cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ярозит
Ярозит (Испаниядагы Барранко Ярозо деген жердин атынан) - сульфаттар классындагы минерал, KFe3(S04)2(0H)6. Кошундусу Na. Тригон системасында кристаллданат. Өңү ачык сары, сары, саргыч күрөн же күрөң, айрымдары айнек сымал жалтырайт. Катуулугу 2,5 - 3,5; тыгыздыгы 2,93,3 г/см3. Кендердин кычкылдануу зонасында темир сульфидинин(пирит, пирротин ж. б.) өзгөрүүсүнөн пайда болот. Таза Я-тен жылмалагыч күкүм (крокус) алынат.
Готьер (Миссисипи)
Готьер (Миссисипи) (Gautier) — Миссисипи штатынын Джэксон (Jackson) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 11681 киши. Болжолдуу аянты - 33.5 км². FIPS коду — 28-26860.
Питяк (Бир району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Тераи
Тераи – Гималайдын түштүк этегиндеги саздуу жантайма түздүк. Индия, Непал, Бутан, Пакистандын аймагында кездешет. Деңиз деңгээлинен 900 м бийиктикке чейин созулуп, жазылыгы 30–50 км болгон узун тилкени түзөт. Тоо этегинде, топурактын жер астындагы суулар менен ашыкча нымдалышынын негизинде калыптанат. Магнолия, бамбук, орхидея, лиана, папоротниктер менен аралашып өскөн бийик чөптүү нымдуу тропик токою (жунгли) мүнөздүү. Тераини жолборс, маймыл, жапайы пилдер байырлайт. Айрым жерлери кургатылып, шалы ж. б. айыл чарба өсүмдүктөрү айдалат.
Форэстон (Миннесота)
Форэстон (Миннесота) (Foreston) — Миннесота штатынын Mille Lacs округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 533 киши. Болжолдуу аянты - 3.7 км². FIPS коду — 27-21824.
Познань
Познань – Польшанын батыш бөлүгүндөгү шаар. Варта дарыясынын боюнда жайгашкан. Познань воеводдугунун административдик борбору. Калкы 552,7 миң (2010). Жолдор тоому. Эл аралык аэропорту бар.
Улуу Польшанын байыркы шаары. 10–11-кылымдарда поляк княздарынын резиденциясы болгон. 1815- жылдан Познань улуу княздыгынын борбору. Познань көтөрүлүшүнөн кийин 1918–19-жылдары кайрадан түзүлгөн Полыпа мамлекетинин курамында. Өлкөнүн маанилүү экономикалык жана маданий борбору. Машина куруу, тамак-аш, резина, парфюмерия, айнек, жеңил, полиграфиялык өнөр-жай ишканалары иштейт. Готика стилиндеги костёл (анын ичинде 13–15-кылымдарга таандык собор), ренессанс стилиндеги ратуша (13–16-кылымдар), турак-жайлар (16–19-кылымдар), иезуит комплекси сакталып калган. Университет, медициналык академия, театрлар (анын ичиндеопера), музейлер (анын ичинде улуттук, археологиялык) бар. Жыл сайын эл аралык ярмаркалар өткөрүлөт.
Октавия Спенсер
Октавия Ленора Спенсер (Octavia Spencer;1972-жылы 25-майда туулган) — америкалык актриса жана жазуучу. Ал "Өлтүрө турган убак" (англ. A Time to Kill) тасмасы менен дебют кылган. Ал "Жардам" (англ. The Help) тарыхый тасмасында Минни Жэксондун ролун жаратуу менен 2011-жылы чоң ийгилик жараткан. Өз ролу үчүн ал "Оскардын", "Алтын глобустун", АКШ киноактерлор гилдиясынын, "БАФТАнын", Сынчылардын тандоосунун "Экинчи пландагы эң мыкты актриса" сыйлыктарына татыктуу болгон. Ал Райан Куглердин "Фрутвейл станциясы" (англ. Fruitvale Station, 2013) драмасындагы жараткан образы үчүн киносынчылардын алкоосун алып, АКШнын улуттук киносынчылар кеңешинин "Экинчи пландагы эң мыкты актриса" наамына татыган. Жакында эле Спенсер "Ордуңдан тур" (англ. Get on Up), "Ак же кара" (англ. Black or White), "Талкаланган" (англ. Smashed), "Кар тешкич" (англ. Snowpiercer), "Дивергент сериясы: Көтөрүлүшчүлөр" (англ. The Divergent Series: Insurgent) жана "Зоотопия" (англ. Zootopia) тасмаларындагы эмгектери үчүн мактоо алган. 2017-жылы ал "Жашырын сандар" (англ. Hidden Figures) драмасында математик Дороти Вогандын образын ачып бергени үчүн "Оскар", "Алтын глобус" жана АКШ киноактерлор гилдиясынын сыйлыктарына көрсөтүлгөн.
Жазуучу катары Спенсер "Рэнди Родес ниндзя детективи" (англ. Randi Rhodes Ninja Detective) аттуу балдардын китептер сериясындагы эки эмгегин жарыкка чыгарган. Алар: "Убакыт капсуласы аттуу кескинин окуясы" (англ. The Case of the Time-Capsule Bandit, 2013) жана "Тарыхтагы эң таттуу уурулук (англ. The Sweetest Heist in History, 2015) китептери болуп саналат.
Инфляциянын себептери
Инфляциянын себептери – инфляциянын келип чыгышын шарттаган себептер. Төмөнкүдөй негизги түрлөрүн бөлүп көрсөтүүгө болот: а) өндүрүштүк чыгымдардын сырьёго, эл аралык товарларга баалардын өсүшүнүн жогорулашы, эмгек өндүрүмдүүлүгүнө салыштырмалуу кызмат акынын бузуу менен өсүшү, финансылык мүнөздөгү чыгымдардын көбөйүшү. Мындай жогорулоо учурунда ишкер пайда алууну камсыз кылуу максатында бул жогорулоону продукциянын наркына кошууга аракеттенет, жогорулоону байкаган ишкерлер да чыгымдардын ушул эле жолуна түшөт, бул чыгымдардын өсүшүнө алып келет. Мындай болбосо конкуренция (атаандаштык) бир ишкана жүзөгө ашырууга ниеттенген бааларды жогорулатуу үчүн кедерги болуп эсептелет. Чет өлкөлүк өндүрүш продукциясынын конкуренциясы ушундай эле роль ойнойт; в) суроо-талаптын көптүгү. Сунуш менен сурооталаптын ортосунда айырма чыгышы мүмкүн. Суроо-талап өндүрүштүн көлөмүнөн ашып кеткен учурларда (мисалы, экспансиялык кредиттикакча же бюджеттик-салык саясатын жүргүзүүяүн натыйжасында), сатуучулар суроо-талапты төмөндөтүүгө же башка өндүрүүчүлөрдүн продукциясына суроо-талапты жүгүртүүгө жардам берүү тобокелдигисиз бааларды көбөйтө алышат. Чет өлкөлүк өндүрүштүн продукциясы тараптан конкуренциянын болушу жогорулатуудагы жалгыз чектөө. Мындай конкуренция байкалбаган тармактарда (турак жай фондусу, кызмат көрсөтүүлөр) баалардын жогорулашы олуттуу болушу мүмкүн; с) монополиялык баа түзүү монополиялык пайдалардын өсүшүнө жана пайдалардын инфляциясына алып келет. Бул себептер Кейнс мектеби тарабынан байкалган. Инфляциянын таралышынын монетардык модели аны акча массасын түзүүнүн ашыкча болушунан издейт; d) Акча массасын түзүүдөгү ашыкчалык. Акчалардын сандык теориясынын теңдемесине кайрылалы: М* V=P*Y, бул теңдеменин темптик жазуусу төмөнкүдөй түрдө көрүнөт: M,% +V,% =Р,% + Ү, %; мында: М акча массасы; V акчаларды жүгүртүү тездиги (ылдамдыгы); Р*Ү улуттун кирешесинин көрсөткүчү. М,% акча сунушунун өсүшү, % менен; V,% акча жүгүртүү ылдамдыгынын өсүшү, % менен; Р,%баалардын өсүшү, % менен; Ү,% өндүрүш көлөмүнүн өсүшү, % менен. Сандык теориянын теңдемесинен мындай теңдемени камсыз кылуу үчүн акчалардын массасы товарларды чыгаруунун өсүшүнүн даражасындай көбөйүшү керек экендиги көрүнүп турат. Андай болбосо, артык баш акча эмиссиясы көбүрөөк суроо-талапка, «Р» көрсөткүчүнүн өсүшүнө, башкача айтканда инфляцияга алып келет (монетаристтер акчаларды жүгүртүү ылдамдыгы туруктуу деген көз карашты карманышат).
