cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нидерайхбах
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Коттонвуд (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 900 киши болгон.
Энспель
Энспель (Enspel) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Вестервальд районуна кирет.
Калкы - 276 киши(2013-ж.). . Аянты - 1,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 43 219. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Виссер.
Ички деңиздер
Ички деңиздер – кургактыкка терең кирип, океан же чектеш жаткан деңиздер менен кысык аркылуу туташкан деңиздер. Географиялык жайгашуусуна карай ички материктик (мисалы, Кара, Балтика, Ак деңиздер) жана материк аралык (мисалы, Жер Ортолук, Кызыл) деңиздерге бөлүнөт.
Харьков облусу
Харьков облусу (Харківська область) — Украинанын чыгышында облусу. Анын акимий борбору — Харьков шаары
Бул аймак Украинанын чыгышында жайгашкан. Украинанын Луганск, Донецк, Днепропетровск, Полтава, Сумы облустары жана Орусиянын Белгород облусу менен чектешет.
Калкы
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 2 658 461 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы – 2 158 121 адам же 81,2 %, айыл калкы – 500 340 адам же 18,8 %.
2001-жылдагы Бүткүл украиналык эл каттоого ылайык, Харьков облусунун тургундарынын көпчүлүгү (53,8%) украин тилин эне тили деп эсептешет, ал эми калктын 44,3% орус тилин эне тили деп аташкан.
Административдик-аймактык түзүлүшү
Харьков облусунун административдик борбору — Харьков шаары.
Райондору
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 7 районго бөлүнүшү кабыл алынган : Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт (об'єднана територіальна громада).
Васелга (Белокатай району, Башкыртстан)
Васелга — Башкыртстандын Белокатай районундагы айыл, Майгазин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 226 киши. Почта индекси — 452583, ОКАТО коду — 80210816002.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Заворотная (Безмошица куймасы)
Заворотная — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Безмошица дарыясынын оң жээгинен 34 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 20 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Олней Спрингс (Колорадо)
Олней Спрингс (Колорадо) (Olney Springs) — Колорадо штатынын Кроули (Crowley) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 389 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 08-55705.
Пиллагэр (Миннесота)
Пиллагэр (Миннесота) (Pillager) — Миннесота штатынын Cass округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 469 киши. Болжолдуу аянты - 1.7 км². FIPS коду — 27-50902.
Гутендорф
Гутендорф (Gutendorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Веймар районуна кирет.
Калкы - 226 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,68 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 71 026. Муниципалитеттин башчысы — Петер Ветцель.
Норфолк (Небраска)
Норфолк (Небраска) (Norfolk) — Небраска штатынын Madison округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 24210 киши. Болжолдуу аянты - 26.1 км². FIPS коду — 31-34615.
Наундорф-Зейда
Наундорф-Зейда (Naundorf bei Seyda) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Виттенберг районуна кирет.
Калкы - 162 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 12,77 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 235. Муниципалитеттин башчысы — Ханнелоре Хильзе.
Вдовенко, Виктор Михайлович
Вдовенко, Виктор Михайлович (5 [18] январь 1907, Киев — 14 февралья 1978)  — сов. радиохимик. СССР ИАнын корр. мүчөсү (1958).
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Маалымат базасы
Маалымат базасы — ЭЭМдин жардамы менен керектүү учурда таап алып, кайра пайдалануу үчүн бир нукка салынган маалыматтардын (м.: макалаларды, эсептерди ж. б.) уюштуруунун жана жыйындысын берүүнүн жалпы таризи.
Ички жана тышкы бурч
Ички жана тышкы бурч – 1) ички бурч үч бурчтуктун же көп бурчтуктун жанаша жактарынын арасына камалып, анын ич жагында жатуучу бурч. Томпок үч бурчтуктун ички бурчтарынын суммасы s=2d; томпок көп бурчтуктуку sn = 2d (n – 2); 2) тышкы бурч берилген үч бурчтуктун же томпок көп бурчтуктун ички бурчуна жандаш бурч. Үч бурчтуктун (көп бурчтуктун) ар бир чокусуна өз ара барабар эки тышкы бурчту түзүүгө болот. Ал бурчтар жактарынын уландылары аркылуу түзүлөт. Үч бурчтуктун тышкы бурчу аны менен жандаш жатпаган эки ички бурчтун суммасына барабар, ошондуктан Т. б. ал эки бурчтун ар биринен чоң.
Талаа зоналары
Талаа зоналары – Түндүк жана Түштүк жарым шарлардын мелүүн жана субтропиктик алкактарындагы табигый аймактар. Мелүүн алкактын талаа зонасынын басымдуу бөлүгү айдоо талаалар, субтропик алкагыныкы көбүнчө сугат дыйканчылыгына жана жайытка айланган. Климаты кургак континенттик; кара коңур топурактуу. Табигый өсүмдүктөрүнөн ак кылкан, бетеге, коңур баш, грамм жана бизон чөптөрү, айрым жерлерде бадалдар, дарыя жайылмаларында токой кездешет.
Бурген (Мозель)
Бурген (Мозель) (Burgen (Mosel)) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Майен-Кобленц районуна кирет.
Калкы - 768 киши(2013-ж.). . Аянты - 11,27 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 37 206. Муниципалитеттин башчысы — Рихард Урмахер.
Аткинсон (Мэн)
Аткинсон (Мэн) (Atkinson) — Мэн штатынын Пискатакис округуна караган АКШ шаары.
Ички күчтөр
Ички күчтөр – Жердин түпкүрүндө пайда болуучу энергия менен байланыштуу болгон, негизинен анын ички бөлүгүндө жүргөн геологиялык процесстер.
Раимбеков Доктурбек
Раимбеков Доктурбек [25. 11. 1948-жылы туулган, Фрунзе областы, Калинин району (азыркы Чүй областы, Панфилов району), Кум-Арык айылы] – ветеринария илимдеринин доктору (1994), профессор (1996). КАЧИни (1973), Кыргыз мал чарба жана ветеринария Илим-изилдөө институтунун аспирантурасын (1977) бүтүргөн. Эл аралык жогорку билим берүү академиясынын академиги (2003, Москва шаары, РФ), Эл аралык ветеринария академиясынын академиги (2003, Барнаул шаары, РФ), Кыргыз Республикасынын айыл чарбасына эмгек сиңирген кызматкер (2010). Кыргыз Республикасынын билим берүү отличниги (1997). 1977-жылдан Кыргыз мал чарба жана ветеринария Илим-изилдөө институтунун улук илимий кызматкери. 1978–89-жылдары КАУда ассистент, доцент. 1993-жылдан кафедра башчысы. Ал негизинен жаныбарлардын эпизотологиясы боюнча адис 326дан ашык илимий эмгектердин автору, анын ичинде 17 окуу китеби, 65 методикалык сунушу, ветеринардык адистер үчүн 30 инструкция жана нормативдик документтери бар, 10 автордук күбөлүктүн ээси. Эмгектери: Кой-эчкинин ылаңдары. Б. 1993.-216 б; Эпизоотология жана айыл чарба жаныбарларынын жугуштуу ылаңдары. Б., 2000.-480 б.; Раимбеков Д. ж.б. Руководство к практическим занятиям по эпизоотологии (зооантропонозы): Учебник.- Б.:"Шам", 2005. - 384с.; Раимбеков Д. Эпизоотология жана айыл чарба жаныбарларынын жугуштуу ылаңдары: Окуу китеби. - бас., толук.-Б.:2007. - 640 б.; Раимбеков Д., Турсунов Т. Канаттуулардын оорулары: Окуу китеби.- Б. "Кут-Бер", 2009.-292 б.; Раимбеков Д. Жалпы эпизоотология: Б., 2010.- 392 б.; Раимбеков Д. Эпизоотология боюнча практикум: Окуу китеби. - Б.:2016.- 416 б.; Раимбеков Д, Узакбаев Т. Айыл чарба жаныбарларынын жугуштуу ылаңдары:Окуу китеби.-3 бас.толук.-Б."Мега формат", 2017. - 772 б.
