөн баштап башкаруу тутумдарын жана алардын гендердик чөйрөдөгү ишин мониторингдеп, баалоого чейинки иш-чаралар камтылган механизмдердин бирөөсү да иштебейт. Пекин конференциясында кабыл алынган чечимдерди аткаруу үчүн УСК "Кыргыз Республикасындагы аялдар менен эркектер" деген аталыштагы гендердик бөлүштүрүлгөн статистикалык жыйнагын жарыялоодо. Анда коомдун ар кандай чөйрөлөрүндөгү гендердик маселелерге байланыштуу керектүү маалымат камтылган.
Жыйнакта өлкөдөгү аялдар менен эркектердин абалына байланыштуу төмөнкүдөй маанилүү көрсөткүчтөр камтылган: калктын саны жана түзүлүшү, жашоонун узактыгы, ар кандай оорулар, студенттерди кесиптик жактан даярдоо, экономикалык чөйрөлөрдө жумуш менен камсыз болуу, башкаруу органдарында аялдар менен эркектердин саны ж.б. Топтолгон статистикалык материал экономика, билим берүү, саламаттыкты сактоо жана калктын жумуш менен камсыз болушу сыяктуу чөйрөлөрдөгү гендердик теңсиздиктин деңгээлин чагылдырып берет.
Жарыяланып жаткан дайындар ишканалар, уюмдар, министрликтер жана ведомстволордон алынган маалыматтын, эл каттоо жана эл арасында жүргүзүлгөн изилдөө материалдарынын негизинде эларалык статистикалык стандарттарга ылайык УСКте даярдалат. Жыйнактагы маалымат чөлкөмдөр, шаарлар жана айылдар боюнча бөлүштүрүлгөн. Кыйла олуттуу гендердик аспекттер графикалык түрдө чагылдырылат.
"КРдагы аялдар жана эркектер" жыйнагынын түзүлүшү ар дайым өркүндөтүлүп турат. Маалыматка болгон муктаждыкка жооп катары, жарыяланып жаткан дайындарда коомдук турмуштун бардык чөйрөлөрүндөгү гендердик мамилелер камтылып, анын сапаттык курамы да жыл сайын кеңейип турат. Жыйнак биринчи жолу Улуттук статистикалык комитет менен ПРООНдун Социалдык башкаруу программасы менен биргеликте "Кыргыз Республикасындагы аялдар" деген аталышта 1996-жылы жарык көргөн. 1998-жылы анын атылышы "Кыргыз Республикасындагы аялдар менен эркектер" деп өзгөрүлүп, орус жана англис тилдеринде чыгарыла баштаган. 2004-жылы БУУнун Кыргызстандагы Калкты жайгаштыруу фондусунун колдоосу менен кезектеги басылмасы үч тилде биринчи жолу жарык көргөн: орусча, кыргызча жана англисче.
2002-жылы республикада биринчи жолу болуп өткөн айыл-чарбаны каттоо иш-чарасынын аркасы менен, өлкөдөгү айыл-чарба тармагынын өнүгүүсү жөнүндө маалымат гана албастан, ушул чөйрөдө иштеген калкты гендердик белги боюнча ар тараптан талдоого мүмкүн болду. Дыйкан (фермер) чарбалары менен жеке ишкерлердин чарбаларын алардын башында турган чарба ээсинин жынысы жана курагы боюнча бөлүштүрүп мүнөздөгөн дайындар өзүнчө алынып көрсөтүлдү. Аялдардын жер үлүштөрүн, насыяларды жана өндүрүш фонддорун пайдалануу мүмкүнчүлүгү жөнүндө дайындар биринчи жолу "Кыргыз Республикасындагы аялдар жана эркектер" жыйнагында жарыяланган (2000-2005). 2005-жылы БУУнун Кыргызстандагы Калкты жайгаштыруу фондусунун колдоосу менен, учурдагы статистикалык дайындардын жана бүткүл республика боюнча жүргүзүлгөн калк каттоо материалдарынын негизинде мамлекеттеги гендердик кырдаалдын талдоосу камтылган "Кыргыз Республикасындагы гендердик мамилелер" деген басылма жарык көргөн. Ошол эле жылы УСК "Кыргыз Республикасыдагы аялдар жана эркектер" жыйнагынын жаңы басылмасын чыгарып, ага БУУнун Аялдарынын өнүгүү фондусунун эксперттеринин демилгеси менен Миңжылдык өнүгүү максаттарынын көрсөткүчтөрүнүн аткарылышын мүнөздөй турган кошумча глава киргизилген.
Ички иштер министрлигинин, Жогорку соттун, Сот департаментинин, Саламаттыкты сактоо министрлигинин жана Улуттук статистикалык комитеттин биргелешкен аракети жана эларалык уюмдардын колдоосу менен, жыйнактын кылмыштуулук боюнча бөлүмү үй-бүлөлүк зомбулук, аялдарга жана балдарга карата жасалган кылмыш иштеринин көрсөткүчтөрү менен кеңейтилген. Үй-бүлөлүк зомбулук боюнча ведомстволук статистиканын өркүндөтүлүшү менен, 2011-жылы жыйнактын тийиштүү бөлүмүнүн жаңы таблицалары иштелип чыккан.
Учурда жыйнакта республиканын социалдык-саясий турмушунун бардык чөйрөлөрүндөгү аялдар менен эркектердин абалы боюнча көрсөткүчтөрү кыйла кеңейтилип чагылдырылган. Басылмада МӨМ боюнча бөлүм, ошондой эле төмөнкүдөй сегиз бөлүм камтылган: демографиялык көрсөткүчтөр, миграциялык агымдар, калк арасындагы ар кандай оорулар, майыптуулук, аялдар менен эркектердин билими, жумуш менен камсыз болгондук жана жумушсуздук, мамлекеттик бийлик органдарында аялдар менен эркектердин саны, калктын жашоо деңгээлинин көрсөткүчтөрү, убакыт бюджетин пайдалануу, кылмыштуулук, ошондой эле аялдар менен балдарга карата жасалган кылмыштуулук көрсөткүчтөрү, үй-бүлөлүк зомбулук.
Үй-чарбалардын жумуш менен камсыз болушуна байланыштуу көйгөйлөрдү изилдөө менен, аялдар менен эркектердин жумуш менен камсыз болушу жана жумушсуздугу боюнча кеңири маалымат алынды. Жыйнактагы экономикалык жактан жигердүү калктын саны жана курамы, жумушу бар жана жумушсуз адамдар тууралуу маалымат үй-чарбаларынын бюджетин жана жумушчу күчүн интеграцияланган изилдөө ыкмасы менен топтолот.
