cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сүйүнбай Эралиев
Китептери
Кыргыз тилинде Биринчи жаңырык: Ырлар. – Ф.: Кыргызмамбас, 1949. – 78 б. Тууган жер: Ырлар жыйнагы. – Ф.: Кыргыз мамбас, 1950. – 84 б. Ак-Мөөр: Лирикалык поэма. – Ф.: Кыргызмамбас, 1959. – 224 б. Түнкү сыр: Поэма жана ырлар. – Ф.: Кыргызокуупедмамбас, 1960. – 99 б. Уяң жылдыздар: Ырлар жана поэмалар жыйнагы. – Ф.: Кыргызокуупедмамбас, 1962. – 186 б. Күндөр: Сатардын күндөлүгү – Ф.: Кыргызокуупедмамбас, 1964. – 79 б. Жайында: Сатардын күндөлүгү. – Ф.: Мектеп, 1966. – 86 б. Жылдыздарга саякат: Поэма жана ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1966. – 81 б. Өмүрлөргө саякат: Поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1967. – 104 б. Жол: Поэма. – Ф.: Мектеп, 1969. – 79 б. Сан тоолор: Ырлар жана поэма. – Ф.: Кыргызстан, 1971. – 266 б. Каркыралар: Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1972. – 88 б. Кыргыз жаны: Ырлар, поэмалар. – Ф.: 1974. – 139 б. Айыл ырлары: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1976. – 244 б. Сагынганда: Лирика. – Ф.: Мектеп, 1977. – 103 б. Тандалмалар: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1978. – 463 б. Биздин суулар: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1980. – 212 б. Тандалган чыгармалар: Ырлар, поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1981. – 400 б. Тандалган чыгармалар. – Ф.: Кыргызстан, 1983. – 412 б. Биздин жердин көркү ай: Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1983. – 16 б. Кыштак кечтери: Ырлар жана поэма. – Ф.: Мектеп, 1985. – 149 б. Кызгылт багымдат: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1987. – 312 б. Тандалмалар: Ырлар жана поэмалардын 2 томдугу. – Ф.: Адабият, 1991. 1-т. – 1991. – 303 б. 2-т. – 1991. – 286 б. Дүйнө: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Адабият, 1989. – 190 б. Сага айткан сыр: Чакан аңгемелер. – Б.: Кыргызстан,1997. – 272 б. Сүйгөнгө кат: Ырлар. – Б.: Кыргызстан, 1994. – 176 б. Ырлар, поэмалар. – Б.: Шам, 2001. – 320 б. Эсимдесиң: Ырлар жыйнагы. – Б., 1998. – 218 б. Сага айткан сыр: Чакан ой жүгүртүүлөр, эсселер, экспромттор. – Толукталып 2-бас. – Б.: Шам., 1999. – 364 б. С.Эралиев. – Б.: Шам, 2001. – 319 б. Акын Сүйүнбай Эралиевдин дүйнөсү. – Б.: Бийиктик, 2002. – 311 б. Кезиктин күүлөр ээси. – Б.: Бийиктик, 2002. – 317 б. Тандалмалар. – Б.: Сүрөт-басма-салону ЖЧК, 2003. – 244 б. Жаңыл Мырза жана Шырдакбектин боз жорго. – Б.: Бийиктик, 2003. – 69 б. Ак таңдар. – Б.: Бийиктик, 2003. – 283 б. А мен өткөн жаштыгыма кусамын. – Б.: Бийиктик, 2006. – 195 б.
Орус тилинде Весенние цветы: Стихи и поэма. – Ф.: Киргизгосиздат, 1958. – 156 с. Поэма о любви. – Ф.: Киргизгосиздат, 1958. – 168 с. Упрямая красавица: Поэма. – М.: Сов. писатель, 1960. – 95 с. Поэма о любви. – М: Мол. гвардия, 1962. – 104 с. Застенчивые звезды: Стихи, сказки, поэмы. – Ф.:Киргизгосиздат,1933. – 104 с. Много у меня друзей. – М.: Детгиз, 1968. Сатар достает облака. – М.: Детгиз, 1968. Белые запахи: Стихи и поэмы. – Ф.: Кыргызстан, 1969. – 136 с. Сатар достает облака: Рассказ в стихах. – М: Дет. лит., 1970. – 48 с. Земное время: Стихотворения и поэмы. – М.: Худож. лит., 1973. – 253 с. Доброта: Стихи. – М.: Сов. писатель, 1977. – 175 с. Памятник солнцу: Стихи и поэма. – М: Воениздат, 1978. – 102 с. Избранное. – М.: Худож. лит., 1981. – 223 с. За кочующими облаками: Стихотворения, поэма. – Ф.: Мектеп,1982. – 124 с. Прекрасна наша земля: Стихи. – Ф.: Мектеп, 1984. – 14 с. Все пройдет: Стихи, поэма. – М.: Сов. писатель, 1990. – 141 с. Книги русских писателей, вышедшие на киргизском языке. – Ф., 1972. Лиловый восход: Стихи. – М.: Мол. гвардия, 1985. – 95 с. Сверкающий перевал: Стихотворения и поэма. – М.: Сов. писатель, 1981. – 128 с. Избранное. – Б.: Бийиктик, 2005. –318 с.
Башка элдердин тилдеринде Много у меня друзей:Стихи. – Нукус: Каракалпакия, 1967. – 63 с. – каракалп. Эхо земли: Стихи. – Душанбе: Ирфон, 1977. – тадж. Я сын гор: Стихи и поэма. – Ташкент: Изд-во лит. и искусство,1980. – 95 с. – узб. У подножья Ала-Тоо: Стихотворения и поэма. – Киев: Рад. пысьменник, 1983. – 143 с. – укр.
КОТОРМОЛОРУ Тока Салчак. Араттын сөзү: Повесть. – Ф.: Кыргызмамбас, 1955. – 132 б. Твардовский А. Василий Теркин. – Ф.: Кыргызмамбас, 1956. – 207 б. Баруздин С. Рави и Шаши. – Ф.: Кыргызмамбас, 1957. – 42 б. Бекхожин К. Егор кызы – Мария: Поэма. – Ф.: Кыргызмамбас,1957. – 42 б. Кырк кыз. Каракалпак элинин эрдик дастаны. – Ф.: Кыргызмамбас, 1960. – 332 б. Межелайтис Э. Кастант – музыкант. – Ф.: Мектеп, 1965. – 62 б. Айбек. Балалык: Повесть. – Ф.: Мектеп, 1970. – 264 б. Уитмен Уолт. Жалбырактар: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1970. – 128 б. Тагор Рабиндранат. Акыркы кат: Ырлар. – Ф.: Кыргызстан, 1972. – 118 б. Шиллер Ф. Мария Стюарт: Трагедия. – Ф.: Мектеп, 1975. – 84 б. Межелайтис Э. Кастант. – музыкант: Поэма. – Ф.: Мектеп, 1984. – 56 б.
