cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Google (компания)
Сатып алуулар жана шериктештиктер
2010 ж. "Google Energy" өзүнүн кайра калыбына келүүчү кубатты өндүрүү боюнча биринчи долбоорун каржылап баштап Түндүк Дакоттадагы эки шамал электр станциясын курууга $38.8 миллион салган. Компания бул эки өндүргүч 169.5 мегаватт же 55000 үй-чарбасын электр кубаттуулук камсыздай ала тургандыгын билдирген. "NextEra Energy Resources" тарабынан курулган бул өндүргүчтөр аймактагы казып алынуучу отундун керектөөсүн кыскартат жана олжо кайтарат. "NextEra Energy Resources" долбоордун өнүгүүсүн каржылоо максатында Google-га анын жыйырма пайызын сатат. 2010 ж. ошондой эле Норвегияда жайгашкан, желеге жердиктелген телеконференция уюштууру кызматын көрсөткөн "Global IP Solutions" компаниясын сатып алат. Бул сатып алуу Google үчүн телефон кызматтарын өз кызматтарына кошконго мүмкүнчүлүк түзөт.
2010 – ж. Бугусунда Google "AdMob" аттуу мобилдик жарнак түйүнүн сатып алгандыгы жөнүндө жар салат. Бул сатып алуу андан бир нече күн мурун Федералдык Соода–Сатык Комиссиясы аркылуу изилденип бүткөн эле. "AdMob" Google компаниясына кандай баада сатылганы жашыруун боюнча калган. Ошол эле жылдын Текесинде Google Айовалык шамал фермасы менен 114 мегаваттык энергияны сатып алуу боюнча 20 жылдык келишимге кол койгон.
2011 – ж. Чын куранында "The Globe and Mail" Google “Nortel Networks” компаниясынын 6000 патентин 900 миллион АКШ долларына сатып алууну сунуш кылгандыгын маалымдаган.
2011 – ж. Баш оонасында Google "Motorola Mobility" компаниясын 12,5 миллиард  АКШ долларына сатып алаары жонундо айтты, бирок бул келишим Америкалык жана Европалык туруктуулукту камсыздоо кызматтарынын макулдугу менен гана ишке ашат эле. Google блоггунда компаниянын башкы директорунун орун басары жана негиздоочусунун бири Ларри Пейдж "Motorola Mobility" компаниясын сатып алуу Google учун патенттик портфолиосун чындоо учун жасалган стратегиялык журуш экендигин ачыкка чыгарды. Компаниянын Android оперативдик системасы бутун индустрияны камтыган патент согушунда жаны от болуп чыкты; бул создорду Apple жана Microsoft HTC, Samsung жана Motorola сыяктуу Android системасын колдонгон компанияларды сотко бергендиги тастыктап турат [105]. 2012 – ж. Бугусунда Кытай Эл Республикасынын макулдугунан кийин Google "Motorola Mobility" компниясын сатып алууну ишке ашырды [106]. Бир четинен бул келишимдин жыйынтыгында Motorola нын бир далай маанилуу патенттери Google компаниясына "Apple" жана "Microsoft" [105] ж.б. компаниялар менен болгон тирмешуудо [107] жардам берди жана Android системасын эркин колдонууга мумкунчулук тузду [108]. Бул патенттер чонток телефондору жана откоргучсуз иштоочу технологиялар менен иштоо учун берилген эле. Коомдук туйун кызматтарын кенейтуу учун, Google "Meebo" медиа – платформасынан баштап "Silicon Valley" аймагын сатып алууну пландаштырып жатат [109].
Ал эми 2012 – жылдын Кулжасында Google "Quickoffice" компаниясын сатып алган. Бул компания iOS жана Android оперативдик системаларына ылайыкташтырылган мобилдик продукттук комплекти менен кенен таанымал. Google "Quickoffice" компаниясынын технологиясын озунун продукттук комплекти менен кошо иштетууну пландаштырууда [110].
Google маалымат борборлору
Google Inc. азыркы тапта АКШ территориясы боюнча 6 маалымат борборун, ошондой эле Финляндияда 1 борбор жана Белгияда 1 борборду менчиктеп жана иштетип турат. 2011 ж. Аяк оонасында компания 200 млн. АКШ доллар каражат менен Азияда (Сингапур, Гон Конг жана Тайвань) 3 маалымат борборун кураарын жана алар учун жер сатып алгандыгын жарыялады. Бул борборлор бир же эки жылдын ичинде ишке киришээрин Google айтты.
Жарнак болуму
2011-ж. Google кирешесинин 96% анын жарнак программаларынан болгон.[113] 2006 - фискалдык жылына карата Google бутун жарнак кирешеси $10.492 млрд. тузгонун, ал эми лицензиялоо ж.б. кирешелери $112 млн. тузгондугун отчет кылган.[114] Google онлайн жарнак рыногунда коптогон коптогон инновацияларды жузого ашырган, жана бул анын рыноктогу эн ири дилер болушуна жардам берген. DoubleClick компаниясынын технологиясын колдонуу менен, Google колдонуучулардын таламдарын жана контекстке жана жарнак коруучулордун таламдарына жооп берген мээленген жарнактарды туура таба алат.[115][116] Google Analytics веб-сайттардын кожоюндары кайсыл жерде жана кантип адамдар анын сайтын колдонуп жаткан билип турууга мумкунчулук берет, мисалы учун, бетчедеги линктер канча жолу басылгандыгын изилдоо аркылуу.[117] Google жарнактары учунчулук тарап сайттарда эки - болум программа турундо орноштурулат. Google AdWords жарнакчыларга жарнактарын Google контексттик жарнак тармактарында ар бир кликке чыгым же ар бир корууго чыгым схемалары аркылуу экрандаштырууга мумкунчулук берет. Анын бир тууган кызматы Google AdSense сайт кожоюндарына жарнактарды озунун сайттарында орноштуууруга жана ар бир клик учун акча табууга мумкунчулук берет.[118] Бул программанын критикаланган бир жаман жери Google клик - фродко каршы күрөшө албастыгы болуп эсептелет, бул кайсы бир адам же автоматтык скрипт продуктыга кызыкпастан эле жарнакты ача бергендиги, ал эми бул учун компания жондон жон эле Google га акча толошу керек. 2006-ж. индустриалдык отчет боюнча болжол менен жарнактардын 14 - 20% фроддук же шектуу.[119] Ошондой эле Google "издоо ичиндеги издоо" программасы боюнча дагы карама - каршылыктар болгон, анын экинчи даражадагы кутучасы колдонуучуга кайсы бир сайттын ичинде издегенин табууга мумкунчулук берет. Бирок бул кутучаны колдонгондо аттандаш компаниялардын жарнактары дагы пайда болуп, клиенттерди озулору издеп баштаган сайттан башка сайттарга тартып кетет эле.[120] Андан тышкары Google жарнакчыларынын цензураларына да каршы даттануулар болгон, бирок бул даттануулардын кобу Сандык Мин жылдык Автордук укук Актысынын талаптарына жооп берет.