Турмуш-тиричилик, балдар чоңоюп жана билим алып жаткан шарттар, эмгек шарттары сыяктуу маселелер мезгил-мезгили менен изилденип, алардын натыйжалары "Кыргыз Республикасындагы аялдар менен эркектер" жыйнагында жарыяланып турат. Алсак, 2005-2010-жж. үй-чарбаларында убакыт бюджетинин колдонулгандыгы боюнча бир жолку изилдөө иштери жүргүзүлүп, алардын натыйжасында эркектер менен аялдардын бир суткалык убакыт фондусун колдонушкандыгы тууралуу маалымат алып, иштеген аялдардын убакыт бюджетин, ошондой эле үй-чарбасын жүргүзүүгө кеткен убакытты, эркектер менен аялдардын бош убакытынын бөлүштүрүлүшүн, физиологиялык керектөөлөрдү канааттандырууга кеткен убакытты аныктоо мүмкүн болду. Изилдөө иштеринин жыйынтыктары жыйнактын "Убакыт бюджети" бөлүмүндө жарыяланып, анда 12 жаштан жогору адамдардын бир суткалык убакыт фондун колдонуусуна байланыштуу статистикалык көрсөткүчтөр камтылат.
ЮНИФЕМ жана БУУнун Калкты жайгаштыруу фондусунун каржылык колдоосу менен, УСК 2006-жылы үй-чарбаларында "Аялдардын учурдагы коомдогу абалы, эркектер менен аялдардын теңчилигинин сакталышы, аялдар дуушар болгон зомбулук көйгөйлөрү жөнүндө калктын ой-пикирин билүү" деген аталышта изилдөө ишин жүргүздү. Натыйжада, мамлекеттеги аялдар менен эркектердин абалын талдап, аялдын коомдогу жана үй-бүлөдөгү абалына оң жана терс таасирин тийгизген факторлорду, ошону менен катар аялдар дуушар болгон зомбулук көйгөйлөрүн аныктоого мүмкүн болду. Изилдөөнүн жыйынтыктары 2007-жылы жыйнактын атайын бөлүмүндө жарыяланды.
Миллинхаген-Эбелиц
Миллинхаген-Эбелиц (Millienhagen-Oebelitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк Төмөнкү Померания районуна кирет.
Кыргыз Республикасындагы аялдар менен эркектер" гендердик бөлүштүрүлгөн статистика жыйнагы
УСК менен БУУнун Балдар фондусунун (ЮНИСЕФ) кызматташтыгынын алкагында DevInfo форматында "КРдагы аялдар жана эркектер" жыйнагынын электрондук дайындар базасы иштелип чыгып, алар атайын дисктерге жазылып, кызыкдар колдонуучулардын арасында таркатылууда. Статистикалык жыйнактын электрондук дайындар базасы («Gender-Info»), ошондой эле басылманын өзү УСКтин сайтында үч тилде жайгаштырылууда: www.new.stat.kg
«Кыргыз Республикасындагы аялдар менен эркектер» жыйнагы Пекин иш-аракеттер платформасындагы стратегиялык максаттардын бири болгон «жыныстык белги боюнча бөлүштүрүлгөн дайындарды, ошондой эле пландаштыруу жана баалоо маалыматын топтоо жана жайылтууда», ошондой эле маселелерди БУУнун Аялдарды басмырлоонун бардык формаларын жоюу конвенциясындагы (CEDAW) жана МӨМдагы көрсөткүчтөргө ылайык жүзөгө ашырууда маанилүү этап болуп саналат. Басылманы мамлекеттик түзүмдөр, коомдук уюмдар, көзкарандысыз эксперттер жана башка бардык кызыкдар колдонуучулар гендердик теңчиликти орнотууну жана аялдардын бардык деңгээлдердеги мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүүнү пландаштырууда, жүзөгө ашырууда жана мониторингдөөдө колдонушууда.
Миллинхаген-Эбелиц
Калкы - 358 киши(2013-ж.). . Аянты - 25,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 57 100. Муниципалитеттин башчысы — Ульрих Деттман.
Кичи Сураз
Кичи Сураз — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Суразовка дарыясынын оң жээгинен 77 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 19 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Хельденштайн
Хельденштайн (Heldenstein) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Мюльдорф (Инн) районуна кирет.
Калкы - 2402 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 19,85 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 83 120. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Кирмайер.
Гендердик режим
Гендердик режим – аял менен эркектин ортосундагы формалдуу жана формалдуу эмес ыйгарым укуктар менен аныкталуучу социалдык өзара мамилелер тутуму.
Түшүнүктү талкуулоо
Үй-бүлө институту Коннелдин теориясындагы негизги багыттардын бири болуп эсептелет. Коннелдин айтымында, так үй-бүлөнүн ичиндеги "мамилелер көпкө созулбай убакыт жактан чектелген, солгун, ошондой эле экономиканын, эмоциялардын, бийликтин жана каршылыктын айкалышында анчейин тыгыз болбойт". Үй-бүлөнүн гендердик режими жөнүндө сөз кылганда, ал учурда мамлекетте орноп турган гендердик режимдин таасири менен шартталып, бирок коомдо өкүм сүргөн жалпы режимден жер-жерлерде айырмаланышы мүмкүн экендигин белгилеп өтүү керек. Алсак, патриархат өкүм сүрүп турганына карабастан, аялда бийлик көбүрөөк болсо, эркек кишинин үй-бүлөнүн башчысы катары бедели сакталып кала берет.
Эркек менен аялдын коомдогу жана үй-бүлөдөгү өзара мамилелеринин тартибин чагылдыруу менен, гендердик режим учурдагы гендердик теңсиздик көйгөйүнүн себеби болуп, кийинчерээк үй-бүлөлүк зомбулукту, аталардын кайдыгерлигин жана аялдардын экономикалык жактан көзкарандылыгын шартташы мүмкүн. Гендердик режимдин курамдык бөлүгү катарындагы эмгектин бөлүштүрүлүшү тууралуу кеп кылганда, азыркы учурдагы үй чарбасында эмгек "салттуу" принцип боюнча бөлүштүрүлө тургандыгын белгилеп өтүү керек. Тактап айтканда, акы төлөнбөй турган үй жумушун аялдар жасаса, акы төлөнүүчү коомдук жумушту эркектер жасайт. Үй-бүлөдө ким чечим кабыл алса, бийлик ошонун колунда болот эмеспи, бирок күч колдонуп, моралдык жактан үстөмдүк кылуу да үй-бүлөдөгү өкүмчүл мамилелердин бөлүгү деп эсептелет. Эмгектин бөлүштүрүлүшү, бийлик жана сексуалдык-эмоционалдык жакындык (катексис) такай өз ара аракеттешүүдө болуп, ушул курамдык бөлүктөрдүн ар биринин таасири астында мамилелер өзгөрүүгө учурап турат. Ошол эле маалда, ушул курамдык бөлүктөр өзара келишпей, бири-бирине карама-каршы келген учурлар да болот.