Вольфрам сульфиди
Вольфрам сульфиди – вольфрам менен күкүрт бирикмелери: WS2, WS3. Дисульфид WS2 – кара-боз түстөгү күкүм; тыгызд. 7,5г/см3 ; жаратылышта тунгстенит минералы түрүндө кездешет. Катмардуу гексагоналдык торчо түрүндө кристаллдашат. Сууда эрибейт, НNO 3 менен HF аралашмасы жана балкып эриген щелочтор оңой таасир этет. WS3тү абасыз ысытууда же күкүрт буусун ысытылган W же WS3, аркылуу өткөрүүдө алынат. Вольфрам үч сульфиди WS3 – кара күкүм, сууда начар эрийт, щелочтуу металлдар гироксидинин, карбонатынын жана сульфидинин эритмесинде – Ме2WО3S, Ме2WО2S2, Ме2WОS3, же Ме2WS4 курамдарга ээ болгон тиовольфраматтар пайда кылуу менен жакшы эрийт. Коллоиддик эритмелерге оңой өтөт. Абада ысытканда WО3 айланат. Тиовольфраматтар эритмелерине туз же күкүрт к-таларын таасир эткенде алынат. В. с. хим. реакцияларда катализатор катары колдонулат.
Сенсуализм
Сенсуализм (лат. sensus – кабыл алуу, туюу) – сезим, туюмду дүйнө таанымдын негизги булагы деп эсептеген философиялык багыт.
Сенсуализм рационализмге (акыл-эс) карама-каршы турат. Сенсуализмдин материалисттик жана идеалисттик түрлөрү бар. Идеалисттик сенсуализм сезим-туюмду тышкы дүйнөгө байланышпаган субъективдүү кубулуш деп эсептейт. Ал Протагордон башталып, Ж. Беркли, Д. Юм тарабынан өнүктүрүлгөн. Материалисттик Сенсуализм сезим-туюмду объективдүү чындыктын чагылышы катары карайт. Ал Эпикурдан башталып, Т. Гоббс, Ж. Локк тарабынан өнүктүрүлгөн. Гольбах, Гельвеций, Фейербахтардын Сенсуализмминде акыл-эстин дүйнө таанымдагы ролу белгиленген. Бирок ал чектелген мүнөздө болгон.
19–20-к-дагы буржуазиялык философияда Сенсуализм түшүнүгү улантылган. Диалектикалык материализм таанымдагы сезим-туюмдун акыл-эс жана тажрыйба менен болгон байланышын көрсөтүп, алардын диалектикалык биримдигин аныктайт.
Балл
Балл - (франц. Balle – шар, топ) –
1. Кубулуштун деңгээлин же күчүн аныктай турган шарттуу белги (Мисалы: шамалдын ылдамдыгы, жер титирөө ж. б.).
2. Окуучулардын окуу материалдарын өздөштүрүүсүн жана жүрүш-турушун баалай турган сандык белги (баа). 5 баллдуу система боюнча окуучулардын жетишкендиктерине баа коюу 1944-ж. кабыл алынган:
Тятер-Араслан (Стерлибашев району, Башкыртстан)
Тятер-Араслан — Башкыртстандын Стерлибашев районундагы айыл, Тятер-Араслан айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 1009 киши. Почта индекси — 453191, ОКАТО коду — 80248855001.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Жети-Өгүз марганец кени
Жети-Өгүз марганец кени Ысык-Көл облусунун Жети-Өгүз районунда, Жети-Өгүз курортунан 1 км чыгыш тарапта, Тескей Ала-Тоонун түндүк капталында. 1954-ж. табылып, геол. изилдөө жумуштары жүргүзүлгөн. Кен аймагын карбон мезгилинин орто ченинде пайда болгон кумдук, акиташ теги, конгломерат, чополуу сланец тектери түзөт. Кен чополуу сланецтин арасында линза сымал жатат. Эң чоңунун узундугу 10 м, калыңдыгы 6 м. Негизги минералдары: браунит, гаусманит, гематит, лимонит ж. б. Рудадагы марганецтин кондициялык өлчөмү 2,5–8,5%. Кен гидротермден пайда болгон.
Симпликий
Бирок анын көз карашынын илимий негизсиздиги Аристотелди эң мыкты чечмелөөсүнө тоскоол болгон эмес.
Теренс Синунгуруза
Теренс Синунгуруза (, 2-август 1959-8-май 2020) — Бурундинин вице-президенти.
Юнион Сити (Нү-Жерси)
Юнион Сити (Нү-Жерси) (Union City) — Нү-Жерси штатынын Хадсон округуна караган АКШ шаары.
Калкы - 66455 киши. Болжолдуу аянты - 3.28 км². FIPS коду — 34-74630.
Сайма көчөтү
Саймачылыктын негизги кооздук каражаты. Бул буюм бетине «орнамент» (түр-оюм) түшүрүү дегенди түшүндүрөт. Ошентип, көчөт — бүтүн оюм-чиймени ирээти менен алмаштырып, жердик бетине түшүрүү дегендик. Саймачылар тигил-бул сайма ыкмасы аркылуу буюмга мындай көчөттөрдү түшүрүүдө баш-аламандыкка чалдыкпайт, сөзсүз шарттуулук жана ырааттуулук жол-жобосун сакташат. Мында да боек, (өң, түс) бирден-бир мааниге ээ болот. Саймачылар негизинен кызыл-көктү, кызыл-сарыны, кызыл-жашылды, кызыл-акты берип, анан кайра кызыл-көктү, кызыл-жашылды... айтор, көркөм көчөттөр тактыктан түк жазбайт.
Негизги элдик сайма көчөттөрүнө: «мүйүз», «айчык», «бадам» (миндаль) «тырмак», «гүл» өңдүүлөр кирет да, Түштүк-Түндүк Кыргызстандын журтчулугун бирдей аралаган. «Добу талаа», «такыя дөбө», «тогуз дөбө», «көөкөр» (түштүктө). Ушул сыяктуу түрлөрүнөн башка айбанаттар менен өсүмдүктөрдүн шарттуу сөлөкөттөрү да сайма көчөттөрүнөн жана көчөттөр үчүн оюм-чийимдерден сезилип турат.
Түштүк Кыргызстандын уздары саймачылыктын салттуу түрлөрүн ойдогудай улантып жатышат. Ал сайма көчөттөргө: «тал барки» (талдын жалбырагы), «ит таман» (төрт бөлүктөн турат, мунун ар биринин үчтөн элементи бар. Мындай элемент «карга тырмакты» да элестетет), «бадам» — анын жарымы «калемпир көчөт» болуп көрүнөт. Айрым уздардын айтымында, «бадам көчөтү» барыдан мурда пайда болот. Саймачылыкта «калемпир көчөт» (муну М. В. Рындин «мурч» деп айтат да, башкараак элестейт) да арбын пайдаланылат. «Анар көчөтү» көбүнчө «комуз тили» деген наамда таралат. Анын бир нече варианттары бар. Аны жердикке жоон алып да, ичке алып да сайса сайма көчөт жаралат. «Тогуз дөбө» — сайма көчөттөрүнүн канышасы. Бул сегиз жылдыз болуп да түшөт. Мунун элементтери бычак учтанып (араа тиштенип), он эки жылдыздай да көрүнөт. Ал, төтөн, балыш, жаздык өңдүү буюмдардагы кооздуктун жүзүн ачат. Аты айтып тургандай «балаты көчөтү» бутактанып, ийне жалбырактары жана тобурчактары өзү эле элестүү сезилет.
