cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тауэр (Миннесота)
Тауэр (Миннесота) (Tower) — Миннесота штатынын St. Louis округуна караган АКШ шаары.
Үч-Эмчек тоо кыркасы
Түндүгүнөн Үчемчек, түштүгүнөн Буркан суулары агат. Уз. 54 км, туурасы 18 км. Орт. бийикт. 3920 м, эң бийик жери 4482 м. Рельефи үч ярустан турат: биринчи ярус – тоонун кырында палеозойдун аягынан неогенге чейин пайда болгон түздүктөрдүн калдыктары; экинчиси неоген м-н төртүнчүлүк мезгилинде пайда болгон эрозия-денудация тектирлери, тик капталдуу аска-зоокалар; үчүнчүсү төртүнчүлүк мезгилинин ортосунан голоценге чейин пайда болгон тик капталдуу тепши сымал терең өрөөндөр ж-а тоо этегиндеги тектирленген адырлар. Кумдук, чополуу сланец, конгломерат, алевролит ж. б. тоо тектерден турат. Ү. к. т-нда 144 мөңгү (жалпы аянты 92,4 км2) бар. Түн. капталына бийик тоолуу талаа (3000–3100 м), субальп (3100–3400 м), альп (3400–4000 м), шалбаалуу талаа гляциалдык-нивалдык, түштүгүнө бийик тоолуу талаа (3000–3800 м), альп (3600–4200 м) ж-а гляциалдык-нивалдык ландшафттар мүнөздүү.
Рязин Пётр Александрович
Рязин Пётр Александрович (20. 10. 1906, Россия империясы, Москва губерниясы, Солнечногорск шаары – 12. 3. 1984, СССР, Кыргыз ССРи, Фрунзе шаары) – физик, физика-математика илимдеринин доктору (1941), профессор (1953), Кыргыз ССР Илимдер Академиясынын академиги (1960). Москва университетин бүтүргөн (1931). 1935-50-жылдары СССР Илимдер Академиясынын физика институтунда, 1952–60-жылдары Москва инженердик-физика институтунда илимий кызматкер, Кыргыз ССР Илимдер Академиясынын вице-президенти (1960–65), ФМИнин директорунун орун басары (1965–69) болуп иштеген. Радио физика, сызыктуу эмес термелүүнүн теориясы, ядро физикасы боюнча адис. Бетатрон жана синхротрондогу циклдик ылдамдануу учурундагы инжекция теориясын иштеп чыккан. 30дан ашуун илимий эмгектин автору. Эмг.: Зависимость тока захвата от скорости нарастания магнитного поля в синхротронах и бетатронах//Изв. АН Кирг. ССР. № 1, 1967.
Грекия
Грекия (, Elláda), ырасмый аты Грек Республиксы (, Ellīnikī́ Dīmokratía) — Европаны түштүгүндө, Балкан жарым аралында орун алган. Түндүгүнөн, Албания, Түндүк Македония жана Болгария менен чектешет, түштүк чыгышынан — Түркия. Эң бийик тоолору — Олимп менен Парнас.
Чыгышынан Эгей деңизи менен, батышынан — Иония деңизи менен, түштүгүнөн — Жер ортолук деңиз менен курчалып турат. Калкынын саны - 10,8 миллион адам. (1-январь, 2017-жыл,  Eurostatтын баалоолору боюнча),  аянты - 131 957 км². Калкынын саны боюнча дүйнөдө 84-орунду жана аянты боюнча 95-орунду ээлейт. Борбор шаары - Афина. Мамлекеттик тили - грек тили. Унитардык, парламенттик республика. 2015-жылдын март айында  Прокопис Павлопулос президенттик тактыга отурган. 13 регионго бөлүнгөн.Фивы жана анын союздаштары менен болгон согушта жеңилип калып, Пелопоннес союзу кулаган.
Полковник
Полковник – бир катар мамлекеттердин куралдуу күчтөрүндөгү офицердик наам. П. чини орус армиясында XVII кылымдан тартып колдонулат. Советтик Армияга 1935-жылы киргизилген жана 1-рангдагы капитан наамына туура келген; КРдин Куралдуу Күчтөрүндө, ички иштер органдарында, КР Юстиция министрлигинин жазаны аткаруу тутумунда, Баңгизаттарын көзөмөлдөө агенттигинде, КР бажы кызматында жана каржы полициясында сакталган.
Сагынов Жолдошбек
Сагынов Жолдошбек [15.9.1939, Фрунзе (азыркы Чүй) облусу, Чүй району, Большевик (азыр Ак-Бешим) айылы - 17. 5. 2000, Бишкек] — журналист, КРдин илим жана техника жаатындагы мамлекет сыйл. лауреаты (1998). 1963-жылы КМУну бүткөн. 1963-75-жылдары Кыргыз ССР ИАнын Тил жана адабият институтунда кенже илимий кызматкер, 1975-2000-жылдары Кыргыз совет энциклопедиясынын Башкы редакциясында илимий редактор, жетектөөчү редактор болуп иштеген. Сагынов бир катар энциклопедияларды, айрыкча «Манас» энциклопедиясын даярдоого жигердүү катышкан.
Колдонулган адабияттар
Садага - сооп табуу максатында муктаждыкка дуушарлангандарга мал, мүлк, акчалай, ошондой эле билим берүү аркылуу жардам кылуу. Жардам кылгандыгы үчүн ошол адамдан кайра жакшылык келүүсүн үмүт кылбоо керек. Ислам дининде садага парз, важып жана мандуп болуп бөлүнөт. Дин нормаларында бай деп эсептелген мусулмандардын кедей-кембагал, жардыларга садага берүүлөрү парз катары көрсөтүлүп, зекет садага орозо айынын акыркы күндөрүндө колунда бар мусулмандардын өзүнүн жана багууга милдеттүү жакындарынын атынан башкаларга берген жардамы важып катары бааланып, битир садага, ошондой эле Алланын ыраазычылыгын табуу ниетинде башкаларга ар түрдүү жардам көрсөтүү мандуп (аткарылса сооп, аткарылбаса күнөөсү жок болгон амалдар) садага деп аталат. Мандуп С. тууралуу пайгамбар төмөндөгүлөрдү осуят кылган: «адам күн сайын ар бир дене мүчөлөрү үчүн садага берүүсү керек. Эки адамдын ортосунда адилеттүү болууң, жандыгына жүк жүктөп жаткан адамга жардам кылуун, жакшы сөз жана намазга жөнөп жатканда ар бир кадамың, жолдо тоскоолдук жараткан бир нерсени алып таштооң С. болуп эсептелет» (Муслим, «мусафируун» 84). Коом жаштар жана кары-картаңдардан, ден соолугу чың адамдар менен майып жана оорулуу адамдардан, жумуш берүүчүлөр менен жумушчулардан, байлар менен биргеликте кедей-кембагалдардан турары белгилүү. Жашоонун мындай чындыгын эске алган ислам дини коомду бытырандуулуктан жана бузулуудан сактоонун зарылчылыгы катары садага түрлөрүн адамзатка тартуулаган. С. ырасмысы Кураны карим аяттарында (Бакарасүрөсү, 43) айтылган.3. Р. Ахмедова.