Гендердик режим концепциясы совет бийлиги кулагандан кийинки мезгилдеги гендердик мамилелерди сүрөттөөдө төмөнкү россиялык изилдөөчүлөрдүн илимий иштеринде кеңири колдонулуп келет: А. Темкина, Е. Здравомыслова, О. Здравомыслова, Ж. Чернова, Т. Лыткина, И. Тартаковская. Изилдөөчүлөрдүн көз-карашы боюнча, совет бийлигинен кийинки коомдогу гендердик режим советтик гендердик тартиптин уландысы. Ал мезгилде гендердик мамилелерди мамлекет калыптандырып, көзөмөлдөгөн.
Кыргызстандагы гендердик режим
Советтер Союзунун колдоосу менен, аялдардын билими менен жөндөмдөрү монополизацияланган б.а. анын биологиялык миссиясы, ошондой продуктивдик жана репродуктивдик күчүнөн улам ал эркектен көзкарандысыз болуп, ал эми эркектин статусу алсырап солгундаган. Ошентип эмгектин бөлүштүрүлүшү өкүмчүл мамилелердин келип чыгышына түрткү болуп, үй-бүлөдө аял үстөмдүк кылып, эркек киши өз үй-чарбасынан четтеп калган. Каржы каражаттарынын жетишсиздигинен жана киреше булагынын жоктугунан улам, абал ого бетер оорлошкон. Адатта, эмгектин салттуу түрдө бөлүштүрүлүшүндө, балдарды тарбиялоо милдети көбүнчө аялдарга жүктөлүп, балдар атасы менен апасы аркылуу сүйлөшүшөт. Эркек киши балдарынан алыстап, аларды тарбиялоодо такыр эле катышпай калат.
Учурдагы патриархаттык гендердик режим муундан муунга өтүп, аялдардын экономикалык жана социалдык жактан алсыз болгондугунун негизги себептеринин бири десек болот. Патриархаттык коомдогу аялдын орду бала төрөп, үй оокаты менен алпурушуу менен чектелип, экономикалык жана социалдык турмушка аралаша албайт. Ал эми мындай коомдо эркек колунан эч нерсе келбесе да, үй-бүлө мүчөлөрүн кыңк эттирбей башкарып, үй-чарбасын толугу менен көзөмөлдөшү керек. Тилекке каршы, бүгүнкү күнү да Кыргызстанда аялдардын жөндөмдөрү менен таланттары ачылбай, колдонулбай келет. Окумуштуулардын айтымында, бул көйгөй кыргыз элинин аң-сезиминде жана менталитетинде укукмдан-тукумга өтүп, бекем орун алып калган социалдык-маданий жана адеп-ахлак мамилелери менен мүнөздөлөт.
Колдонулган маалымат булактарынын тизмеси
http://www.gender.cawaterinfo.net/publications/pdf/gender_analysis_kyrg.pdf http://www.owl.ru/win/books/articles/tz_m.htm http://accion-positiva.ucoz.es/_ld/0/27_zdravomyslova_t.pdf
Нидер-Костенц
Нидер-Костенц (Nieder Kostenz) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Хунсрүк районуна кирет.
Калкы - 193 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,12 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 105. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Вихтер.
Драйхайде
Драйхайде (Dreiheide) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Лейпциг административдик округуна карайт. Түндүк Саксония районуна кирет.
Калкы - 2339 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 33,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 3 89 110. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Зарембе.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Кэйп Мэй (Нү-Жерси)
Кэйп Мэй (Нү-Жерси) (Cape May) — Нү-Жерси штатынын Кап Мэй округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3607 киши. Болжолдуу аянты - 7.3 км². FIPS коду — 34-10270.
Джэвелл Джанкшн (Айова)
Джэвелл Джанкшн (Айова) (Jewell Junction) — Айова штатынын Хамильтон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 10.4 км². FIPS коду — 19-39675.
Калкы
2010-жылы калкы 1239 киши болгон.
Өкүл ата: 2-бөлүк (тасма)
Өкүл ата 2-бөлүк (The Godfather, Part 2, Крёстный отец 2) — 1974-жылы Френсис Форд Коппола тарткан жана өндүргөн, сценарийин Марио Пүзо менен биргелешип жазган америкалык кылмыш тасмасы. Башкы каармандарды жараткандар: Ал Пачино жана Роберт Де Ниро. Пүзонун 1969-жылкы "Өкүл ата" романына жарым-жартылай негизделген тасма "Өкүл ата" тасмасынын алдындагы да, уландысы да болуп эсептелет. Тасмада эки окуя жөнүндө баяндалат: уландысы Майкл Корлеоненин 1958-жылдары үй-бүлөлүк бизнесин коргоосу; чейинки окуя - атасы Вито Корлеоненин балачагынан Нью-Йорктогу үй-бүлөлүк бизнесине чейин уланат. Тасмага киносынчылар ар тараптуу пикир билдиришкен. Көпчүлүгү оператордук ишин макташса, айрымдары тасманын ырааттуу баяндалбаганын сындашкан. Тасма Оскар сыйлыгынын 11 наамына көргөзүлүп, "Эң мыкты режиссер" (Коппола), "Эң мыкты экинчи пландагы актер" (Де Ниро), "Эң мыкты сценарий" (Коппола жана Пузо) сыяктуу 6 сыйлык утуп алган. "Эң мыкты тасма" сыйлыгын уткан алгачкы уланды тасма болуп эсептелет. Пачино "BAFTA" сыйлыгынын "Эң мыкты актер" наамын утуп алган жана Оскардын "Эң мыкты актер" сыйлыгына көргөзүлгөн.
"Өкүл ата" тасмасынын экөө тең гангстер жанрындагы эң таасирдүү тасма болуп саналат. 1997-жылы "AFI" Америка кино тарыхындагы эң мыкты 32-тасма деп белгилеген жана тасма бул рейтингди 10 жыл бою кармап турган. Айрымдар тасманы 1972-жылкы түпнуска тасмадан да жогору баалашкан. АКШ Конгрессинин китепканасы 1993-жылы тасманы "маданий, тарыхый же эстетикалык баалуу" деп Улуттук кино реестринде сактоо үчүн тандап алган.
Кронсгард
Кронсгард (Kronsgaard) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Шлезвиг-Фленсбург районуна кирет.
Хусайын (Абзелил району, Башкыртстан)
Хусайын — Башкыртстандын Абзелил районундагы айыл, Халил айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 23 киши. Почта индекси — 453606, ОКАТО коду — 80201840006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Вэстбороу (Миссури)
Вэстбороу (Миссури) (Westboro) — Миссури штатынын Атчисон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.5 км². FIPS коду — 29-78622.
Калкы
2010-жылы калкы 163 киши болгон.
Уиллиамсбург (Кентукки)
Калкы - 5143 киши. Болжолдуу аянты - 12.4 км². FIPS коду — 21-83334.