Лангельсхайм
Лангельсхайм (Langelsheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Гослар районуна кирет.
Загородительная
Загородительная — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Надтей дарыясынын оң жээгинен 57 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 26 км.
Лангельсхайм
Калкы - 12 232 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 48,72 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 1 53 007. Муниципалитеттин башчысы — Хеннинг Шрадер.
Маалымат кору
Маалымат кору – адам ишмердигинин белгилүү тармагында борборлоштуруп сактоого эсептелген маалыматтарды жамаатык пайдалануу жана сактоонун программалык, маалыматтык жана техникалык каражат-тарынын жыйындысы, ошондой эле файлдар же өзара байланышпаган маалыматтар кору түрүндөгү маалыматтардын өзү.
Лангельсхайм
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Загородительная
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Өлүм
Өлүм – организмдеги тиричиликтин токтолушу. Ал жашоонун негизин түзгөн белоктордун ажыроосуна байланышат. Кайсы гана организм болбосун, ал өзүнүн жашоосун өлүм менен аяктайт. Өзүн жараткан себептерге байланыштуу өлүм табигый (физиолог) жана мезгилсиз (патологиялык) бөлүп бөлүнөт. Табигый өлүм организмдин картайышынан, ал эми мезгилсиз өлүм ар түрдүү оорулардан, түрдүү кырсыктардан, же өзүн-өзү өлүмгө кыюудан болот.
Адам менен жаныбарлардын өлүм дем алуу жана кан айлануу процессинин токтолушу менен байланышкан. Ошондой эле өлүмдүн клиникалык жана биологиялык түрлөрү бар. Клиникалык өлүмдө жашоону калыбына келтирүүгө болот, ал эми биологиялык өлүмдө клетка жана ткандар кайра калыбына келбейт.
Флорида кысыгы
Флорида кысыгы Флорида ж. а., Куба жана Багама а-нын ортосунда. Мексика булуңун Атлантика океаны менен туташтырат. Уз. 651 км,  туурасы 150 км, эң кууш жери 80 км, фарватердеги тереңдиги 150дөн 2085 мге чейин. Ф. к-нан Гольфстрим агымы башталат. Порттору: Гавана (Куба), Майами (АКШ). Кысыкта 300 кмте созулган шуру (коралл) аралдарынын тизмеги бар. Аларды бойлой, Флорида ж. а-н АКШнын Ки-Уэст аскер-деңиз базасы менен туташтырган дүйнөдөгү эң узун суу астындагы автомагистраль курулган.
Өлүм
Юридика
Өлүм – соттук медицинанын негизги түшүнүктөрүнүн бири; тирүүлүктөн биологиялык өлүмгө (организмдин өмүр сүрүүсүнүн таптакыр токтошуна) чейинки баскычтагы жүрүмдү билдирет. Азыркы мезгилде медицина адамдын өлүмүн мээсинин таптакыр өлгөн учурунан тартып тааныйт. Ө. жөнүндө корутунду КР Саламаттык сактоо министрлиги бекиткен жолжобого ылайык мээнин таптакыр иштебей калуусун (мээнин өлүүсүн) каттоонун негизинде берилет.
Өлүмдүн организмге таасири
Киши менен татаал түзүлүштүү жаныбарларда негизги функциялар (дем алуу, кан айлануу) токтор замат клетка, ткандарда калыбына келгис өзгөрүүлөр болбойт. Түрдүү ткандар менен органдарда зат алмашуунун токтошу жана структурасынын бузулушу бир мезгилде жүрбөйт. Мисалы, өлгөн кишиден алынган айрым органдар атайын чөйрөдө көпкө чейин иштейт. Өлгөн кишинин айрым органдарын тирүү кишиге көчүрүү ушуга негизделген.
Тирилтүү жөнүндө
Айрым учурда тиричиликти калыбына келтирип, организмди тирилтүү мүмкүн. Мындай өлүм клиникалык өлүм деп аталат. Клиникалык өлүм дем алуу, кан айлануу бузулганда, мисалы, сууга чөккөндө, муунганда, операция убагында жүрөк токтоп калганда, миокарддын инфарктында жана башкалар нерв системасынын клеткаларына кычкылтек жетпей калышынан болот. Анын орточо узактыгы 2—6 мин. созулат. Бул мезгилде негизги функцияларды калыбына келтирүүгө болот. Андан кийинки биологиялык өлүмдө бул функциялар калыбына келбейт. Өлүм себебине жараша табигый (физиологиялык) жана мезгилсиз (патологиялык) болуп бөлүнөт. Табигый өлүм организмдин акырындап картаюусунун натыйжасында, мезгилсиз өлүм ар кандай оорудан, кырсыктардан, өзүн өзү өлүмгө кыюудан болот.
Медят (Белокатай району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Вегетатив көбөйүү
Вегетатив көбөйүү - дененин бөлүгүнөн жаңы организмдин пайда болушу; көбөйүүнүн бир түрү.
Микроорганизмдер, жөнөкөй түзүлүштүү жаныбарлар жанa бүт дээрлик өсүмдүктөр вегетативдик жол менн көбөйөт.
Вегетатив көбөйүүгө жаныбарлардын мис., губкалардын, ичеги көңдөйлүүлөрдүн бүчүрлөө аркылуу, эң жөнөкөплөрдүн бөлүпүү жолу менен көбөйүүлөрү кирет. Бир клеткалуу өсүмдүктөрдүн Вегетатив көбөйүүсүңө: көбүнчө бөлүнүу, кээде бүчүрлөө, көп клеткалуу жөнөкөй түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн денелеринин регенерацияга жөндөмдүү бөлүктөргө ажыроо аркылуу, татаал түзүлүштүү өсүмдүктөрдүн муруттар, тамыр-сабак, түймөк, пияз-түп ж. б. вегетатив органдары же алардын бөлүктөрү аркылуу көбөйүүлөрү кирет.