Гранд Лэдж
Гранд Лэдж (Grand Ledge) — Мичиган штатынын Eaton округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 7813 киши. Болжолдуу аянты - 9.4 км². FIPS коду — 26-33420.
Гимирра (эл)
Гимирра — Эфиопиянын түштүк-батышында жашаган кушит эли. Алар тоодо жашаган мажи этникалык коомчулукка жакын. Жалпы саны 190 миң адам.
Раса
Тил
Гимирра (бенчо-омот) тилинде сүйлөшөт. Ал тил Афразия макро-үйбүлөнүн кушит уясынын курамына кирет. Диалектилер арасында эң негизгилери гимирра (бенчо), миеру, шако, кээде өзүнчө тилдер катары аныкталат.
Дин
Көпчүлүк салттуу культтарды карманышат. Монофизит христиандары бар.
Чарбалык иштер
Көпчүлүгү айылдык бирикмелерде уюшулган дыйкандар. Кол менен иштетилген жер чарба (таруу, сорго, банан ж.б.) өнүккөн.
Маданият
Материалдык маданият жалпы эфиопиялык типте. Каффа (гонг) жана амхаранын маданий таасири байкалган.
Тарых
Орто кылымдарда гимирра элинин феодалдык бирикмелери болгон, алар 17-кылымда Каффа падышачылыгынын, 19-кылымдын аягында Эфиопия империясынын курамына кирген.
Пойкилотермдик организмдер
Пойкилотермдик организмдер – чөйрөнүн температурасына жараша өзүнүн ички температурасын өзгөрткөн муздак кандуу организмдер тобу. Ага бардык омурткасыздар, омурткалуулардан – балыктар, жерде-сууда жашоочулар, курт-кумурскалар кирет. Алардын денесинин температурасы курчаган чөйрөнүн температурасына барабар же 1–2°Сге айырма болот. Чөйрөнүн температурасы организмдердин оптималдык температурасынан жогоруласа же төмөндөсө, бул организмдер селейип калышат же өлүшөт. Организмдердин терможөндөөчү механизмдеринин жок болушу алардын нерв системасынын начар өнүгүшү жана гомойотермдик организмдерге салыштырмалуу зат алмашуунун начар жүрүшү менен мүнөздөлөт.
Гундерсвайлер
Гундерсвайлер (Gundersweiler) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Доннерсберг районуна кирет.
Калкы - 495 киши(2013-ж.). . Аянты - 10,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 33 028. Муниципалитеттин башчысы — Бертольд Грим.
Түштүк Фергана мунай-газдуу аймагы
Түштүк Фергана мунай-газдуу аймагы – Баткен облусунун Лейлек, Баткен, Кадамжай р-ндагы мунай ж-а газ кени жайгашкан ири аймак.
Түштүгүнөн Түркстан ж-а Алай кырка тоолору, батышынан ж-а түндүгүнөн Тажик, Өзбек респ-лары, чыгышынан Исфайрамсай суусу м-н чектелет. Аймакта Түн. Риштан, Саркамыш, Сарөтөк сыяктуу мунай ж-а газ кендери бар. Мындагы кендер жөнүндөгү алгачкы геол. маалымат 1886-ж. Берилген. Райондун чегинде мезозой м-н кайнозойдун чөкмө тектери жатат. Алар татаал бүктөлүүлөргө дуушарланып, антиклиналдык түзүлүштөрдү пайда кылган. Мунай м-н газ антиклиналдык түзүлүштөрдүн канаттарындагы мезозой заманынын ж-а неоген мезгилинин кумдук, акиташ тектеринде топтолгон. Пайдалуу кабаттардын калыңдыгы 215 мге жетет. Мунай метандуу класска кирет.
Добулбаев Сапарбек
Добулбаев Сапарбек (15. 3. 1924, Ой-Кайың кыштоосу - 2006, Тунук кыштагы) - согуштун жана эмгектин ардагери. Улуу Ата-Мекендик согуштун катышуучусу. Аскерден 1948-жылдары кайткан. Согуш мезгилинде немистик-фашисттик баскынчыларга каршы 248-полктун курамында согушкан.
«1941-1945-жылдары Улуу Ата-Мекендик согушта Германияны жеңгендиги үчүн» медалы менен сыйланган. Согуштан кийин дүкөнчү, колхоздо ферма башчысы, бригадир жана Суусамыр МЖСинде комендант, кампачы болуп иштеген. Жолуке уруусунан.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Терген-Таш аска бетиндеги сүрөттөрү
Терген-Таш аска бетиндеги сүрөттөрү – коло доорунан орто кылымга чейинки мезгилге таандык археологиялык эстелик. Алай районунун Үч-Дөбө айылынан 14 км түндүктө, Кичи-Каракол суусунун башатында жайгашкан. Байыркы кишилер эчки-теке, төө, ит, жылкыларды, чабактуу дөнгөлөктөрдү, ар кандай формадагы геометриялык белгилерди жана түшүнүксүз сызыктардын сүрөттөрүн тоолордон урап түшкөн таштардын жылмакай бетине чагылдырган. Мындан сырткары ан уулоо, эки жуп атка чегилген арабалардын, ат чаап бара жаткан кишинин, жандыктардын жуп-жубу менен колдорун жогору көтөрүп бийлеп жаткан көрүнүштөрү тартылган кызыктуу сүрөттөр да бар. Терген-Таш аска бетиндеги сүрөттөрү тууралуу алгачкы кабарды Л. Жусупакматов 1980-ж. билдирген. Кыргыз тарыхчылар жамааты жана Түрк тарых курумунун биргелешкен археологиялык экспедициясы тарабынан изилденүүдө.
Ярмарка
Ярмарка (нем. Jarmarkt - жыл сайын өтчү соода) - белгилүү жерде мезгил-мезгили менен уюштурулуучу базар (рынок). Алгачкы Ярмарка Батыш Европада 10 - 11-кылымда пайда болгон. Брюгге (14 - 15-к.), Лион (15 - 16) жана Лейпцигде (18-к.) өткөн Ярмарка өтө маанилүү роль ойногон. Кийин Россиянын ири шаарларына тараган. Кыргызстан эгемендүүлүк алгандан бери Ярмарка республиканын жана облустун борборлорунда жаз-күз дайыма өткөрүлүп турат.
