cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гоген Поль Эжен Анри
Гоген Поль Эжен Анри - (7. 6. 1848, Париж – 8. 5. 1903, Маркиз аралы, Атуона кыштагы) – франциялык живописчи. 1870-жылдан өз алдынча сүрөт тарта баштаган. Г. чыгармачылыгынын адепки мезгили импрессионизм менен байланышкан. Кийинчерээк элдик чыгармаларга, Байыркы Грециянын, Байыркы Чыгыштын жана о. кылым искусствосуна кызыгат. Жалпыланган образдардын, кубулуштардын сырдуу маанисин издөө («Үгүт-насыяттан кийинки көрүнүш», 1888; «Сары Христос», 1889) Г-дин программасын символизм менен жакындаштырып, ал жана ага кошулган сүрөтчүлөр жаңы сүрөт системасын түзгөн, көбүнчө форманы жалпылаштырууга жана жөнөкөйлөштүрүүгө («Арлдеги кафе», 1888) көңүл бурган. Гогендин сүрөт системасы Таити аралында (Океания) тарткан чыгармаларында андан ары өнүгөт («Таитилик пасторалдар», 1892; «Кечмелик», 1901). Гогендин чыгармаларындагы түстүн эмоциялык жактан каныккандыгы, декорациялык жана монументтик негиздердин айкалышы, образдардын маанилүүлүгү 20-кылымдын башталышындагы көптөгөн сүрөтчүлөрдүн изденүүлөрүнө багыт берген. Гоген скульптура, графика, карапа тармактарында да эмгектенген.
Гогенцоллерндер династиясы
Гогенцоллерндер династиясы, Хоэнцоллерндер – 1415–1701-ж. Бранденбург курфюрстарынын, 1701–1918-ж. Пруссия королдорунун жана 1871–1918-ж. Германия императорлорунун династиясы. Белгилүү өкүлдөрү: Фридрих Вильгельм, Фридрих III, Фридрих I, Вильгельм I (1861–68-ж. Пруссия королу жана 1871–88-ж. Германия императору), Вильгельм II (1888–1918-ж.) ж. б.
Ткань өстүрүү
Ткань өстүрүү, эксплантация - адам, жаныбар же өсүмдүктөн алынган клетканы, тканды, чоң эмес органды же анын бөлүгүн узакка тирүү сактоо жана өстүрүү методу. Мында өстүрүлө турган клетка, ткань, орган же анын бөлүгү жасалма азыктуу чөйрөгө жайгаштырылып, ткань алынган жаныбардын денесиникиндей температурада кармалат. Ткань өстүрүүдө азыктуу чойро катары кан плазмасы же түйүлдүк ткандарынан алынган экстракт, клетканы өстүрүүдө составында физиол. эритме, 12 аминокислота, витаминдер, глюкоза, 2-10% кан плазмасы болгон суюктук пайдаланылат. Буга антибиотиктер - пенициллин жана стрептомицин кошулат. Органды өстүрүү үчүн колдонулган азыктуу чойродо жогоруда аталган компоненттерден башка агар же желатина болушу керек. Ткань өстүрүүдө ар түрдүү идиштер колдонулат. Ал биология менен медицинада клетка, ткань, органдын өсүүсүн, морфогепезин, зат алмашуусун жана бул процесстерге физикалык, химиялык жана биологиялык факторлордун таасирин изилдөөгө мүмкүндүк берет. Клетка өстүрүүнүн вирусологияда мааниси чоң.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Лисбон (Коннектикут)
Лисбон (Коннектикут) (Lisbon) — Коннектикут штатынын Нью-Лондон округуна караган АКШ шаары.
Шламмерсдорф
Шламмерсдорф (Schlammersdorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Пфальц административдик округуна карайт. Нойштадт (Вальднаб) районуна кирет.
Лисбон (Коннектикут)
Калкы - 4 234 киши. Болжолдуу аянты - 43.0 км². FIPS коду — 09-43230.
Шламмерсдорф
Калкы - 888 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 20,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 3 74 155. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Лөклер.
Макроэкономикалык тең салмактуулук
Макроэкономикалык тең салмактуулук – экономикада суроо-талап жалпы сунушка барабар болгон кырдаал. Ал экономикалык процесстердин пропорциялуулугу менен мүнөздөлөт. Мында коомдун социалдык-экономикалык кызыкчылыктар системасын ишке ашырууга ыңгайлуу шарт түзүлөт. башкача айтканда коомдук чарбанын идеалдуу абалы туруксуз келет. Макроэкономикалык тең салмактуулук абалга жетүү айрым механизмдердин (рыноктун өзүн-өзү жана мамлекеттик жөнгө салуу) таасири астында болот. Бул механизмдер ар бир өлкөдө ар башка.
Бир Метр Аралыкта
"Бир Метр Аралыкта" (англ. Five Feet Apart) - Америкалык жазуучулар Рэйчел Липпинкотт, Микки Датри жана Тобиас Иаконистин романтикасы.
Мазмун
Стелла Грант [https://www.invitro.ru/moscow/library/bolezni/32086/#:~:text=%D0%9C%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%81%D1%86%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B7%20%E2%80%93%20%D1%8D%D1%82%D0%BE%20%D0%BC%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D0%B8%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%B5%2C%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B5%2C,%D0%B8%20%D0%BF%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D1%85%20%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B7%2C%20%D1%80%D0%B5%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B9%20%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%8B. муковисцидоз] менен ооруган бейтап. Ал муковисцидоз менен ооруган Уилл Ньюман аттуу бейтапка жолугат. Бул оору менен ооругандар бири-биринен бир-эки метр аралыкты сакташы керек, анткени инфекция өмүргө коркунуч туудурушу мүмкүн. Уилл дарылоону карманбайт, ошондуктан Стелла акыры аны менен сүйлөшөт.
Баатырлар кайра ооруканага жеткирилет. Стелла Уиллдин өпкөсүн алмаштырууга макул болот. Трансплантация ийгиликтүү аяктап, Уилл Стелланы жуктурбаганын билет. Операциядан кийин Стелла ойгонуп, бөлмөсүнүн айнегинен Уилди көрөт. Сүйүүсүн мойнуна алган Уилл Стелладан көзүн жумушун суранат, анткени ал аны караса кете албайт. Стелла көзүн жумуп, Уилл кетип калат.
Улуу Британия
Улуу Британия (Great Britain) же Бириккен Королдугу (United Kingdom), толук расмий аталышы ― Улуу Британия жана Түндүк Ирландия Бириккен Королдугу (англ. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) ― Европанын түндүк-батышында жайгашкан мамлекет.
Энгер
Энгер (Enger) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Херфорд районуна кирет.
Улуу Британия
Кызыктуу фактылар
Адамзат тарыхындагы эң кыска согуш Улуу Британия жана Занзибар өлкөлөрүнүн ортосунда 1986-жылдын 27-августтунда болгон. Занзибар султаны 38 минуттун ичинде багынып, утулуп берген.
