cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дервиш али
«Музыка жөнүндөгү трактат» деген эмгегинде музыканын келип чыгышы, анын адамдын жан дүйнөсүнө берген ырахаты жөнүндө талдоо жүргүзүп, ритм жана лад тууралуу жазган, 15-16-кылымдагы муз. аспаптар менен Орто Азия музыканттары жөнүндө маалымат берген. Ал жазып калтырган эмгектер илимий жана тарыхый мааниге ээ.
Ферми энергиясы
Ферми энергиясы – ферми деңгээлине туура келген энергия.
Ферми энергиясы абсолюттук нөл температурадагы бөлчөк спиндүү бөлүкчөлөрдүн же квази-бөлүкчөлөрдүн максималдык энергиясы. Ферми энергиясынын болушу, Паули принцибинин натыйжасы. Ферми энергиясы түшүнүгү катуу заттардын физикасында, ядролук физикада, астрофизикада ж. б. колдонулат. Бул энергиянын чоңдугу металл-дарда 105 Кге, гелийде 1Кге жакын, жылдыз материясында 106 Кге жетет.
Дербент
Дербент - Дагстандагы шаар. Каспий деңизинин жээгинде.
Фармингтон (Миссури)
Фармингтон (Миссури) (Farmington) — Миссури штатынын Сент-Франсуа округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 23.3 км². FIPS коду — 29-23752.
Калкы
2010-жылы калкы 16240 киши болгон.
Монокарп өсүмдүктөрү
Монокарп өсүмдүктөрү (моно... жана гр. karpjc – мөмө) – өсүмүндө бир гана жолу гүлдөп урук берүүчү өсүмдүктөр, алар уругу жетилгенден кийин өлөт. Буларга бир жана эки жылдык өсүмдүктөрдүн бардыгы, кээ бир көп жылдык өсүмдүктөр кирет. Мисалы, бамбук, агава, пальмалардын айрым түрлөрү жана башка.
Оркестр
Оркестр (гр. оrkestra – байыркы грек театрында сахнанын алдындагы аянтча) – чыгарманы түрдүү аспаптарда кошулуп аткаруучу музыканттар коллективи. Симфониялык, кыл аспаптар, үйлөмө аспаптар, эл аспаптар, эстрадалык, жаз ж. б. түрлөргө бөлүнөт. Кыргызстанда алгачкы оркестрлердин бири Кыргыз эл аспаптар оркестри 1936-ж. уюшулган. Кыргызстанда К. Орозов атындагы Эл аспаптар оркестри (Т. Сатылганов атындагы Кыргыз улуттук филармониясы), Аскердик үйлөмө аспаптар оркестри (Улуттук гвардиянын жана Ички иштер министрлигинин алдында), камералык оркестрлерден – Президенттик «Манас» камералык оркестри, Т. Сатылганов атындагы Кыргыз улуттук филармониясынын алдындагы – «Камбаркан», «Насыйкат» оркестрлери; А. Малдыбаев атындагы Кыргыз улуттук академик опера жана балет театрынын симфониялык оркестри, А. Жумахматов атындагы Кыргыз академиялык симфониялык оркестри, Чүй жаштар оркестри ж. б. бар.
Хакслэй (Айова)
Хакслэй (Айова) (Huxley) — Айова штатынын Стори округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.9 км². FIPS коду — 19-37920.
Бирресборн
Бирресборн (Birresborn) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вульканайфель районуна кирет.
Калкы - 1194 киши(2013-ж.). . Аянты - 20,88 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 33 204. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Бах.
Үңкүр
Үңкүр - жер кыртышынын үстүнкү катмарындагы ири көңдөйлөр. Жер бетине бир же бир нече тешик (Үңкүрлөрдүн оозу) аркылуу чыгат. Негизинен сууда жеңил эрүүчү тоо тектердин (акиташ теги, доломит, гипс ж. б.) жуулуп кетишинен пайда болот. Ири Үңкүрлөр карст үңкүрлөрү деп аталат. Айрымдарынын көңдөйлөрү көп айрыктарга бөлүнүп, жалпы узундугу ондогон кмге жетет. Карст Үңкүрлөрүндө кооз стпалакmum жана сталагмипг, агын суулар, көлдөр кездешет. Муз кристаллдары менен мамычалары кездешкен Үңкүрлөр - муз үңкүрлөрү деп аталат (мис., Урал өндүрүндөгү Кунгур Үңкүрлөрү ж. б.). Дүйнөдөгү эң ири Үңкүрлөр: Флинт - Мамонт (АКШ) узундугу 587 км; Хёллох (Швецария) 135 км; Оптимисттик (Украина) 157 км ж. б. Кыргызстандын ири Үңкүрлөрүнө Канигут (Баткен облусунда, жалпы узундугу 3200 м), Победный, Чил-Устун, Чилмайрам ж. б. кирет. Көптөгөн Үңкүрлөрдү палеолит доорунан баштап адамдар пайдаланып (тургун жай ж. б.) келген. Үңкүрлөр - спелеология жана археологиянын негизги изилдөө объектиси.
Сала-Ю
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Лион көтөрүлүштөрү
Лион көтөрүлүштөрү (1831, 1834) — Лион ш-нда жибек токуган жумушчулар менен майда кол өнөрчүлөрдүн абалынын оордугунан фран­цуз пролетариатынын өз алдынча биринчи куралдуу чыгуулары.
Көтөрүлүш мануфактура ээлеринин эмгек акыны жогорулатуудан баш тарткандыгынан 1831-ж. ноябрда башталган. Жумушчулар шаарды ээлегени менен Лионго келген (1831-ж. 1—3-дек.) аскерден жеңилген.1834-ж. 9-апрелдеги көтөрүлүштүн чыгышына жумушчу ассоциациядарына тыюу салынышы жанa 1834-ж. февралдагы иш таштоого катышкандарды жазалоо жөнүндөгү закон долбоорунун депутаттар палатасында бекитилиши себеп болгон.
Көтөрүлүш республиканы ачык жактоо мүнөзүндө өткөн. Бирок жакшы уюшпагандыктан, жетекчилеринин тактикалык жактан ката кетиргенинен, өкмөт аскерлеринин көптүгүнөн улам көтөрүлүш 1834-ж. 15-апрелде ырайымсыз басылган. Лион көтөрүлүштөрүнүн мааниси чоң. Ал тарыхый майданга коомдогу жаңы күч — жумушчу табы чыкканын көрсөтүп, француз пролетарнатынын революциячыл күрөшүнүн өнүгүшүнө таасир эткен.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Иррационалдык теңдеме
Иррационалдык теңдеме – белгисизи радикал белгисинин (тамырдын) астында болгон теңдеме. Иррационалдык теңдеме чектүү же чексиз сандагы чыгарылышка ээ, ошондой эле чыгарылышы жок болушу да мүмкүн. Мисалы, V x 2 = x 2 теңдемеси эки чыгарылышка (x1 = 2, x2 = 3), д/x + 2 6д/x -1 + + д/ x + 3 4yfx—1 = 1 теңдемеси чексиз көп чыгарылышка (5<x<10) ээ, ал эми Vx 2 + + V x + 2 = 0 теңдемесинин чыгарылышы жок. Иррационалдык теңдемеге кирген бардык радикалдар арифметикалык тамыр катары, ал эми Иррационалдык теңдеменин чыгарылыштары чыныгы сандар талаасында гана каралат. Иррационалдык теңдеме төмөнкү айрым ыкмалар менен чыгарылат: 1) радикалдын бирин барабардык белгисинин оң тарабына чыгарып, эки тарабын тең бирдей даражага (тамырдын даражасына) көтөрүү; 2) кошумча белгисиз киргизүү (теңдемедеги кайсы бир туюнтманы белгилеп, ордуна коюу); 3) теңдеменин эки бөлүгүн тең анын биринин түйүндөшүнө көбөйтүү; 4) теңдемедеги өзгөрмөлөрдүн кабыл алууга мүмкүн болгон маанилеринин облусун алдын ала аныктоо. Бардык учурда алынган тамырларды теңдемеге коюп текшерүү керек.
