cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Элина Каракулова
Өмүр баяны
2006-жылдан 2008-жылга чейин Согушту жана тынчтыкты чагылдыруу институтунун (Institute for War and Peace Reporting) Борбордук Азиядагы регионалдык долбоорунун башкы редактору болгон. Элина ошондой эле ЕККУ/ДИАУБ жана БУУӨП сыяктуу бир нече өкмөттөр аралык уюмдар менен кызматташып, Борбор Азиядагы Америка университетинин массалык коммуникациялар департаментинде инструктор болуп иштеген.
Элина Каракулова 2011-жылдан 2016-жылга чейин “Сорос-Кыргызстан” фондунун “Маалымат эркиндиги” программасынын жетекчиси болгон. Ал санариптик берүү, маалымат журналистикасы жана аудиториянын масштабын өлчөө боюнча эксперт катары да белгилүү.
Нью Лосроп
Нью Лосроп (New Lothrop) — Мичиган штатынын Shiawassee округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 603 киши. Болжолдуу аянты - 2.0 км². FIPS коду — 26-57520.
Элина Каракулова
Өмүр баяны
2016-жылы Элина “Интерньюстун” Кыргызстандагы регионалдык директору болуп иштеген.
Zero Waste
2015-жылы Элина Кубанычбековна кыргызстандыктардын ичинен биринчилерден болуп Zero Waste ("Ноль отходов") глобалдык кыймылына кошулган. Бул кыймыл экологияга кайдыгер эмес, экологиялык жашоо образын карманган, таштандыларды керектөөнү азайтуу менен алектенген, таштандыларды сорттоо боюнча өз алдынча жана жигердүү иш алып барган адамдардын башын бириктирет.
Маектеринин биринде ал дайыма “өзү менен кошо көп жолу колдонууга боло турган суу үчүн бөтөлкөнү, эко баштыкты жана кенеп майлыкты алып жүрөрүн, ага тамакты ороп койсо болоорун, же жеп түгөтө албай калсаң туура жок кылса болоорун, ошондой эле суюктук ичиш үчүн дат баспас болоттон жасалган түтүкчөнү алып жүрөрүн, себеби желимден баш тартпасак, алар көлмөлөрдү, деңиздерди жана океандарды булгап жатканын”  белгилеген. Ал өзүнүн социалдык түйүндөрүндө экологиялык керектөөнүн принциптерин чагылдырып, экологияга арналган ар кандай иш-чараларга жигердүү катышып келет.
Колдонулган булактар
https://internews.kg/komanda/elina-karakulova/
Маданият министрлигине караштуу Маалымат саясаты боюнча кеңеш түзүлдү - VESTI.KG – Кыргызстандын жаңылыктары // https://vesti.kg/obshchestvo/item/28932-pri-minkulturyi-obrazovan-sovet-po-informatsionnoy-politike.html
E. Karakulova. Silenced Kyrgyz Editor Condems "General Pressure on Journalists". EurasiaNet https://eurasianet.org/silenced-kyrgyz-editor-condems-general-pressure-on-journalists
Elina Karakulova in Bishkek https://globalvoices.org/2005/03/30/elina-karakulova-in-bishkek/
https://internews.kg/komanda/elina-karakulova/ https://www.zoominfo.com/c/internews/19710056 кто такой интерньюс
Талмуд
Талмуд – б. д. ч. III – б. д. V кылымдар аралыгында жөөттөр тарабынан түзүлгөн диний, турмуш-тиричилик жана укуктук жазма көрсөтмөлөрүнүн кодекси. Еврей диний укугунун негизги булактарынын бири.
Гафури (Буздяк району, Башкыртстан)
Гафури — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Гафурий айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 702 киши. Почта индекси — 452701, ОКАТО коду — 80217810001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Дарген
Дарген (Dargen) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Чыгыш Төмөнкү Померания районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Петрирода
Петрирода (Petriroda) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Гота районуна кирет.
Калкы - 336 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 67 054. Муниципалитеттин башчысы — Маркель Шөнау.
Көсө-Терек
Көсө-Терек ― Жалал-Абад облусунун Базар-Коргон районундагы айыл. Кызыл-Үңкүр айыл аймагына караштуу.
«Кызыл-Үңкүр» токой чарбасынын аймагында, Кеңкол суусунун сол куймасы Көсө-Теректин боюнда, деңиз деңгээлинен 1320 м бийикте жайгашкан. Райондун борбору Базар-Коргон кыштагынан 64 км түндүк-чыгыш тарапта. Таш-Көмүр темир жол бекетинен 96 км. Кыштак 1932-ж. орношкон. Калкы 1001 (2008); негизинен токойчулукта эмгектенет. Үч тегирмен, соода түйүндөрү иштейт.
Калкы
Калкы - 1 132 киши.
Топсхэм (Мэн)
Топсхэм (Мэн) (Topsham) — Мэн штатынын Саджадахок округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 9 100 киши. Болжолдуу аянты - 91.8 км². FIPS коду — ?.
Рысматова Надиракан
Рысматова Надиракан (1936-ж. т., Кайырма айылы) - мугалим; Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты (1971-75).
Перечная (дарыя)
Перечная — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - АО деңиз орун алган. Дарыянын узундугу - 15 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Көтөрмөй
Көтөрмөй – балдардын чүкө оюнунун бир түрү. Анда эки же үч бала ат (сака) калчашып, кимдин сакасы конбой калса, ал чийинден 6 м алыстыкка сакасын таштап, калгандары чийинден анын сакасын аткылайт. Кимисиники тийсе, аны сакасы түшкөн жерге чейин көтөрүп барат.
Касбах-Оленберг
Касбах-Оленберг (Kasbach-Ohlenberg) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Нойвид районуна кирет.
Калкы - 1387 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 38 501. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Зандер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Геометрикалык сумма
Геометрикалык сумма - векторлор суммасынын эскирген аталышы,
Дагы кара
Вектордук эсептөө
Мойдунов Эрмек
Мойдунов Эрмек (10. 8. 1945-жылы туулган, Ош. областы, Кара-Суу району, Жапалак айылы) – ырчы.
Кыргыз Республикасынын эл артисти (1994).