Энгер
Калкы - 20 090 киши (31-декабрь, 2009 жыл). Болжолдуу аянты - 41,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 7 58 008. Мэр — Клаус Рике.
Шаар административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
Дюкло Жак
Жыгач устанын үй-бүлөсүнөн. Биринчи дүйнөлүк согушка (1914-18) катышкан. Андан кийин мурдагы фронтовиктердин республикалык ассоциациясын уюштуруучулардын бири, 1932-ж. анын вице-төрагасы, 1945-ж. ардактуу төрагасы. Франция компартиясы (ФКП) түзүлөрү менен (1920, дек.), анын катарына кирет. 1926-ж. ФКП БКнын мүчөсү, 1931-64-ж. катчысы, Саясий бюросунун мүчөсү. Немистер Францияны басып алган мезгилде (1940-44) Каршылык көрсөтүү кыймылын уюштуруучулардын жана жетекчилеринин бири болгон.
1969-ж. президенттик шайлоодо ФКПден Француз республикасынын президенттик постуна кандидат болуп көрсөтүлгөн.
Органикалык жарым өткөргүчтөр
Органикалык жарым өткөргүчтөр – электрондук же көзөнөктүү өткөрүмдүүлүккө жана электр өткөрүмдүүлүктүн температуралык оң коэффициентине ээ болгон органикалык катуу заттар О. ж. ө-төрдүн молекулаларында тутумдаш байланыш системасынын болушу менен мүнөздөлөт.
Органикалык жарым өткөргүчтөрдө тутумдаш байланыш системасынан бөлүнгөн p-электрондун дүүлүгүүсүнөн кыймылдуу заряд алып жүрүүчүлөр пайда болушат. Органикалык жарым өткөргүчтөрдө заряд ташуучулардын пайда болушу үчүн зарыл энергия молекулада тутумдаштыктын саны өскөн сайын азаят жана полимерлерде чоңдугу жылуулук кыймылынын энергиясындай. Органикалык жарым өткөргүчтөргө органикалык боёктор, жыпар жыттуу бирикмелер, тутумдаш байланыштуу полимерлер, кээ бир табигый пигменттер (хлорофилл, β-каротин ж. б.) о. эле ион радикалдуу туздар кирет. Органикалык жарым өткөргүчтөр монокристалл, поликристалл, аморфтук күкүм жана плёнка түрүндө болот. Салыштырмалуу каршылыгы бөлмө температурасында 1018 Ом⋅смден (нафталин, антрацен) 10-2 Ом⋅смге (ион-радикалдуу туздар) чейин өзгөрөт. Төмөнкү электр өткөрүмдүүлүктүү Органикалык жарым өткөргүчтөрдө өзүнүн структурасынын молекулалык мүнөзү жана молекулалардын өз ара начар аракеттешүүлөрү менен аныкталуучу өзгөчөлүктөргө ээ. Микроэлектроникада Органикалык жарым өткөргүчтөр жарык сезгич материал катарында колдонулат. Органикалык жарым өткөргүчтөрдү изилдөө физика-химиялык татаал системада, энергиянын айлануу жана ташылуу процесстерин түшүнүүдө өтө маанилүү. Келечекте критикалык температурасы өтө жогору өткөргүчтү жаратуу Органикалык жарым өткөргүчтөргө, тактап айтканда, ион- радикалдуу катмарга байланыштуу.
Вольсдорф (Саксония-Анхальт)
Вольсдорф (Саксония-Анхальт) (Wohlsdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Зальцланд районуна кирет.
Калкы - 519 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 7,48 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 89 360. Муниципалитеттин башчысы — Ханнелоре Хаусман.
Балесфельд
Балесфельд (Balesfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 222 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 203. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Дорн.
Бедовой-Яга
Бедовой-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Черная дарыясынын оң жээгинен 212 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Рашвилл (Миссури)
Рашвилл (Миссури) (Rushville) — Миссури штатынын Buchanan округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 280 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 29-63596.
Хөфрөшен
Хөфрөшен (Höhfröschen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк-Батыш Пфальц районуна кирет.
Калкы - 890 киши(2013-ж.). . Аянты - 4,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 40 024. Муниципалитеттин башчысы — Петер Заммель.
Нейро-Гуморалдык башкаруу
Организмдин ички чөйрөсүнүн касиети менен составынын туруктуулугун сактоодо (гомеос­таз) жанa тиричиликтин өзгөрүлүп туруучу шартына көнүүдө Нейро-Гуморалдык башкаруунун ролу чоң. Нерв жанa гуморалдык процесстер бири бири менен тыгыз байланышта. Мис., С02 дем алуу борборун дүүлүктүргөндө, нерв импульсу синапстарда медиаторлорду (ацетилхолин, норадреналин ж. б.) чыгарат. Алар канга өтүп, ар кайсы функ­цияларды гормондор менен бирдикте башкарат. Биол. активдүү заттардын пайда болушу жанa алардын таасири шарттуу рефлекс аркылуу ишке ашат. Нейро-Гуморалдык башкарууга мээ кыртышы да катышат деп эсептелет. Мис., адаптациялык синдромдо күчтүү дүүлүктүргүчторгө организм жооп кайтарып, стресс пай­да болот. Мээ кыртышында болгон козго.туу аралык мээде орношкон гипоталамуска өтөт. Андагы клеткалардан норадреналин чыгып, ретикул формациясынын элементтери менен козголуу симпат. нерв системасынын борб. жанa четки бөлүктөрүнө таасир этип, бөйрок үстүндөгү бездердин адреналинди чыгаруусун күчөтөт. Бул кан менен гипоталамуска жетип, андан гипофизде адренокортикотроп гормонун (АКТГ) синтездейт. АКТГ канга өтүп, бөйрөктүн үстүндөгу без­дердин кыртышында кортикостероид гормондорун пайда кылып, алар организмдеги нейрогуморалдуу уланма реакцияларын туудурат.
Хингстайде
Хингстайде (Hingstheide) — Германия Федеративдик Республикасынын Шлезвиг-Гольштейн жеринде жайгашкан муниципалитет. Штайнбург районуна кирет.
Калкы - 67 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 3,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 61 038. Муниципалитеттин башчысы — Зузанне Шторм.
Дюкло
Дюкло - жумушчу кыймылынын теориясы, практикасы жана тарыхы боюнча бир нече эмгектин автору.
Каррай (Миннесота)
Каррай (Миннесота) (Currie) — Миннесота штатынын Murray округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 233 киши. Болжолдуу аянты - 1.5 км². FIPS коду — 27-14320.
Улуттук (мамлекеттик) инновациялык саясаттын максаты жана милдеттери
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Өз ара аракеттешүү
Баетов Азамат Камалович – (1998-ж)
Счолэр (Айова)
Счолэр (Айова) (Schaller) — Айова штатынын Сок округуна караган АКШ шаары. Шаардын аянты — 3.3 км². FIPS коду — 19-71085.
Вайзен
Вайзен (Weisen) — Германия Федеративдик Республикасынын Бранденбург жеринде жайгашкан муниципалитет. Пригниц районуна кирет.