Кыргызстан 2016 жайкы Олимпиада оюндарында
Кыргызстан 2016 жайкы Олимпиада оюндарына спорттун 6 түрү боюнча 19 спортчусу менен катышат.
Олимпиада 5 августан 21 августка чейин Бразилиянын Рио-де-Жанейро шаарында өткөн.
Кошумча маалыматтар
2016-жылдын 1-февралдагы токтомунун негизинде, спортчуларга төмөнкүдөй акчалай сыйлыктар ыйгарылат. Токтомдо Олимпиада оюндарында жана Паралимпиада оюндарында алдынкы сегиздикке кирген спортчулар үчүн акчалай сыйлык каралары жазылган.
1-орун (алтын медаль) - 7 000 000 (жети миллион) сом; 2-орун (күмүш медаль) - 5 000 000 (беш миллион) сом; 3-орун (коло медаль) - 3 500 000 (үч миллион беш жүз миң) сом; 4-орун - 2 000 000 (эки миллион) сом; 5-орун - 1 000 000 (бир миллион) сом; 6-орун - 900 000 (тогуз жүз миң) сом; 7-орун - 800 000 (сегиз жүз миң) сом; 8-орун - 700 000 (жети жүз миң) сом.
Махмутова Мехри
Махмутова Мехри (Мариям) (8. 3. 1920, Фрунзе – 25. 4. 1989, ошол эле жер) – опера ырчысы (меццо-сопрано), Кыргыз ССР эл арт. (1946). Чыгармачылыгын 1938-жылы республикалык эл чыгармачылыгынын 1-олимпиадасына катышуудан баштаган. 1939-жылы Кыргыз искусствосунун Москвада өткөн он күндүгүнө катышкан. 1940-жылдан Кыргыз опера жана балет театрынын солисти. 1941–42-жылдары Фрунзеде ачылган Москва консерваториясынын улуттук студиясында, 1949–50-жылдары Москва консерваториясында окуган. 1958-жылы Москвада өткөн Кыргыз искусствосу менен адабиятынын он күндүгүнө катышкан. М. Махмутова чыгармачылыгында 41 операнын башкы партияларын, дүйнөлүк, орус, кыргыз композиторлордун ондогон ырларын, романстарын аткарган. Махмутова диапазону кенен кооз тембрлүү үнү менен айырмаланат. Көрүнүктүү партиялары: Ажар, Чачыкей, Ороңгу (В. Власов, А. Малдыбаев, В. Фере, «Алтын кыз», 1937; «Айчүрөк», 1940; «Манас», 1946), Барсана (Н. Давлесов, «Аста-секин колукту», 1971) ж.б.; классикалык опералардан: Кармен (Ж. Бизе, «Кармен», 1949), Ольга, Графиня, Морозова (П. Чайковский, «Евгений Онегин», 1942; «Карганын маткеси», 1950; «Опричник», 1958), Мнишек (М. Мусоргский, «Борис Годунов», 1971) ж. б. КМШ өлкөлөрүнүн шаарларында, чет өлкөлөрдө гастролдо болгон. Ленин, «Ардак Белгиси», Эмгек Кызыл Туу ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Керпен
Калкы - 64360 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 113,94 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 3 62 032. Мэр — Марлис Зибург.
Шаар административдик курамы боюнча 12 шаардык районго бөлүнөт.
Кичи Тонгул (дарыя)
Кичи Тонгул — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Тонгул дарыясынын сол жээгинен 44 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 27 км.
Махачкала
Махачкала (1857–1922-жылдары Петровск-Порт) – Дагстан Республикасынын борбору. Россиядагы шаар. Чоң Кавказдын этегинде жайгашкан. Каспий деңизинин батыш жээгиндеги порт. Түркмөнбашы (Түркмөнстан) жана Ак-Тоо (Казакстан) порттору менен үзгүлтүксүз темир жол паром катташы бар. Калкы 469,0 миң (2010). Темир жол бекети. Эл аралык аэропорту бар. Махачкала аркылуу «Кавказ» федерация автомагистралы (Краснодар – Грозный – Махачкала – Азербайжандын чек арасы аркылуу) өтөт.
Кичи Тонгул (дарыя)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Махачкала
1857-жылдан Петровск порт – шаары, 1860-жылдан Дагстан областынын уезд шаары. 1921–94-жылдары Дагстан АССРинин, 1994-жылдан Дагстан Республикасынын борбору. Махачкала – Дагстандын алдынкы өнөр жай борбору. Машина куруу [анын ичинде Гажиев атындагы завод (кеме башкаруучу тетиктер, насос, куур, ийилчээк металл түтүктөр), «Авиаагрегат» (аэродром жабдыктары, самолётторду жерден тейлөөчү каражаттар, авиатехникалар ж. б.)], нефть ажыратуу («Каспий-1»), эмерек («Каспий»; мектептер жана медициналык мекемелер үчүн), кебез-кездеме (“Каспийская мануфактура»; катуу марля), трикотаж полотна, байпак-батек буюмдар («Дагтекстиль»), тери өңдөөчү, жүн жана мех, металл иштетүү, химиялык, текстиль, тамак-аш, курулуш материалдар өнөр жай ишканалары, «Эльгав» (микросхемалар, тразисторлор ж. б.), «Дагтелекомс» (үн жазуучу аппараттар), «Сапфир» ИИИ (автомат радиопеленгаторлор), айнек була өндүрүшү, «Каспийвинпром» шампан-шарап жана спирт комбинаты иштейт. Пиво кайнатылат. Минералдык суулар куюлат. Шаардын экономикасындагы негизги тармактардын бири транспорт жактан тейлөө. Махачкала Каспий деңизиндеги жалгыз тоңбогон порт (2008-жылы 5 млн тонна жүк ташылган). Россия Илимдер академиясынын Дагстан илимий борбору (10 илимий мекемени камтыйт), 5 жогорку окуу жай (анын ичинде Дагстан университети), айыл чарба жана медициналык Академиялары, 23 мамлекеттик эмес (анын ичинде филиалдар), китепканалар, 5 театр (анын ичинде опера жана балет), «Лезгинка» бий ансамбли, музейлер ж.б. бар. Дагстан революционери Махач Дахадаевдин ысмынан аталган. Эл аралык фольклор жана «Горцы» салттуу маданият (2004) фестивалдары өткөрүлүп турат.
