cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кан жүгүрүү
Кан жүгүрүү - организм менен сырткы чөйрөнүн ортосундагы зат алмашууну камсыз кылуучу жаныбарлардын К. ж-шү, айланышы. К. ж. жардамы менен организмдин клеткалары кычкылтек, азык зат, суу менен камсызданып, СО2 жана башка зат алмашуунун керексиз заттары чыгып турат. Жылуу канду жаныбарлардын (гомотермдүү) темп-раны жөнгө салууда К. ж. чоң мааниге ээ.
Сары-Ой (Ысык-Көл району)
Калкы
Калкы - 945 киши.
Метрополия
Метрополия (грекче metropolis, meter – эне жана polis – шаар) –1. Байыркы Грециядагы шаар, мамлекеттин аты. Мис., Кичи Азиядагы Милет шаары, Кара деңиз жээктериндеги бир канча колониялардын Метрополиясы, башкача айтканда шаар башкаруучусу болуп эсептелген; 2. мамлекеттердин басып алган жерлерге же колонияларга үстөмдүгү.
Колдонулган адабият
“Кыргыз тарыхы” Бишкек  2003. “Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору” “И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик тил Педагогикалык университети” Башкы редактор: Ү.А.Асанов, жооптуу редактор: А.А.Асанканов. Ред кеңеш: Ө.Ж.Осмонов (төрага) Т.Н. Өмүрбеков.
Танчы
Танчы (лат. Erithacus rubecula) — таркылдактар тукумундагы сайрагыч чымчыктардын бир түрү.
Авалчы
Авалчы – авалдын  негизин түзгөн вексель же чек боюнча төлөмдөрдү моюндаган тарап. Авалды түзүү менен, анын жоопкерчилигин алган жак, вексели бар жактын кимисинин болбосун алдындагы милдетин аткарууну өзүнө алат. Ошону менен бирге, ал моюндаган милдеттенме жараксыз болгон учурда да, А-нын жоопкерчилиги шарты сакталбаган учурдан башка баардык жагдайларда өз күчүндө кала берет. Чек төлөгөн А. кепилдик берген жакка, анын алдында милдеткер жактарга карата чектен улам чыккан укукка ээ болот. ==Колдонулган адабияттар==
Төш-Булак (Сокулук району)
Төш-Булак (Төш-Булак) — Кыргыз Республикасынын Чүй облусун Сокулук районундагы айыл. Төш-Булак айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 1 741 киши.
«Аалам» гезити
«Аалам» гезити - жумасына бир жолу чыгуучу менчик гезит. 1991-ж. негизделген. Биринчи редактору Ч. Абыкеев. Негизги багыты жана мазмуну боюнча коомдук-саясий, социалдык маселелер, тарых, маданият, адеп-ахлак жана эне тилдин бүгүнкү абалы, келечеги жөнүндөгү маанилүү маселелерге, ошондой эле аалам кубулуштарын чагылдырган түшүнүктөргө көңүл бөлөт. Нускасы 8 миң (2005).
Аваль
Аваль (фр. aval  ) – жарандык укукта векселдик кепилдик берүү, же үчүнчү жак тарабынан өзгөчө кепилдик кат таризинде түзүлгөн чек боюнча төлөм кепилдиги. КР жарандык мыйзамдарына ылайык, чек боюнча төлөм толук бойдон же жарымжартылай авалчынын төлөө кепилдигине (аваль) жараша кепилденүүсү мүмкүн. Төлөм чеги боюнча кепилдикти (авал) төлөөчүдөн башка баардык жактарга бере алышат.
Саткын (тасма, 2013)
«Саткын» (Snitch) — курчокуялуу жана болгон окуянын негизинде тартылган Рик Роман Вонун тасмасы, башкы ролдо Дуэйн Джонсон. Тасманын премьерасы АКШда Бирдин айынын 22де болгон.
Мазмуну
Тасмадагы Джон Мэттьюстун (Дуэйн Джонсон) уулу, баңгизатты сатканы үчүн 10 жылга түрмөгө кесилет. Уулуна, тергөөчүлөр 10 жылдык убакытты 2 жылга чейин кыскартса болот, ал үчүн сен билген баардык баңгизат колдонгон досторуңду атын атап бер дейт, ал сунуш бала "Мен досторумду сатып "Саткын" аталгым келбейт деп баш чайкап, такыр ынанбай койот. Акыры атасы ири баңгизат менен иштеген адамдарга кошулуп аларды тергөөчүлөргө кармаганга жардам берет. А тергөөчүлөр болсо бул жаржам үчүн баласын боштондукка чыгарышат.
Каньга (дарыя)
Каньга — Орусиядагы дарыя. Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Бочанка дарыясынын сол жээгинен 1,8 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 19 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тобыл дарыясы Есет дарыясынын куюлушунан Тура дарыясы, Тавда дарыяларын кошпогондо аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Чура (Миякин району, Башкыртстан)
Чура — Башкыртстандын Миякин районундагы айыл, Менеузтамак айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 164 киши. Почта индекси — 452082, ОКАТО коду — 80244840004.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Эларалык тынчтыкты жана коопсуздукту сактоо
Эларалык тынчтыкты жана коопсуздукту сактоо – күчкө жана күч колдонуу коркунучуна тыюу салган принципке кайчы келген аракеттердин аркасында эларалык тынчтыктын бузулушуна жана коопсуздугуна коркунуч келүүсүнө жол бербөөгө багытталган мамлекеттердин жана эларалык уюмдардын ишмердиктери. Мындай ишмердик мамлекеттер аралык саясий, экономикалык, социалдык жана эларалык турмуштун башка тармактарындагы кызматташууларды белгилөөдөн жана өнүктүрүүдөн көрүнөт.
Монгол империясы
Монгол Империясы — XIII к. Чыңгыз хан жана анын орун басуучуларынын жоортулдарынын натыйжасында түзүлгөн жана дүйнөлүк тарыхтагы эң чоң аянтты камтыган мамлекет (аянты 33 000 000 го жакын квадрат километр). Мамлекеттин борбору Каракорум болгон.
Онарча
ОНАРЧА – төмөнкү таш дооруна таандык археологиялык эстелик. Деңиз деңгээлинен 2400–2500 метр бийиктикте жайгашкан. Онарча суусунун оң тарабындагы 30–40 метр бийиктиктеги тектирчеден бир кыры чабылып, дого түрүндөгү мизге айландырылган, экинчи жагы кармаганга ылайыкташкан сай ташы табылган. Археологияда мындай курал чоппер деп аталат. Чоппердин жанынан ташты бөлө жарчу дого сымал миз чыгарылган кыргыч кездешет. 1953-жылы А. П. Окладников тарабынан Нарын облусунун Онарча суусунун оң өйүзүнөн табылган.
Колдонулган адабият
Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
Акшумкардын уясы
Акшумкардын уясы — Ат-Башы кыштагынын батышында Коргон-Таш деген жердеги зоо. Элдик уламыш боюнча ушул бийик зоодон Семетей Акшумкарын уядан алган экен. Ошол Акшумкардын тукумун кийин эле Улуу Ата Мекендик согуштун алдыңкы жылдарында эл көргөн дешет: «Күндөрдүн биринде бир боз шумкар учуп келип, асманда шаңшып туруп кайра жок болуп, бир аздан кийин жер жайнаган жапайы каздарды элдин алдына топулдатып тээп түшүрүп, «мени унутпай жүргүлө» дегенсип эрдемсип шаңшып үн салып кайдадыр учуп кетиптир».