Ньютон (Массачусетс)
Ньютон (Массачусетс) (Newton) — Массачусетс штатынын Миддлсекс округуна караган АКШ шаары.
Салык боюнча кеп-кеңеш берүү
Салык боюнча кеп-кеңеш берүү – КР салык мыйзамдарына ылайык, салыктарды төгүүдө жана чегерүүдө жарандар менен юридикалык жактарга көзкарандысыз салык кеп-кеңешчилеринин адистик жардам көрсөтүүсү. Салык кеп-кеңеши өзүнө төмөндөгүлөрдү камтыйт: а) кардарларына (ишеним берген жактарга) салык маселелери боюнча өзүнө берилген тапшырманын чегинде кеп-кеңеш берүү, бухгалтердик эсеп менен отчеттуулукту жүргүзүүгө жардам көрсөтүү, салык салуу максаты үчүн документтерди түзүү; б) өз кардарларынын (ишеним берген жактарынын) атынан жана алардын тапшырмасы боюнча ашыкча төлөнгөн салыктарды кайтарып берүү; КР Салык кызматынын кызмат адамдары тарабынан келтирилген зыяндын ордун толтуруу, талаптарын коюу; в) өз кардарларынын (ишеним берген жактарынын) атынан жана алардын тапшырмасы менен салык салуу маселелери боюнча сотто, салык полициясында, салык инспекциясында ж. б. укук коргоо органдарында өкүлчүлүк кылуу; г) салык салуу талаш-тартыштары боюнча көзкарандысыз эксперт катары сот, укук коргоо ж. б. органдардын ишине катышуу; д) туура эмес кеп-кеңеш бергендиги, адистик адеп-актык каада менен КР мыйзамдарын бузгандыгы үчүн жооп-керчилик.
Лойтенталь
Лойтенталь (Leutenthal) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Веймар районуна кирет.
Калкы - 264 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 5,50 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 71 051. Муниципалитеттин башчысы — Херберт Штайнхойзер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Сальвадорлуктар
Сальвадорлуктар (өздөрүн сальвадореньос деп аташат) - эл, Сальвадордун негизги калкы. Жалпы саны 5300 мин киши, анын ичинде 5100 миңи Сальвадордо (2000). Ошондой эле АКШда жана Борб. Америка өлкөлөрүндө да жашашат. Испан тилинде сүйлөшөт. Динге ишенгендери - католиктер. 16-19-кылымда С. испандар менен жерг. индейлердин (пипиль, ленка, майя), анча-мынчасы негрлердин аралашуусунан калыптанган. С. дыйканчылык жана мал чарбачылык менен кесиптенишет.
Фридерсдорф (Мульде)
Фридерсдорф (Мульде) (Friedersdorf (Mulde)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Биттерфельд районуна кирет.
Ристе
Ристе (Rieste) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Оснабрюк районуна кирет.
Фридерсдорф (Мульде)
Калкы - 1959 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 4,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 82 090. Муниципалитеттин башчысы — Карстен Дөринг.
Ристе
Калкы - 3301 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 30,6 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 59 031. Муниципалитеттин башчысы — Антон Хармс.
Кэри-Хироюки Тагава
Кэри Хироүки Тагава (Cary-Hiroyuki Tagawa;田川 洋行 Тагава Хироүки, 1950-жылы 27-сентябрда туулган) — жапон-америкалык актер, спорттук психолог, мушкер жана каскадер.
Тагава "Жылдыз жолу: Кийинки муун" (англ. Star Trek: The Next Generation, 1987), "Бейиштеги күркүрөө" (англ. Thunder in Paradise, 1995), "Нэш Брижс" (англ. Nash Bridges, 1996), "Гавайидеги үлпөт той" (англ. Baywatch: Hawaiian Wedding, 2003) жана "Баатырлар" (англ. Heroes, 2007) тасмаларында тартылган. Ал үн актеру катары видео оюндарда үн коштогон. Алар: "Бэтмэн: Син Цзунун көтөрүлүшү" (англ. Batman: Rise of Sin Tzu), "Бабилон 5" (англ. Babylon 5), "Мортал комбат" (англ. Mortal Kombat) жана "Теккен" (Tekken) видео оюндары болуп саналат. Учурда ал Филип Киндред Диктин романынан ылайыкташтырылып тартылып аткан "Amazon" компаниясынын "Бийик сепилдеги киши" (англ. The Man in the High Castle) сериалында Нобосуке Тагоминин образын аткарып жатат.
Вестерхайм (Вюртемберг)
Вестерхайм (Вюртемберг) (Westerheim (Württemberg)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Альб-Дунай районуна кирет.
Калкы - 2864 киши(2013-ж.). . Аянты - 22,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 25 134. Мэр — Хартмут Вальц.
Инфракызыл нурлануу
Инфракызыл нурлануу, инфракызыл нур – электр-магниттик нурлануунун бир бөлүмү. Анын толкун узундугу (l) 0,74 мкмден 1 ммге чейин. Инфракызыл нурланууну 1800-ж. англ. илимпоз В. Гершель ачкан. Бул нур жарыктын кызыл нурунан (0,74 мкм) кийин турат жана көзгө көрүнбөйт. Мисалы, Күндүн нурлануу энергпясынын 50%и, ал эми кызытма лампанын 95%ке жакыны инфракызыл нурлануу болуп эсептелет. Инфракызыл нурлануунун спектры аны пайда кылган булактын табиятына жараша сызыктуу, тилкелүү же туташ болот. Дүүлүккөн атом же пон сызыктуу спектр, ал эми термелүү жана айлануу кыймылындагы дүүлүккөн молекулалар тилке түрүндөгү спектрди пайда кылат. Кызытылган катуу жана суюк заттар туташ спектр, ал эми төмөнкү температурадагы (800 Кден төмөн) катуу зат дээрлик инфракызыл нур чыгарат. Аныктоочу жана өлчөөчү курал, караңгыда көрүүгө мүмкүндүк берүүчү дүрбү, ракета же снарядды учуп бараткан нерсеге багыттоочу система, адамдын сезгенген органын аныктоочу курал (тепловизор), сызыктуу спектрлүү лазер, жогорку басымдагы сымап чырагы жана башкалар приборлор инфракызыл нурланууга негизделген. Алар илимий изилдөө, техникада жана медицинада колдонулат.Ушул физика тасска болду го!Ушунун баарынын жашоодо эмне кереги бар дейм даа?
Лимингтон (Мэн)
Лимингтон (Мэн) (Limington) — Мэн штатынын Йорк округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3403 киши. Болжолдуу аянты - 112.1 км². FIPS коду — 23-39405.
Хэмптон (Небраска)
Хэмптон (Небраска) (Hampton) — Небраска штатынын Hamilton округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 439 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 31-20785.
Йост Гипперт
Йост Гипперт  (Jost Gippert; 1956-жылдын 12-март күнү мурунку Винц-Нидервенигерн, азыркы Хаттинген шаарында дүйнөгө келген) - Aл немис лингвисти, кавказтаануучусу, Франкфурт шаарындагы Гете атындагы Франкфурт университетинин эмпирикалык лингвистика институтунун салыштырмалуу тил илими кафедрасынын профессору.