Феминизм
Феминизм (лат. femina “аял”) – аялдардын саясий, экономикалык жана социалдык укуктарын кеңейтүүгө жана сексизмди жеңүүгө багытталган идеологиялардын, саясий жана коомдук кыймылдардын жыйындысы. Феминизм кыймылы патриархалдык коомго жооп катары жаралган, жыныстык жана гендердик белгилер боюнча дискриминацияга каршы күрөшүүнү максат кылат. Кыймыл аялдардын тандоо укугу, мамлекеттик кызматта иштөөгө, жеке менчикке, билим алууга, өз денесине өзү ээ болууга жана төрөт боюнча өргүүгө, эмгекке жана тең маяна алууга күрөшүп келген. Феминисттер ошондой эле контрацепцияга, мыйзамдуу абортко жетүүнү камсыз кылуу, аялдарды жана кыздарды зордуктоодон, сексуалдык асылуулардан жана үй-бүлөлүк зомбулуктан коргоо үчүн күрөшүп келишкен. Феминисттик кыймыл – аялдардын укугу чөйрөсүндө негизги тарыхый коомдук өзгөрүүлөрдүн артында турган негизги күч деп эсептелет. Феминизм – аялдардын укугу үчүн күрөшөт деп кабыл алынганы менен, айрым феминисттер патриархалдык коом, салттуу гендердик ролдор эркектерге да зыянын тийгизет деп эсептешет. Мисалы, жигитти милдеттүү түрдө аскердик кызматка чакыруу, окшош эле кылмыш үчүн эркекке катаалыраак жаза берүү жана башка. Кээ бир чөйрөлөрдөгү көрүнүктүү прогресске карабастан, дүйнөнүн бир дагы өлкөсү - бай же кедей - гендердик теңчиликке жетише элек. Көп учурда аялдар жана кыздар ден соолук, билим берүү, үйдө жана эмгек рыногунда дискриминацияга дуушар болушат, бул алардын эркиндигине терс таасирин тийгизет.
Феминисттик кыймылдын символу Венеранын күзгүсүндө камтылган түйүлгөн муштум (күрөштүн жана каршылыктын символу). Кызгылт көк түс - феминизмдин салттуу түсү.
Тарыхы
Феминисттик идеялардын таралышынын социалдык өбөлгөлөрү феодалдык коом урап, буржуаздык мамилелер жаралган учурга, б.а., аялдар жалданма жумушка чыгып өз эмгегинин ээси боло баштаган учурга туш келет. Италиялык жазуучулар Изотта Ногаролла, Лаура Черета, Кристина Пизанская жана айрым франциялык, англиялык жазуучулар кыймылдын идеясынын жайылтуучулары деп аталып келет. Жазуучу Француа Пуллен де Ла Барр өзүнүн “Эки жыныстын тең укуктары” деген эссесинде (1673) аялдардын тең укуксуздугу, алар эркектердин орой мамилесине кабылары тууралуу жазган. XVIII-кылымдын орто ченинде франциялык агартуучулар феминисттик идеялардын кайра жаралышына түрткү беришкен. Вольтер “аялдын үлүшү адилетсиз”, Монтескье болсо “аял коомдук турмушка аралашышы керек” деп жазган. 1789-жылдагы башталышында аялдардын тең укуктуулук үчүн күрөшүнө арналган биринчи журнал чыга баштаган, аялдардын революциялык клубдары пайда болгон, алардын мүчөлөрү саясий күрөшкө катышкан. Бирок 1791-жылкы Франциянын Конституциясы аялдарды шайлоо укугунан ажыраткан; ошол эле жылы Улуттук ассамблеяга Олимпия де Гуж тарабынан «Аялдын жана жарандын укуктарынын декларациясы» сунушталган, анда аялдардын толук социалдык жана саясий тең укуктуулугун таануу талап коюлган. Ошол эле учурда аялдардын биринчи саясий уюму түзүлөт, бирок 1793-жылы коомдун ишмердүүлүгүнө Конвенция тарабынан тыюу салынып, көп өтпөй декларациянын автору Олимпия де Гуж, гильотинага жиберилди.
Улуу Британияда аялдардын бирдей укуктарын талап кылууну Мэри Уоллстоункрафт «Аялдардын укуктарын коргоо» (1792) аттуу эмгегинде көтөргөн.
Орусияда аялдар кыймылы 1850-жылдардын орто ченинде социалдык-экономикалык жана саясий кризистин жана аны коштогон жалпы демократиялык көтөрүлүштүн шартында калыптана баштаган. 1880-90-жылдарында аялдар кыймылы жаңы, феминисттик идеологияны түзө баштаган жана аялдардын шайлоо укугуна жетишүүнү өзүнүн негизги максаты катары койгон. 1917-жылы, Октябрь революциясынан кийин бир ай өткөндөн кийин, убактылуу өкмөт мурдагы Орусия империясынын аймагында аялдардын укуктарын чектеген бардык мыйзамдарды жокко чыгарган. Аялдар билим алууга, менчикке, кесипти эркин тандоого, ажырашууга жана бойдон алдырууга укуктарга ээ болушту. Бирдей эмгек акы киргизилип, аялдардын граждандык жана саясий укуктары биринчи Советтик Конституцияда бекемделген.
СССРдеги феминисттик кыймыл
СССРдеги феминизм советтик бийлик орногонго чейин коомдук кыймыл катары калыптана баштаган жана убактылуу өкмөттүн убагында ийгиликтерге жетишкен. Октябрь революциясынан кийин большевиктер адегенде аялдар кыймылы менен кызматташып, феминисттер ондогон жылдар бою даярдап, жайылтып келген реформаларды жүргүзүшкөн. Ошону менен бирге Совет өкмөтү аялдардын көз карандысыз эмес кыймылынын болушун жактырбай, аялдарды саясий жана экономикалык жактан мобилизациялоого багытталган өзүнүн эмансипация долбоорун ишке ашырган. Аялдардын боштондук саясатында маанилүү ролду “Аялдар бөлүмү” (Женотдел) жана делегаттык кыймылдар ээлеген. Аялдарды өндүрүшкө жана коммунисттик курулушка тартуу саясаты аялдарды экономикалык көз карандысыз кылууну, сабаттуулугун жогорулатууну, сексуалдык либералдаштырууну көздөгөн. Ажырашуу жана аталык укукту таануу жөнөкөйлөштүрүлүп, аборт легалдаштырылган. Советтик Конституция аялдар менен эркектерге бирдей маяна төлөп берүүнү кепилдеген. Иштеген балалуу энелерди социалдык жактан камсыздоо жана колдоо саясаты жүргөн: бала бакчалар системи түзүлүп, бала эмизүүгө ишканаларда убакыт жана атайын орун берилген. Энелерге жөлөкпул каралган.[2] 1930-жылдары эмансипация саясаты өзгөрүп, мамлекет нике мыйзамдарын кайра катаалданткан. Абортко тыюу салынган, салттуу гендердик идеология кайтып келген, сексуалдык мамилелер катуу көзөмөлгө алынган. 1970-жылдардын аягында аялдардын укугу маселеси кайра жанданып, бул жаатта атайын журналдар жарык көрө баштаган. Советтик феминисттер КГБ тарабынан куугунтукка кабылганы, журналдар тартып алынып, ар кандай коркутуулар болуп турганы айтылат.