М. Күрөңкөев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайында окуган (1962–67), Б. Бейшеналиева атындагы искусство институтун бүтүргөн (1977). 1967-жылдан Т. Сатылганов атындагы Кыргыз мамлекеттик филармониясынын Ч. Кожомжаров жетектеген эстрада ансамблинде, 1970-жылдан К. Орозов атындагы эл аспаптар оркестринде, 1994–99-жылдары филармонияда солист, директордун орун басары, 1999–2012-жылдары Кыргыз Улуттук консерваториясында окутуучу болуп иштеген. Алгач 1967-жылы обончу А. Атабаевдин «Эне жөнүндө баллада» аттуу обондуу ырын аткаргандан кийин белгилүү болгон. Мойдунов М. Рыскулбековдун («Эсте энелер», «Сапарлашыма», «Саргарган гүл», «Күтүү вальсы»); Т. Казаковдун («Эстелик», «Шумкар»); С. Жумалиевдин («Сен менин жазылбаган ырларымсың», «Кетпейм сага жолукмайынча»); К. Молдобасановдун («Жайлоодо»); А. Огомбаевдин («Күйдүм чок»); З. Иманалиевдин («Накинай» ж. б. обончулардын ырларын зор чеберчиликте аткарган. СССРдин союздук республикаларында жана көптөгөн чет өлкөлөрдө гастролдо болгон. КМШ жана көптөгөн чет өлкөлөрдө гастролдо болгон. Медалдар менен сыйланган.
Хоббит
"Хоббит" (The Hobbit) же болбосо "Ал жакка анан кайра артка"— англиялык жазуучу Жон Роналд Руэл Толкиндин калемине таандык балдарга арналган фэнтези жанрындагы роман. Ал 1937-жылдын 21-сентябрында басылып, оң маанидеги сын-пикирлер менен коштолгон. Карнеги медалына көрсөтүлүп, New York Herald Tribune гезитинин "Эң мыкты балдарга арналган фантастикалык чыгарма" сыйлыгына татыктуу болгон. Китеп популярдуулугун жоготпой келүүдө жана балдар адабиятындагы классикалык чыгарма катары таанылган.
"Хоббит" "Фэринин чыгышынан" "Эркек кишилердин үстөмдүгүнө" чейинки окуяларды камтып, үйүн сүйгөн хоббит Билбо Бэггинстин Смауг ажыдаар коруп жаткан казынадан өз үлүшүн алыш үчүн чыккан саякатына жетелейт. Билбонун сапары жөнөкөй болгон элет турмушунан башталып, барган сайын коркунучтуу аймактарга чейин уланат.
Окуя эпизоддук формада баяндалып, көпчүлүк бөлүмдөр белгилүү бир макулукту же Толкиндин географиясындагы макулуктун бир түрүн тааныштырат. Билбо өз табиятынын күмөндүү, романтикалык, сыйкырдуу жана тайманбас жактарын кабыл алып, акыл-эсин жана жалпы туюмду колдонуу менен өз жөндөмдөрүнүн, даанышмандыгынын жаңы баскычына чыгат. "Беш аскер күчүнүн кармашында" окуя туу чокусуна жетип, мурдагы бөлүмдөрдөгү каармандар менен макулуктар жаңжалга катышыш үчүн кайра пайда болушат.
Согуш мотивдеринен тышкары чыгарманын башкы темасына жеке өсүп жетилүү жана баатырдыктын формалары кирет. Сынчылардын оюнча, бул темалар Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда Толкиндин өз башынан өткөргөн тажрыйбаларынан келип чыгып, китептин мазмунуна таасир эткен. Автордун герман филологиясын илимий деңгээлде билиши жана жомокторго болгон кызыгуусу да китептердин мазмунуна таасир эткен деп айтылат.
Басмаканачы китепке карата айтылган сынчылардын ой-пикирлеринен жана каржылык жактан жараткан ийгиликтеринен шыктанып, чыгарманын уландысын жазууну өтүнгөн. Толкин "Хоббитте" ретроспективалык ылайыкташтырууларды киргизип, китептин уландысы болгон "Шакектер ээси" китебин жазган. Ошол бир нече, бирок маанилүү өзгөртүүлөр китептин экинчи басылышына кошулган. Андан кийинки басылыштарында бир аз гана толуктоолор киргизилип, Билбо тайып кеткен дүйнөнүн концепциясын Толкин кичине өзгөртүп койгон.
Бул иш басмаканалардан чыгарылбай калган. Чыгарма сахнага, экранга, радиого, стол жана видео оюндарына ылайыкташтырылып, анын таасири ушул күнгө чейин уланып келет. Бул ылайыкташтыруулардын айрымдары өз деңгээлинде сынчылардын баасына ээ болгон.
Афтон (Айова)
Афтон (Айова) (Afton) — Айова штатынын Юнион округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.5 км². FIPS коду — 19-00595.
Тэмпл (Нү-Гэмпшир)
Калкы - 1366 киши. Болжолдуу аянты - 58.1 км². FIPS коду — 33-76260.
Афтон (Айова)
Калкы
2010-жылы калкы 917 киши болгон.
Байсвайль
Байсвайль (Baisweil) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Чыгыш Альгой районуна кирет.
Калкы - 1296 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 77 114. Муниципалитеттин башчысы — Томас Штайнхаузер.
Геохимиялык кен издөө методдору
Геохимиялык кен издөө методдору — Жердин литосфера, гид­росфера, атмосфера жанa биосфера кабаттарында химиялык элементтердин таралуу закон ченемин изилдөөнүн негизинде кен табуу жолдору.
Бул методдор аркылуу адегенде белгилүү бир жердеги тоо тек, топурак, жаратылыш суулары, жерге чектеш атмосферадагы жанa өсүмдүктөрдүн составындагы хим. элементтердин өлчөмү, б. а. жерг. геохим. фон (Сф) аныкталат. Хим. элементтердин жерг. геохим. фону жер кыртышындагы элементтердин кларкына чамалаш же андан арбын болушу мүмкүн. Кенге жакын аймакта хим. элементтердин өлчөмү гео­хим. фондон аз же кеп болуп езгорөт. Ал геохимиялык анома­лия (Со) деп аталат. Геохим. ано­малия аймакта кен бар экенин түздөн түз көрсөтөт. Алар ысык эриндилер аркылуу кен пайда болгон кезде ж-a андан кийип экзоген процесстеринин таасиринен руда түзүүчү негизги жана кошумча элементтер айланадагы тоо тектерге өтүп, чачырап которулушунан (миграциядан) келип чыккан (схема). Геохим. анома­лияларды аныктоо үчүн изилденүүчү аймактан системалуу түрдө ар түрдүү пробалар алынат.
Айрым эле­менттер пробасыз эле приборлор менен аныкталып, автоматтык түрдөжазылып турат (радиометр, бериллометр). Геохимиялык кен издөө методдорунун негизгилери:
Натыйжада аймактын геохи­миялык карталары, диаграммалар, профилдер түзүлүп, андагы чачыроонун ореолдору жанa агымдары (гео­хим. аномалиялар) белгиленет. Алар казынды жанa бургулоо жумуштары менен текшерилет.