Калкы - 1038 киши(2013-ж.). . Аянты - 15,60 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 12 0 70 416. Муниципалитеттин башчысы — Берндт Вихерт.
Өз ара начар аракеттешүү
Өз ара начар аракеттешүү – элементардык бөлүкчөлөр арасындагы аракеттешүүнүн бири.
Тиштүү кыймыл өткөргүч
Тиштүү кыймыл өткөргүч - тиштүү дөңгөлөктөрдөн (рейкадан) турган валдардын ортосундагы айланма кыймылды берүүчү жана айлануу жыштыгын өзгөртүүчү механизм. Тиштүү кыймыл өткөргүч параллель октуу - цилиндр түрүндө жана кесилишкен октуу - конус түрүндө, кайчылаш октуу-тиш- бурамалуу болуп бөлүнөт. Тиштүү кыймыл өткөргүчтүн айрым учуру - тиштүү рейкалуу кыймыл өткөргүч. Машина айлануу кыймылы алга жылуу кыймылына же тескерисинче өзгөртүлөт. Сырткы бетиндеги тиштери менен илинишме Тиштүү кыймыл өткөргүч көбүрөөк, ал эми ички бетиндеги тиштери менен илинишме Тиштүү кыймыл өткөргүч аз колдонулат. Иштөө шартына жараша тик бурчтуу, кыйгач бурчтуу жана тегерек тиштүү дөңгөлөктөр жасалат. Машина жана механизмдерде берүү саны туруктуу болгон Тиштүү кыймыл өткөргүчтөр колдонулат. Тиштүү кыймыл өткөргүч механикалык кыймыл өткөргүчтүн абдан рационалдуу жана көп тараган түрү. Тиштүү илинишүүнүн түрү боюнча Тиштүү кыймыл өткөргүч цилиндрлик, конустук, червяктуу, винттүү, гипоиддүү ж. б. болуп айырмаланат. Ал жөнөкөй бир баскычтуу кыймыл өткөргүчтөн баштан татаал дифференциал механизмдерде, редукторлордо, бурчтук жана толгоо моменттерин өзгөртүү үчүн колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
Амин (Баймак району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Нейролептик каражаттар
Нейролептик каражаттар (ней­ро... жана гр. leptos — кармоо), нейролептиктер, нейроплегиктер, чоц транквилизаторлор — нерв системасынын функцияларын басаңдатуучу заттар.
Нейролептик каражаттар — фенотпазин, индол, тноксантен ж. б-дын түрдүү хим. бирикмелерп. Алар ретикул формациясынын мээ жанa мээ кыртышына тийгпзүүчү активдүү таасирин басат.
Бургведель
Бургведель (Burgwedel) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Ганновер районуна кирет.
Нейролептик каражаттар
Бул дарылар психикалык ооруларда, жүрөк ишемиясында, анестезиологияда жанa талгак болгондо кусууну басыш үчүн ж. б-да колдонулат.
Бургведель
Шаар административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
Жеймс Клерк Максвелл
Максвелл Жеймс Клерк (13. 6. 1831, Эдинбург – 5. 11. 1879, Кембриж) – англиялык физик, классикалык электродинамиканы түзүүчү, статикалык физиканы негиздөөчүлөрдүн бири. Лондон королдук коомунун мүчөсү (1860). Эдинбург (1847–50) жана Кембриж университеттеринде билим алган (1856–60). Маришал колледжинде (1856–60), Лондон (1860–65) жана Кембриж (1871-жылдан) университеттеринде профессор Улуу Британиядагы Кавендиш лаборатория уюштуруп, анын 1-директору болгон. Фарадейдин идеясын өнүктүрүп, электр магнит талаасынын закондорун 4 дифференциалдык теңдеме түрүндө берген. Жылышуу тогу жөнүндөгү түшүнүктү илимге сунуштаган, жарыктын электр магниттик табияты тууралуу идеяны айтып, анын ылдамдыгын жогорку тактыкта аныктаган. Молекулалардын статистикалык бөлүштүрүлүшүн аныктаган. Газдардын илээшкектигин, диффузиясын жана жылуулук өткөргүчтүгүн изилдеп, Сатурн шакекчеси айрым телолордон турарын айткан. Оптика, термодинамика, колориметрия боюнча эмгектери бар. Бирдиктердин СГС системасында магнит агымынын бирдиги Максвеллдин ысымынан аталган.
Нейролимфоматоз
Нейролимфоматоз, Марек оорусу - куштардын жугуштуу ылаңы.
Борб. жанa четки нерв систем сезгенип, шал болуп. көзү көрбөй кашаят, ички органдарда лимфогранулем жаралат. Дарт барлык жерле кездешет. Ылаңдаткычы — герпес тобундагы ви­рус. Ылаңга айрыкча 3—5 айлык жөжөлөр чалдыгат да. көбүнчө өлүмгө дуушар болот.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы.
Херальд Харбор (Мэриленд)
Херальд Харбор (Мэриленд) (Herald Harbor) — Мэриленд штатынын Anne Arundel округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2313 киши. Болжолдуу аянты - 6.0 км². FIPS коду — 24-38025.
Улуттук киреше
Улуттук киреше - өлкөнүн социалдык-экономикалык өнүгүшүн жалпылоочу көрсөткүч. Бул натуралай жана нарк түрүндө көрсөтүлөт. Натуралай формасы калктын жеке керектөөлөрүн канааттандыруу үчүн керектөө предметтерин жана кайра өндүрүүнү кеңейтүүнү камсыз кылуучу өндүрүш каражаттарын камтыйт. Анын белгилүү бөлүгү керектөө предметтеринин резервдерин жана өндүрүш каражаттарын толуктоо үчүн арналат. Жаңы түзүлгөн нарк катары эки бөлүктөн: кызматкерге эмгеги боюнча төлөм түрүндө келип түшүүчү жана коомдук керектөө фондуларынан төлөнүүчү, жеңилдик берилүүчү зарыл продуктудан, өндүрүштү кеңейтүү, өндүрүштүк эмес чөйрөнү кармап туруу үчүн пайдаланылуучу кошумча нарктан турат. Практикада көлөмү боюнча материалдык өндүрүштүн бардык тармактарында түзүлгөн таза продуктунун өлчөмүнө барабар өндүрүлгөн улуттук кирешеге жана пайдаланылуучу улуттук кирешеге (керектөө жана топтоо фондуларынын суммасы) ажырайт. Базар экономикасы өнүккөн өлкөлөрдө улуттук кирешени эсептөөнүн кээ бир өзгөчөлүктөрү дагы кездешет.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Ратлэдж (Миссури)
Ратлэдж (Миссури) (Rutledge) — Миссури штатынын Scotland округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 109 киши. Болжолдуу аянты - 0.3 км². FIPS коду — 29-63776.
