cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Өндүрүш баасы
Машина индустриясынын жеңиши менен гана нарктын өндүрүш баасына айланыш процесси аяктаган. Капит. экономиканын кылкасыз өнүгүшүнүн натыйжасында кээ бир өндүрүш тармактары техниканы үзүрлүү пайдаланып, башка тармактардан озуп кеткен. Натыйжада ар кыл өндүрүш тармактарын ээлеген капиталисттердин капиталды ыңгайлуу жанa пайдалуу жумшоо үчүн эрегиши күчөгөн. Ар бир капиталист мүмкүн ката­ры арбын пайда алуу үчүн өз капиталын пайда нормасы жогору тармакка жумшайт. Бул капиталдын бир өндүрүш тармагынан экинчисине башаламан, оош-кыйыш өтүшүнө, пайданын орто (жалпы) нормасынын түзүлүшүнө алый келет. Өндүрүш баасынын өндүрүш наркынан оош-кыйыш болушу нарк законунун таасирин төгүндөбөйт, себеби товар өндүрүү баасынын суммасы анын нарк суммасына барабар.
Монополияга чейинки капитализмде товар Өндүрүш баасы менен сатылса, ал эми империализмде ири монополия­лар товарын Өндүрүш баасынан бир кыйла кымбат баа менен сатат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Өндүрүш бирикмеси
Өндүрүш бирикмеси, комби­нат— адистештирилген бирдиктүү өндүрүштүк-чарб. комплекс. Анын составына өз ара өндүрүштүк байланышы, борбордоштурулган көмөкчү жанa тейлөөчү өндүрүшү бар завод- фабрикалар, илимий изилдөө, конструктордук, технол. ж. б. уюмдар кирет.
Өндүрүш бирикмеси 1960-жылдары фирма түрүндө, көбүнчө башкы ишканага баш ийип, өз ара өндүрүштүк байланышы бар бир өңчөй продукция чыгаруучу майда ишканалар базасында түзүлгөн. Илимий-техникалык революция жагдайында жанa про­дукция чыгаруу көлөмүнүн көбөйүш шартында ар кыл продуктуларды (нерселерди) өндүрүү ишин айрым ишканаларда топтоштуруу зарылдыгы келип чыккан. Бул жогорку өндүрүмдүү техниканы жана коомдук өндүрүштүн экон. натыйжалуулугун жогорулатууга шарт түзөт.
Өндүрүш бирикмеси өзгөчө өнөр жайда кеңири тараган (мис., КамАЗ, ЗИЛ, «Луч» бирикмелери). Өндүрүш бирикмесинин иши чарб. эсеп-кысапка негизделген. Өндүрүш бирикмесин ген. директор же директор жетектейт. Соц. өлкөлөрдүн өнөр жайындагы Өндүрүш бирикмесинин башкы принциптери советтик практикага негизделген.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Хардлэнд (Миссури)
Хардлэнд (Миссури) (Hurdland) — Миссури штатынын Нокс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.9 км². FIPS коду — 29-33904.
Калкы
2010-жылы калкы 163 киши болгон.
Коал Крик (Колорадо)
Коал Крик (Колорадо) (Coal Creek) — Колорадо штатынын Фримонт (Freemont) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 303 киши. Болжолдуу аянты - 2.5 км². FIPS коду — ?.
Тышкы шилтемелер
Coal Creek, Colorado
Кайна
Кайна (Kayna) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Бургенланд районуна кирет.
Калкы - 1483 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 13,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 84 255. Муниципалитеттин башчысы — Маргарете Шпете.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Норсфилд (Миннесота)
Норсфилд (Миннесота) (Northfield) — Миннесота штатынын Rice округуна караган АКШ шаары.
Хоэнфельс-Эссинген
Хоэнфельс-Эссинген (Hohenfels-Essingen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вульканайфель районуна кирет.
Калкы - 345 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 33 033. Муниципалитеттин башчысы — Оттмар Ойль.
Лаутерталь (Фогельсберг)
Лаутерталь (Фогельсберг) (Lautertal (Vogelsberg)) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Фогельсберг районуна кирет.
Калкы - 2472 киши(2013-ж.). . Аянты - 53,61 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 35 012. Муниципалитеттин башчысы — Хайко Шток.
Өндүрүш гимнастикасы
Өндүрүш гимнастикасы - адамдын ишке жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу, ден соолугун чыңдоо, чарчоону алдын алуу максатында иш күнүнүн режимине киргизилген физкультуралык көнүгүүлөр. Ал эмгек процессине жараша түзүлөт. Өндүрүш гимнастикасынын 2 т­үрү бар; адамдарды күнүнө даярдоочу гимнастика жанa физкультура паузасы (активдүү эс алуу).
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Мурун бүтүү
Мурун бүтүү, ринит – мурундун былжыр челинин сезгениши; мурундан суюктук көп чыгып, дем алуу кыйындайт. Катуу кармаган жана өнөкөт түрү бар. Катуу кармаган Мурун бүтүү микроб козгогон өз алдынча оору; кээде айрым жугуштуу же аллергиялык оорулардын белгиси катары пайда болот. Суук тийүү мурундун бүтүшүнө түрткү болот. Катуу кармаганда оорулуу чүчкүрө баштайт, тамагы, кеңилжээри кычышып, кээде дене ысыйт. Андан кийин мурундан суу агып, үнү өзгөрүлөт, жыт сезбей калат. Чеке же көз чарасы ооруйт. Айрыкча эмчектеги балдарда оор өтөт. Мурун менен дем алуунун кыйындашы баланын абалын начарлатат. Алардын мурду бүткөндө сезгенүү кулак, тамак, бронхторго, өпкөгө чейин таралышы мүмкүн. Өнөкөт түрүнө катуу кармаган мурун бүтүүнүн бат-бат кайталанышы, мурундун былжыр челин чаң жана газ дайыма дүүлүктүрүүсү, аденоид, мурун сөөгүнүн кыйшайышы, мурундун кошумча кобулдарынын ириңдүү сезгениши (гайморит) жана башкалар себеп болот. Нерви бош жана жытты өтө сезгич адамдарда аллергиялык мурун бүтүү кездешет. Дарылоону врач жүргүзөт. Былжыр челдеги шишикти азайтуу жана дем алууну жакшыртуу үчүн кан тамырды тарытуучу суюк дарыларды мурунга тамызуу керек. Чаңдуу жерде иштегендерге бет кеп кийүү сунуш кылынат.