Хүжүм
Негизги макала Хүжүм
Хүжүм (түрк. “баштоо, киришүү”) – аялдардын статусун өзгөртүү максатында 1920-30-жылдары Борбордук Азияда жүргүзүлгөн кампания. Борбордук Азияда көп аялдуулук, жашы жете элек кыздарды күйөөгө берүү, аялды мураска калтыруу (күйөөсү каза болсо, анын бир тууганына энчилеп берүү) көрүнүштөрү кездешчү. 1920-жылдары СССР боюнча аялдардын коомдогу статусун жакшыртуу саясаты старт алган. 1920-жылдын ортосунда “Чыгыш аялдарынын боштондугу” кампаниясынын алкагында атайын көрсөтмө иштелип чыккан – бул худжум. Аялдар бала багуу, гигиена, укук, медицина боюнча окутула баштаган. Худжум – аялдардын коомчулук алдында паранжысын чечип ыргыткан радикалдуу акциялары менен белгилүү. Совет бийлиги 1924-жылы “Калың төлөөнү жоюу тууралуу” тууралуу декретти күчүнө киргизген, ушундан кийин биринчилерден болуп өзбек жумушчуларынын аялдары массалык түрдө паранжа ташташкан.
Феминизм толкундары
Тарыхый этапта феминизм 4 мезгилге бөлүнөт.
Унзас дарыясы
Унзас (Палгашты) — Орусиядагы дарыя. Кемеров облусу, Хакас Республикасы, Алтай Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери Мзас дарыясынын оң жээгинен 20 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Феминизм
Биринчи толкун
XIX кылымдын аягы – XX кылымдын ортосу. Биринчи толкун феминизмдин жөнөкөй максаты болгон: аялдардын мүлк эмес, адам экенин түшүндүрүү. Бул толкундун активисттери саясий тең укуктуулук жана билим алуунун жеткиликтүү болушу үчүн күрөшкөн. 1848-жылы АКШнын Сенека Фолз шаарында Аялдардын укуктары боюнча биринчи конференциясында аялдардын жарандык, социалдык, саясий жана диний укуктары үчүн кыймылдын негизи болгон “Сезимдер декларациясына” кол коюлган. Бул декларация дүйнөлүк феминизмдин тарыхына бурулуш жасаган. 19-кылымдын аяк ченинде добуш берүү укугу башка укуктарга жетүүгө көмөкчү болот деп аялдар шайлоо укугун талап кылууга басым жасай башташты. Аялдарга шайлоо укугун берүү кыймылынын катышуучуларын суфражисттер (француз тилинен suffrage – шайлоо укугу) деп аташкан.
Унзас дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кондома дарыясын кошпогондо, Томдун башатынан Новокузнецк шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томь, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Феминизм
Биринчи толкун
19-кылымдын аягында бир нече өлкөлөрдө аялдар добуш берүү укугуна ээ болушкан. 1893-жылы Жаңы Зеландия 21 жаштан жогорку бардык аялдарга добуш берүү укугун берген биринчи өзүн-өзү башкаруучу өлкө болду. Америкалык Кошмо Штаттары 1920-жылы, Улуу Британия 1928-жылы, ал эми Франция болсо 1944-жылы гана.
Унзас дарыясы
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Феминизм
Биринчи толкун
АКШда добуш берүү укугу берилгенден кийин жана Биринчи дүйнөлүк согуштун башталышы менен феминизмдин биринчи толкуну бир топ басаңдаган. Активисттердин көбү аялдардын укуктары үчүн күрөшүн улантышканына карабастан, кийинки туруктуу феминисттик кыймыл 1960-жылдары башталган деп эсептелет.
Үчүнчү толкун
1990-2008-жылдар. Үчүнчү толкун 1991-жылы Анита Хилл, африкалык-америкалык укук профессору, Жогорку Соттун талапкери Кларенс Томас тарабынан сексуалдык асылууга туш болгондугу жөнүндө көрсөтмө берип, жумуш ордунда асылуу боюнча эң алгачкы коомдук талкуулардын биринен башталды. Андан тышкары үчүнчү толкун 80-жылдары Кимберле Креншоу тарабынан киргизилген интерсекционалдык, же кесилишкен, дискриминация тууралуу маалымдуулуктун жогорулашы менен мүнөздөлөт. Ал расизмдин, классизмдин, эйблизм жана башка дискриминация түрлөрүнүн кесилишкенин тааныган. Ошондой эле үчүнчү толкунда экинчи толкун феминизми ак, цис, түз, орто класстагы аялдардын талаптарын гана билдиргени үчүн сынга алган.
Сексуалдык жана гендердик иденттүүлүккө байланышкан көйгөйлөр актуалдуу боло баштайт. Үчүнчү толкун аялдардын гетеросексуалдуулугун стандарт жана норма деген түшүнүктөн баш тартат.
Төртүнчү толкун
2008-жылдан азыркы учурга чейин. Интернет, социалдык тармактар жана онлайн формат заманбап феминизмдин негизги аянтчасы болуп калды. Күн тартибине бодипозитив, харассмент деген жаңы терминдер кошулду. Төртүнчү толкун гендердик нормаларга, маргиналдашууга өзгөчө көңүл бурулат. “Түстүү аялдар” жана “транс-аялдар” деген топторду баса белгилейт. Саясатта жана бизнесте бардык адамдардын көз карашы эске алынса адилеттүүлүк болот деп эсептейт. Гендердик стереотиптерди (мисалы, эмоцияны жана сезимдерди билдирүү мүмкүнчүлүгү) бузуу үчүн күрөшүшөт. Ошондой эле аялдардын укугун жана мүмкүнчүлүгүн мындан да кеңейтүүнү, аялдарга кол салгандарга жана зомбулук көрсөткөндөргө татыктуу жаза берүүнү талап кылышат.
Феминизмдин багыттары
Феминизм үч негизги багытка бөлүнгөн: либералдык, радикалдык жана социалисттик феминизм.
Либералдык феминизм
Либералдык феминизм коомдун түзүлүшүн түп тамырынан бери өзгөртпөстөн, либералдык демократиялык алкакта саясий жана укуктук реформа аркылуу эркектер менен аялдардын тең укуктуулугун көздөйт; либералдык феминизм "мейнстрим коомдук структуранын ичинде иштеп аялдарды ошол коомдун структурасына интеграциялайт". Либералдык феминисттер үчүн абортко болгон укук, сексуалдык асылуу маселеси, добуш берүү укугу, билим берүүдөгү теңдик, бирдей жумушка бирдей акы төлөө, бала багуу жеткиликтүүлүгү, медициналык жардамдын болушу, аялдарга карата сексуалдык жана үй-бүлөлүк зомбулук көйгөйүн чечүү маселелери маанилүү.
Дискриминацияга каршы мыйзамдарды кабыл алуу менен тең укуктуулукка жетишүүнү көздөйт.
Радикалдык феминизм
Радикалдык феминизм - коомду радикалдуу түрдө өзгөртүүгө, социалдык-экономикалык тармакта эркектердин үстөмдүгүн жоюуга чакырган агым. Ал эркектер башкарган капиталисттик иерархияны аялдардын эзилишинин себеби катары карайт жана коомдун толугу менен реконструкцияланышы керектигин көздөйт.
Радикалдык феминисттер аялды сексуалдык объект катары кароого каршы, порнографияны жана проституцияны аялдарга карата зомбулуктун бир түрү деп эсептешет. Зордуктоо жана аялдарга зомбулук көрсөтүү боюнча коомчулукка маалымат жеткирүүнү күчөтүүнү көздөйт.