Тиштүү дөңгөлөк
Тиштүү дөңгөлөк - тиш салынган цилиндр же конус түрүндөгү алкак; тиштуу кыймыл өткөргучтун негизги тетиги. Цилиндрлүү Тиштүү дөңгөлөктүн тиштери тышында же ичинде болушу мүмкүн. Тиштин формасы тик бурама сыяктуу, бурчтуу жана ийри түрдө болот. Тиштин түспөлү көбүнчө эвольвента, кээде циклоида боюнча жасалат. Тиштүү дөңгөлөк кээде шестерня деп да аталат. Тиштүү дөңгөлөктүн конструкциясы анын аткаруучу ишине, өлчөмүнө жана даярдалуу ыкмасына жараша аны талат. Тиштүү дөңгөлөктү жасоодо негизги колдонулуучу материал - легирленгеп болот, чоюн, пластмасса (текстолит, полиформальдегид ж. б.).
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Өз ара гравитациялык аракет
Өз ара гравитациялык аракет – бардык белгилүү фундаменталдык өз ара аракеттешүүлөрдүн өтө начары.
Макропроцесстерде Өз ара гравитациялык аракет гравитациялык турактуулук G=6,6720⋅10-11Н⋅м2кг-2 менен мүнөздөлөт. Өз ара гравитациялык аракеттин теориясы Эйнштейндин жалпы салыштырмалуулук теориясында каралат. Өтө күчтүү гравитациялык талаада жаңы бөлүк-чөлөрдү пайда кылган квант процесси жүрөт. Бул процесстин теориялык мүнөздөлүшү жалпы салыштырмалуулук теориясында каралат.
Касота (Миннесота)
Касота (Миннесота) (Kasota) — Миннесота штатынын Le Sueur округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 675 киши. Болжолдуу аянты - 2.6 км². FIPS коду — 27-32462.
Кайсхайм
Кайсхайм (Kaisheim) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Швабия административдик округуна карайт. Донау-Рис районуна кирет.
Калкы - 4331 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 41,56 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 7 79 169. Муниципалитеттин башчысы — Франц Оппель.
Баттл Маунтэйн (Невада)
Баттл Маунтэйн (Невада) (Battle Mountain) — Невада штатынын Лэндер округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 2871 киши. Болжолдуу аянты - 4.4 км². FIPS коду — 32-04900.
Бельковская
Бельковская — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Бельковская губасы орун алган. Дарыянын узундугу - 39 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Литчфилд (Коннектикут)
Калкы - 8684 киши. Болжолдуу аянты - 147.1 км². FIPS коду — 09-43370.
Вольтерсдорф (Магдебург)
Вольтерсдорф (Магдебург) (Woltersdorf (bei Magdeburg)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Кыштак. Йерихов районуна кирет.
Калкы - 403 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 8,89 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 86 245. Кыштак башчысы — Томас Элерт.
Максвелл бөлүштүрүүсү
Максвелл бөлүштүрүүсү – классикалык механиканын закондоруна баш ийген, статистикалык тең салмактагы физикалык макросистеманын молекулаларынын ылдамдыктарынын (же кинетикалык энергиялары) чоңдуктары боюнча бөлүштүрүлүшү. Англиялык физик Ж. К. Максвелл 1859-жылы аныктаган. Максвелл бөлүштүрүүсү боюнча көлөм бирдигиндеги ылдамдыктары  дан га чейинки интервалдагы молекулалардын саны максвелл бөлүштүрүүсү функциясы менен аныкталат: мында n– молекуланын жалпы саны,  – берилген ылдамдык, m – молекуланын массасы, k – Больцман турактуулугу (k=1,38.10–23 Дж/К), Т – абсолюттук температура. Максвеллдин бөлүштүрүү функциясы графикте ийри сызык менен мүнөздөлүп, кандайдыр интервалга анын максимуму туура келет. Ал берилген температурада молекулалардын жалпы санын канчалык көбүрөөк үлүшү ушул интервалдагы ыл­дамдыктар менен кыймылда болорун көрсөтөт. чоңдугу максвелл бөлүштүрүүсү функциясы деп аталат. максвелл бөлүштүрүүсүнүн жардамы менен каала­ган функциянын молекула ылдамдыгынан баштап, орточо маанисине чейин эсептеп алууга болот. орточо квадраттык ылдамдыгы, демек, , эсеге чоң. Максвелл бөлүштүрүүсү молекулалардын ортосундагы өз ара аракеттешүүгө көз каранды эмес газ жана суюктук молекулаларына, газда жана суюктуктагы броун бөлүкчөлөрүнө тиешелүү.
Марина
Марина (италянча marina, латынча marinus – деңиз) – деңизди сүрөттөөгө арналган пейзаж живописинин чыгармалары (ушундай эле сүрөт же чекме сейрек кездешет). Ар бир М-дагы негизги жана чечүүчү нерсе – бул деңиз стихиясын анын ар кандай учурунда, көрүнүштөрүндө көрсөтүү жана аны менен адам баласынын күрөшүн чагылдыруу. М. өз алдынча жанр катары Голландияда XVII кылымда пайда болгон. Ушул тармакта адистешкен сүрөтчү маринист деп аталат. Көрүнүктүү маринисттерден болуп К.-Ж. Верне, Д.-В. Тернер, орус живописинде – И. К. Айвазовский эсептелет.
Ишей (Баймак району, Башкыртстан)
нобай|жол Ишей Ишей — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Темяс айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 140 киши. Почта индекси — 453664, ОКАТО коду — 80206852003.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Улуттук инновациялык система
Улуттук инновациялык система - жеке жана мамлекеттик сектордогу уюмдардын жыйындысы, алар юридикалык жана жүрүм-турумдук формалдуу эмес нормаларынын чегинде бири-бири менен өз ара байланышта аракеттенип, инновациялык ишмердүүлүктү мамлекеттин масштабында жүргүзүп, камсыз кылат. Бул уюмдар инновациялык процесс менен байланышкан бардык чөйрөлөрдө, изилдөөлөрдө, иштеп чыгууларда, билим берүүдө, өндүрүштө, жаңыларды сатууда жана тейлөөдө, ушул процессти каржылоодо, аны юридикалык-укуктук жактан камсыздоодо аракеттенишет (к. Инновациялык ишмердүүлүктү өнүктүрүүнүн дүйнөлүк багыттары).
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Хицхузен
Калкы - 1315 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 7,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 01 0 60 040. Муниципалитеттин башчысы — Хорст-Гюнтер Хунгер.
Шледорф
Шледорф (Schlehdorf) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Жогорку Бавария административдик округуна карайт. Бад-Төльц-Вольфратсхаузен районуна кирет.
Калкы - 1206 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 25,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 1 73 142. Муниципалитеттин башчысы — Штефан Йохер.
Дюбуа, Уильям Эдуард Бёркхардт
Дюбуа, Уильям Эдуард Бёркхардт (23. 2. 1868, АКШ, Массачусетс штаты, Грейт-Баррингтон - 27. 8. 1963, Гана, Аккра) - амер. тарыхчы, социолог, жазуучу, АКШдагы азыркы негр адабиятын негиздөөчүлөрдүн бири.