Анын теориялык ж-a практикалык негизи геологдор В. И. Вернадский, А. Е. Ферсман, А. II. Виноградов, А. А. Сауков, В. А. Соколов, Н. И. Сафронов, И. И. Гинз­бург, А. Д. Соловов тарабынан иштелип чыккан. Аталган методдор Кыргызстанда 1955-жылдан кеңири колдонулуп, алардын жардамы менен көптөгөн кендер ачылган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Рысбаев Жоомарт
Рысбаев Жоомарт (1923-ж. т., Борду айылы) - согуштун жана эмгектин ардагери.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Холлен (Куксхафен)
Холлен (Куксхафен) (Hollen (Landkreis Cuxhaven)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Куксхафен районуна кирет.
Калкы - 868 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,6 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 52 023. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Лилькендай.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 12 шаардык районго бөлүнөт.
Германтоун (Кентукки)
Германтоун (Кентукки) (Germantown) — Кентукки штатынын Брэккен, Мэйсон (Mason) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 190 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 21-30718.
Молдавандар
Молдавандар (өздөрүн молдовень деп аташат) – улут, Молдавиянын негизги калкы. Саны 2,8 млн киши (1998). Украинада (324,5 миң), Россияда (172,6 миң), Казакстанда (33 миң) да жашашат. Румынча, орус жана украин тилинде сүйлөшөт. Динге ишенгендери – православныйлар. Молдавандардын ата-теги Дакиянын жергиликтүү байыркы калкы – фракия урууларынан чыккан. 14-кылымда молдаван эли, 20-кылымдын башында өз алдынча молдаван улуту калыптанган. Негизги кесиби – мал чарбачылык, дыйканчылык, жүзүм өстүрүү жана бакчачылык. Молдавиянын борбордук жана түштүк аймактарында байыркы молдаван турак жай өзгөчөлүктөрү (үйдүн түбүнө айландыра төгүлгөн топурак жана үйдүн маңдай жагындагы узун балкон) сакталып калган. Улуттук кийими – эркектер ак көйнөк, ыштан, жеңсиз желет (мех бастырылган), башына кой терисинен тигилген тумак (кышында), чий калпак (жайкысын), аялдар саймаланган ак көйнөк, жүндөн токулган юбка, сүлгү сымал баш кийим же жоолук салынып, буттарына булгаары өтүк кийишкен. Тамак-ашы негизинен дан, эт, сүт азыктары.
Талон
Талон (talon) – 1) кандайдыр бир нерсени алуу укугун күбөлөндүрүүчү көзөмөл документинин бир түрү; 2) чек, ордер ж. б. китепчесинин чекесинде калтырылуучу документ коштому; 3) баалуу кагаздын (акциянын ж. б.) негизги бөлүгү.
Рахмадилдеев Жумакан
Рахмадилдеев Жумакан (1929-ж. т., Акчий-Карасуу айылы) - эл агартуу отличниги.
Рудератсхофен
Рудератсхофен (Ruderatshofen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Чыгыш Альгой районуна кирет.
Төмөнкү Дунай түздүгү
Төмөнкү Дунай түздүгү — Румын түзд ү г ү түндүгүнөн Түштүк Карпат жана түштүгүнөн Болгар платосу менен чектешет. Румыния, Болгария, Молдавия жана Украинанын аймагында. Дунайды бойлой, Темир Дарбазадан Kapa деңизге чейин 560 кмте созулат. Туурасы 40-120 км. Батыштан чыгышка карай эңкейиштейт. Бийикт. 150-200 мге чейин. Тектон. ийилүүдө жайгашкан. Лёсс, аллювий тектеринен турат. Жеринин бети адырлуу, Дунайдын куймаларынын (Жиу, Олт, Ардеш ж. б.) дарыя өрөөндөрү менен тилмеленген. Климаты мелүүн, континенттик. Январдын орточо темп-сы -1... -3°С, июлдуку 2223°С. Жылдык жаан-чачыны 400-600 мм. Дунайдын жайылмаларында токой, көл, саз кездешет. Аймагынын көп бөлүгү (дан эгиндери, кант кызылчасы, бакча, жүзүмчүлүк) айдалган. Түздүктө Румыниянын борбору Вухарест ш. жайгашкан.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Көтөрүү күчү
Көтөрүү күчү – суюктук же газ абалындагы чөйрөдө кыймылдоочу нерсеге, ал чөйрөнүн агым ылдамдыгына перпендикуляр (тик) багыт боюнча багытталган толук басым күчү. Көтөрүү күчү нерсени айланып агып өткөн аба агымынын симметриялуу эместигинен пайда болот, мисалы, самолёт канатынын үстүнөн жана астынан өткөн аба агымы бирдей эмес. Канаттын туурасынан кесилишинин симметриялуу эместиги канаттын астынкы бети менен үстүнкү бетинде аба ылдамдыгынын айырмасына алып келет. Жуковский теоремасына ылайык кысылбаган идеалдык суюктуктун канаттын бир бөлүгүнө аракет эткен Көтөрүү күчү Y=pύGL, мында p чөйрө тыгыздыгы, ύ агым ылдамдыгы, G – куюн түзүү ылдамдыгы, L – канаттын узундугу. Көтөрүү күчү – учуучу аппараттардын негизги мүнөздөмөсү.
Эупора (Миссисипи)
Калкы - 2326 киши. Болжолдуу аянты - 9.3 км². FIPS коду — 28-23420.
Будка 1417 км (Буздяк району, Башкыртстан)
Будка 1417 км — Башкыртстандын Буздяк районундагы железнодорожная станция, Гафурий айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 0 киши. Почта индекси — 452701.
Геохимиялык провинциялар
Геохимиялык провинциялар - жер кыртышындагы химиялык элементтер­дин кээ бирөөлөрү өтө эле көп, башкалары аз таралган айрым аймактар.
Белгилүү аймактын тоо тектериндеги хим. элементтердин өлчөмун, алар­дын жер кыртышындагы орт. өлчөмүнө — кларкына (Элементтероин кларкы) салыштыруудан аныкталат. Химиялык элементтердин саны «кларктан» канчалык айырмаланса, Геохимиялык провинциялар ошончо даана өзгөчөлөнүп, ал аймакта белгилүү типтеги кен байлыктардын тонтолушу, топурак-кыртыш, жер астындагы жанa үстундөгү суу, өсүмдүк-жаныбарлардын бөтөнчөлүгү байкалат. Кен байлыктарды издөөдө Геохимиялык провинцияларды аныктоонун мааниси чон.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Штатс
Штатс (Staats) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Калкы - 280 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 14,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 525. Муниципалитеттин башчысы — Гундула Көльш.