Кара рыцарь
"Кара шери" (The Dark Knight, Тёмный рыцарь) — 2008-жылы тартылган супер баатыр тасмасы. Режиссеру, продюсери жана сценарийин биргелешип жазган Кристофер Нолан. "DC Comics" каарманы Бэтмэнди сүрөттөгөн тасма Ноландын "Кара рыцарь" үчилтигинин "Бэтмэн баштайт" (2005) тасмасынан кийинки экинчи бөлүгү. Тасмага Кристиан Бейл, Майкл Кейн, Хит Лежер, Гэри Олдман, Аарон Экхарт, Мэгги Жилленхол жана Морган Фриман тартылышкан. Тасмада Брүс Уэйн/Батман (Бэйл), Жеймс Гордон (Олдман) жана Харви Дент (Экхарт) Готэм шаарындагы уюшулган кылмышты жоюу үчүн биримдик түзүшөт. Бирок Бэтмэндин таасирин жок кылып, башаламандык жараткысы келген Жокер (Лежер) аттуу жашыруун лидер тарабынан коркунучка туш болушат.
Сот адилеттигине болгон мүмкүнчүлүк
Сот адилеттигине болгон мүмкүнчүлүк – ар бир адамдын соттун адилеттүү териштирилишине жана соттук коргоого болгон укугунун жүзөгө ашырылышына кепилдик берген жалпыга таанылган укуктук принцип. Тактап айтканда, адамдын укуктары жана мыйзамдуу кызыкчылыктары бузулса укуктук коргоо каражаттарын издеп жана алууга, ошондой эле эч кандай тоскоолдуктарсыз соттук коргоого алынуу мүмкүнчүлүгү.
Кара рыцарь
Киносынчылар 2000-жылдардагы эң мыкты тасмалардын бири жана бардык мезгилдеги эң мыкты супер баатыр тасмаларынын бири деп тапкан жана жылуу пикирге ээ болуу менен көптөгөн рекорддорду жараткан. 287 киносынчы тасманы эң мыкты 10 тасманын ичине киргизишкен, ал эми 77 киносынчы 2008-жылдын эң мыкты тасмасы деп атаган. Тасма Оскардын 8 сыйлыгынын наамына талапкерлиги коюлган жана "Эң мыкты үн монтажы" сыйлыгын уткан. Лежер каза тапкан соң "Эң мыкты экинчи пландагы актер" сыйлыгы ыйгарылган.
Хельмштадт
Хельмштадт (Helmstadt) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Вюрцбург районуна кирет.
Сот адилеттигине болгон мүмкүнчүлүк
Аялдардын сот адилеттигине болгон мүмкүнчүлүгүнүн укуктук базасын мыйзам чыгаруу деңгээлинде кабыл алынган ченемдер түзөт: КРнын Конституциясында эркектер менен аялдардын бирдей укуктары менен эркиндиктери, аларды жүзөгө ашыруу үчүн бирдей мүмкүнчүлүктөрү бекитилген ; 1997-жылы Кыргызстандын БУУнун аялдарды басмырлоонун бардык формаларын жоюу жөнүндө конвенциясына кошулуусу; КРнын "Үй-бүлөдөгү зомбулуктан социалдык-укуктук жактан коргоо жөнүндө" мыйзамы ; КРнын «Эркектер менен аялдардын бирдей укуктары менен бирдей мүмкүнчүлүктөрүнө берилген мамлекеттик кепилдиктер жөнүндө» мыйзамы ж.б. Мамлекет кабыл алган милдеттенмелерди аткарууда эң негизги маселе - аларды иш жүзүндө жүзөгө ашырып, аялдарды сот адилеттигине болгон мүмкүнчүлүк менен камсыз кылуу.
Хельмштадт
Калкы - 2583 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,80 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 6 79 144. Муниципалитеттин башчысы — Эдгар Мартин.
Сот адилеттигине болгон мүмкүнчүлүк
Аялдардын сот адилеттигине болгон мүмкүнчүлүгүнө тоскоол болгон факторлор
Бүгүнкү күнү үй-бүлөдөгү зомбулук, көп аял алгандык, сексуалдык зордук-зомбулук, эрте турмушка чыгуу, ошондой эле кыз ала качуу сыяктуу жосундар көбөйгөндөн көбөйүүдө. Тилекке каршы, жабырланган кыз-келиндердин айрымдары гана укук коргоо органдарынан жардам сурап кайрылышат. Аялдардын жардам сурап кайрылбагандыгы - алардын сот адилеттигине болгон мүмкүнчүлүгүнүн чектелгендигинен кабар берет. Мындай абал аялдардын экономикалык жактан башкаларга көзкарандылыгы жана укуктук сабаттуулугунун төмөн болгондугу менен шартталат. Мындан тышкары, коомдо үй-бүлөдөгү чыр-чатактар үйдө гана чечилип, сыртка чыкпашы керек деген элдин аң-сезиминде терең орноп калган түшүнүк бар. Так ушул улуттук маданий стереотип үй-бүлөсүндө такай зомбулукка дуушар болгон аялдар үчүн өз укуктарын сотто коргоодо олуттуу тоскоолдук жаратып келет.
Сот адилеттигине болгон мүмкүнчүлүгү чектелген топко айыл жергесинде жашаган кыз-келиндер кирет. Кыргызстанда жүргүзүлгөн медициналык-демографиялык изилдөө ишинин жыйынтыктарына ылайык, Кыргызстандын айыл жергелеринде зомбулукка кабылып, бирок эч качан жардам сурап кайрылбаган аялдардын көпчүлүгүн 15 жаштан 19 жашка чейинкилер түзөт. Эң кызыгы, шаардык аялдарга караганда элет аялдары жардам сурап көп кайрылышпайт. Адатта, айыл жергесинде майда-барат укуктук маселелерди аксакалдар соттору чечишет. Аксакалдар соттору 1995-жылы КРнын Президентинин жарлыгы менен институтташтырылган; "Аксакалдар соттору жөнүндө" КРнын мыйзамы 2002-жылы кабыл алынган. Аксакалдар сотторунда иштер акысыз каралат. Учурда Кыргызстандын алыскы айылдарында бул бирден-бир мүмкүн болгон институт. Бирок зомбулукка дуушар болушкан аялдар аксакалдар сотторуна караганда кризистик борборлорго кайрылууну оң көрүшөт. Жабырланган кыз-келиндер эч кимден жардам сурабагандыктан, мындай жосундар билинбей калып, ал эми күнөөлүү адамдар жасаган ишинин жазасын тартпай ээн-эркин басып жүрүшөт. Зомбулукка кабылган аялдардын баары укуктук жардам сурап кайрыла алышат, бирок иш жүзүндө ар бир эле аялдын өзүнүн укуктарын коргоого же жогоруда айтылган тоскоолдуктардан улам укуктук коргоо каражаттарын пайдаланууга мүмкүнчүлүгү боло бербейт.
Аялдардын укуктарын коргоо механизмдери жана сот адилеттигине болгон мүмкүнчүлүк
КРнын "Мамлекет кепилдендирген юридикалык жардам жөнүндө" мыйзамга ылайык, өлкөдө акысыз юридикалык жардам көрсөтүү чаралары белгиленген. Бирок мындай жардам жазык иштеринде жана белгилүү бир адамдарга гана көрсөтүлөт. Кыргызстанда жарандык, жер маселелери боюнча жана административдик иштерге акысыз же арзан юридикалык жардам көрсөтүү чарасы мыйзам чегинде регламенттештирилген эмес.