Практикада калемчелер (сабактын, жалбырактын, тамырдын бөлүктөрү) аркы­луу көбөйтүү кеңири таралган. Вегетатив көбөйүүнүн негизинде регенерация кубулушу, б. а. вегетативдик дененин бөлүктөрүнөн бүтүн организмдин калыбына келүү жөндөмдүүлүгү жатат.
Нидеральтайх
Нидеральтайх (Niederalteich) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Деггендорф районуна кирет.
Калкы - 1923 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 9,96 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 2 71 138. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Тальхаммер.
Коулдсак (Айдахо)
Коулдсак (Айдахо) (Culdesac) — Айдахо штатынын Нез-Перс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 0.6 км². FIPS коду — 16-19900.
Калкы
2010-жылы калкы 380 киши болгон.
Улгайгандарга жай жок
«Улгайгандарга жай жок» (No Country for Old Men, Старикам тут не место) - 2007-жылы Америкада жарык көргөн нео-вестерн неонуар триллер жанрындагы тасма. Ал Кормак Маккартинин ушул эле аталыштагы романына негизделип, сценарийи бир тууган Коэндер тарабынан жазылып, тартылган. Мышык-чычкан драмасында Томми Ли Жонс, Хавер Бардем жана Жош Бролин башкы каармандарды ойношкон. Тасмада техастык ширетүүчү менен Вьетнам согушунун ардагеринин окуясы көрармандарды 1980-жылдагы чыгыш Техаска жетелейт. Тагдыр, абийир жана кырдаал темаларын камтыган тасма бир тууган Коэндердин мурдагы Жөн эле кан (1984) жана Фарго (1996) тасмаларында да ачылып берилген.
«Улгайгандарга жай жок» алгачкы жолу 2007-жылдын 19-майында Канн кино фестивалындагы сынакта экранга чыккан. Тасма 80-Оскар сыйлыгынын төрт номинациясы — "Эң мыкты тасма", "Эң мыкты режиссёр", "Экинчи пландагы мыкты актёр" жана "Мыкты ылайыкташтырылган сценарий" — боюнча жеңүүчү деп табылган. Ошондой эле, тасма "Мыкты режиссёр номинациясы" менен катар Британия киноакадемиясынын үч сыйлыгына жана Алтын глобустун эки сыйлыгына татыган. Америка кино институту фильмди АКИнин жыл тасмасы деп атап, ал эми АКШнын Улуттук кино сынчылар кеңеши тарабынан «Улгайгандарга жай жок» 2007-жылдын мыкты тасмасы деп табылган.
Нойкирхен
Калкы - 7211 киши(2013-ж.). . Аянты - 66,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 34 017. Мэр — Клеменс Ольбрих.
Шаар административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Абингтон (Массачусетс)
Абингтон (Массачусетс) (Abington) — Массачусетс штатынын Плимаус (Plymouth) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 15 985 киши. Болжолдуу аянты - 26.3 км². FIPS коду — 25-00170.
Флогопит
Флогопит (гр. «флогопос» - жылтырак, от сымал) - биотиптер сериясын түзүүчү минералдардын бири, калий менен магнийдин алюмосиликаты, KMg3(Si3Al)O10(OH)2. Кошундулары: Fe, Са, Na, Mn, Ti ж. б. Ф. Моноклин сингониясында кристаллдашат. Түссүз, боз, ачык сары, күрөн түстүү кристалл, кабырчыктуу масса түрүндө. Анча тунук эмес (айрымдары тунук), айнектей же седептей жылтырайт, катуулугу 23, тыгыздыгы 2,7-2,9 г/см'\ сынбай ийкемге келет, серпилгич, электр тогун өткөрбөйт, эрүү температурасы 1300°С. Магматизм, метаморфизм жана метасоматтоз процесстеринен пайда болуп, ультрабазитте, кимберлитте жана карбонатитте, ошондой эле магнезийлүү скарнда, кальцифирде авгит, диопсид, доломит, титанит ж. б. менен чогуу кездешет. Кени гидротерм-метасоматтоздон пайда болуп, магнезийлүү тоо тектер менен алюмокремнеземдүү тоо тектердин контакттысында калыптанат. Жасалма жол менен да алынат. Отко чыдамдуу боёк өндүрүүдө, изолятор катары электротехникада ж. б. пайдаланылат. Кени - Россияда, Канада, Шри-Ланка, Индия ж. б. өлкөлөрдө бар.
Маалымат тутуму
Маалымат тутуму — маалымат жүрүмдөрүн жүзөгө ашыруучу уюмдаштырып-иретке келтирилген документтердин (документтер тобунун) жана маалымат технологияларынын жыйындысы.
Вегетатив органдары
Вегетатив органдары (өсүмдүктөрдө) — организмдин жекече тиричилигин камсыз кылуучу дене бөлүктөрү.
Норс Бэнд (Небраска)
Норс Бэнд (Небраска) (North Bend) — Небраска штатынын Dodge округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1213 киши. Болжолдуу аянты - 2.0 км². FIPS коду — 31-34720.
Гутмансхаузен
Гутмансхаузен (Guthmannshausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Зөммерда районуна кирет.
Калкы - 819 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,04 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 68 023.
Маалымат укугу
Маалымат укугу — маалыматты түзүү, колдонуу, таратуу жана коргоо (маалымат корун) тармагындагы коомдук мамилелерди жөнгө салуу жаатында пайда болгон укук ченемдеринин түзүлгөн тармактар аралык топтому. Жалпы мыйзам ичинен маалымат укугунун бөлүп көрсөтүү чарасы атайын биргелешип жөнгө салууну талап кылган азыркы коомдун жапырт маалыматташуусуна жана маалымат мамилелеринин зарылдыгынын өсүшүнө байланыштуу келип чыккан. Электрондук гана эмес, баардык түрдөгү маалыматтар камтылгандыктан, компьютердик укукка караганда «маалымат укугу» түшүнүгү кыйла кеңири.
2019-жыл кинодо
Сатыкка даяр болгон тасмалар
сатыкка чыккан тасмалардын тизмеси
Пис (Миннесота)
Пис (Миннесота) (Pease) — Миннесота штатынын Mille Lacs округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 242 киши. Болжолдуу аянты - 1.1 км². FIPS коду — 27-50056.
Вегетатив неврозу
Вегетатив неврозу - вегетатив нерв системасынын функциясынын бузулушунан пайда болгон ар түрдүү оорулар.
Көп капа болуу, кайгы тартуу, үй-бүлөдөгү жанa иште­ген мекемедеги узакка созулган тескери эмоциялар вегетатив нерв системасы аркылуу адамдын денесиндеги кээ бир органдардын иштерин начарлатып, Вегетатив неврозу пайда кылат. Вегетатив неврозу жалпы жанa жекече болуп бөлүнөт.
Жалпы неврозго: истерия, неврасте­ния, психоастения; жекечесине: айрым органдардын (карындын, өт кабыкчасынын, жүрөктүн ж. б.) невроздору кирет. Оорунун белгилерине таман менен алакандын тердеши, чыйрыгуу ж. б. кирет. Жүрөк неврозунда жүрөктүп тушу ооруп, тамыр тез-тез кагат, кээде анын ритми бузулат. Карын неврозунда көңүл айныйт, кекиртет, зарна болот.