Аары зыянкечтери
Аары зыянкечтери, аары душмандары аарыга жана аары чарбачылыгына зыян келтирүүчү жандыктар.
Алар 2 топко бөлүнөт:
Жума
Жума — аптанын бешинчи күнү.
Араб тилинде
"Жума" сөзү араб тилинен келет — «Jum’a-tul-Mubarak».
Славян тилдеринде
Славян тилдеринин көпчүлүгүндө, анын ичинен орус тилинде жума күнү аптанын бешинчи күнү болгондуктан анын аталышы «беш» («пять») сөзүнөн келип чыгат: белоруссча — пятніца, болгарча — петък, чешче — pátek, польский — piątek, сербтерче — петак, хорватча — petak, словенче — petek, словацча — piatok, украинче — п’ятниця.
Индияда
Индия тилдеринин көбүндө "Жума" сөзү — Шукравар деп аталат. Шукра кудайчасынын атынан аталган жана ал санскритте да Венера планетасынын аты болуп эсептелет.
Ишемби
′′′Ишемби′′′ - аптанын алтынчы күнү. Жума менен жешембинин ортосундагы күн болуп саналат.
Башкаруунун маалымат системи
Башкаруунун маалымат системи ( Management Information System (MIS )–Информационнык системы управления). Менеджерлер компьютерлерди ар күндүк келишимдерди иштетүүдөн башка башкаруу үчүн маанилүү маалыматтарды өндүрүүдө колдонууга боло турганын түшүнүштү. Башкаруунун маалымат системдери машинелик системдерге кирип, мекемени башкарууга зарыл болгон так жана учурдагы маалыматтарды өндүрөт. Көп учурда башкаруунун маалымат системдери келишимдерди иштетүү системдери менен бириктирилген болот. Мисалы, коммерстик заказды иштетүү үчүн, келишимди иштетүүчү системи соода тууралу берилиштерди жазат, кардаалдардын эсеп-кысабынан балансты өзгөртөт жана инвентардан алып салат. Байланышкан башкаруунун маалыматтар системинде отчеттор түзүлөт, алар буюмдардын тез же жай сатылып жаткандыгын ж б. көрсөтөт. Башкаруунун маалыматтар системинин атайын тиби болуп, аткаруучу маалымат системи (EIS-Executive Information System) эсептелет. Бул системдер жогорку башкаруунун маалыматтык талаптарына багытталат. Кеңири компанияларды башкаруунун маалыматтар системдери маалыматтык муктаждыктарды, башкаруунун баардык деңгелдерине багыттайт. Алгач EIS компьютерлер менен тааныш болбогон жогорку менежерлерге багытталган жана контактка ыңгайлуу болсун үчүн, экранды колдонгон. Айрым алдыңкы системдер теле көрсөткүчтү башкарууга окшогон аралыктан башкаруучу түзүлүштү колдонушкан.
Кыргызстандагы санариптик телекөрсөтүү
Кыргыз Республикасындагы тесттик санариптик телекөрсөтүүсү 2014-жылдын 6-ноябрында башталган. Ушул күндөн тарта санариптик сигнал Ысык-Көл облусунда (Ысык-Көлдүн түндүк жээгинен Чолпон-Ата шаарына чейин, түштүк жээгинде Барбулак айылына чейин), Чүй облусунда Кара-Балта шаарынан Кемин шаарына чейин, ошондой эле Бишкек, Талас, Жалал-Абад жана Ош шаарларында аналогдук сигнал менен катар жеткиликтүү болду.
2015-жылдын апрель айына карата Кыргызстанда тесттик санариптик режимде 8 канал көрсөтөт: КТРК, «Маданият», «Баластан», ЭлТР, «Бешинчи канал», «Мир», СТВ жана «Пирамида». Аталган каналдардын баары калкка бекер көрсөтүлүүчү биринчи Социалдык мультиплекске кирет. 2015-жылдын июнь айында ишке кирүүчү бул тизмеге дагы бир аймактык канал кошулат (Кыргыз Республикасынын 7 облусунун ар бири үчүн өзүнүн каналы). Келечекте программалардын Социалдык пакетине 15ке чейинки канал кошулмакчы.
Кыргызстан санариптешүүнүн ачык демократиялуу жолун тандап алды: ар бир этабы телеканалдар, жарандык коом, медиа эксперттердин катышуусунда өтүп жатат. Мисалы, Орто Азиянын башка өлкөлөрүнөн айырмаланып, Кыргызстанда санарип тармактарынын курулушу «Кыргызтелеком» мамлекеттик байланыш оператору менен катар жеке байланыш операторлору тарабынан да бирдей эле учурда жүрүп жатат. Бул өз кезегинде санарипке өткөндөн кийин кыргызстандыктардын ТВ контент тандоодогу мүмкүнчүлүктөрү жогору болот дегенди түшүндүрөт.
Кыргызстанда санарипке өтүү өлкөнүн маалымат коопсуздугун камсыз кылуу, ошондой эле сапаттуу берүүлөр аркылуу калктын маалымат алууга муктаждыгын канааттандыруу маселелери менен түздөн-түз байланышкан.
Санариптке өтүүнүн зарылдыгын төмөнкү маалыматтар көрсөтүп турат: Кыргызстандын калкынын дээрлик 94%ы дециметрдик аналогдук ТВ көрүшөт. Ошол эле учурда калктын 87%ы ТВны маалымат алуунун эң башкы булагы деп эсептейт, ал эми 86%ы болсо, аны эң ишенимдүү булак катары санайт.
КРдин санариптик телеберүүгө өтүшү
2011-жылы Кыргызстанда санариптик телеберүүгө өтүү боюнча Мамлекеттик Программа кабыл алынган. Аталган Программага ылайык, санарип тармактарынын курулушу «Санарип технологиялары» ЖЧКсына ириккен «Кыргызтелеком» мамлекеттик байланыш оператору менен катар жеке байланыш операторлору тарабынан да бирдей эле учурда жүрүп жатат.
Дагы 4 мультиплекс «Кыргызтелеком» ААКсынын мамлекеттик филиалы болгон «РПО РМТР» ААКсына бөлүнгөн. Муну менен аталган ААКсына Кыргызстандын 95% аймагын санариптик сигналды кабыл алууну камсыз кылуучу тармактарды куруу милдети жүктөлгөн. Мындан сырткары, калк үчүн акысыз программалардын Социалдык мультиплексине кирген телеканалдардын (8 жалпы улуттук + 7 аймактык) жабдыктарын техникалык модернизациялоо үчүн да каражат бөлүнгөн.
Калктын социалдык жактан аз камсыз болгон катмарынын санарипке өтүүсүн жеңилдетүү максатында ресиверлерди сатып алуу жана аларга акысыз берүү үчүн да бюджеттен каражат каралган.
Кыргызстан санариптик берүүгө өтүү процессин 4 этапка бөлгөн:
Ошентип, 2016-жылдын сентябрь айына карата Кыргызстандын 95% калкы санариптик телеберүүнү көрүү мүмкүнчүлүгүнө ээ болот.
Санариптик берүү стандарты
Кыргызстанда рельефдин тааталдыгына байланыштуу санариптик берүү DVB-T2/MPEG-4 тиби аркылуу ишке ашырылат.
DVB-T2 – бул DVB-T европа стандартынын 2 мууну жана DVB-Tдан сыйымдуулугунун чоңдугу менен айырмаланат(DVB-T2 стандартында мультиплекске DVB-T стандартына караганда 30-50% көп канал батат).