Социалисттик феминизм
Социалисттик/марксисттик феминизм – гендердик теңсиздиктин негизин жеке менчик жана капитализмден көргөн багыт. Социалисттик феминизм аялдардын эзилишин марксистик идеялар менен айкалыштырат. Социалисттик феминизм аялдарды жумушта жана үйдөгү теңсиз абалдарынан улам эзилген катары көрөт. Социалисттик феминисттерге карата патриархалдык система сойкулук, үй жумуштары, бала багуу жана турмушка чыгуу аркылуу аялдарды эксплуатациялайт. Социалисттик феминизм бүтүндөй коомго таасир этүүчү кеңири өзгөрүүлөргө багытталган. Социалисттик феминизмдин жактоочулары эркектер менен гана эмес, капиталисттик системанын ичинде аялдар сыяктуу эксплуатацияланган бардык башка топтор менен биргелешип иштөө зарылдыгын көрүшөт.
Антирасисттик феминизм
Антирасисттик же кара феминизм – расизмди жектеген, бардык расадагы аялдардын укугу үчүн күрөшкөн агым. Анын максаты сексизм, расизм жана класстык дискриминация менен күрөшүү.
Сепаратисттик феминизм
Сепаратисттик феминизм – радикалдык феминизмдин формасы. Ал эркектерден физикалык, эмоционалдык жана психологиялык обочолонуу идеясын жактайт. Мисалы, жалаң аялдар менен жашоо же иштөө.
Постколониалдык феминизм
Постколониалдык феминизм – 1980-жылдары Үчүнчү дүйнөнүн теоретиктери тарабынан иштелип чыккан феминисттик ой жүгүртүүнүн агымы. Ал колониалдык өлкөлөрдүн аялдарынын уникалдуу тажрыйбасын этибар албаган батыш феминизминин сыны катары пайда болгон. Постколониалдык феминизм колониализмдин узак мөөнөттүү саясий, экономикалык жана маданий кесепеттери постколониалдык дүйнөдөгү аялдарга терең таасирин тийгизип, аялдар эки эселенген – императордук жана патриархалдык кысымга дуушар болушат деп ырастайт.
Экофеминизм
Экофеминизм – феминизм менен экологиянын максаттарын бириктирген коомдук кыймыл жана философия. Экофеминизм патриархалдык коомундагы жаратылыш менен аялдарды эксплуатациялоонун ортосундагы параллелди өткөзүп, алардын философиялык биримдигине басым жасайт. Кыймылдын негизги максаты – аялдарга карата басмырлоону жоюу аркылуу дүйнөнү баштапкы гармонияга кайтаруу.
Помада феминизми
Помада феминизми (lipstick feminism) – аялдар аялдыкты көрсөтүү, сексуалдык позитивдүү болуу же феминисттердин мурунку муундары айыптаган сексуалдуулуктун башка көрүнүштөрүн көрсөтүү жана ошол эле убакта феминист болуу мүмкүн экенин айтышат.
Кыргызстандагы феминисттик кыймыл
Эгемендик алган жылдары прогрессивдүү эмгек жана бойдон алдыруу укугу менен бирге Кыргызстан Совет доорунан калган үй-бүлөлүк зордук-зомбулукка жана ала качууга каршы күрөшүүгө туура келди. Улуттук өзүн-өзү идентификациялоо процессинде чек аралардын ачылышы, гласность жана кийинчерээк интернетке кирүү менен коом салттуулуктун, динчилдиктин жана либералдык демократиялык баалуулуктардын өсүшүнө туш болду. Жарандык коом, анын ичинде аялдар кыймылы өсө баштады. Кыргызстанда биринчи феминисттик топ “Бишкек феминисттик демилгелери” 2009-жылы уюштурулуп, 2013-жылы биринчи жолу Бишкекте спектакли өткөрүлдү. Салттуу жашоо эрежеси, бекем калыптанган стереотиптер феминисттик идеяны кабыл алууда тоскоолдук жаратарын окуялар көрсөтүүдө. Жыл сайын өткөрүлгөн 8-март маршы 2019-жылы коомчулукта келин институтун сындаган жана тран адамдарды колдогон плакаттары менен резонанс жараткан. 2020-жылы марш катышуучуларына бет капчан эркектер тобу кол салып, милиция марштын уюштуруучуларыy кармаган. Ошол эле жылы Бишкектеги көркөм өнөр сүрөт музейинде “Фемминале” аттуу көргөзмө уюштурулуп, анда энеден туума жылаңач аялдын “көргөзмөгө” коюлушу да жаңжал чыгарган. Маданият, маалымат жана туризм министри Азамат Жаманкулов ал көргөзмөнү “чагымчылдык” деп атаган.
Ала качуунун курмандыгы болгон Айзада Канатбекованын өлүмүнөн кийин өткөн ала качууга каршы митингде феминисттер ички иштер министринин кызматтан кетишин талап кылып, митингдин катышуучуларына белгисиз бирөөлөр кайрадан кол салышкан.
Өлкөдө феминизмдин өкүлдөрүнүн бири – ырчы Зере Асылбек. Ырчынын 2018-жылы “Кыз” деген ыры талкуу жараткан. Ал ырда “аялды жана анын тандоосун урматта” деген чакырык айтылат.
Колдонулган адабияттар
Адам укуктары, демократия, бийлик. Энциклопедиялык сөздүк. – Б.: 2015. -496 б. ISBN 978-9967-27-790-8
Кадат дарыясы
Кадат — Орусиядагы дарыя. Краснояр крайы, Хакасия Республикасы, Кемеров облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - КАР/ОБЬ/2542/1266/74/22 орун алган. Дарыянын узундугу - 43 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Жогорку Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Чулым башатынан Ачинск шаарына чейин. Дарыянын айрыгы — Томдон Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртышка кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Тышкы шилтемелер
]
Файоль Анри
Файоль Анри (1861—1925) — француз too инженери, тоо-кенин өндүрүүчү жана металлургиялык ири компаниялардын 30 жыл бою баш директору болуп иштеген.
Файоль өзүнүн ишканаларды башкаруу тажрыйбасын 1916-ж. чыккан «Жалпы жана онор жайлык башкаруу» аттуу китебинде жалпылап, корутундулап көрсөткөн.
Башкаруу Файольдун ой толгоосу, көп жылдык тажрыйбасына ылайык төмөндөгүнү билдирет: 1) алдын-ала көрө билүү - келечекти изилдеп үйрөнуү жана иш-аракеттердин программасын тактап белгилөө; 2) уюштуруу - ишкананын кош организмин куруу: материалдык жана социалдык жактарын түзүү; 3) башкаруу, тескөө - ишкананын персоналын иш-аракетке келтирүү; 4) макулдашуу - бардык иш-аракеттерди жана күч-кубатты байланыштыруу жана бириктирүү; 5) көзөмөлдүккө алуу - бардыгынын аныкталып белгиленген эрежелерге жана берилген тапшырмаларга маш келип ишке ашырылышына байкоо жүргүзүү. Бул жоболор, башкалары менен бирге алганда түрдүү ишканаларга туура келет. Бул классификация; ушул күнгө чейин башкаруу илиминин негизин түзөт.
