cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Логхилл Виллэйдж (Колорадо)
Калкы - 521 киши. Болжолдуу аянты - 14.2  км². FIPS коду — 08-45680.
Френель күзгүсү
Френель күзгүсү - жарык интерференциясын байкоого арналган оптикалык түзүлүш. Фр. физик Ж. Френель сунуштаган (1816). Ф. к. өз ара 180°тан кичине бурч түзгөн эки (I жана II) жалпак күзгүдөн турат. S жарык булагы аларда S: жана S0 жалган сүрөттөлүштөрдү берет. Натыйжада бул булактардан жарык таралып жаткандай көрүнөт. Чынында жарык бир гана S жарык булагынан чыккандыктан, эки күзгүдөн чагылган жарык когеренттүү болот. Алар кичине бурчу менен кесилишет жана АВ экранында интерференцияны пайда кылат. Жарыктын кезектешкен ак жана кара тилкелери пайда болот.
Чычкан-Кол, Кара-Суу району
Чычкан-Кол (Чычкан-Кол) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Кара-Суу районундагы айыл. Папан айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1397 киши.
Вицлебен
Вицлебен (Witzleben) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Ильм районуна кирет.
Калкы - 703 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,60 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 70 054. Муниципалитеттин башчысы — Петер Урспрух.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Краснояр (Белебеев району, Башкыртстан)
Краснояр — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Слакбашев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 83 киши. Почта индекси — 452016, ОКАТО коду — 80209834004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Табигый аймактык комплекс
Табигый аймактык комплекс, географиялык комплекс, геосистема бирдиктүү материалдык системаны түзүүчү табигый, географиялык компоненттердин (жер бетинин рельефи менен бирге климат, аба массасы, жер бетиндеги суулар, топурак, жаныбарлар дүйнөсү) бири-бири менен тыгыз байланышып, өз ара аракетте болуп, закон ченемдүү айкалышы; физикалык географиядагы негизги түшүнүк. Табигый аймактык комплексти ар кандай чоңдуктагы географиялык бирдиктер (фация жана урочище) түзөт. Бул комплекс – физикалык география жана ландшафт таануу илимдеринин негизги изилдөө объектиси. Терминди ландшафт таануучу Н. А. Солнцев сунуштаган.
Каракорум-Алтай ооданы
Каракорум-Алтай Акимчилиги же Конфедеративдик Алтай Республикасы — Орусиядагы жарандык согуш мезгилиндеги алтай элинин мамлекеттик түзүлүш. 1917-жылы июль айында Бийск шаарында алтай түрктөрүнүн, шор түрктөрүнүн, Кузнецк шаарында телеут түрктөрүнүн, түпкүлүктүү элдердин курултайы өткөн. Съезд Алтайды өзүнчө административдик бирдикке бөлүү чечимин кабыл алып, Бийск шаарында жайгашкан Алтай тоо кеңешин түздү. Алтай Тоо Думасы өзүнчө автономиялуу башкарууну даярдоо, улуттук агартуу, Алтай тарыхын изилдөө менен алектенген.
Жараандык өкмөт
1918-жылдын 12-мартында Тоолуу Алтай Думасы Тоолуу Алтайдын жергиликтүү жана дыйкандарынын уюштуруу съездин чакырып, анда аймактын өзүнчө өз алдынча башкаруусун түзүү маселеси каралган. Съездде Улала шаарынын ез алдынча башкаруусу де-факто деп жарыяланды. Көз карандысыз өкмөт Монголиянын байыркы борбору Каракорумдун атынан аталган. Бул тарыхый шаар Алтайда болбосо да, алтай улутчулдары бул аталышты анын байыркы тарыхына чакырык катары кабыл алышкан. Мындан тышкары, Алтайда республиканын борбору болушу керек болгон жаңы Каракорам шаарын куруу пландаштырылган. Буга жооп кылып Каракорам-Алтай администрациясы болуп калды. Съездде алтай түрктөрүнөн шайланган Григорий Гуркин президент болуп шайланган.
Табигый жарык, уюлдашпаган жарык
Табигый жарык, уюлдашпаган жарык – электр-магнит талаасынын чыңалуу багыты тез жана иретсиз өзгөрүүчү оптикалык нурлануу. Табигый жарык таралуу багытына салыштырмалуу октук симметрияга ээ. Өтө ысытылган нерсе, жарык чыгаруучу газдар ж. б. табигый жарыкка жакын болгон жарык чыгарышат, бирок алар кандайдыр бир даражада уюлдашкан болуп эсептелет. Түз түшкөн күн жарыгы табигый жарыкка кыйла жакын.
Грэйс (Айдахо)
Грэйс (Айдахо) (Grace) — Айдахо штатынын Карибу округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.6 км². FIPS коду — 16-32500.
Калкы
2010-жылы калкы 990 киши болгон.
Коббель
Коббель (Cobbel) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Штендаль районуна кирет.
Калкы - 268 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 11,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 90 110. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Хайнц Папенброк.
Бад-Беллинген
Бад-Беллинген (Bad Bellingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Фрайбург административдик округуна карайт. Лёррах районуна кирет.
Калкы - 3894 киши(2013-ж.). . Аянты - 16,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 3 36 006. Мэр — Христоф Хоффман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 Шаардык районго бөлүнөт.
Майгулакова Лидия Тоялыевна
Майгулакова Лидия Тоялыевна (1948) – микробиология жана иммунология сабагы боюнча окутуучу. Ветеринардык илимдеринин кандидаты. К.И. Скрябин атындагы  Кыргыз Улуттук агрардык университетинин ВМиБ факультетинин жаныбарлардын жугуштуу ыландар кафедрасынын доценти.
Илимий ишмердиги
Илимий иштери эпизоотология, микробиология, иммунология багытында       жүргүзүлүүдө.
Сыйлыктары
2005-ж. Кыргыз агрардык университетинин ардак грамотасын алган.
2009-ж. Кыргыз Республикасынын элге билим берүү жана илим министерлигинин ардак  грамотасын алган.
20013-ж. Кыргыз Республикасынын  элге билим берүү отличниги.
Доцент Л.Т.Майгулакова илимий жетекчилиги менен корголгон диссертациялар
Карабаева Расида Косоровна  «Чуй  өрөөнүнүн шартында бодо малдардын туягынын кара жамасы жана тандардын ириндүү жабыркоосунда жандап жүрүүчү микрофлоралардын ага болгон таасири», 2015.
Кыргызстандагы аял укуктары
Кыргыз Республикасында аялдардын укуктук абалы акыркы бир нече миң жылдыкта көптөгөн олуттуу өзгөрүүлөргө дуушар болгон. Кыргызстан аялдардын тынчтык жана коопсуздук боюнча глобалдык индексинде (WPS Index) 97-орунду ээлеп, Борбор Азия өлкөлөрүнүн ичинен акыркы орунга чыкты.