Кесиби, чыгармачылыгы
Гипперт 1972-жылы Германиядагы Эссен шаарындагы Лейбниц гимназиясын аяктаган. 1972-1977 жылдары Марбург менен Берлин эркин университеттеринде окуп, индология, японтаaну, кытайтaану жана салыштырмалуу тил илими тармактарын аяктап, 1977-жылы индоевропа тилдеринин инфинитивдик калыптандыруу синтаксиси боюнча эмгеги үчүн философия илиминин доктору болду. 1977-1990 жылдары Берлин, Вена жана Зальцбург шаарларындагы университеттерде илимий кызметкер катары лекцияларды окуган.
Чыгыш Компьютер Тил билиминин илимий ассистенти катары 1991-жылы Бамберг университетинде армян жана грузин тилдериндеги иран тилинен кирген сөздөрү тууралуу доктордук диссертацияларын жүргузгөн. 1994-жылдан баштап Франкфурт шаарында Гете атындагы Франкфурт университетинде салыштырмалуу тил илиминен сабак бере баштады. Ал 1996-жылдан бери Геллат Илимдер Академиясынын (Грузия) жана 2007-жылдан бери Берлин-Бранденбург Илимдер жана гуманитария Академиясындагы «Тил» бөлүмүнүн мүчөсү.
1997-жылы Грузиянын Тбилиси шаарындагы Сулхан Саба Орбелиани университетинде ардактуу профессору, 2009-жылы Тбилисидеги Иванэ Джавахишвили атындагы университеттин ардактуу доктору жана 2013-жылы Грузия, Батумидеги Шота Руставели атындагы жогорку окуу жайынын ардактуу доктору атактары берилди. 1994–жылы Й. Гипперт салыштырмалуу тил илиминин профессору болгондон соң, индоевропа тилдери, алардын тарыхы жана этимологиясы менен катары кавказ тилине жана жалпы лингвистикалык типологиясынa багыт алды. Учурда Й. Гипперт Компютердик лингвист да катарында 1987-жылы түзүлгөн байыркы индоевропа жана кавказ тилдеринин биринчи булактары камтылган ТИТУС проектин жетектөөдө.
TITUS, ARMAZI, GNC жана LOEWE
Гипперт 1987-жылдан бери, байыркы индогерман тилдерин жана аларга коңшу идиомаларды өткөрүү каражаттарынын толукталган сандык (дигиталдык) даярдоосу үчүн негизделген TITUS проектинин негиздөөчүсү жана жетекчиси. 1999-жылы ал Кавказ тилдери тууралуу толук маалыматтарды чогултууга багытталган ARMAZI проектин (Кавказ тилдери жана маданияты: электрондук документация) колгo алды. Бул проект Грузия Улуттук Корпусуна берилди.
Электрондук колжазмалар анализи
1990-жылы Гипперт чыгыштык колжазмалардын сандык проектин жургузду. Анын мисалы катары Берлин Турфан жыйнагынын Тохарлар колжазмасы менен Синайда табылган кавказ-албан колжазмаларын редакциялаганын атап кетүүгө болот. Ушундай эмгектери учун 2009-жылы Гамбург университетинин «Колжазмалар маданияты» илимий тобуна чакырылган. Ал «Азия жана Африка колжазмаларынын маданиятынын энциклопедиясы» менен «Чыгыштык колжазмаларынын салыштырмалуу изилдөөсү» иштеринин катышуучусу катары болгон Петра Капперт Фэллоу иретинде 2013-жылы жазда Гамбург университетине да барган.
Пойнтинг вектору
Пойнтинг вектору – электр-магниттик энергия агымынын тыгыздык вектору. Англис физиги Ж. Г. Пойнтинг аныктаган. Пойнтинг векторунун модулу электр-магниттик энергиянын таралуу багытына перпендикуляр болгон тегиздиктин бирдик аянты аркылуу бирдик убакыт ичинде ташылып өткөн энергиянын чоңдугуна барабар. Бирдиктердин абсолюттук (Гаусс) системасында төмөнкүдөй аныкталат: П = —[E'Jj], мында [e h] - электр жана магнит талааларынын чыңалыштарынын вектордук көбөйтүндүсү, с - жарыктын вакуумдагы ылдамдыгы. Пойнтинг вектору СИде П ~ [e h] түрүндө берилет.
Салык бычымы
Салык бычымы – кирешенин акча бирдигине (эгер акча капиталынан түшкөн киреше болсо), жер аянтынын бирдигине, товарды өлчөө бирдигине карата салынган бирдикке карата салык көлөмү ж. б. у. с. салык төлөөчүнүн кирешесине карата пайыз түрүндө каралган С. ч. адатта салык квотасы аталат. С. ч-нин негизги түрлөрү: өтүмдүү – киреше көлөмүнө карабастан бирдикке (кээде баардык объектиге) карата эң жогорку өлчөмдө белгиленет (кара:Иш жүзүндөгү салык); теңдештик – анын көлөмүн эсептен чыгаруу менен, кирешеге карата бирдей таасир этет (кара: <a href='Пропорционалдык салык салуу'>Пропорционалдык салык салуу</a>  ); өсүүчү – салык салынган кирешенин өсүшү боюнча өсүп жүрүп отурат (кара:  <a href='Прогрессивдик салык салуу'>Прогрессивдик салык салуу</a>  ).
Эварист Галуа
Эварист Галуа (26. 10. 1811, Париждин жанындагы Бур-ла-Рен — 30. 5. 1832, Париж) — француз математиги.
Республиканы жактаган революционер. 1830-ж. Жог. нормалдуу мектепте окуп жүрүп, саясий күрөшкө катышкан. Королдук реяшмге каршы чыккандыгы үчүн эки жолу түрмөгө камалган. Түрмөдөн чыгары менен дуэлден каза болгон. Галуанын математикалык эмгектери өз доорунан алдыда турган. Ал (азыр Галуа теориясы деп аталган) чектүү талаалардын теориясын түзгөн.
Галуанын негизги эмгеги Ж. Лагранж менен Н. Абель баштаган алгебр, тендемелердин радикал аркылуу чыгарылышы жөнүндөгү изилдөөлөрдүн негизинде жазылган. Анын идеялары табият таануу м-н квант механикасында колдонулат.
Масалит
Масалит (Кана Масалака, Масарака, Месалит, Массалит, англ. Masalit, ар. .ماساليت‎) — эл. Судандын батышында (Дарфур) жана Чаддын чыгышында (Ваддаи) жашайт. Жалпы саны 440 миң адам.
Тил
Масалит тилинде сүйлөшөт. Ошондой эле араб тили кеңири таралган.
Дин
Көпчүлүк мусулмандар (сүннөттөр). Бирок салттуу ишенимдердин таасири калган.
Көпчүлүк дыйканчылык менен алектенишет. Майда фермерлик чарбалар өнүккөн. Масалит дыйкандары таруу, жер жаңгак, сорго, сезам, манго, кориандр өстүрүшөт.
Турак жай
Сальдо
Сальдо (итал. Saldo - эсептешүү, калдык) - 1) фирманын, ишкананын ортосундагы белгилүү бир убакытта түшкөн акчалай кирешеси менен чыгашасынын ортосундагы айырма; өлкөнүн экспорту менен импортунун ортосундагы нарктык (соода балансындагы сальдо), чет өлкөдөгү төлөмдөр менен ал жактан түшкөн акчалай каражаттардын (өлкөнүн төлөм балансынын сальдосунун) айырмасы. Ийгиликтүү оң сальдодо түшкөн киреше кеткен чыгымды жаап турса, тескери сальдодо түшкөн киреше кеткен чыгымды жапканга жетпейт; 2) биржалык операцияда; брокердик фирмага анын кардарларынын карызы же брокердик фирманын өз кардарларына болгон карызы; 3) бухгалтердик эсептөөдө счеттордун дебет жана кредит боюнча жазуу жыйынтыктарынын ортосундагы айырма.