Пиза мунарасы
Пиза мунарасы (италянча Torre pendente di Pisa) – коңгуролуу мунара, Пиза шаарынын Санта- Мария Ассунта собор ансамблинин бир бөлүгү. Долбоордун автору – Б. Пизано жана В. фон Иннсбрук. Мунара 200 жылдык аралыкта эки этап менен курулган, 1174-ж. башталып, 1372-ж. бүткөн. «Кулап бара жаткан мунара» деген ат менен дүйнөгө белгилүү. Мунара 8 ярустан турат, 294 тепкичи бар, жерден чокусуна чейинки эңкейиш жагынын бийиктиги 55,86 м, эң жогорку жагы 56,7 м. Диаметри – 15,54 м. Дубалынын калындыгы түбүнөн чокусуна карай ичкерет, түбүндө – 4,9 м, жогору жагында – 2,48 м. Учурдагы кыйшаюусу 3°54' түзөт (2013). Мунара Италиянын 12–14-кылымдардагы монументтик искусствосуна таасир тийгизген. 1986-ж. Бүткүл дуйнөлүк мурастын тизмесине киргизилген.
Байматов Абдылда Мейманович
Байматов Абдылда Мейманович (26.1.1953, Жаңы-Базар айылы - 2000) - коомдук ишмер.
Фрунзе политехникалык институтун бүткөн.
Өзүнүн үзүрлүү эмгеги үчүн комсомолдун облустук, борбордук комитетинин, Коммунисттик партиянын облустук, райондук комитеттеринин «Ардак грамотасы» менен сыйланган. Райондун аймагындагы демократиялык кыймылдын жетекчилеринин бири. Каныш-Кыя айылында көчөгө аты коюлган.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Проходница (Вижас куймасы)
Проходница — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Вижас дарыясынын оң жээгинен 87 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 24 км.
Хаббэлл (Небраска)
Хаббэлл (Небраска) (Hubbell) — Небраска штатынын Thayer округуна караган АКШ шаары.
Проходница (Вижас куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Табылгыты (Тогуз-Торо району)
Табылгыты (Табылгыты) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Тогуз-Торо районундагы айыл. Сары-Булун айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1 013 киши.
Шелухина Нинель Петровна
Шелухина Нинель Петровна (1929-ж. т., Россия, Ворошиловоград обл., Новый Айдар айылы) - техника илимдин доктору (1986), проф. (1991). Ленинград текстиль институтун бүтүргөн (1951). Фабрикада инженер-химик, Кыргыз ССР ИА ОХИде кенже, улук. илимий кызматкер, лабор. башчысы, 1991-жылдан башкы илимий кызматкер. Химия жана пектин заттарынын технологиясы боюнча адис. 130дан ашык илимий эмгеги, а. и. 7 монографиясы жарык көргөн, 34 автордук күбөлүктөн жана патенттин ээси.
Остерайштедт
Остерайштедт (Ostereistedt) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Вюммдагы Ротенбург районуна кирет.
Калкы - 959 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 28,5 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 57 036. Муниципалитеттин башчысы — Рудольф Карс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
Вяз (Бир району, Башкыртстан)
Вяз — Башкыртстандын Бир районундагы айыл, Бахтыбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 148 киши. Почта индекси — 452461, ОКАТО коду — 80213807005.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Виннинген (Пирмазенс-Ланд)
Виннинген (Пирмазенс-Ланд) (Vinningen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Түштүк -Батыш Пфальц районуна кирет.
Калкы - 1682 киши(2013-ж.). . Аянты - 12,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 3 40 053. Муниципалитеттин башчысы — Херберт Франц.
Көк-желе
Көк-желе, Асман жаасы, Асан Үсөн – атмосферадагы суу тамчыларында жарыктын сынышынан, чагылышынан, интерференциясынан жана дифракцияланышынан келип чыккан оптикалык кубулуш. Асмандын Күнгө карама-каршы тарабына жааган жамгырда күн нурунан түркүн түстөгү жаа пайда болот. Көк-желенин борбору күндүн дискасы менен байкоочунун көз деңгээли аркылуу өткөн түз сызыкта жатып, Көк-желенин жаасы 420 бийикке жеткенде жоголот. Тоолуу жерлерде Көк-желени ландшафт бетинен да көрүүгө болот. Көк желе шаркыратмада, фонтанда, жаадырып сугарган учурда, жамгырдуу түндө прожектор нурунун жолунда да пайда болот. Кээде самолёттон Көк-желенин толук айланасы көрүнөт. Айрым учурда түсү тескери жайгашкан (тышы көгүш кызыл, ичи кызыл) бурчтук радиусу 520болгон экинчи Көк-желе байкалат. Жамгыр тамчылары канчалык чоң болсо, Көк-желенин түсү ошончолук ачык болот. Кыргыздар Көк-желени Асман жаасы, Күн желеси («күндүн кулагы»), Жез кемпирдин желеси деп атайт. Илимий жактан Көк-желенин пайда болушун 1637-ж. француз Р. Декарт ; тагыраак теориясын англис Ж. Эри жана австриялык геофизик Й. М. Пернтер далилдеген.
Кара кийимченчендер
Кара кийимчен адамдар - 1997-жылы Берри Соненфелд тарткан илимий-фантастикалуу экшн тасма. Тасманын продюсерлери: Волтер Ф.Паркерс жана Лаури Макдональд. Тасма Лоувел Каниңгем жана Сенди Каррузерс жазган "Кара кийимчен адамдар" аттуу юмористтик китепке негизделген. Тасма жер планетасында жашап, бирок жөнөкөй адамдардан жашыруун жашаган башка планеталык жандардга көзөмөлдүк кылып, сырдуу уюмга иштеген агенттер- Томми Ли жана Уилл Смиттин жоруктарын баяндайт.
Тасма 1997-жылы, 2-июлда "Columbia Pictures" тарабынан чыгарылган жана дүйнө жүзү боюнча 589 миллион АКШ долларын табуу менен тартууга каржыланган 90 миллион АКШ долларынан ашык кирешеге ээ болуп, ошол жылдын эң көп кирешелүү тасмасына айланган. Тасмадагы курч юмор, Жонс жана Смиттин аткаруулары, жана Дэнни Эльфмандын музыкасы дүйнө жүзү боюнча жылуу кабыл алынган. Тасма Оскар сыйлыгынын "Мыкты көркөм постановка", "Мыкты музыка" жана "Мыкты грим" наамдарын утуп алган.
Эренберг (Рөн
Эренберг (Рөн (Ehrenberg (Rhön))) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Кассель административдик округуна карайт. Фульда районуна кирет.
Калкы - 2635 киши(2013-ж.). . Аянты - 40,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 6 31 005. Муниципалитеттин башчысы — Томас Шрайнер.
Порнография
Порнография (гр. рorne  – бузукчул жана  grapho  – жазам) – жыныстык катнашы артараптан ачык жана одоно сүрөттөлгөн, көркөмдүк же илимий баалуулугу жок чыгармалар, басылмалар, сүрөттөр, компьютердик программалар, тасмалар, көрмө жана үнжазуулар, теле жана радио берүүлөр. П. фактысы арбир жолу атайын көркөм эксперттик комиссиянын корутундусу боюнча аныкталат. КР кылмыш-жаза мыйзамдарында: порнографиялык материалдарды жана буюмдарды мыйзамсыз даярдагандыгы (таркатуу жана жарнамалоо максатында); порнографиялык материалдарды жана буюмдарды таркаткандыгы, жарнамалагандыгы; порнографиялык мүнөздөгү басылмаларды, кино жана көрмө материалдарды, сүрөттөрдү жана башка буюмдарды мыйзамсыз саткандыгы үчүн кылмыш-жаза жоопкерчилиги каралган.