Кыргыз коому патриархалдык, анда үй-бүлөнү башкаруу жана оокат табуу эркекке, ал эми үй иштери аялга жүктөлгөн, балдардын фамилиясы атадан балага өтөт, аялдар үйлөнгөндөн кийин эркектин үйүнө көчүшү көп кездешет. 20-кылымдан баштап абал өзгөрүп келатат, аялдардын көбү иштешет, аял-политиктер жана жетекчилер бар бирок тең укуктуулукка жетүү үчүн дагы тоскоолдуктар бар. Аялдар эркектерге караганда 25% аз маяна алышат, 400гө жакын професия аялдарга тыйуу салынган, аялдарды жана кыздарды мажбурлап никеге туруу үчүн ала качуу фактылары дээрлик күн сайын белгилүү болууда. Кыргызстанда кыз ала качуу боюнча чуулгандуу окуялардын бири 27 жаштагы Айзада Канатбекова менен 19 жаштагы Бурулай Турдала кызынын барымтага алынышы болду.
Кэрролл (Небраска)
Кэрролл (Небраска) (Carroll) — Небраска штатынын Wayne округуна караган АКШ шаары.
Кыргызстандагы аял укуктары
Адат мыйзамы
Кыргыздардын коомдук мамилелеринин патриархалдык жолу аялдардын укуктарын азайткан. Тил албаган кыздарды өлтүрүүгө жол берилген, көбүнчө аялдар менен балдар «баримта» менен «кунанын» объектисине айланган. Эркек жана аялдарды өлтүрүү үчүн жоопкерчиликтин өзгөчөлүктөрү бар болчу. Аял киши өлтүргөндүгү үчүн кун 150 баш мал болсо, эркек киши өлтүргөндүгү үчүн 300 баш бодо мал төлөнөт.
Кэрролл (Небраска)
Калкы - 238 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 км². FIPS коду — 31-08010.
Өтө кычкылдар
Өтө кычкылдар - өз ара түздөн түз байланышкан кычкылтек атомдору бар химиялык бирикмелер. Органикалык эмес Өтө кычкылдардын кристаллдык торчосу металлдын ионунан жанa молекулалык кычкыл­тек аниондорунан 022-, 02“, 03~ турат. Алар жөнөкөй жанa комплекстүү болуп бөлүнөт.
Кыргызстандагы аял укуктары
Адат мыйзамы
Үй-бүлөлүк мүлккө карата аялдын ээлик кылуу жана пайдалануу укугу болгон, бирок тескөө укугу толугу менен күйөөсүнө таандык болгон: «Күйөө өз каалоосу боюнча аялынын мүлкүн тескөөгө укуктуу; бирок ажырашкандан кийин баарын кайтарып бериши керек. Күйөөсү жокто үй мүлкүн башкарып, бирок ээликтен ажыратып, эч кандай келишим түзүп, бүтүм жасай алган эмес. Күйөөсүнүн күнөөсү же керээзи боюнча ажырашкан учурда гана аял белгилүү бир мүлктүк көз карандысыздыкка ээ болгон, анткени күйөөсү анын бардык себин кайтарып берүүгө милдеттүү жана ал тургай аны багууга милдеттүү болгон.
Өтө кычкылдар
Жөнөкөй Өтө кычкылдарда молекулярдык кычкылтек иондору металл атомдору (катиондору) менен түздөн түз байланышып, иондук бирикмелерге таандык болсо, комплекетүү Өтө кычкылдарда мол. кычкылтек иондору комплекстүү иондордун составына кирет.
Кыргызстандагы аял укуктары
Советтик мезгил
Большевиктер коммунисттик коомду куруудагы эн биринчи кезектеги милдеттердин бири калктын бардык катмарларынын укуктарын абсолюттук теңдетүү болуп саналат деп айтышкан. 1917-жылы кабыл алынган декрет аялдар менен эркектердин мыйзам алдында бирдей экендигин билдирген. 1918-жылы РСФСРдин конституциясы кабыл алынгандан кийин аялдар официалдуу турдө кенири укуктарга ээ болушту. Аборт жасоо укугу жарыяланып, ажырашуу процесси мүмкүн болушунча жөнөкөйлөштүрүлдү.
Өтө кычкылдар
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Кыргызстандагы аял укуктары
Советтик мезгил
Борбордук Азия өлкөлөрүндө аялдардын эркиндикке чыгышы Хужум деп аталып, эркектердин агрессиясына жана катуу каршылыгына дуушар болгон. 1918-жылы Пишпек шаарында эски үй-бүлөлүк турмуштун калдыктарын жоюу үчүн Мусулман аялдар союзу уюштурулуп, 1918-жылы аялдар бөлүмү аялдарды мамлекеттик жана коомдук иштерге даярдоого тийиш, 1921-жылы көп аял алууга, калыңга тыюу салуу жөнүндө мыйзам кабыл алынган, нике курагы аялдар үчүн 16 жашка, эркектер үчүн 18 жашка чейин көтөрүлгөн. Чыгыш аялын үй-бүлөлүк жана энелик милдеттерден бошотуунун советтик идеологиясы мыкаачылык менен өлтүрүүлөр жана репрессиялар менен коштолгон.
1920-жылдары коллективдештирүү жана индустриялаштыруу доорунда аялдар социалдык инфраструктураны өнүктүрүү ишине массалык түрдө тартыла баштаган. Бул трансформациялар 30 жашка чейин орточо аялдын 1ден аз балалуу болушуна алып келди. Ушуга байланыштуу 1935-жылы бойго бүтүрбөөчү каражаттарды чыгаруу токтотулуп, 1936-жылы бойдон алдырууга тыюу салынган, төрөт учурундагы аялдарга материалдык жардам да көбөйтүлгөн, көп балалуу үй-бүлөлөргө мамлекеттик жардам уюштурулуп, төрөт үйлөрүнүн тармагы кеңейтилген.
Энелик аялдын социалисттик милдети катары каралып, ал эркек менен бирдей иштөө милдети менен толукталып, аялга эки эселенген жүк жүктөлгөн.
Согуш маалында аялдар цехтин начальниги, ишканалардын начальниктери сыяктуу кызматтарды ээлее башташкан, бирок алар согуштан кийин мамлекет тарабынан кайрадан айдалып, аялдарда негизинен жумушчулар жана энелер болгон.
Эрүү доорунда жана андан ары 60-80-жылдары советтик жетекчилик аялдардын жашоосун жана мамилелерин катуу көзөмөлгө алуу жана жөнгө салуу аракеттеринен четтеп кетти. 1955-жылы кайрадан бойдон алдырууга уруксат берилген. 1965-жылы ажырашуу процедурасы кайрадан жеңилдетилген. 1968-жылы кош бойлуулук жана төрөт боюнча акы төлөнүүчү өргүү, жалгыз бой энелерге жана ажырашкан аялдарга балдарга жөлөкпул киргизилди. Жаңы мыйзамдар жалпысынан аялдардын абалын бир топ жакшыртты, бирок үй-бүлөлүк теңсиздик, кесипкөйлүк өсүү үчүн татаал мүмкүнчүлүктөр, мамлекет тарабынан кылдаттык менен жабылган маяналардын төмөндөшү проблемасын чечкен жок. Ошол кездеги идеология идеалдуу аялды иштеген эне катары позициялап, анын образы күйөөсүн үйдө кароо жана анын ден соолугуна кам көрүү милдети менен толукталып, аял үчүн “үч эселенген жүктү” жараткан. Бул көйгөйдү түшүнүү жетекчиликти аялдарга жана алардын үй-бүлөгө кайтып келишине карата жаңы «неопатриархалдык» саясатка барууга түрттү. Бул аялдардын лидерликтен жана престиждүү кесиптерден акырындап сүрүлүп чыгышына алып келди.