2000-жылдардын орто ченинен баштап, Кыргызстандын калкынын аярлуу катмарларына юридикалык жактан жардам көрсөтүү максатында социалдык адвокаттар институттарын өнүктүрүү идеясы илгерилетилүүдө. 2015-жылдан баштап республиканын дубандарындагы, ошондой эле Бишкек жана Ош шаарларындагы юстиция башкармалыктарында жардамга муктаж болгондордун баарына акысыз юридикалык консультацияларды берген борборлор түзүлө баштаган.
Акыркы он жылдыкта зордук-зомбулукка дуушар болушкан аялдардын укуктары менен кызыкчылыктарын коргоо боюнча ар кандай донордук долбоорлордун жана мамлекеттик социалдык буйрутмалардын алкагында, аялдардын сот адилеттигине болгон мүмкүнчүлүгүн камсыз кылууга көмөктөшкөн Кыргызстандын жарандык тармагы да бул ишке жигердүү катыша баштады. Бул багытта аялдардын бирикмелери, кризистик борборлор жана укук коргоочу уюмдар жигердүү иш алып барышууда. Айрыкча, алардын жардамы менен аксакалдар сотторунун курамына аялдарды да киргизүү иш-чаралары көрүлүүдө, себеби аксакалдар сотунун курамындагы аялдар жер-жерлерде аялдардын укуктары бузулган же чектелген маселелерди калыс караштырганга жардам бере алышат. Бирок укуктук жактан акысыз жардам көрсөтүшкөн коомдук уюмдар белгилүү бир адистикти аркалашып, аялдардын укуктарынын бузулушуна байланыштуу көйгөйлөрдүн баарын караштыра алышпайт.
Милов (Мекленбург)
Милов (Мекленбург) (Milow (Mecklenburg)) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Лүдвигслуст районуна кирет.
Калкы - 423 киши(2013-ж.). . Аянты - 33,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 54 074. Муниципалитеттин башчысы — Конрад Шмидт.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Хиршберг (Заале)
Хиршберг (Заале) (Hirschberg (Saale)) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Заале-Орла районуна кирет.
Калкы - 2352 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,12 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 75 046. Мэр — Рюдигер Воль.
Армавир
Армавир — РФнын Краснодар крайындагы шаар. Кубань дарыянын сол жээгинде, Чоц Кавказ тоосунун этегинде.
Юрий Шатунов
Юрий Шатунов (Юрий Васильевич Шатунов; 6-сентябрь, 1973, Кумертау, Башкортостан — 23-июнь, 2022, Домодедово, Орусия) — Советтик жана Орусиялык ырчы, «Ласковый май» тобунун мүчөсү (1986—1991). Орусия шоу бизнесинин тарыхындагы атактуулука жетишкен алгачкы ырчы.
Өмүр баяны
6- сентябрь 1973-жылы Советтик жана орусиялык ырчы, “Ласковый май” тобунун солисти Юрий шатунов Башкортостандын Кумертау шаарында төрөлгөн. Ал 3 жашка толгондо ата-энеси ажырашып, 8 жашында энеси жүрөк оорусунан улам каза болгон. Юрий 12 жашка чейин таежесинин колунда чоңоюп, андан кийин жетимдер үйүнө тапшырышкан. Бир жылдан кийин Оренбург шаарындагы №2-интернат-мектебине которулган. Юрий шатунов алгачкы жолу “Ласковый май” тобу менен 1986-жылы 28-декабрда интернаттын Жаңы Жылдык бий кечесинде ырдап чыккан. Буга чейин музыкага көңүл кош мамиле кылганы менен дал ушул күндөн тартып жаш талант музыкадан башка кызыкчылыктарынын баарынан алыстоого аргасыз болгон. Топко келгенге чейин жаш болсо да ар кайсы маданият үйлөрүнөн суранып жүрүп эң алгачкы “Белые розы” ырын жарыкка алып чыккан. Көп узабай ыр ] Көпчүлүктүн суроолору менен Юрий шатуновду жергиликтүү журналисттер интернатка издеп келе башташкан да, жыйынтыгында, анын жүзү популярдуу болууга жетишкен. Көп узабай 1988-жылы Маданият министрлигинин уруксаты менен Юрийди Москвадагы интернаттардын бирине которот. Москвага келээри менен Юрий чыгармачылыктагы жетекчиси Разиндин үйүнөн орун алган. Ошол эле жылы суранычтар менен Казакстандын Аламаты шаарында чоң сахнага кадам таштайт. Чыгармачылыктагы жолу дал ушинтип башталган Шатунов 1988-жылы “Белые розы ” альбомун профессионалдык деңгээлде жарыкка чыгарат. Бул учурда Юрий шатунов “Ласковый май ” тобунун эң көрүнүктүү солисти катары чыныгы жылдыздардын катарын толуктап, ал гана эмес, эң популярдуу болууга жетишкен. “Месяц июль”, “Метель в чужом городе», “Звёздная ночь” “Розовый вечер” альбомдору менен бүтүндөй совет элинин жүрөгүн багындырган “Ласковый май” тобу ал учурда жетекчиси Разиндин айтымында, бардыгы болуп 20 миллион долларга жакын акча табышкан. 1992-жылы Юрий шатунов “Ласковый май” тобунан кетет. Юрийдин кетиши менен топ дагы таркайт. Топтон кетүүсүнүн себебин Юрий жеке ырчы катары өз карьерасын өстүрүүнү каалагандыгы жана Разиндин ашыкча башкарып алгандыгы менен байланыштырган. Жаңыдан өз алдынча кадам таштай баштаган Юрийге Алла Пугачёвадан чогуу иштешүү сунушу келип түшөт. Бирок, ырчы бирөөлөргө көз каранды болууну каалабаганын айтып, бул сунуштан баш тарткан. Юрий “Ласковый май” тобундагы достору Игорь Игошин менен Максим Сухомлиновдордон түбөлүккө айрылган соң бир жылга жакын чыгармачылыктан алыстап кеткен эле. Досторунун бири Игорь 4-кабаттан өзү секирип өлгөн болсо, эң жакын досу, топтун дагы бир солисти Максим Сухомлиновду Юранын көз алдында үйүнүн короосунан атып кетишкени ырчыга катуу сокку болгон. Турмуштун мындай сынагынан кийин ырчы бул убакыт аралыгында машина сатуу менен алектенип жүрүп, кийин кайрадан чоң сахнага кайтып келген.