Масалит
Кадимки үй конус формасында, жыгачтан жана самандан курулган.
Тарых
Масалит уруусунун уламыштары боюнча, алардын түпкү мекени түндүктө болуп, Туниске чейин созулган. Бирок алар өз жерлерин таштап, азыркы Чаддын аймагынан өткөндөн кийин, акыры азыркы Суданга отурукташып калышкан. Алар исламды 17-кылымда кыдыруучу мусулман дааватчыларынан кабыл алышкан.
Булактар
https://artsandculture.google.com/entity/m0386yx?hl=ru
Масалит тили
Гоулдэн (Миссисипи)
Гоулдэн (Миссисипи) (Golden) — Миссисипи штатынын Tishomingo округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 201 киши. Болжолдуу аянты - 1.5 км². FIPS коду — 28-27940.
Деркембаев Казыбек Асанович
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Бекмурзино (Бир району, Башкыртстан)
Бекмурзино — Башкыртстандын Бир районундагы айыл, Эски Петр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 491 киши. Почта индекси — 452475, ОКАТО коду — 80213837002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Салык жарнагы
Салык жарнагы – салык төлөөчүнүн белгилүү бир мезгил аралыгында тапкан кирешеси жана ага карата колдонулган жеңилдиктер жөнүндө ырасмий билдирүүсү. С. ж. менен аракеттеги салык салымынын ченинин негизинде төлөмгө жаткан салык көлөмүнө көзөмөлдүк кылынат.
Салык жылы
Салык жылы – салык төлөөчүлөр үчүн календардык жыл (1-январдан 31-декабрга чейин) салык жылы болуп саналат.
Оак Блаффс (Массачусетс)
Оак Блаффс (Массачусетс) (Oak Bluffs) — Массачусетс штатынын Дюкс (Dukes) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3 735 киши. Болжолдуу аянты - 67.2 км². FIPS коду — 25-50390.
Гранд Рапидс
Гранд Рапидс (Grand Rapids) — Мичиган штатынын Kent округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 188 040 киши. Болжолдуу аянты - 117.3 км². FIPS коду — ?.
Терек суусу, Ат-Башы району
Терек – Ат-Башы районунундагы суу, Аксай өрөөнунүн оң куймасы. Узундугу 60км, алабынын аянты 1160 км. Какшаал-Тоо системасынын түндүк капталындагы Кыпчак ашуусуна жакын 3925 м бийиктиктен башталган суу, түштүккө карай агат. Аксайга кошуларда нугу кеңейип, салааларга бөлүнүп, суунун айрым бөлүгү аллювий тектерине сиңип, жер асты менен Аксайга кошулат. Негизинен кар жана булак сууларынан куралат. Ири куймалары: Оттоташ, Сариймек, Ортосуу(сол), Тузбел, Жергеталсай (оң). Жылдык орточо чыгымы 3–6 м3/сек. Эң чоң чыгымы июль – августта, азы февраль–мартта байкалат. Апрель – сентябрда кирип, октябрь – мартта тартылат.
Полевой Борис Николаевич
Полевой Борис Николаевич [(чын фамилиясы – Кампов) 4(17). 3. 1908, Россия империясы, Москва – 12. 7. 1981, ошол эле жер] – орус совет жазуучусу, журналист, коомдук ишмер, Социалисттик Эмгектин Баатыры (1974). 1926-ж. Твердеги өнөр-жай техникумун бүткөн. Чыгармачылыгы Улуу Ата Мекендик согушта «Правда» гезитинде кабарчы болуудан башталган. 1962-81-жылдары « Юность » журналында башкы редактор болгон. 1946-ж. жазган «Чыныгы адам жөнүндө повести» СССР мамлекеттик сыйлыгына татыктуу болуп, чет өлкөлөргө да белгилүү болгон. Полевой – «Биз советтик адамдар» (1948; СССР мамлекеттик сыйлыгы, 1949) очерк жана аңгемелер жыйнагынын, «Алтын» (1949, аты уйкаш фильм, 1970) романынын, «Терең тыл» (1958), «Жапайы жээкте...» (1962; аты уйкаш фильм, 1966), «Доктор Вера» (1966; аты уйкаш фильм, 1968), «Анюта» (1976) повесттеринин, чет элдер турмушун чагылдырган «Америка күндөлүктөрү» (1956; Эл аралык тынчтык сыйлыгы, 1959), «Жарык дүйнө боюнча» (1958) ж. б. чыгармалардын автору. «Чыныгы адам жөнүндө повесть» (1953, которгон О. Орозбаев), «Эрдик» (1959, которгон С. Закирова) ж. б. чыгармалары кыргыз тилине которулган. 3 Ленин, 2 Эмгек Кызыл Туу, Кызыл Жылдыз, Октябрь Революциясы ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Фрази (Миннесота)
Фрази (Миннесота) (Frazee) — Миннесота штатынын Becker округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1350 киши. Болжолдуу аянты - 2.2 км². FIPS коду — 27-22472.
Инфракызыл нур техникасы
Инфракызыл нур техникасы – көзгө көрүнбөгөн инфракызыл нурланууну пайдаланууга негизделген приборлор, түзүлүштөр, системалар. Инфракызыл нур техникасына инфракызыл нурду аныктоочу жана өлчөөчү, караңгыда сүрөт тартуучу, ысытылган нерсенпн температурасын алыстан өлчөөчү, жашырын сигнал берүүчү, жер бетпнде жана космосто байланышууга мүмкүндүк берүүчү, алыскы аралыкты ченегич, жер бетинде, деңизде абада нерселерди (самолёт, кеме жана башкалар) алардын инфракызыл нур чыгаруусу боюнча аныктоочу приборлор; снарядды же ракетаны учуп баратканда багыттоочу түзүлүштөр; пнфракызыл нурду кабыл алгыч жана анын булагы, инфра-кызыл нурду бөлүп алуучу чыпкалар жана башкалар кпрет. Инфракызыл нур техникасы радиоспектроскопиядагы ар кандай заттарды анализдөө жана түзүлүшүн спектрдик анализдөө үчүн, алыскы жылдыздардын жана планеталардын атмосферасын изилдөөдө, Жердпн жылуулук балансын өлчөөдө, Өнөр жайларда жыгач, лак-сыр капталган буюмдарды кургатууда; аскердпк иште караңгыда көрүү приборлорунда, жылуулук локацпясында, башкарылуучу снаряддарды бутага өзүн-өзү багыттоодо колдонулат.
Гундерсхайм
Гундерсхайм (Gundersheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альцай-Вормс районуна кирет.
Калкы - 1589 киши(2013-ж.). . Аянты -  8,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 31 036. Муниципалитеттин башчысы — Эрно Штраус.
Хальмерская (Сиговая куймасы)
Хальмерская — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сиговая дарыясынын оң жээгинен 2 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Сальвадор
Сальвадор (El Salvador), Эль-Сальвадор Республикасы- Борб. Америкадагы мамлекет. Чыгышынан жана түндүгүнөн Гондурас, батышынан Гватемала менен чектешет. Түштүгүн Тынч океан чулгайт. Аянты 21,04 миң км2. Калкы 7,2 млн (2009). Борбору - Сан-Сальвадор шаары Адм.-айм. жактан 14 департаментке бөлүнөт. Акча бирдиги - АКШ доллары.