Түштүк Кыргызстанда саймачылардын көркөм көчөттөрдү сары саптоосунда канатташ элдер менен болгон маданий байланыштар билинет. Мисалы, «комуз тили» (өзбекче чарвача чарвахозийства) XIX кылымдарда Ташкент саймаларында арбын учурайт. «Чайнек койчу» (түпкүч), «чайнек» (чайнек көчөт) өзбектердин сайма буюмдарында арбын пайдаланылып келүүдө. «Сүлөөсүн тырмак» тажик саймаларында бар. Буларды чеберлер килем үлгүлөрүнө да колдоно беришет. Мына ушундай бай түрлөрү ич ара айкалыштыруу аркылуу уздануу өзүбүздүн чеберлердин чыгармачылык татымын көрсөтөт.
Атактуу уздардын аты — жөнү кошо айтылып келе жаткан көркөм көчөттөр бар. «Абысайнап Баймоңолова (Нарын шаары). Ал көчөт элементтерин гүлдөн алат. «Сары көчөт» (Сары Алдаярбекова Ат-Башы району 1-Май айылы) уз шырдак оюмдарынан көркөм көчөт жаратат. Анан «Рапыя көчөт» (Абдыбекова Рапия, Жети-Өгүз району Кичи-Жаргылчак айылы). Ал көркөм көчөт үчүн элементти өсүмдүктөн алат. «Сайнап көчөттө» (Мусинова Сайнап Жети-Өгүз району Покровка айылы) уз шырдак оюмдары менен сайма көчөттөрүн айкалыштырып берет. «Жеңилдик көчөтүндө» (Жеңилдик Аралбаева — Фрунзе шаары) — кооздук мындайынан караганда дандын кылканы сымалданып, элдик «сыңар мүйүз» оюмунун элементин негизги каражат кылып алат. Ал «Жеңилдиктин кыргак көчөтү» деп айтылат. Натыйжада, ар кандай шартты, турмуштук кырдаалды эске тутуп, элдик бул чебердин саймасы массалуулукта бара жатат.
Маалыматтын булагы
[http://bizdin.kg/component/k2/item/173-kyrgyz_kol_onor Акматалиев Амантур Сейтаалы уулу. Кыргыздын кол өнөрчүлүгү. Бишкек 1996: ISBN — 5-655-00960-9]
Отан-Упыль-Кикя дарыясы
Отан-Упыль-Кикя — Орусиядагы дарыя. Ямало-Ненецк АО, Краснояр крайы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - 78 дарыясынын оң жээгинен км алыстыкта Ватылька орун алган. Дарыянын узундугу - 19 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Таз дарыясы. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Таз.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Аспарех
Аспарех, Исперих, Есперих, Испор (болжол менен 644-701) - протоболгарлардын уногунбурлар же кутригурлар урууларынын ханы; Биринчи Болгар падышачылыгынын алгачкы ханы (681-701). 7-кылымдын ортосунда хазарлардын кысымынан улам Аспарех протоболгар урууларынын айрым бөлүктөрү менен Азов боюнан Түштүк Бессарабияга, андан ары Византиянын бийлиги астындагы Дунайдын оң жээгине журт которууга аргасыз болгон. Аспарех жетектеген протоболгар уруулары Добруджага жана анын айланасындагы аймактарга отурукташып, жергиликтүү жети славян уруусун баш ийдирүү менен бул жакта өзүлөрүнүн мамлекетин негиздешкен. Аспарех Дунай боюнда хазарлар менен болгон согушта курман болгон. 981-жылы Византия империясы Аспарех тун мамлекетин тааныган.
Башталгыч мектеп
Башталгыч мектеп – кенже курактагы балдарга башталгыч билим берүүгө багытталган атайын мекеме. Башталгыч мектеп өз алдынча же жалпы орто билим берүүчү мектептин тутумунда болот. Мазмуну жагынан орто билим берүү системасынын курамына кирип, анын биринчи баскычы болуп эсертелет. Дээрлик бардык өлкөлөрдө Башталгыч мектеп 5 жаштан 7 жашка чейин жүргүзүлөт. Кыргыз Республикасында 3 жана 4 жылдык башталгыч мектеп орун алып келген. XXI кылымдын башынан тартып республикада 4 жылдык башталгыч мектеп сакталып, ага 6–7 жаштагы балдар кабыл алынат. Көптөгөн изилдөөлөр көрсөткөндөй, 4 жылдык башталгыч билим берүү балдардын ден соолугун сактоого, тиешелүү билим денгээлин камсыз кылууга ийкемдүү шарт түзө алат. Башталгыч мектепте баланын сабаты ачылып, окурмандык, таанып–билүүчүлүк, окуп-үйрөнүү ишмердиктери калыптанат, математиканын, дүйнөнүн илимий автоматталышынын негиздерин, аалам жана адам жөнүндө алгачкы илимий түшүнүктөрдү кабылдайт. Ошону менен бирге эле кенже курактагы окуучунун инсандык сапаттары, экологиялык, эстетикалык, жүрүм-турум маданияты тарбияланат. Аталган касиеттер эне-тили, математика, мекен таануу, адеп, сүрөт, музыка жана дене тарбия сыяктуу окуу предметтери аркылуу калыптанат.
Велдор-Ю
Велдор-Ю — Орусиядагы дарыя. Вологда облусу, Киров облусу, Коми Республикасы жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Луза дарыясынын сол жээгинен 429 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 36 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Двина-Печора бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Түштүк дарыясы. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
.bi
.bi - Бурундинин жогорку баскычтагы домени.
Бердибаев, Рахманкул
Муса Джалиль (тат. Муса Җәлил, Musa Cəlil, موسا ﺟﮫليل‎), полное имя Муса Мустафович Залилов (Джалилов) (тат. Муса Мостафа улы Җәлилов, Musa Mostafa ulı Cəlilov; 2 (15) февраля 1906, деревня Мустафино, Оренбургская губерния (ныне Мустафино, Шарлыкский район, Оренбургская область) — 25 августа 1944, Берлин) — татарский советский поэт, Герой Советского Союза (1956), Лауреат Ленинской премии (посмертно, 1957). Член ВКП(б) с 1929 года.
Алекса́ндр Серге́евич Пу́шкин (26 мая (6 июня) 1799, Москва — 29 января (10 февраля) 1837, Санкт-Петербург) — русский поэт, драматург и прозаик, заложивший основы русского реалистического направления[6], критик и теоретик литературы, историк, публицист; один из самых авторитетных литературных деятелей первой трети XIX века.
Пушкин в своем творчестве, являющемся художественной энциклопедией российской действительности, не только поддержал некоторые идеи декабристов, но и затронул коренные общественные проблемы своего времени: самодержавие и народ, личность и государство, трагическое одиночество передовой дворянской интеллигенции Золотого века.