Хейфиц Иосиф Ефимович
Хейфиц Иосиф Ефимович (4. (17). 12. 1905, Минск - 24. 4. 1995, Санкт-Петербург) - советтик кино режиссёр жана кинодраматург. СССРдин эл артисти (1964), Социалисттик Эмгектин Баатыры (1975). Ленинград экрандык искусство техникумун жана искусство тарых институтунун киноф-тин (1928) бүтүргөн. Режиссёрдук ишин 1928-ж. баштаган. Фильмдеринин көбүн А. Зархи менен бирге тарткан («Чак түш», 1931; «Балтика депутаты», 1936; «Өкмөт мүчөсү», 1940 ж. б.). 1945-ж. «Япониянын талкаланышы» документалдык фильмине жетекчилик кылган. X. «Чоң үй бүлө» (1954), «Румянцевдин иши» (1956) ж. б. фильмдерди коюп, советтик кино искусствосунун өнүгүшүнө зор салым кошкон. Анын фильмдерине белгилүү артисттер И. С. Саввина, A. В. Баталов, А. Д. Папанов, О. И. Даль, В. С. Высоцкий, Л. В. Максакова, A. Н. Роговцева, E. А. Коренева, С. Ю. Садальскийж. б. тартылган. 197186-ж. СССР Кинематографистер союзунун биринчи секретары болгон. «Тентиген автобус» (1989) драмалык тасмасы анын акыркы тарткан фильми. СССР мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (1941, 1946). Эки Ленин, 2 Эмгек Кызыл Туу, Эл достугу ордендери жана медалдар менен сыйланган.
Мурч
Мурч (Piper nigrum) – өсүмдүктөрдүн ит жүзүмдөр тукумундагы капсикум уруусуна кирүүчү калемпирдин бир түрчөсү, чөп. Сабагы ичке, солкулдак, узундугу 10–12 м. Жалбырагы жөнөкөй, сүйрү, кабыктуу, кезектешип жайгашат. Гүлү майда саргыч же ак. Мөмөсү тоголок, жалгыз уруктуу, диаметри 3–5 мм, көк, бышканда кызгылт, кургаганда каралжын түскө өтөт. Мекени – Индия, Түштүк-Чыгыш Азия, Чыгыш Африка жана Американын тропиги. КМШ өлкөлөрүндө жылыткычта өстүрүлөт. М. өстүрүлүшүнө жараша 5–6 айда же 3–4 жылда гүлдөйт, 5–10 айда бышат. Ал татымал катары колдонулат. Сапаты курамындагы пиперин алкалоиди менен эфир майына жараша болот.
Осмонкулов айыл аймагы
Осмонкулов айыл аймагы ― Кыргызстандын Талас районундагы административдик-аймактык бирдик. Талды-Булак, Ак-Коргон айылдарынан турат. Административдик борбору ― Талды-Булак айылы.
Карлтон (Небраска)
Карлтон (Небраска) (Carleton) — Небраска штатынын Thayer округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 136 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 31-07975.
Вернсхаузен
Вернсхаузен (Wernshausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Шмалькальден-Майнинген районуна кирет.
Калкы - 3073 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 66 087. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Штоффель.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
Өндүрүш запастары
Өндүрүш запастары - керектөөчү ишканаларга жеткирилген, бирок али колдонула элек сырьё, материал, чала фабрикат, отун, аспап ж. б. өндүрүш каражаттары.
Запастар натуралай (тонна, метр, даана) жанa нарк көрсөткүчү (акчалай) аркылуу өлчөнөт. Ал пайда болуу факторуна жана маанисине ылайык учурку, камсыздоо жанa даярдоо запастары ден бөлүнөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Бут менен оордукту көтөрүү
Шарты
Оюн өткөрүлүүчү жер аянтча.
Оюнда таштар жана жип колдонулат.
Оюнга даярдануу
Ташты буттун башы менен илип алчу кылып байлап, оюнчулар оюндун шарты жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Оюндун баяны
Ар кимиси өз кезеги келгенде, бир буту менен таш байланган жиптин илмегинен буттун башына илип жерден белгиленген бийиктикке чейин көтөрүп кайра ордука коёт. Оюндун шартын аткарган оюнчулар үчүн таштын оордугун көбөйтүп кайрадан оюндун жеңүүчүсү аныкталгыча уланат. Шартын толук аткарбай калган катышуучулар, оюндун андан кийин өтүшүнө жардам беришет.
Оюндун башка түрлөрү
Жерден оордукту көтөрүү, колдун манжасы менен жерден оордукту көтөрүү, колду ийбей жерден оордукту көтөрүү, бир кол менен жерден оордукту көтөрүү, кулак менен жерден оордукту көтөрүү, моюн менен жерден оордукту көтөрүү ж. б.
Оюндун эрежеси
Бир бирине жардам берүүгө, тоскоолдук кылууга, жакындоого, оюндун кезегин бузууга болбойт.
Педагогикалык мааниси
Күч тарбияланат, оордуктарды көтөрүү ыкмаларын үйрөтөт.
Элтон (Айова)
Элтон (Айова) (Alton) — Айова штатынын Су округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.9 км². FIPS коду — 19-01585.
Калкы
2010-жылы калкы 1095 киши болгон.
Жаңы Деревня (Белебеев району, Башкыртстан)
Жаңы Деревня — Башкыртстандын Белебеев районундагы айыл, Ермолкин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 33 киши. Почта индекси — 452022, ОКАТО коду — 80209807008.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Меммельсдорф
Меммельсдорф (Memmelsdorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Франкония административдик округуна карайт. Бамберг районуна кирет.
Йестебург
Йестебург (Jesteburg) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Харбург районуна кирет.
Меммельсдорф
Калкы - 8851 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 26,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 4 71 159. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Бойерлайн.
Йестебург
Калкы - 7455 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 27,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 53 020. Муниципалитеттин башчысы — Удо Хайтман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Меммельсдорф
Муниципалитет административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
Айдаралиев айыл аймагы
Айдаралиев айыл аймагы ― Кыргызстандын Талас районундагы административдик-аймактык бирдик. Көпүрө-Базар айылынан гана турат.
Хейердал Тур
Хейердал Тур (6. 10. 1914, Ларвик -18. 4. 2002, Алассио, Италия) - норвег илимпозу, саякатчы жана жазуучу. Осло университетинде окуган (193338). Экинчи дүйнөлүк согуш мезгилинде Норвег каршылык көрсөтүү кыймылына катышкан. 1947-ж. 5 жолдошу менен «Кон-Тики» калкыма салы менен Тынч океанды кесип, Перудан Туамоту архипелагына сүзүп өткөн. 1953-ж. Галапагос а-на, 1955-56-ж. Пасхи, Рапа-Ити жана Маркиз а-на экспедиция уюштуруп, археологиялык изилдөөлөрдү жүргүзгөн. 1969 жана 1970-ж. «Ра» жана «Ра-2» папирус кайыгы менен Марокконун батыш жээгинен Американын жээгине карай экспедицияга чыккан. Хейердал 1978-ж. «Ра-2» экипажын кайра чогултуп, байыркы шумерлердин Месопотамиядан дениз жолу аркылуу Африка ж. б. жерлер менен катташуу мүмкүндүгүн далилдеш үчүн «Тигрис» кайыгы менен Перс булуңунан Карачи (Пакистан) шаарына, андан Аден булунуна сүзүп келген. Бул экспедицияларга советтик врач Ю. А. Сенкевич да катышкан. Эфиопия-Сомали согушуна байланыштуу АКШнын согуш кемелери менен самолёттору көп жүргөндүгүнө нааразылык катары Баб-Эль-Мандеп кысыгына жакын жерде «Тигристи» өрттөп жиберип, X. жана экипаж мүчөлөрү мекендерине кайткан. Хейердалдын саякат, экспедициялар жөнүндө жазган кызыктуу жана романтикага бай илимий-көркөм китептери элге кеңири белгилүү.