Эгемен Кыргызстан
1991-жылдан бери көз карандысыз Кыргызстан адам укуктары жаатында 50дөн ашык эл аралык пактка кошулуп, мамлекеттик түзүмдөрдүн жана жарандык коомдун деңгээлинде адам укуктарынын, аны менен бирге аял укуктарынын концепциясын тааныды. 1995-жылы 4-15-сентябрда биринчи жолу Кыргыз Республикасынын аялдар делегациясы Бейжинде өткөн Аялдардын абалы боюнча бүткүл дүйнөлүк IV конференцияга катышкан.
1996-жылы Жогорку Кеңеш Аялдардын укугу боюнча Конвенцияны ратификациядан өткөргөн. 1996-жыл өлкөдө Аялдар жылы деп жарыяланып, Үй-бүлө, аялдар жана жаштар иштери боюнча мамлекеттик комиссия түзүлөт. 1996-2000-жылдары Кыргызстанда аялдардын абалын жакшыртуу үчүн “Аялзат” улуттук программасы ишке киргизилген. 1999-жылы CEDAW комитетине биринчи жолу улуттук отчёт берилген. CEDAW – Аялдарга карата дискриминациянын бардык түрүн жоюу жөнүндө конвенция, БУУнун Башкы ассамблеясы тарабынан 1979-жылы 18-декабрда кабыл алынган.
2000-жылы улуттук саясаттын бардык аспектине гендердик компонентти кошуу үчүн Кыргыз Республикасынын президентинин алдында Аялдар, үй-бүлө маселелери жана гендердик өнүгүү боюнча улуттук кеңеш түзүлөт. “Кыргызстан аялдары кылымдар кыйырында” аттуу улуттук конференция өтүп, анда “Аялзат” программасынын аткарылышы, Кыргызстанда 2002-2006-жылдары гендердик теңчиликке жетишүү планы талкууланган. Ушул эле жылы өлкөдө “Жарандардын репродуктивдик укуктары жөнүндө” мыйзам кабыл алынганы белгилүү.
2002-2005-жылдары лидер-аялдарды мамлекеттик башкарууга тартуу тууралуу Кыргыз Республикасынын президентинин жарлыгы чыккан. Бир жылдан кийин Жогорку Кеңеш үй-бүлөлүк зомбулук жана аялдардын тең укуктуулугу жана мүмкүнчүлүктөрү жаатында 2 мыйзамды кабыл алган. Аялдар уюмдары парламентте гендердик маселелер боюнча президенттин өкүлү болушу керек деген идеяны көтөрүп чыгып, максатына жетти. Гендердик өнүгүү боюнча президенттин Жогорку Кеңештеги атайын өкүлү деген институт түзүлүп, бул кызматка 2005-жылы Анара Ниязова дайындалат. 2006-жылы “Гендердик саясатты өркүндөтүү чаралары жөнүндө” президенттин жарлыгы чыгып, 2007-жылы Кыргыз Республикасынын Конституциясынын жаңы редакциясында аялдар менен эркектердин бирдей укук жана мүмкүнчүлүктөрү принциби бекитилди. “Саясий партиялар тууралуу” мыйзамга гендердик квота деген түшүнүк кирди. 2008-жылы – Аялдардын мыйзамдык демилгелеринин альянсы түзүлгөн. Максаты – гендердик демилгелерди көтөрүү жана гендердик саясатка мониторинг жүргүзүү аркылуу саясатта аялдардын үнүн жана таасирин күчөтүү. Альянска Ишкер аялдар ассоциациясы, “Сезим” кризистик борбору, Гендердик изилдөөлөр борбору жана башка уюмдар кирип, өлкөдө аялдардын укугу үчүн күрөш активдешкен.
Гендердик теңдикти алдыга сүрөгөн жогорудагы чечимдердин көпчүлүгү аялдар уюмдарынын лоббиси астында кабыл алынган. Айрыкча саясаттагы тең укуктуулук маселеси күн тартибине чыккан. Аялдар уюмдарынын активисттери жалаң бир жыныстын өкүлдөрү отурган парламентке каршы чыгып, буга эркек депутаттардын көңүлүн буруу жолун издешти. Мисалы, эркек депутаттарга 8-Мартта гүл белек кылышканы белгилүү. Жылдарга созулган күрөштүн жыйынтыгында гендердик теңдик, зомбулукка каршы, аялдарды саясатта колдоонун атайын чаралары, парламентте аялдарга 30 пайыздык квота берүү боюнча мыйзамдарды кабыл алууда, Конституцияда “светтик” деген түшүнүктү, Жогорку Кеңеш кабыл алган мыйзамдарга гендердик экспертиза жүргүзүүнү сактап калууда аялдар кыймылдары зор роль ээледи.
Ошол эле учурда СССР тарагандан кийин идеологиялык вакуум учурунда мамлекет тарабынан кабыл алынган салттуулукка карай багыт дароо эле өз натыйжасын көрсөттү – 1991-жылдын башынан бери Кыргызстандын экономика тармагында аялдардын өкүлчүлүгүнүн көрсөткүчү төмөндөп: 1991-жылдан 2007-жылга чейин эмгек рыногунда кыргызстандык аялдардын иш менен камсыз болушу 81,6%дан 42,3%ке чейин төмөндөгөн.