Ещё при жизни Пушкина сложилась его репутация величайшего национального русского поэта[7][8]. Пушкин рассматривается как основоположник современного русского литературного языка[K 1].Муса Джалиль (тат. Муса Җәлил, Musa Cəlil, موسا ﺟﮫليل‎), полное имя Муса Мустафович Залилов (Джалилов) (тат. Муса Мостафа улы Җәлилов, Musa Mostafa ulı Cəlilov; 2 (15) февраля 1906, деревня Мустафино, Оренбургская губерния (ныне Мустафино, Шарлыкский район, Оренбургская область) — 25 августа 1944, Берлин) — татарский советский поэт, Герой Советского Союза (1956), Лауреат Ленинской премии (посмертно, 1957). Член ВКП(б) с 1929 года.
Ещё при жизни Пушкина сложилась его репутация величайшего национального русского поэта[7][8]. Пушкин рассматривается как основоположник современного русского литературного языка[K 1].
Колдонулган адабияттар
Манас энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440. ISBN -5-89750-013-4
8 Январь
8-январь — Григорий жылсанагы боюнча жылдын 8-күнү, жылдын аягына чейин 357 (толук жылда 365) күн бар.
Томолок бака сымалдуулар
Томолок бака сымалдуулар (лат. Brachycephalidae) — бакалардын бир тукуму, булардын кыйла уруусу жана түрү бар, ошолордун ичинде: Венесуэлла томолок бакасы (лат. Atelopus cruciger), Чыгыш Африка томолок бакасы (Breviceps mosambicus), Кап томолок бакасы (B. gibbosus), томолок бакалар (уруу) (Brachycephalus) жана башкалар бар.
Космос
Обо, жазы, космос – Ааламдын астрономия аныктамасынын синоними. Космос жылдыздардын жана галактикалардын дүйнөсү – алыскы жана Космос аппараттары, Жердин жасалма жандоочулары аркылуу изилденүүчү жакынкы Космоско бөлүнөт.
Космос геодезиясы
Космос геодезиясы – геодезиянын бир бөлүгү. Космос геодезиясында Жердин өлчөмү, чоңдугу, гравитация талаасынын параметрлери, Жер бетиндеги заттардын өз ара жайгашуусу Күн менен Айдын тутулушунун негизинде жана Жердин жасалма жандоочуларынын жардамы менен өлчөнөт. Космос геодезиясы 18-кылымдын 2-жарымынан колдонулууда.
Космос зонду
Космос зонду – планета аралык чөйрөнү, магнит талаасын, микрометеориттерди, күн системасындагы асман телолорун изилдөөчү космоско учуучу аппарат. Космос зондунда Айга жана башка планеталарга учурулган аппараттар кирет. Дүйнөдө 1-жолу «Луна-1» космос зонду Советтер Союзунда 1959-ж. 2-янв. учурулган Америкада мындай аппараттар Ай зонду, Марс зонду деп аталат. Космос зондунда илимий-изилдөө, сүрөткө тартуу, түздөн-түз өлчөп алуу менен ишке ашырылат. Космос зондуну сериясындагы аппараттар «Гелиос», «Луна», «3онд», «Электрон», «Маринер», «Пионер» жана башка.
Космос мазерлери
Космос мазерлери – радиолинияларда ОН, Н2О жана SiO молекулаларын нурлантуучу өзгөчө жарык космостук радиобулактар, космос Асман телолорунун электр-магниттик нурлануусу.
Космос навигациясы
Космос навигациясы – космоско учуучу аппараттарды башкаруу, башкача айтканда алардын мейкиндигиндеги ордун жана кыймылын аныктоо. Бул милдетти аткаруучу система космоско учуучу аппараттын өзүндө жана Жер бетине орнотулган өлчөгүч жана эсептөөчү куралдардан турат.
Космос нурлары
Космос нурлары – Жерге космос мейкиндигинен келүүчү өтө чоң энергиялуу бөлүкчөлөрдүн жана алардын таасиринен Жер атмосферасынын атомдорунун ядролору менен өз ара аракеттешүүсүнөн пайда болгон белгилүү элементардык бөлүкчөлөрдүн агымы. Космос нурларынын курамындагы бөлүкчөлөрдүн көпчүлүгүнүн энергиясы 10 эВтон чоң. Жерге келүүчү Космос нурларынын көпчүлүгү күн системасын курчап турган галактикалардан келет. Жасалма жандоочулар жана космостук ракеталар өтө алыс жайгашкан космостук объектилерден келген Космос нурларын изилдейт.
Космостук плазма
Космостук плазма – космостогу оң жана терс заряддардын топтолушу бирдей болгон иондошкон газ. Космос мейкиндигиндеги: жылдыздар, галактикалык тумандуулуктар жана жылдыз аралык чөйрөдөгү көпчүлүк заттар плазма абалында болот. Жердин айланасындагы плазманын күн шамалы түрүндө тарайт.
Космос чаңы
Космос чаңы – жылдыздар жана планеталар аралык мейкиндиктеги конденсацияланган заттын бөлүкчөлөрү; өзөгү силикат же графит болгон 1 мкмдей өлчөмдөгү бөлүкчөлөрдөн турат. Космос чаңы Галактикада тумандарды жана газ-чаңдарды түзөт. Космос чаңы жылдыздар жана башка асман жарык чыгаруучулары чыгарган жарыкты начарлатат (орточо 1 кпк, галактикалык тегиздик – 1 жылдыз чоңдугуна).
Космос кемеси
Космос кемеси – космонавттардын (астронавттардын) жашоо жана түрдүү изилдөөлөрдү жүргүзүүгө шарты бар космоско учуучу түрдүү конструкциядагы аппарат. Ага «Восток», «Восход»,»Союз» (СССР), «Меркурий», «Жемини», «Аполлон», «Спейс шаттл» (АКШ) жана башка кирет.
Космосту изилдөө институту
Космосту изилдөө институту – 1965-ж. Москвадагы СССР ИАсында түзүлгөн. Мында космонавтикага тиешелүү көп тармактуу проблемалар изилденет. Аларга космос аппараттарынын, астрономия изилдөөлөрдүн жардамы менен Күн, Ай, планеталар, планета аралык чөйрөнү изилдөө жана космонавтиканын жетишкендиктерин эл чарбасында пайдаланууга байланышкан маселелер кирет.
GNU General Public License
GNU General Public License (GNU GPL же GPL; Жалпыга ачык лицензия) — кеңири колдонулган эркин программа лицензиясы. Ал акыркы керектөөчүлөргө программаны иштетүү, окуп-изилдөө, бөлүшүү жана өзгөртүү эркиндигине кепилдик берет. Лицензия башында GNU долбоору үчүн Free Software Foundation (FSF) фондундагы Ричард Столлман тарабынан жазылган. Ал компүтер программасын алгандарга Эркин программа аныктамасында жазылган укуктарды берет. GPL — бул копилефт (же туунду) лицензия. Бул бутактама эмгек бир гана ошол лицензиянын шарттарына ылайык таратыла алат дегенди билдирет. Бул BSD (Беркли программа таратуу) жана MIT (Массачусетс технологиялык институтунун) лицензияларында кеңири колдонулган уруксат берилген эркин программа лицензияларынан айырмаланат. GPL жалпы пайдалануу үчүн чыккан биринчи копилефт лицензия болгон.