Кокдэйл (Колорадо)
Кокдэйл (Колорадо) (Cokedale) — Колорадо штатынын Лас Анимас округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 139 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 08-15550.
Чоң Губистая
Чоң Губистая — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Баренц деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 32 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Кайруан
Кайруан – Тунистин түндүк-чыгышындагы шаар. Калкы 102 миң (1999). К. магриб мусулмандарынын зыярат кылуучу жайы. Шаар 670-ж. негизделген. 9-кылымда Аглабиддер мамлекетинин борбору болгон. 11-кылымда бедуиндер шаарды бүлгүнгө учураткан. 1881-ж. француз колониячылары басып алган. 1956-жылдан көз каранды эмес Тунистин курамында. Өлкөнүн маанилүү тарыхый, диний жана соода, кол өнөрчүлүк борбору. Килем токуу, булгаары буюмдарды жасоо жана тамак-аш өнөр-жай өнүккөн. Түндүк Африкадагы эң эзелки Сиди-Окба мечити (670ж. курулуп, 836-ж. кайрадан салынган; бир нече жолу толукталып, 13жана, 17-кылымда, андан кийин да реставрацияланган) сакталган.
Өндүрүшкө тиешесиз керектөө
Өндүрүшкө тиешесиз керектөө - материалдык байлыктардан жанa тейлөө кызматтарынан калктын, өндүрүш чөйрөсүнө тиешеси жок мекемелердин жанa уюмдардын (башкаруу, илим, коргонуу) пайдаланышы.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Какербек (Альтмарк)
Калкы - 921 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты - 26,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 81 235. Муниципалитеттин башчысы — Ульф Камит.
Чула (Миссури)
Чула (Миссури) (Chula) — Миссури штатынын Ливингстон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.4 км². FIPS коду — 29-13852.
Өндүрүш калдыгы
Өндүрүш калдыгы - продукция чыгаруу процессинен жараксыз туунду катары чыккан түрдүү физ. жана хим. касиеттери бар таштанды (кен учкуну, кесинди, таарынды, минерал сырьёнун кыпыны, чамынды, күл ж. б.). Калдык саны технологияга, сырьёнун сапатына, материал көлөмүнө, өндүрүш процессинин уюштурулушуна байланыштуу. Тех. про­гресс Өндүрүш калдыгынын санын кескин азайтып, таштандыдан кошумча продукция чыгарууга шарт түзөт.
Чула (Миссури)
Калкы
2010-жылы калкы 198 киши болгон.
Кусейин Исаев
Кусейин Исаев (07.09.1937, Ысык-Көл району, Бостери айылы--31.3.2023, Бишкек) - кыргызстандык таанымал социолог, саясат таануучу, философ.
Кыргыз Республикасынын эл мугалими, философия илимдеринин доктору, профессор, Орусия Федерациясынын Социалдык академиясынын жана Гуманитардык илимдер академиясынын академиги, Кыргыз Республикасынын билимге эмгек сиңирген кызматкери, Кыргызстан жаштар уюмунун сыйлыгынын ээси.
Кларкс (Небраска)
Кларкс (Небраска) (Clarks) — Небраска штатынын Merrick округуна караган АКШ шаары.
Кусейин Исаев
Кыскача өмүрү
Кусейин Исаев 1937-жылы Кыргызстандын Ысык-Көл облусуна караштуу Ысык-Көл районундагы Бостери айылында туулган. Теги - кыргыз, уруусу - көлдүк саяктардан.
Кларкс (Небраска)
Калкы - 361 киши. Болжолдуу аянты - 0.8 км². FIPS коду — 31-09165.
Кусейин Исаев
Кыскача өмүрү
Атасы Иса ошол чөлкөмдөн чыккан алгачкы ветеринардык адис эле, бирок ал Экинчи дүйнөлүк согушта курман болгон. Атасынын элеси эсинде анча-мынча эле калыптыр, жада калса сүрөтү жок артында. Апасы Болду балтыр эти ката элек беш бала менен жесир калып, Исанын үй-бүлөсү замандын запкысын, жокчулуктун жонун катуу тартат.
Сары-ажы Үмөт уулу
Сары ажы Үмөт уулу - Октярь кыштагынын Ой-Талаада пайда болушуна биринчи кадам таштаган адам. 1864-жылы Беш-Бала айылында дыйкандын үй-бүлөөсүндө туулган.
Кусейин Исаев
Кыскача өмүрү
К.Исаевдин тунгуч макаласы окуучу кезде 1952-жылы “Кыргызстан пионери” гезитине жарыяланган. Кийин студент кезинен баштап ал “Ленинчил жаш” гезитинин туруктуу авторуна айланган.
Сары-ажы Үмөт уулу
Өмүр баяны
Сары акыл-эстүү, токтоо, эмгекти сүйгөн, чечен-сөзмөр, ар кандай адам менен тартьшбай сүйлөшө алган, сөзү өтүмдүү адам болгон. Улуу менен да кичүү менен да тил табышып, мамиле жасап жүрүп, тез эле байып элге журтка таанылып, көрүнө бапггайт. Өзүнүн кең пейил, жайыл дастаркону, калыс жана таамай сөзү менен жакшы адамдардан дос жар күтөт.
Кусейин Исаев
Кыскача өмүрү
Кусейин айылдагы толук эмес орто мектепти биринчилерден болуп алтын медал менен аяктады. Ошентип кыл муруту чыгып, кыялы учуп турган Кусеин айылдан алган билимин алыска барып улантам деп апасынын батасын алып, түйүп берген жол азыгын артынып, андагы Фрунзедеги №5-мектепке жол тартат. Ал 1953-жылдын жайы болучу. Кусеин Исаев 1956-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин (азыркы КУУнун) экономика факультетине кирет.
Сары-ажы Үмөт уулу
Өмүр баяны
Өзбекстандын Чимиян айылынан чыккан белгилүү Мурзакул болуш менен, Кашкардын чоң соодагери Баабедин менен достошот. Анын дагы бир өзгөчөлүгү өзүнүн жерине эсепсиз көп мырза терек өстүрөт. Теректерди көргөн Мырзакул болуш короо-жай куруп берүүнү мойнуна алып, 50-60 тай өзбек усталарын алып келип, 2-3 жылда эки кабат үй, мечит, чоң-чоң сарайларды салып бүтүрүшөт. Ошондон кийин Ой-Талаага отурукташуу башталат. Сары дүнүйөнү тапкан да, ошончолук элге берген да бай болгон.
Кусейин Исаев
Кыскача өмүрү
Ал университеттин (КУУнун) олуттуу иштерине жигердүү катышып, илимге кызыккан көрөңгөсү, келечектүү дарамети бар экени билинип, ал учурдагы профессорлордун оозуна алынган. К.Исаев 1961-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин экономика факультетин артыкчылык менен аяктаган соң, өзү окуган факультетине окутуучу болуп иштөөгө жолдомо алат.