Кройцебра
Кройцебра (Kreuzebra) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Айхсфельд районуна кирет.
Калкы - 787 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 13 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 061. Муниципалитеттин башчысы — Райнхольд Фройнд.
Портфелсиз министр
Портфелсиз министр – министрлик башкарбаган, бирок премьер-министрдин өзүнчө тапшырмаларын аткаруучу жана өкмөттүн жыйындарында чечүүчү добушка ээ кызмат адамы – өкмөттүн мүчөсү. Азыркы учурда көптөгөн өлкөлөрдө, анын ичинде КР да бар.
Калилин (Андижан область)
Калилин (Kalilin) — Өзбекстан Республикасынын Андижан облусун Коргон-төбө районундагы айыл. Дардак округу составына кирет.
Лонгмидоу (Массачусетс)
Лонгмидоу (Массачусетс) (Longmeadow) — Массачусетс штатынын Хэмпден округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 15 633 киши. Болжолдуу аянты - 24.6 км². FIPS коду — 25-36300.
Байдөөлөтов Сатыбалды
Байдөөлөтов Сатыбалды (25.3.1926-ж.т., Каныш-Кыя айылы - 1989, Ала-Бука айылы) - коомдук жана саясий ишмер.
Кыргызстан Коммунисттик партиясынын Борбордук комитетинин алдындагы партиялык мектепти бүткөн (1956). Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучусу (1944-45), Советтик Армиянын катарында кызмат өтегөн (1946-50).
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Почта байланыш каражаттары
Почта байланыш каражаттары – почта байланыш кызматын көрсөтүү максатында колдонулуучу жабдуулар жана унаа каражаттары.
Толльвиц
Толльвиц (Tollwitz) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Мерзебург-Кверфурт районуна кирет.
Калкы - 1218 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 10,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 88 370. Муниципалитеттин башчысы — Уве Фишер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
Көк-ирим тоосу
Көк-ирим тоосу – Ички Теңир-Тоодо, Тогуз-Торо жана Кетмен-Төбө ойдуңдарынын аралыгында. Токтогул жана Тогуз-Торо райондорунун чегинде. Узундугу 60 км, эң жазы жери 38 км. Орточо бийиктиги 3800 м, эң бийик жери 4351 м (Байдамтал). Нарын капчыгайынан Капка ашуусуна чейин созулат. Кембрий, девон, ордовиктин кумдук, сланец, акиташ ж. б. тектеринен түзүлгөн. Ортосу бийик жана аскалуу, батыш жагы жапыз, түштүгүндө кууш жана терең капчыгайлар бар; түндүк-чыгышына үстү тегиз тоо айрыктары мүнөздүү (Кызыл-Татыр, Турук, Ак-Башат). Мөңгүлөр тоонун ортоңку бөлүгүнүн түндүк бийик беттеринде. Нарын капчыгайына караган тарабы кургак келип, батышы нымдуу, бадал жана дарак өсүмдүктөрү өсөт. Түштүк беттерине талаа (1400—2000 м), бадал аралаш токой жана шалбаа (2000—3000 м), субальп жана альп шалбаалуу талаа (3000—3900 м), түндүк капталына талаа (1600—2400 м), шалбаа жана майда бадал (2400—2900 м), субальп, альп (2900—4000 м), ал эми тоо чокуларына нивалдык ландшафттар мүнөздүү.
Буханан
Буханан (Buchanan) — Мичиган штатынын Berrien округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 4681 киши. Болжолдуу аянты - 6.4 км². FIPS коду — 26-11400.
Юма (Колорадо)
Юма (Колорадо) (Yuma) — Колорадо штатынын Юма (Yuma) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 3 285 киши. Болжолдуу аянты - 6.3 км². FIPS коду — 08-86750.
Почта байланыш түйүнү
Почта байланыш түйүнү – почта байланыштары менен почта каттам объектилеринин жыйындысы.
Шеелит
Шеелит - вольфраматтар тобунун минералы, CaW04 (кальцийдин вольфраматы). Курамынын 19,48%ин СаО, 80,52% ин W03 түзөт. Кошундулары Mn, Sr, Nb, Ta, Cr, F, Cu, айрымдарынын изоморфдук кошундусу Мо04 (молибден шеелитте 24% ке чейин). Агрегаты бүртүкчөлүү. Өңү түссүз, ак, боз, саргыч, күрөң сары же кызгылт сары. Айнектей же майланышкандай жылтырап, тунук же анча тунук эмес. Катуулугу 4,5-5; тыгыздыгы 5,9-6,1 г/см3. Азот жана туз к-таларында эрийт. Скарн, гидротермден пайда болот. Кыргызстанда Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Кум-Бел, Кашка-Суу-1 шеелит кендеринен вольфрам кенташтарын өнөр жайлык казып алуу жана андан концентрат алуу иштери жүргүзүлгөн. АКШда 1943-ж. синтетикалык Шеелит алынган.
Таш-топурак плотина
Таш-топурак плотина – негизинен таш, чопо материалдан курулган гидротехникалык курулуш (тосмо). Таш-топурак плотинанын конструкциясысы эң жөнөкөй, жергиликтүү материалдан жасалгандыктан кенири таралган.
Вайнгартен (Баден)
Вайнгартен (Баден) (Weingarten (Baden)) — Германия Федеративдик Республикасынын Баден-Вюртемберг жеринде жайгашкан муниципалитет. Карлсруэ административдик округуна карайт. Карлсруэ районуна кирет.
Пилон
Пилон (грекче pylon – сөзмө-сөз дарбаза, эшик) – 1) чатырга таяныч болгон же дарбаза эшигинин эки жагында турган чоң түркүктөр; 2) Байыркы Египет храмдарынын кире беришине (эки тарабына) тургузулган кесилген пирамида сымал мунара түрүндөгү курулуш.
Вайнгартен (Баден)
Калкы - 9949 киши(2013-ж.). . Аянты - 29,40 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 08 2 15 090. Мэр — Клаус-Дитер Шольц.
Садиева Анаркүл Эсенкуловна
Садиева Анаркүл Эсенкуловна (10. 2. 1961-жылы туулган, Ош (азыркы Жалал-Абад) облусу, Токтогул району, Кара-Сакал айылы) - техника илимдеринин доктору (2011). КРдин билим берүүсүнүн отличниги (2006). ФПИни (1983) бүтүргөн. Ошол эле жерде илимий кызматкер (1983-91), окутуучу, улук окутуучу, доцент, профессор (1991-2006), 2006-жылдан окумуштуу катчы болуп эмгектенет. Машина динамикасы жана бекемдиги боюнча адис. бОтан ашык илимий эмгеги, анын ичинде 1 монография, 2 окуу китеби жарык көргөн.
Твин Валлэй (Миннесота)
Твин Валлэй (Миннесота) (Twin Valley) — Миннесота штатынын Norman округуна караган АКШ шаары.
Игл Лэйк (Мэн)
Калкы - 815 киши. Болжолдуу аянты - 101.8 км². FIPS коду — 23-19420.