Жорж Йүжин Уленбек
Жорж Йүжин Уленбек (англ. George Eugene Uhlenbeck; 1900-жыл 6-декабрь, Батавия, голландиянын Чыгыш-Индиясы (азыркы Жакарта, Индонезия) - 1988-жыл 31-октябрь, Боулдер (Колорадо), АКШ) - голланд тектүү америкалык физик-теоретик. АКШнын Улуттук илимдер академиясынын (1955) жана дүйнөнүн бир катар илимий коомдорунун мүчөсү. Илимий изилдөөлөрүн негизинен кванттык механика, атом жана өзөк физикасы, кинетика теориясы, статистикалык механика, локалдык эмес кванттык талаа теориясы жаатында жүргүзгөн. Атак даңкка эң оболу Семүел Гаудсмит менен чогуу спин электронду ачканы үчүн жеткен.
GNU General Public License
2007-жылы лицензиянын үчүнчү версиясы (GNU GPLv3) жарык көргөн. Ал узак убакытка чейин пайдалануу учурунда байкалган экинчи версиясындагы (GNU GPLv2) көйгөйлөрдү чечүүгө багытталган. Лицензияны бүгүнкү күнгө чейин өтүмдүү кылып туруу үчүн GPL лицензиясы "кийинки версия" аттуу опционалдык беренесин камтыйт. Ал колдонуучуларга FSF'тин түп нуска шарттары менен жаңы версиялардын шарттарынын бирин тандоо мүмкүнчүлүгүн берет. Программисттер өз программаларын лицензиялап жатканда аны толтурбай эле өтүп кете алышат; мисалы, Linux өзөгү ​​"кийинки версия" беренеси жок эле, GPLv2 лицензиясынан өткөрүлгөн.
Жорж Йүжин Уленбек
Илимий ишмердиги
Уленбек 1925-жылы октябрь айында Сем Гаудсмит менен бирге физикага спин концепциясын киргизген: алар спектроскопиялык берилиштердин анализинин негизинде электронду Бор магнетонуна барабар өзүнүн магниттик моменти жана механикалык моменти бар "айлануучу чимирик" деп кароону сунушташкан. Мындай идеялар көптөгөн физиктердин оюна келген, бирок жетишинче так түшүндүрүлгөн эмес эле. Алсак, тээ 1921-жылы Артур Комптон заттын магниттик өзгөчөлүктөрүн түшүндүрүүгө аракет кылып жатып, электрон тууралуу "кымындай гироскоп сыяктуу" айлануучу деген оюн айткан. Кийинчерээк Волф Паули атактуу тыюу принциби жөнүндөгү эмгегинде электронду "классикалык жол менен сүрөттөөгө мүмкүн болбогон эки маанилүүлүк" деп атаган. 1925-жылдын башында Ралф Крониг бул эки маанилүүлүктү электрондун өзүнүн огунда айланышы менен түшүндүрсө болот деп болжогон, бирок тез эле олуттуу кыйынчылактарга туш болгон (эсептөөгө ылайык, электрондун бетиндеги ылдамдык жарыктын ылдамдыгынан көп болушу керек). Анан да, бул гипотезаны Паули, Хендрик Крамерс жана Вернер Гейзенбергдер терс кабыл алышкандыктан, Крониг аны жарыялабоону эп көргөн.
Петр-Федоровка (Иглин району, Башкыртстан)
Петр-Федоровка — Башкыртстандын Иглин районундагы айыл, Иглин айылдык кеңешине карайт. 2009-жылдын 1-январына карата калкынын саны — 21 киши. Почта индекси — ?, ОКАТО коду — ?.
Демографиясы
Тургундардын динамикасы:
Бердибай
Бердибай — "Манас" эпосунун эпизоддук кейипкери. Жакып Атемир менен кудалашып келгенден кийин, кудага кайра кантип баруу жөнүндө жакындарын чогултуп, кеңеш курган жыйынга келген аксакалдардын катарында аты гана аталат (Сагымбай Орозбаков, 2. 383).
Колдонулган адабияттар
Манас энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440. ISBN -5-89750-013-4
Вольфраматтар
Вольфраматтар – вольфрам к-таларынын туздары. Алар моно- жана поливольфраматтарга бөлүнөт. Моновольфраматтар - Н2WO4 туздары, негизгиси Na2WO4, кадимки шартта Na2WO4  2Н2О түрүндө кездешет, ак кристалл, суусуз тузунун балкып эрүү темп-расы = 6980С; тыгызд. 4,18 г/см3. Моновольфраматтар щелочтуу металлдар В. металл туздарын таасир этүүдө же металл оксидин WO3 менен 600-8000С ысытууда алынат. Поливольфраматтар - эркин түрүндө бөлүнүп алынбаган, жалпы формуласы хН2О уWO3 болгон полик-талардын туздары. Поливольфраматтар (мында x,y) жалпы формуласына жооп берет; алардын номенклатурасы татаал (метавольфраматтар, паравольфраматтар жана башкалар). Поливольфраматтар эркин абалында бөлүнүп алына элек. Алар моновольфраматтарды WO3 менен суусуз эриткенде пайда болот. Практикалык мааниге 5(NH4)212WO311H2O аммоний паравольфраматы ээ. В. сууга жана отко чыдамдуу кездемелер, жибек, булгаары жана пигменттерди даярдоодо, рентгенографияда жана башка колдонулат.
Сирацкий, Андрей
Сирацкий, Андрей (1900-ж. т.) – Чехословакиялык философ жана социологияны изилдөөчү.
Чехословакия (1972) жана Словакия (1955) Илимдер Академиясынын академиги. 1953–56-жылдары Братиславадагы Я. А. Коменский атындагы университеттин ректору.
1955–61-ж. Словакия Илимдер Академиясынын төрагасы. 1969–1972-ж. «Социология» журналынын редактору, 1973-жылдан «Философия» журналынын башкы редактору.
1975–78-ж. Словакия Илимдер Академиясынын философия жана социология институтунун директору. Негизги эмгектери тарыхый материализм, этика жана социология багыттары боюнча жазылган.
Доктурбек Бийсеев
Бийсеев Доктурбек Касымбекович - (28.2.1960ж. туулган, Нарын облусу, Жумгал району, Чаек кыштагы) бийчи, балетмейстер, КРдин эл артисти (2004). 1970-79-ж. Ленинграддагы В. Я. Ваганова атындагы академия хореография окуу жайында окуган, 2002-ж. Кыргыз улуттук консерваториясынын балетмейстердик бөлүмүн бүтүргөн. 1979-жылдан А. Малдыбаев атындагы Кыргыз улуттук опера жана балет театрынын алдындагы студияда классикалык бийден сабак берет. Л. Минкустун «Баядеркасынан» Солордун, «Дон Кихоттон» Базилдин, А. Адандын «Корсарынан» Бирбантонун, К. Молдобасановдун «Маңкуртунан» Жуан-Жуандын, «Саманчы жолунан» Жоокердин, В. Власовдун «Аселинен» Байтемирдин, П. Чайковскийдин «Щелкунчигинен» Принцтин, «Ак куу көлүнөн» Шуттун, Э. Жумабаевдин «Саадак кактысынан» Жаналгычтын, «Ак кемесинен» Баланын, М. Раухвергердин «Чолпонунан» Жиндин, Т. Хренниковдун «Макбетинен» Банконун ж. б. партияларды, Н. Нишановдун «Ак кептер», «Шырдак бий», «Шаман», «Ак куулар», С. Сакеевдин «Саймалуу таш» ж. б. концерттик бийлерди аткарган. 1976-ж. Дрезден шаарында, 198191-ж. Москвада, Минскиде, Ташкенде, Дүйшөмбүдө, Ригада, Алматыда, Киевде, Ереванда, Санкт-Петербургда, Таллинде, 2002-ж. АКШда, «Ордо сахна» оркестринин коштоосунда, «Мергенчи» композициясы. Мергенчи Д. Бийсеев. 2005. Түркиянын Анталия шаарында өткөн балет артисттеринин эл аралык конкурстарына, фестивалдарына катышкан. 1989-ж. Орто Азия республикаларынын жана Казакстан балет артисттеринин конкурсунда лауреаттыкты жана Күмүш медалды жеңип алган. 1997-ж. бийчилерди даярдай турган «Бий-Данс» деген балет мектебин ачкан. 2001-02-ж. Вена шаарында өткөн «Импульс-Бий» аттуу эл аралык фестивалдын чакыруусу боюнча концерттик программасына катышып, классикалык бий боюнча сабак берген. Медалдар менен сыйланган.