Сары-ажы Үмөт уулу
Өмүр баяны
Ошентип кадыр-баркка ээ болуп 1902-1910-жылдары болуш, бий болуп шайланат. 1915-1916-жылдары эгин болбой калып эл ачарчылыка учураганда, короо жайынын ортосуна эки казан астырып элин багып турган. 1918-жылы болуштук шайлоого карата, Сарынын каршыларынын уюштурган жалган жалаасы менен, Ош шаарында сурак берип бир жыл түрмөдө жатат. Соту Чаңгетте, Чыйбылдын сарайында бир ай болуп, эки жүздөн ашык күбө катышып, таптаза болуп акталып чыгат.
Кусейин Исаев
Кыскача өмүрү
Кусейин Исаев 1964-1967-жылдары Москва шаарында СССР Илимдер Академиясынын Экономика институтунда күндүзгү аспирантурада окуган.
Сары-ажы Үмөт уулу
Өмүр баяны
1918-1923-жылдары элдин тынчтыгын коргоо максатында Мойдун корбашы менен Ноокатта, Жаныбек казы менен Өзгөндүн Кара-Шоросунда жолугуп сүйлөшкөн. 1929-жылы үй-мүлкү ортого алынып кулака тартылат. 1929-1931-жылдары үй-жайсыз адегенде Кара-Алмада, андан кийин, Кокондун кумунда жашап жүрүп, 1931-жылы Кытайга өтүп кетет.
Кытай жеринде да кыргыздарды баш коштуруп оокаттуу жашайт.
Кусейин Исаев
Кыскача өмүрү
Ал Кыргызстандын айыл-чарба экономикасы боюнча кандидаттык диссертациясын иаяктаган. Экономика боюнча бул кандидаттык диссертациясын жактап жатканда москвалык 20 профессор, академиктер 30 жаштагы Кусеинди беш саат “эзишкен”. Мына ошондой оор сыноодон да татыктуу чыгып, анын илимий иши мыкты деп деп бааланат.
Сары-ажы Үмөт уулу
Өмүр баяны
Бир жолу Москва аркылуу Меккеге ажылыкка зыярат кылып барат. Ошентип Сары-Ажы аталып жүрүп 1948-жылы 85 жаш курагында дүйнөдөн кайтат.
Кусейин Исаев
Кыскача өмүрү
1983-жылы ал СССР Илимдер Академиясынын Философия институтунда Кыргызстан айылдарынын өнүгүүсү боюнча докторлук диссертациясын коргогон.
Сары-ажы Үмөт уулу
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Кусейин Исаев
Кыскача өмүрү
Бүгүнкү күндө социология Кыргызстандын дээрлик бардык жогорку окуу жайларында окутулуп, илим, кесип катары өз ордун тапты.
К.Исаев буркан-шаркан коомдук жашоого да жуурулушуп, Кыргызстандын азаттык жылдарынын ирегесиндеги КДКнын, эгемендиктин алгачкы маалындагы Адам укугун коргоо комитетинин мүчөсү болгон. Ал эгемендик доорунда Президенттин алдындагы улуттук тил комиссиясынын мүчөсү, “ЭлТР” коомдук телекомпаниясынын байкоочулар кеңешинин төрагасы, өлкөбүздүн тарыхындагы бурулуш окуялар – 2005-жылдын 24-мартындагы, 2010-жылдын 7-апрелиндеги элдик ыңкылаптардын илимий теоретиги, чындыктын айныгыс жарчысы болуп калды.
Аалымдын жасаган иштери, илимий көрөңгөсү, орошон ойлору өз доору үчүн гана эмес, келечек муундун да акыл азыгы болору шексиз.
Илимий жана айдыңдык ишмердиги
Кусейин Исаев 20дан ашык китеп болуп басылып чыккан олуттуу илимий эмгектерди, 250дөн ашуун илимий, курч публицистикалык макалаларды жарыялаган.
Ал элүү жылдан ашык өмүрүн Кыргызстандагы билим берүү системасына арнап, кафедра башчысы, доцент, профессор кызматтарын аркалап, илим менен эриш-аркак коомдук турмуштун да жигердүү катышуучусу болгон. Атап айтканда Кыргыз мамлекеттик университети менен 13 жылдык өмүр жолун байлап, мугалим, ага мугалим, ошондой эле университеттин комсомол комитетинин катчысы (1959-1963-жж.), партиялык комитеттин катчысы (1968-ж.) кызматтарында эмгектенген. Билимге, илимге болгон көксөөсү суубай төрт жыл ичинде М.Ломоносов атындагы Москва университетинде 5 айдан 5 жолу кесиптик адистигин жогорулатканга жетишкен (1970-1990-жж.).
Ал СССРдин Европа-Азия мейкиндигинде жайгашкан ири 20 шаарларында илимий теориялык конференцияларда баяндамаларды (докладдарды) жасаган.
Ал демография илиминин да көрүнүктүү адиси болуу менен Кыргыз Республикасынын жана облустарынын энциклопедияларында калкка арналган атайын макалаларды жазган. СССРде айыл социологиясын түптөгөндөрдүн көрүнүктүү өкүлү болуп эсептелет.
Арал айыл аймагы
Арал айыл аймагы ― Кыргызстандын Талас районундагы административдик-аймактык бирдик. Арал айылынан гана турат.
Кусейин Исаев
Илимий жана айдыңдык ишмердиги
Ал Фрунзе политехникалык институтунда (азыркы Техникалык университетте) 25 жыл өмүрүн кечирип кафедра башчысы, доцент, процессор, коомдук башталыштагы парткомдун катчысынын туруктуу орун басары болгон. Бул жогорку окуу жайында социологиялык илимий-изилдөө лабораториясын (1983-ж.), “Социология жана инженердик психология” кафедрасын уюштурган.
Бретценхайм
Бретценхайм (Bretzenheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Бад-Кройцнах районуна кирет.
Кусейин Исаев
Илимий жана айдыңдык ишмердиги
Ал көчмөн кыргыздардын заманбап мууну инженердик ойлонууга, инженердик кесипке толук жөндөмдүүлүгүн теориялык жана тажрыйбалык жактан ырастап, жаштарды ар дайым намыстуулукка, мекенчилдикке тарбиялап келди. Ал эми айылдык кыргыз жаштарынын шаардын шартына адаптацияланып, индустриалдык эмгекке көнүшү тууралуу олуттуу социологиялык изилдөөнүн жыйынтыктары Кыргызстан жаштар уюмунун сыйлыгына татыган (1991-ж.).
Бретценхайм
Калкы - 2462 киши(2013-ж.). . Аянты - 5,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 33 018. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Шпиц.
Кусейин Исаев
Илимий жана айдыңдык ишмердиги
Кусейин Исаев Кыргызстанда “Коммунист” журналынын редакция мүчөсү (1978-жылдан баштап), Борбордогу коомдук илим мугалимдеринин туруктуу семинарынын жетекчиси, Билим берүү министрлигинин редакциялык басма кеңешинин башчысы, республиканын “Билим коомунун” президиум мүчөсү, СССРдин Жогорку жана орто билим министрлигинин коомдук илимдер башкармасынын президиумунун мүчөсү, Бүткүл союздук “Билим коомунун” башкарма мүчөсү сыяктуу милдеттерди аткарган.