Вегетатив неврозу функциялык оору болгону менен көпкө созулуп кабылдап кетсе, ал бара-бара ошол ор­гандардын орг. оорусуна алып келиши мүмкүн.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаев. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1977. Том 2. В - Иридий. -672 б.
Төмөнкү Искуш (Белокатай району, Башкыртстан)
Төмөнкү Искуш — Башкыртстандын Белокатай районундагы айыл, Төмөнкү Искушин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 441 киши. Почта индекси — 452593, ОКАТО коду — 80210819001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Талаанын кванттык теориясы
Талаанын кванттык теориясы – элементардык бөлүкчөлөрдүн жана алардын өз ара аракеттешүүсүнүн релятивдик кванттык теориясы. Талаанын кванттык теориясы салыштырмалуулук теориясы, кванттык механикасы жана себептүүлүк принцибине негизделген. Микродүйнөнүн эң жалпы жана таң калтырган өзгөчөлүгү – бөлүкчөлөрдүн бири бирине өз ара айлануу (өтүү) касиети. Бөлүкчөлөр өз алдынча же бири бирине кагылышуудан пайда болот. Бүгүнкү күндө талаанын кванттык теориясы физикалык теориялардын фундаменталдууларынын негизгиси катары эсептелинет. Бул теория боюнча ар бир бөлүкчөгө өздөрүнүн түрлөрүнө ылайык талаалары болот. Мисалы, фотондордун электр-магниттик талаасы, электрон-позитрондук талаа, пиондук талаа ж. б. Ар бир талаа бөлүкчөлөр тобу деп, ал эми бөлүкчөлөр тобу кандайдыр бир талаа деп каралат. Талаанын кванттык теориясынын чегинде талаалар жана бөлүкчөлөр бирдей негизде түшүндүрүлөт. Талаанын кванттык теориясында талаанын нурланышын, квантталган толкундардын (же бөлүкчөлөрдүн) дүүлүгүшүн, алардын пайда болушун жана жутулушу каралат. Квантталган талааларда бөлүкчөлөрдүн санынын өзгөрүшү өз ара аракеттенишүүнүн негизинде пайда болот. Талаанын кванттык теориясында өз ара аракеттенишүүлөрдү түшүндүрүү үчүн Фейнман диаграммалары же графиктери пайдаланылат. Булар талаанын кванттык теориясынын процесстерин иллюзиялык түшүндүрөт. Азыркы күндө талаанын кванттык теориясы ар кандай талааларды акырындап бириктирүү, өз ара аракеттенишүүлөрдүн бирдиктүү сүрөттөлүшүн түзүү жолу менен өнүгүүдө. Мисалы, электр-магниттик (фотондук) жана электрон-позитрондук талаалардын аракеттешүүлөрүн кароочу квант электр-динамикасынын түзүлүшү, электрдик-начар өз ара аракеттенишүүлөрдүн бирдиктүү теориясынын түзүлүшү эсептелет. Өзгөчө 1960-жылдары кварктар менен глюондордун ортосундагы байланышты жазып мүнөздөөдө талаанын кванттык теориясынын мааниси чоң болгон. Талаанын кванттык теориясын түзүү бир канча татаал жана бул теория алиге чейин да толук түзүлүп бүтө элек.
Энсхайм
Энсхайм (Ensheim) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Альцай-Вормс районуна кирет.
Калкы - 448 киши(2013-ж.). . Аянты - 3,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 31 019. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Капплер.
Закладная Виска
Закладная Виска — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Проходница дарыясынын оң жээгинен 17 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Аврора (Мэн)
Аврора (Мэн) (Aurora) — Мэн штатынын Хэнкок округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 121 киши. Болжолдуу аянты - 100.6 км². FIPS коду — 23-02165.
Ордуэй (Колорадо)
Ордуэй (Колорадо) (Ordway) — Колорадо штатынын Кроули (Crowley) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1 248 киши. Болжолдуу аянты - 2 км². FIPS коду — 08-56145.
Ички планеталар
Ички планеталар (interior planets) – Жер тобундагы планеталардын Күнгө жакын турган 4 чоң планетасы: Меркурий, Чолпон, Жер, Марс. Меркурий менен Чолпондун орбиталары жер орбитасынан кичине, алар кечинде же эртең менен ар дайым Күндүн жанынан гана көрүнөт. Булар бир катар физикалык касиеттери боюнча бири бирине окшош келет. Ички планеталардын ичинен Чолпон менен Жердин массалары бирдей. Меркурий менен Марстын массалары Жер массасына жакын. Меркурий менен Чолпондун табигый жандоочулары жок. Марстын жандоочулары Фобос жана Деймос. Меркурийдин бети өтө ысык, ошондуктан анда атмосфера жок.
Вегетация методу(биология)
Вегетация методу - өсүмдүктөрүн өсүп-өнүгүү мезгилинде сугаруу.
Гюстав Флобер
Флобер, Гюстав (12.12.1821, Руан - 8. 5. 1880, Круассе) - француз жазуучусу. Романтикалык мүнөздө жазылган алгачкы чыгармалары:* «Алаңгазардын мемуары» (1838), «Ноябрь» (1842). Көрүнүктүү чыгармасы - «Бовари айым» (1857) романы. Анда Франциянын провинциялык турмушун, буржуазиянын жалаң гана пайда табууну көздөгөн моралын реалисттик планда көрсөткөн. «Саламбо» (1863) романында өз айланасындагы турмушта чанда кезикчү курч окуяларды, күчтүү сезимдерди сүрөттөгөн. «Сезимди тарбиялоо» (1869) романында бурж. жаштардын бүтүндөй бир муунунун коомго жат жүрүм-турумун сынга алып, дүнүйөкор буржуазия саясатын айыптайт.
Аягына чыкпай калган «Бувар жана Пекюше» (1881) деген романында адамдын чыгармачылык кудуретине бекем ишенгенин билдирген. Пародиялуу стилде жазылган «Белгилүү чындыктардын сөздүгү» (1910) аттуу чыгарманын да автору. О. Бальзактын салтын улантуучу. Стилист катары Флогопит дүйнөлүк адабиятта реализмдин өнүгүшүнө таасир тийгизген. «Бовари айым» (которгон А. Алдашев, 1984) ж. б. чыгармалары кыргыз тилине которулган.
Раимкулов Төлөн
Раимкулов Төлөн [16. 1. 1950-жылы туулган, Фрунзе (азыркы Чүй) областы, Москва району, Ак-Башат айылы] – спорт ишмери (эркин, кыргыз күрөшү), СССРдин спорт чебери, Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген машыктыргычы, эл аралык калыс. КМДТИни бүтүргөн (1972). 1972–88-жылдары Кыргыз Республикасынын тандалма командасынын башкы устаты. Тыйын эңмей боюнча Кыргыз Республикасынын 10 жолку, оодарыш жана ат ойнотуу боюнча көп жолку, улуттук оюндар боюнча СССРдин 3 жолку чемпиону. Ондогон улуттук оюндардын чеберлерин (Н. Дөңбаев, Н. Изабеков, А. Төрөгелдиев ж. б.) даярдаган.
