Тахте_Сулайман_же_Сулайман_тактысы_تخت_سلیمان
=Тахте Сулайман же Сулайман тактысы  تخت سلیمان= Тахте Сулайман (же Адур Гушнасп ибадатканасы, сөзмө сөз: Сулайман тактысы) тарыхый локалдык орун алышы, кальдеранын айланасында Такаб шаарына жакын жана Батыш азербайжан облусунун Тахте Сулайман (мурдагы аты: Нусрат Абад) кыштагында, шаардын жогору жагынын түндүк батышынан 45 километр алыстыкта орун алган. Тахте Сулайман байыркы ирандыктардын исламга чейинки эң чоң илимий, диний, коомдук жана сыйынуу борбору болуп эсептелген. Бирок 624-жылы Гераклий (Ираклий) Рим императорунун Иранга болгон жоортулунан улам талкаланган. Абака хан, Халаку хандын бир тууганы ислам динин кабыл алган соң Сулайман тактысынын жанына мечит курдурган, бирок мечит бир канча убакыттан кийин бузулуп, андан азыркы учурда бир гана кыштардын калдыктар жана дубалдары калган жана ал конструкциялар бүгүнкү учурда Реза Аббаси музейинде сакталуу. =Тарыхы= Ганзек же Канзак, Ганжак, Ганзе, Жанзе, Ганже, Газн, Ганг жана армянча Ганзака же Кадза, сирия тилинде Ганзазк же Ганжак, грек тилинде Гунзака, Гадизака, Гадза, азыркы тарыхчылар аны Жазн же жазнак деп атап коюшат, Моголдор аны Сатурик деп аташчы. Дагы бир башка аты Шиз. Грек тарыхчысы Плутарх бул шаарды Фарад деп жазган. Шейх Пахлавинин жазууларында жана Шахнамеде Чичест деп айтылып калган, барысынан байыркы жазууда, Авестада ал Чечист деп эскерилет. Азыркы учурда жогорку аттардын баарысы унутта калып ал аймакты Сулайман тактысы (Тахте Сулайман) деп аташат. Адур Гушнасп, Сулайман тактысы: бул Авестадан алынган үч сөз “адур, гушн, асп”, “адур” ошол эле “отар” же от, “гушн” аябай көп, “асп” перс тилиндеги ат деген мааниде, чогу жазылгандагы мааниси Адур муздиснаи периштесинин дининин сан жеткис жылкылары, иранга жаңы маданий чабуул башталган доордо, маданий, өнөр, Арийлердин байыркы байлыгынын тонолушу жана кулоо мезгилинде, эл аргасыздан жаңы маданий тоноолордон коргонуу максатында Адур Гушнасп же Адур Гушасбты Сулайман тактысы деп аташкан. Бул байыркы шаарда Медиан, Ахаменид, Пафиян, Сасанид жана Могол доорундагы элдер жашашкан жана жогоруда айтылган ар бир доордо, бул аймак өз доорунун күчүнүн жана цивилизациясынын туу чокусуна жеткен мезгилдери болгон. Генри Роулинсон англис тарыхчысы он тогузунчу кылымда мындай деп жазган, Шиз жана улуу отко сыйынуучулардын ибадатканасы мезгилдердин эң таза барагы болгон. =Шиз Зартушттун төрөлгөн мекени= Баардык изилдөөчүлөр бул сөздү кабыл албаса да, бирок божомолдоп айтсак Зартушттун төрөлгөн жери Шиз шаары. Насери Арийлер коомунда мындай деп жазган, ооз эки эскерүүлөр боюнча Зартушт Ардебил, Себелан аймагында жарыка келген, ал жер болжол менен Мера менен Зенжан аймагындагы Шиз шаары жайгашкан. Артаксеркс I доорунда жана андан соң Парфяндардын тарыхын жана ордун жок кылууну каалаган. Сасаниддер жана Парфяндардын ортосундагы карама каршылык борбордошулган мамлекетти күчтөндүрүү, зароастризмди коргоо жана башка диндер менен күрөшүү сыяктуу көз караштардын негизинен жаралган. Бул мамлекеттин борбордолушулган саясаты жана расмий мамлекеттик дини Авестанын негиздери, аяттары менен курулган. Авестада “Ахриман важе” Зартуштун туулган жери катары айтылып Сасаниддер доорунда аны Рей шаарынан Азербайжанга алмаштыруу максаты болгон. Анткени Рей мурдатан Парфян доорунун абройлуу үй бүлөөлөрүнөн болгон жана дайыма. Андыктан Азербайжанда Сасаниддер доорунун 3 ыйык отко сыйынуу жайлары болгон жана бир тараптан Сасаниддердин борбор шаарына жакын болгон. Ошентип Зартуштун туулган жери Азербайжан аймагы аталып, “Иран виж” атка конгон. Ал байыркы Авеста китебинде aryānem деп аталган. Байыркы Ирандыктар Парфяндардын доорунда арийлер деп аталып калган.