Ал советтик социология ассоциациясынын бир нече жолу башкарма мүчөсү болуп шайланган (1987-1991-жж.).
Ал СССР Министрлер Советинде социалдык эксперт милдетин аткарган.
Ал Казакстанда (Алма-Ата, 1988-1991-жж.), Түркстанда (1991-1993-жж.), Орто Азия боюнча социологиядан докторлук, кандидаттык диссертацияларды коргоо кеңешинде мүчө болуп, Борбордук Азия республикалары үчүн илимий кадрларды даярдоого орчундуу салымын кошкон.
Мударис Кусейин Исаев 1993-жылдан тартып Бишкек гуманитардык университетиндеги жемиштүү эмгегинин натыйжасында “Социология жана башкаруу” (Москва, Санкт-Петербург университеттеринин мыкты окуу программаларынын негизинде), аны менен катар мезгил өзү талап эткен “Саясат таануу”, “Социалдык кызмат”, “Мамлекеттик кызмат” факультеттерин, аспирантура, докторантура түзүмдөрүн ачты. Декандык кызматты ак дили менен аткарды. Студенттерге социологиялык атайын адабияттын жетишсиздигин эске алып, университеттин китепканасына жеке китепканасынан 1500дөн ашуун китептерди, журналдарды белекке тартуу кылды.
Эл аралык илимий алакалары
Мударис Кусейин Исаев бир нече жылдардан бери кыргыз социологиялык дүйнө таанымын эл аралык аренада татыктуу көрсөтүп келди.
1997-жылдан бери ал Бүткүл Дүйнөлүк Социология Ассоциациясынын, Евразия, КМШ, Түрк мамлекеттеринин социология коомдорунун толук кандуу мүчөсү болду.
Ал илимий баяндамалары менен Социологиялык дүйнөлүк конгресстерде: 1997-жылы Сеулда (Түштүк Корея), 1998-жылы Монреалда (Канада), 2002-жылы Брисбенде (Австралия), 2004-жылы Пекинде (Кытай), 2006-жылы Дурбанда (Түштүк Африка Республикасы), ошондой эле Европа мамлекеттеринде, Орусияда, Түркияда өткөн эл аралык илимий конференцияларда чыгып сүйлөп, ааламдашуу, цивилизациялардын баарлашуу, өз ара ширелишүү заманындагы Кыргызстандын орду, социалдык өнүгүү маселелери тууралуу дүйнө мамлекеттерине жар салып келди.
Ал эми 2005-жылы Кожоэли шаарында (Түркия) Түрк дүйнөсүнүн социология бирикмеси түзүлүп, анын жигердүү демилгечисинин бири Кусейин Исаев болду.
Ошол эле жылы планетанын батышы менен чыгышынан 9 мамлекеттин өкүлдөрү менен бирдикте ал “Европа стратегиялык сурамжылоо борборунун” түзүүчүсү болду. Анын штабы Улуу Британиянын Аберден университетинде жайгашкан.
Ал эми социологиянын дүйнөлүк борбору болгон Америка Кошмо Штаттарынын Биография институту профессор Кусейин Исаевди бир нече жолу – 2001-жылы, 2004-жылы жана 2006-жылы “Жылдын адамы” деп жарыялашы анын дүйнөлүк деңгээлдеги кадыр-баркынын айкын далили болгон.
Социология устатынын мектеби
Кусейин Исаев элдик билим берүү системасына жарым кылымдан ашык өмүрүн арнап келди.
Ал чейрек кылым ичинде 30дан ашык илимдин кандидаттарын, 6 илимдин докторун даярдап, илимдин даңгыр жолуна чыгарды.
Алар анын ишин татыктуу улантып, кыргыз илиминин пайдубалын бекемдешүүдө.
Мударис Кусейин Исаев 2002-жылдан бери Кыргыз-Түрк “Манас” университетинде эмгектенип, өзү түптөгөн “Социология” бөлүмүнө өмүрүнүн акырына чейин башчылык кылды.
Ал дүйнөлүк социология илимин кыргызча сүйлөтүп, кыргыз жаштарынын кыртышына сиңирип, кыргыз коомунун бүгүнкүсүн, эртеңкисин иликтеген чебер талдоочу, өз элин, жерин, тилин сүйгөн мекенчи, кыргызчы мударис, устат деген жогорку даражага толук татыктуу болду.
Абдыкаров Сабырбек
Абдыкаров Сабырбек 1949-жылы 9-майда Сузак районунун Сары-Булак айылында туулган. Багыш айылындагы орто мектепти аяктап, Жалал-Абад шаарындагы зооветеринар техникумуна тапшырып, ветеринар кесибине ээ болгон. Эмгек жолун “Дружба” совхозунда ветеринар болуп иштеп баштаган.
1971-жылы Советтик Армиянын катарында кызмат өтөп келип, Көк-Жаңгак шаарында милиция кызматкери болуп ишке орношот. Көп жылдар Көк-жаңгак шаарында милицияда кызмат кылып, ошону менен катар милиция окуу жайын аяктайт.
1980-жылы Майлуу-Сай шаарына которулуп ал жерде көп жылдар кызмат кылат. Кынтыксыз кылган кызматы бааланып, “Кадырман” медалы жана бир нече юбилейлик медалдар, ардак грамоталар менен ‘Милициянын отличниги”. 2015-жылы дүйнөдөн кайткан.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Ноузэн (Миннесота)
Ноузэн (Миннесота) (Nowthen) — Миннесота штатынын Anoka округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4443 киши. Болжолдуу аянты - 91.1 км². FIPS коду — 27-08740.
Либенау
Калкы - 3337 киши(2013-ж.). . Аянты - 48,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 33 016. Мэр — Петер Ланге.
Хейденстам Карл Густав Вернер фон
Хейденстам Карл Густав Вернер фон (6-июль 1859, Швеция, Эрбери лени, Ульсхаммер - 20-май 1940, Швеция, Эстергётланд) - швед жазуучусу. «Эндимион» (1889) романы Жер Ортолук Деңизге арналган. «Зыяратка баруу жана жер кезген жылдар» (1900) ырлар жыйнагында, «Ганс Алиенус» (1892) романында эстетикалык жана индивидуалисттик тенденциялар сезилет. Кийинки «Ырлар» (1895) жыйнагы өз өлкөсүнун баатырдык тарыхына болгон сый-урматты билгизип, Швециянын биринчи акыны катары көрсөтөт. Бул теманы толугу менен андан ары улап, «Карл ХПнин аскерлери» (1897-98), «Ыйык Биргиттанын зыяраты» (1901), «Фолькунгдардын дарагы» (1905-07), «Шведдер жана алардын жол башчылары» (1908-10) аттуу улуттук патриоттук циклдеги романдары бар. 1915-ж. X. «Жаны ырлар» аттуу акыркы, үчүнчу лирикалык ырлар жыйнагын жарыялаган. Нобель сыйлыгынын лауреаты (1916).