Мыйзамдык база
Гендердик саясат – ар башка жыныстагы адамдардын ортосундагы өз ара мамилелерде теңдикти орнотууга багытталган мамлекеттик, коомдук иш. Гендердик тең укуктуулук – Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген жеңилдетүүчү жагдайлардан (атайын чаралар) тышкары ар башка жыныстагы адамдардын мыйзам алдында укуктарынын, милдеттеринин жана жоопкерчиликтеринин теңдиги. Кыргыз Республикасынын гендердик мыйзамдары – гендердик саясатты ишке ашыруу тартибин жөнгө салган принциптерди белгилеген укуктук-нормативдик актылардын жыйындысы: Конституциянын нормалары, эл аралык конвенциялар, гендердик теңдик жаатындагы атайын мыйзамдар, ошондой эле тармактык укуктук-нормативдик актылардагы гендердик нормалар (билим берүү, эмгек, жумуш менен камсыз болуу, саламаттыкты сактоо жана башка чөйрөлөрдө). Кыргыз Республикасынын Конституциясында Адам укуктарынын жалпы декларациясынын принциптери толук чагылдырылган. Конституциянын 1-беренесинде “Кыргыз Республикасы – көз карандысыз, эгемен, демократиялык, унитардык, укуктук, светтик жана социалдык мамлекет” деп жазылуу. Конституциянын 24-беренесинде “Кыргыз Республикасында эркектер жана аялдар бирдей укуктарга жана эркиндиктерге, аларды ишке ашыруу үчүн бирдей мүмкүнчүлүктөргө ээ” деп айтылат. Ал эми 37-беренеде кызматка орношуудагы тең укуктуулук так жазылган: “Кыргыз Республикасынын жарандары мамлекеттик жарандык жана муниципалдык кызматка мыйзамда белгиленген тартипте кирүүдө, кызмат боюнча көтөрүлүүдө бирдей укуктарга жана бирдей мүмкүнчүлүктөргө ээ”. Адам укуктарынын негизги принциптерин Конституцияда бекитүү менен Кыргызстан адам укуктарын коргоо жана камсыз кылуунун юридикалык жана институтташтырылган негиздерин, жыныстык айырмачылыгына карабастан укуктар менен мүмкүнчүлүктөрдүн бирдейлиги принцибин бекемдей алды. Бул жаатта олуттуу кадамдардын бири деп 2008-жылдын 4-августунда “Эркектер менен аялдар үчүн бирдей укуктар менен бирдей мүмкүнчүлүктөрдүн мамлекеттик кепилдиктери жөнүндө” мыйзамдын кабыл алынышын айтсак болот.
2013-жылы өкмөт “ала качуу” – аялдарды мажбурлап никеге туруу үчүн жазаны күчөткөн. Эркинен ажыратуу мөөнөтү беш жылдан жети жылга чейин эркинен ажыратуу менен, он жетиге толо элек кызды ала качуу үчүн он жылга чейин күчөтүлдү. Ал эми 2019-жылы кабыл алынган жазык кодексине карата 5-жылдан 7,5 жылга чейин жана 18-чыга элек жараанды урдоо үчүн 7,5-жылдан 10-жылкга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланат. Кыргызстанда никелердин бештен бири ала качуу жолу менен (макулдугу менен же макулдугу жок) кыйылган. Аялдарды алардын макулдугусуз ала качуу жолу менен түзүлгөн нике аздыр-көптүр республикада бардык жерде белгиленет: Бишкек шаарында 2 пайыздан Нарын облусунда 21 пайызга чейин. Көбүнчө башталгыч билими бар же билими жок, ошондой эле эң жакыр үй-бүлөлөрдүн кыздары уурдалат.
2016-жылдын 5-октябрында өкмөт жашы жете электерге никеге тыюу салды. Баланын ата-энеси жана дин кызматкерлери үчүн кылмыш жазасы үч жылдан беш жылга чейин эркинен ажыратуу түрүндө каралган. Мыйзам жашы жете электерге эрте турмушка чыгууда сексуалдык, физикалык жана психикалык зомбулуктун алдын алуу жана кыздардын толук орто жана жогорку билим алуусу менен негизделет.
Кыргызстанда аял укуктарындагы жетишкендиктер
Гендердик теңдик принциптерин ишке ашырууда мыйзамда каралган атайын чаралар жөнүндө нормалар маанилүү ролду ээлейт. Атайын чаралар – жашоо турмуштун бир кыйла басмырланган чөйрөсүндөгү жыныстардын бириндеги адамдарды колдоого багытталган уюштуруучулук, мыйзамдык, институционалдык мүнөздөгү чаралар. Атайын чаралар убактылуу мүнөздө болушу мүмкүн. Мисалы, Жогорку Кеңешке жана жергиликтүү депутаттарды шайлоодо аялдарга 30 пайыздык квотанын берилиши. Саясий институттарда: мамлекеттик жана жергиликтүү бийлик органдарында аялдардын жана эркектердин өкүлчүлүгүнүн теңдештигине жетишилген соң бул чаралар жокко чыгарылышы мүмкүн. Өлкөдө кыз ала качууга жазанын катаалдатылышы да аялдардын укугун коргоо жаатында маанилүү чечимдердин бири болуп калды. Учурда кыз ала качкандар 5 жылдан 10 жылга чейин эркинен ажыратылат.
2007-жылга чейин бир дагы аял губернатор же айыл өкмөт башчысы болгон эмес. 2007-жылы президент Курманбек Бакиев 2007-2010-жылдары гендердик баланска жетишүү боюнча иш-аракеттер планына кол койгон. Ушул эле жылы парламенттик шайлоодо 3 саясий партиядан 23 аял-депутат шайланган. Бул аял-депутаттар 2010-жылга чейин 148 мыйзам долбоорун сунушташат: баланы эмизүү укугун коргоодон тарта гендердик теңдикти камсыздоону кепилдеген мыйзамды кабыл алууга чейин. Бүгүнкү күндө депутаттардын 30 пайызы аялдар шайланууда деген формалдуу көрүнүш. Анткени башка кызматка которулган аял-депутаттын орду дайыма эле кайра аял-депутат менен толуктала бербейт.
Кыргызстанда аял укуктарына тоскоолдуктар
Башка өлкөлөрдөй эле Кыргызстан гендердик теңдикти толук камсыз кылууга жетише элек. Айрым чөйрөлөрдө статистика аялдардын ордун баса белгилеп көрсөтүүдө. Кыргызстанда аялдар эркектерге караганда миграциялык процесстерге активдүүрөөк катышат. 2016-жылкы изилдөөлөргө таянсак, 7,1 эмигранттын 4,5 миңин же 61 пайызын аялдар түзгөн. Облустар аралык жер которууда 21,3 миң адамдын 14,2 миңи же 67 пайызы аялдар болгон. Аялдар тең маяна алуу укугуна жетише элек. Бишкек шаарында эркектер аялдарга караганда 1,5 эсе көп айлык аларын изилдөө көрсөттү. Айлык акылардын эң кичине ажырымы Нарын (20 пайыз) жана Ысык-Көл облустарында (16,2 пайыз) катталган. Жергиликтүү кеңештерде аял-депутаттардын саны 16 пайызды гана түзөт. 2018-жылы Human Rights Watch уюму Кыргызстанда аялдардын укугун коргоо жакшырбай жатат деп жарыялаган. Уюм өлкөдөгү ала качууларды жана кыйноолорду баса белгилеп көрсөткөн. 2021-жылы Кыргызстан аялдардын коопсуздугу боюнча глобалдык индексте (WPS Index) 170 өлкөнүн ичинен 97 орунду ээледи. Бул Борбордук Азия өлкөлөрүнүн ичинен акыркы орун. Кыргызстандын “Аялдардын коммерциялык эмес уюмдары” форуму аялдардын укугуна тоскоолдук жараткан фактор деп буларды атады:
Кайтыш болгондор
"Кайтыш болгондор" (жапончо: おくりびと - Okuribito, Departures, Ушедшие) - 2008-жылы Йодзиро Такита тарткан жапон драмасы. Тасмага тартылгандар: Масахиро Мотоки, Рйоко Хиросуэ жана Цутому Ямадзаки. Шинмон Аокинин "Табытчы адам" аттуу мемуарына жарым-жартылай негизделген тасма, виолончелде ойногон жаш жигит карьерасын түптөй албай, туулуп-өскөн шаарчасына кайтып келип, жаназа кызматын өткөрүүчү уюмда сөөк жуугуч болуп иштеп калганын баяндайт. Ал өлүктөр менен иштегени үчүн айланасындагы адамдардын, алтургай аялынын жийиркенүүсүнө туш болот. Акырында ал талыкпастан кылган эмгеги үчүн урмат-сыйга татыйт.