Маалыматтарды ачыкка чыгаруу
Маалыматтарды ачыкка чыгаруу – мамлекет тарабынан маалыматтарды таратууга чектөөнү алып салуу боюнча белгиленген иш-чаралардын жыйындысы.
Маалымат эркиндиги
Маалымат эркиндиги – конституциядагы бүтүндөй укук менен эркиндиктердин тобун камтый турган түшүнүк: сөз эркиндиги (өз оюн айтуу эркиндиги), басмасөз ж. б. жалпыга маалымдоо каражаттарынын эркиндиги, коомдук мааниге ээ болгон маалыматтарды алуу эркиндиги, баардык мыйзамдуу ыкмалар аркылуу маалымат таратуу эркиндиги. Цензурага тыюу салуу, өз оюн айтууга мажбурлоого, ошондой эле андан баштартууга тыюу салуу М. э-нин өтө маанилүү кепилдиги болуп саналат. Социалдык, улутчулдук, расалык, диний көралбастык менен жоолашууга түртүүчү баардык үгүт-насыят иштерине, ошондой эле социалдык, расалык, улуттук, диний же тилдик артыкчылыкты үгүттөөгө тыюу салуу М. э-нин башкы чектөөсү болуп эсептелет. Өзгөчө кырдаалдын же согуш кырдаалынын же мыйзамда белгиленген учурларда М. э. чектелиши мүмкүн.
Вегетация методу
Вегетация методу - өсүмдүктөрдү вегетация үйүндө атайын идиштерде өстүрүп, лабораториялык шартта изилдөө жолу.
Өсүмдүктөрдүн азык заттарынын физиол. мааниси, алардын сиңирилиши, сугаруу нормасы, ысык-суукка байымдуулугу жана хим. каражаттарга, гербициддерге туруктуулугу Вегетация методу менен изилденет. Вегетация методу көбүнчө жер семирткичтердин натыйжалуулугун изилдөө үчүн колдонулат.
Өсүмдүктөрдү идиштерге өстүрүүдө ар кандай кокустуктардан (идиштин сынышы, чаң басуу, белгилүү режимдпн бузулушу) сактоо керек.
Коунсл (Айдахо)
Коунсл (Айдахо) (Council) — Айдахо штатынын Адамс округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 1.9 км². FIPS коду — 16-18820.
Калкы
2010-жылы калкы 839 киши болгон.
Науэндорф (Залькрайс)
Науэндорф (Залькрайс) (Nauendorf (Saalkreis)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Заале районуна кирет.
Калкы - 1835 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 11,52 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 88 240. Муниципалитеттин башчысы — Дитрих Шульце.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
Флиндерс
Флиндерс - Австралиянын түндүгүндөгү дарыя. Уз. 830 км, алабынын аянты 108 мин км2. Чон Суу бөлгүч кырка тоосунун батышынан (Грегори тоосунан) башталып, Арафура деңизинин Карпентария булуңуна куят. Орточо чыгымы 108 м3/сек. Жайкы жамгырлуу мезгилде суусу мол болот.
Ири куймалары: Саксби, Клонкарри. Алабы кургакчыл мезгилде жайыт катары пайдаланылат.
Мак Лин (Небраска)
Мак Лин (Небраска) (McLean) — Небраска штатынын Pierce округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 38 киши. Болжолдуу аянты - 0.2 км². FIPS коду — 31-30065.
Нидербергирхен
Нидербергирхен (Niederbergkirchen) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Мюльдорф (Инн) районуна кирет.
Калкы - 1222 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 24,70 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 83 130. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Бидерман юн..
Агавам (Массачусетс)
Агавам (Массачусетс) (Agawam) — Массачусетс штатынын Хэмпден округуна караган АКШ шаары.
Фликкер-эффекти
Фликкер-эффекти (англ. flicker - жылтылдоо), катоддун жылтылдоосукызыган катоддун бетиндеги электрондук эмиссиянын флуктпуациясы. Ал атомдун бууланышынан, анын бетке карай диффузияланышынан, катоддун бетинде кошулма атомдордун катмарларынын пайда болушунан келип чыгат жана катоддо жүргөн ар түрдүү процесстер менен байланышкан. Фликкер-эффекти электр-вакуум жана газ-разряд электрондук приборлорундагы чуу булактарынын бири.
Нойхоф
Нойхоф (Neuhof (bei Fulda)) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Фульда районуна кирет.
Калкы - 10 880 киши(2013-ж.). . Аянты - 90,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 31 018. Муниципалитеттин башчысы — Мариа Шультайс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Акы төлөнбөгөн эмгек
Акы төлөнбөгөн эмгек эч кандай түздөн-түз акы алынбаган эмгек катары аныкталат. Ал "рыноктук эмес жумуштун" бир формасы жана үй чарбасындагы иш-аракеттер менен эле чектелбейт. Акы төлөнбөгөн эмгектин башка түрлөрүнө кайрымдуулук иштеринин бир түрү катары ыктыярчылык (волонтёрлук) жана акы төлөнбөгөн эмгектин түрү катары стажировка кирет.
Төлөнбөгөн үй иштери
Эл аралык эмгек уюмунун (ЭЭУ) аныктамасына ылайык, төлөнбөгөн эмгек өзүнө 3 форманы камтыйт: аягында жеке пайдалануу үчүн жасалган үй чарбасындагы тейлөө өндүрүшү, үй-бүлө мүчөлөрүнө кам көрүү иши, жергиликтүү коомчулуктун жыргалчылыгы же башка үй чарбаларына жардам катары кайтарымсыз эмгек ишмердүүлүгү. Бул иштерге коммуналдык төлөмдөрдү төлөө, дүкөнгө барып келүү, үй-бүлө мүчөлөрүн мектепке же ооруканага коштоп баруу, үй жыйноо, кир жуу, тамак жасоо, жемиш багына жана үй жаныбарларына кам көрүү жана башкаларды кошууга болот.
Төлөнбөгөн үй иштеринин алкагында адамзат капиталын өнүктүрүүгө, жумушчу күчтүн жаңы муунун жаратууга жана жалпы эле коомдун жыргалчылыгы үчүн маанилүү болгон жумуштар жасалганына карабай иштин бул түрү экономикалык ишмердүүлүк көрсөткүчтөрүндө (мисалы, ИДПда) чагылдырылбайт.
Дүйнө жүзү боюнча, кам көрүү жаатындагы төлөнбөгөн жумуштарга күн сайын 16,4 миллиард саат коротулат. Бул күнүнө 8 сааттан иштеген 2 миллиард адамдын эмгегинин эквиваленти.
ЭЭУнун баалоосу боюнча, дүйнөдө аялдардын төлөнбөгөн үй иштерине бөлгөн убактысы жалпы убакыттын 75 пайызынан көп убакытты түзөт же эркектер бөлгөн убакыттан 3,2 эсе көп. Кыргызстанда аялдардын төлөнбөгөн үй иштериндеги үлүшү 73,3%, Швецияда 55,3%.