Өлүмү
2022-жылдын 23-июнуна караган түнү саат 00:20 Юрий Шатунов 49 жашында катуу кармаган жүрөк жетишсиздигинен (миокард инфаркттан ) каза болгон; ырчынын абалынын кескин начарлашы Домодедово[16] шаарындагы ооруканага бара жаткан жолдо болуп, ага реанимация чаралары көрүлгөн, бирок аларды сактап калууга мүмкүн болгон эмес, где ему оказывали реанимационные мероприятия, однако спасти так и не смогли.
Махновский Валентин Пантелеймонович
Махновский Валентин Пантелеймонович (1955-жылы туулган, Фрунзе) — биология илимдеринин доктору (2006). Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (1998). Москва мамлекеттик пединститутун бүтүргөн (1980). Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Бийик тоо физиология жана эксперименттик патология ИИИде илимий кызматкер (1980–91). Кыргыз элдик медицина эксперименттик изилдөө борборунда лаборатория башчысы (1991–92). Кыргыз Республикасынын Элге билим берүү жана илим министрлигин илим жана жаңы технология боюнча комитетинде гранттарды тартуу борборунун директору (1993–96). Кыргыз эл аралык университетинин (КЭУ) президентинин кеңешчиси (1996–99). Ошол университеттин Эл аралык тоо институтунун директорунун орун басары (1998–2000), КЭУнин вице президенти (1993–03). 2003-жылдан эл аралык Тоо институтунун директору. Физиология боюнча адис. 3 илимий эмгеги жарык көргөн. Эмгектери: Прогностическая оценка и коррекция резистентности организма человека к высокогорной гипоксии. Б., 2005.
Иктисад (Гафурий району, Башкыртстан)
Иктисад — Башкыртстандын Гафурий районундагы айыл, Утяк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 7 киши. Почта индекси — 453053, ОКАТО коду — 80221843003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Хамит (Абзелил району, Башкыртстан)
Хамит — Башкыртстандын Абзелил районундагы айыл, Хамит айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 761 киши. Почта индекси — 453627, ОКАТО коду — 80201843001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Лэйсур Вилладж Ист (Нү-Жерси)
Калкы - 4597 киши. Болжолдуу аянты - 4.1 км². FIPS коду — 34-39910.
Нидер-Ольм
Нидер-Ольм (Nieder-Olm) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан Шаар. Майнц-Бинген районуна кирет.
Калкы - 9058 киши(2013-ж.). . Аянты - 11,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 39 042. Мэр — Райнхард Күхенмайстер.
Вильбургштеттен
Вильбургштеттен (Wilburgstetten) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Ансбах районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Джэйнсвилл (Айова)
Джэйнсвилл (Айова) (Janesville) — Айова штатынын Бремер округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.9 км². FIPS коду — 19-39405.
Калкы
2010-жылы калкы 829 киши болгон.
Уиллисбург (Кентукки)
Уиллисбург (Кентукки) (Willisburg) — Кентукки штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 304 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 21-83424.
Кронсмор
Кронсмор (Kronsmoor) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штайнбург районуна кирет.
Калкы - 182 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,05 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 61 058. Муниципалитеттин башчысы — Адольф Кок-Эферс.
Дребах
Дребах (Drebach) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Эрзгебиргскрейс районуна кирет.
Калкы - 5703 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 21,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 1 81 080. Муниципалитеттин башчысы — Йенс Хауштайн.
Вэст Плэйнс (Миссури)
Вэст Плэйнс (Миссури) (West Plains) — Миссури штатынын Хауэлл округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 32.1 км². FIPS коду — 29-78928.
Калкы
2010-жылы калкы 10,866 киши болгон.
Лэйсур Вилладж Вэст-Пайн Лэйк Парк (Нү-Жерси)
Лэйсур Вилладж Вэст-Пайн Лэйк Парк (Нү-Жерси) (Leisure Village West-Pine Lake Park) — Нү-Жерси штатынын Оушен округуна караган АКШ шаары.
Маховик
Маховик, күүлөндүргүч дөңгөлөк – машина валына орнотулуучу чоң алкактуу (массивдүү) дөңгөлөк. Маховик поршендүү кыймылдаткычта, компрессордо, насосто ж.б. машиналарда, башкы валдагы айлануу моменти бир калыпта болбогон учурда аккумулятор катары колдонулат. Ал кыймылдаткычтын валына таасир эткен күчтү тең салмактап, аз кубаттуулуктагы кыймылдаткычты колдонууга мүмкүнчүлүк берет. Кыймылдаткыч иштөө учурундагы кеңейүү тактынын жүрүшүндө муунактуу валга топтолгон кинетикалык энергиянын эсебинен маховик пор­шен­ди кыймылсыз чекиттен чыгарат, муунактуу валдын бир калыпта айланышын, кийирүү, кысуу жана чыгарууну камсыз кылат. Өзүнө топтолгон энергиянын эсебинен кыймылдаткычты от алдырат, автотраторду ордунан жылдырат жана күүлөнтөт, кыска мөөнөттүү чоң күчтү жеңүүнү жеңилдетет. Ар кандай маркадагы дизель жана карбюратордук кыймылдаткычтардын маховиктеринин түзүлүшү бирдей. Алар бири-биринен өлчөмү, формасы жана массасы менен гана айырмаланат.
Туга (Гафурий району, Башкыртстан)
Туга — Башкыртстандын Гафурий районундагы айыл, Утяк айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 291 киши. Почта индекси — 453053, ОКАТО коду — 80221843005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Шарип (Абзелил району, Башкыртстан)
Шарип — Башкыртстандын Абзелил районундагы айыл, Хамит айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 259 киши. Почта индекси — 453627, ОКАТО коду — 80201843002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Хиршфельд (Тюрингия)
Калкы - 130 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 76 028. Муниципалитеттин башчысы — Инго Гибнер.
Уилмор (Кентукки)
Уилмор (Кентукки) (Wilmore) — Кентукки штатынын Джессамин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 5905 киши. Болжолдуу аянты - 6.7 км². FIPS коду — 21-83550.
Кронсхаген
Кронсхаген (Kronshagen) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Рендсбург-Экернфөрде районуна кирет.
Джэсуп (Айова)
Джэсуп (Айова) (Jesup) — Айова штатынын Бьюкенен округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 4.3 км². FIPS коду — 19-39585.
Нидер-Хильберсхайм
Нидер-Хильберсхайм (Nieder-Hilbersheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Майнц-Бинген районуна кирет.
Джэсуп (Айова)
Калкы
2010-жылы калкы 2212 киши болгон.
Нидер-Хильберсхайм
Калкы - 632 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,59 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 39 041. Муниципалитеттин башчысы — Франц Мерш.
Мильдениц
Мильдениц (Mildenitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Мекленбург-Штрелиц районуна кирет.
Калкы - 512 киши(2013-ж.). . Аянты - 20,32 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 55 043. Муниципалитеттин башчысы — Забине Рунге.