1961-жылдан АКШ компартиясынын мүчөсү. 1895-ж. философиянын доктору даражасын алган. 1897-1910-ж. экон. жана тарых боюнча проф., 1933-44-ж. Атлантадагы университеттин социология факультететине декан. 1961-ж. Ганага көчүп келип, Африка энциклопедиясын түзүү боюнча Секретариаттын директору болгон.
Адамдын нравалык жактан өзүн өзү тарбиялоосун жана агартуу ишин демократиялык кайра курууларды турмушка ашыруудагы маанилүү өбөлгө катары караган идеалисттик көз карашта болгон. Бул анын «Кара адамдардын жан дүйнөсү» (1903) очерктер жыйнагы менен «Күмүш руно үчүн» (1911) романында көрсөтүлөт. «Киргил суу» (1920) жыйнагында радикализмдин өсүшү чагылдырылат. 30-жылдарда марксизмди үйрөнүүгө көңүл бурун, 40- жылдарда көз карашы өзгөрөт; элдик- боштондук кыймыл жана пролетариаттын таптык күрөшү менен тыгыз байланышат. «Мансарттын сыноосу» (1957), «Мансарт мектеп курууда» (1959), «Кара жалын» (1961) трилогияларында амер. негрлердин расалык дискриминацияга каршы күрөшүн баяндайт.
Дюбуа - панафрикалык конгресстердин (1919, 1921, 1923, 1927, 1945) уюштуруучусу.
Гоголь Николай Васильевич
Гоголь Николай Васильевич - [20. 3 (1. 4). 1809, Полтава губерниясы, Миргород уезди, Чоң Сорочинцы кыштагы – 21. 2 (4. 3). 1852, Москва] – орус жазуучусу. Нежин жогорку илимдер гимназиясында окуган (1821–28). 1834-жылдан Санкт-Петербург университетинин жалпы тарых кафедрасында, 1836-жылдан «Современник» журналында иштеген. Париж, Рим, Санкт-Петербург, Одесса, Москва шаарында жашаган. 1829-ж. жазылган «Ганц Кюхельгартен» идиллиясы ийгиликтүү чыкпай калат. 1831-ж. А. С. Пушкин менен таанышуусу анын жазуучу катары калыптанышына түрткү берген. Г. «Диканька хуторунун жанындагы кечелер» аттуу чыгармасы (1831–32) аркылуу белгилүү болгон. 1835-ж. жарыяланган «Арабески», «Миргород» жыйнактары В. Г. Белинский тарабынан жогору бааланган. Гоголь драматург катары да таанылган. Анын драмалык чыгармаларынын эң мыктысы «Текшерүүчү» 1836-ж. жарыкка чыккан жана театрда коюлган. 1836-жылдан Римде жашап, «Өлүү жандар» роман-поэмасын жаза баштайт. Анын 1-тому (1842) журтчулукка «Текшерүүчүдөн» да күчтүүрөөк таасир калтырган. «Өлүү жандарга» удаалаш «Шинель» повестин жарыялайт. Ал эки чыгарма орус адабиятындагы сын реализминин өзүнчө бир манифести болду. Гоголь өзүнө чейинки жазуучулар анчалык барк албаган турмуштук материалды сүрөттөөгө көп көңүл бурган. Анын чыгармалары Россиядагы феодалдык мамилелердин өз күнүн жашап бүткөнүн айкындап, орус сын реализминин андан ары өсүп-өнүгүшүнө чоң таасир тийгизди. Улуу жазуучу жараткан коомдун түрдүү катмарларынын типтүү өкүлдөрүнүн классикалык образдары кийинки доорлордун окурмандары үчүн чыныгы «бейтааныш тааныштарга» (Белинский) айланууда. Гоголдун чыгармалары кыргыз окурмандары менен көрүүчүлөрүнө кеңири белгилүү. Анын «Текшерүүчү» комедиясы 1929-ж. кыргыз театр студиясында, 30-жылдарда «Үйлөнүү» комедиясы кыргыз сахнасында ийгилик менен коюлган. «Шинель» (1952), «Өлүү жандар» (1953), «Тарас Бульба» (1954), «Иван Иванович Иван Никифорович менен кантип чатакташкандыгы тууралуу повесть» ж. б. прозалык чыгармалары, ошондой эле чыгармаларынын 2 томдугу (1959) кыргыз тилинде басылып чыккан.
Маскерон
Маскерон, маскарон (французча mascaron, итал. mascherone) – жаныбардын же адамдын фантастикалык бет кеп түрүндөгү жасалга рельефи. Архитектуралык жасалга элементи катары М. кеңири колдонулган.
Бальдринген
Бальдринген (Baldringen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Трир-Саарбург районуна кирет.
Энзе
Энзе (Ense) — Германия Федеративдик Республикасынын Түндүк Рейн-Вестфалия жеринде жайгашкан Шаар. Зөст районуна кирет.
Вальдзиверсдорф
Вальдзиверсдорф (Waldsieversdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Бранденбург жеринде жайгашкан муниципалитет. Меркиш-Одерланд районуна кирет.
Энзе
Калкы - 12 656 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 51,08 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 05 9 74 012. Мэр — Йоханнес Вебер.
Шаар административдик курамы боюнча 14 шаардык районго бөлүнөт.
Тифлопедагогика
Тифлопедагогика (гр. typhlos- сокур жана педагогика) - дефектологиянын козу майыптарды (тубаса сокурлар, начар көргөндөр, дүлөй-сокурлар ж. б.) тарбиялоо, билим берүү, эмгекке даярдоо маселелерин иликтеген тармагы. Сокурлар үчүн мектепти адегенде Тифлопедагогиканы негиздөөчү франциялык педагог В. Гаюи (1784-ж. Парижде) ачкан. Сокурлар үчүн мектепте Л. Брайлдын рельеф-чекит системасы боюнча начар көргөндөр үчүн мектепте ири аринтер менен басылган окуу китептери ж. б. адабияттар колдонулат.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Том 5. Пирс - Токкана. -656 б.
Хөэинөд
Хөэинөд (Höheinöd) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк-Батыш Пфальц районуна кирет.
Калкы - 1223 киши(2013-ж.). . Аянты - 10,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 40 022. Муниципалитеттин башчысы — Лотар Вебер.
Бургдорф (Ганновер)
Бургдорф (Ганновер) (Burgdorf (Hannover)) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан Шаар. Ганновер районуна кирет.
Калкы - 29886 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 112,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 2 41 003. Мэр — Альфред Баксман.
Айпери Медет кызы
Айпери Медет Кызы (төр. 30-март 1999, Бакай-Ата району, Талас облусу, Кыргызстан) — Кыргызстандык спортчу, Эрткин күрөш боюнча Дүйнө кубогу (2020), Азия чемпиондугу жана Азия оюндарынын медалчысы. Эркин күрөш боюнча эл аралык класстагы спорт чебери. Машыктыруучусу Нурбек Изабеков, насаатчысы Кыргыз Республикасынын дин эмгек сиңирген спортчусу Айсулуу Тыныбекова.