Кам көрүү
"Төлөнбөгөн кам көрүү иши" адатта күнүмдүк иштерди камтыйт, мисалы, куруу,  оңдоо, тамак кылуу, эс алууларды пландаштыруу, балдардын көңүлүн ачуу, жууп-тазалоо, үй чарбасы үчүн соода кылуу, ошондой эле балдарды, карыларды, оорулууларды багуу. «Акы төлөнбөгөн кам көрүү иши» термини биринчи кезекте үй-бүлө мүчөлөрүнө кам көрүү жумушу катары аныкталат, бирок өндүрүш менен байланышкан акы төлөнбөгөн жумуштун башка түрлөрү да бар экенин белгилей кетүү маанилүү, алар өз керектөөлөрү үчүн тамак-ашты өстүрүү, суу жана отун чогултуу сыяктуу эмгекти камыйт.
Үй менеджменти
Үй менеджменти – үй иштеринин түйшүктүү, бааланбаган жана көп учурда көрүнбөгөн бөлүгү: эстөө, пландоо, эсептөө, бөлүштүрүү жана башка иштер кирет. Көрүнбөгөнү менен феминисттикактивисттердин айтымында бул түр иштер менталдык жүктү жаратат.
Ар кандай маданияттарда үй иштерин бөлүштүрүү
Үй иштеринин көпчүлүгү маданияттардын көбүндө дагы деле аялдарга таандык. Экономикалык кызматташтык жана өнүгүү уюмуна (ЭКӨУ) мүчө мамлекеттердин арасында эркектердин жана аялдардын үй чарбасына, жакындарына кам көрүүгө бөлгөн убактысы бири-биринен кескин айырмаланат. Мисалы, Японияда аялдар эркектерге караганда үй иштерине 5,5 эсе, Түштүк Кореяда 4,5 эсе көп убакыт сарпташат.
2018-жылы Азербайжан, Армения, Босния жана Герцоговина, Грузияда изилдөө жүргүзүлүп, анда сурамжылоого катышкандардын көпчүлүгү “балдарга тамак берүү, жуунтуу жана такма жалаяктарды алмаштыруу аялдардын милдетине кирет” дегенге макул болушту.
Исламда “аял үй иштерин жасоого милдеттүү” деген тикелей көрсөтмө жок. Бул жаатта Мухаммед пайгамбардын өмүрү үлгү катары каралып жүрөт. Ал бош убактысында үй иштерине жардам берген деп айтылат.
15-16-кылымдардагы Орусиядагы христиандык эрежелердин жыйындысы болгон Домострой үй-бүлөнүн ар бир мүчөсүнүн өз милдеттери болушу керек деп көрсөтмө берген: күйөө - иштеп, тамак-аш табуу, аял - үй чарбасын башкаруу жана кызматчыларды көзөмөлдөө, балдар (ал тургай чоңойгондор да) - бардык нерседе ата-энелерине баш ийүү.
Кыргызстанда үй иштерин бөлүштүрүү
Көптөгөн өлкөлөрдөй эле, Кыргызстанда үй иштеринин көбү аялдын үлүшүнө туура келет. Эркектерге караганда аялдар үй иштерине 3 эсе көп убакыт сарпташат. Эркектер салттуу түрдө физикалык күчтү көбүрөөк талап кылган иштерге басым жасашат: жер айдоо, мал кароо, бузулуп калган тиричилик техникасын же эмеректи оңдоо, курулуш иштери жана башка жумуштар. Булар күн сайын жасалчу жумуштар эмес, мезгилдик иштер экени көрүнүп турат. Аялдарга болсо күн сайын үзгүлтүксүз жасалуучу жумуштар – үй жыйноо, тамак жасоо, кир жуу, балдарга жана үйдөгү улууларга (адатта, кайын ата-энеси) кам көрүү сыяктуу иштер таандык.
2014-15-жылдары Кыргызстанда иштеген балдар боюнча улуттук изилдөө жүргүзүлгөн. Анын жыйынтыгы боюнча балдардын дээрлик үчтөн экиси (62,9 пайыз) үй жумуштарына тартылат. Үй жумуштарын жасоодо кыздар менен эркек балдардын ортосунда олуттуу гендердик айырмачылыктар бар экени аныкталган. Мисалы, идиш жуу жана үй жыйноого катышкан кыздардын үлүшү ушул эле иштерди аткарган эркек балдардын үлүшүнөн 2 эсе көп (64,1 пайыз жана 26,2 пайыз). Кыздар кийим жууганга 42,8 пайыз (балдар 10,4 пайыз), тамак даярдоого 40,4 пайыз (балдар 9,9 пайыз), кичүү балдарды, улгайган же оорулуу үй-бүлө мүчөсүн кароого 35,8 пайыз (балдар 23,8 пайыз) көп тартылышат. Кандайдыр бир шаймандарды оңдоого (13,5 пайыз) дээрлик эркек балдар гана катышат (кыздар 1,8 пайыз).
Экинчи нөөмөт
Экинчи нөөмөт – аялдар негизги жумушунан кийин (көбүнчө төлөнгөн расмий жумушу) төлөнбөгөн үй иштерин жасоого сарптаган убактысы. Бул тамак жасоо, үй жыйноо, балдарга кам көрүү жана башка иштер. Акы төлөнбөгөн кам көрүү жана үй жумуштары, көбүнчө "аялдардын иши" деп четке кагылып, дүйнөлүк экономикага чоң салым кошот. Өткөн жылы Эл аралык эмгек уюмунун 64 өлкөсүнүн изилдөөсү, дүйнөнүн эмгекке жарамдуу калкынын 67% түзгөн, акы төлөнбөгөн жана үй-бүлөдө кам көрүү жумушун 11 триллион доллардан ашык же дүйнөлүк ИДПнын 9% түзгөн.
1986-2015-жылдар аралыгында эркектердин үй жумуштарынын үлүшү өскөн, ал эми аялдардыкы азайган. 30 жылдык изилдөө мезгилинде аялдардын үй иштерине жумшаган күнүмдүк мүнөттөрүнүн саны 65 мүнөткө азайса, эркектердики 40 мүнөткө өскөн. 1986-жылы эркектердин 33 проценти уй жумуштарын такыр аткарбаганын айтышкан. Бул сан 2015-жылы 16 пайызга чейин азайган.
Үчүнчү нөөмөт
Үчүнчү нөөмөт – бул аялдарга негизги жумушу жана экинчи нөөмөттөгү жумушунан тышкары кошумча дагы бир “жумуштун” же басымдын жүктөлүшү. Бул эмоционалдык кызмат көрсөтүү жана аялдардын жагымдуу көрүнүшү үчүн (сексуалдык объективдештирүүнүн өзөгү) өзүнө кам көрүү милдети. Бул түшүнүк аялдардын экономикалык укуктарын жана мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүүгө олуттуу тоскоолдук жаратат деп айтылып келет.