Хвольсон Даниил (Иосиф) Абрамович
Хвольсон Даниил (Иосиф) Абрамович (21. 11(3.12). 1819, Вильнюс - 23. 3 (5.4). 1911, Петербург) - орус чыгыш таануучу-семитолог, гебраист жана арабисти, тарыхчы, лингвист. 1855-ж. Лейпцигде философия илимдин доктору даражасын алган. Петербург университетинин проф. (1855-94). Петербург ИАнын мучө-корр. (1858) жана ардактуу мүчөсү (1908). Бреславль жана Лейпциг университеттеринде окуган (1844-48). 1858-жылдан Духовный академияда библиянын тарыхы, археологиясы жана еврей тили боюнча сабак берген. Араб, еврей жана сирия жазууларынын, а. и. Кыргызстандан табылган 13-14-кылымда жазылган несториан-түрк эпиграфикалык эстеликтерди алгачкылардан болуп изилдеген (1886-97). Ассириология, чыгыш эпиграфикасы, байыркы еврей тилинин грамматикасы жана фонетикасы боюнча эмгектери жарыкка чыккан.
Логан (тасма)
"Логан" (Logan) - Marvel Comics каарманы Булгундун негизде 2017-жылы тартылган америкалык уруш тасмасы. Тасманы "Marvel Entertainment", "TSG Entertainment", жана "The Donners Company" биргелешип тарткан, "20th Century Fox" жайылткан. Тасманы Жеймс Мэнголд тарткан, сценарийин Девид Жеймс Келли жана Мэнголддун чыгармасынан алып, Жеймс Мэнголд, Майкл Грин жана Скот Франк биргеликте жазган. Хү Жекмандын Логанды 17 жыл аткарусуунан кийин, бул анын акыркы оюну деп күтүлөт, анын жаш кезин Чарлз Хавиер (Патрик Стүарт) ойнойт. Ричард Грант, Бойд Холбрук, Стивен Мерчант, Дафни Кин, Эрик ла Салле, Элиз Нил жана Элизабет Родригез экинчи пландагы ролдорду аткарышкан. Тасманы тартуу иштери алгач 2016-жылдын 2-майында Лузианада башталып, 2016-жылдын 19-августунда Нү-Мексикодо аяктаган. Тасма негизинен Лузиана, Нү-Мексико жана Миссисипи штаттарында тартылган.
Логандын бет ачаары 2017-жылы 17-февралда 67-Эл аралык Берлин кинофестивалында болуп, АКШда 2017-жылдын 3-мартынан баштап кинотетрларда кадимки жана IMAX форматында көрсөтүлө баштаган. Тасма көптөгөн сынчылар жана көрүүчүлөр тарабынан жогору бааланып, дүйнөдөгү эң мыкты супербаатыр тасмаларынын бири деп таанылган. Дүйнө жүзү боюнча 596.9 миллион АКШ долларын табуу менен 97 миллион АКШ доллардык бюджетинен ашып, 2017 жылдагы эң кирешелүү тасмалардын бири деп аталган.
Төрөгелдиев Алтымыш
Төрөгелдиев Алтымыш - Аскердик жана коомдук ишмер, милициянын ага лейтенанты. 1949-жылы 15-январда Сузак районунун Калмак-Кырчын айылында туулган. 1968-жылы Тоголок-Молдо атындагы орто мектепти аяктаган. 1969-жылы Советтик Армиянын катарына кызмат өтөөгө чакырылып, 1971-жылы кызматын аяктап келгенден кийин, ошол эле жылы Ички Иштер тармагына катардагы милиционер болуп кызматка орношот. Ошону менен катар Бишкек шаарындагы милиция окуу жайынан билим алат. Ички Иштер тармагында, календарлык мөөнөтүн кынтыксыз өтөп, 1994-жылы ардактуу эс алууга чыккан. Бир канча медаль, ардак грамоталар менен сыйланган.
Азыркы учурда коомдук иштерге активтүү катышып, айылдын тынчтыгына, өнүп өсүшүнө өз салымын кошуп келет.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Хунгенрот
Хунгенрот (Hungenroth) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Рейн-Хунсрүк районуна кирет.
Калкы - 228 киши(2013-ж.). . Аянты - 6,00 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 40 060. Муниципалитеттин башчысы — Альфонс Гевер.
Эттенштат
Эттенштат (Ettenstatt) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Ортоңку Франкония административдик округуна карайт. Вайсенбург-Гунценхаузен районуна кирет.
Калкы - 830 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 15,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 77 127. Муниципалитеттин башчысы — Ханнелоре Бец.
Кайталанма процесс
Кайталанма процесс – термодинамикада бардык болуп өткөн процессти ирети менен карама-каршы багытта кайталап жүргүзүүгө мүмкүн болгон процесс. Тең салмактуу процесс гана Кайталанма процесс болушу мүмкүндүк Кайталанма процесс термодинамикалык чоңдуктардын (тыгыздык, басым, темпра) жай өзгөрүшү менен мүнөздөлүп, квази тең салмактуу процесс деп аталат. Анын кайталануусу процесстин түз же тескери багытта өтүшүнө көз каранды эмес. Кайталанма процесс термодинамикалык тең салмактуулуктун негизги түшүнүктөрүнүн бири. Кайталанма процесстин негизинде термодинамиканын 1 жана 2-башталышы менен аныкталат. Кайталанма процесстин макроскопиялык теориясы статикалык физика бөлүгүндө каралат.
Кап көтөрүү
Шарты
Оюнчулардын саны 2—5 киши.
Оюн аянтчада, кырманда өткөрүлөт.
Оюнда колдонуучу аспап. Эгин толтурулган кап.
Оюнга даярдануу
Оюнчулар капка эгиндин данын салышып оюндун шарты жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Оюндун баяны
Оюнчулар кезектери келгенде, бирден дан салынган капты белгиленген абалга чейин көтөрүшүп кайра жерге коюшат. Капты көтөрө албаган оюнчу, оюндан чыгып, оюндун өткөрүлүшүнө жардам берет. Калган оюнчулар үчүн, каптага дандын көлөмүн көбөйткөндөн кийин оюн, оюндун жеңүүчүсүн аныктагыча уланат.
Оюнга методикалык көрсөтмө
Дандын ордуна кум, топурак колдонсо болот.
Оюндун педагогикалык мааниси
Оюнда күч тарбияланат, оордукту көтөрүү ыкмаларын үйрөнөт.
Меммингерберг
Меммингерберг (Memmingerberg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Төмөнкү Альгой районуна кирет.
Калкы - 2603 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 6,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 78 171. Муниципалитеттин башчысы — Альвин Лихтенштейгер.
Чоң Крестовая (дарыя)
Чоң Крестовая — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Баренц деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 12 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Колбрэн (Колорадо)
Колбрэн (Колорадо) (Collbran) — Колорадо штатынын Меса (Mesa) округуна караган АКШ шаары.
Кайсери
Кайсери – Түркиянын борбордук бөлүгүндөгү шаар. Кайсери илинин административдик борбору. Эржияс жанар тоосунун түндүк этегинде, деңиз деңгээлинен 1050 м бийикте жайгашкан. Калкы 730,3 миң (2008). Жолдор тоому. Эл аралык аэропорту бар.