Ваберн (Гессен)
Ваберн (Гессен) (Wabern (Hessen)) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Швальм-Эдер районуна кирет.
Аристократ Ранчеттес (Колорадо)
Аристократ Ранчеттес (Колорадо) (Aristocrat Ranchettes) — Колорадо штатынын Уэлд (Weld) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1 344 киши. Болжолдуу аянты - 4.8 км². FIPS коду — 08-03015.
Биркенфельде
Биркенфельде (Birkenfelde) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Айхсфельд районуна кирет.
Калкы - 601 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 8.34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 007. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Штадлер.
Сикайн (оодан)
Сикайн (Сагаин) — Мьянмадагы административдик район, өлкөнүн түндүк-батышында, Чин, Качин, Шан штаттарынын ортосунда, Индиянын Нагаленд жана Манипур штаттары менен чектешет. Калкы - 5 840 971 киши. Калкынын жыштыгы 61,73 киши. / км². Административдик борбору - Сикин шаары.
Административдик бөлүнүш
Райондун курамына 198 айыл жана айыл, 38 шаар жана сегиз район кирет:
Ири шаар болуп саналат: - Сагайын, Калемьө, Миңгун, Моүнүа, Шуэбо жана Могок.
Липалар
Липалар (Tiliaceae) — өсүмдүктөрдүн эки үлүштүүлөр классындагы тукуму.
Негизинен дарак, бадал, кээде бадалча жанa чөп. Жөнөкөй жалбыра­гы кезектешип жайгашкан. Гүлү 2 жыныстуу, туура түзүлүштүү. Ата­лышы көп, адардын жипчелери бош же 5-10 дон биригип өсөт. Мөмөсү — кутуча же жаңгакча. Тропик жана субтропикте 45ке жакын уруусу, анын 400дон ашуун түрү белгилүү.
Жут уруусунун 2 түрү атайын өстүрүлүп, жеңил өнөр жайда пайдаланылат. Алардын гүлдөрү балдуу, жыгачтары баа­луу. Кыргызстанда Липалар тукумунун 2 түрү өстүрүлөт.
Манас (айыл)
Манас — Өзбекстандын Анжиян облусунун Коргондөбө районундагы айыл.
Ферримагнетизм
Ферримагнетизм – катуу заттын магниттик абалынын жалпы учуру.
Мындай заттын курамындагы магниттик моменттүү иондор бир нече элементардык магниттик торчону түзөт. Ар бир элементардык торчодо магниттик моменттери бирдей багытталган иондор жайгашат. Ар түрдүү элементардык торчонун иондорунун магниттик моменттери бири бирине каршы багытталган, же жалпы учурда татаал мейкиндиктик конфигурацияны түзөт. Ферримагнетизм катуу заттын магниттик ирээттелген абалынын эң жалпы учуру катары каралат.
Манкато (Миннесота)
Манкато (Миннесота) (Mankato) — Миннесота штатынын Blue Earth округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 39 309 киши. Болжолдуу аянты - 39.9 км². FIPS коду — 27-39878.
Ферримагнетик
Ферримагнетик – Кюри температурасынан төмөнкү температурада иондорунун магниттик моменттери ферримагнеттүү ирээттелген зат (к. Ферримагнетизм).
Добриц
Добриц (Dobritz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Анхальт-Цербст районуна кирет.
Калкы - 308 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 15,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 82 060. Муниципалитеттин башчысы — Маргрит Айзербек.
Моноклиналь
Моноклиналь (моно… жана гр. klino – жантаюу) – тоо тек катмарларынын бир тарапка жантайып жатышы. Катмарлардын капталдарынын акырындык менен жогору көтөрүлүшү же төмөн карай басырылышы. Платформалуу түзүлүштөргө таандык келип, антеклиза менен синеклизалардын капталдарын түзөт.
Үн почтасы
Үн почтасы (англиялык Voice mail) - телефондо үн билдирүүлөрдү каттоочу (регистрациялоочу), сактоочу жана кайра жөнөтүүчү электрондук система. Кээде колдонуучуну (абонентти) издөөдө жана ага кабар берүүдө да колдонулат. Үн почтасы кызматы телефон аппараты бошобогон же өчүрүлгөн учурда, колдонуучу жооп бербегенде же абонент тармактын аракет аймагынан тышкары турганда да байланышууга мүмкүндүк берет. Ошондой эле Үн почтасы кызматы чалган жак калтырган үн билдирүүлөрүн каалаган убакытта угуза алат, ал эми атайын SMS (англиялык Short Messaging Service - кыска маалыматтар кызматы) билдирме автожооп бергичке калтырылган жаңы үн билдирме жөнүндө маалымдайт. Телефон менен электрондук почта серверинде сакталып, робот окуган маалыматты да угууга болот.
Бурвэлл (Небраска)
Бурвэлл (Небраска) (Burwell) — Небраска штатынын Garfield округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1130 киши. Болжолдуу аянты - 2.7 км². FIPS коду — 31-07345.
Графхорст
Графхорст (Grafhorst) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Хельмштедт районуна кирет.
Калкы - 998 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 54 007. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Венцель.
Липецк облусу
Липецкий областы - Россиянын составында.
Ферримагниттүү резонанс
Ферримагниттүү резонанс – электрондук парамагниттик резонанс-тын бир түрү (к. Электрондук парамагниттик резонанс), радио жыштыктагы жана инфракызыл диапазондогу электр-магниттик нурларды ферримагниттин тандап жутушу.
Липецк облусу
1954-ж. 6-январда уюшулган. Аянты 24,1 миц км2. Борбору — Липецк шаары Область Ленин ордени менен сыйланган (1967).
Липецкий областы Орто Орус дөңсөөсу менен Ока-Дон түздүгүндө жайгашкан. Клима­ты мелүүн контпненттик; январдын орт. температурасы —10... —11°С, июлду-ку 19—20°С. Жылдык жаан-чачыны 450—500 мм.
Ири шаарлары: Липецк, Елец, Данков, Грязи. Липецкий областы— Борб. кара топурактуу экон. райондогу өнүккөн индустр,- агрардык аймак.