Социолог Арли Хохшильд кардарларга ыңгайлуу жагдай жаратыш үчүн персоналдын өз эмоциясын кармануусун же имитациялашын эмоционалдык тейлөө деп атаган. Мисалы, ачуусу келгенине карабай орой жүргүнчүлөргө дайым жылмайып мамиле кылууну кадимки иш деп кабыл алган стюардессалар. Үй иштеринде эмоционалдык тейлөө – күйөөсүнүн тынч отуруп тамактануусу үчүн аялдын ыйлаак баласын жест, мимикалар аркылуу (көзүн алайтып, кабагын түйүп) жан далбастап сооротуусу, күйөөсүнүн маанайы бузулбашы үчүн чарчап турса да ал жумуштан келгенде жылмайып тосуп алуусу сыяктуу көрүнүштөрдө кездешет. Аялдар табияттан камкор жана баамчыл деген түшүнүктөн улам эмоционалдык тейлөөнүн үлүшү көбүнчө аларга туш келерин белгилешет адистер.
Репродуктивдүү эмгек
Акы төлөнбөгөн кам көрүү иши толугу менен биологиялык болбосо да, репродуктивдүү эмгек (жарым-жартылай) ошондой. Дебра Сатц репродуктивдүү эмгек "рыноктун нормаларына ылайык каралбаган эмгектин өзгөчө түрү" деп эсептейт; ага бала төрөп, балдарды жана башка үй-бүлө мүчөлөрүн тарбиялоо/камкордук кирет. Бала төрөө - бул аялдын репродуктивдүү органдарына ээ болгондор гана, б.а., жалаң аялдардын иши. Акы төлөнүүчү жумушка катышуудан тышкары аял үй-бүлө мүчөлөрү бул акы төлөнбөгөн репродуктивдүү эмгектин башкы каармандары болушу күтүлөт.
Кыргызстанда келин институту жана “келинизация”
Келин – жаңы үйлөнгөн жигиттин жубайы, адатта, күйөөсүнүн үйүндө кайнене, кайнатасы, күйөөсүнүн бир туугандары менен чогуу жашайт. Кийин кайната-кайнененин уруксаты менен бөлүнүп чыгып, өзүнчө жашоо кечириши мүмкүн. Эгер күйөөсү үйдүн жалгыз уулу болсо, көбүнесе өмүр бою кайната-кайненеси менен чогуу жашашат. Анткени салттуу түрдө жалгыз уул ата-эненин багуучусу болуп эсептелет.
Келиндин милдеттерине негизинен үйдөгү бардык жумуштар кирет: баарынан эрте туруп, кеч жатуу, үй иштери, күйөөсүнүн ата-энесине, бир туугандарына (ошол учурда бир үйдө чогуу жашап жаткандары), күйөөсүнө, балдарына кам көрүү жана башка. Эгер үйдө бир нече келин жашаса, анда жумуштар аларга бөлүштүрүлөт. Салт боюнча келин күйөөсүнө гана эмес, үйдө жашаган башка улууларга да баш ийет.
“Келинизация” – коомчулук тарабынан ойлоп табылган социалдык термин. Ал аялдардын чектелген укугун, дискриминацияны жана башка гендердик адилетсиздикти туюнтат. Борбор Азиядагы феминисттердин башкы ураандарынын бири “Келинизация – бул кулчулук” деп аталганы ушундан улам. Мындай ураан менен 2019-жылы Бишкекте, 2021-жылы Ошто феминисттер жөө жүрүш жасашып, аялдарга карата дискриминацияны токтотууну талап кылышты. “Келин – бул күйөөнүн бардык туугандарын тейлеген эмгек ресурсу. Бул мамиле эмес, аялга такай психологиялык басым жасоо” дешет феминисттер. Көпчүлүк өлкөлөрдө келин унчукпаган, күйөөсүнүн жана анын туугандарынын ар кандай басмырлоосуна чыдап жашоого милдеттүү, өз кызыкчылыгын экинчи планга койгон адам катары сүрөттөлүп келет. Ошол эле учурда келинге мындай баа берүүнү улуттук баалуулуктарга доо кетирчү көрүнүш, анткени салттуу түшүнүктөрдү жокко чыгаруу үй-бүлө баалуулуктарын уратууга алып келет деген пикирлер дагы бар.
Жогорку Искуш (Белокатай району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Гюнзероде
Гюнзероде (Günserode) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Кифхойзер районуна кирет.
Бурген (Хунсрүк)
Калкы - 584 киши(2013-ж.). . Аянты - 7,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 31 016. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Грасник.
Рок-н-роллчу (тасма)
«Рок-н-роллчу» (RocknRolla, Рок-н-рольщик) — 2008-жылы экрандаштырылган британ-америка криминалдык комедиясы. Сценарийдин автору жана режиссеру Гай Ричи. Тасмага тартылгандар Жерард Батлер, Том Уилкинсон, Тэнди Нүтон, Марк Строң, Идрис Элба, Том Харди, Жими Мистри жана Тоби Кеббелл. Бириккен Королдукта 2008-жылдын 5-сентябрынан тарта көрүүчүлөргө суншталган жана алгачкы эле аптадагы кассалык жыйымдары эң алдыңкы орунга чыккан.
Маалыматтык инфратүзүм (маалыматташтыруу инфратүзүмү)
Маалыматтык инфратүзүм (маалыматташтыруу инфратүзүмү) – мамлекеттин маалымдоо тармагынын иштөөсүн камсыз кылуучу маалымат базаларынын жана банктарынын, байланыш тармактарынын, маалымат борборлорунун жана башка маалымат таратуу түзүмдөрүнүн жыйындысы.
Маалыматтык ресурстардын, маалыматтык технологиялардын, маалыматтык тутумдардын менчик ээси
Маалыматтык ресурстардын, маалыматтык технологиялардын, маалыматтык тутумдардын менчик ээси – ушул объекттерге ээлик кылуу, пайдалануу жана тескөө укугуна ээ болгон субъект.
Талаа шпаты
Талаа шпаты (немецче Feldspat – талаа, грекче spate – кошунду заттар) – жер кыртышында эң көп тараган тоо тек пайда кылуучу минералдардын тобу; Жер кыртыш массасынын 50%тейин түзөт. Негизинен магмалык, метаморфизмдик, метасомотоздук жолдор менен пайда болот. Курамында кошумча иретинде Ва, Sr, Pb, Fe, L, Rb, Cs, Eu ж. б. элементтер болот. Структурасынын негизин (A1 Si) 04түн тетраэдр тобунан турган үч өлчөмдүү каркас түзөт. Курамы боюнча акиташ натрийлүү плагиоклаздар NaAlSi3Og- CaAl2Si3Og жана калий-натрийлүү алюмосиликаты (К, Na) AlSi308 же калийлүү KAlSi3Og, аз санда калий-барийлүү KAlSi308-BaAl2Si3Og (гиалофан, цельзиан) талаа шпаты болуп ажыратылат. Курамы өтө татаал болгондуктан так курамы, структурасы Фёдоров столчосунда жана рентгенография ыкмаларынын жардамы менен аныкталат. Талаа шпаты айнектей жалтырак, түссүз, бирок кошумча аралашмалардын таасиринен көбүнчө боз, кызгылт, кызыл, жашыл, каралжын өңдөгү түрлөрүн кездештирүүгө болот. Катуулугу Моос шкаласы боюнча 6–6,5. Салыштырма салмагы 2,5–2,8. Моноклин же триклин системасында кристаллданат. Талаа шпаты тоо тектердин классификацияланышынын негизин түзөт. Айнек, карапа, фарфор, цемент өнөр жайында, курулушта каптама материал (лабродит), айрым түрлөрү (амазонит, олигоклаз) кооз таш катары колдонулат.