Молдалиев Момуналы
Молдалиев Момуналы (7. 4. 1924, азыркы Жалал-Абад областы, Майлы-Сай шаары – 14. 3. 1974, Ноокен району, Бүргөндү айылы) – педагог, мамлекеттик ишмер. Ош шаардык айыл чарба техникумун (1941), ОМПИни бүтүргөн (1961). Айылдык мектепте мугалим (1941–43), Кыргызстан КП БКнын алдындагы партиялык мектептин угуучусу (1945–47), Кыргызстан КП БКнын Жалал-Абад обкомунун инструктору (1944–45), 2-секретары (1946–52), Ленин райкомунун 2-секретары (1953–57), Кыргызстан ЛКСМ Ленин райондук комитетинин 2-секретары (1958–59), Ленин районунун К. Маркс атындагы № 18 орто мектептин директору (1960–69), К. Маркс атындагы колхоздун партиялык уюмунун секретары (1969–74) болуп эмгектенген. Ленин, «Ардак Белгиси» ордендери жана медалдар менен сыйланган. Айылдык мектепке ысмы берилген.
Жоомарт дарак
"Жоомарт дарак" (The Giving Tree) — Шел Силверстайндын калемине таандык жана иллюстрациясы менен жарык көргөн балдардын сүрөттүү китеби. Алгач 1964-жылы Harper & Row тарабынан чыгарылган китеп Силверстайндын эң белгилүү аталыштарынын бири жана көптөгөн тилге которулган.
Китеп көпчүлүк тарабынан таанылганына карабастан "балдар адабиятындагы эң бөлүп-жаруучу чыгармаларын бири" деп сүрөттөлгөн. Карама-каршылыктар башкы каармандардын (бала менен дарак) ортосундагы байланыш оң жагынан (дарак балага чын дилинен сүйүүсүн арнайт) чечмелениши керекпи же терс жагынанбы (бала менен дарактын ортосундагы кордоогон мамиле) деген суроолорго басым жасашкан. алгандыгын таануу карабастан, "катары сүрөттөлөт балдар адабиятын талаштуу китептеринин бири." негизги каармандардын ортосундагы байланыш (бир баланы жана дарактын) же жокпу, талаш маселелер катары чечмеленбөөгө тийиш оң (мисалы, дарак баланы жанаябастык сүйүү берет) же терс (башкача айтканда, бала жана дарак тарабынан катаал мамилеге ээ). Scholastic уюму китепке балдар бакчасынан тартып 2-класска чейинки окуучулар кызыгып окушат деп аныктаган.
Төл сөз
Төл сөз — жазылган тексттин же сүйлөнгөн сөздүн автору текстке же сөзгө цитата кийиргенде, ал цитата кимге, кайсы документке тиешелүү экенин, качан жазылганын ж. б. жактарын билдирген (жазган) көмөкчү сөз. Мис., «Ырыс алды - ынтымак» - дейт эл макалы. Бул сүйлөмдүн тырмакчага алынбаган бөлүгү Төл сөз болот.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Нью Хэйвен
Нью Хэйвен (New Haven) — Мичиган штатынын Macomb округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3071 киши. Болжолдуу аянты - 6.3 км². FIPS коду — 26-57380.
Төлөк базальт кени
Төлөк базальт кени — Нарын областынун Кочкор районунда, Төлөк кыштагынан 6 км, Төлөк суусунун оң жээгинде, деңиз деңг. 2700-2900 м бийиктикте. 1992-ж. табылган. Палеогендин көктурпак свитасынын тектеринин арасында базальттын үстүнкү кабаты жатат. Базальттан минералдык кебезди алууга болот. Болжол ресурсу 2,6 млн м3 түзөт.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Трэмонт (Мэн)
Трэмонт (Мэн) (Tremont) — Мэн штатынын Хэнкок округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1529 киши. Болжолдуу аянты - 135.7 км². FIPS коду — 23-77345.
Расылканова Аписа
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Баглэй (Айова)
Баглэй (Айова) (Bagley) — Айова штатынын Гатри округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.8 км². FIPS коду — 19-04240.
Калкы
2010-жылы калкы 303 киши болгон.
Даргун (Германия)
Даргун (Германия) (Dargun) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Деммин районуна кирет.
Калкы - 4621 киши(2013-ж.). . Аянты - 117,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 52 017. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Хайнц Граупман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 19 шаардык районго бөлүнөт.
Жаңылсынзат Турганбаева
Жаңылсынзат Турганбаева - (1970-жылы туулган) “Супара” этнокомплексинин кош-негиздөөчүсү жана башкы директору, “Супара” компаниясынын башкаруучу акционери, маркум Табылды Эгембердиевдин жубайы.
Кыргыз мамлекеттик улуттук университетинин тарых факультетин бүтүргөн.
Кыргыз этнографиялык туризмине кошкон салымы
Жаңылсынзат Турганбаева туризмди өнүктүрүү үчүн жаратылышка тийбестен эле шарттарды түзүп, тейлөөнү уюштурса болот деп эсептейт. Мисалы, жетүүгө кыйын болгон табигый кооз жерлерге жакшы жолдор салынып, жашоо үчүн ыңгайлуу шарттар түзүлсө,калган ишти табият жана жергиликтүү тургундар колго алат.
Этнокомплекс бардык сүт азыктарын жергиликтүү тургундардан гана сатып алат: бул кымбатка турганы менен, Кыргызстандын жарандарына ушундай жол менен колдоо көрсөтүлүп келет.
Турганбаева жолдошунун кыргыз элинин тиричилиги жөнүндө интерактивдүү музей ачуу боюнча көптөн берки кыялын ишке ашырды. “Музей пайда көрүү үчүн эмес, байыркы кыргыздардын тиричилигин көрсөтүү максатында ачылган”, - дешет ээлери. Бул музейдин базасында сайма сайуу, ашпозчулук жана улуттук оюндар боюнча мастер-класстар өтүп турат.
Шилтемелер
[https://kyrgyzstan.un.org/ru/35938-zhanylsynzat-turganbaeva-vladelica-etno-rezorta-supara-istorii-zhenschin-predprinimatelnic-iz Организация Объединенных Наций. Кыргызстан Турганбаева - владелица этно-резорта Супара. Истории женщин-предпринимательниц из Кыргызстана]
[https://rus.azattyk.org/a/31183709.html Бурулкан Сарыгулова, Канат Рыскулов, Бексултан Абибакир уулу. “Супаранын” жетекчиси жолдошу, музей жана чыгармачылыктын мааниси тууралуу]
[https://ru.sputnik.kg/20180516/tabyldy-ehgemberdiev-fakty-ob-osnovatele-shoro-1039195636.html Жанылсынзат Турганбаева.Три года как нет Табылды Эгембердиева. 12 фактов об основателе "Шоро"]
[https://www.kg.undp.org/content/kyrgyzstan/ru/home/presscenter/articles/2019/12/12-stories-of-successful-women-entrepreneurs-in-kyrgyzstan/ UNDP. Кыргызская Республика.12 видео-историй успешных предпринимательниц Кыргызстана]
Касдорф
Касдорф (Kasdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Лан районуна кирет.