Кыргызстандагы аял укуктары
Кыргызстандагы аял укуктарын коргогон уюмдар
Учурда Кыргызстанда 85тен ашык аялдар уюму бар. Алардын иши  1999-жылы 15-октябрда кабыл алынган “Коммерциялык эмес уюмдар жөнүндө” мыйзам менен тескелет. 2021-жылы 26-июнда мыйзамга өзгөртүү киргизилди. Жаңы нормага ылайык, эми бейөкмөт уюмдар жыл сайын каржылык отчёт берүүгө милдеттүү.
Кайтыш болгондор
Тасманын идеясы Мотокиге Индияда Ганганы бойлой болуп өткөн жаназа аземинен таасирленип, андан соң "Табытчы адам" аңгемесин окуп чыкканда келген. Ал окуяны тасмага ылайыктаган соң, тасманын соңу 10 жылдан кийин тартылып бүткөн. Жапонияда өлгөн адамдарга тиешелүү жумушчулардан жийиркенүү адаты болгондуктан, тасма таратуучулар тасманы 2008-жылы Монреал дүйнөлүк фильм фестивалынан баш байгесин утуп алган соң гана таратууга киришишкен. Кийинки айда Жапонияда көрсөтүлгөн тасма Оскардын "Эң мыкты тасма" сыйлыгына көрсөтүлүү менен эң көп киреше алып келген тасмага айланган. 2009-жылы Оскардын "Эң мыкты чет тилдеги тасма" сыйлыгын алганда тасманын кирешеси мурункудан да өскөн.
Кыргызстандагы аял укуктары
“Социалдык технологиялар агенттиги” коомдук уюму
Жарандардын социалдык активдүүлүгүн колдогон уюм. Кыргызстанда шайлоолорго көз карандысыз байкоочу катары катышып келет. 2021-жылы өткөн парламенттик шайлоого гендердик мониторинг жүргүзгөн – аял талапкерлерге эркектердей эле мүмкүнчүлүк түзүү, саясий атаандаштыкта гендердик дискриминацияга жол бербөөнү караган.
“Сезим” кризистик борбору
“Сезим” кризистик борбору 1998-жылы түзүлгөн, Кыргызстандагы алгачкы кризистик борборлордун жана өкмөттүк эмес уюмдардын бири. 3 негизги багыт боюнча иш жүргүзөт.
·   	Гендердик, үй-бүлөлүк зомбулук, адам сатуудан жабыркагандарга шарт түзүү жана укуктук, психологиялык жана социалдык колдоо көрсөтүү.
·   	Кыргызстанда үй-бүлөлүк зомбулукту азайтуу боюнча мыйзамдардын аткарылышы жаатында чараларды демилгелөө, колдоо.
·   	Гендердик, үй-бүлөлүк зомбулук жана адам сатуунун деңгээлин азайтуу үчүн превентивдүү чараларды сунуштоо.
Уюмдун маалыматына таянсак, “Сезимге” 1998-2020-жылдары 44 907 түз байланышуу болгон. Борбор 34 925 юридикалык жана психологиялык консультация берди. Сот процесстеринде 1864 адамга адвокаттык коргоо көрсөттү. 2003-жылдан бери Шелтер кызматын 3934 жаран алган.
Бишкек Феминисттик Демилгелери
Бишкек Феминисттик Демилгелери коомдук бирикмеси жамааттык эмансипация, тилектештик, өз ара колдоо, бирдей чечим кабыл алуу жана зордук-зомбулукка жол бербөө принциптерине негизделген феминисттик активисттердин тобу, Кыргызстандын Бишкек шаарында жайгашкан. БФД 2009-жылы феминисттердин жана жарандык активисттердин тобу катары уюшулуп, 2012-жылы расмий түрдө каттоодон өткөн.
БФД 4 жыл катары менен 8-Март тилектештик жана аялдардын укуктары үчүн тынчтык маршынын куратору болуп, андан кийин 8/365 маршын кураторлук кылган көз карандысыз феминисттик кыймылды уюштурду.
“Women’s forum Kurak” коомдук уюму
“Women’s forum Kurak” коомдук уюму түрдүү чөйрөдөгү аялдарды бириктирген Бишкек шаарындагы коммерциялык эмес уюм. Ишкерликте аялдарга колдоо көрсөтүүнү (окутуу, үйрөтүү жана башка) максат кылат. Долбоорлорунун бири – 2022-жылдын 12-17-март күндөрү өлкөнүн 5 облус-районунда өткөн “Ишкер айымдар – Айылдан ааламга” форуму.
“Аялдардын өкмөттүк эмес уюмдары” форуму
“Аялдардын өкмөттүк эмес уюмдары” форуму 1994-жылы түзүлүп, 1996-жылы каттоого алынган. Форумдун максаты – гендердик теңдик, коомдо аялдардын ролун күчөтүү, Кыргызстанда, Борбордук Азияда аялдар кыймылдарын консалидациялоо.
Эдгар Спрингс (Миссури)
Эдгар Спрингс (Миссури) (Edgar Springs) — Миссури штатынын Фелпс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.3 км². FIPS коду — 29-21214.
Калкы
2010-жылы калкы 190 киши болгон.
Алаш автономиясы
Алаш автономиясы  ― Орусиядагы жарандык согуш мезгилинде Алаш-Орда өкмөтүнүн карамагында болгон, өзүн-өзү жарыялаган казак улуттук-аймактык бирдиги. Ал « Алаш » партиясы тарабынан жарыяланып, 1917-жылдын 5-13-декабрында (18-26) Оренбург шаарында өткөн Бүткүл кыргыз (Бүткүл казак) II съездинде түзүлгөн. Ал 1920-жылдын 5-мартында Кыргыз аймагын башкаруу боюнча большевиктердин аскердик революциялык комитети тарабынан жоюлган.
Жогорку Черная (Черная куймасы)
Жогорку Чёрная — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Черная дарыясынын сол жээгинен 19 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 28 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Киссенбрюк
Киссенбрюк (Kissenbrück) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Вольфенбюттель районуна кирет.
Калкы - 1784 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 58 021. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Хассельман.