Сальвадор - БУУнун (1945), ЭВФтин (1946), Бүткүл дүйнөлүк соода уюмунун (1995), ЮНЕСКОнун (1948), ИНТЕРПОЛдун (1959) жана башка мүчөсү.
Администрациялык-аймактык бөлүнүшү (2007)
Мамлекеттик түзүлүшү. Сальвадор — унитардык мамлекет. Конституциясы 1983-жылы кабыл алынган. Башкаруу формасы - президенттик Республикасы Мамлекет жана өкмөт башчысы - президент, 5 жылга шайланат. Мыйзам чыгаруучу органы - бир палаталуу парламент (Мыйзам чыгаруучу ассамблея). С-до көп партиялуу саясий система орун алган. Негизги саясий партиялары: Фарабундо Марти атынан Улуттук боштондук фронт (FMLN) солчул марксисттик партиясы, Улуттук Республикасы альянс (ALENA) партиясы, Христиандык-демокр. партия (PDC), Демокр. өзгөрүү (CD) солчул центристтик партиясы жана башкалар
Табияты
Аймагынын көпчүлүк бөлүгүн жанартоонун аракетинен пайда болгон бөксө тоолор (эң бийик жери Санта-Ана чокусу; бийикт. 2385 м) ээлейт. Аракеттеги Исалько жанартоосун (бийикт. 1885 м) «Сальвадор маягы» деп аташат. Тез-тез атылган жанартоолор жана жер титирөөлөр өлкөнүн экономикасына терс таасирин тийгизип келет. Аймагынын тоолуу бөлүгү түштүктү карай тик түшөт. Тынч океандын жээгинде туурасы 10-30 км келген түздүк созулуп жатат. Бөксө тоолордон түндүктө жайгашкан терең тектон. ойдуңдан Лемпа д. агып өтөт. Климаты тропиктик пассаттык. Айлык орт. темп-расы 21-22°САЛЬВАДОР Жылдык жаанчачыны 600-700 лоаден (ойдуңдарында) 1500- 2500 ммге чейин (бөксө тоолордо). Дарыялары кыска, жанартоо көлдөрү бар. Күрөң-кызыл тоо топурагы басымдуу. Катуу жер титирөөлөр болуп турат. Бөксө тоонун үстүнкү бети жанартоонун күлү жана лава менен капталган. Ал топурактын күрдүүлүгүн арттырат. Анда тропика өсүмдүктөрү өстүрүлөт. Кофе аянтын кенейтүү үчүн токойлору көп кыйылып кеткен. Бийик тоолорунда бир аз эмен, мырза карагай өсөт. Табигый ландшафтты сактоо максатында Монтекристо, Эль-Импосибле улуттук парктары, Эль-Хокоталь резерваты уюштурулган.
Калкы
Элинин негизин сальвадорлуктар түзөт. Ошондой эле индпакистандыктар, пипиль индейлери (батышта), ленкалар (чыгышта) жашайт. Расмий тили - испан тили. Дини - католицизм. Борб. Америкадагы калк эң жыш жайгашкан өлкө. Орт. жыштыгы 1 км2 жерге 307,5 киши. Калкынын жашынын орт. узактыгы: эркектериники - 69,9 жаш, аялдарыныкы - 76,6. Төрөлүүнүн денгээли жогору (1000 кишиге 32,4), өлүм-житим төмөн (ЮООге 6,1). Шаар калкы Санта-Ана шаары. 61%. Ири шаарлары: Сан-Сальвадор, Санта-Ана, Сан-Мигель.
Тарыхы
1-7-кылымда сальвадор аймагын индей уруулары (майялар, науалар жана башкалар) мекендеп, Кускатлан мамлекетин негиздешкен. 1524-жылы Кускатлан аймагын испандар каратып, 1525-жылы аны Сан-Сальвадор деп аташкан. 1560-1821-жылдары Гватемала генерал-капитандыгына кирген. 1821-жылы 15-сентябрда Америкадагы испан колонияларынын көз карандысыздык үчүн согушунун (1810- 26) натыйжасында азаттык алган. Бирок аны мексика аскерлери басып алып, мексикалык Итрубе империясына баш ийген, ал ыдыраган соң Борб. Американын бириккен провинциясына караган. 1839-жылы сальвадор көз карандысыз Республикасы деп жарыяланган. 19-кылымда С-до либералдар менен консерваторлор ортосунда бийлик үчүн күрөш жана сальвадор менен Борб. Америкадагы башка мамлекеттер ортосунда согуштар болуп турган. 1885-жылы Гондурастын колдоосу жана Никарагуа менен Коста-Риканын жардамы аркылуу сальвадор Гватемалага кол салган. Натыйжада Гватемала армиясы талкаланып, президенти Барриос өлтүрүлгөн. 1927-жылы С-до Пио Ромеро Боскенин президенттик бийликке келиши менен өлкөдө алгачкы демокр. өнүгүүлөр пайда болуп, реформалар ишке ашкан. 1931-жылы Максимилиано Эрнандес Мартинестин аскердик диктатурасы (1931-44)бийликке келип, саясий эркиндиктерди жойгон. Аскер режимине каршы Америкадагы биринчи коммунисттик көтөрүлүш - Фарабундо Марти баштаган 40 миң дыйкан (1932), ошондой эле армиянын, студенттердин, саясий топтордун чыгуулары Эрнандестин диктатурасын кулаткан (1944).
1990-жылдарга чейин «оңчул» жана «солчулдардын» ортосунда саясий күрөш күч алып, өлкөнүн экон. абалы оордоп, эмгекчилердин мүдөөсү канааттандырылган эмеСальвадор 1992-жылы өкмөт менен партизандардын ортосунда тынчтык келишим түзүлүп, 1994-жылдан өлкөдө демокр. кайра куруулар ишке аша баштаган. 2004-09-жылдары Улуттук Республикасы альянс партиясынын («ончулдар») өкүлү Антонио Сака, 2009-жылдан Фарабундо Марти атынан Улуттук боштондук фронтун («солчулдар») өкүлү Маурисио Фунес өлкө президенттигине расмий шайланган.
Чарбасы
Сальвадор - өнүгүп келе жаткан агр. өлкө. Экономикасынын негизин сыртта иштеген жарандар которгон акчалар жана азыкомитетүлүк, кант, этил спиртинен түшкөн киреше түзөт. ИДПнин көлөмү 42,9 млрд АКШ доллары. Аны киши башына бөлүштүргөндө 7,1 миң доллардан туура келет. Андагы тейлөө чөйрөсүнүн үлүшү (% менен) 60,7, ө. ж-дыкы 28,2, а. ч-ныкы 11%. 2007-жылы 5,6 млрд кВт-с электр энергиясы өндүрүлгөн. Тамак-аш, тигүү, хим. (кир жуучу каражаттар, жер семирткичтер жана башкалар), целлюлоза-кагаз, машина куруу (негизинен амер. компаниялар) өнөр жай ишканалары иштейт. Жеринин 2/3 бөлүгүн агрардык сектор түзөт. Негизги маданий өсүмдүктөрү - кофе, бал камыш, жүгөрү, ак жүгөрү, шалы, буурчак. Эт багытындагы мал чарбачылыгы өнүккөн. Балык кармалат. Автомобиль жолунун узундугу 10,9 миң км. Башкы деңиз порту - Акахутла. Сыртка кофе, этанол, кант, кийим-кечек, хим. товарларын чыгарат. Негизги соода шериктештери: АКШ, Гватемала, Гондурас, Мексика.