Алгачкы тургун жайлар б. з. ч. 3-миң жылдыкта пайда боло баштаган. 1064-ж. селжук султаны Алп-Арслан тарабынан басып алынып, Коний (Рум) султандыгынын маанилүү борборуна айланган. 1243-ж. моңголдор ээлеген, 1515-ж. Осмон империясынын курамына кирген. Шаардын байыркы бөлүгү византия дубалдары (6-кылым) менен курчалган. Борбордук бөлүгүндө бедестан (1497), көптөгөн мечиттер, медреселер, Гевхер-Несибе медициналык борбору, Хунат-хатун комплекси, мавзолейлер, музейлер, университет (1978), жогорку мектеп (1893) ж. б. бар. Машина куруу (самолёт жана автомобилдерге тетиктер, тиричилик техникалары), металлургия, электр-техникалык, тамак-аш, текстиль, жыгаччылык өнөр-жай ишканалары иштейт. Салттуу кол өнөрчүлүк (килем токуу, алтын зер буюмдарды жасоо) өнүккөн. Туризмдин (тоо лыжа спорту, альпинизм, жөө жүрүш, рафтинг) борбору.
Эмерсон (Айова)
Эмерсон (Айова) (Emerson) — Айова штатынын Миллс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.6 км². FIPS коду — 19-25500.
Калкы
2010-жылы калкы 480 киши болгон.
Полина Гагарина
Полина Гагарина (төр., Саратов, СССР) — Орусиялык ырчы, актриса, ырлардын автору, композитор, модель. 2015-жылы «Еврокөрүнүү» ыр сынагында Орусиянын атынан катышып Анда «A Million Voice» ("Миллион добуштар") аттуу чыгармасын аткарып, 2-орунду багындырган.
Өмүр баяны
Полина Гагарина Москва шаарында төрөлгөн. Ырчынын бала чагы Грецияда өткөн. Себеби апасы Грециянын опера жана балет театрында бийчи болуп иштеген. Кийин чоң энесинин колуна, Саратовго келип, ошол жакта жашап, окуп калган. Чоң энеси алгач эле Полинаны музыкалык мектепке киргизген. Апасынын Грециядагы театр менен болгон келишими аяктаган соң, Москвага көчүп келип кызын өз колуна алган. Москвадан Полина 14 жашында музыкалык мектепти аяктап, музыкалык окуу жайга тапшырган. 2003-жылы 2-курста окуп жүргөн кезинде "Жылдыздар фабрикасы-2" теледолбооруна катышып, жеңүүчү аталган. Ошондон тартып Полина Гагарина чоң сахнага кадам таштап, белгилүү ырчыга айланган. Полина Гагаринанын хитке айланган ырлары: "Колыбельная", "Я твоя", "Спектакль окончен", "Осколки" ж.б. 2015-жылы «Еврокөрүнүү» ыр сынагында Орусиянын атынан катышып Анда «A Million Voice» ("Миллион добуштар") аттуу чыгармасын аткарып, 2-орунду багындырган.
Өндүрүшкө тиешесиз негизги фондулар
Өндүрүшкө тиешесиз негизги фондулар - соц. Коомдо өндүрүштөн тышкаркы чөйрөдө узак пайдаланылуучу имарат, курулуш жанa зат жыйындысы.
Алар коомдун өндүрүшкө тиешесиз кереги үчүн урунулат да, эл чарбасынын байлык жаратпоочу тармактарынын материалдык негизин түзөт. Аларга илимий мекеме, жог. окуу жайы, техникум, мектеп, кесипчилик окуу жайы, оорукана, поликлиника, коммуналык чарба жана башкалардын имараттары курулуштары, жабдуулары, турак жай, шаар тран­спорту, парк, китепкана, эс алуу үйү, санаторий, парк сыяктуулар кирет.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Хаусалар
Хаусалар - Түндүк Нигериянын калкы. Ошондой эле Камерун, Нигер, Чад, Борбордук Африка Республикасында да жашашат. Саны 30-35 млн киши (2001). Хауса тилинде сүйлөшөт. Динге ишенгендери ислам (сунниттер) динин тутушат. Нигер-кордофан, нил-сахара, афразий тилдеринде сүйлөгөн Сахара жана Батыш Африканын этностук топтору узак убакыт аралашуусунун негизинде Хаусалар этносу түзүлгөн. Алар адарава, арава, гобирава ж. б. субэтностук топторго бөлүнөт. Орто кылымда Хаусаленд аймагында Кано, Зария, Замфара, Кадуна, Даура ж. б. шаар-мамлекеттер пайда болуп, 15-19-кылымда гүлдөгөн. 19-кылымда Хаусаленд аймагын Усманом дан Фодио башында турган фульбелер басып алып, Сокото халифтигин негиздеген. Негизги кесиби - дыйканчылык, мал чарбачылык, кол өнөрчүлүк жана соодачылык. Салттуу кийими - эркектери жеңдүү, кенен узун көйнөк, шаровар, аялдары материал оронушат. Тамак-ашы негизинен эт, сүт, балык жана өсүмдүк азыктары.
Йюст
Йюст (Juist) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Кыштак. Аурих районуна кирет.
Калкы - 1700 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 16,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 52 013. Кыштак башчысы — Карл-Йозеф Ведерхаке.
Кыштак административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Кара-Суу айыл аймагы (Талас району)
Кара-Суу айыл аймагы ― Кыргызстандын Талас районундагы административдик-аймактык бирдик. Кара-Суу айылынан гана турат.
Кайталап эгүү
Кайталап эгүү – 1) өсүмдүктүн түшүмү жыйналып алынгандан кийин, анын аңызына ошол эле жылы экинчи өсүмдүктү эгүү. Мурда эгилген негизги (толук бышып жетилгенде жыйналат), кийин эгилгени кошумча же ортодогу (физиологиялык. жактан толук жетиле электе жыйналат) өсүмдүк деп аталат. Борбордук Азия менен Закавказьенин сугат жерлеринде күздүк арпа жыйналгандан кийин, ошол эле аңызга кара күрүч, таруу же жүгөрүнүн эрте бышуучу сортторун эгип, 2-түшүм алынат. Бирок, көбүнчө экинчи айдалган өсүмдүк толук быша электе тоют үчүн чабылат; 2) бир өсүмдүк түрүн бир нече жыл бою бир жерге кайталап эгүү. Мындай Кайталап эгүү ыкмасы ондогон жылдар бою улантылса, отоо чөп, илдет, зыянечтер көбөйүп, жер арыктап, түшүм кескин төмөндөйт. Ошондуктан туура которуштуруп эгүү сунуш кылынат.
Вертер
Вертер (Werther) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Нордхаузен районуна кирет.
Калкы - 3377 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 61,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 62 063. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Хуммицш.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
Сарыков Жедигер
Сарыков Жедигер - аскердик, мамлекеттик жана коомдук ишмер. 1949-жылдын 12-июлунда Сузак районунун Калмак-Кырчын айылында туулган. Жалал-Абад шаарындагы Соода техникумун аяктаган.