DVB-T2 технологиялык жактан DVB-T менен дал келбейт, ошондуктан Кыргызстанда санариптик телеберүүкөрүү үчүн жаңы техника (сыналгы, ресивер, дециметрдик антенна) сатып алаарда DVB-T2/MPEG-4 стандартын колдой тургандыгын тактоо зарыл.
DVB-T2 стандартында бир мультиплекс 15ке чейинки стандартуу сапаттагы телеканалды батыра алат.
Социалдык мультиплекс
2015-жылга карата Кыргызстандын бардык аймагында акысыз көрсөтүлүүчү санариптик каналдар пакетине (социалдык мультиплекс) 8 канал: 4 коомдук-маалыматтык (КТРК, «ЭлТР», «Бешинчи канал», «Мир»), 1 балдар жана өспүрүмдөр каналы («Баластан»), 1 маданий-агартуучу канал («Маданият»), 1 социалдык канал («Пирамида») жана 1 аймактык (Кыргызстандын 7 облусунун ар биринин өз каналы) кирет. Келечекте Социалдык мультиплексте каналдардын саны 15ке чейин болушу күтүлөт.
2014-2015-жыл ичи Социалдык мультиплекске кирген телерадиомекемелерин техникалык жактан кайра жабдуу үчүн мамлекет тарабынан 160 млн. сом бөлүнгөн. В Баткен облусунда социалдык мультиплекстин алкагында Баткен облустук телерадиокомпаниясы көрсөтөт, Жалал-Абад облусунда – Жалал-Абад облустук телерадиокомпаниясы, Ысык-Көлдө – Ысык-Көл облустук телерадиокомпаниясы, Нарында – Нарын облустук телерадиокомпаниясы, Ошто – «Ынтымак» аймактык коомдук телерадиокомпаниясы, Таласта – Талас облустук телерадиокомпаниясы,  Чүйдө – Чүй облустук «Сары-Озон»телерадиокомпаниясы.
Санариптик телеберүүнүн артыкчылыктары
1. Санарип каналын кадимки сыналгыдан гана эмес, компьютерден, планшеттен же смартфондон, анын ичинде жүрүп бараткан транспортто да көрүүгө болот.
2. Санариптик сигнал атмосфералык жана техногендик тоскоолуктарга туруштук бере алат, ошондуктан санариптик берүдө үн да, сүрөт да аналогдук берүгө караганда ар дайым артыкчылыкка ээ болот.
3. Бир эле өткөрүүчү тилкеде аналогдукка караганда бир канча көп санариптик канал батат. Мунун жыйынтыгында, убакыттын өтүшү менен КРде телеканалдар саны өсүшү мүмкүн, бул үчүн техникалык негиз түзүлгөн.
4. Санариптик формат телеканалдар үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат: мисалы, бир эле учурда 2 тилде берүүгө болот, а абонент керектүү вариантын өзү тандай алат, же интерактивдүү программа түзөт.
Эберманнштадт
Эберманнштадт - Германиянын Бавария Жериндеги] шаар. [[Форхгайм (район)|Форхгайм районуна карайт. Жогорку Франкония административдик округуна тиешелүү. Калкы – 6772  киши (2010-ж.). Аянты – 49.97 км2. Ebermannstadt1928.jpg Wasserrad Ebermannstadt.jpg Relief Ebermannstadt.jpg 64491-060521-05.jpg Burg Feuerstein Panorama 02.jpg
Осмоналиев Калыбай Жусупович (Барктабас)
Осмоналиев Калыбай Жусупович (Барктабас) (1938–2000)
Кожай-Максим (Ермекеев району, Башкыртстан)
Кожай-Максим — Башкыртстандын Ермекеев районундагы айыл, Бекет айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 4 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Осмоналиев Калыбай Жусупович (Барктабас)
Акын, журналист Калыбай Осмоналиев Кемин районунун Кичи-Кемин айылында 1938-жылы 27-майда туулган. 1963-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин журналистика факультетин бүтүргөн. 1964-жылы «Жоогазын» аттуу ырлар жыйнагы жарык көргөн. К.Осмоналиев өзүнүн эмгек жолун Кыргызстан ЛКЖС БКсында инструктор болуп иштөөдөн баштаган. 1964-жылы Москвадагы ВЛКСМ БКнын алдындагы ЖПМга окууга жиберилип, 1965-жылы Кыргызстан ЛКЖС БКнын аппаратында лекторлор тобунун башчысы, маданий-агартуу секторунун башчысы, 1965-жылы пропаганда жана агитация бөлүмүнүн башчысынын орунбасары, 1967–1986-жж. «Ленинчил жаш» гезитинин башкы редактору, 1986-жылы Кыргыз ССРинин Мамлекеттик басма комитетинин башкы редактору, Чүй Мамлекеттик администрациясынын басмасында катчы болуп эмгектенген. 1980-жылы К.Осмоналиевдин «Кыргыз очерктеринин жанрдык эволюциясы» аттуу китеби басылып чыккан. Анын ырлары украин, казак, уйгур тилдерине которулган. Ал Расул Гамзатовдун, Борис Степанюктун, Коснусь Килиенконун, Юрий Айдаштын, Керим Курбаненковдун, Лев Ксельруддун, Түмөнбай Молдогалиевдин ж.б. чыгармаларын кыргыз тилине которгон. К.Осмоналиев СССР Жазуучулар союзунун биринчи съездинин делегаты, Кыргызстан Жазуучулар союзунун Пленумунун жана Кыргызстан Журналисттер союзунун аткаруу комитетинин мүчөсү болгон. Эмгектеги каармандыгы үчүн В.И.Лениндин туулган күнүнүн 100 жылдыгынын урматына “Каарман эмгеги үчүн”, «Эмгектеги каармандыгы үчүн», «Эмгек ардагери», “Манас – 1000» медалдары, Кыргыз ССРинин ЖКнын Ардак грамоталары, ВЛКСМдын, Кыргызстан ЛКЖС БКнын, Кыргызстан Журналисттер союзунун Грамоталары менен сыйланган.
Кыргызстандагы санариптик телекөрсөтүү
Санариптик телеберүүнүн артыкчылыктары
5. Телеканалдарды DVB-T2/MPEG-4 стандартында кабыл алууда колдонулуучу заманбап санариптик жабдыктар жакшы көргөн көрсөтүүлөрдү автоматтык түрдө жаздырып коюу жана көрүүнү артка жылдырып коюу мүмкүнчүлүгүн камсыздайт.
Кожай-Максим (Ермекеев району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Кыргызстандагы санариптик телекөрсөтүү
Санариптик телеберүүнүн артыкчылыктары
6. Кыргызстанда каралган Multi PLP режими ар кандай бизнес-моделдерди жайылтуу мүмкүнчүлүгүнө ээ, ошондой эле электрондук өкмөттү ишке киргизүү, бейтапканага, депутаттын кабыл алуусуна жазылууну сыналгы аркылуу жүргүзүү мүмкүнчүлүгүн да берет.