Дурбах
Дурбах (Durbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Фрайбург административдик округуна карайт. Ортенау районуна кирет.
Холленштедт
Холленштедт (Hollenstedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Харбург районуна кирет.
Дурбах
Калкы - 3814 киши(2013-ж.). . Аянты - 26,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 17 021. Мэр — Тони Фетрано.
Пизау
Пизау (Piesau) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заальфельд-Рудольштадт районуна кирет.
Касдорф
Калкы - 221 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 41 067. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Вагнер.
Холленштедт
Калкы - 3159 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 21,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 53 019. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Бөме.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Көч
Көч – бир орундан экинчи орунга конуш которуу үчүн келе жаткан жүк, кире; Жайлоого көчүүнүн өзүнчө каада-салты, шаан-шөкөтү болгон. Таң заардан туруп, көчкө камынышкан. Үйлөрдү чечип, кереге-уук, үзүк-туурдуктарды өзөзүнчө таңып, төө, топоз, ат, өгүздөргө жүктөшкөн. Аксакал карыялар, байбичелер көч башташкан. Артынан келиндер бала өңөрүп, кыздар аларды жандап, уул балдар кунан-тайын минип, жигиттер мал айдап жөнөшкөн. Кыргыз көчү өзүнчө эле салтанатка айланган. Жол боюндагы айылдардын эли тосо чыгып, «Көчүң байсалдуу болсун!» дешкен. Кыз-келиндер «ак жалгасын» деп ырым кылып, ак (айран, кымыз) сунушкан, чын пейилден тыныгып кетүүлөрүн өтүнүшкөн. Көчүп бараткандар сунулган аякты (же кесени) адегенде ат жалына тийгизип, андан кийин гана жутушкан. Алардын кең пейилине, кайрымдуулугуна, меймандостугуна ыраазычылык билдирип, ак бата берип, жолун улантышкан.
Трой (Нү-Гэмпшир)
Трой (Нү-Гэмпшир) (Troy) — Нү-Гэмпшир штатынын Чешир округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2145 киши. Болжолдуу аянты - 45.5 км². FIPS коду — 33-77380.
Герасимов, Михаил Кузьмич
Герасимов, Михаил Кузьмич (20. 10. 1920-ж. т., Алтай крайы, Ребриха районуу, Ребриха кыш. - 1993) — Даңк орденинин толук кавалери.
Бороондуу ашуу
"Бороондуу ашуу" (Wuthering Heights) — Эмили Бронтенин жападан жалгыз романы. 1845-жылдын октябрь айынан тарта 1846-жылдын июнуна чейин жазылган "Бороондуу ашуу" 1847-жылы "Эллис Белл" деген каймана ат менен басылып чыккан; Бронте кийинки жылы 30 жаш курагында көз жумган. Бир тууганы Шарлоттанын "Жейн Эйр" романы ийгиликке жеткенге чейин "Бороондуу ашуу" менен Энн Бронтенин "Агнес Грэй" чыгармалары Thomas Newby басмаканасы тарабынан кабыл алынган. Эмили көз жумгандан кийин Шарлотта "Бороондуу ашуунун" кол жазмасын түзөтүп, басмаканага даярдаган. Ал 1850-жылы китептин экинчи басылышы автору каза болгондон кийин жарык көргөн.
Герасимов, Михаил Кузьмич
1940-жылдан Сов. Армияда. 1941-ж. августтан Улуу Ата Мек. согушта болуп, Великие Лукинин жанындагы салгылашка катышкан. 1942-ж. аба аткычтар курсун бүтүрүп, Калинин, Воронеж, 1- жана 2-Украина фронтторунда салгылашкан.
Бороондуу ашуу
"Бороондуу ашуу" бүгүнкү күндө англис адабиятынын классикаларынын бири деп эсептелип келсе да заманбап сын-пикирлер роман тууралуу эки жаатка бөлүнүп калган. Менталдык жана физикалык таш боордуктун катаал сүрөттөлүшүнөн улам карама-каршылыктуу кабыл алынып, викториан диний, адеп-ахлак, социалдык класс жана гендердик теңсиздик идеалдарына шек жараткан. Англиялык акын жана сүрөтчү Данте Габриэл Розетти китепке суктангандардын бири болсо да "китептин шайтаны — таң калаарлык макулук [...] Негизги окуя тозокто орун алат, болгону жерлер менен адамдардын ысымдары гана англисче айтылып калгандай" деп билдирген.
Романдан эргүү алып бир нече ылайыкташтыруулар, анын ичинде тасма, радио берүүлөр жана телесериалдар, Бернард Ж. Тейлордун мюзикли, балет, опералар (Бернард Херрманн, Карлисл Флойд жана Фредерик Часлин тарабынан) жана 1978-жылы Кейт Буштун ыры жаралган.
Герасимов, Михаил Кузьмич
Герасимов 1965-жылдан Фрунзе шаарында жашап, Кыргыз ССР автомобиль транспорту жана шоссе жолдор министерствосунун системасында шофер болуп эмгектенген.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Хайду мамлекети
Хайду мамлекети — Монгол феодалдарынын сепараттык (борбордук бийликтен бөлүнүп, өз алдынчалыкка умтулуу) кыймылы Орто Азияда өз натыйжасын берди. 1269-ж. Талас суусунун боюнда Угедей жана Чагатай улустарынын биргелешкен курултайында жаны мамлекет түзүлөт. Анын Каракорумдан (Улуу хандыктын борбору) толук көз каранды эместиги жарыяланат. Мамлекеттин башында анын негиздөөчүсү Угедейдин небереси Хайду хан (1269-1301-жж.) турган. Жаны өлкөнүн чек арасы Алтайдан Аму-Дарыяга чейин созулуп, Кыргызстан, Чыгыш Түркстан аймагын камтыган. Борбору Чүй өрөөнүндө, болжол менен Тарсакент (азыркы Каражыгач кыштагы, Бишкекке жакын) шаарында болгон, себебн бул жер Хайдунун өз менчигине айландырылган болучу.