Оффенберг
Оффенберг (Offenberg) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Төмөнкү Бавария административдик округуна карайт. Деггендорф районуна кирет.
Почта байланыш уюмдары
Почта байланыш уюмдары – уюштуруучулук-укуктук таризине жана менчигинин түрүнө карабастан, өзүнүн негизги ишмердигинин түрү катары почта байланыш кызматын көрсөтүүнү ишке ашырып келе жаткан юридикалык жактар.
Твин Валлэй (Миннесота)
Калкы - 821 киши. Болжолдуу аянты - 2.3 км². FIPS коду — 27-65938.
Юлайссэс (Небраска)
Юлайссэс (Небраска) (Ulysses) — Небраска штатынын Butler округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 276 киши. Болжолдуу аянты - 0.5 км². FIPS коду — 31-49460.
Садат (Мухаммед) Анвар
Садат (Мухаммед) Анвар (25. 12. 1918, Минуфия провинциясы, Мит Абу эль-Кум кыштагы - 6. 10. 1981, Каир) — Египеттин мамлекет ишмери. Ha- cep башчылык кылган «Эркин офицерлер» улуттук уюмунун негиздөөчүсү жана мүчөсү. 2-дүйнөлүк еогуш убагында Германияга жардам берген деп айыпталып, террористтик аракети үчүн англичандар тарабынан камакка (1946-49) алынган. 1952-жылы өлкөдө болгон төнкөрүшкө катышкан, анда Фарук тактан кулап, бийликке Насер келген. Насер өлгөндөн кийин Садат Египеттин президенти (1970-81) болгон. 1972-жылы ал Египеттен советтик аскер миссиясын чыгарып, 1974-жылы Суэц каналын Египеттин курамындагы зонага айландырган (1973-жылы Октябрь согушунан кийин). 1977-жылы Ж. Чыгыштагы абалды жөнгө салуу үчүн Садаттын Израилге барышы араб өлкөсүнүн Израилди таанууга болгон биринчи кадамы болгон. Анын бул кадамы араб өлкөлөрү тарабынан катуу сынга алынган. 1978-жылы Кэмп-Дэвидде (Мэриленд штаты, АКШ) АКШ президенти Картердин демилгеси менен Садат жана Израилдин премьер-министри Менахем Бегиндин ортосунда жолугушуу өткөрүлүп, 1979-жылы Вашингтондо Египет-Израиль тынчтык келишимине кол коюлган. Египеттиктерге жакпаган саясий иштери 1981-жылдын 6-октябрында Садаттын өлүмүнө алып келген.
Остербрух
Остербрух (Osterbruch) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Куксхафен районуна кирет.
Калкы - 566 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,21 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 3 52 045. Муниципалитеттин башчысы — Петер фон Шпреккельзен.
Садат (Мухаммед) Анвар
Колдонулган адабияттар
Садиев Калмурат (29. 10. 1948-жылы туулган, Жалал- Абад облусу, Токтогул району, Көдүл айылы) - генерал-лейтенант (2003). Юридика илимдеринин кандидаты (2001). Ташкент жогорку жалпы аскер-командалык окуу жайын (1971), М. В. Фрунзе атынан аскер академиясын (1984) КМУну (1998) бүткөн. 1971—89-жылы СССР аскер күчтөрүндө кызмат өтөгөн. 1989-93-жылдары Сирия Араб Респ-нда аскер кеңешчиси, 1994-95-жылдары КР Коргоо министрлигинин башкы штабында начальниктин орун басары, 1995-2002-жылдары КР ички иштер министринин орун басары, ошол эле мезгилде аскерлердин ыкчам оперативдүү башчысы, 2002-05-жылдары КР Чек ара кызматынын төрагасы. 2006-08-жылдары КР Коргоо министрлигинин башкы чалгындоо башкармалыгында начальник (аскер бөлүгүнүн командири) болуп кызмат кылган.
Садовый
Садовый - Чүй облусунун Чүй районундагы кыштак.
Чүй айыл аймагына караштуу.
Көк карга сымалдар
Көк карга сымалдар (лат. Coraciiformes) — куштардын түркүмү. Бул түркүм бир кыйла айырмаланган топту камтыйт. Филогенез жагынан күкүк сымалдарга жана байкуш сымалдарга жакын. Куш жүнү катуу, ачык түстө, көпчүлүк учурда күмүштөй кулпунуп турат. Анын 49 уруусу, 194 түрү бар. Негизинен тропикте жана субтропикте жашайт; мелүүн кеңдикте чанда кездешет, келгин куш. Көз Карандысыз мамлекеттер шериктештиги өлкөлөрүндө 11 түрү бар, анын ичинде 6—8 түрү уялайт. Көк карга сымалдар көбүнчө сейрек дарактуу жерде, бир азы талаада, чөлдө жашайт. Моногамдар. Уяларын көңдөйгө, аска жаракаларына же ийинге салат; кээ бири колония түрүндө уялайт. Балапандарын ургаачы, эркеги экөө тең басып чыгарат. Балапаны жылаңач, көзү ачылбай чыгат, жай чоңоёт. Негизинен жаныбарлар менен азыктанат.
Садовый
Деңиз деңгээли 588 м бийиктикте.
Райондун борбору Чүй кыштагынан 12 км Түштүк-чыгыш тарапта.
Токмок темир жол бекетинен 10 км.
Калкы 1130 (2009).
Орто мектеп, китепкана, клуб, ФАП бар.
Винринген
Винринген (Winringen) — Германия Федеративдик Республикасынын Рейнланд-Пфальц жеринде жайгашкан муниципалитет. Айфель-Битбург-Прүм районуна кирет.
Калкы - 68 киши(2013-ж.). . Аянты - 2,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 2 32 327. Муниципалитеттин башчысы — Вальтер Кирст.
Проходница (Чеша куймасы)
Проходница — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чеша дарыясынын оң жээгинен 12 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 21 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
Самосадка (Бир району, Башкыртстан)
Самосадка — Башкыртстандын Бир районундагы айыл, Бахтыбаев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 34 киши. Почта индекси — 452461, ОКАТО коду — 80213807006.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
X-кишилер (тасма)
"X-кишилер" (X-Men, Люди Икс) - Marvel Comics каармандарынын ошол эле аталыштагы тобуна негизделип тартылган америкалык супер баатыр тасма. Бул "Х-кишилер" тасмасынын алгачкы чыгарылышы жана андан кийин 2003-жылы "Х2" жана 2006-жылы "Х-кишилер: Акыркы уруш" чыккан. Тасманын режиссёру- Брайан Сиңер, сценарийин жазган-Дэвид Хайтер, жана тасмада роль аткаргандар - Хү Жекман, Патрик Стүарт, Ян Маккелен, Хэлли Берри, Фамке Яенсен, Жеймс Мардсен, Брюс Дэвисон, Ребекка Ромейн-Стамос, Рэй Парк, Тайлер Мэйн жана Анна Пагуин. Тасма аз сандагы мутант кишилер укмуштуу күчтөргө ээ болууу менен жөнөкөй кишилердын аларга болгон күмөн саноосун баяндайт.