Франсуа Рабле
Франсуа Рабле (1494-жыл чен, Шинон шаарына жакын Турень – 9. 4. 1553, Париж) – француз жазуучусу, медицина боюнча илимпоз. Укук, медицина, архитектура, топография боюнча билим алган. «Пантагрюэль» (1532), «Гаргантюа жана Пантагрюэль» романдарынын автору. «Пантагрюэль» – Кайра жаралуу доорундагы француз маданиятынын көркөм энциклопедиясы. Рабле орто кылымдагы аскетизмди, рухий эркиндикти чектөөнү, куру такыбалык жана ырым-жырымдарды четке кагып, комедия чебери катары романында эл чыгармаларынын жомок, фаблио, тамаша, ылакап сыяктуу күлкүлүү жанрларын кеңири пайдаланып, фольклордон алынган каармандардын гротесктүү образдары (Гаргантюа, Пантагрюэль дөөлөр, чындык издеген Панург) аркылуу өз мезгилинин гумандуулук идеяларын ачып берген. Рабленин комедиясы француз адабиятында Лафонтен менен Мольерден Р. Ролланга чейинки жазуучуларга чоң таасир тийгизген.
Окабэна (Миннесота)
Окабэна (Миннесота) (Okabena) — Миннесота штатынын Jackson округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 188 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 27-48184.
Фреза
Фреза (фр. traise) - материалды кесип, жонуп иштетүүчү көп тиштүү жонгуч аспал. Анын жонуучу тиши айланып турат. Фреза тиштери жайгашкан бети боюнча цилиндрлүү, торецтүү, дисктүү, бурчтуу, фасондуу; тиштин формасына жараша тик бурчтуу, бурамалуу, ар кандай багытталган тиштүү; тиштин конструкциясы боюнча өтө учталган, артка кайрылган; түзүлүшү боюнча бир бүтүн, курама, комплекттүү, тиштери алмаштырылма; бекитүү ыкмасы боюнча кийгизилме ж. б.; бурама сайынын багыты боюнча сол жана он сайлуу болуп айырмаланат. Фреза тегиз, оюк, ийри сызыктуу бетти иштетүү (жонуу), ошондой эле материалдарды кесүү үчүн да колдонулат.
Өтө коркунунчтуу инфекциялар
Буларга чума, чечек, холера ж. б. ки­рет. Россияда жугуштуу ооруларды таратпоо үчүн карантин чаралары 16-кылымдан башталган. Өтө коркунунчтуу инфекциялардын ал­дын алуу, күрөшүү чараларын жеңилдетүү үчүн эл аралык макулдашуу уюмдары, эпидемияларта каршы конференциялар уюшулган. 1926-ж. Парижде 14-эл аралык санитариялык конференцияда Өтө коркунунчтуу инфекциялар боюнча дүйнөлүк конвен­ция кабыл алынган. Азыр бул оорулардан өлкөлөрдү сактоо маселесин Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму тейлейт. Эл аралык санитария­лык эрежелердин негизинде СССР аймагын карантин ооруларынан коргоо эрежеси түзүлгөн.
Экфельд
Экфельд (Eckfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бернкастель-Витлих районуна кирет.
Калкы - 346 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 31 025. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Шмиц.
Андагул, Кара-Суу району
Андагул (Андагул) — Кыргыз Республикасынын Ош облусун Кара-Суу районундагы айыл. Папан айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 783 киши.
Лон Три (Колорадо)
Калкы - 4 873 киши. Болжолдуу аянты - 4.5 км². FIPS коду — 08-45955.
Виэ
Виэ (Wiehe) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан Шаар. Кифхойзер районуна кирет.
Калкы - 2051 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 65 081. Мэр — Дагмар Диттмер.
Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1993
Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1993 - экинчи сынагы шаарында  өткөн. Катышуучулардын саны - 15. Сынакта 15-21 жаш курагындагы бийчи улан-кыздар катышкан. бийи жеңиштүү болгон.
Өтө муздоо
Өтө муздоо - затты башка фаза­лык абалга тең салмактуу өтүш температурасынан төмөн температурада муздатуу.
Өтө муздатылган зат туруксуз, метастабилдүү абалда, мис., кайноо температурасынан төмөнкү температурада газ абалында же эрүү температурасынан төмөнкү температурада суюк абалда болу­шу мүмкүн. Көбүрөөк Өтө муздоодо бир кыйла жогорку температурага мүнөздүү бол­гон структуралуу бир аз туруктуу абалды алууга болот. Өтө муздоо процесси болотту сугарууда, айнек ж. б. материалдарды алууда байкалат. Өтө муз­датылган буу иондошкон нурларды каттоодо колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Чубукаран (Белебеев району, Башкыртстан)
Чубукаран — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Шар айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 116 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Гудинг (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 3384 киши болгон.
Михельснойкирхен
Калкы - 1771 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 32,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 72 142. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Блаб.
Миттенар
Миттенар (Mittenaar) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Лан-Дилль районуна кирет.
Калкы - 4932 киши(2013-ж.). . Аянты - 35,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 32 017. Муниципалитеттин башчысы — Херман Штойбинг.
Исаев Мирбек Ашымбекович
Исаев Мирбек (1970) — кыргыздын тажрыйбалуу заманбап генетика сабагы боюнча адис жана илимий окумуштуусу. Биология илимдеринин кандидаты жана биология илимдеринин доценти, К.И.Скрябин атындагы Кыргыз улуттук агрардык университетинин биотехнология жана химия кафедрасынын доценти.
Кыскача омур таржымалы
Таласт облусунун талас районунун Талды-Булак айылында туулган
Уй-булоосу тууралуу маалымат
Исаев М. Торт бир тууган, ар тараптуу кызматтарда иштешет.
Кук (Небраска)
Кук (Небраска) (Cook) — Небраска штатынын Johnson округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 322 киши. Болжолдуу аянты - 0.4 км². FIPS коду — 31-10390.
Эджертон (Миссури)
Эджертон (Миссури) (Edgerton) — Миссури штатынын Платт округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.0 км². FIPS коду — 29-21250.
Калкы
2010-жылы калкы 533 киши болгон.
Коббельсдорф
Калкы - 605 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 24,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 055. Муниципалитеттин башчысы — Гизела Гебауэр.
11:14
"11:14" - 2003-жылы Грег Маркс тарткан жана жазган америка-канадалык көз карандысыз тартылган комедия. Тасманын ар кандай сценалары 11:14тө тартылгандай кылып монтаждалган.
2016-жылы майда тасма "Rotten Tomatoes" рейтингинде 92% добушка ээ болгон. "San Francisco Chronicle" гезитинен Мик Ласалл тасмага "жаратуучу комедия жана көңүл ачуучу кокустук окуяларга бай кара юморго малынган тасма" деп баасын берген.
Грузия демократиялык республикасы
Грузия демократиялык республикасы (საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა) же ГДР — 1918―1921-жылдардагы грузиялык мамлекет.
Ага мурдагы Орусия империясынын Кутаиси жана Тифлис (Тбилиси) губернияларынын, Батуми дубанынын жана Сухуми уездинин аймактары кирген.
Брүккен (Биркенфельд)
Брүккен (Биркенфельд) (Brücken (bei Birkenfeld)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Биркенфельд районуна кирет.