Хершбах
Хершбах (Herschbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 2837 киши(2013-ж.). . Аянты - 15,73 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 029. Муниципалитеттин башчысы — Эдгар Дайхман.
Орлеан
Орлеан – Франциянын эң ири шаарларынын бири. Луара дарыясынын боюнда, Парижден 130 км түштүк-батышта жайгашкан. Луара департаментинин жана Орлеан тарыхый облусунун административдик борбору. Калкы 113,1 миң (2010). Жолдор тоому. Машина куруу (айыл чарба, электр-техникалык), тамак-аш– татымал (негизинен уксус), текстиль, фармацевтика өнөр жай ишканалары иштейт. Б. з. ч. Ценабум деген ат менен негизделген. Готика стилиндеги Сент-Круа собору (13-к.), чиркөө (1170), ренессанс, барокко жана классицизм стилиндеги архитектуралык эстеликтер, ратуша (1513–19; учурда музей) сакталган. Франциянын эл баатыры Жанна д’Аркка эстелик орнотулган.
Үн оператору
Үн оператору - кино тартуучу топтун мүчөлөрүнүн бири; үн бригадасын жетектейт, сценарийди иштеп чыгууга, актёр тандоого (үнү, дикциясы жагынан) катышат, үн экспликациясын даярдайт, синхрондук жазып алуу, кинону сүйлөтүү, музыканы жана ар кандай үндү жазып алуу, фильмди кайра жазуу ж. б. иштерди аткарат; радио уктуруу, телекөрсөтүү жана үн жазуу студияларында Үн оператору магниттик фонограммаларды жазуу жана көчүрүү, үн режиссёрунун жетекчилиги менен жазылган үндү монтаждоо, мурда жазылып алынган үн көчүрмөсүн алуу жана калыбына келтирүү сыяктуу иштерди аткарат.
Тушь
Тушь (немисче tusche) – сүрөт технологиясында – көбүнчө чаптоочу заттардын жана атайын даярдалган көөдөн турган, жебилге же калем менен тартылуучу сүрөттүк материал. Т. кургак (плита же столбик түрүндө) жана суюк болот. Кара Т-тун эң мыкты сорту – кытай тушу. Түстүү Т. деп аталган (суюк боёктун өзгөчө түрү) түрүн сүрөтчүлөр дээрлик колдонушпайт. Т. – жебилгенин жардамы аркылуу кара Т. менен аткарылган сүрөт техникасынын аталышы. Иш үстүндө Т. суу менен аралаштырылат, кургаганда дээрлик жуулбайт. Сүрөттүн түстүк түрү, материалынын өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу кү­рөң­дөн баштап күмүш сымал көгүш болуп өзгөрөт. Суу кошулбаган Т. кагазда акварель бере албаган кочкул кара түстү берет.
Кунтугуш (Балтачев району, Башкыртстан)
Кунтугуш — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Кунтугушев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 295 киши. Почта индекси — 452990, ОКАТО коду — 80208816007.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Исаакян Аветик Саакович
Исаакян Аветик Саакович [19 (31). 10. 1875, Казарапат, Алксандрополго (азыркы Гёмри) жакын – 17. 10. 1957, Ереван] – армян акыны. Армян ССР Илимдер академиясынын академиги (1943). Диний семинарияда окуган (1889–92). Чыгармачылыгы 1892жылдан башталган. Алгачкы ырлар жыйнагы «Ырлар жана жаракаттар» (1897). Орус падышалыгы, түрк султаны, жергиликтүү эзүүлөрдөн жабыр тарткан армян элинин муң-кайгысын ырга кошкон, биринчи орус революциясынын тушунда социалдык жана улуттук эзүүгө каршы ырлар жазган. 1909–11-ж. «Абул Ала Маари» аттуу философиялык поэма жараткан. 1911-жылдан келип-кетип чет мамлекетте жашаган. 1936-ж. Арменияга биротоло келип, маданий-коомдук зор иштерди жүргүзгөн, жаңы ыр циклдерин жазган («Биздин тарыхчылар жана гусандар», 1939; «Мекениме», 1940; «Армян архитектурасы», 1942). Улуу Ата Мекендик согуш жылдарындагы чыгармаларында патриотизм негизги орунду ээлейт («Жүрөгүм менин тоо башында», 1941; «Улуу жеңиштин күнү», 1945 ж. б.). Бул чыгармалары үчүн Исаакянга СССР мамлекеттик сыйлыгы (1946) берилген. Ырлары бир катар чет тилдерге которулган. Армян ССР Жогорку Советинин (2–4-шайланышынын) депутаты. Эки Ленин ордени жана медалдар менен сыйланган. Чыгармалары: Избранное. М., 1970; Тууган жердин түтүнү. Ырлар жана поэма. Ф., 1975.
Тушь менен тартуу
Тушь менен тартуу – акварель живописинин ыкмаларын колдонуп, тагыраак айтканда суу жана жебилгенин жардамы менен ташка түшүрүлгөн (атайын литографиялык тушь менен) сүрөттү кайра тартуучу метографиялык техниканын аз колдонулган түрү. Алгачкы ыкмасы XIX кылымдын ортосунда пайда болуп, ли тонтинто деген ат менен белгилүү болгон. Кээде акварелдик техника менен кагазда катардагы тушь менен тартылган сүрөттү Т. менен т. деп аташат.
Мөнксдеггинген
Мөнксдеггинген (Mönchsdeggingen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Донау-Рис районуна кирет.
Калкы - 1366 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 32,08 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 79 184. Муниципалитеттин башчысы — Карл Виденман.
Зедеги Бирдорф
Зедеги Бирдорф (Biersdorf am See) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 559 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 015. Муниципалитеттин башчысы — Арнольд Коц.
Вайльбург
Вайльбург (Weilburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Гиссен административдик округуна карайт. Лимбург-Вайльбург районуна кирет.
Калкы - 13093 киши(2013-ж.). . Аянты - 57,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 33 017. Мэр — Ханс-Петер Шик.
Сале-Кутей-Яга
Сале-Кутей-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Сада-Яга дарыясынын оң жээгинен 35 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Любовь Орлова
Орлова Любовь Петровна [29. 1 (11. 2). 1902, азыркы Москва облусу Звенигород – 28. 1. 1975, Москва] – орус совет артисти, СССР эл артисти (1950). Москва консерваториясын (1919–22) театр техникумун (хореография бөлүмү) бүтүргөн. 1922– 33-ж. Вл. И. Немирович-Данченко атындагы Музыкалык театрда, 1955-жылдан Моссовет атындагы театрда иштеген. Орлованын чыгармачылыгы советтик музыкалык кинокомедиянын калыптанышы менен тыгыз байланыштуу. Ал режиссер Г.В. Александровдун «Шайыр балдар» (1934, Анюта), «Цирк» (1936, Марион Диксон), «Волга-Волга» (1938, Дуня), «Көктөмдө» (1947, профессор Никитина жана актриса Шатрова) музыкалык фильмдеринде жана «Эльбадагы жолугушуу» (1949, Жанет Шервуд), «Орус сувенири» (1960, Варвара Комарова) көркөм фильмдеринде ойногон. СССР мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (1941, 1950). Ленин ордени, башка 2 орден жана медалдар менен сыйланган.