Осмоналиев Калыбай Жусупович (Барктабас)
Жарык көргөн китептери
Кыргыз тилинде
Кыргызстандагы санариптик телекөрсөтүү
Кыргызстандын Санариптик ТВда өтүүдөгү Эл аралык милдеттери
1994-жылдан тарта Кыргызстан Эл аралык электробайланыш союзунун (МСЭ) мүчөсү болуп саналат, ошондуктан, дүйнөнүн башка 103 өлкөсү менен катары 2006-жылы Женевада өткөн Аймактык радиобайланыш конференциясында санариптик берүүгө өтүү планына кошулган («Женева-2006» планы). («Женева-2006» планында Кыргызстанга бүт өлкөгө трансляциялануучу 15 мультиплекс түзүү мүмкүн болгон жыштык ресурсу бекитилген.
Аталган Планга ылайык, Кыргызстан 2015-жылдын 17-июнуна чейин чек аралаш аймактардагы аналогдук телеканалдарды өчүрүшү керек. Анткени, аналогдук телестанциялар кошуна өлкөлөр санариптик берүүгө өтчү болсо, аларга тоскоолдук жаратышы мүмкүн.
2015-жылдын17-июну деген дата ушул күндөн тарта аналогдуктелеканалдар өзүнүн приоритетин санариптин алдында жоготот дегенди түшүндүрөт. Ошондуктан, алар санарипке тоскоолдук жараткан жерлерде өчүрүлүшү керек.
Бирок өлкө ичинде аналогдук телекөрсөтүү санарип менен бирдей катар бир топ убакытка чейин жашай беришине жол берилет.
Маанилүү документтер
1. Санариптик телерадиоберүүгө өтүү боюнча Мамлекеттик Программа.
2. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2014-жылдын 9-октябрындагы № 593 "Кыргыз Республикасында жер үстүндөгү санариптик обо берүүсүнүн телеканалдарынын социалдык пакетин бекитүү жөнүндө" токтому.
3. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2014-жылдын 23-июнундагы № 349 "Кыргыз Республикасында жер үстүндөгү санариптик обо берүүсүнүн телеканалдарынын жана/же радиоканалдарынын социалдык пакетин түзүүнүн тартиби жөнүндө жобону бекитүү тууралуу" токтому.
4. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2014-жылдын 21-июлундагы № 279-б "Санариптик технологиялар" жоопкерчилиги чектелген коомуна "Баткен зонасынан" тышкары Кыргыз Республикасынын бардык аймактарында санариптик жер үстүндөгү обо берүүсүн киргизүү үчүн эки мультиплексти (жыштык бөлүүлөрдү) пайдалануу укугуна уруксат берүүчү документтерди конкурс өткөрүүсүз берүү жөнүндөгү буйругу.
5. Кыргыз Республикасынын ММТМ 06.08.2014-жылдагы № 254 приказы менен бекитилген Кыргыз Республикасында жер үстүндөгү санариптик обо берүүсүнүн социалдык пакетинде жеке телеберүү жана радио уюмдардын телеканалдарынын жана радиоканалдарынын берүү укуктарына болгон конкурсту өткөрүү жөнүндө Жобо.
6. Тендер жүргүзүү аркылуу улуттук аудиовизуалдык продукцияны өндүрүүгө мамлекеттик тапшырыкты жайгаштыруу. Кыргыз Республикасында санариптик телерадиоберүүгө өтүү программасынын алкагында Өкмөттүн 2014-жылдын 13-октябрындагы № 454-р буйругу менен улуттук аудиовизуалдык продукцияны өндүрүүгө 11 (он бир) млн сом бөлүнүп берилген. Улуттук аудиовизуалдык продукцияны өндүрүүгө мамлекеттик тапшырык жөнүндө Жобо, мамлекеттик тапшырыктын темалары жана улуттук аудиовизуалдык продукттардын түрлөрү Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана туризм министрилигинин алдындагы Маалымат саясаты боюнча кеңеш тарабынан 2014-жылдын 13-октябрында бекитилген.
7. Өлкөнүнүн 2013-2017-жылдарга туруктуу өнүгүүсүнүн Улуттук стратегиясы Кыргыз Республикасынын 2013-жылдын 21-январында №11 Жарлыгы менен бекитилген.
8. КР Өкмөтүнүн 2011-жылдын 2-ноябрындагы № 692 "Кыргыз Республикасында санариптик телерадиоберүүгө өтүү жөнүндө" токтому, ошону менен бирге Кыргыз Республикасында санариптик телерадиоберүүгө өтүүнүн Программасы жана Кыргыз Республикасында санариптик берүүгө өтүү программасын ишке ашыруу боюнча иш-чаралардын планы бекитилген.
Туюк кан жүгүрүү
Туюк кан жүгүрүү - омурткалуу жаныбарлардын кан жүгүрүүшү туюк. Кан жүрөктүн сол карынчасынан чыгып оң дүлөйчөгө келет. Бакалоор менен дем алуучу жаныбарлардын (тегерек ооздуулар, кемирчектүү жана сөөктүү балыктар) Т. к. ж-нүн бир гана тегереги, өпкө менен дем алуучуларда, ошондой эле кош дем алуучу балыктарда кан айлануунун эки тегереги болот.
Кыргызстандагы санариптик телекөрсөтүү
Маанилүү документтер
9. ”174-230 МГц жана 470-790 МГц жыштыктарындагы тилкелерде жер үстүндөгү санариптик эфирдик берүүлөр үчүн радиожыштык ресурстарын пайдалануу укугуна конкурс өткөрүүнүн тартиби жөнүндө жобону бекитүү жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2013-жылдын 23-октябрындагы № 578 токтому.
Туюк кан жүгүрүү
Кан жүгүрүнүн чоң тегереги - жүрөктүн сол карынчасынан башталып, бүткүл денеге тарап, андан кайра жүрөктүн оң дүлөйчөсүнө келүүчү жолу.
Кыргызстандагы санариптик телекөрсөтүү
Маанилүү документтер
10. “Кыргыз Республикасында санариптик телерадио берүүгө өтүү жана өнүктүрүү саясаты: жарандык коомдун жагдайга берген баасы жана рекомендациялары” аналитикалык документ, “Санариптик Кыргызстан” коомдук уюмдарынын Альянсы.
Туюк кан жүгүрүү
Кан жүгүрүүнүн кичине тегереги - өпкө артериясы менен байланышту. Жүрөктөн (оң карынчасынан) өпкөгө карай веналык канды өпкө артериясы алып кетип андан кычкылданып кайра жүрөктүн сол дүлөйчөсүнө алып келет.
Кыргызстандагы санариптик телекөрсөтүү
Маанилүү документтер
11. "Кыргызстанда санариптик телерадиоберүүнүн контентинин өнүгүү жолу”, EIDHR – The European Instrument for Democracy and Human Rights Эл аралык уюму, «INSPIRED» программасы.
«Санарипти жандыр!» маалымат кампаниясы
2015-жылдын 27-апрелинде Кыргызстанда калк үчүн санариптик телеберүүгө өтүүгө байланышкан «Санарипти жандыр!» деген слоган астында глобалдык маалымат кампаниясы башталды.
Кампаниянын алкагында калкты санарип телесигналынына кошууга байланышкан ири масштабдуу жумуш алынып барылат: маалыматтык ТВ жана радио роликтер сериясы даярдалды, www.sanarip.kg сайты ишке кирди. Май айынын ортосунан тарта 1212 тынымсыз иштөөчүакысыз сурап-билүү телефону иштеп баштайт
Калкка маалымат берүү процессине волонтерлор жана аймактык координаторлор тартылат, ал эми санарипке өтүүдөгү жооптуу негизги кишилер Санарип караваны менен бардык облустарда болушат.