Колдонулган адабияттар
Адам укуктары, демократия, бийлик. Энциклопедиялык сөздүк. – Б.: 2015. -496 б. ISBN 978-9967-27-790-8
Саясий сфера
Колдонулган адабият
Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек ''Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору ''Башкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: А. Акунов'' ''Ред. кеңеш: Б. Солтонбеков (төрага), А. Акунов, Т. Ожукеева, К. Байболов, ж.б''
Компрессор станциясы
Компрессор станциясы – өндүрүш ишканаларында, магистралдык түтүктөрдө жана курулуш объектилеринде кысылган аба же газ алууда пайдаланылуучу агрегаттар комплекси. Кысылган аба же газ ар кандай продукцияны алууда (мисалы, абадан кычкылтекти, азот-суутек аралашмасынан аммиакты) энергия булагы же сырьё катары колдонулат. Компрессор станциясынын курамына компрессорлор жана көмөкчү жабдуулар менен түзүлмөлөр – (кысылган газ сакталуучу көлөмдүү идиш, газ чогулткуч, суу бергич ж. б.) жайгаштырылган инженердик коммуникация тармагы (муздак, ысык суу, буу жүргүч, канализация), негизги имарат, трансформатор подстанциясы, ошондой эле тиричилик бөлмөлөрү кирет. Компрессор станциясы отко чыдамдуу материалдар менен жабылып, күйбөй турган тосмо менен бөлүнгөн өзүнчө имаратка жайгаштырылат.
Кодификация
Кодификация (кийинки лат. codificftio , лат.  codex  – мыйзамдар жыйнагы жана  facio  – кылам) – жаңы, тутумдаштырылган ченемдик укуктук актыларды түзүү боюнча мамлекеттик укук жаратуучу органдардын ишмердүүлүгү. Ал иштеп жаткан мыйзамдарды терең жана артараптуу талдоо аркылуу ишке ашырылат. К-нын жүрүмүндө мыйзам тулкусунан эскирип калган ченемдик укуктук материалдар чыгарылып ташталат да, калган ченемдик укуктук актылары ичара тыгыз байланыштырылат жана өзара жылмалаштырылат, анан өзалдынча тармактык мазмунга ээ болгон кодификацияланган актынын түзүмү куралат. К. дайыма ырасмий мүнөзгө ээ болот.
Платина рудалары
Кендери көздөшүү өзгөчөлүгүнө карай алгачкы жана чачынды, курамы боюнча жалаң платина жана комплекстүү болуп бөлүнөт. Алгачкы кени платформалуу жана бүктөлүү аймактардагы негиздүү жана ультранегиздүү интрузия тоо тектерде кезигип, дайыма тектоникалык ири жаракаларга жакын жайгашат. Алар ар кандай тереңде (0,5- 1 кмден 3-5 кмте чейин) жана турдүү геол. замандарда (кембрийге чейинки мезгилден мезозойго чейин) пайда болгону белгилүү. Платина металлдарынын рудада таралышы ар түрдүү: жалан платиналуу кенде 2- 3 г/гдан бир нече кг/тга чейин, комплекстүү кенде г/тнын 1/10-1/100 үлүшүн түзөт. Платина металлдарын алууда Платина рудаларынын жез-никель сульфид кендеринин мааниси чоң. Чачынды кени негизинен платиналуу клинопироксенит-дунит жана серпентин-гарцбургит интрузия массивдеринин үбөлөнүп талкаланышынан пайда болуп, мезозой жана кайнозойдун элювий-аллювий, аллювий чекмөлөрүндөгү платина жана осмийлүү иридийден турат.
Платина рудаларынын ири кендери; Түштүк Африка Республикасында, Канадада, Колумбияда. АКШда, Россияда (Норильск, Мончегорск, Сибирь) ж. б. жерде бар.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Висмутин
Висмутин (висмут жалтырагы) – сульфид бирикмелерине кирүүчү минерал. Химиялык формуласы Bi2S3. Кошундулары: Sb, Se. Ромб сингониясында кристаллданат. Өңү калайга окшош ак, тунук эмес. Абада киргилденип, сыртында жука боз кабатча пайда болот. Катуулугу Моос шкаласы боюнча 3,8. С. салмагы 6,5. Электр тогун өткөрбөйт. Гидротерм, грейзен жана контакттуу метасоматоз кендеринде кездешет. Висмутин висмут кен-ташынын (рудасынын) негизги минералы.
Лавразия
Лавразия (мурдагы Лаврентий калканы менен Азия материгинин атынан) – Түндүк Америка, Чыгыш Европа, Сибирь (балким Кытай-Корей, Түштүк Кытай) платформаларынан турган байыркы зор материк. Бул платформалардын ортосунан каледон жана герцин бүктөлүү зоналары орун алган. Девон мезгилинин башталышында пайда болуп, мезозой заманынын ортосуна чейин турган. Кийин Атлантика океаны орун алганда азыркы абалга келген.
Алаш Ордо
«Алаш Ордо» - 1917-20-ж. Алаш казак улуттук автономиясынын өкмөтү. «Алаш Ордо»(Улуттук Кеңеш) 1917-ж. 5-13-декабрда өткөн экинчи жалпы казак курултайында «Алаш» партиясы тарабынан түзүлгөн. Съездде каралган 10 маселенин ичинен эң маанилүүсү Алаш автономиясын түзүү ж-а анын өкмөтүн дайындоо болгон. «Алаш Ордо» өкмөтүнүн курамында 25 мүчөсү болуп, 10 орун казак-кыргыздардын арасында жашаган башка калктарга берилген, төрагалыгына А. Бөкейханов шайланган. Анын негизги милдети катары Россияда жеңишке жетишкен социалистик революциядан Казакстанды коргоо болгон. «Алаш Ордо» антисоветтик күчтөр м-н жакындашууга аракеттенип, атаман Дутов м-н байланыш түзүшкөн. Жарандык согушта жеңишке жеткен Совет өкмөтү «Алаш» партиясы м-н «Алаш Ордо» өкмөтүн тараткан. Убагында Совет өкмөтү тарабынан Алаш козголоңуна катышкандарга кечирим берилгенине карабастан, алар кийин сталиндик репрессиянын курмандыгы болушкан.
Кульмет (Кигин району, Башкыртстан)
Кульмет — Башкыртстандын Чишмин районундагы айыл, Еланлин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 317 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Гаутама Будда
Сиддхартха Гаутама, Будда Шакьямуни ((санскр. गौतमबुद्धः सिद्धार्थ शाक्यमुनि;даанышман (орус. просветленный), шакья уруусунан чыккан календер), (б. з. ч. 556–476) – Ганг дарыясынын ортоңку агымында отурукташкан шакья уруусунун падышасынын уулу.
Индия менен Непалдын чегарасына жакын Гималайдын этегинде туулган. Жашоодо оору-сыркоо, карылык, өлүм сыяктуу көрүнүштөр жөнүндө эч кандай түшүнүгү жок көп убакыт жашоо жыргал жана керемет деген иллюзияда жашаган. Гаутаманын дүйнө жөнүндө иллюзиясы кыйрагандан кийин, жети жыл календерчилик кылып, даанышмандыкка жетишет.