Хайду мамлекеттин күч-кубаты анын экономикалык саясатына байланыштуу экенин жакшы түшүнгөн. Ошондуктан, ал калктын чарбалык турмушун жакшыртуу, өлкөнүн райондору жана коңшу мамлекеттер менен соода-сатык, экономикалык байланыштарды жандандыруу үчүн бир катар маанилүү чараларды көргөн. Монголдук баскынчылар тарабынан кыйратылган шаарлар менен кыштактарды калыбына келтирүүгө көп күч жумшаган. Мисалы, чоон мааниге ээ болгон Тарсакент жана ээн калган Баласагын шаарларын көтөрүү иштери жүргүзүлгөн. Бул мезгилде кол өнөрчүлүк өндүрүшү бир кыйла өнүккөн. Акча реформасы да жүргүзүлгөн, бирдей сапаттагы жана салмактагы күмүш тыйындарын такай пайдалануу тартнби мамлекеттин бүткүл аймагына киргизилген. Ар бир күмүш кенинин ээси тыйын жасай алган. Ал үчүн өзүндөгү күмүшту тыйын жасоочу сарайга өткөрүп, салыктар жана чыгымдар эсептелип алынгандан кийин даяр тыйындарды алган. Экономикалык проблемаларды чечүүдө негизги маселелердин бири катары салык саясаты эсептелген. Салык салуунун жана жыйноонун катуу тартиби киргизилген. Мыйзамды бузгандар катуу жазага тартылышкан. Бир катар мыйзамдар жер айдагандардын укуктарын коргогон. Көчмөндөргө айдоо жерлерине өздөрүнүн малын жаюуга катуу тыюу салынган. Бул талапты аткарбагандар чон айып төлөөгө тийиш эле.
Хайду хан өлкөнүн экономикалык турмушундагы ийгиликтерди сактап калуу үчүн баскынчылык согуштардан алыс болгонго аракет кылган. Ошону менен бирге басып алуучуларга каршы чечкиндүү сокку урган, дипломатияльпс иштерди билгичтик менен жүргүзгөн, душы андын тылында сепараттык кыймылдарды колдогон.
Хайду Монгол империясына каршы көтөрүлүшкөн Енисейлик жаяа Алтайлык кыргыздарга жардаы берүү үчүн бир нече жолу аскерлерин жиберген. 1293-ж. Хайду кыргыздарды куткарып алмакчы болуп, Болоч башында турган кол жөнөткөн, бирок бул кол да Хубилайдын аскерлерннен жеңилип калган. Хайду хандын кыргыздардын мамлекетин сактоого кылган аракети текке кеткея. Ошондой болсо да, Хайду, Алтай жана Чыгыш Теңир-Тоодо жашаган кыргыздарды монголдордун куугунтуктоосунан коргоп калган. Ал кыргыздардын бир тобун Тенир-Тоого көчүрүп келген. Хайду өлгөндөн кийин (1301-ж.) чыңгызиддердин ортосунда бийлик үчүн узакка созулган ич ара согуш башталган. XIV кылымдын 40жылдарында Хайдунун борбордошкон мамлекети экиге: Чагатай (Маверранахр) улусуна жана Жети-Суу, Тянь-Шань, Чыгыш Түркстан менен Жунгарияны бириктирген Моголстан мамлекеттерине бөлүнгөн.
Өскөн ОСМОНОВ — Кыргыз Улуттук илимдер академиясынын корреспондент-мучөсү, тарых илимдеринин доктору, профессор
Талоон
Талоон – эреже катары, экстремисттик уюмдар жана реакциячыл өкмөттүн полициясы тарабынан козутулган, диний, улуттук же расалык азчылыктарга каршы багытталган массалык ээнбаш, зомбулук иш-аракеттер. Бул түшүнүк XIX кылымдын аягында, кээбир шаарлардын еврейлер жашаган маалелеринде кыргын салуулар, зомбулуктар жана талап-тоноолор менен коштолуп, Россияда пайда болгон (Европада еврейлерди массалык уруп-согуулар XI кылымдан бери белгилүү). Ушундай Т-дор армяндарга каршы Түркияда (1915-ж.), еврейлерге каршы Германияда (1938–1945-жж.), Кавказдагы жана Орто Азиядагы айрым элдерге каршы мурдагы СССРде (1988–1989-жж.) болуп өткөн. Атамекендик кылмыш-жаза укугунда «Т.» аталгысы жапырт тартипсиздиктин көрүнүшүнүн бир түшүнүгү катары колдонулат. Мында Т. катары мүлктү, унааларды, байланыш каражаттарын жок кылуу же бузуп-талкалоо түшүнүлөт, ал көп учурда адамдарды мазактоо, коркутуу, өлтүрүү, зордуктоо, каракчылык кылуу, тоноолор ж. б. менен коштолот.
Глазгоу (Кентукки)
Глазгоу (Кентукки) (Glasgow) — Кентукки штатынын Баррен (Barren) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 13019 киши. Болжолдуу аянты - 38.3 км². FIPS коду — 21-31114.
Раманкулов Сыргатай
Раманкулов Сыргатай (1940-ж. т., Толук айылы) - Кыргыз Республикасынын эмгек синирген врачы (2002).
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Полта
Полта — Орусиядагы дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кулой дарыясынын сол жээгинен 206 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 168 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — АО деңиз бассейнинин дарыяларыВоронов тумшугунан (Мезень дарыясын кошпогондо) Канин Нос тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Тамарка (короожай участогу)
Тамарка (короожай участогу) – жанаша жаткан жер участогу бар жеке туракжайын куруу үчүн мамлекеттик бийлик органдары же жергиликтүү өзалдынча башкаруу органдары тарабынан жарандарга бөлүнүп берилген жер участогу.
Бальдершванг
Бальдершванг (Balderschwang) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Жогорку Альгой районуна кирет.
Комсомол (Буздяк району, Башкыртстан)
Комсомол — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Гафурий айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 346 киши. Почта индекси — 452701, ОКАТО коду — 80217810004.
Бальдершванг
Калкы - 252 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 41,56 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 80 113. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Фриц.
Комсомол (Буздяк району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Бальдершванг
Муниципалитет административдик курамы боюнча 12 шаардык районго бөлүнөт.
Трой (Мэн)
Калкы - 963 киши. Болжолдуу аянты - 92.0 км². FIPS коду — 23-77625.
Рудертинг
Рудертинг (Ruderting) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Пассау районуна кирет.
Калкы - 3036 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 12,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 75 144. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Шецль.
Штедтен (Мансфельд)
Штедтен (Мансфельд) (Stedten (Mansfelder Land)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мансфельд районуна кирет.
Калкы - 1062 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 9,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 87 405. Муниципалитеттин башчысы — Харальд Майер.
Эшланд (Миссисипи)
Эшланд (Миссисипи) (Ashland) — Миссисипи штатынын Benton округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 577 киши. Болжолдуу аянты - 4.7 км². FIPS коду — 28-02140.
