Азирети_Али
Пайгамбарыбыздын (сав) аталаш агасынын уулу, күйөө баласы жана төртүнчү халифа. Атасы Абу Талиб, энеси Фатима бинти Асад, чоң атасы Абдулмутталиб болгон. Негизинен аты Абутураб (топрактын атасы деген маанини билдирет), лакап аты Хайдар, Амирул-Муминин наамы менен белгилүү болгон. Мындан тышкары “Асадуллах”, б.а., «Аллахтын арстаны» деген наам менен белгилүү болгон. Азирети Али жаш мезгилинен баштап пайгамбарыбыздын (сав) жанында өскөн. Он жашында Исламды кабылдаган. Азирети Хадижадан кийин алгач мусулман болгон азирети Али эле. Ал бир күнү пайгамбарыбыз (сав) менен Азирети Хадижанын ибадат кылып жатышканын көрөт. Ага пайгамбарыбыз (сав) ширктин (Аллахка шерик кошуу) жаман экенин, тавхиддин (жалгыз Аллахка ишенүү) маанисин түшүндүргөндө, ал дароо мусулман болот. Мекке доорунда дайыма пайгамбарыбыздын (сав) жанында жүргөн. Ал Каабадагы буттарды талкалаганын төмөнкүчө эскерген: «Бир күнү пайгамбарыбыз (сав) менен Каабага бардым. Пайгамбар (сав) менин мүрүмө чыгууну каалады. Бирок, мен аны көтөрө албадым. Ошондо, ал мени ийнине чыгарып, көтөрдү. Каабанын үстүндө бир бут бар эле. Аны кулаттым. Бут кулап жерге түштү, талкаланды. Пайгамбардын (сав) мүрүнөн жерге түштүм. Экөөбүз кайра артка кайттык». Пайгамбарыбыз (сав) эң жакын ага-ини туугандарына Ислам динин айтып, аларга акыйкатты билдирген. Алла Таала тарабынан буйрук алгандан кийин, аларды Сафа дөңсөөсүнө топтоп, Аллахтын буйруктарын айтканда, Курайш мушриктери аны мыскылдашат. Экинчи жолу чогулууну азирети Али уюштурат. Ал бир зыяпат даярдап, Хашим уулдарын чакырат. Пайгамбарыбыз (сав) тамактанып бүтүшкөндөн кийин аларга мындай дейт: «Эй, Абдулмутталиб уулдары, мен силерге жана бардык инсандарга жиберилгенмин. Араңардан ким мага бир тууган жана досум катары ишенип, жардам берүүгө убада берет?». Ошондо, бир гана азирети Али ордунан туруп, пайгамбарыбыздын (сав) айткандарын кабылдап, ага убада берет. Мындан улам, пайгамбарыбыз (САВ): « Сен менин бир тууганымсың жана вазиримсиң»,- деп, азирети Алини мактайт. Пайгамбарыбыз (сав) хижраттан мурун колундагы аманаттарды өз ээлерине тапшырууну азирети Алиге таштайт. Ошол күнү азирети Али пайгамбарыбыздын (сав) төшөгүндө жатып, мушриктерди таң калтырат. Мына ошентип, азирети Али пайгамбарыбызды (сав) өлтүрүүгө келишкен мушриктерди алаксытуу максатында өз жанын тобокелге салган жана пайгамбарыбыздын (сав) Меккеден алыстап кетүүсүнө себеп болгон. Азирети Али пайгамбарыбыздын (сав) аманаттарын өз ээлерине тапшыргандан кийин Мадинага хижрат кылган. Мадинада да дайыма пайгамбарыбыздын (сав) жанында жүргөн. Бардык согуштарага катышкан. Ухудда аскер башчысы болгон. Бадрда тууну көтөрүп жүргөн. Ошондой эле, чалгындоо бөлүгүнүн башчысы эле. Ал аталган согушта душмандын негизги күчүн тактап, пайгамбарыбызга (сав) билдирип турган. Өзүнүн милдетин толугу менен аткарган азирети Али Бадр согушунда өзүнүн баатырдыгын көрсөткөн. Бадр согушу башталардан мурун Курайштар менен жекеме-жеке чыккан үч кишинин бири эле. Ал Валид бин Мугираны кылычы менен өлтүрүп, азирети Убайда оор абалда калганда ага жардамга барган. Ага ушул согушта: «Аллахтын арстаны» деген лакап ат, бир кылыч, бир калкан жана бир төө олжого берилген. Азирети Али Бадр согушунан кийин пайгамбарыбыздын (сав) кызы азирети Фатима менен баш кошот. Алардын никесин пайгамбарыбыз (сав) өзү кыйган. Ошондон кийин пайгамбарыбыз (сав) менен бир үйдө жашаган азирети Али башка үйгө бөлүнүп чыккан. Азирети Алинин азирети Фатимадан үч уул, эки кызы болгон.