Тасманы тартуу иштери негизинен 1999-жылдын 22-сентябрынан, 2000-жылдын 3-мартына чейин Торонто шаарында жүргөн. "Х-кишилер" чыккан соң киносынчылардын жагымдуу пикирлерине ээ болгон жана кирешлүү тасмалардын катарын толуктаган. Ошондой эле, "Х- кишилер" тасмасынын чыгарылышы баатырдык тасмалардын кайрадан жаралышына түрткү берген.
Проходница (Чеша куймасы)
Суу реестринин маалыматтары
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Чаткал аэропорту
Аэропорт (Чаткал) - 1952-90-жылдары Жаңы-Базар аэропорту, 1990-95-жылдары жаңы курулган Каныш-Кыя аэропорттору алгач АН-2, кийин АН-28 самолёттору менен жүргүнчүлөрдү Чаткал-Талас-Бишкек аба каттамы менен ташылган.
Ефанов Владимир (Володя), Артыкбаев Эргеш, Оморов Адылбек, Нарынбетов, Таабалды Самарбек Казаковдор начальник болуп иштеген. Жергиликтүү тургундардан Закиров Раис, Бекмуратов Орозбек алгачкы учкучтардан болушкан.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Байдөөлөтов Наркул Сатыбалдиевич
Байдөөлөтов Наркул Сатыбалдиевич (20.12.1968-ж.т., Жаңы-Базар айылы) - аскер кызматкери, полковник.
Д.Асанов атындагы аскер лицейин (1986), Алматы Жогорку аскердик окуу жайын (1990), Казак Республикасынын аскер академиясын (2000), Россия Федерациясынын куралдуу кучтөрүнүн Генералдык штабынын академиясын (2009) бүткөн.
1990-98 жылдары Ош жана Майлуу-Суу шаарларында взвод командири, аскер бөлүгүнүн штаб башчысы, 2000-2007 жылдары Кыргызстандын төрт чегара отряддарында саркер болуп иштеген.
2009-жылдан чек ара кызматынын күжүрмөн даярдык башкармалыгынын башчысы, кесипкөйлүктү жогорулатуу борборунун башчысы, түндүк аймагы боюнча чек ара башкармалыгынын башчысы, чек ара аскерлеринин кол башчысынын орун басары, Чүй облусу боюнча чек-ара башкармалыгынын башчысы.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Кромбах (Айхсфельд)
Кромбах (Айхсфельд) (Krombach (Eichsfeld) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет.  Айхсфельд районуна кирет.
Калкы - 206 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 4,19 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 61 062. Муниципалитеттин башчысы — Гуйдо Көниг.
Көк-Күмбөз көрүстөндөрү
Көк-Күмбөз көрүстөндөрү — байыркы жана орто кылымдарга тиешелүү археологиялык эстелик. Атбашы районунун чыгышындагы Көк-Күмбөз суусунун этегинде жайгашкан. Жалпы саны жүздөн ашуун. Көпчүлүгү сак дооруна таандык.
1982—83-жылдары археолог М. И. Москалёв баяндап жазган. 1989-ж. археолог К. Табалдиев көрүстөндөрдү картага түшүргөн.
Интернеттик шилтемелер
...
Кара-Суу (Тогуз-Торо району)
Кара-Суу (Кара-Суу) — Кыргыз Республикасынын Жалалабат облусун Тогуз-Торо районундагы айыл. Сары-Булун айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1 739 киши.
Торнау (Дюбенер-Хайде)
Торнау (Дюбенер-Хайде) (Tornau (Dübener Heide)) — Германия Федеративдик Республикасынын Саксония-Анхальт жеринде жайгашкан муниципалитет. Виттенберг районуна кирет.
Калкы - 564 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты - 25,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 15 0 91 350. Муниципалитеттин башчысы — Энрико Шиллинг.
Почта байланышы
Почта байланышы – почта жөнөтүмдөрүн, акча каражаттарын которумдарды кабыл алууну, иргөөнү, ташууну жана жеткирүүнү камсыз кылуучу, ошондой эле мезгилдүү басма сөздү, бааракыларды, жөлөкпулдарды, дайындуу башка төлөмдөрдү келишимдик негизде жеткирип берүүнү уюштуруучу мекемелердин жана унаа каражаттарынын бирдиктүү технологиялык тармагы. КРдин бүткүл аймагында почта жөнөтүмдөрүнүн жана почта транзитинин эркиндиги кепилденген.
Ашыркулова Бузия
Ашыркулова Бузия (12.2.1940-ж.т., Коргон-Төбө айылы) - коомдук ишмер, райондун ардактуу атуулу (2007).
Лорэнс (Массачусетс)
Лорэнс (Массачусетс) (Lawrence) — Массачусетс штатынын Эссекс округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 76 377 киши. Болжолдуу аянты - 19.2 км². FIPS коду — 25-34550.
Ашыркулова Бузия
Жалал-Абад медициналык окуу жайын (1963), Ош мамлекеттик педагогика институтунун (1977) бүткөн. Эмгек жолун 1963-ж. Чаткал участкалык ооруканасында медсестра болуп баштаган.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Өмүрбеков, Токторбек
Кыскача өмүр таржымакалы
Токторбек Өмүрбеков 1955-жылы 27-мартта Кыргызстандын Нарын областында, тактап айтканда, Теңир-Тоонун Ат-Башы районундагы Кара-Суу кыштагында (айтылуу Кошой-Коргон шаар чалдыбары жайгашкан айылда) туулган. Кыштак ушул тапта Кошой-Коргон айылы деп да аталат.
Атасы Наматбек Өмүрбековдун теги - кыргыздын азык уруусунан. Ал Ат-Башы районуна караштуу «Коммунизм» колхозунда бухгалтер, апасы Күлүмбүбү Орозобекова айылда  колхозчу болуп эмгектенген.
1962-1972-жылдарда Кара-Суу орто мектебинде окуган. 1972-жылы аталган кыштактагы "Кара-Суу" орто мектебин аяктаган.
1972-ж. сентябрдан 1973-ж. июлуна чейин Фрунзе шаарындагы кондитердик фабрикада  жумушчу болуп иштеген.
1973-1978-жылдары Кыргыз мамлекеттик Университетинин (азыркы Кыргыз Улуттук Университети) тарых факультетинде окуган.
Жакшы окуган бүтүрүүчү катары 1978-жылы университетке ишке алынган.
Анын илимий жетекчиси жана нускоочусу - профессор, Кыргыз УИАсынын мүчө-кабарчысы Анварбек Хасанов болгон.
КУУнун аспирантурасын сырттан окуган.
1978-жылдын 15-августунан бери КМУнун (азыркы КУУнун) тарых факультетинде окутуучу, 1989-ж. тартып ага окутуучу, 1992-жылдан –доцент, 2000-жылдан профессор болуп эмгектенип келе жатат. 1994-2000-жылдары КУУнун Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы кафедрасынын башчысы болгон.
2001-2008-жылдарда КУУнун Тарых жана чөлкөм таануу факультетинин деканы кызматында иштеген.
2006-ж. август-ноябрь айларында КУУнин окуу иштери боюнча проректору болгон.
Азыркы учурда КУУнун Тарых жана чөлкөм таануу факультетинин Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы кафедрасынын профессору болуп, андан соң Жалпы тарых кафедрасынын профессору болуп иштеди. Узакка созулган оорудан кийин, 64 жашында, 2019-жылы 30-июлда Бишкек шаарындагы Кантемир көчөсүндөгү үйүндө дүйнөдөн кайтты.