Төлөгөнова Бүбүгүл Ахмет кызы
Төлөгөнова Бүбүгүл Ахмет кызы (16-декабрь 1929-ж. т., Казакстан, Семей ш.) — казак совет ырчысы (лирика-колоратуралык сопрано), СССР эл артисти (1967), профессор (1982). Социалисттик Эмгектин Баатыры (1991), 1954-ж. Алматы консерваториясын бүткөн. 1954-56 жана 1956-71-ж. Казак опера жана балет театрында, 1956-72-ж. Казак филармониясында ырчы, 1980-жылдан Курмангазы атындагы Казак улуттук консерваториясында иштейт. Төлөгөнова - өзгөчө мукам үндүү ырчы. Лирикалык ырларды чебер аткарган. Негизги партиялары: Виолетта, Жильда (Ж. Верди, «Травиата», «Риголетто»), Розина (Ж. Россини, «Севильялык чач тарач»), Кыз Жибек (Е. Брусиловский, «Кыз Жибек»), Енлик (А. Жубанов, «Енлик-Кебек»), Норина (Г. Доницетти, «Дон Паскуале»), Гүлбарчын(Е. Рахмадиев, «Алпамыш») ж. б. Чет өлкөлөрдө гастролдо болгон. Казак ССРинин Куляш Байсеитова атындагы мамлекеттик (1966) жана СССР мамлекеттик сыйлыктарынын (1970) лауреаты. Казак ССР Жогорку Советине (7-9-шайланышына) депутат. Ленин, Эмгек Кызыл Туу, Отан (Казакстан) ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Алисанын керемет дүйнөдөгү укмуштуу окуялары
"Алисанын керемет дүйнөдөгү укмуштуу окуялары" (Alice's Adventures in Wonderland; адатта "Алиса кермет дүйнөдө" деп кыскартылып келет) ― англиялык математик Чарлз Лүтвиж Дожсондун Лүис Кэрролл деген каймана ат менен 1865-жылы жарык көргөн фэнтези романы. Чыгарма коён уясына түшүп кетип, андан ары таң калаарлык жана адам сымал жандыктар жашаган фантастикалык дүйнөгө барып калган Алисанын окуясын баяндайт. Жомок адамдын ой жүгүртүүсү менен ойноп, чоң кишилер менен катар кичинекей балдардын да арасында көп убакытка чейин популярдуу болгон. Бул адабий нонсенс жанрындагы эң мыкты мисалдардын бири болуп эсептелет. Анын баяндоо агымы менен түзүлүшү, каармандары менен сүрөттөөлөрү элдик маданиятта жана адабиятта, өзгөчө фэнтези жанрында абдан таасирдүү болгон.
Китептин уландысы - Алиса күзгүнүн аркы тарабында.
Дассов
Дассов (Dassow) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Түндүк-Батыш Мекленбург районуна кирет.
Калкы - 3972 киши(2013-ж.). . Аянты - 66,54 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 58 022. Муниципалитеттин башчысы — Йоерг Плөн.
Пиллингсдорф
Пиллингсдорф (Pillingsdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Орла районуна кирет.
Калкы - 168 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 75 082. Муниципалитеттин башчысы — Дитмар Хазе.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Бадгэр (Айова)
Бадгэр (Айова) (Badger) — Айова штатынын Уэбстер округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 4.4 км². FIPS коду — 19-04195.
Калкы
2010-жылы калкы 610 киши болгон.
Кастеллаун
Калкы - 5114 киши(2013-ж.). . Аянты - 8,47 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 064. Мэр — Фриц Фрай.
Туфтонбороу (Нү-Гэмпшир)
Туфтонбороу (Нү-Гэмпшир) (Tuftonboro) — Нү-Гэмпшир штатынын Кэрролл округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2387 киши. Болжолдуу аянты - 129.5 км². FIPS коду — 33-77620.
Нью Эра
Нью Эра (New Era) — Мичиган штатынын Оушенa округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 461 киши. Болжолдуу аянты - 2.2 км². FIPS коду — 26-57280.
Эльдорадо (дүкөндөр тармагы)
«Эльдорадо» - Орусиянын үй тиричилик техникасы жана электроника сатуучу ири дүкөндөр тармагы. Анын 600дөн ашуун дүкөндөрү Орусиянын 200дөн ашуун шаарларында жайгашкан. 2016-жылы Кыргыз Республикасынан тышкары эми Молдова, Армения жана Казакстандын ири шаарларында "Эльдорадо" дүкөндөрүнүн ачылышы пландалууда.
Кыргызстанда
4-июнда Бишкекте үй тиричилик техникасын жана электроника сатуучу "Эльдорадо" ири дүкөнүнүн салтанаттуу ачылыш аземи өттү. Ал борбор калаадагы Ибраимов менен Жибек-Жолу көчөлөрүнүн кесилишинде жайгашкан. Жаңы ачылган "Эльдорадо" дүкөнү 4 кабаттан турат. Анын жалпы аянты 1600 чарчы метрди түзөт. Бул жерден үй тиричилигине керектүү техника, кир жуучу машина, муздаткыч, газ плитасы, суу жылытуучу жабдуу, ошондой эле уюлдук телефон, планшет, ноутбук, компьютер жана башка заманбап техника сатып алса болот. Же болбосо имараттын ичиндеги банк филиалы аркылуу жагып калган товарды насыяга алууга мүмкүнчүлүк бар.
"Эльдорадонун" Кооператив кардарлары жана франчайзинг менен иштөө боюнча департаментинин директору Роман Горковецтин айтымында, кыргыз өлкөсүнүн борбору Бишкекке Орусиядагы ири тиричилик-электроника техникасынын ритейлдерин алып келүү ал үчүн чоң сыймык. "...Эльдорадо' брендинин алдындагы биринчи дүкөн Орусия Федерациясынын чегинен сырткары ушул кооз жана меймандос шаарда ачылып жатканына сыймыктанам. 'Эльдорадо' - бул үй-бүлө үчүн дүкөн, кызматкерлердин эң жогорку деңгээлдеги тейлөөсү жана кесипкөйлүгү сиздин үйгө жайлуулук жана өз ара түшүнүшүү алып келет. Мен 'Эльдорадо' кыргыз жериндеги сүйүктүү жана популярдуу дүкөнгө айланат деп чын жүрөгүмдөн ишенем, ошондой эле биздин өнөктөштөргө ишке берилгендиги, кайраттуулугу жана бизге ишеним көрсөткөндүгү үчүн ыраазычылык билдирем."
Дурланген
Дурланген (Durlangen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Штутгарт административдик округуна карайт. Чыгыш Альб районуна кирет.
Калкы - 2893 киши(2013-ж.). . Аянты - 10,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 1 36 015. Мэр — Дитер Герстлауэр.
Холлерн-Твиленфлет
Холлерн-Твиленфлет (Hollern-Twielenfleth) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Штаде районуна кирет.
Калкы - 3335 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 59 026. Муниципалитеттин башчысы — Герт Мельхерт.