Өмүр баяны
Медет кызы Айпери 1999-жылы 30-мартта Талас облусундагы Бакай-Ата районунун Оро айылында туулган. Атасы Медет Мамырбаев 1966-жылы туулган, дыйкан чарбасы менен алектенет. Апасы Салтанат Осмонова 1970-жылы туулган, орус тили боюнча мугалим. Айпери — беш бир туугандын үчүнчүсү. 2005-2014-жылдары Бакай-Ата районунун 1-май айылындагы Токтогул Чогушев атындагы орто мектепте 9-класска чейин окуган. 2015-жылдан тарта Кыргыз мамлекеттик техникалык университеттин графикалык-дизайн факультетинде окуйт.
Улин Бертиль
Улин Бертиль (Швеция) - эл аралык соода жана эл аралык капиталды жүгүртүү тармагындагы иштери үчүн 1977-ж. Нобель сыйлыгына татыган. Бертиль Улин 1899-ж. Швецияда төрөлгөн. Улин эл аралык соода иштеринин жаңыча теориясын негиздегени менен жалпыга белгилүү болгон. Соода теориясында Хекшер-Улиндин модели өзгөчө мааниге ээ. Бул модель боюнча эркин сооданын шартында ар кандай деңгээлдеги мамлекеттер өндүрүш факторлорунун бааларынын тең салмактуулугуна жетишишет, ал эми мунун натыйжасында өлкөдө жана дүйнөдө жалпы экономикалык тең салмактуулук келип чыгат. Улиндин негизги эмгеги: «Региондор аралык жана эл аралык соода» (1933-ж.). Ал 1959-ж. дүйнөдөн кайткан.
Колдонулган адабияттар
Мусакожоев Ш.М. ж.б. Экономика: Жогорку окуу жайлары үчүн окуу китеби. Оңд. толукт. 2-бас./ Ш.М. Мусакожоев, Б.Ч. Ишенов, Б.Ш. Мусакожоева. - Б.: «Турар». 2011. - 528 б. ISBN 978-9967-15-095-9
Нейрохимия
Функциялык Нейрохимия козголуу, тормоздоо, уйку, эс ж. б-лардын биохимиясын изилдөөдө нерв системасындагы био­хим. жанa физиол. процесстердин байланышын ачып көрсөтөт. Нейрохимиянын жетишкендиктери нейрофармакология. невропатология жанa психиатриянын практикалык суроолорун чечүүдө мааниси чоң.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы.
Максим Грек
Максим Грек (аты-жөнү – Михаил Триволис; 1475-жыл чен, Греция, Арта – 1556, Москва областы Троица-Сергий монастры, азыркы Загорск) – публицист, жазуучу жана котормочу. Көп жылдар Италиядан окуган. Он жылдай Афондогу (Греция аймагы) Ватопед монастрына кызмат кылган. 1518-жылы Улуу князь Василий III Иванович тарабынан орус мамлекетине диний китеп котортуу үчүн чакырылып келген. Чиркөө оппозициясы менен байланышта болуп, 1525- жана 1531-жылы чиркөө кызматкерлеринин жыйындарында айыпталган. Москвада коомдук көп маселелерге белсене катышып, ийрим уюштурган. Ал ийримде диний-теориялык гана эмес, улуу княздын ички, тышкы саясатына байланыштуу маселелер да талкууланып турган. Максим Грек монастрь жер ээлигине, чиркөөлөрдүн байышына, дыйкандардын эзилишине каршы чыгып, бир нече ирет сүргүнгө айдалган. Диний үгүт-насыяттар, публицистикалык макалалар, философиялык жана диний ой жүгүртүүлөр, котормолор, фонетика, грамматика, лексикография боюнча макалалар сыяктуу адабий мурастарды калтырган. Анын фонетика боюнча эмгектери кийин орус алиппесин түзгөндө кеңири пайдаланылган.
Мануйлова, Ольга Максимилиановна
Мануйлова Ольга Максимилиановна (1893-жылдын 17 [29]-октябрында Төмөнкү Новгороддо төрөлгөн — 1984-жылы Фрунзеде көз жумган) — советтик скульптор, Кыргыз ССРинин эл сүрөтчүсү.
= Өмүр баяны жана чыгармачылык ишмердиги = Мануйлова (төрөлгөндөгү фамилиясы - Тихомирова) Ольга Максимилиановна 1893-жылы 17 (29)-октябрда Төмөнкү Новгород шаарында интеллигенттин үй-бүлөсүндө туулган.
Атасы Максимилиан Петрович Тихомиров аскердик дарыгер, медицина илимдеринин доктору, микробиолог болгон. Кийин Луи Пастердин лабораториясында иштеген. Апасы дворяндардын үй-бүлөсүнөн чыккан, бир нече тилди билген, мындан улам Ольга Максимилиановна да төрт тилде эркин сүйлөгөн.
1895-жылдан тарта Тихомировдордун үй-бүлөсү бир нече жолу Европанын бир өлкөсүнөн экинчисине көчүп-конуп жүрүшкөн (анын ичинде Германияда, Францияда, Швейцарияда, Италияда жашашкан). Эң узак убакыт – он жыл алар Польшанын Варшава шаарында жашашты. 1907-жылы алар Самаркандга көчүп барышат, ал жерде он төрт жаштагы Ольга Максимилиановна биринчи жолу азиялык экзотика менен таанышат.]
1912-жылдан тарта Мюнхенде Ольга Мануйлова скульптор Хоффштедтер менен Швегерледен скульптураны үйрөнө баштаган, Вельфлиндин искусствонун тарыхы боюнча лекцияларын жана профессор Мольенин анатомия боюнча лекцияларын уккан. Бул жерден ал болочок күйөөсү, скульптор Аполлон Мануилов менен таанышкан.
1913-жылдан баштап Москвадагы живопись, скульптура жана архитектура окуу жайынын скульптура бөлүмүндө окуп, аны 1916-жылы аяктаган.
1920-жылы күйөөсү жана кызы Марина менен Орто Азияга, тактап айтканда, Ташкентке кайтып келип, кыздарга сүрөт тартууну үйрөткөн, бирок жолдошунун ден соолугуна байланыштуу Мануйловдор ал жерде көпкө турушкан эмес.
Ольга Максимилиановна Фрунзе шаарына келгенге чейин анын чыгармачылык тагдыры бир нече бурулуштарды башынан кечирди. Ольга Мануйлова Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда медайым, китепканачы, Ясная Полянада экскурсовод, жабыштырып жасоого үйрөткөн мугалим, дизайнер болгон, бирок ал дайыма скульптор бойдон кала берген.
1926-жылы Мануйловдор Ленинграддагы Адмиралтейство устаканасында иштеп, чиймелер боюнча ар түрдүү өлкөлөрдүн аскер кемелеринин макеттерин жасашкан. Ольга Максимилиановна бир нече чоң аскердик панорамаларды даярдаган, ал ошондой эле ар кайсы өлкөнүн аскер кийимдерин кийген моряктардын фигураларын чампалаган. Ошентип ал деңизде кемеде 6 ай иштеген.