Самансур
Самансур (Самансур) — Кыргыз Республикасынын  Чүй облусун Кемин районундагы айыл. Чым-Коргон айыл округу составына кирет.
Калкы
Калкы - 711 киши.
Антониу Кошта
Кошта, Антониу - Лиссабон шаарынын мэри.
Unix сымал операциондук системдер
Unix сыяктуу операциондук системдер (англ. Unix-like; кээде UN*X же *nix деп да айтылат) — Unix системасына окшош иштеген операциондук система. Ошону менен бирге эле ал дайыма эле Single UNIX Specification версиясынын эч бирине туура келип, алар тарабынан күбөлөндүрүлө бербейт. Unix сыяктуу колдонмо — бул тийиштүү Unix буйругу же кабыгы сыяктуу иштеген колдонмо. Терминге аныктама бериш үчүн эч бир стандарт жок. Белгилүү бир операциондук системанын же колдонмонун "Unix сыяктуу" болгон даражасына жараша айрым ой-пикирлердин ар түрдүүлүгү да жаралышы ыктымал.
Аныктамасы
The Open Group компаниясы UNIX соода белгисине ээлик кылат жана "UNIX" аталышын күбөлөндүрүү белгиси катары колдонуу менен Single UNIX Specificationди башкарат. Алар "Unix сыяктуу" курулушту бекитип беришпейт жана бул өз соода белгисинин туура эмес колдонулушу деп эсептешет. Алардын жоболору "UNIX" сөзүнүн чоң тамгалар менен жазылышын же болбосо курчап турган тексттен айырмаланып турушун талап кылат. Аны "система" сыяктуу жалпы сөз үчүн бренддик сын атооч катары колдонууну баса белгилеп сунуштайт, дефис аркылуу фразаларды жазуудан оолак болууга чакырат.
Башка тараптар "Unixке" жалпылоочу соода маркасы катары мамиле кылышат. Unix сыяктуу системалардын Unix сыяктуу AIX, A/UX, HP-UX, IRIX, Linux, Minix, Ultrix, Xenix, Xinu жана XNU деген аталыштары болгондуктан кээ бири "Un*x" же "*nix" деген атайын белгини кошуп коюшат. Бул үлгүлөр көптөгөн системалардын аттарына түздөн-түз дал келбейт, бирок жалпысынан бардык UNIX урпагы катары же окшош иштеген система деп таанылган. Ал тургай Darwin/macOS, illumos/Solaris же болбосо FreeBSD сыяктуу толугу менен окшош эмес аттар да жалпысынан кабыл алынган.
Абдыганы Эркебаев
Кыскача өмүр таржымакалы
Абдыганы Эркебаев Кыргызстандын Ош облусуна караштуу Чоң-Алай районуна караштуу Кара-Тейит айылында 1953-жылы 1-сентябрда туулган.
Дегенбаева, Алымкан
Дегенбаева, Алымкан - акын, котормочу.
Unix сымал операциондук системдер
Аныктамасы
2007-жылы Уэйн Р. Грэй соода белгиси катары UNIXтин макамын талашып сотко кайрылган, бирок утулуп калып, апелляциялык сотто дагы бир жолу утулган. Сот соода маркасы менен анын менчик укугун коргоп чечим чыгарган.
Дегенбаева, Алымкан
1941-жылы 12-майда Москва районунун Беловодское айылында туулган. 1961–1967-жж.
Кыргыз мамлекеттик университетинин филология факультетин сырттан окуп бүтүргөн.
А.Дегенбаеванын чыгармачылыгы 1962-жылы башталып, алгачкы «Кызыл мончок» аттуу ырлар жыйнагы 1972-жылы жарыкка чыккан. Ошол эле ырлар жыйнагы «Советский писатель» басмасынан «Красные бусы» деген ат менен орус тилинде 1984-жылы басылып чыккан. А.Дегенбаеванын чыгармалары украин, өзбек, казак тилдерине которулган.
1975-жылдан Жазуучулар союзунун мүчөсү, «Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмери».
В.И.Лениндин туулган күнүнүн 100 жылдыгынын урматына «Каарман эмгеги үчүн» медалы, Кыргыз ССРинин Жогорку Советинин Грамотасы менен сыйланган.
Кыргыз тилинде
Кызыл мончок: Ырлар жыйнагы. – Ф.: Кыргызстан, 1972. – 56 б.
Түйүн: Ырлар жана поэма. – Ф.: Кыргызстан, 1977. – 64 б.
Күдөр: Ырлар. – Ф.: Мектеп, 1979. – 88 б.
Чоң эне менен небере. – Ф.: Мектеп, 1983. – 12 б.
Бозунач: Ырлар жана поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1984. – 149 б.
Шамшыкал: Ырлар, поэмалар. – Ф.: Кыргызстан, 1987. – 92 б.
Портреттер: Ырлар жана поэма. – Ф.: Адабият, 1990. – 152 б.
Суусаган тамырлар: Ырлар жыйнагы. – Б., 2006. – 145 б.
Орус тилинде
Красные бусы: Сборник стихов. – М.: Сов. писатель, 1984. – 56 с.
Абдыганы Эркебаев
Кыскача өмүр таржымакалы
1975-жылы КМУнун филология факультетин кыргыз тили жана адабияты адистиги боюнча артыкчылык диплому менен бүтүргөн.
1976-жылдан Москвадагы М.Горький атындагы дүйнөлүк адабияттар институтунун стажеру, аспиранты болгон.
Эмгек жолун Кыргызстан ЛКЖС БКнын пропаганда жана маданий-массалык иштер бөлүмүндө лектор болуп иштөө менен баштаган.
1982–1985-жж. жана 1987–1988-жж. КЖПИде орус жана чет өлкөлүк адабияттар кафедрасынын улук окутуучу болгон.
1985-жылдан «Кыргызстан маданияты» гезитинин башкы редакторунун орунбасары болгон.
Ири чолок канат
Ири чолок канат (лат. Necydalis major) — коңуздардын бир түрү.