Репаблик (Миссури)
Репаблик (Миссури) (Republic) — Миссури штатынын Кристиан округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 34.45 км². FIPS коду — 29-61238.
Калкы
2010-жылы калкы 14751 киши болгон.
Деңиз түйүнү
Деңиз түйүнү - эки аркандын учун бири бирине же арканды илмекке жана кандайдыр бир нерсеге байлоо методу жана байланган жери.
Феррозонд
Феррозонд – магнит талаасынын чыңалышын жана градиентин өлчөөчү курал.
Ал ферромагниттик өзөктөн жана ага кийгизилген эки катушкадан (дүүлүктүрүүчү жана өлчөгүч) турат. Ферромагнетизмду чыңалышы өлчөнүүчү магнит талаасына жайгаштырса, өлчөгүч катушкада магнит талаасынын чыңалышына пропорциялаш ЭКК пайда болот. Ферромагнетизм геофизикалык изилдөөлөрдө магнитометр, коэрцитиметр ж. б. куралдардын сезгич элементи катары, о. эле магниттик дефектоскопияда колдонулат.
Үн күчү
Үн күчү - убакыт бирдиги ичинде толкундун таралуу багытына тик болгон бирдик аянт аркылуу үн толкуну ташуучу орточо энергия. Жалпак тегиз синусоидалуу таралма толкун үчүн Үн күчү төмөнкүдөй аныкталат: 1=р0/2=р2/2рс мында р - үн басымынын амплитудасы, 9 - таралуу ылдамдыгынын амплитудасы, р - чөйрөнүн тыгыздыгы, с - үн ылдамдыгы. Сфералык таралма толкундагы Үн күчү булактан эсептелген аралыктын квадратына тескери пропорциялаш. Таралбас толкунда 1=0, б. а. үн агымынын орточо катуулугу болбойт. Үн күчү бирдиктердин эл аралык системасында - Вт/м2 менен өлчөнөт. Ал Ү. к-нүн деңгээли (децибел шкаласы) боюнча бааланат, к. Үн.
Стереоскоп
Стереоскоп негизинен сүрөттөрдүн шифрин жандырыш үчүн колдонулат. Бул прибордун 100гө жакын түрү бар. Картографиялык максаттар үчүн алмаштырылма чодойткучтуу жана оптикалык пантограф менен айкалыштырып жасалган стереоскоп-пантограф түзүлгөн.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Манторвилл (Миннесота)
Манторвилл (Миннесота) (Mantorville) — Миннесота штатынын Dodge округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1197 киши. Болжолдуу аянты - 3.7 км². FIPS коду — 27-39986.
Халбур (Айова)
Халбур (Айова) (Halbur) — Айова штатынын Кэрролл округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.5 км². FIPS коду — 19-33645.
Калкы
2010-жылы калкы 202 киши болгон.
Янгиабад
Янгиабад — Өзбекстандын Анжиян облусунун Коргондөбө районундагы айыл.
Липецк трактор заводу
Липецк трактор заводу - Россияда трак­тор өнөр жайын Липецк шаарындагы ишканасы.
Дөңгөлөктүү Т-40 тракторун жана анын өркүндөтүлгөн түрүн (Т- 40А, Т-40АН), о. ж. тракторун, тетигин чыгарат. Заводдун курулушу 1943-ж. башталып, 1944-ж. 1-июнда туңгуч «Кировец-35» тракторун чыгарган. Завод азыркы жабдуулар менен толук камсыз кылынган. 1970-ж. СЭВге мүчө өлкөлөрдүн дөңгөлөктүү тракторлору сыналганда Т-40 трак­тору мыктылардан болуп чыккан. 1966—70-ж. Москва, Лейпциг жана Маркклеебергдеги (ГДР) эл аралык көргөзмолөрдө Т-40А трактору алтын медалга татыктуу болгон. Завод Ле­нин ордени менен сыйланган (1971).
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Шан (штат)
Шаң (бирм: ရှမ်းပြည် န ယ, шан. မိုင်း တႆး) — Мьянманын штаты (улуттук аймагы), мында Шаньлон (административдик борбору Таджилон эли менен) жашайт. Штат 55 ооданга (районго) жана Вирджиния автономиялуу аймагына (55 округдун ичинен 6сы Вага кирет) бөлүнөт. Калкы - 5 315 503 киши. Калкынын жыштыгы 34,12 киши/км².
Административдик бөлүнүшү
Штат 11 ооданга бөлүнгөн үч региондон турат. Оодандар 55 районго бөлүнөт.
Оодандар
Чыгыш Шан
Түндүк Шан
Түштүк Шан
Райондор
Чыгыш Шан
Түндүк Шан
Түштүк Шан
Биркенхюгель
Биркенхюгель (Birkenhügel) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале-Орла районуна кирет.
Орловка кенташ калдыгын сактоо жайы
Орловка кенташ калдыгын сактоо жайы - Чүй облусунун Кемин районунун Орловка шаарынын чегинде. 1967-ж. ишке киргизилген. Аянты эсептелген эмес. Анда оор металлдардын туздары сакталат. Радиактивдүүлүгү жокко эсе. Гамма нурлануу өлчөмү жөнүндө так маалымат жок. Көлөмү 5,1 млн т. Жер астындагы суу чогултуучу жакынкы аймактын экологиялык абалын алдын алуу керек.
Түп нуска
Түп нуска ― көркөм сүрөт искусствосунда – кайталангыс чыгарма. Ал көчүрмөдөн (өзүнөн тарткан), репродукциядан же жасалмадан айырмаланып турат. Т. н. термини көчүрмө үчүн үлгү болуп эсептелген чыныгы көркөм чыгарманы да түшүндүрөт. Сөздүн бул маанисинде Т. н. бир эле көркөм чыгарма эмес, башка нерселерди да түшүндүрөт. Байыркы орус живопись практикасында Т. икона тартуучуга (түшүндүрмө түп нуска) негизинен техникалык жактан кенен көрсөтмө берүүчү жетекчилик жана үлгү сүрөттөр – «прописейлер» жыйнагы (беттик түп нуска деп аталган) аталат. XVII кылымдын башындагы Строгановдук беттик түп нуска өзгөчө толумдуулугу менен айырмаланат.