Махорка
Махорка, көк тамеки (Nicotiana rustica) – өсүмдүктөрдүн ит жүзүмдөр тукумунун тамеки уруусуна кирген бир жылдык өсүмдүк. Сабагы тик өсөт, көп кырдуу, бийиктиги 0,8–1,5 мдей. Жалбырагы жүрөк сымал, калың, майда түктүү, жабышкак шире менен капталган. Жалбырагынын саны сортуна жана багууга жараша 12ден 20га чейин жетет, сабакта кезектешип жайгашат. Өзөк тамырлуу, тамыры топуракка 2 мдей сүңгүйт. Топ гүлү – шыпыргы сымал, гүл желекчеси жашыл же саргыч жашыл. Нымдуулукту, жылуулукту жакшы көргөн, көп түшүм берүүчү өсүмдүк. Орточо түшүмү гектарынан 25–30 ц кургак жалбырак, ал эми сабагы менен кошо эсептегенде 35–40 цди түзөт. Вегетация мезгили 120–140 күндү түзөт. Мөмөсү эки кабыктуу, көп уруктуу кутуча. Уругу майда, күрөң түстө, 1000 данынын салмагы 0,25–0,35 г. Махорканын үрөнү 7–8°Сде жер бетине өсүп чыгат. Абанын температурасы 20–25°Сде жакшы өсөт. Суукка байымсыз, –2–3°С суукта үшүп кетет.
Кичи Тулуюл
Кичи Тулуюл — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Краснояр крайы, Томск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Тулуюл дарыясынын оң жээгинен 3 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым Ачинск шаарынан Зырянское айылындагы суу өлчөгөн постко чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышке кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Хеммерсхайм
Хеммерсхайм (Hemmersheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайм районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Дилноза Кубаева
Дилноза Кубаева (Dilnoza Kubayeva (Quboyeva) Oqilbekovna) — 1986 жылы 22 ноябрда Өзбекстандын Ташкент шаарында төрөлгөн. Дилноза Өзбекстандын кино жана театр актрисасы. Бир канча тасмаларда баш кармандын ролун жараткан
Жеке жашоосу
Дилноза Кубаеванын күйөөсү автокырсыкка учурап, бир канча ай ооруканада жатып, айыга албай көз жумган. Бир уулу бар. Аты Мухаммед-Амин. Турмушка чыгуу жөнүндө суроолорго жооп бербей келет.
Дюррөрсдорф-Диттерсбах
Дюррөрсдорф-Диттерсбах (Dürrröhrsdorf-Dittersbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Саксондук Швейцария районуна кирет.
Калкы - 4415 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 43,52 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 14 2 87 110. Муниципалитеттин башчысы — Йохен Франк.
Янгискайын (Гафурий району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Махночулар кыймылы
Махночулар кыймылы, махновщина – 1918–21-жылдары Түштүк Украинада Совет бийлигине каршы чыккан анархисттик кыймыл. Кыймылды анархист Н. И. Махно (1884–1934) жетектеген. Украинанын сол жээгиндеги Екатеринослав жана Харьков губернияларынын оокаттуу дыйкандарына (кулактарга) таянган Махночулар. Днестрден Донго чейинки зор аймакты ээлеген. Алар «бийликсиз мамлекет», «эркин советтер» деген ураан менен чыгып, совет мамлекетине каршы күрөшкөн. Аларга орус анархисттеринин [Волин (Эйхенбаум), Аршинов (Марин), Барон, Готман ж. б.] таасири. Махночулар кыймылы 1918-жылы жазында украиналык дыйкандардын австрия-германиялык оккупанттарга каршы күрөшүндө пайда болгон. Апрель айында Махно анархисттер тобу менен Гуляй поле районунда чакан отряд түзүп, помещиктердин усадьбаларына жана гетмандык полицияга кол салган. Ноябрь айында анын отряды 500гө, декабрда 20 миңге жеткен. Махночулар адегенде австро-германиялыктарга, кийин петлюровчулардын отряддарына ошондой эле шартка жараша бирде актарга, бирде Кызыл Армияга каршы күрөшкөн. советтик командачылардын буйруктарына баш ийбей, азык-түлүк отряддарынын жана жакырчылык боюнча комитеттердин иштерине тоскоолдук кылышкан. Махнонун отряддарынын бир бөлүгү жарандык согуштун жүрүшүндө Кызыл Армияга кошулган. 1919-жылы ак гвардиячылардын негизги күчү талкалангандан кийин, махночулар контрреволюциячыл бандитизм жолуна түшкөн. М. В. Фрунзенин буйругу менен Махнонун бандалары 1921-жылы Кызыл Армия тарабынан жоюлган. Махно жана аман калган отряд мүчөлөрү чет өлкөгө качып, румын бийликтегилеринин колуна түшкөн.
Тажикстан 2016 жайкы Олимпиада оюндарында
30px Жеңил атлетика
Дилшод Назаров Рио-де-Жанейродо өтүүчү, 2016 жайкы Олимпиада оюндарына, жолдомону алган, Тажикстандын алгачкы спортчусу болду.
Крутой Лог (Абзелил району, Башкыртстан)
Крутой Лог — Башкыртстандын Абзелил районундагы кордон, Хамит айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 0 киши. Почта индекси — 453627, ОКАТО коду — 80201843003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кирспе
Калкы - 17270 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 71,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 62 028. Мэр — Франк Эмде.
Хойкевальде
Калкы - 222 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 5,89 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 77 016. Муниципалитеттин башчысы — Майк Пивак.
Вильгельмсдорф (Ортоңку Франкония)
Вильгельмсдорф (Ортоңку Франкония) (Wilhelmsdorf (Mittelfranken)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Нойштадт (Айш) — Бад-Виндсхайме районуна кирет.
Калкы - 1319 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 75 181. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Фридрих.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Шакектер ээси: Падышанын кайтып келиши
"Шакектер ээси: Падышанын кайтып келиши" (The Lord of the Rings: The Return of the King) ― 2003-жылы тартылган эпостук-фантастикалык жоруктуу тасма. Режиссер Питер Жэксон Ж.Р.Р. Толкиндин "Шакектер ээси" китебинин экинчи жана үчүнчү томунун негизинде тарткан. Бул "Шакектер ээси" үчилтигинин "Шакек тарапташтары" (2001) жана "Эки мунара" (2002) тасмаларынан кийинки, "Хоббит" үчилтигине чейинки үчүнчү же акыркы чыгарылышы.
2003-жылдын 17-декабрында чыккан тасма абдан жылуу маанайда кабыл алынган жана бардык мезгилдеги эң мыкты жана көп киреше алып келген тасма болуп саналат. Дүйнөлүк аренадан $1 млрддан ашуун киреше тапкан ($1,12 млрд) экинчи тасма болуп эсептелет. 2017-жылдын январь айында тасма бардык мезгилдеги эң көп киреше тапкан 14-тасма деп табылган.