Калканова Асел
Калканова Асел Саймачы, чырмакчы. 1973-ж. Ак-Суу районундагы Боз-Учук айылында төрөлгөн. Бишкектеги элдик көркөм кол өнөрчүлүк окуу жайын бүтүргөн. Ошол окуу жайында чебер-мугалим болуп узданат. Уздук таасирди Жапарова Макенден алган. Анын көркөм оюм-көчөттөрү менен белек-бечкектик үлгүлөрдү жасоого машыккан. Асел «илме сайманы» (шибеге сайма) учуктуу ичке ийне аркылуу жүзөгө ашырат. «Илме дос саймасы», «чыраш саймасы», «басма саймасы» менен бүткөрүлгөн көркөм буюмдары бар. Анын андай үлгүлөрү сатууга дүкөндөргө чыгарылат, белек-бечкекке жөнөтүлөт. Аселдин чыгармачылыгы чакан туштуктарды, изденүү менен пайда болгон композициялык чыгармаларды түзүүгө шартташкан. Ал «Манас 1000ге» карата чырмак буюмдарынын серияларын жараткан.
Он ок бодун
ОН ОК БОДУН – «он ок», «он уруудан куралган эл, калк». Он ок эли Батыш Түрк кагандыгынын (581–746) калкынын өзөгүн түзгөн. Жазма маалыматтарда он октордун башчысы «каган» деп аталган. Он ок бодун ошондой болуп аталышы кыргыздардын курамында (кушчу уруусунун ичинде) сакталып калган.
Калканова Асел
Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б. ISBN 5-89750-080-0
Зауридалар
Зауридалар (лат. Saurida) — кескелдирик баштуу балыктардын бир уруусу, буларга чолок канат заурида (лат. S. elongata), чаар заурида, заурида-эсо (S. undosquamis) кирет.
Си Гирт (Нү-Жерси)
Калкы - 1828 киши. Болжолдуу аянты - 3.8 км². FIPS коду — 34-66330.
Кыргызстандагы санариптик телекөрсөтүү
«Санарипти жандыр!» маалымат кампаниясы
Кампаниянын негизги максаты – калктын DVB-T2 MPEG4 стандартындагы ресиверлерди сатып алуусу же DVB-T2 MPEG4 стандартындагы тюнери бар жаңы сыналгыларды сатып алуусун камсыздоо. Кампаниянын уюштуруучулары жарандар Мамлекеттик байланыш агенттиги тарабынан тастыкталган ресиверлерди (ГАС КР) сатып алуусу керектигин белгилешет.
Караңыз
Кыргызстандагы санариптик телеберүү жөнүндө портал www.sanarip.kg
«Санарипти жандыр!» Социалдык роликтери
Турсунов Жаныбек
Турсунов Жаныбек (7. 11. 1933-ж. т., азыркы Нарын обл., Ат-Башы району, Ак-Талаа айылы) - мамлекеттик жана коомдук ишмер, белгилүү журналист.
Кыргыз ССРинин маданиятка эмгеги сиңирген ишмер кызматкери (1974). 1952-ж. КМУну бүтүргөн. 1952-56-яс. Нарын облусунун Ат-Башы районунун мектептеринде мугалим, окуу бөлүмүнүн башчысы, директор, 1956-60-ж. комсомолдун Ат-Башы райкомунун 1-секретары, Кыргызстан ЛКЖС БКнын бөлүм башчысынын орун басары, комсомолдун Тянь-Шань обкомунун 2-, 1-секретары, 1960-72-ж. партиянын Тянь-Шань обкомунун секретары, партиянын Кочкор райкомунун, Кочкор аймактыкөндүрүштүк к-тинин 1-секретары, Кыргызстан КП БКда бөлүм башчы, 1972-86-ж. «Советтик Кыргызстан» гезитинин башкы редактору, ошол эле мезгилде (1977-86) СССР журналисттер союзунун секретары, Кыргызстан журналисттер союзунун башкармасынын төрагасы, 1986-92-ж. Кыргыз ССР Министрлер Советине караштуу басма сөздө мамлекеттик жашыруун сырларды сактоо боюнча башкы башкармалыгынын начальниги болуп иштеген. Басма сөздүн таасирдүүлүгүн жогорулатууга жана массалуулугун арттырууга зор салым кошкон. Кыргыз ССР Жогорку Советинин (6-11-чакырылышынын) депутаты. Эмгек Кызыл Туу, Элдердин Достугу ордендери менен сыйланган.
Колдонулган адабияттар
«Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Томас Харди
Томас Харди (англ. Thomas Hardy; 1840-жыл 2-июнь — 1928-жыл 11-январь) — англиялык жазуучу жана акын болгон. Жордж Элиоттун салтын улаган Виктория доорунун реалисти Харди романдарында да, поэзиясында да Романтизм кыймылынан, өзгөчө Уильям Вордсворттон таасирленген. Ал Виктория коомун аябай сын көз караш менен караган. Айрыкча өзүнүн мекени болгон Түштүк-Батыш Англияда болгон сыяктуу Британиядагы айыл элининин макамынын төмөндөшүн сынга алган.
Өмүр бою ыр жазып, өзүн негизинен акын деп эсептеген Хардинин алгачкы жыйнагы 1898-жылга чейин жарыкка чыккан эмес. Ошондуктан ал башында "Алаңгазар көпчүлүктөн алыс" (англ. Far from the Madding Crowd, 1874), "Кэстербриждин мэри" (англ. The Mayor of Casterbridge, 1886), "Тэсс Д’Эрбервилл" (англ. Tess of the d'Urbervilles, 1891) жана "Билинбей жүргөн Жуд" (англ. Jude the Obscure, 1895) сыяктуу романдарды автору катары таанымал болгон. Көзү тирүү кезинде Хардинин поэзиясы жаш акындардын (өзгөчө Жоржиянын акындарынын) алкоосуна татыган. Алар Хардини насаатчы деп эсептешкен. Көзү өткөндөн кийин анын ырлары Эзра Паунд, Уистен Хү Оден жана Филип Ларкин тарабынан даңазаланган.
Анын романдарынын көбү өз каалоосуна, коомдук жагдайларга каршы күрөшкөн кайгылуу каармандар тууралуу баяндайт жана алар көбүнесе жарым-жартылай ойдон чыгарылган Уэссекс аймагында болуп өтөт. Алгач орто кылымдагы Англо-саксон падышалыгына негизделген Хардинин Уэссекси бара-бара Англиянын түштүк-батышындагы жана борбордук түштүгүндөгү Дорсет, Уилтшир, Сомерсет, Девон, Гэмпшир жана Беркшир өлкөлөрүн камтый баштаган. Анын "Алаңгазар көпчүлүктөн алыс" жана "Тэсс Д’Эрбервилл" аттуу эки романы Би-би-синин "Эң мыкты 200 китеп" тизмесинде алдыңкы 50 катардан орун алган.
Жекшемби
′′′Жекшемби′′′ - аптанын акыркы, жетинчи күнү. Ишембиден кийин турган эс алуу күнү болуп саналат. Жекшембиден кийин дүйшөмбү - апта башы.