Турмуш-тиричилик жанры
Турмуш-тиричилик жанры – күндөлүк турмуштун окуяларына жана сценаларына арналган көркөм сүрөт өнөрүнүн бир тармагы. Термин негизинен живописке тиешелүү жана «жанрдык живопись», «турмуштук живопись» менен үндөш. Көркөм искусствонун өз алдынча бир бөлүмү катары Т.-т. ж. негизинен XVIII кылымда калыптанды. Бул мезгил эң биринчи голландиялык мектептин устаттарынын Питер де Хох, Остаде, Стен, Терборх, Вермер Делфтский чыгармаларында чагылдырылган. Алардын чыгармачылыгында Т.-т. ж-нын спецификалык өзгөчөлүктөрү: күндөлүк турмуштун көп жолу кайталанган окуялары менен көрүнүштөрүнө кызыгуу, жөнөкөй, жасалмасыз турмуштук сюжеттердин болушу, аларды түшүндүрүүдөгү айтып берүү элементтери, кейипкерлерди сүрөттөөдөгү психологиялык кылдаттык, чыгармалардагы жалпы интимдик топ жана буга байланыштуу жанрдык чыгармаларга таандык анча чоң эмес формат, аткарылыш кылдаттыгы, жыйынтыктуулугу калыптана баштайт. XVIII кылымда Т-т. ж-да адеп-ахлактык жана сатиралык тенденциялар көбүрөөк кездеше баштайт (мисалы, Грез, Хогарт). Реализмдин алдыңкы форпостторунун бири катары көбүрөөк демократиялык маанай менен Т-т. ж. XIX кылымда бардык улуттук сүрөт мектептеринде кеңири тарай баштады (мисалы, Францияда Милле, Курбэнин чыгармалары; Германияда – Менцель, Лейбль жана башкалар). Т-т. ж-дын өнүгүүсүнө XIX кылымдын экинчи жарымында орус реалисттери да өз салымдарын кошушту. А. Г. Венецианов менен П. А. Федотовдун жетишкендиктерине таянуу менен сүрөтчү-демкораттар Г. В. Перов, И. М. Прянишников, В. М. Максимов, В. Е. Маковский, К. А. Савицкий, И. Е. Репин жана башка голландиялык жанрдын тар чектерин (анын бюргердик мүнөзгө байланыштуу болгон) чечкиндүү жеңип чыгышты жана XIX кылымдагы батыш европалык Т-т. ж-на типтүү болгон анекдотизмден, турмушту пассивдүү чагылдыруудан, XVIII к-га таандык абстракттуу акыл-насаатчылдык арылышты. Т-т. ж-нын орус жанристтери ага мурун мүнөздүү болбогон терең социалдуулукту беришти; аны падышалык Россиянын ошол таптагы турмушунун ар кыл тарабын көргөзүүдө сындап-бетин ачуучу курч куралына, ошону менен бирге эмгекчил элди даңктоонун эстетикалык талаптагы кыймылдаткычына айлантышты. Бул учурдун кээ бир жанрдык картиналарында бийик эпикалык ноталар, алынган тема менен сюжеттин тарыхый «социалдуулугу» байкалат (мисалы, И. Репиндин «Волгадагы бурлактар» жана К. Савицкийдин «Темир жолдогу ремонт иштери» чыгармалары жана башкалар). Сов. Т-т. ж-дын чыгаан устаттарынын катарына Е. М. Чепцов, Б. В. Иогансон, А. А. Пластов, Ф. П. Решетников, С. А. Тригорнов, Т. Н. Яблонская жана башка атаса болот.
Арриба (Колорадо)
Арриба (Колорадо) (Arriba) — Колорадо штатынын Линкольн округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 244 киши. Болжолдуу аянты - 1.2 км². FIPS коду — ?.
Монокультура
Монокультура (моно... жана лат. cultura – өстүрүү, өнүктүрүү) дыйканчылыкта – чарбада дайыма өстүрүлүүчү өсүмдүктүн жалгыз түрү; өсүмдүктүн бир эле түрүн көп жылдар бою бир эле жерде үзгүлтүксүз өстүрүү. Мында башка өсүмдүк менен которуштуруп эгүү (кезектештирүү) сакталбайт. Монокультура топурактын физикалык жана Химиялык касиеттерин, сапатын начарлатып, ошол өсүмдүктүн зыянкечтери менен илдеттерин, отоо чөптөрүн көбөйтөт, топурактагы пайдалуу микроорганизмдердин таасирин азайтып, зыяндуулары өөрчүйт, айыл чарбаөсүмдүктөрүнүн түшүмүн төмөндөтөт. Айрыкча отолмо өсүмдүктөрдү эккенде (күн карама, жүгөрү жана башкалар) топурак тез арыктайт. Монокультура шартында пахтанын түшүмү 2–3 эсе төмөндөйт, зыянкечтер (желеме кене, күздүкчү үкүчө жана башкалар) тез көбөйөт, ак балек жана башкалар. илдетке чалдыгат. Дан эгиндерин кара сойлок, күрүчтү күрмөк басат. Мындай жерлерге жер семирткич чачуу бул процесстерди азайтат, бирок мыкты натыйжа бербейт. Азыркы дыйканчылык шартында табигый-климаттык шартка жараша айыл чарбаөсүмдүктөрү ургаалдуу которулуштуруп эгилгендиктен, монокультура колдонулбайт.
Эбрах
Эбрах (Ebrach) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Бамберг районуна кирет.
Калкы - 1878 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 29,58 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 71 128. Муниципалитеттин башчысы — Макс-Дитер Шнайдер.
Үн басаңдаткыч
Үн басаңдаткыч – машина менен механизмдердин, ичинен күймө кыймылдаткычтардын, желдеткичтердин жана муздаткычтардын дүрүлдөпгүн акырындаткыч; аба жана газ жүргүч түтүктөр аркылуу курулмаларга өтүүчү шуулдоолорду басаңдаткыч түзүлүш.
Дойбен
Калкы - 1136 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 8,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 84 095. Муниципалитеттин башчысы — Франк Пушендорф.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Гретем
Гретем (Grethem) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Зольтау-Фаллингбостель районуна кирет.
Калкы - 672 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 58 011. Муниципалитеттин башчысы — Удо Шөнберг.
Ферромагнетизм
Ферромагнетизм – кристаллдык заттардын магниттик абалдарынын бири.
Ферромагнетизм заттын атомдорунун спиндик магниттик моменттеринин параллель багытта жайгашуусу менен байланышкан. Ферромагнетизм квант теориясы менен түшүндүрүлөт. Бул теория боюнча заттын ар башка атомдорундагы электрондор арасындагы алмашуу энергиясынын чоңдугу оң мааниге ээ болгондо электрондордун спиндери өз ара параллель жайгашат да ал заттын ичинде өзүнөн-өзү эле магниттелген домендер (англ. domain – област (аймак)) пайда болот. Заттын ичинде мындай иреттүүлүк Кюри температурасынан төмөнкү температураларда гана түзүлөт. Ушундай абалга ээ болгон кристаллдык заттарды ферромагниттер дейбиз.
Степанищев Михаил Тихонович
Степанищев Михаил Тихонович - советтик аскер учкучу, эки жолу Советтик Союздун Баатыры (1944, 1945), майор (1944). 1944- жылдан КПСС мүчөсү.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Карен (штат)
Карен (бирм. ကရင် - Карин) — Мьянмадагы улуттук оодан. Административдик борбору Фаан шаары. Калкы - 1 733 281 адам. Калкы - 57,05 киши. / км². Чындыгында, аймак өкмөттүк күчтөрдүн (аскердик хунта) жана Карен аскер күчтөрүнүн башкаруу аймагына бөлүнөт, алар өз аймагын Котхолей деп аташат.
Административдик бөлүнүшү
Штат үч оодандан турат, алар жети районго бөлүнгөн, аларга 4092 шаар жана айыл кирет.