Анын көз караштарынын негизин төрт чындык түзөт:
Гаутама ушул окуусунун негизинде дүйнөлүк диндердин бири -бурканчылыкты ойлоп чыгарган. Буддизм азыркы учурда Шри-Ланка, Япония, Кытай, Непал, Бирма, Тибет ж. б. өлкөлөрдө ар түрдүү формаларда кеңири тараган дин болуп эсептелет.
Пуль-Седа-Яга
Пуль-Седа-Яга — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кара деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 23 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Кара деңизи бассейнинин дарыялары Чоң Ою дарыя бассейнинин батыш чек арасынан Скуратов тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Кош-Коргон, Базар-Коргон району
Кош-Коргон (Кош-Коргон) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Базар-коргон районундагы айыл. Акман айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 2 391 киши.
Баш мээ нервдери
I. Моюн нервдери.
II. Көкүрөк нервдери.
III. Бел нервдери.
IV. Куймулчак нервдери.
V. Чычаң нервдери.
-/-
1. Баш мээ.
2. Аралык мээ.
3. Ортоңку мээ.
4. Варолиев көпүрөчөсү.
5. Мээче.
6. Сүйрү мээ.
7. Каракуш мээ.
8. Моюн жону.
9. Бел жону.
10. Куймулчак (жон мээ).]] Баш мээ нервдери(лат. cerebrum, др.-грек. ἐγκέφαλος)Борбордук нерв системасынын бөлүгү.
Нервдер
Мээнин сүмбөсүнүн алдыңкы бетинен чыккан 12 жуп нерв бар: жыт сезүү, көрүү, көздү кыймылдатуучу, чыгырык нерви, үч ача, көздү сыртка тартуучу, бет нерви, угуу, тил-кулкун нерви, адашма, кошумча нерв, тил алдындагы нерв. Бул нервдер бири биринен айырмаланып, өзүнө тийиштүү гана милдеттерди аткарат. Ошондуктан алардын бири жабыркаса калгандары анын милдетин эч аткара албайт. Алар аткарган милдеттерине жараша кыймылдатуучу жана сезүүчү нервдер деп эки топко бөлүнөт.
Сезгич нервдери
Ошондой эле таза сезгич нервдер да өз бөлүгүндө сезгич элементтерди алып жүрөт. Алсак, 3-, 7-, 9ж-а 10-нервдер аркылуу көздүн ички булчуңдарына, шилекей бездерине, жүрөккө, карынга, боорго жана уйку безине көп сандаган парасимпат нерв талчалары барып, аларды нервдештирет.
Ошентип, Баш мээ нервдери өздөрүн кыймылдаткыч, сезгич жана парасимпат талчалары аркылуу сезүү органдарынан (жыт сезүү, көрүү, даам сезүү жана угуу) башка баштын терисин, мээ кабыктарын, баш булчуңдарын, тилди, кулкунду, кызыл өңгөчтү, моюн булчуңдарын, тамак сиңирүү жана дем алуу органдарын (көмөкөйдү, кекиртекти, бронхторду жана өпкөнү) нервдештирет. Бул нервдер сезүү органдарынын нервдери гана болуп эсептелбестен, жашоодогу эң керектүү дем алуу, кан айлануу жана тамак сиңирүүнү башкарат.
Кыймылдатуучу нервдин талчалары баш мээде жайгашкан негизги кыймылдаткыч борбордон башталат. Ал эми сезүүчү нервдердин талчалары болсо, сырттан (териден, мурун көңдөйүнөн, көздөн, кулактан жана тилден) башталып, баш мээдеги борборлорго барып түшөт. Бул мээдеги борборлор өздөрүнүн бутакчалары аркылуу мээ сүмбөсүнүн көп борборлору, мээ кыртышы, кара куш мээ жана жүлүндүн борборлору менен тыгыз байланышкан. Мына ушул борборлорду байланыштыруучу көп сандаган нерв талчалары аркылуу бардык борборлор кабарлашып турат.
Комптон толкун узундугу
Комптон толкун узундугу – узундук ченине ээ жана релятивдик квант эффектисинин пайда болуу облусун билдирүүчү чоңдук. Бөлүкчөнүн массасы m жана универсалдык турактуулар h, е аркылуу туюнтулат: λк=h/тc, мында h – Планк турактуулугу, с –вакуумдагы электр-магниттик толкундун ылдамдыгы, m – бөлүкчөнүн массасы. λк Комптон эффектисиндеги электр-магниттик толкундун электрондон (протондон) чачырагандагы толкун узундугунун өзгөрүшүн (∆\lambda) мүнөздөйт. Электрон үчүн A –3,9.10–11 см, протон үчүн A –2,1.10–14 см.
Баш мээ нервдери
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Оторбаев, Кубат
Оторбаев, Кубатбек Табылдиевич (1972-жылы тогуздун айынын 13 (сентябрь) туулган) – кыргыз журналисти жана акыны.
Кыскача өмүр таржымакалы
Кубат Оторбаев 1972-жылы 13-сентябрда Кыргыз Республикасынын Нарын дубанынын Пограничник (азыркы Казыбек) айлында мугалимдин үй-бүлөсүндө туулган. Кыргыз улуттук университетинин журналистика факультетин 1995-жылы аяктаган. Кийин президенттин алдындагы Башкаруу академиясында "менеджер" адистиги боюнча, андан соң Кыргыз-Орус (Славян) университетинде "юрист" адистигинде билимин тереңдеткен.
1994-жылдан тартып журналисттик ишмердигин баштаган. “Асаба” эркин гезитинде кабарчы, башкы редактордун орун басары, “Кыргыз руху” эркин гезитинин баш редактору болуп иштеген.
2000-2001 жылдары Согушту жана тынчтыкты чагылдыруу институтунун (IWPR) Бишкек бөлүмүндө кабарчы болуп иштеди.
2002-жылдын январынан тартып “Азаттык үналгысында” кабарчы, андан соң интернет редактор болуп иштеди. 2005-жылдын чын куран айынын 31 (март) “Азаттык үналгысынын” Бишкек бюросунун - “Азаттык Медиа” мекемесинин деректири катары 2010-жылдын 8-апрелине чейин эмгектенген. Ал жетекчилик менен катар "Азаттыктын" "Ыңгайсыз суроолор" телекөрсөтүүсүн 2005-2010-жылдары алып барып, таланттуу журналист катары таанылган.
2010-жылдагы апрель окуяларынан кийин Коомдук телерадио берүү корпорциясына жетекчи катары дайындалып, ошол эле жылдын декабрында атаандаштык иретинде өткөн шайлоодо КТРКнын башкы директору болуп Байкоочу кеңеш тарабынан шайланган. Кубат Оторбаевдин тушунда КТРКда ири өзгөрүүлөр болгон. Анын демилгеси менен КТРКнын курамындагы "Музыка", "Маданият" жана "Баластан" телеканалдары ачылган. Каналдын сайты ачылып, ишке киргизилген. Улут аралык мамилени чыңдоо максатында "Достук" радиосу эфирге чыккан. КТРКнын "Алтын фондундагы" эски тарыхый материалдар санарип форматка түшүрүлүп, алардын негизинде комуз күүлөрүнүн антологиясы, "Манас", "Чыңгыз Айтматов" дисктери чыккан. Кубат Оторбаевдин тушунда "Ой ордо", "Акыл ордо", "Сармерден", "ЖКХ", "Кыйырдагы кыргыздар" баштаган бир катар долбоорлор КТРКнын эфирине чыккан. Каналдын жарнамадан түшкөн кирешелери өскөн. Эл арасында КТРКнын кадыры арткан.