Кан агуу
Кан агуу кан тамыр капталынын жабыркоосунан же кээ бир дарттан бузулушунан болот. Кан агуу канаган кан тамырдын түрүнө жараша артериялык, веналык, капиллярдык жана аралаш болуп бөлүнөт. Кан агууда кансыроо коркунучу туулат; анын оордугу кандын агуу мөөнөтү менен ылдамдыгына жараша болуп, аны тезинен токтотуу талап кылынат. Майда кан тамырлардын канашы организмдеги табигый коргонуу механизминин (канап жаткан кан тамырдын жыйрылышы, кан агып жаткан жерде кандын уюшу) натыйжасында өзү эле токтойт. Ири, айрыкча артерия кан тамырдан Кан агуу бир нече минутада эле өлүм коркунучун туудуруучу кан жоготууга алып келет. Кан жоготуу айрыкча жаш балдар менен карылар үчүн өтө коркунучтуу. Эркектерге караганда аялдар кан жоготууга чыдамдуу келет. Кандын уюшу бузулган ооруларда (гемофилия, нур оорусу) кичинекей эле жарааттан кандын агышы узакка созулуп, өмүргө коркунучтуу. Кан жараат аркылуу сыртка жана ички көңдөй органдарга же туюк дене көңдөйлөрүнө, ошондой эле ткандар арасына агып чогулушу (гематома) ыктымал. Сыртка Кан агуу теринин, мурун, ооз көңдөйлөрүнүн чел кабыктары жараланганда болот. Артериялык Кан агууда кан ачык кызыл болуп, сыртка атырылып агат; ал эми венадан аккаң кан узгүлтүксүз бир калыпта кетип, кара кочкул түстө болот. Аралаш Кан агууда артерия жана вена кандары кошулуп агат, капиллярдан Кан агууда жарааттын үстү тегиз канайт.
Колдонулган адабияттар
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
Турсунов Аскар
Турсунов Аскар (10.1.1928-ж. т., азыркы Чүй обл., Чүй району, Кегети айылы) - тилчи, филология илимдин доктору (1992), КРдин илимине эмгеги сиңирген ишмер ишмер (1998).
КР УИАнын корр. мүчөсү (1998), Кыргыз мамлекеттик педагогика институтун бүтүргөн (1947). ОМПИде окутуучу, улук окутуучу, кафедра башчысы, деканы (1947-51), Кыргыз ССР ИАнын Тил жана адабият институтунда илимий кызматкер (1957-62), директору (1962-77), Кыргыз ССРинин Жогорку жана атайын орто билим берүү министри (1977-86), Кыргыз ССРинин Жогорку Советинин депутаты (1980-87), КР УИАнын Тил институтунда илимий улук, жетектөөчү илимий кызматкер (1986-99), бөлүм башчы (2000жылдан). 100дөн ашык илимий эмгектин (алардын ичинен 9 монография, орто мектептен 9-10-класстары үчүн окуу китеби) автору. Эмгектери кыргыз тилинин морфол. жана синтаксистик түзүлүшүнүн актуалдуу маселелерине арналат. «Ардак Белгиси» ордени жана медалдар менен сыйланган.
Себастян Чарлз Фолкс
Себастян Чарлз Фолкс (англ. Sebastian Charles Faulks; 1953-жылдын 20-апрелинде туулган) — британиялык жазуучу, журналист жана теле алып баруучу. Ал Франциядагы окуяларды чагылдырган тарыхый романдары менен белгилүү. Алар: "Кыз менен алтын арстан" (англ. The Girl at the Lion), "Чымчык сайрашы" (англ. Birdsong) жана "Шарлотта Грей" (англ. Charlotte Gray). Ошондой эле, азыркы шарттардагы окуяларды чагылдырган романдарды жараткан. Алар: "Декабрдагы бир апта" (англ. A Week in December, 2009), "Жеймс Бонд" (англ. James Bond, 2008) романынын уландысы, ошондой эле Пелам Гренвилл Вудхаустун "Живс" (англ. Jeeves) сериясынын уландысы "Живс жана той коңгуроосу" (англ. Jeeves and the Wedding Bells, 2013). Ал Би-Би-Синин 4-үналгысыдагы The Write Stuff адабий сынагынын тайпа башчысы болуп саналат.
Какыль-Кы дарыясы
Какыль-Кы — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Толька дарыясынын сол жээгинен 163 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 61 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Авизолонгон аккредитив
Авизолонгон аккредитив – банк тарабынан белгилүү бир корреспондентке коюлган аккредитив. ==Колдонулган адабияттар==
Веткула (дарыя)
Веткула — Орусиядагы дарыя. Омск облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Бергамак дарыясынын оң жээгинен 21 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 11 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Иртыш Омь дарыясынын куюлушунан Оша дарыясын кошпогондо Ишим дарыясынын куюлушуна чейин. Дарыянын айрыгы — Ишимге кошулган куймасына чейинки Иртыш куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Иртыш.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Роща-Юнко
Роща-Юнко — Орусиядагы дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Воркут дарыясынын сол жээгинен 176 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 17 км.
Дарбанов Беркутбай
Дарбанов Беркутбай 1959-жылы Сузак районунун Октябрь кыштагында туулган.
Роща-Юнко
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двинск-Печорск бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Уса дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Таш-Көмүр
Таш-Көмүр — Жалал-Абад облусундагы (1943-жылдан) шаар, темир жол бекети. Нарын дарыясынын оң жээгинде, Бишкек — Жалал-Абад автомобиль жолунун боюнда, Жалал-Абад шаарынан 147 км түндүк-батыш тарапта, Бишкек шаарынан 450 км аралыкта, деңиз деңгээлинен 585 м бийиктикте жайгашкан. Ташкөмүр шаарына Шамалды-Сай, Кызыл-Жар шаарчалары, Теңдик айылы да кирет.
Калкы 40,7 миң (2001); көбү кыргыздар (81,4%), ошондой эле орус, өзбек, казак, татар, украин, тажик жана башка улуттар жашайт. Шаардын климаты мелүүн континенттик. Январдын орточо температурасы —8...—10°С, шамалдын ылдамдыгы 6—8 м/сек, июлдуку 40,5°С. Жылдык жаан чачыны 403 мм. Аялдар 54%, эркектер 46%ти түзөт. Ташкөмүр шаары ушул аймактагы көмүр бассейинин өздөштүрүүгө байланыштуу пайда болгон. 1930-ж. көмүр кени ачылып, азыркы шаардын ордуна шахтёрлордун кичинекей кыштакчасы курулган. Көмүр казып алууну тездетүү максатында темир жол салынган. 1935-ж. Ташкөмүр шаары болуп түзүлгөн. Карамагына азыркы Аксы жана Ноокен районун айрым бөлүктөрү кирген. Негизги өнөр жай тармактары көмүр казуу, гидроэнергетика, химиялык, металлургиялык өндүрүш, тамеки ферменттөө, курулуш, транспорт жана башка. Негизги өнөр жай ишканалары: «Кристалл» мамлекеттик акционердик коому, «Тегене» жоопкерчилиги чектелген коом, «Сарыалтын» акционердик коому, курулуп жаткан ГЭСтер ишканасы, «Ташкөмүр», «Күч», «Аргымак», «Суусамыр», «Жер азык», «Айылкөмөк», «Ален» акционердик коомдору, «Бакай-майрам» жоопкерчилиги чектелген коому, Гидроболотконструкция, жыгачтан эмерек, буюм жасоочу цех жана башка. Шаарда 2 автотранспорт ишканасы «Аргымак» жана «Буудан» акционердик коомдору) бар. Аларда 200гө жакын адам эмгектенет. Республикалык психоневрологиялык оорукана,маданият уйу бар. Облустун аймагы кенге бай. Анда кара, түстүү, сейрек ж-а баалуу металлдардын, таш көмүрдүн, курулуш материалдарынын, химиялык сырьёлордун, асыл жана кооз таштардын кендери, о. эле жер астындагы суулардын бассейндери, ысык жана минералдуу суу-сарайы, телестанция, китепкана, мечит жана башка; маданий агартуу мекемелери бар. 2001—2002-окуу жылында 13 орто, 1башталгыч мектеп, 6 бала бакча, кесиптик лицей жайгашкан.