Липшиц шарты
Липшиц шарты — функциянын өсүш мүнөзүнө коюлган чек.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Хершбах (Обервестервальд)
Хершбах (Обервестервальд) (Herschbach) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 970 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,63 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 239. Муниципалитеттин башчысы — Христоф Кеглер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Исабаева Валентина Абдылдаевна
Исабаева Валентина Абдылдаевна (27. 11. 1927, Ысык-Көл облусу Тоң району, Төрт-Күл айылы 2001, Бишкек) – физиолог, медицина илимдеринин доктору (1976), профессор (1977), Кыргыз ССР Илимдер академиясынын корреспондент мүчөсү (1961). Кыргыз ССРинин илимге эмгек сиңирген ишмери (1977). КММИни бүтүргөн (1951). Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Крайлык медицина институтунун сектор башчысы (1955–57), Кыргыз ССР Курортология жана физиотерапия ИИИнин директорунун орун басары (1957–62), КММИнин ректору (1962–71), Кыргыз ССР Илимдер академиясынын Бийик тоо физиологиясы жана эксперименттик патология институтунун директору (1971–82), 1983-жылдан ушул эле институтта лаборатория башчысы, КММИде жетектөөчү адис болуп иштеген. Кандын физиологиясы жана табигый адаптация физиологиясы боюнча адис. Исабаеванын изилдөөлөрү тоодо жана эксперименттик гипоксия шартында жалпы биологиялык мааниси бар адаптациянын физиологиялык негизинин бир катар олуттуу закон ченемин түшүндүрүүгө мүмкүнчүлүк түзгөн. 200дөн ашык илимий эмгектин, анын ичинде 13 монография, 4 окуу китептин автору. Кыргыз ССР Жогорку Советинин (5–8-шайланышынын) депутаты, Эмгек Кызыл Туу ордени жана медалдар менен сыйланган. Эмгектери: Хеморецепторы гемокоагуляции и высокогорье (в соавторстве). Ф., 1973; Система свёртывания крови и адаптация к природной гипоксии. Л., 1983; Медицинская география Киргизии (в соавгорсгве). Ф., 1988.
Феба
Феба – күн системасындагы Сатурн планетасынын 9-спутниги.
Липице салгылашы
Липице салгылашы 1216-ж. 21— 22-апрелде Липице дарыясында (Юрьев- Польский району) князь Мстислав Уда­лой жетекчилик кылган Новгород аскери менен Владимир-Суздаль княздарынын аскерлери ортосунда болгон.
Феба
Феба спутнигинин кыймылы түз жана Сатурндан эң алыс жайгашкан. Феба Сатурндун кыймылына карама-каршы багытта кыймылдайт. Айлануу мезгили 550 күн, чоң жарым огу α = 12930 км, ал эми эксцентриситети е = 0,163.
Липице салгылашы
Новгород князы Ярослав Всеволодо- вичтин новгороддуктар менен чатагынан кийин шаарга азык-түлүк жеткирилүүчү жол бөгөлүп, анда ачарчылык башталган. Новгороддуктарга Мстислав Удалой жардам кылган. Ярослав Всеволодович новгороддуктардын элчиликке келүү жөнүндө сунушун четке каккан, ошондон кийин согуш башталган. Новгороддуктар менен Псков, Смоленск княздары жана Ростов князы Константин Всеволодо­вич союздаш болгон. Сан жагынан артыкчылыгына карабастан Ярослав Всеволодович менен анын союздашы Владимир князы Юрий Всеволодович катуу талкаланган. Жеңиш Новгороддун кадыр-баркын күчөткөн. Переяславлга жашынган Ярослав новгород­дуктар жанa Владимир княздыгын ээлеген Константин менен элдешүүгө аргасыз болгон.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Сандыбейю
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Вайльмюнстер
Вайльмюнстер (Weilmünster) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Гиссен административдик округуна карайт. Лимбург-Вайльбург районуна кирет.
Калкы - 9012 киши(2013-ж.). . Аянты - 77,42 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 33 018. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Хеп.
Исаев Рустамбек
Исаев Рустамбек (26. 6. 1951-ж. туулган, Ош облусу, Ноокат району, Жал кыштагы) – юстициянын генерал-майору (1997), юстициянын 3-класстагы мамлекеттик кеңешчиси (2001), прокуратуранын ардактуу кызматкери (2001). 1997-ж. КМУну бүткөн. 1968–70-ж. «Чүй өнөр жай курулуш» трестинде жумушчу, 1977–81-ж. Аламүдүн райондук прокуратурасында стажёр, тергөөчү, прокурордун орун басары, 1981–88-ж. Калинин, Кант райондук прокуратураларында прокурор, 1988–91-ж. Кыргыз ССРинин башкы прокуратурасында бөлүм начальниги, 1991–97-ж. Бишкек шаардык, Ысык-Көл областтык прокуратураларында прокурор, 1997–2004-ж. Кыргыз Республикасынын башкы прокурорунун орун басары аскер прокурору, 2004-жылдан Нарын областтык прокуратурасында прокурор.
Орлов таскактуу жылкысы
Орлов таскактуу жылкысы – таскак жүрүштүү жылкылар тобундагы жылкы породасы. Бул тукум жотолуу, бойлуу, кең көкүрөк, кең соору, салмактуу жылкы. Айгырынын бийиктиги 161 см, дене узундугу 156 см, көкүрөк курчамы 182 см, орточо тирүүлөй салмагы 480–540 кг. Россия падышасы Екатерина IIнин белгилүү аскер башчыларынын бири А. Г. Орловдун Воронеж губерниясындагы Хреновое деген ээлигинде араб, дания миңги жылкыларын Батыш Европадагы чегилме жылкылары (голланд, мехлянбург ж. б.) менен аргындаштырып 18-кылымдын аягына өзүнчө таскактуу тукум болуп чыгарылган. 19-кылымдын аягына чейин Орлов таскактуу жылкысына теңеле турган дүйнөдө таскактуу жылкы болгон эмес. Ошондуктан бул тукум Европа жана Америка өлкөлөрүнө сатылып турган. Орлов таскактуу жылкысы негизинен РФте асыралат. Орлов таскактуу жылкысынын кунандары 1600 м аралыкты 2 мин 15 сек, быштылары 2 мин 5 сек, бир асыйлары 2 мин 4 сек, эки асыйлары 2 минда таскактап өтөт. Порода негизинен боз, тору, кара, карагер, жээрде болот. Кыргызстанда Чүй облусунун Сокулук, Жайыл жана Москва райондорунда асыралат.
Лира (Валюта)
Лира (Валюта) -
Жогорку ивана (Балтачев району, Башкыртстан)
Жогорку ивана — Башкыртстандын Балтачев районундагы айыл, Кунтугушев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 332 киши. Почта индекси — 452990, ОКАТО коду — 80208816002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Түстүк гамма
Түстүк гамма – көркөм сүрөт искусствосунда – колориттин сырткы түстүк өзгөчөлүктөрүнүн аталышы, чыгарманын негизги түстүк түрлөрүн бириктирген анын оптикалык (көзгө көрүнгөн) закон ченемдүүлүгүнүн мүнөздөмөсү. Эреже катары, бул термин түстөргө колдонулуучу аныктамалар менен коштолот Т. г. жылуу, ысык, муздак, ачык, бүдөмүк, жарык жана башка деп аталат. Түрдүүлүк менен салыштыр.