2015-жылы Жогорку Кеңешке "Кыргызстан" партиясынын тизмеси менен шайлоого катышкан. 2020-жылы августта Жогорку Кеңештин депутаттык мандатынан өз каалоосу менен баш тарткан.
Кубат Оторбаев 2018-2020-жылдары "Кыргызстан" телеканалын башкарып, аны рынокко алып чыккан.
Акыркы жылдарда "Азаттык Медианын" башкы телепродюсери катары эмгектенүүдө.
2022-жылы анын "Гүлдөр күтөт" деген ат менен алгачкы ырлар жыйнагы чыкты. Ага 13 жашынан тартып жазган мурдагы жана кийинки жылдары жазылган ырлары, "Балтатым" түрмөгү жана "Казыбек" поэмасы кирген. Аталган поэмада Казыбек казалчы Мамбетиминдин ары драмалуу, ары трагедиялуу өмүрү баяндалган. "Гүлдөр күтөт" китеби Кубат Оторбаевдин алгачкы китеби экенине карабай Улуттук жазуучулар союзу уюштурган комиссия тарабынан "2022-жылдын мыкты китеби" деп таанылган. "Гүлдөр күтөт" жыйнагы менен тең катар проза жанры боюнча Топчугул Шайдуллаеванын "Балакана", балдар адабияты боюнча Байтемир Асаналиевдин "Балдан ширин балалык" жыйнагы "жылдын мыкты китеби" деп табылды.
Оторбаевдин бир катар макалалары кыргыз, орус жана аңглис тилдеринде жарыяланган.
Кубат Оторбаев 22 жашында Улуттук жазуучулар союзу, "Тулпар" журналы жана Улуттук китепкана уюштурган Табылды Муканов атындагы жаш акындар сыйлыгынын лауреаты болгон (1994).
2005-жылдын үчтүн айынында (декабрь) “Азаттык үналгысынын” апталык “Ыңгайсыз суроолор” сыналгы берүүсүнүн алып баруучуларынын бири катары “Замандаш” ассоциациясынын (кыргыз диаспора жамаатынын) “Жылдын мыкты сыналгы берүүсүнүн алып баруучусу” сыйлыгына (бул берүүнүн алгачкы алып баруучусу Кыяс Молдокасымов менен бирге) татыган.
Кизяташ (дарыя)
Кизяташ — Орусиядагы дарыя. Челябинск облусу, Оренбург облусу, Башкыртстан Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Кичи Уртазымка дарыясынын оң жээгинен 16 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 22 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Урал бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Урал дарыясы Магнитогорск суу тармагынан Ириклинск суу тармагына чейин. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Урал (бассейнинин Орусиядагы бөлүгү).
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Узак жашоо
Узак жашоо — кишинин узак өмүр сүрүүсү менен мүнөздөлгөн социалдык биологиялык кубулуш.
90 жаштан жогору, айрым статистикалык жана геронтологиялык изилдөөлөр боюнча 100 жаштан жогору узак жашоого киргизилет. Узак жашагандардын ыңгайлануу механизми жакшы өөрчүп, физиологиялык негизги системалардын өзгөрүшү жай жүрөт, айрым системалардын абалы, мисалы, кандын морфологиялык, биохимиялык составы, жүрөк-кан тамыр, эндокрин системасынын, борбордук нерв системасынын көпчүлүк көрсөткүчтөрү жаш кишиникине окшош келет. Алардын жогорку нерв системасы токтоо, күчтүү болуп, акыл жана күчү, активдүүлүгү, эмгекке жөндөмү көпкө сакталат; эсине жакшы тутат, айланадагы окуяларга кызыгат, катуу стресстерге кыйла туруктуу келишет. Алар түрдүү ооруларга туруктуу жана тукумчул келип, улгайган кезинде да балалуу болушат.
Emma Morano 1899 (116)
Узак жашагандар тууралуу
Узак жашагандардын көбү — өмүр бою айыл-кыштакта жашап, жаш кезинен улгайганга чейин эмгектенгендер. Көпчүлүк геронтологдор узак жашоо генетикалык жактан шартталган деп эсептешет. Бирок социалдык факторлор, элдин жашоо мүнөзү да чоң мааниге ээ. Узак жашоого таасир этүүчү социалдык-экономикалык факторлорго эмгек шарттары жана анын мүнөзү, материалдык жактан жетиштүүлүк, тамактануу мүнөзү, турак жай шарты, маданий деңгээли, медициналык жактан тейлөө сапаты жана башкалар кирет. Бул факторлор табигый факторлор жана тукум куугучтук менен өз ара байланышта.
Пластов Аркадий Александрович
Пластов Аркадий Александрович (19(31). 1. 1893 - 12. 5. 1972) - советтик живописчи, СССР эл сүрөтчүсү (1962), СССР сүрөт академиясынын анык мүчөсү (1947). Москва Строганов Борбордук көркөм өнөр жай окуу жайында (1912-1914) жана Москва живопись, ийчилик жана зодчийлик окуу жайында (1914- 1917) окуган.
1920-жылдары жана 30- жылдардын башында негизинен саясий плакат тартып, орус жазуучуларынын чыгларын иллюстрациялаган.
Эки Ленин ордени жана медал менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Уйгур-Абад
Уйгур-Абад — Кыргызстандын Ош облусунун Араван районундагы айыл. Тепе-Коргон айыл аймагынын курамына кирет.
Калкы
Калкы - 1 926 киши.
Вагонэр (Оклахома)
Вагонэр (Оклахома) (Wagoner) — Оклахома штатынын Wagoner округуна караган АКШ шаары.
Кокустук
Кокустук – 1) жарандык укукта карызкордун жана кредитордун күнөөсү жок келип чыккан жана милдеттенменин аткарылышына терс таасирин тийгизген жагдай. Карызкорду мүлк жоопкерчилигинен бошотот; 2) КР кылмыш-жаза мыйзамдарына ылайык, күнөөсүз зыян келтирүү.
Вагонэр (Оклахома)
Калкы - 7669 киши. Болжолдуу аянты - 18.0 км². FIPS коду — 40-77850.
Ватьяр-Ты-Вис
Ватьяр-Ты-Вис — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Адзьва дарыясынын оң жээгинен 239 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 25 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Висмутит
Висмутит – висмуттун оксикарбонаттар тобундагы минералы. Химиялык формуласы Bi2CO3(OH)4. Тетрагон сингониясында кристаллданат. Өңү сары, жашыл, күрөң. Катуулугу Моос шкаласы боюнча 2,5-3,5. С. салмагы 6,77,4. Висмут жана висмутиндин кычкылдануусунан, аларга жер үстүндөгү карбонаттуу эриндилердин таасиринен пайда болот.