Илимий чыгармачылыгы
Т.Н.Өмүрбеков 1986-жылы кандидаттык диссертациясын, 2004-жылы докторлук диссертациясын ийгиликтүү коргогон.
Кыргызстандын жана Борбордук Азиянын тарыхы боюнча 180ден ашуун илимий,  окуу-методикалык эмгектин, анын ичинде 6 монография, 15тен ашуун  окуу китептери менен окуу - методикалык  куралдарынын автору.
Жалпы билим берүүчү орто мектептин 6,7,8 - класстары үчүн Чоротегин Т. К. менен авторлошуп жазылган «Кыргызстандын тарыхы» окуу китеби кыргыз, орус, өзбек тилдеринде 1996-2010-жж. үч ирет басылып, Республикада негизги окуу китеби катары колдонулууда.
Ошондой эле 6-класстын «Байыркы дүйнө тарыхы» окуу китебинин дагы авторлорунун бири.
Жогорку окуу жайлары үчүн да бир нече окуу китеби жана окуу-методикалык куралдары жарык көргөн.
Айрым илимий макалалары кытай, орус, түрк, англис, немец тилдеринде жарыяланган.
Кытайда, Россияда, Түркияда, Германияда, Казакстанда, Өзбекстанда өткөн Эл аралык илимий конгресстерге, симпозиумдарга катышкан (1994-2010-жж.).
XVI-XX к. башындагы Кыргызстандын саясий тарыхы, чыгаан инсандары тууралу маселелерди изилдөө менен алектенет.
Асыресе 19-кылымдагы кыргыздын тарыхый инсандары, 20-кылымдын башындагы улуттук боштондук кыймыл, Кыргызстандагы саны аз улуттардын коомдогу ролу жана жалпы эле Кыргызстан тарыхын орто мектептерде окутуу маселелери боюнча адис.
Үй-бүлөсү
Жубайы - тарыхчы мугалим Жаңыл Бакасова (1958-жылы 16-декабрда Нарында туулган).
Эки уулу (1980-жылы туулган Анварбек, 1987-жылы туулган Элзар), бир кызы (1984-жылы туулган Асел) бар. Неберелүү.
Ата-энеси. Бир туугандары
Атасы Наматбек Өмүрбеков 1924-ж. туулуп 1992-ж. көз жумган.
Наматбек ата Пржевальскидеги (азыркы Каракол ш.) айыл-чарба техникумунун сырттан окуу бөлүмүндө окуган (болжолу 1958-1962-жж.).
Ал болжолу 1950-1959-жж. Кара-Суу айылдык кеңешинде катчы болуп иштеген.
1960-1968-жж. «Коммунизм» колхозунда мал чарба бухгалтери, 1969/70-жж. бригадир, 1971/83-жж. колхозчу болуп эмгектенген. 1984-жылдан тартып пенсионер, 1992-ж. июнда дүйнөдөн өткөн.
Наматбектин жубайы Орозобекова Күлүмбүбү апа колхозчу болуп эмгектенген. Учурда ардагер.
Токторбектин ата-энеси 9 баланы: 4 уул, 5 кызды тарбиялап өстүрүшкөн.
Сыйлыктары. Наамдары
Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнүн отличниги.
«Манас-1000» юбилейлик медалы менен сыйланган.
Т.Өмүрбековго орто мектептин окуучуларына арналган "Кыргыздардын жана Кыргызстандын жаңы доордогу тарыхы: (17 - 20-к. башы) аталыштагы автордошуп жазган китеби (Бишкек, 1995) үчүн Кыргызстан Тарыхчылар Жамаатынын Белек Солтоноев наамындагы сыйлыгы ыйгарылган (1996-жылдын 25-декабры).
Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнө эмгек сиңирген кызматкер (2011).
"Даңк" медалынын ээси (2016-жыл).
Пайдаланылган адабияттар
ISBN 5-89750-028-2
Почта байланышынын артараптуу кызматы
Почта байланышынын артараптуу кызматы – почта байланыш кызматынын кат-кабарларды, акча каражаттарын, почта жана телеграф которумдарын кабыл алуу, иштеп чыгуу, ташуу, жеткирип берүү боюнча өлкөнүн аймагындагы пайдалануучуга жалпыга жеткиликтүү тарифтер боюнча кызмат көрсөтүүсү.
Бэверли Хиллс
Бэверли Хиллс (Beverly Hills) — Мичиган штатынын Oakland округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 10267 киши. Болжолдуу аянты - 10.5 км². FIPS коду — 26-08160.
Таштуу Тунгуска
Таштуу Тунгуска, Ортоңку Тунгускa – Россия Федерациясынын Краснояр крайындагы дарыя. Енисейдин оң куймасы. Узундугу 1865 км, алабынын аянты 240 миң км2. Ангар токол тоосунан башталып, Орто Сибирь бөксө тоосу аркылуу агат. Жогорку бөлүгүндө Катанга деген ат менен терең өрөөн аркылуу агып, Тэтэренин чатынан өрөөнү кууштайт; нугунда босоголор, сайроондор көп. Негизги куймалары: Камо, Вельмо (сол), Тэтэрэ, Чуня (оң). Орточо чыгымы 1587,1 м3/сек., кар суусунан куралат. Суусу май – июлда кирип, октябрдан майдын ортосуна чейин тоңот. Кээ бир жылдары ташкындайт. Ортонку жана төмөнкү агымында кеме жүрөт. Чатында Орто Сибирь коругу бар. Калктуу пунктары: Ванавара (1146 м; ушул жерди кеме жүрөт, Байкит, Полигус жана бир нече факториялар. 1908-ж. 17 (30)-июнда Ванавара кыштагынан 80 км түндүктө Тунгус метеорити түшкөн.
Фэйрфилд (Небраска)
Фэйрфилд (Небраска) (Fairfield) — Небраска штатынын Clay округуна караган АКШ шаары.
Почта байланышынын объектиси
Почта байланышынын объектиси – почтамттар, темиржолдогу почтамттар, темиржол бекетиндеги, аэробекеттеги, почта ташуу бөлүмдөрү, кат-кабар алмашуу жайлары, почта байланыш ишканалары менен түйүндөрү, почта байланыш бөлүмдөрү ж. б.
Жөргөмүш адам (тасма, 2002)
Жөргөмүш адам (Spider-Man, Человек-паук) - 2002-жылы Сэм Раими тарткан америкалык баатырдык тасма. Тасма "Marvel" комикстеринин ошол аттагы каарманына негизделген. Анда Нү-Йорк шаарында жашаган мектеп окуучусу жана кинонун баш каарманы Питер Паркердин (Тоби Магуайр) жөргөмүш сыяктуу укмуштуу күчтөрүн өркүндөтүү менен шаардагы кылмыштуулукка каршы күрөшкөндүгүн баяндайт. "Жөргөмүш адам"- тасмасында Питердин сүйүктүүсү Мери Жейн Уотсондун ролун Кирстен Данст, Уиллием Дефо- Норман Осборн/ Грин Гоблинин ролун, Розмари Харрис жана Клифф Робертсон "Мэй эже" жана "Бэн аганын" ролдорун, Жеймс Франко анын эң жакын досу Гарри Осборндун ролун аткарышкан.