Сэйнт Джордж (Миссури)
Сэйнт Джордж (Миссури) (St. George) — Миссури штатынын Сент-Луис округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.5 км². FIPS коду — 29-64370.
Калкы
2010-жылы калкы 1,337 киши болгон.
Биртлинген
Калкы - 76 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 017. Муниципалитеттин башчысы — Эрвин Эльзен.
Түс
Түс – атайын мааниде – 1) предметтик дүйнөнүн материалдык сапаттарын (жарык шаңы менен бирдикте) чагылдырган, көркөм сүрөт өнөрүнүн негизги каражаттарынын бири; 2) мотив же көркөм чыгармалык ансамблдеги өзүнчө турган түстүк, тондук сапаты. Натурадагы жергиликтүү Т-түн өзгөрүүлөрү жарык, форма, материал, аралыктык өзгөрүүлөргө так дал келүү менен, натыйжада, жарык шаңы менен тыгыз биримдикте мына ушул объективдүү дүйнөнүн бүт касиеттерин чагылдырып беришет. Ошондуктан көркөм искусстводо Т. көлөмдүү жана мейкиндиктик моделдөө каражаттарынын бири катары реалдуу чөйрөдө реалдуу предметтерди туура сүрөттөөгө кызмат кылат. Анткен менен сүрөтчү натуранын түстүк түрлөрүн тике көчүрбөйт. Живопистеги предметтик-сүрөттөөчү жак маанилүү жана баштапкы бойдон кала берет жана Т-түн ролун чектебейт. Т. аркылуу сүрөтчү көркөм форманын башка элементтери сыктуу эле маанилүү жана мүнөздүү нерселерди ачып көрсөтөт, ал Т-тү композициялык фактор катары пайдаланат жана аны көркөм мүнөздөөдө жана башка кошумча каражат катары колдонот. Живописте Т-түн эмоционалдуу таасири зор жана көп түрдүү. Кеңири мааниде – Т. термини көбүнчө мазмуну боюнча колорит түшүнүгү менен жакындашып кетет. Мотивдеги жана чыгарманын ансамблдеги өзүнчө алынган түстүк түрдүк артыкчылыгы менен касиеттери көбүнчө коңшулаш түрлөрдүн ачык-айкын жана чыныгы өз ара байланышына көз каранды. Түрлөрдүн өз ара таасир берүүсүндө кошумча түстөр жана жылуу түрлөр (саргыч, кызыл, кызгылтым) менен муздак (көгүлтүр, көгүш, сыя көк) түрлөр­дүн ортосундагы түстүк контраст принциби чоң роль ойнойт. Жетилген реалисттик көркөм искусстводо түстүк түр андагы жарык шаңдык түрдөн ажырагыс; чыныгы жарык шаңдык катыштын негизинде гана түстүк түрлөрдүн ар биринин толук кандуулугу жана күчү көрүнөт, к. Жарык шаңы макаласын. Т-тү түшүндүрүүнүн терең жана көп кырдуу үлгүлөрүн улуу реалисттер Тициан, Репин, Суриков, Веласкестин чыгармачылыгында көрсөк болот.
Манхэттэн Бич (Миннесота)
Манхэттэн Бич (Миннесота) (Manhattan Beach) — Миннесота штатынын Crow Wing округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 57 киши. Болжолдуу аянты - 4.6 км². FIPS коду — 27-39806.
Физикалык кинетика
Системанын абалы анын ичиндеги атомдордун же молекулаларынын өз ара аракеттешүүсүнө көзкаранды болгон кинетикалык коэффициенттер менен мү-нөздөлөт. Физикалык кинетиканын негизги милдети ар бир конкреттүү физикалык процесс үчүн кинетикалык коэффициенттерди заттын температурасынан, тыгыздыгынан ж. б. функция катары эсептөө болуп эсепетелинет. Физикалык кинетика – жылуулук өткөрүмдүүлүктү, диффузияны, ар түрдүү термо-электрондук ж.б. процесстерди теориялык жол менен изил-дөөдө колдонулат.
Чин (штат)
Чин штаты – өлкөнүн түндүк-батышындагы Мьянмадагы штат (улуттук район), административдик борбору Хакха шаары (мурдагы борбору Фалам шаары). Чин Бангладеш жана Индиянын чыгышындагы Мизорам, Манипур штаттары, ошондой эле Бирманын Ракхайн штаты жана Сикайн, Магу райондору (райондору) менен чектешет. Калкы - 516 660 киши. Калкы - 14,34 киши. / км².
Вэйкфилд (Небраска)
Вэйкфилд (Небраска) (Wakefield) — Небраска штатынын Dixon округуна караган АКШ шаары.
Чин (штат)
Административдик бөлүнүшү
Штат 9 районго бөлүнөт:
Вэйкфилд (Небраска)
Калкы - 1411 киши. Болжолдуу аянты - 1.8 км². FIPS коду — 31-51070.
Чин (штат)
Административдик бөлүнүшү
Chin мамлекетте 14 шаар бар: Sikha, батыш, Гешурга +, Kanpalet, Matupi, Rezua, Mindat, Paletwa, Rihkhuadar, Thantlang, Teddim, Tuythang жана Tonsang.
1974- жылга чейин Чин өзгөчө район болсо, 1974-жылы улуттук оодан статусун алган.
Биркс
Биркс (Birx) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген районуна кирет.
Калкы - 170 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 2.76 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 66 012. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Нойман.
Монотондуу функция
Монотондуу функция (гр. monotonos – бир калыпта) – аргументтин өсүшү менен же дайым өсүүчү (кемибейт), же дайым кемүүчү (өспөйт) функция. х=х–х>0 болгондо f(x)=f(x)–f(x) функциянын өсүндүсүнүн белгиси өзгөрбөгөн, башкача айтканда дайыма оң же терс функция. М. ф. классына өсүүчү жана кемүүчү функциялар кирет, мисалы, Эгер функция f(x) ар бир чекитте терс эмес f(x) туундуга ээ болуп, ал чектүү сандагы айрым чекитте гана нөлгө айланса, анда ал өсүүчү функция деп аталат. Эгер f(x)0 болуп, чектүү сандагы чекитте нөлгө айланса, f(x) кемүүчү функция деп аталат. Монотондуулук шарты бардык х үчүн же хтин кандайдыр бир интервалдагы (кесиндиде) мааниси үчүн аткарылышы мүмкүн. Бул учурда функция ошол кесиндиде монотондуу функция деп аталат. Монотондуу функция – математикалык анализде жана функциялар теориясында кездешүүчү функциялардын жөнөкөй классы. [[Категория:Алгебра]
Үмөталиев Жаныбек Асанбекович
Үмөталиев Жаныбек Асанбекович (26. 5. 1943, Аламүдүн району, Кашка-Суу айылы - 30. 5. 2009, Бишкек) - генерал-майор (1986). Уссури аскердик автомобиль окуу жайын (1964), M. В. Фрунзе атындагы аскер академиясын (1975) бүтүргөн. Ташкент шаарындагы взвод аскер бөлүгүндө командири (1964), батарея командиринин орун басары (1965), автокран взводунун командири, механикалаштырылган ротанын командиринин орун басары (1966-70). Кыргыз ССРинин жарандык коргонуу штабынын офицер чалгынчысы, улук офицери (1970-75), Нарын облусунун жарандык коргонуу штабынын башчысы (1975-92), КРдин Коргоо иштери боюнча мамлекеттик к-ттин төрагасы (1992-93), Өзгөчө кырдаалдар жана жарандык коргонуу боюнча мамлекеттик комиссиясынын төрагасынын биринчи орун басары (199396), КМУда кафедра башчысы (2001-03) болуп иштеген. Медалдар менен сыйланган.