Инфократия
Инфократия – маалымат бийлиги. «Коомду малыматташтыруу авторитардык агымдарды күчөтүп, акыр аягы диктатурага алып келбейби» – деген маселе жаңы олуттуу саясий проблемалардын бирине айланды. Көп сандаган жана ар түрдүү маалыматтарга борборлоштурулган көзөмөл орнотсо болот, анткени маалыматтардын чоң жана кичине банктары жана базалары компьютердик телекоммуникациялык түйүн аркылуу бири-бири менен байланышта турат. Компьютердик түйүндөн пайдаланганда, бир жагынан, ар бир жаран жөнүндө так маалымат алуу, ал эми экинчи жагынан эл массасын ары-бери калчоо жөндөмдүүлүгү тездик менен өсүүдө. Башкаруучу чөйрө өзүнө керектөөлөрдүн баарын билген, ал эми калгандары эч нерсе билбеген абал түзүлүп калышы да мүмкүн. Көпчүлүк тарабынан маалыматты чогултуу аркылуу алынган саясий бийлик тикелей турмушка ашырылбайт, ал мыйзам чыгаруучу жана өкүлчүлүк бийликтерди азайтуу жана аткаруучу бийликти күчөтүү аркылуу жүрөт деп маалымат сферасындагы өнүгүү тенденциядарынан улам болжолдоого болот. Ушундай жол менен түзүлгөн бийлик жүргүзүүчү элита өзүнчө бир «Инфократия». болуп калышы мүмкүн. Мында бийликтин булагы, негизи элитанын калк алдындагы сиңирген эмгеги эмес, маалыматтарды пайдалануунун чоң, кеңири кеңири мүмкүнчүлүктөрү болуп калат.
Саясий турмуш
Саясий турмуш – коомдун жашоосунун негизги сфераларынын бири; анда саясий бийлик, коомдук, саясий күчтөр жана кыймылдар аракет кылышып, түрдүү саясий процесстер болот; саясатта, саясий мамилелерде жана саясий ишмердүүлүктө объективдүү жана субъективдүү факторлордун өз ара аракеттенүүсү.Саясий турмуш – так илимий аныктоого жана кабыл алынган идентификациялоого мүмкүн болбогон саясий мүнөздөгү көптөгөн кубулуштар жана процесстердин жалпылануусу. Анда белгилүү экономикалык, социалдык-саясий талаптар, кызыкчылыктар жана максаттар менен кыймылга келген адамдардын зор массасы түз же кыйыр түрдө катышат. Ошонун жардамы менен коомдук турмуш саясатташтырылат, экономикалык, социалдык, маданий ж. б. мамилелер жана байланыштар бул же тигил даражада саясий түскө жана багытка ээ болушат. Коомдун социалдык негиздерин демократташтыруудан жана укуктук мамлекеттин калыптанышынан улам Саясий турмуштун ролунун жана маанисинин жогорулашы анын мыйзам ченемдүүлүгү болуп эсептелинет. Мындай шартта саясий турмуш үчүн: идеялык жана саясий плюрализм, граждандык коомго жооп берүүчү жана аткаруучу бийлик органдарынын өнүккөн системасынын функция кылышы: саясий партиялардын жана коомдук кыймылдардын активдүү ишмердүү-лүгү; калктын кеңири массасын саясий процесске тартуу мүнөздүү. Коомдо түрдүү карама-каршылыктар курчуп, альтернативдик кыймылдар пайда болуп жана тез өнүгүп, каршылаш тараптар кагылышып, кризистик кубулуштар жана процесстер күч алып, прогрессивдик жана деструктивдик тенденциялар бирге өкүм сүргөн критикалык, бурулуш доорлорунда жана мезгилинде С. т-тун активдештирилүүсү турат. Кризистик абалдан чыккан сайын Саясий турмуш турукташат жана анын өнүгүүсү кадыресе шарттарда өтөт: социалдык субъекттердин (таптар, партиялар, коомдук уюмдар, индивиддер) саясий ишмердүүлүгү тарыхый акталган, цивилизацияланган каражат жана ыкмалардын жардамы менен, адамдын экономикалык, социалдык жана индивиддик укуктарын жана эркиндиктерин сактоо менен иш жүзүнө ашырылат. Тоталитардык, авторитардык, бюрократтык же аскердик-фашисттик ж. б. диктатордук режимдер орногон өлкөлөрдө Саясий турмуш терс өзгөрүүлөргө учурайт; анын мазмуну жана формасы, демократтык белгилери бурмаланат. Ошол эле мезгилде так саясий сферада Саясий турмуш, коомду демократтык жаңыртуу үчүн күчтөр жана кыймылдар калыптанат. Саясий турмуш мамлекеттердин союзу, мамлекет аралык бирикмелердин чегинде, эл аралык мамилелер, дүйнөлүк саясий-социалдык абалдын өнүгүүсү менен тыгыз байланышкан регионалдык жана глобалдык деңгээлде да журөт. Саясий турмуш дүйнөлүк коомчулуктун бул же тигил тарыхый этабында түрдүү коомдордун жана абалдардын ички индикатору болуп чыгат.
Колдонулган адабият
Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек ''Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору ''Башкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: А. Акунов'' ''Ред. кеңеш: Б. Солтонбеков (төрага), А. Акунов, Т. Ожукеева, К. Байболов, ж.б''
"Манас" эпосунун өзөктүк окуялары
Манас - кыргыз элинин эң улуу баатыры. "Манас" эпосунун башкы каарманы.
Мекеним Кыргызстан
«Мекеним Кыргызстан» саясий партиясы — Кыргызстандагы саясий партия, 2015-жылдын 2-ноябрында түзүлгөн, 2016-жылы бир канча шаардык кеңештердин шайлоосуна катышып, алардын ичинен Ош жана Бишкек шаарларында ийгиликке жеткен. Шаардык кеңештерден мандатка ээ болгон. партия 2019-жылдын 24-майында Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинде катталган.
"Манас" эпосунун өзөктүк окуялары
Манас баатыр Жакып хандын баласы. Эпос боюнча кыргыздын ногой уруусунан чыккан.
Мекеним Кыргызстан
2016
2016- жылдын 11-декабрына дайындалган Кыргыз Республикасынын жергиликтүү кеңештерин шайлоонун натыйжалары боюнча:
"Манас" эпосунун өзөктүк окуялары
Ата-бабалары хан болгон. Манас кыргыздар Алтайга айдалып келгенде туулат.
Мекеним Кыргызстан
2018
2018- жылдын 28-январына дайындалган Кыргыз Республикасынын жергиликтүү кеңештерин шайлоонун натыйжалары боюнча - мандаттар:
"Манас" эпосунун өзөктүк окуялары
Жалпысынан "Манас" эпосу төмөнкү негизги өзөктүк окуялардан турат:
Мекеним Кыргызстан
2019
Партиянын төрагасы - Иличбек Эргешов. Буга чейин ал Ош шаарынын социалдык маселелер боюнча вице-мэри болуп иштеген.
"Манас" эпосунун өзөктүк окуялары
кытай, калмактардан бошотуп алуу үчүн жүргүзгөн согуштары. (Шыпшайдардын)келиши менен кыргыздын баатырлары шейит болушат. Кол кайтып келет. Манас алган жаратынан улам каза болот.
Мекеним Кыргызстан
Шилтемелер
Расмий сайты - http://mekenimkyrgyzstan.kg
Козу карын
Козу карын — даяр органикалык заттардан азыктануучу жапыз өсүүчү организм.