"Жөргөмүш адам"- 2002-жылы, 30-апрелде Филиппинде алгачкы жолу көрсөтүлүп, АКШда 2002-жылы, 3-майда көрсөтүүгө чыгарылган. Тасма сын-пикир жагынан да киреше жагынан да ийгиликке жеткен. Дүйнө жүзү боюнча 821.7 миллион АКШ долларын табуу менен, тасма 2002-жылдын эң кирешелүү тасмаларынын арасында үчүнчү орунду ээлеп, дүйнө жүзү боюнча эң кирешелүү тасмалардын арасында 56-орунду ээлеген(чыккан жылы 7 орунда болгон).
75- Оскар тапшыруу аземинде "Мыкты визуалдык эффект" жана "Мыкты үн монтажы" наамдарына көрсөтүлгөн. Тасманын дүңгүрөгөн ийгилигинен соң, "Columbia Pictures" жана "Marvel" киностудиялары тасманын кийинки бөлүмдөрү 2004-жылы "Жөргөмүш адам 2" жана 2007-жылы "Жөргөмүш адам-3" тасмаларын тартып чыгарышкан.
Ямпа (Колорадо)
Ямпа (Колорадо) (Yampa) — Колорадо штатынын Рутт (Routt) округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 443 киши. Болжолдуу аянты - 0.6 км². FIPS коду — 08-86475.
Ашыркулов Сары
Ашыркулов Сары (1905, Шакафтар айылы - 1929) - Совет бийлигин алгачкы уюштуруучуларынан.
Көк мээ
Көк мээ (Coenuros—is) — малдын (көбүнчө койдун), кээде кишинин инвазиялуу (цестодоз тобундагы гельминтоз) ылаңы, oopycy. Multiceps multiceps тасма куртунун личинкасы пайда кылат. Ылаң Көз Карандысыз мамлекеттер шериктештиги өлкөлөрүнөн Борбордук Азия, Закавказье республикаларында, Казакстанда, Волга бою, Сибирде кездешет. Көбүнчө 2 жашка чейинки жаш мал ылаңдайт. Гельминт ит, карышкыр, чөө, кээде түлкүнүн ичегисинде мителейт. Булар бөлүп чыгарган мультицепс жумурткасын кой, эчки ж. б. тоют менен кошо жеп, алар малдын ичегисинде личинкага айланып, канга өтөт, кан аркылуу мээге жетип, өөрчүп, ыйлаакча пайда кылат. Дарт 4 стадияда өтөт. 1-стадияда (16 күн) ылаңдын белгиси байкалбайт. 2-синде кой чочулап үркүп, булчундары тырышып, бир орунда тегерене берет. Айрым козулар өлөт. 3стадия (2-А тымызын мезгил) 2,5—8 ай созулат. 4-стадиясында (2—3 жума) ылаңдын клиникалык белгилери күчөп, мал арыктап өлөт. Дарылоо — операция жолу менен жүргүзүлөт. Алдын алуу жана каршы күрөшүү: өлгөн койдун же союлган дарттуу койдун башын Беккари чуңкуруна көөмп, ылаңдуу малды өз убагында бөлүү, жолбун итти жоготуу, чарбадагы итти жылына 4 жолу дегельминттөө.
Ашыркулов Сары
Кызыл-Жар районундагы жаштар мектебинде окуган. 1925-жылы уюшулган Шакафтар айылдык кеңешинин (кеңсеси Нарбай байдын коргону) алгачкы төрагасы. Стамбек корбашынын жигиттери тарабынан өлтүрүлгөн.
Колдонулган адабияттар
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
Пил тумшуктуулар
Пил тумшуктуулар (Proboscidea) – сүт эмүүчүлөр классынын түркүмү. Ортонку эоценде Африкада пайда болуп, ал жерден Евразияга тараган. Өзгөчө неогенде жана плейстоценде дүркүрөп көбөйгөн. Байыркы Пил тумшуктуулардын бийиктиги 1.иге жакын болгон, акырындап жашоо шартына байланыштуу 3,5 мден 5 .мге, салмагы 5000 кгга жеткен. Пил тумшуктуулардын үч түркүмчөсү – меритерийлер, дейнотерийлер жана пил сымалдар белгилүү. Пил сымалдардын 2 тукуму – мастодонттор жана пилдер бар. Азыркы мезгилде Пил тумшуктуулардын 2 гана түрү кездешет.
Чаак тоо
Чаак тоо – Фергана тоо тизмегинин түш.-батыш тармагы.
Сарыбель ж-а Аксуу (Нарындын сол куймалары) сууларынын аралыгында дого сымал созулуп жатат.Уз. 24 км, туурасы 6–7 км. Орт. Бийикт. 2500–2600 м, эң бийик жери 3000 м ге чейин. Тоонун кыры негизинен тайпак, анда-санда тик чокулар кездешет; капталдары жантайыңкы, айрым жерлери жардуу, айрыкча тоонун Нарын д-на түшкөн батыш тумшугу тик ж-а жалама. Тоо соңку карбондун кумдук, алевролит, сланец, акиташ тектеринен түзүлгөн. Жарым чөл ж-а кургак талаа (1800 м бийиктикке чейин), талаа ж-а бадал-шалбаалуу талаа ландшафттарынан турат. Чарбада жайыт, чөп чабынды.
Твин Лэйкс (Миннесота)
Твин Лэйкс (Миннесота) (Twin Lakes) — Миннесота штатынын Freeborn округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 151 киши. Болжолдуу аянты - 1.3 км². FIPS коду — 27-65920.
Остервальд
Остервальд (Osterwald) — Германия Федеративдик Республикасынын Төмөнкү Саксония жеринде жайгашкан муниципалитет. Графство Бентхайм районуна кирет.
Калкы - 1180 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 33,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 03 4 56 017.
Пытьтод-Яга
Пытьтод-Яга — Орусиядагы дарыя. Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Худелка-Яга дарыясынын сол жээгинен 17 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 23 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Баренц деңизи бассейнинин дарыялары, Канин Нос тумшугунан Печора дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Оффенхаузен (Ортоңку Франкония)
Оффенхаузен (Ортоңку Франкония) (Offenhausen (Mittelfranken)) — Германия Федеративтик Республикасынын Баварияжеринде жайгашкан муниципалитет. Нюрнберг районуна кирет.
Калкы - 1566 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 22,50 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 09 5 74 145. Муниципалитеттин башчысы — Георг Рау.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 14 шаардык районго бөлүнөт.
Ташыбекова Жамал Чойбековна
Ташыбекова Жамал Чойбековна (29. 8. 1937-жылы туулган, Фрунзе шаары) – мамлекеттик жана коомдук ишмер. 1960-ж. Москвадагы жеңил өнөр-жай технологиялык институтун бүтүргөн. 1960–64-жылдары Фрунзедеги «Октябрдын 40-жылдыгы» атындагы кийим тигүү фабрикасында бригадир, мастер, цех начальниги, 1964–67-жылдары «Киргизия» фирмасында филиалдын начальниги, башкы инженери, генералдык директору, 1967–71-жылдары Кыргызстан КП БКда инструктор, бөлүм башчынын орун басары, 1971–80-жылдары Фрунзе шаараткомунун төрагасынын орун басары, 1980–86-жылдары Кыргыз ССР Министрлер Советинин төрагасынын орун басары, ошол эле мезгилде Кыргыз ССР тышкы иштер министри, 1986–97-жылдары чет өлкөлөр менен достук жана маданий байланыш боюнча Кыргыз коомунун, 1997–98-жылдары Үй-бүлө, аялдар жана жаштар иштери боюнча мамлекеттик комиссиясынын төрайымы, 1998–2004-жылдары Кыргызстан аялдар уюмдары федерациясынын жетекчиси, 2004–10-жылдары Достук үйүнүн директору, 2010-жылдан директорунун орун басары. Кыргыз Республикасынын Атайын жана Ыйгарым укуктуу элчиси. «Ардак Белгиси» ордени жана медалдар менен сыйланган.