Планег
Планег (Planegg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Мюнхен районуна кирет.
Калкы - 10 480 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 84 138. Муниципалитеттин башчысы — Аннемари Деч.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Ричард Гир
Ричард Тиффани Гир (Richard Gere;/ˈɡɪər/ GEER; 1949-жылы 31-августта туулган) — америкалык актер жана гуманитардык активист. Ал 1970-жылдары актердук чөйрөгө кирип, "Мырза Гудбарды издөө" (англ. Looking for Mr. Goodbar, 1977) тасмасында экинчи пландагы образды жаратып, "Бейиштеги күндөр" (англ. Days of Heaven, 1978) тасмасында башкы ролду аткарган. Ал атактуулукка "Америкалык сойку бала" (англ. American Gigolo, 1980) тасмасы менен жетип, бул аны көрүнүктүү секс символго айланткан. Ал жакшы кабыл алынган көптөгөн тасмаларда, анын ичинде "Офицер жана жентлмен" (англ. An Officer and a Gentleman, 1982), "Коттон клубу" (англ. The Cotton Club, 1984), "Жагымдуу аял" (англ. Pretty Woman, 1990), "Алгачкы турмуштук коркуу" (англ. Primal Fear, 1996), Качып кеткен колукту" (англ. Runaway Bride, 1999), "Мен ал жакта эмесмин" (англ. I'm Not There, 2007), "Арбитраж" (англ. Arbitrage, 2012) жана "Норман: Нүйорктук жөнгө салуучунун орточо өсүшү жана катуу чөгүшү (англ. Norman: The Moderate Rise and Tragic Fall of a New York Fixer, 2016) кинофильмдеринде тартылган. "Чикаго" (англ. Chicago, 2002) тасмасындагы Билли Флинндин образын ачып бергени үчүн ал "Оскар" сыйлыгын утуп алган жана актердук топтун мүчөсү катары "Алтын глобустун" жана АКШ киноактерлор гилдиясынын сыйлыктарына татыган.
Терек суусу, Ак-Талаа району
Терек суусу, Ак-Талаа району – Ички Теңир-Тоодогу суу, Нарындын сол куймасы. Ак-Талаа районун аймагында. Жаман-Тоонун түндүк капталынан агып түшөт. Узундугу 67 км, алабынын аянты 826 км2. Теректин 27 куймасы бар. Кар жана жаан-чачын сууларынан куралат. Кээде кышында соолуп да калат. Алтай дарыяларынын тобуна кирет. Жылдык орточо чыгымы 0,8 м3/сек, модулу 1 л/сек км2. Чыгымы көп жылдар боюнча жана жыл ичинде да кескин өзгөрүүлөргө дуушар болуп турат. Боюнда Терек, Баетов, Үгүт кыштагы жайгашкан.
Салык колтийбестиги
Салык колтийбестиги – улуттук же эларалык укукка ылайык, айрым юридикалык же жеке жактарга салык төлөө милдеттенмесинен бошонуу укугунун берилиши. Мисалы, КР аймагында КРУБга С. к. берилген. Ошентип, КРУБ, анын обулустук башкармалыгы, анын менчиги, мүлкү менен кирешелери, ошондой эле бүтүмдөр менен аткарымдар баардык салыктардан, бажы жана башка жыйымдардан, мамлекеттик алымдардан бошотулган. С. к. КРУБ түзгөн юридикалык жактарга таркатылбайт.
Данияров Жусупакмат
Данияров Жусупакмат (1915, Суусамыр, Ак-Мойнок кыштоосу - 1986, Кожомкул кыштагы) - согуштун жана эмгектин ардагери. Алгач Суусамырда колхоздун ар кандай жумуштарында иштеген. 45-жылдары Улуу Ата-Мекендик согушка катышып, 2-топтогу майып болуп келген.
Согуштан кийин Суусамыр - Жумгал автомобиль жол курулушунда, 1968-77-жылдары Кожомкул кыштагьгада сатуучу болуп эмгектенген. 1951-ж. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кенешинин президиумунун Ардак грамотасы менен сыйланган. Чал уруусунан.
Колдонулган адабияттар
Суусамыр: Энциклопедия /Башкы ред. Ү. Асанов. - Б.: Энцик. борбору, 2010. - 312 б., илл. ISBN 978-9967-14-076-9
Сальмонеллёз
Сальмонеллёз — киши жана жаныбардын ичеги-карын жугуштуу оорулары. Аны сальмонеллалар (бактерия) пайда кылат. Бул оорунун козгогучун англ. окумуштуу Сальмон 1-болуп ыландаган жаныбардан алган. Сальмонеллалар сырткы чөйрөгө туруктуу келип, малдын кургак кыгында 3-4 айга чейин жашайт. Сүт азыктарында, бышырылган эт жана башка даяр азыктарда бактериялар өсүп, көбөйөт. Мындай азыктардын сырткы көрүнүшү жана даамы өзгөрбөйт. С-ди ылаңдаган жаныбарлар жана айрым оорулуу же бактерия алып жүрүүчү адамдар жугузат. Ыландаган жаныбардын денесинен С-дин козгогучтары сырткы чөйрөгө анын заңы, заарасы, сүтү, шилекейи жана мурун суюктугу менен бөлүнүп чыгат. Оору кишиге сальмонелла менен булганган эт жана эт азыктарын, сүт жана сүт азыктарын, балык, бакма канаттуулардын жумурткасын, этин жана башка азыктарды жегенде жугат. Оорунун жашыруун мезгили бир нече стан 2-5 күнгө чейин созулат. Оору дене ысып (39-40°С), баш катуу ооруп, жалпы алсыздануу менен башталат. Микробдун таасиринен окшуйт, кусат, кээде ич өтүп, ооруйт. Оорунун өтүшү бактериянын же анын уусунун денеге аз же көп санда киришине, микробдун оору чакыруу жөндөмдүүлүгүнө, кишинин организминин коргонуу күчүнө жана башка себептерге байланыштуу. С-дин алдын алуу чаралары: мал союучу жайларда атайын санит.- ветеринариялык көзөмөлдүн туура жана так аткарылышын камсыз кылуу; продуктуларды төмөнкү темп-рада сактоо; бышырылган жана чийки тамак-азыктарын бөлөк сактоо, аларды иштетүү үчүн атайын өзүнчө бычак, такта, столдун болушу. Ашканаларда тамак даярдоонун технол. процесстерин сөзсүз толугу менен сактоо зарыл. Коомдук ашканаларда, балдар мекемелеринде, балдар ооруканаларында санит.
Сосновый Бор (Бир району, Башкыртстан)
Сосновый Бор — Башкыртстандын Бир районундагы айыл, Эски Петр айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 61 киши. Почта индекси — 452475, ОКАТО коду — 80213837003.
Харбайн (Небраска)
Харбайн (Небраска) (Harbine) — Небраска штатынын Jefferson округуна караган АКШ шаары.
Сосновый Бор (Бир району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Харбайн (Небраска)
Калкы - 56 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 31-20960.
Фридриксауэ
Фридриксауэ (Friedrichsaue) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 200 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 4,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 105. Муниципалитеттин башчысы — Маттиас Витте.