Калкы - 1229 киши(2013-ж.). . Аянты - 13,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 34 015. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Отто Энгель.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Табият кырсыктары
Табият кырсыктары, жаратылыш кырсыктары адамзатты кырсыкка жана материалдык бүлгүнгө учуратуучу, ошондой эле чыгымдарга алып келүүчү табигый кубулуштар жана процесстер. Алар бири-бирине көз каранды эмес жана бири-бири менен байланышкан түрдө да пайда болушу ыктымал. Табият кырсыктарынын пайда болуу булагы, масштабы жана өтүү узактыгы түрдүүчө болот. Бир нече секунд-минутадан (жер титирөө, кар көчкү, лимнологиялык апааттар) бир нече саат (сел), күн (жер көчкү), айларга (суу каптоо) чейин coзулушу ыктымал. Айрым кырсыктар көпчүлүк антропогендик учурда иш-чаралардын негизинде пайда болот. Мисалы, токой жана чым көң өртү, тогоон (плотина) курууда, карьер казууда тоолуу аймактагы өндүрүш жардырууларынын кесепетинен көчкүнүн (кар көчкүнүн) ж. б. табият кырсыктарынын пайда болушу эсептелинет. Пайда болуу шарты боюнча табигый кырсыктар төмөнкүчө бөлүнөт: геологиялык – жер титирөө, жанар тоо атылуусу, сел, көчкү (жер көчкү, кар көчкү) ж. б.; гидрологиялык – суу каптоо, цунами, лимнологиялык апааттар; өрттөр – токой өртү, чым көң өртү; метеорологиялык – торнадо (өтө чоң ылдамдыктагы куюн), циклон, бурганак, мөндур, кургакчылык ж. б. болуп бөлүнөт. Ошондой эле болгон жери (кургактыкта, сууда ж. б.) боюнча да айырмаланат. Мисалы., суу акваторияларында кургакчылык, өрт, суу каптоо ж. б., ал эми кургактыкта (жээк тилкеден тышкары) сууда болуучу цунами ж. б. табият кырсыктары дээрлик катталбайт. Адамзат коому илгертен эле табият кырсыктарынан, айрыкча жер титирөөдөн (Чили – 9,5 балл, 1960; Инди океаны – 9,3, 2004; Аляска – 9,2, 1964; Камчатка – 9,0, 1952; Армения – 7,2, 1988 ж. б.), жанар тоо атылуусунан (Исландия, Йемен, Чили ж. б.), цунамиден (Камчатка, 1952; Түштүк Чыгыш Азия, 2004; Япония, 2011 ж. б.), торнадодон (Түндүк Америка), циклондон (Катрина, 2005; Вилма, 2005; Айк, 2008) ж. б. кырсыктан жапа чегип келүүдө. Акыркы 20 жыл ичинде эле табият кырсыктарынын 1,3 млнго жакын адам курман болуп, 4,4 млрд адам кандайдыр бир деңгээлде жаракат алып, экономикалык жактан 2 триллион доллар чыгымга алып келген. Кыргызстандын аймагында жер титирөө (1992-жылы Суусамыр ж. б.), сел (Сузак ж. б.), суу каптоо, кар көчкү, жер көчкү, мөндүр, нөшөр жаан ж. б. табият кырсыктары болуп, адамдарга, эл чарбасына олуттуу кесепетин тийгизүүдө. Кыргыздар мындай кырсыктарды «алаамат», «апаат» деп да коюшат.
Өтө өткөргүч магнит
Өтө өткөргүчтүк абалдагы оромдордун омдук каршылыгы нөлгө барабар. Өтө өткөргүчтүн температурасы кризис температурадан Тк жогору болгондо жана оромодо ток күчү кризис токко Тк же магнит талаасынын чыңалышы кри­зис чыцалышка жеткенде Өтө өткөргүч магнит өзүнүн касиетин жоготот.
Ошондук­тан Өтө өткөргүч магниттин оромолору үчүн Тк жана Нк маанилери чоң болгон материалдар алынат. Ото өткөргүчтүү оромолордун материалдары ичке зым же шина түрүндө жасалып, сырты жог. электр, жылуулук өткөрүүчүлүккө ээ болгон металлдар (жез же алюминий) менен капталат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Өтө өткөргүчтөр
Өтө өткөргүчтөр - кризис температурадан Тк төмөн муздаганда электр каршылыгы нөлгө чейин азаюучу заттар.
Эленц
Эленц (Ehlenz) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 435 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,95 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 030. Муниципалитеттин башчысы — Альфред Нобер.
Франциядагы революция (1848)
Франциядагы революция (1848) - Европадагы революциялардын бири; Фраядиядагы бурж. демократиялык революция. Максаты: 1830-жылдан бийликке турган Луи Филипп 1ни королдук тактыдан түшүрүү, Экинчи республиканы (1848-52) жарыялоо, эркиндик жана жарандык укук орнотуу. 1840жылдан өлкөдө социалдык-экономикалык кризистер башталып, жумушсуздук, баанын өсүшү, ачкачылык (1845-47-ж. өлкөдөгү кургакчылыкка) ж. б. массалык нааразычылыктарды жараткан. 22февралда Парижде башталган жумушчулардын демонстрациясы тез эле элдик революцияга айланган. 24-февралда монархия кулап, Убактылуу өкмөт түзүлгөн. Жумушчулардын талабы боюнча 25-февралда респ. (экинчи респ.) жарыяланган. Жалпы шайлоо укугу (эркектер үчүн) киргизилип, жумушсуздар үчүн улуттук мастерскаялар ачылган. Эл саясий укуктарга жана жарандык эркиндиктерге ээ болуп, жумушсуздар иш менен камсыз болгон, бирок жумушчулардын укуктары жөнүндө маселе чечилбей калган. Жумушчу табынын идеялык жактан жетилбегенинен жана начар уюмдашканынан пайдаланып, бурж. республикачылар өз өкмөтүн түзүп, жумушчу табына каршы чабуулга өткөн. 1848-ж. 4-ноябрда өлкөнүн конституциясы кабыл алынып, өлкөдө Луи Наполеон Бонапарттын аскердик-диктатуралык бийлиги орногон. 1852-ж. 2-декабрда монархия (2-империя) кайра орнотулган. Франциядагы революция Европада революциялык окуялардын жүрүшүнө чон таасир тийгизген.
Лонгмотт (Колорадо)
Лонгмотт (Колорадо) (Longmont) — Колорадо штатынын Боулдер округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 86 270 киши. Болжолдуу аянты - 56.4 км². FIPS коду — 08-45970.
Вилькова Виска
Вилькова Виска — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Губистая дарыясынын сол жээгинен 32 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 18 км.
Жаны-Турмуш
Жаны-Турмуш — Кыргызстандын Ош облусунун Кара-Суу районундагы айыл. Папан айыл аймагына кирет.
Вилькова Виска
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Жаны-Турмуш
Калкы
Калкы ― 110 киши (2009-жылы).
Михельштадт
Михельштадт (Michelstadt) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Оденвальд районуна кирет.
Калкы - 16 573 киши(2013-ж.). . Аянты - 86,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 37 011. Мэр — Райнхольд Рур.
Шаар административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Клайн-Берсен
Клайн-Берсен (Klein Berßen) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Эмсланд районуна кирет.