Баячорова, Батыйгyл Жумадыловна
Баячорова Батыйгyл Жумадыловна (1949), физика-математика илимдеринин кандидаты (1985), профессор (2003). Кыргыз. Тюп районундагы Токтогул айылында туулган. Ленинград университетин колдонмо математика кесиби боюнча аяктаган. Казан университетинин аспирантурасын бүтүргөн. КУУда окутуучу, доцент, ал эми 2000-жылдан бери информатика жана компьютердик техноложиси кафедра башчысы болуп эмгектенет. Эл аралык педагогика жана социалдык илимдер академиясынын корр.-мүчөсү. Информатика жана эсептөөчү математика багыты боюнча кесип ээси. 50 дөн ашуун илимий эмгектердин автору.
Бувакол
Бувакол — Ош обл-нын Базар-Коргон р-нундагы Могол айыл советине караштуу кыштак. «Ачы» токой чарбасынын аймагында. Райондун борб. Базар-Коргон кыш-нан 40 км түн.-чыгыш тарапта, Жалал-Абад т. ж. станңиясынан 76 км.
Кыштак 1950-ж. негизделген. Калкы 236 (1986); негизинен тоют даярдоодо эмгектенишет. Башталгыч мектеп бар.
Январь
Григорий календарындагы 1-чи ай.
Аняс (Миякин району, Башкыртстан)
Аняс — Башкыртстандын Миякин районундагы айыл, Миякибашев айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 989 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Эл аралык укук
Эларалык укук – мамлекеттердин макулдашылган эрктерин билдирүүчү жана алардын, эларалык уюмдардын жана кээбир башка Э. у. субъектеринин өзара мамилелерин жөнгө салуучу келишимдик жана демейки ченемдердин жана принциптердин тутуму. Э. у. ченемдердин өзгөчө тутуму катары кайсы бир улуттук укук тармагына кирбейт жана өз ичине улуттук укук ченемдерин камтыбайт. Ошентсе да, 1920-жылдан тартып, бир катар мамлекеттер Э. у-тун жалпы таанылган ченемдери өздөрүнүн аймактарында түздөнтүз колдонулаарын, андай ченемдердин улуттук мыйзамдардан артыкчылыктуулугун жарыялашкан. Айрым өлкөлөрдө Э. у. ченемдери улуттук укук тутумуна тикелей эмес киргизилген. Эларалык келишимдер жана эларалык укук салттары – Э. у-тун булактары. Эларалык уюмдардын актылары, эларалык сот жана арбитраж органдарынын чечимдери, эларалык укук доктринасы жардамчы булактар болуп саналат. Эларалык укуктук жөнгө салуу чөйрөсү дипломаттык, аскердик, гуманитардык, экологиялык, социалдык, экономикалык, маданий, илимий-изилдөө, полициялык маселелерди өз ичине камтыйт жана андан ары кеңейүү тенденциясына ээ. Ушуга байланыштуу Э. у. улуттук укук тутуму сыяктуу эле: эларалык деңиз укугу, эларалык гуманитардык укук ж. б. тармактарга бөлүнөт. Өздүк Э. у-тан (эларалык жалпы элдик укук деп да аталган) эларалык жеке укукту – негизинде улуттук мыйзамдар жаткан таптакыр башка тутумду айырмалоо керек.
Аняс (Миякин району, Башкыртстан)
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Автомобиль жолдорун пайдалангандыгы үчүн салык
Автомобиль жолдорун пайдалангандыгы үчүн салык – КРдеги жалпы мамлекеттик салык болуп саналат. Менчигинин, ишмердүүлүгүнүн түрүнө, уюмдашуу-укуктук таризине карабастан, экономикалык ишмердүүлүктү ишке ашырып жатышкан субъекттердин баары салык төлөөчүлөр болуп саналашат. ==Колдонулган адабияттар==
Таз кара
Тaз кaрa (Aegypius monachus, Linnaeus, 1758):
Жалпы жана өлкөдө таралышы
Африкада – Марокко менен Египеттин түндүк жагы, Евразияда Пириней, Балкан жарым аралынан тартып чыгышка карай Хангай, Гоби Алтайына, Ганңсуга, Бутанга жана Ассамага чейин. Түндүккө карай Славенияга, Румынияга, Крымга, Чоң Кавказдын жана Балкандын, Копетдагдын, Бадхыздын, Каратоонун түндүк бетине чейин; Чүй-Илий тоолоруна, Жунгардын Алтайга, Тарбагатайга, Алтайга, Саянга, Хангайга жетет. Кыргызстандын бардык территориясына адатта кара жору уялаганга келет.
Жашаган аймактары
Тянңшандын субалңпы жана алңп алкактарында, жапайы ача туяктуулар жашаган жана үй жаныбарлар чогулган жерлерде кездешет.
Саны
Кыргызстанда атайын саны эсепке алынган эмес. Бирок, 1992-жылы 17-августтан 16-октябрга чейин изилделген 44 жайыттан 10дон 21ге чейин кара жору катталган. Ал көбүнчөсү бийик тоолордо, мисалы, деңиз деңгээлинен 3200 м бийикте Каракол жайытында кездешкен, ошондой эле ал өтө бийик эмес, мисалы Фергана өрөөнүндө 1250 м бийиктикте Кызылкыя жайытында болгону катталган. Дайыма кара жору гималай жорусу менен кошулуп топту түзөт. Байкоо жүргүзүүнүн натыйжасында жорулардын жашын аныктоо өтө татаал, бирок бир нече жаштары жана бир балапаны аныкталган. Ысыккөлдүн чыгышынын алңпы шалбаасында кара жору өтө сейрек кездешет (1 км2 0,02 - 0,04 особң). Ошондой эле токойдо ал өтө сейрек кездешет. 2003-жылы 21-июнда Кыргыз тоо кыркаларында 2000 м бийикте Кашкасуу колотунда бир кара жору өлгөн жылкынын үстүндө учуп жүргөнүн көрүшкөн, бирок кишилер анын этин жегенге тоскоол кылышкан.
Чектөөчү факторлор
Жапайы туяктуу жаныбарлардын санынын азайышы. Кызык үчүн гана атып жоготуу.
Көбөйтүү (колдо багуу)
Кыргызстанда колго багылбайт.
Уюштурулган коргоо аракеттери
Атайын коргоо иш-аракеттери каралган эмес.
Статусу
V I, Near Threatened, NT. Кыргызстандын фаунасынын бир уруунун бир өкүлү.Монотиптүү түр.
Деңиз коёну
Деңиз коёну (лат. Erignathus barbatus) — аюбалыктардын бир түрү.
Военно-Антоновка
Военно-Антоновка (Военно-Антоновка) — Кыргыз Республикасынын Чүй облусун Сокулук районундагы айыл. Военно-Антоновка айыл округу составына кирет.