1932-жылы Ясная Поляна музей-усадьбасынын скульптуралык жасалгалоосуна катышкан. Ал бир нече скульптуралык портреттерди, анын ичинде жазуучунун жубайы Софья Андреевнанын портреттерин жараткан. Тилекке каршы, бул эмгектердин баары Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында Ясная Полянаны гитлерчилер басып алганда жок болгон.
1938-жылы Ольга Мануйлова Москвадагы Бүткүл союздук айыл чарба көргөзмөсүндө Өзбек ССРинин павильонунун жасалгалоосу менен алектенген. Бул жерде “Сугатчы” жана “Пахта терүүчү”, кийинчерээк “Дударист” аттуу скульптуралар жаралган. Мындан тышкары Ольга Максимилиановна аянты 160 чарчы метр болгон барельефти жасаган.
1939-жылы Ольга Мануйлова Кыргыз ССРинин өкмөтүнүн чакыруусу менен Бишкекке келип, Токтогул Сатылгановдун эстелигинин долбоорунун үстүнөн иштеген. Бул эстелик борбор калаада 1940-жылы тургузулган.
Согушка аз калганда Фрунзеде капиталдык коомдук имараттар, анын ичинде архитектор В В. Верюжскийдин долбоору боюнча республикалык прокуратуранын имаратынын курулушу башталган. Советтик Конституция темасында фронтондун фризинин үстүнөн иштөө тапшырмасы Ольга Мануйловага берилген. Рельефти натуралдык чоңдукта жасоо иштерине Ольга Мануйлова жаш скульпторлор Г.Апаров менен С.Карпетченкону тарткан, бирок алар согушка кеткендиктен, скульптор ишти өз алдынча уланткан.
Улуу Ата Мекендик согуштун жылдарында Мануйлова жолдошу скульптор А. Мануйлов менен маркум генерал И.Панфиловдун монументинин үстүнөн иштей башташкан. Бул монумент – Советтер Союзунда Ата Мекендик согуш жылдарында тургузулган биринчи эстелик болуп саналат. Эстелик бетондон жасалган.
Согуштан кийинки жылдарда республикада скульптуранын өнүгүшү жаңы дем алып, О. Максимилиановнанын чыгармачылыгы жанрлардын көп түрдүүлүгү менен мүнөздөлгөн. Ошентип, “Манас” элдик эпосунун темаларын алсак, Ольга Мануйлова рельефтери улуттук оймо-чиймелер менен кооздолгон кооз буюмдарды жараткан.
1947-жылы Ольга Мануйлова Ж.Бөкөнбаевдин эстелигин, Мураталы Күрөңкеевдин портретин жасап бүтүргөн.
1950-жылы ал “Минералдык суулар” павильону үчүн “Чөйчөк көтөргөн кыздын” фигурасын жасап бүтүргөн.
О.Мануйлова “Кыргыз ССРинин эл сүрөтчүсү” наамын көзү тирүү кезинде алган.
1984-жылы Кыргыз ССРинин Фрунзе шаарында каза болгон.
= Эстутум = 1973-жылдын 22-сентябрында Н.С.Черных (КрАО, Научный конушу) ачкан негизги алкактын астероидине (3186) О.Мануйлованын ысымын берген (1973 SD3).
2000-жылы Бишкекте скульптордун өмүрүнө жана чыгармачылыгына арналган О.М.Мануйлованын мемориалдык үй-музейи ачылган. Бул үйдө О.М.Мануйлова 1948-1984-жылдары жашаган. Музейдин коллекциясында устаттын 50гө жакын скульптуралык эмгеги (бюсттар, жыгачтан, металлдан, гипстен, мрамордон жасалган барельефтер), үй-бүлөлүк сүрөттөрү, 1893-1898-жылдардагы өздүк китепканадан алынган китептер, документтер бар.
= Мыкты эмгектери = “Манасчы Тоголок Молдо” (1940) жана Эркиндик бульварындагы юстиция имаратына (жылы белгисиз) тартылган олуттуу образдык күчкө ээ барельеф фризи (Г. Арапов менен С. Карпетченконун катышуусу менен).
= Негизги эмгектери =
= Баа = “Чыгармалардын сюжеттик схемасын өтө кылдаттык менен иштеп чыгууну Мануйлованын искусствосунун өзгөчөлүгү деп атаса болот. Ал көбүнчө Месароштукундай таза пластикалык эмес, көбүрөөк баяндоочу, атүгүл “адабий” мүнөзгө ээ, ошондой эле лирикалык тиричиликти камтыйт, кичинекей, кээде экинчи даражадагы деталдарга жана атрибуттарга өзгөчө көңүл бурат, мунун натыйжасында өз алдынча мааниге ээ болгон кооздук жаралат”. Попова О.
Жарандык милдет сезиминин күчтүү болгону, атасынан ага өткөн демократизм Мануйловага өзүнүн баатырларын, эмгекти сүйгөн адамдарды издөөгө жана табууга жардам берди, - деп жазган А.М.Жмаев Ольга Максимилиановнанын “Эскерүүлөр барактары” китебинин кириш сөзүнө.
Белгилүү окумуштуу жана педагог, профессор Л.Шейман Ольга Мануйлова тууралуу “50-60-жылдардагы орус жана кыргыз чыгармачыл интеллигенциясынын плеядасынын катарында шаардын баалуу өзгөчөлүктөрүнүн бири” деп айткан.
= Колдонулган адабияттар =
= Шилтемелер = Личность Кыргызстана: Скульптор Ольга Мануйлова // https://limon.kg/ru/news:65211
Мануйлова Ольга Максимилиановна // https://www.open.kg/about-kyrgyzstan/famous-personalities/artists-kyrgyzstan/32597-manuylova-olga-maksimilianovna.html
Мемориальный Дом-музей О. М.// https://www.vb.kg/doc/256904_memorialnyy_dom_myzey_o._m._manyylovoy_obnovil_ekspoziciu.html
Сэдар Рапидс (Айова)
Калкы
2010-жылы калкы 126326 киши болгон.
Өз ара начар электрдик аракеттешүү
Өз ара начар электрдик аракеттешүү – электр-магниттик жана начар өз ара аракеттешүүнүн бириккен калибрлөөчү теориясы.
Мастихин
Мастихин (грекче mastiche – чайыр) – сүрөттүн кээ бир жерлеринен боёк катмарын кетириш үчүн живописте колдонулган атайын формасы бар, бычак түрүндөгү ийилчээк болоттон жасалган аспап. М. кээде кыл калем ордуна колдонулат (мисалы, мастихин менен тартылган Г. Курбенин «Бретань жээктериндеги деңиз» картинасы, Москва, А. С. Пушкин атындагы көркөм сүрөт искусствосунун мамлекеттик музейи). Формалары боюнча М. абдан көп түрдүү, к. Шпатель макаласын.