Аскердик ишмердүүлүгү
1968-жылы Тоголок-Молдо атындагы орто мектебин аяктап, ошол эле жылы Советтик Армиянын катарына кызматка чакырылат. 1970-жылы аскердик кызматын өтөп келип, эмгек жолун Октябрь Винсовхоз комбинатта жумушчу болуп иштеп баштаган. Сузак райондук комсомол комитетинин жолдомосу менен ички иштер бөлүмүнө кызматка орношуп, 1997-жылга чейин катардагы милиционерден ага инспекторго чейин кызмат кылган. Ички иштер тармагында кынтыксыз кылган кызматы үчүн, бир канча медалдар менен сыйланган.
“СССР милиция отличниги”, “Кыргыз милиция кадырман ардагери” төш белгилеринин ээси.
Мамлекеттик иштерде
2003-2006-жылдары Багыш айыл өкмөтүндө айыл башчы, юрист, социалдык масалелер боюнча өкмөт башчы жардамчысы болуп эмгектенген. Учурда, коомдук иштерге активтүү катышып, Аксакалдар сотунун төрагасы болуп иштейт.
Колдонулган адабияттар
Ааламга кеткен жол айылдан башталат: Багыш айыл аймагы. – Бишкек, 2015. ISBN 978-9967-04-673-3
Эминенс (Миссури)
Эминенс (Миссури) (Eminence) — Миссури штатынын Шеннон округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 4.9 км². FIPS коду — 29-22276.
Калкы
2010-жылы калкы 600 киши болгон.
Көк-Ой айыл аймагы (Талас району)
Көк-Ой айыл аймагы ― Кыргызстандын Талас районундагы административдик-аймактык бирдик. Көк-Ой айылынан гана турат.
Клиауатэр (Небраска)
Клиауатэр (Небраска) (Clearwater) — Небраска штатынын Antelope округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 384 киши. Болжолдуу аянты - 0.9 км². FIPS коду — 31-09445.
Кап тургузмай
Шарты
Оюнчулардын саны: 8 киши.
Кальбе (Заале)
Кальбе (Заале) (Calbe (Saale)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Шаар. Зальцланд районуна кирет.
Кап тургузмай
Шарты
Оюнда колдонуучу аспап. Толтурулган кап.
Кальбе (Заале)
Калкы - 9914 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 56,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 055. Мэр — Дитер Тишмайер.
Кап тургузмай
Оюнга даярдануу
Оюнчулар каптан 15—25 метрдей аралыкта бир катар болуп турушуп, оюндун шарты жана кезеги жөнүндө сүйлөшүп алышат.
Оюндун баяны
Оюнчулар кезектери келгенде, бирден капка чейин жүгүрүшүп барышып, жаткан капты тургузуп, кайра келишет. Оюн оюнчулар каалаган убакытка чейин уланат. Капты тургузуу үчүн аз убакыт кетирген оюнчу, оюндун жеңүүчүсү болот.
Оюндун башка түрү
Устун тургузмай.
Оюнга методикалык көрсөтмө
Оюнчулардын саны көп болсо, аларды топторго бөлүп өткөрсө болот.
Оюндун педагогикалык мааниси
Оюнда ылдамдык, күч тарбияланат, күүлөнүүнүн, оордукту көтөрүүнүн ыкмаларын үйрөтөт.
Колорадо Сити (Колорадо)
Калкы - 2 193 киши. Болжолдуу аянты - 89.5 км². FIPS коду — 08-15935.
Нью Брайтон (Миннесота)
Нью Брайтон (Миннесота) (New Brighton) — Миннесота штатынын Ramsey округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 21456 киши. Болжолдуу аянты - 18.4 км². FIPS коду — 27-45430.
Өндүрүш кубаттуулугу
Өндүрүш кубаттуулугу - өнөр жай тармагында, ишканада, анын бөлүмүндө белгилүү убакыт бирдигинде (көбүнчө жыл ичинде) сапаттуу про­дукция чыгаруунун же сырьёну кай­ра иштетүү көлөмүнүн эң бийик чектеги (максималдуу) мүмкүнчүлүгү. Соц. өлкөлөрдө пландагы продукция номенклатурасына жанa сандата көрсөткүчтөрүнө жараша аныкталат. Ишкананын Өндүрүш кубаттуулугу планда чектелген бирдик ченине ылайык эселтелет. Эсептөөдө натуралай чен бирдиги (буюм, тетик, даана) эң жөнөкөй жанa так болот. Өндүрүштөгү негизги жабдуу тобунун кубаттуулугу боюнча участканын, негизги участка боюнча цехтнн, негизги цех боюнча ишкананын кубаттуулугу белгиленет. Бир эле продукция түрүн чыгаруу боюнча ай­рым ишкананын кубаттуулугунун жалпы суммасы тиешелүү тармактын Өндүрүш кубаттуулугун түзөт. Өндүрүштүн пландалуучу көлөмүн камсыз кылуу жана кубаттуулукту өстүрүү муктаждыгын аныктоо үчүн Өндүрүш кубаттуулугунун балансы түзүлөт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Бишкек: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1979. Том 4. Лактация - Пиррол. -656 б.
Платондун үңкүрү
Үңкүр жөнүндө уламыш — ой-пикирлер (идеялар) жөнүндөгү өзүнүн окуусун түшүндүрүү үчүн "Мамлекет" диалогунун 7-китебинде Платон колдонгон атактуу аллегория. Платонизмдин жана жалпы объективдүү идеализмдин эң негизги өзөгү болуп саналат. Сократ жана Платондун бир тууган агасы Главкон ортосундагы маек формасында берилген.
«Үңкүр жөнүндө уламыш» — Платондун «Мамлекет» аттуу чыгармасында эскерилген атактуу аллегориясы. Белгилүү болгондой, Сократ чогуу маектешип отургандарды бир ой чабытка катышуусун суранат. Мында көз алдындагы чындык үңкүр ичинде отургансып, анын ичи бозомтук, күңүрт бир көшөгөдөй эле элестетилиши керек. Үңкүрдөгү кишилер колу буту байланып, башы мойнун ары-бери жылдыра алышпайт, сырттан кирген жарыкка аркасы менен отуруп, алдындагы дубалды гана көрө алышат. Алар сыртта өтүп бара жаткан кишилердин, айлана-чөйрөдө болуп жаткан кубулуштардын көлөкөлөрүн ушул элес-булас көшөгөдө гана көрүшөт. Ошондо, үңкүрдөгүлөрдүн бирөөсү кокустан сыртка чыгып, чыныгы дүйнөнү көргөндө, ага даяр эмес, абдырап, жарыктын күчүнө, чындыктын кереметтерине таң калат деп айткан. Андан соң, аңгемечи угуп жаткандардан сурайт – үңкүрдүн туткунунан кутулуп чыккан киши ал жакта калып калгандарга чыныгы дүйнөнүн болгондугун айтып бериши, а түгүл аларды куткарып, аларды чындыкка карай жолго алып чыгышы керекпи?
Хундзанген
Хундзанген (Hundsangen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.