Абдыганы Эркебаев
Кыскача өмүр таржымакалы
1991-жылы КРнын Басма сөз жана маалымат министри,
1992-жылы Кыргыз Республикасынын вице-премьер министри,
1993-жылдан Ош облустук мамлекеттик администрациясынын башчысы,
1995-жылдан Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Эл өкүлдөр жыйынынын депутаты,
1997-жылдан Жыйындын төрагасы болгон.
2000-жылдан КРнын ЖКнын Мыйзам чыгаруу жыйынынын төрагасы болгон.
Кийинчерээк КРСУнун проректору болуп иштеди.
2012-жылдын 11-апрелинде Кыргызстандын премьер-министри Өмүрбек Бабановдун буйругу менен Улуттук илимдер академиясынын президенти Шарипа Жоробекованын мөөнөтүнөн мурда кызматынан кетүү боюнча жазылган арызына ылайык Абдыганы Эркебаев Улуттук илимдер академиясынын президентинин милдетин аткаруучу болуп мыйзамда аныкталган тартипте шайланганга чейин дайындалды. Андан соң КР УИАсынын президенти болуп шайланып, бул кызматты 2017-жылдын апрелине (өз ыктыяры менен кызматын тапшырганга чейин) аркалап келди.
2019-жылдын 3-майында ал Кыргызстан элинин Ассамблеясынын Кеңешинин төрагасы болуп шайланган жана азыркыга чейин бул кызматта иштеп келет.
Илимий жана адабий чыгармачылыгы
Филология илимдеринин доктору, Кыргызстан Улуттук Илимдер Академиясынын академиги.
10 китептин жана адабият, искусство жана сая-сат боюнча 200дөн ашык макалалардын, рецензиялардын автору.
1980-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү.
Үй-бүлөсү
Үй-бүлөлүү. Өмүрлүк жубайы - Бурул Жаналиева. Кызы - Гүлайым, уулдары – Азат, Аскарбек.
Тээ 1976-жылы баш кошкон өмүрлүк жубайы Бурул Жаналиева тууралуу Абдыганы Эркебаев 2007-жылы 18-октябрда мындайча маек курган:
Сыйлыктары. Наамдары
А.Эркебаев – республиканын Ленин комсомолу жаштар сыйлыгынын жана Казакстандын Т.Айбергенов атындагы алтын көпүрө сыйлыктарынын ээси.
Ахметжан Есимов
Есимов, Ахметжан Смагулович - Казакстандын Алматы шаарынын акими.
Unix сымал операциондук системдер
Категориялары
Unixтин түп нускасын түзүүчүлөрдүн бири Деннис Ричинин оюнча, Linux сыяктуу Unix сыяктуу системалар иш жүзүндө Unix системалар болуп эсептелет. Эрик С. Рэймонд менен Роб Лэндли Unix-сыяктуу системалардын үч түрү бар деп эсептешет:
Генетикалык UNIX
Бул системалардын AT&T код базасы менен тарыхый байланышы бар. Коммерциялык UNIX системаларынын көпчүлүгү (бирок бардыгы эмес) ушул категорияга кирет. Ошондой эле бул категорияга 1970-жылдардын аягында жана 1980-жылдардын башында Берклидеги Калифорния университенде аткарылган иштердин түркүмүндөгү BSD системалары кирет. Бул системалардын айрымдарында түп нуска AT&T коду жок, бирок алардын тегин AT&T үлгүлөрүнөн байкоого болот.
Бердибек
Колдонулган адабияттар
Манас энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440. ISBN -5-89750-013-4
Unix сымал операциондук системдер
UNIX соода белгиси же брэнди
Бул системалар — негизинен соода мүнөзүндөгү — Open Group тарабынан Single UNIX Specification талаптарына жооп берээри аныкталат жана UNIX атын алып жүрүүгө уруксат берилет. Мындай системалардын көпчүлүгү кандайдыр бир формадагы System Vтин коммерциялык туундусу болуп саналат. Ошентсе да Apple MacOS 10.5, кийинчерээк күбөлөндүрүлгөн BSD варианты, ошондой эле башка бир нече системалар (IBM z/OS сыяктуу) POSIX шайкештик катмары аркылуу соода белгисине ээ болгон жана табиятынан Unix системаларынан эмес. Көптөгөн байыркы UNIX системалары бул аныктамага туура келбейт.
Функционалдык UNIX
Жалпысынан айтканда, UNIX өзгөчөлүктөрүнө ээ болгон кайсы гана Unix сыяктуу система болбосун, анын ичинде "сенин логиниң менен буйрук сап сессияларын башкарган программанын" болушу; тагыраак айтканда бул UNIX системасына окшош иштеген Linux же Minix сыяктуу системаларды билдирип, бирок AT&T код базасы менен генетикалык же болбосо соода белги байланышы жок болушу мүмкүн. Көптөгөн эркин/булагы ачык UNIX дизайнынын ишке ашырылышы, генетикалык болсун же башка болсун, ушул үчүнчү категориянын чектелген аныктамасына кирет. Анткени Open Group тарабынан коммерциялык, булагы жабык системага тастыктама алуунун баасы миңдеген долларды түзөт.
2001-жылдын тегерегинде Linuxка символикалык түрдө бир долларга POSIXтин жетекчиси Эндрү Жосинин акысыз жардамы менен кошо тастыктама алуу мүмкүнчүлүгү берилген. Linux POSIXке ылайык болушу үчүн айрым бир иш-чаралар болуп, Жоси POSIX стандарты менен Linux Standard Base мүнөздөмөсүнүн ортосундагы айырмачылыктар боюнча тизме даярдаган, бирок 2005-жылдын август айында LSB жумушчу тобунун кызыкчылыгы киргизилбей калганы үчүн долбоор жабылып калган.
Шайкештик катмарлары
Кээ бир Unix сыяктуу эмес операциондук системалар Unix сыяктуу шайкештик катмарын Unix сыяктуу иштеген өзгөрмөлүү даражада камсыз кылат.
Баштапкы кесиптик билим берүү
Баштапкы кесиптик билим берүү – эл чарбасынын түрдүү тармактары үчүн квалификациялуу жумушчулар даярдоочу мекеме.
Мындай окуу жайларга 9 жылдык билими барлар да, 11 жылдык билими барлар да кабыл алынат. 9 жылдык билими барлар кесипке үйрөнүү менен бирдикте 10–11-класстын окуу программасын толук өздөштүрүп, орто билимге да, жогорку окуу жайга кирип окуу укугуна да ээ болушат.
Учурда республикада(2004 жыл) 56 кесиптик орто билим берүүчү окуу жай бар. Аларда 29,3 миң окуучу окуйт. Бирок, азыр орто билим берүүчү техникалык окуу жайлардын саны күн санап азайып бара жатат. Анткени аларды эмгек менен камсыз кылуучу завод, фабрикалар, айыл чарба ишканалары кыскарып же башка технологиялык кайра курууларды баштан кечирип жатат.