Төбө-Коргон
Төбө-Коргон — Ош областынун Араван районундагы кыштак. Төбө-Коргон айыл аймагына караштуу. Деңиз деңг. 570 м бийиктикте. Райондун борбору Араван кыштагынан 12 км түндүк-батыш тарапта. Ленин т. ж. бекетинен (Өзбекстан) 18 км. Кыштак 20-кылымдын башында негизделген. Калкы 7560 (2012); негизинен дыйкан чарбаларында эмгектенип, кой багат. Үч орто мектеп, китепкана, бала бакча, клуб, мечит, ФАП, дарыкана ж. б. бар. Турмуш-тиричилик кызматы, чакан менчик цехтер, соода жайлары, базарча иштейт.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Танатология
Танатология (гр. thanatos – өлүм жана logos – сөз, окуу) – сот медицинасында өлүм жөнүндөгү окуу. Өлүм себептерин, өлүмдүн келишин (танатогенез), денебойдун өлүмдөн кийинки өзгөрүүсүн, ошондой эле өлүм учурунда дарыгердин кийлигишүү (реаниматология) маселелерин изилдейт.
Миха́йловка (Буздяк району, Башкыртстан)
Миха́йловка — Башкыртстандын Буздяк районундагы айыл, Гафурий айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 304 киши. Почта индекси — 452635, ОКАТО коду — 80258830008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Турнэр (Мэн)
Турнэр (Мэн) (Turner) — Мэн штатынын Андроскоггин округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4972 киши. Болжолдуу аянты - 162.4 км². FIPS коду — 23-77800.
Герат
Герат — Афг-ндын түн.-батышындагы шаар, Герируд д-нан сугарылуучу ири оазисте, Герат провинциясынын админ, борбору.
Муниципалитеттин башчысы — Зана Вахид.
Алиса күзгүнүн аркы тарабында
"Күзгүнүн ичи аркылуу жана Алиса ал жерден эмне тапты" (Through the Looking-Glass) ― Лүис Кэрроллдун (Чарлз Лүтвиж Дожсон) 1871-жылы жазган романы. Бул "Алисанын керемет дүйнөдөгү укмуштуу окуялары" (1865) романын уландысы болуп саналат. Андан мурдагы китептеги окуялардан алты ай өткөндөн кийин Алиса кайрадан фантастикалык дүйнөгө барат. Бул жолкусунда ал күзгү аркылуу чыгып, анын ары жагындагы дүйнөнү көрөт. "Күзгүнүн ичи аркылуу" "Жабберуоки" жана "Морж менен жыгач уста" саптарын жана ошондой эле "Твидлдам и Твидлди" катышкан белгилүү эпизоддорду камтыйт. Кэрроллго эргүү берген күзгү ушул күнгө чейин Чарлтон Киңс жергесинде сакталып келет.
Таңгак
Таңгак – товардын жана курчап турган айлана-чөйрөнүн бузулуудан коргоолуусун камсыз кылуучу жана товарды урунууну жеңилдетүүчү каражаттар же каражаттар топтому. «Т.» түшүнүгү кеңири маанисинде идишти да өз ичине камтыйт, тар маанисинде Т-ты тарадан анын бир жолу гана колдонулуучу мүнөзү өзгөчөлөйт.
Райымбекова Лира
Райымбекова Лира (1971-ж.т., Өзгөрүш айылы) - элдик жана эстрада ырчысы.
1992-ж. Кыргыз мамлекеттик Т. Сатылганов атындагы филармониянын алдындагы эстрадалык студияны бүтүргөн. Ошол эле жылдан филармониянын А. Үсөнбаев атындагы “Эл шайырлар” тобунда ырчы болуп эмгектенүүдө. Р-нын аткаРУУчулук чеберчилиги, үнүнүн тунуктугу обончулар Б. Эгинчиевдин “Күлгүн жаш”, “Алымкан”, “Ойло сен”, “’’Селкиге”, А. Кадыровдун “Жангым келет”, “Жаша калкым”, “Сүрөлү өмүр узакка”, Ж. Садыковдун “Таарынтпайм сени”, “Колуңда турат жүрөгүм”, А. Райымбекованын “Жүрөгүм ооруйт дебеңиз”, “Сүйүүнүн ыйык жолу бир” деген ж.б. жалындаган жаштыктын махабатына, сүйүүгө арналган ашыктык ырларында ачылган. Ал ырларды комуздун коштоосунда улуттук колоритин өчүрбөй, маңызын байыта, ажарын ача аткарган. Япония, Түркия, Кытай ж. б. мамлекеттерде гастролдордо болгон. Жаш ырчы, аткаруучулардын республикалык сынактардын, фестивалдардын лауреаты.
Колдонулган адабияттар
Токтогул району: Энциклопедия/ Башкы ред. Ү. Асанов; Ред. колл.: О. Ибраимов (төрага) ж. б. - Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2005. 292 б., ил. ISBN 9967-14-030-5
Румансфельден
Румансфельден (Ruhmannsfelden) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет.Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Реген районуна кирет.
Калкы - 2019 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 5,8 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 76 142. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Бруннер.
Көчмө телестанция
Көчмө телестанция – студиядан тышкаркы теле берүүлөрдү жүргүзүүчү аппаратуралар комплекси. Көчмө телестанциянын негизги өзгөчөлүгү жогорку мобилдүүлүгү, окуя болуп жаткан жерден түздөн түз алып көрсөтүү же жаздыруу болуп эсептелет. Алгач Көчмө телестанция Көз Карандысыз мамлекеттер шериктештиги өлкөлөрүндө 1948-жылдан кара-ак түстөгү, ал эми 1968-жылдан тартып түстүү сүрөттөлүштөрдү алып көрсөтүүдө колдонулууда. Көчмө телестанциянын курамына: автобуста монтаждалган телеаппаратура, алып жүрмө телекамералар, күчөткүч, микрофон, телеборбор менен байланыштыруучу аппаратура жана ага телесигналдарды берүүчү радиорелелик жабдуулар, генератор кирет. Тартып берүүчү камералардын автобустан четтөө аралыгы 2 км, микрофондуку 400 м. Ошондой эле сыртка чыгаруучу бөлүктөрүн: радио бергич, параболалык антенна түзөт жана ал автобустагы башкаруу аппаратурасына кошулат.
Штейгра
Штейгра (Steigra) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мерзебург-Кверфурт районуна кирет.
Калкы - 1290 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 88 355. Муниципалитеттин башчысы — Вальтер Вреде.
Молдо Нияз Эрназар уулу
Молдо Нияз Эрназар уулу (1823, азыркы Баткен областы, Кадамжай району, Кызыл-Булак деген жер – 1896, ошол эле жер) – кыргыздын алгачкы жазгыч акындарынын бири; агартуучу жана кыргыз тилинде эң алгач кагазга түшүрүлгөн – «Санаттар» аттуу кол жазма китептин автору.