Масалит тили
Масалит тили Нил-сахара макроүй-бүлөнүн курамындагы мабан уясына кирет. Ал тил Суданда (Батыш Дарфур жана Түштүк Дарфур) жана Чадда (Ваддай жана Сила региондордо) кеңири таралган. Сүйлөгөндөрдүн саны 410,9 миң адам, анын ичинде 350 миң Суданда, 60,9 миң Чадда.
Масалит тилинде эки социолект бар:
Колдонулган адабият
Эдгар, Дж. (1990). Истории масалит. Африканские языки и культуры, 3 (2), 127-148.
Вестерштеттен
Вестерштеттен (Westerstetten) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Тюбинген административдик округуна карайт. Альб-Дунай районуна кирет.
Калкы - 2203 киши(2013-ж.). . Аянты - 13,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 4 25 135. Мэр — Херман Кригер.
Салык мезгили
Салык мезгили – салык салуу максаты үчүн белгиленген эсептөө мезгили.
Гренада (Миссисипи)
Гренада (Миссисипи) (Grenada) — Миссисипи штатынын Гренада (Grenada) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 14879 киши. Болжолдуу аянты - 77.6 км². FIPS коду — 28-29460.
Литтлтон (Мэн)
Калкы - 955 киши. Болжолдуу аянты - 100.0 км². FIPS коду — 23-40595.
Бандениц
Бандениц (Bandenitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Мекленбург-Төмөнкү Померания жеринде жайгашкан муниципалитет. Лүдвигслуст районуна кирет.
Калкы - 487 киши(2013-ж.). . Аянты - 17,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 13 0 54 004. Муниципалитеттин башчысы — др. үрген Зенгер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Түштүк Ысык-Көл көмүрлүү аймагы
Түштүк Ысык-Көл көмүрлүү аймагы – Ысык-Көл облусунун Тоң, Жетөгүз, Аксуу р-ндагы көмүр кендери жайгашкан ири аймак.
Ысык-Көл өрөөнүнүн түн.-чыгышында. Батышынан Кажысай, чыгышынан Каркыра суусу м-н чектешет. Аймактын уз. 200 км, туурасы 25 км. Мында Жыргалаң таш көмүр кени, Жергез, Сүттүбулак, Сөгөттү ж. б. күрөң көмүр кендери белгилүү. Мындагы көмүр жерг. Элге эзелтен белгилүү болсо да пайдаланылбай келген. Алгачкы геол. маалымат 1911-ж. берилген. Райондун аймагында ордовик, карбон, юра ж-а неоген-палеоген мезгилдеринин чөкмө тоо тектери, антропогендин борпоң чөкмөлөрү протерозой, каледон ж-а герцин гранитоид инт- рузиялары жатат. Чөкмө тектер райондун негизги структурасын – антиклиналдык бүктөлүүнү түзүп, пайдалуу катмарлар анын түн. канатында сыртка чыгып жатат. Көмүр юра мезгилинин алевролит, чопо тоо тек катмарларынын арасында жайгашкан. Жыргалаңда 6, Сөгөттүдө 6, Сүттүбулакта 2, Жергезде 1 пайдалуу көмүр катмары бар. Көмүр күрөң көмүр тобуна кирип, гумустуу, күкүрттүү ж-а күлү аз. Күйүүдөгү орт. табы 16–21,7 МДж/кг (Жыргалаң, Сөгөттү). Райондогу көмүрдүн жалпы эсептелген запасы 547 млн т.
Василий Поленов
Поленов Василий Дмитриевич [20. 5 (1. 6). 1844, Россия империясы, Петербург шаары – 18. 7. 1927, СССР, азыркы Тула облусу, Борок чарбагы, азыр Поленово] – орус живописчиси, Петербург сүрөт академиясынын анык мүчөсү (1823). РСФСР эл сүрөтчүсү (1926). П. П. Чистяковдон таалим алып, Петербург сүрөт академиясынан (1863–71) окуган. 1870- жылдары Поленовдун чыгармаларында негизги орунду пейзаж ээлеген. A. К. Саврасов менен Ф. А. Васильевдин лирикалуу пейзаж салтын улантып, Поленов орус жаратылышынын бейпил поэзиясын, жөнөкөй көрүнүшүн тартып, колориттин пленэрдик таасирдүүлүгүнө жетишкен («Москвадагы чакан короо», 1878; «Чөп баскан авуз», 1879). Поленовдун пейзажга жанрдык, лирикалык-ассоциациялык негиз берип, этюдга өзүнчө чыгарма катары мамиле кылганы орус пейзаж живописинин өнүгүшүнө чон таасир тийгизген. 1880-жылдары Поленов инжил сюжеттерине кайрылган. 1910–18-жылдары Москвадагы элдик театрды уюштурууга катышкан. 1882–95-жылдары Москва живопись, ийчилик жана зодчийлик окуу жайында сабак берген. Шакирттери: И. И. Левитан, К. А. Коровин, И. С. Остроухов, A. Е. Архипов ж. б. Поленов музыкалык чыгармаларды да жазган («Эллада элестери» операсы, романстар ж. б.). Тула облусундагы Поленово кыштагында Поленовдун музей-чарбагы бар.
Хальмер-Яга (Нерута куймасы)
Хальмер-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Нерута дарыясынын сол жээгинен 18 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 20 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Оакхам (Массачусетс)
Оакхам (Массачусетс) (Oakham) — Массачусетс штатынын Уорчестер (Worcester) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1 902 киши. Болжолдуу аянты - 55.8 км². FIPS коду — 25-50670.
Риттерхуде
Риттерхуде (Ritterhude) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Остерхольц районуна кирет.
Калкы - 14 658 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 32,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 56 008. Муниципалитеттин башчысы — Зузанне Гайльс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Салык милдеттенмеси
Салык милдеттенмеси – мамлекеттик бюджеттин пайдасы үчүн салык мыйзамдарына белгиленеген милдеттүү төлөмдөрдүн Салык кызматы тарабынан салык төлөөчүгө көрсөтүлгөн суммасы, ошондой эле салык төлөөчүнүн салык Мыйзамдарында аныкталган милдеттенмеси.
Лойтерсдорф (Тюрингия)
Лойтерсдорф (Тюрингия) (Leutersdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген районуна кирет.
Калкы - 263 киши (31-декабрь, 2010). Болжолдуу аянты - 8,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 66 039. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Бюттнер.
Жапондор
Жапондор ― улут, Жапониянын негизги калкы. Ошондой эле Бразилияда, Калифорния жана Гавай а-нда (1,5 млн), АКШда (1,2 млн), Корея Элдик Республикасында (127 282), Филиппинде (120 000), Канадада (99 миң), Перуда (90 000), Австралияда (71 013), Улуу Британияда (63 017), Таиландда (45 805), Германияда (36 960), Аргентинада (34 000), Францияда (30 947), Корея Республикасында (28 320), Сингапурда (23 000), КЭРде (20 373), Микронезияда (20 000), Мексикада (20 000), Боливияда (14 000), Жаңы Зеландияда (13 447), Италияда (12 156), Индонезияда (11 263), Парагвайда (10 321), Чилиде (10 000), Вьетнамда (9468), Малайзияда (9142), Швейцарияда (8499), Жаңы Каледонияда (8000), Испанияда (7046), Нидерландда (6616), Бельгияда (6519), Маршалл а-нда (6000), Палауда (5000) жана Орусияда да (2137) жашашат. Саны 130 млн киыш, а. и. Жапонияда 127 млн (2013).
Жапон тилинде сүйлөшөт. Динге ишенгендери буддизм, ошондой эле синтоизмди да тутушат, бир азы христиандар.