Халзлтон (Айова)
Халзлтон (Айова) (Hazleton) — Айова штатынын Бьюкенен округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 2.0 км². FIPS коду — 19-35580.
Калкы
2010-жылы калкы 950 киши болгон.
Лисабон келишими
Лиссабон келишими (1703) - испан мурасы үчүн согушта Испания менен Францияга каршы Улуу Брита­ния менен Португалиянын саясий жана согуштук союз жөнүндө түзгөн келишип.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Деңиз физикасы
Деңиз физикасы - геофизика илиминин деңиздер менен океандардагы физ. процесстерди изилдөөчү бөлүмү.
Ал дениз, океандардагы агым, ташкын, шамал жана толкундарды, деңиз тереңиндеги жылуулуктун таркалышытт, суу тыгыздыгынын темпера менен туздуулукка жараша өзгөрүшүн, сууда жана анын тереңинде күн нурунун, үндүн таркалышын, деңиз суусунун бууланышын, деңиздердеги муздарды, деңиз менен атмосферанын байланышын ж. б. изилдейт.
Аларды изилдөөнүн эл чарбасы үчүн зор мааниси бар. Мисалы, деңиз транспорту үчүн океан, деңиз жээгиндеги ташкындарды изилдеонун, жээктеги портторго деңиз ташкындоосун жана тартылуусун изилдоо жана прогноздоонун мааниси өтө чоң. Деңиздердин жылуулук балансын анализдөө деңиз суусунун тоңуш мөөнөтүн, муздун турушун жана бузулушун аныктоого жардам берет.
Деңиз тереңдигин үн менен өлчөө, күн бүркөктө суу астындагы сигнализация, өзгөчө аскер-деңиз техникасы үчүн дениз акустикасын изилдөө зор маанигө ээ. Деңиз тереңиндеги жарык нурлары деңиздеги тиричиликке жана суучулдардын ишине таасир эткендиктен аларды билүүнүн мааниси чоң. Дениз физикасы илимин өркүндөтүүдө П. Лаплас (Франция), Ж. Эри жанa Ж. Дарвин (Англия), В. В. Шулейкин (СССР) ж. б. окумуштуулардын эмгектери зор.
Долле (Оре)
Долле (Оре) (Dolle (Ohrekreis)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Оре районуна кирет.
Калкы - 571 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 50,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 83 145. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Хайнц Цибарт.
Гронау (Лайне)
Гронау (Лайне) (Gronau (Leine)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Хильдесхайм районуна кирет.
Калкы - 5191 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,61 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 54 018. Мэр — Марк Винтер..
Ормокоев Асылбек Жекшеналиевич
Ормокоев Асылбек Жекшеналиевич (20. 8. 1953-ж. туулган, Кант шаары) – генерал-майор (2000). И. С. Конев атындагы Алматы жогорку жалпы аскердик командалык окуу жайын (1974), М. В. Фрунзе атындагы аскердик академияны (1988), РФ Куралдуу күчтөрүнүн Генералдык штабынын Аскердик академиясын (1996) бүткөн. 1974–91-ж. СССР Куралдуу күчтөрүнүн Орто Азия аскер округунда, Аскерлердин борбордук тобунда (Чехословакия), Түркстан аскер округунда командачы, дивизия, полк, рота, батальон командири, командирдин орун басары, штаб башчынын орун басары, бөлүмдүн улук офицери, 1991–92-ж. КР Куралдуу Күчтөрүндө взвод командири, аскерлердин Түштүк тобунун командачысы, 1992– 94-ж. бөлүм башчы, башкармалыктын башчысы, штаб башчынын орун басары, 1994–96-ж. КРдин Куралдуу Күчтөрүнүн Башкы штаб башчысынын орун басары, 1996–99-ж. КМШга мүчө мамлекеттердин аскердик кызматташтыгын координациялоо боюнча штаб башчысынын орун басары, 1999–2000-ж. КРдин Куралдуу Күчтөрүнүн Башкы штаб башчысынын 1-орун басары, 2000–01-ж. Эл аралык террористтердин бандиттик түзүлүштөрүн жок кылуу боюнча аскерлердин Түштүк тобунун командачысы, 2001–06-ж. КР коргоо министринин 1-орун басары, 2006–07-ж. Ташкент ш-нда Шанхай Кызматташтык Уюмунун аймактык террорго каршы түзүмүнүн аткомунун директорунун карамагында, 2007–09-ж. КРдин Куралдуу Күчтөрүнүн Башкы штаб башчысынын 1-орун басары, 2009–10-ж. КМШ Аткомунун коопсуздук чөйрөсүндө кызматташтык боюнча коркунучтарга каршы аракет кылуу департаментинин директорунун орун басары-бөлүм башчысы, 2010–11-ж. КР коргоо министринин 1-орун басары болуп иштеген. «Ардак Белгиси», 3-даражадагы Манас ордендери менен сыйланган.
Укие-э
Укие-э (япон. сөзмө-сөз «өтүп бара жаткан дүйнөнүн образдары») XVII–XIX кылымда Япония көркөм искусствосундагы багыт. XVII кылымда адеп живописте пайда болгон бул багыт (жанрдык живопись катары) андан ары жыгачтагы түстүү чекмеде өзгөчө өнүгө алды. У.-энин пайда болушу япон көркөм искусствосунун жалпы демократизацияланышы менен байланыштуу. Ич ара согуштардан кийинки өлкөнүн маданий жана чарбалык турмушунун жандануусу, сооданын өнүгүшү, буржуазиялык элементтердин өсүшү – мунун баары жандуу заманбап жашоонун япон сүрөтчүлөрүнүн көңүл чордонунда болуусуна түрткү берген жана алар жаңы У.-э багытын түзүшкөн. У.-э девизи астында ар кыл стиль, манера мектептеринин сүрөтчүлөрү биригишкен. Эң татынакай аялдардын портрети, жөнөкөй пейзаждар, куртизанка менен актёрлордун турмушунан алынган турмуштук сүрөттөмөлөр, кол өнөрчүлөр менен дыйкандар турмушу, үй-бүлөлүк көрүнүштөр «өтүп бара жаткан дүйнөнүн образдары» деп аталат. Ал дээрлик үч жүз жыл бою япон гравюрасын азыктандырып турган жана ага дүйнөлүк атак-даңкты алып келген.