Райгородской мөңгүсү
Райгородской мөңгүсү – Түркстан кырка тоосунун түндүк-чыгыш капталындагы өрөөн тибиндеги мөңгү. Сох суусунун алабында. Узундугу 6,4 км, аянты 6,0 км2. Башы деңиз деңгээлинен 4840 м, этеги 2750 м бийиктикте жатат. Кар чегинин бийиктиги 3900 м, абляциясынын аянты 2,6 км2. Бети жаракалуу. Кийинки жылдары мөңгү чегинүүдө. Мөңгүдөн Сохтун сол куймасы – Калаймахмуд суусу башталат.
Малколм (Небраска)
Малколм (Небраска) (Malcolm) — Небраска штатынын Lancaster округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 413 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 31-30345.
Захарьина
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Талаачылык
Талаачылык – дыйканчылыктын азыктүлүк, техникалык жана тоют өсүмдүктөрүн өстүрүүчү негизги тармагы. Талаачылык калкты азык-түлүк, жеңил өнөр жайды сырьё, малды тоют менен камсыз кылат. Негизинен топурактын күрдүүлүгүн арттырып, которуштуруп эгүү жолу менен айыл чарба өсүмдүгүнөн мол түшүм алынат. Дүйнөдө өсүмдүктүн миндей түрү эгилет. Талаа өсүмдүгүнүн аянты кеңейтилип, сапаттуу өсүмдүк сорттору эгилип, талаа жумуштары толук механикалаштырылып, органикалык жана минерал жер семирткич агротехникалык эрежелерге ылайык чачылып, сугат ишин жакшыртуудан талаачылык улам өнүгүүдө. Кыргызстанда зонанын климат, топурак шартына жараша талаа өсүмдүктөрүнүн түрлөрү өстүрүлөт. Мисалы, Кыргызстандын түштүгүндө пахта, Талас өрөөнүндө тамеки, төө буурчак, Чүй өрөөнүндө кант кызылчасы, жашылчалар өстүрүлөт ж. б. Талаачылык боюнча илимий иштер тиешелүү илимий мекемелерде, илимий селекциялык станцияларда жүргүзүлөт.
Флексура
Флексура (лат. flexura - ийилүү) - тоо тек катмарларынын тепкич сымал ийилген тектоникалык структурасы. Көтөрүлүп турган (үстүнкү, схемада АБ кесиндиси) жана төмөн түшкөн (астынкы, ВГ) канаттарынын катмарлары бирдей, көпчүлүк учурда горизонталь багытында жайгашат. Ал эки бөлүктү туташтырган ортонку бөлүгүнүн (БВ) катмарлары багытын кескин өзгөртүп (жантаюу бурчу схемада а менен берилди), адатта тик жайгашкан (моноклиналь), чоюлган жана жаракалар менен тилмеленген болот. Үстүнкү жана астынкы канаттардын ортосундагы вертикалдык айырмачылык Флексуранын амплитудасы (бийиктиги, а) деп аталат. Флексуранын узундугу жүздөгөн гсмге, бийиктиги жүздөгөн мден миңден ашуун жге чейин жетет. Ар бир элемент өзүнүн жайгашуу параметри менен мүнөздөлөт.
Плаймаус (Миннесота)
Плаймаус (Миннесота) (Plymouth) — Миннесота штатынын Hennepin округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 81 803 киши. Болжолдуу аянты - 91.5 км². FIPS коду — 27-51730.
Кроуч (Айдахо)
Калкы
2010-жылы калкы 154 киши болгон.
Ланген (Бремерхафен)
Ланген (Бремерхафен) (Langen (bei Bremerhaven)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Куксхафен районуна кирет.
Калкы - 18 477 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 121,6 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 52 030. Муниципалитеттин башчысы — Торстен Крюгер. Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
Байлэйвилл (Мэн)
Калкы - 1686 киши. Болжолдуу аянты - 106.4 км². FIPS коду — 23-02480.
Нойштадт
Нойштадт (Neustadt) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан Шаар. Марбург-Биденкопф районуна кирет.
Калкы - 8846 киши(2013-ж.). . Аянты - 56,88 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 34 016. Мэр — Томас Гролль.
Флективдүү тилдер
Флективдүү тилдер - дүйнө тилдеринин морфологиялык классификация боюнча ажыратылган негизги типтеринин бири. Флективдүү тилдердин негизги өзгөчөлүктөрү: ички флексияга эгедер же үндүү жана үнсүз тыбыштардын фонетикалык жактан шартталбаган алмашуусу (мис; орус тилинде «из-бег-ать» - бүтпөгөн түр, «из-беж-ать» - бүткөн түр); бир эле мүчө менен бир нече грамматикалык маани туюнтулат (мис., орус тилинде «рук-у» - «у» мүчөсү бир эле учурда табыш жөндөмө менен жекелик санды туюнтат); ар кайсы негиздеги бир эле грамматикалык маани ар башка мүчөлөр аркылуу берилет, б. а. бир нече жөндөмөнүн жана жакталуунун болушу (мис; орус тилинде «в стол-е» - «в степ-и»; «ид-ёшь» - «спеш-ишь»): морфемалар грамматикалык жактан да фонетикалык жактан да тыгыз ширелишүү касиетине ээ. Флективдүү тилдерге индевропа тилдери жана семит-хамит тилдери кирет.
Маалыматтын пайдалануучусу (керектөөчүсү)
Маалыматтын пайдалануучусу (керектөөчүсү) – өзүнө зарыл болгон маалыматты алуу үчүн маалымат тутумуна же анын ортомчусуна кайрылган жана аны пайдаланган субъект.
Маалыматтык-укук тутуму
Маалыматтык-укук тутуму – ЭЭМге коюлуучу укуктук маалыматтардын автоматташтырылган банкы. Ал атайын программалардын жардамы менен аргандай издөө (документтин аталышы, кабыл алынган убактысы, ченемдик актынын түрү боюнча актыларды издөө) иш-милдеттерди аткарууга жөндөмдүү. Азыркы М. у. т. жеке программалык кабыкчадан жана ага туташтырылган түрдүү маалымат топтомдорунан турат (м.: укук тармактары боюнча). М. у. т-нда камтылган маалыматтар ырасмий мүнөзгө ээ болбойт. Аны маалымдама максатында гана колдонууга болот.