Калкы - 1173 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 54 024. Муниципалитеттин башчысы — Тео Крөгер.
Табигый кычкылдар
Табигый кычкылдар, оксиддер-минералдар классы; химиялык элементтердин, негизинен металлдардын кычкылтек менен табигый бирикмелери. Айрым маалыматтарда ЗООдөй минералы белгилүү деп берилет. Эң кеңири таралгандары Si, Fe, Мп, А1дин оксиддери. Көпчүлүк табигый кычкылдар иондук, айрымдары (Si, As, Se, Те, Cu, Pb, Zn, Sn, Hg, Cd, In, Bi жана Sbдин кычкылдары) коваленттик байланыштагы бирикме болуп саналат. Адатта табигый кычкылдар классына табигый гидроксиддер (гидроксил тобу) жана оксигидраттар (бир эле учурда курамында О2- жана ОН бар бирикмелер) да киргизилет. Табигый кычкылдар жөнөкөй жана татаал болуп бөлүнөт. Жөнөкөй табигый кычкылдардын курамында катиондордун бир гана кристаллдык-химиялык сорту кездешип, RO, R203, R02 сыяктуу бирикме болуп эсептелет. Мисалы, кварц, корунд, гематит, рутил, касситерит, пиролюзит, уранинит, бадделеит ж. б. Курамында катиондордун бир нече кристаллдык-химиялык сорту болсо татаал табигый кычкылдар деп аталып, АВ03, АВ204, АВ206, АВ1В20 сыяктуу формулага ээ болушат. Алар: магнетит, хромшпинелиды, шпинель, ильменит, вольфрамит, колумбит-танталит, пирохлор-микролит, перовскит, лопарит ж. б. Көпчүлүк табигый кычкылдардын структураларынын негизин О2- жана ОН- иондорунун абдан тыгыздалган гексагон же куб байланышы (упаковкасы) түзөт. Структуралары – координациялуу, чынжыр сымал, каркастуу, чанда жалкы жана кабатчалуу. Сульфиддерге салыштырмалуу көпчүлүк табигый кычкылдарын тыгыздыгы төмөн, катуулугу жогору. Табигый кычкылдар жер кыртышынын массасынын 17%тейин түзөт. Минерал пайда болуу процесстеринин бардыгына катышат. Табигый кычкылдардын көбү – маанилүү кен таш.
Тузлукуш (Белебеев району, Башкыртстан)
Тузлукуш — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Тузлукушев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 377 киши. Почта индекси — 452036, ОКАТО коду — 80209837001.
Равалпинди
Равалпинди – Пакистандагы шаар. Лех дарыясынын боюнда жайгашкан. Пенжаб провинциясында. Калкы 2,0 млн (2010; шаар айланасы жана Исламабад шаары менен агломерацияны түзөт; анда 3 млн). Текстиль, тамак-аш, химиялык, нефть ажыратуу, металл иштетүү өнөр жай ишканалары иштейт. Кол өнөрчүлүк өнүккөн. Конституция боюнча 1962-жылы Пакистандын (Исламабад курулганга чейин) убактылуу борбору болгон. Биздин заманга чейинки 1-миң жылдыктан эскерилет.
Мозах
Мозах (Moosach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Эберсберг районуна кирет.
Калкы - 1461 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 18,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 75 128. Муниципалитеттин башчысы — Ойген Гильхубер.
Ламар (Небраска)
Ламар (Небраска) (Lamar) — Небраска штатынын Chase округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 19 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 31-26175.
Окли (Миннесота)
Окли (Миннесота) (Oklee) — Миннесота штатынын Red Lake округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 435 киши. Болжолдуу аянты - 1.7 км². FIPS коду — 27-48202.
Волькрамсхаузен
Волькрамсхаузен (Wolkramshausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Нордхаузен районуна кирет.
Калкы - 1036 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 62 059. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Моргенстерн.
Өтө өткөргүчтүк
Өтө өткөргүчтүк - кээ бир өткөргүчтөрдү кризис температурадан Тк төмөн температурада муздатканда алардын электр каршылыгынын нөлгө чейин азаюу касиети.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Дайтрич (Айдахо)
Дайтрич (Айдахо) (Dietrich) — Айдахо штатынын Линкольн округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.5 км². FIPS коду — 16-21790.
Калкы
2010-жылы калкы 150 киши болгон.
Кольбиц
Кольбиц (Colbitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Эдмундсон (Миссури)
Эдмундсон (Миссури) (Edmundson) — Миссури штатынын Сент-Луис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.7 км². FIPS коду — 29-21376.
Калкы
2010-жылы калкы 834 киши болгон.
Табигый ресурстар, жaратылыш
Табигый ресурстар, жaратылыш ресурстары адамзаттын жашоосуна керектүү, коомдун материалдык жана маданий муктаждыктарын канааттандыруу максатында чарбада пайдаланылуучу жаратылыш элементтери; айлана-чөйрөнүн маанилүү компоненттери; адамдын жашоосуна зарыл болгон табигый шарттардын жыйындысынын бир бөлүгү. Табигый ресурстардын негизги түрлөрү пайда болуусуна жараша төмөнкүчө бөлүнөт: минералдык, биологиялык (өсүмдүктөр жана жаныбарлар дүйнөсү), жер, климаттык, суу ресурстары; колдонуу шарты боюнча – материалдык өндүрүштө (өнөр жайда, айыл чарбада ж. б. тармакта), өндүрүштүк эмес чөйрөдө; түгөнүү шарты боюнча – түгөнүүчү, калыбына келүүчү (топурак, өсүмдүк) жана калыбына келтирүүгө болбой турган (кен байлыктар), дээрлик түгөнбөгөн (күн энергиясы, жердин ички жылуулугу, аккан суу жана шамал энергиясы). Табигый ресурстарды калыбына келтирүү үчүн адамзатты иш-чараларга тартуу жана табиятты туура колдонуу жана коргоо проблемасын курчутуу. Табигый ресурстардын азайышына жол бербөөнүн негизги шарттары – коом менен айлана-чөйрөнүн зат алмашуу боюнча өз ара гармониялуу аракеттенишин камсыз кылуу, ресурстарды туура жана комплекстүү пайдалануу, сырьёнун, отундун жана энергиянын жаңы булактарын табуу болуп эсептелет. Жыл сайын жаратылыш чөйрөсүнөн 35–40 млрд түрдүү заттар бөлүнүп алынат. Табигый ресурстарды туура пайдаланууга жана аны коргоого байланыштуу проблемалар глобалдык мүнөзгө ээ.
Модауталь
Модауталь (Modautal) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Дармштадт-Дибург районуна кирет.
Калкы - 4945 киши(2013-ж.). . Аянты - 31,79 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 4 32 013. Муниципалитеттин башчысы — Йөрг Лаутеншлегер.
Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1995
Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1995 - экинчи сынагы шаарында  өткөн. Катышуучулардын саны - 15. Сынакта 15-21 жаш курагындагы бийчи улан-кыздар катышкан. бийи жеңиштүү болгон.