Кандын жаралышы
Кандын жаралышы, гемопоэз (гр. гемо - кан, poiesis - даярдоо, кайра жаратуу) - киши менен жаныбарлардын организмде кан клеткаларынын көбөйүшү, өрчүшү жана бышып жетилиши. Көпчүлүк омурткасыздардын К. ж. тутумдаштыргыч тканда, көңдөй суюктукта, кан жана гемолимфада өтөт. Омурткалуу жаныбарлардын К. ж. ар кандай: тегерек ооздуулардын К. ж. ичегинин бетинде, балыктарда - көк боордо, бөйрөктө, эпикардда, куйруктуу жерде-сууда жашоочуларда - көк боордо, боордо, куйруксуз жерде-сууда жашоочулар, сойлоп жүрүүчүлөр жана канаттууларда - көк боордо, чучукта, фабриций чөнтөкчөсүндө, богок безде өтөт. Сүт эмүүчүлөрдүн канынын эритроциттери, гранулоциттери, моноциттери, тромбоциттери чучукта пайда болот, ал эми лимфоциттер - богок безде, чучукта, көк боордо, лимфатикалык түйүндөрдө жана башка
Эл аралык укук бузуу
Эл аралык укук бузуу — эл аралык укук субъектисинин эл аралык келишимдерди же башка субъектке, субъекттердин тобуна же бүтүндөй эл аралык коомчулукка материалдык же болбосо материалдык эмес зыян келтирүүчү кадимки ченемдерди бузууга айыптуу жосуну (аракети же аракетсиздиги).
Эл аралык укук бузуунун субъекттери, демек жоопкерлери мамлекет, эл аралык уюмдар, жеке адамдар болушу мүмкүн. Эл аралык укук бузуу эл аралык кылмыштарга жана деликттерге бөлүнөт. Кылмышка жатпаган эл аралык укуктарга каршы кандай гана жосундар болбосун деликт болуп саналат.
Аары уусу
Аары уусу жумушчу аарынын ийнесинин жип сымал ичке бези бөлүп чыгарган уу суюктук; ар түрдүү химиялык аралашмадан турган татаал зат. Анда активдүү фермент, белок, бош аминкислоталары, гистамин жана башкалар болот. Аары уусу кургак түрүндө күчүн жоготпой көп жыл сакталат. Аары чакканда болжол менен 0,2-0,3 мг уу бөлүп чыгарат жана ал уу тирүү клеткалардын цитоплазмасын эритет. Сүт эмүүчү жаныбардын организми аары чакканда татаал комплекстүү реакция менен жооп кайтарат. Аары уусу элдик медицинада дары катары эзелтен колдонулат. Аары уусунан 1-жолу 1927-ж. Германияда дары-дармектер жасалган. Европа, Америка мамлекеттеринде препараттар (апизартрон, вирапин, венапиолин, токсапин) чыгарылат. Аары уусунун препараттары кызылжүгүрүк, куяң жана башка четки нерв системасынын, кантамыр (эндартерикоз, атеросклероз) ооруларын, кептөөр, гипертония, тиреотоксикозду дарылоодо, сезгенүүнү айыктырууда, ооруну басаңдатууда, муун, булчуң, кан тамыр жана башка ооруларына суюк май түрүндө пайдаланылат.
Будённый
Киров атн. к-здун аймагында. Кара-Буура суусунун боюнда жайгашкан. Райондун борб. Киров кыштагынан 11 км батыш тарапта, Маймак темир жол бекетинен 56км. Калкы 1649 (1987); негизинен тамеки өстүрүүдө, мал чарбасында эмгектенишет.
Орто мектеп, балдар бакчасы, фельдшер-акушердик пункт, клуб бар. Кыштак Граждандык согуштун баатыры, Кеңеш Бирлигинин маршалы С.М. Будённыйдын ысмынан аталган.
Калкабай кызы Толгонай
Калкабай кызы Толгонай (1882-1986) Чебер жана нускоочу. Жети-Өгүз районунун Шалба айылында төрөлгөн. Бугу элинен чыккан Тилекмат баатырдын кыздарынан. 104 жашында Тоң районунун Оттук айылында дүйнөдөн кайткан. 19-кылымдын 2-жарымындагы кыргыз элинин салттуу жашоо-тиричиликтерин, шаан шөкөттөрүн даана көрүп, алардын чордонунда жашаган уз кыз-келиндерге таандык көркөм кол өнөрчүлүктүн түрлөрүн түгөлү менен кармаган. Өз чөлкөмүндө ички-сырткы жасалгалоонун сыйкырдуу кооздуктарын нускалаган. Анын алтымыш жылы мурун көтөргөн боз үйү атактуу чебердин кийинки кыз кыркындарына, келин-кезектерине калтырган асемдүү мурасы. Сайган туш кийизи, чырмаган чыгданы небере келини Зарылкан Дүйшакун кызында азыр да көөнөрбөй сакталууда. Анын туш кийизи уюткулуу кыргыз элинин көчмөн турмушун чагылдырат. Мында мал чарбачылыгына байланыштуу көркөм көчөттөр жаратылыштын ажайып көрүнүштөрүнө шайкештенет. «Мүйүз оюму», «ит куйрук оюму», «карга тырмак оюму», «бармак боочу оюму» өсүмдүктөрдүн сабактары, жалбырактары, бутактары менен символикалык катыш жасаган.
Чыгдан чийинде Толгонайдын ой толгоолору берилет. Үч табакчадан ашкана көчөтү көрүнөт. «Омуртка оюму» чок ортодон орун алып, «жарым кыял оюмунда» элдик сырдана «мүйүз оюмунун», «куш оюмунун», «жагалмай канат оюмунун» элементтери тарам-тарам болуп түшөт. Андан Зарылкан шык алат. Ал «Кыял» өнөрканасынын үйдөн уздануучу чебери. Бул уз чий буюмдарына (чыгдан чий, канат чий, эшик чий) сырдана көчөттөрдүн «ала мончок» ак этектеринен Толгонайдын «кыял чабыттарын» берүүдө. Толгонайдын кызы Төлөбүбү уз (Тоң району, Коңур-Өлөң айылы), небереси Аймончок (Кочкор району, Кочкор айылы), чөбөрөлөрү Салкын, Кымбаткүл да анын көркөм дүйнөсүн улантышууда.
Колдонулган адабияттар
Акматалиев A. Кыргыздын уз-усталары: Антология/Башкы ред. А. Карыпкулов; сүрөтчүлөрү Д. Чочунбаева, Г. В. Половникова. — Б.: КЭнин Башкы редакциясы, 1997, — 240 б. ISBN 5-89750-080-0
Оң канат
Оң канат – кыргыз элинин 15–16-кылымдарда калыптанган этносаясий түзүлүшүнүн бир бутагы жана уруулук бирикмеси. Ферганалык молдо Сейф-Ад-Дин Аксыкентинин "Тарыхтар жыйнагы" ("Мажму ат-таварих") кол жазмасында кыргыздар Оң канат, Сол канат, Булгачы (Ичкилик) уруулук бирикмелеринен тургандыгы көргөзүлгөн. Оң канат: Адигине, Тагай, Муңгуш бутактарына бөлүнгөн.
Уруулар
Тагай бутагынын таралышы төмөндөгүдөй тартипте берилген:
Адыгине бутагынын таралышы төмөндөгүдөй тартипте берилген:
Жалган
Жалган – нерселердин чыныгы абалын бурмалоочу маалымат.
Өрнөк (Ысык-Көл району)
Өрнөк — Кыргызстандын Ысык-Көл облусунун Ысык-Көл районундагы айыл. Чоң-Сары-Ой айыл аймагына кирет.