Почта байланышынын оператору
Почта байланышынын оператору – почта байланыш тармагын иштетүүчү жана почта байланыш кызматын көрсөтүүчү жеке жана юридикалык жак. П. б. о.байланыш боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан берилүүчү лицензиялык макулдашуунун негизинде аракеттенет.
Эрингсхаузен
Эрингсхаузен (Ehringshausen) — Германия Федеративдик Республикасынын Гессен жеринде жайгашкан муниципалитет. Гиссен административдик округуна карайт. Лан-Дилль районуна кирет.
Калкы - 9 368 киши(2013-ж.). . Аянты - 45,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 06 5 32 008. Муниципалитеттин башчысы — Эберхард Нибх.
Ташыркоо
Ташыркоо – мал туягынын жышылып, кетилип, трасынын көрүнүп калышы. Ташыркоодо мал аярлап басып, аксай баштайт. Буга жол бербөө үчүн аны маалында такалап туруу зарыл.
Винтербах (Зонвальд)
Калкы - 461 киши(2013-ж.). . Аянты - 14,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 07 1 33 115. Муниципалитеттин башчысы — Хорст Айлер.
Шведдер
Шведдер, свенскар (эскиче свейлик немистер деп аталган) -  эл, Швеция королдугунун негизги калкы. Ошондой эле Испанияда (65 миң), АКШда (4500 миң), Норвегияда (28,73 мин), Австралияда (100 миң) да жашашат. Жалпы саны 15 млн киши, а. и. Швецияда 9 455 134 (2011). Швед тилинде сүйлөшөт. Динибоюнчалютерандар, католиктер, баптистер да бар. Швед эли 9-11-кылымда түндүк герман урууларынын (свейлер, готтор же ёттор ж. б.) биригишинен пайда болгон. Шведдердин этностук негизин готтор (юттар же азыркы датчандардын ата-бабалары) жана свейлер түзгөн, ошондой эле Шведдердин этногенезине финдер жана саамдар да катышкан. Алар финдик Шведдер балтикалык Шведдер жана америкалык Шведдер б. субэтностук топторго бөлүнөт. Швед улуту 17-18-кылымдарда калыптанган. Шведдер дыйканчылык, мал чарбачылык, балык кармоочулук жана кол өнөрчүлүк менен кесиптенишет. Азыркы мезгилде Шведдердин көбү өнөр жайларда иштешет. Эркектери тик жака көйнөк, тизеге чейин ыштан, байпак, күрмө, желет, башына калпак кийишет. Аялдары ак кендирден узун жеңдүү көйнөк, жакасы жана көкүрөгү саймаланган кофта, кенен узун юбка, бутуна туфли кийип, алжапкыч тагынып, башына чепец (кеп такыя сымал баш кийим) киет. Салттуу майрамдык тамак-ашы - мейиз кошулган күрүч ботко, куурулган каз эти, алма торту, печенье жана таттуу пиво.
Ист Миллинокэт (Мэн)
Ист Миллинокэт (Мэн) (East Millinocket) — Мэн штатынын Пенобскот округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 1 828 киши. Болжолдуу аянты - 20.4 км². FIPS коду — ?.
Көк Нил
Көк Нил, Бахрэль Азрак (арабча бахр — дарыя жана азрак — көк) — Эфиопия менен Судандын аймагындагы дарыя. Нилдин оң куймасы. Узундугу 1600 км. Тана көлүнүн түштүгүрөөк жагындагы Чоке тоосунун түштүкчыгыш капталынан Кичи Аббай деп башталып, Тана көлүнө куят. Көлдөн Аббай дарыясы агып чыгып, Судандын аймагында Көк Нил аталат. Тана көлүнөн 20 км төмөн Тис-Эсат шаркыратмасы (бийиктиги 45 м) бар. Аббай дарыясында узундугу 500 км, тереңдиги 900—1200 м жана эни 100—200 м келген каньон бар. Негизги куймалары — Рахат жана Диндер. Хартум шаарынын түндүгүндө Ак Нил менен кошулуп, Нил дарыясын түзөт. Көк Нил жамгырдан куралып, жылдык чыгымы өтө өзгөрүлүп турат: Хартум шаарынын жанында, февралда 127 м3/сек, августта 5822 м3/сек. Жылдык орточо чыгымы 1650 м3/сек. ГЭСтер жана суу сактагычтар курулган. Дарыянын чатынан 580 км жогору кеме жүрөт.
Таяке
Таяке - эненин бир тууган ага-инилерине, аталаш туугандарына карата жээндердин туугандыгын аныктаган аталыш.
Почта жашиги
Почта жашиги – каттарды жана почта карточкаларын жыйноого арналган, белгиленген тариз жана өлчөмдөгү жашик.
Кромсдорф
Кромсдорф (Kromsdorf) — Германия Федеративдик Республикасынын Тюрингия жеринде жайгашкан муниципалитет. Веймар районуна кирет.
Калкы - 1559 киши (31-декабрь, 2010-жыл). Болжолдуу аянты - 10,72 км². Мамлекет ичинде бекитилген расмий коду — 16 0 71 048. Муниципалитеттин башчысы — Гунтер Браник.
Чаар-Арча - Бешконуш тоосу
Чаар-Арча - Бешконуш тоосу – Алай кырка тоосунун түн. тармагы.
Кырккечүү ж-а Талдык сууларынын аралыгында дого сымал меридиан багытында созулуп жатат. Уз. 28–29 км, туурасы 5–6 км. Орт. Бийикт. 2700–2900 м, эң бийик жери 3123 м. Кыры аска-зоокалуу, чыгыш ж-а батыш капталдары тик, түн. бети жантайыңкы. Акиташ теги, кремнийлүү сланец, кумдук ж-а алевролит тектеринен турат. Талаа (1800–1900 м бийиктикке чейин), шалбаалуу талаа (1900–2400 м), шалбаалуу токой (2400– 2900 м), субальп шалбаа ландшафттары мүнөздүү. Жайыт.
Пилькомайо
Пилькомайо (Pilcomayo) – Боливиядагы дарыя, Парагвай дарыясынын оң куймасы. Аргентина менен Парагвайдын чек арасы аркылуу агат. Узундугу 1200 км, алабынын аянты 160 миң км2. Боливиянын Борбордук Анд тоолорунан башталат. Чыгыш Кордильера аркылуу өтүп, Гран-Чако түздүгүнө чыгат. Орточо чыгымы тоодон чыга бериште 70 м3/секдай. Жогорку агымында кеме жүрөт. Чатында Асунсьон шаары (Парагвай) жайгашкан.