Укук берүү
Укук берүү - рыноктук баага катнаштуу дисконт менен кошумча акцияларды сатып алууга акционерлерге укук берүү. Бул укукка ээ болбогон акционерлер көбүнчө акциялардын чыгарылышынан кийин «жуулуп» кетишет. Бул укуктар которуп берилүүчү болот, акционерге ачык рынокто сатууга мүмкүнчүлүк берет. Укук берүү процедурасы жабык фонддорго мүнөздүү болот, аларга кошумча жөнөкөй акцияларды чыгарууга мүмкүнчүлүк берет.
Чоң Вамнюкута-Яга
Чоң Вамнюкута-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Черная дарыясынын сол жээгинен 13 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 10 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Печора дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан Чоң Ою дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Өз ара күчтүү аракеттешүү
Өз ара күчтүү аракеттешүү – элементардык бөлүкчөлөрдүн фундаменталдуу төрт өз ара аракеттешүүсүнүн бири.
Өз ара күчтүү аракеттешүүнүн радиусу r ~ 10–13 см. Жогорку энергиялуу ядролордун же нуклондордун кагылышында Өз ара күчтүү аракеттешүү көп сандагы ядролук реакцияга алып келет. Мында төрт нуклондун гелийдин ядросуна биригүү реакциясынын (термоядролук синтезде) мааниси зор. Ал реакция Күндө жүрөт, Жерде болсо энергияны алуунун булагы болуп эсептелет. Нуклондор кагылышканда бир нече жүздөгөн МэВ энергиядан тартып, π-мезонду, андан да чоң энергиялуу бөтөнчө бөлүкчөлөрдү (к-мезондор гиперондор) жана көптөгөн мезон менен барион резонанстарын жаратат. Бардык Өз ара күчтүү аракеттешүүшүүчү бөлүкчөлөр адрондор деп аталат. Адрондор кварктардан (мезондор кварк менен антикварктан, ал эми бариондор үч кварктан) турат, кварктын арасындагы күчтөр глюондордун алмашышы менен шартталат. Бизге белгилүү бардык адрондор беш типтеги түрдүү кварктан (U, d, S, C, b) турат. Эркин кварктар табыла элек. Кванттык хромодинамиканын негизинде кварктар адрондордон бошоно албайт, алар ~10-13см өлчөмүндөгү адрондордун ичинде болот. Кварктын мындай касиети глюондор менен байланыштуу. Адрон күчтүү импульска ээ болуп, процесске катышканда өз ара аракеттешүү адрондун ичинде жүрөт. Бул учурда кварктын глюондор менен Өз ара күчтүү аракеттешүүсү жана кварктардын өз ара аракети начарлайт, жана энергиялуу бөлүкчө менен кварктын кагылышуусунда коңшу кварктар начар аракет этет. Кварк импульсунун күчтүү аракетинде эркин бөлүкчөлөр гана кагылышат. Кварктар менен глюондордун бул касиети асимптотикалык эркиндик деп аталат. «Улуу биригүү» теориясын түзүүдө бир нече теориялык схемалар бар. Бул схемада негизинен лептондор, кварктар вектор аралык бозондор, фотондор жана глюондор каралат.
Хайфилд-Каскадэ (Мэриленд)
Хайфилд-Каскадэ (Мэриленд) (Highfield-Cascade) — Мэриленд штатынын Вашингтон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1141 киши. Болжолдуу аянты - 4.4 км². FIPS коду — 24-38437.
Касс Лэйк (Миннесота)
Касс Лэйк (Миннесота) (Cass Lake) — Миннесота штатынын Cass округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 770 киши. Болжолдуу аянты - 3.0 км². FIPS коду — 27-10252.
Вольфен
Вольфен (Wolfen) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан Шаар. Биттерфельд районуна кирет.
Калкы - 25 271 киши (31-декабрь, 2005 жыл). Болжолдуу аянты - 23,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 1 54 044. Мэр — Петра Вуст .
Шаар административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
Гозо
Гозо (Gossypium), пахта – гүлкайырлар тукумундагы бир жана көп жылдык була өсүмдүгү. Бадал жана чөп. Анын 37 түрү белгилүү (32си жапайы, бешөө эгилме). Америка, Азия, Африка жана Австралияда өсөт.
Буласын алуу үчүн көбүнчө бир жылдык Г. эгилет. Эгилме гозонун тамыры мыкты өнүккөн, жерге 2,4–2,6 м терең кирет. Сабагы түз, бийиктиги 70–200 см, 715 каптал бутактары бар. Жалбырагы чоң, 3–7 тилкелүү, кезектешип жайгашат. Гүлү ак, сары; кош жыныстуу, өзү менен өзү чаңдашат. Кайчылаш чаңдашканы сейрек кездешет. Косеги чоң, 3–5 уялуу чанак, була алынат. Бир чанакта 2540 урук болот. Уругу сүйрү, айрымдары түктүү, 1000 уругунун салмагы 80–160 г. Вегетация мезгили 110–145 күн. Уругу 7–10 күндө өнүп чыгат. Кургакчылыкка чыдамдуу, нымдуу, жылуу, күнөс жерде, күрдүү топуракта жакшы өсөт. Гозо негизги техникалык өсүмдүктөрдүн бири. Гозо буласынан кездеме токулат жана автомобиль, авиация өнөр жайында пайдаланылат, ошондой эле кебез, целлюлоза, линолеум, лак, пластмасса, кагаз ж. б. жасалат. 100 кг косектен 34–35 кг була, 55–57 кг урук, 12 кг гозо тыбыты алынат. Уругунан (майлуулугу 22–29%) пахта майы, маргарин, самын алынуучу май, глицерин жана стеарин, күнжара (баалуу тоют), урук кабыгынан этил жана метил спирти, лимон кислотасы алынат.
АКШ, Иран, Индия, Пакистан, Азербайжан, Тажикстан, Өзбекстанда, Кыргызстанда жана Казакстандын түштүгүндө, Азербайжанда эгилет. Гозонун 800дөй сорту чыгарылып, анын 130 сорту (50 сорту ичке булалуу) райондоштурулган. Гозого омурткасыздардын 214 түрү (анын 207си муунак буттуулар) жана курт-кумурскалар (желелүү кене, гозо бити, гозо үкүчөсү) зыян келтирет. Илдеттери: фузариоз, акбалек, гоммоз, тамыр чириги ж. б.
Сагинав (Миссури)
Сагинав (Миссури) (Saginaw) — Миссури штатынын Newton округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 297 киши. Болжолдуу аянты - 2.1 км². FIPS коду — 29-63902.
Кожзавода (Баймак району, Башкыртстан)
Кожзавода — Башкыртстандын Баймак районундагы айыл, Темяс айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 167 киши. Почта индекси — 453663, ОКАТО коду — 80206852004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Майндагы Каль
Майндагы Каль (Kahl am Main) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Франкония административдик округуна карайт. Ашаффенбург районуна кирет.