Александр фон Гумбольдт
Гумбольдт Александр (1769-1859) - немец табият таануучусу, географ жана саякатчы. Берлин ИАнын мүчөсү (1800), Петербург ИАнын ардактуу мүчөсү (1818). Франциялык ботаник Э. Бонплан менен бирге 1799-1804-ж. Түштүк жана Борбордук Американы изилдеген. 1829-ж. Урал, Алтай, Батыш Сибирь, Каспий деңизине саякат жасаган. Гумбольдт өсүмдүктүн зона боюнча таралышы жөнүндөгү идеяга, өлкө жана ландшафт таанууга, өсүмдүктөр географиясына негиз салган; бир катар орографиялык жана климаттык законченемдүүлүктү аныктаган; изотерма жөнүндөгү түшүнүктү киргизген. Жер магнетизмин, жанар тоолорду көп изилдеген. Гумбольдттун «1799-1804-ж. Жаңы Дүйнөнүн күн-түнү тең облусттарына саякат», «Табияттын көрүнүшү» (1808), «Космос» (1845-62-ж. 1-5-т.) аттуу залкар эмгектери орусчага которулган.
Гумбольдт ысымы менен бир катар геогр. объектилер (Борбордук Азия менен Түндүк Америкадагы кырка тоолор, Гренландиядагы мөңгү, Тынч океандагы агым ж. б.), айрым өсүмдүктөр, минерал, Айдагы кратер ж. б. аталган. Берлиндеги университет да ага-ини Александр жана Вильгельм Гумбольдт Атында.
Кош жылдыз
Кош жылдыз же кош тутуму ― бири бирине жакын жайгашкан, эллипстик орбита боюнча айлануучу жылдыздар.
Негизинен асман сферасына проекцияланганда бири экинчисине байланышпай алыс жайгашкан оптикалык кош жылдыздар жана бир динамикалык системаны түзүп, жалпы оордук борборунун айланасында өз ара тартылышкан физикалык кош жылдыздарга бөлүнөт. Кээде үч же андан ашык жылдыздар байкалат. Түзүүчүлөрү өз ара алыс жайгашып, жуптугу айрым көрүнгөн учур көзгө көрүнгөн кош жылдыздар, өтө тыгыз жайгашып жуптугу айрым көрүнбөгөн, бирок фотометриялык же спектроскоптук ыкма менен коштук теги аныкталган жылдыздар тутулма өзгөмө жылдыздар жана спектрдик кош жылдыздар деп аталат.
Кош жылдыздарынын орбиталарынын элементтери – айлануу мезгили, эксцентриситети, периастр аркылуу өтүүчү моменти жана түйүндөн периастрга чейинки аралыгы жана башка каралуучу элементтери. Бул спектрдик кош жылдыздарда нурдук ылдамдыктардын ийри сызыктарынан аныкталат. Азыркы мезгилде ондогон миң көзгө көрүнгөн кош жылдыздар белгилүү.
Аспергиллёз
Аспергиллёз (Aspergillosis) - куш жана мал ылаңы; чанда кишинин жугуштуу оорусу. Мында тери, дем алуу органдары, ичеги-карын, былжыр челдер сезгенет. Козгогучу-кебер козу карынынын кээ бир түрлөрү (Aspergillus fumigatus, кээде аспергиллёз flavus жана Аспергиллёз niger). Козгогуч дем алуу же тамак сиңирүү органдары аркылуу кирет. Аны менен куштун бардык түрү, көбүнчө жөжө, уй, жылкы, кой, чочко да ылаңдайт. Ылаңдын жашыруун мезгили 3-10 күн. Катуу кармаганы (жөжөдө) жана өнөкөтү (кушта) болушу мүмкүн. Катуу кармаганда ылаңдаган куш жем жебейт, суусайт, дем алуусу тездеп, кыйындайт, тердейт, мурдунан жана оозунан көбүктүү суюктук агат, канатын салбыратып, көзүн ачпайт, ичи өтүп, калтырайт. Өнөкөт аспергиллёз ушундай эле белгилер менен узакка жабыркап, куш арыктап өлөт. Уйдун деми кыстыгып, көкүрөгү кыркырап, кургак жөткүрөт. Алдын-алуу чаралары: жумуртканы кебер басуудан сактоо, кебер баскан жемди кушка бербөө, кеберлеген төшөлгөнү колдонбоо, кушкананы, шаймандарды маалы менен тазалоо, желдетүү, дезинфекциялоо.
Бийск шаары
Бийск шаары - Орусыядагы шаар. Алтай крайынын түштүк-чыгышында. Бия районунун борбору. Калкы 227,6 миң (2005). Бия дарыясындагы порт. Шаар аркылуу Новосибирск Ташанта (Чүй тракты) автомобиль жолу өтөт. Темиржол бекети. Аэропорту бар. 1708-09-ж. Бикутан абагы катары негизделген. 1915-ж. Бийск Транссибирь магистралына темиржол аркылуу кошулган. Педогогикалык институт, университет, техникалык университет, драма театр бар. Алтай крайындагы өнөр жайдын өнүгүшүнүн көлөмү боюнча 2-шаар. Бийск казан заводу (Россиядагы кичи жана орто кубаттуулуктагы казандарды чыгаруучу ири ишкана), «Алтай витаминдери» (крайдагы эң ири фармацевтика ишканасы), айнекпластика заводу, фанера-ширеңке комбинаты, тигүү фабрикасы иштейт.
Скандха
Скандха (санскрипт पञ्चस्कन्धी, - агрегат, биригүү) – Индия философиясындагы – түшүнүк, буддизм менен катар белгилүүлүккө ээ болгон (бөтөнчөлүгү жок психофизикалык ишмердүүлүктүн физикалык составы боюнча дүрт эте турган жандуу процесс), бир принциби боюнча дхармдын биригүүсүн билдирет.
Беш Скандха жашайт:
Кершаль (дарыя)
Кершаль — Орусиядагы дарыя. Свердлов облусу, Түмөн облусу жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Чоң Пелым дарыясынын оң жээгинен 410 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 27 км.
Суу реестринин маалыматтары
Орусиянын мамлекеттик суу реестринин маалыматы боюнча Иртыш бассейнинин айланасында жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — Тавда дарыясынын башатынан аягына чейин, Сосьва дарыясын кошпогондо башатынан Морозково айылындагы суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Тобыл, дарыя бассейни — Иртыш.
Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча :
Хайндс, Самуэль
Хайндс, Самуэль (, төр. 27-декабрь 1943) — Гайананын премьер-министри.
Ак-Суу өрөөнү
Ак-Суу өрөөнү - Тескей Ала-Тоонун түндүк капталында. Аксуунун эки айрыгы — Алмалы (оң) жана Алтынарашан (сол)өзөндөрүнөн орун алган.Чыгышында Ичкежергез,Бууракан, батышында Каракол, Жыланды тоолору (Тескей Ала-Тоонун тармактары) жатат. УЗ. 60 км, туурасы 0,02–2,5 км, орт. бийикт. 2000–3900 м, капталдары тик (30–40°), айрыкча өрөөндүн оозу, Ортоктун эки жагы (Кептеш, Тайгак-таш) 60–70°, таманы кууш (20–50 м). Алмалынын башжагы (3500–4100 м) мөңгүлүү, зоолуу келип, тепши сымал; ортоңку бөлүгү (2400–3500 м) кенен, малга жайлуу; төмөн жагы (2100–2400 м) кууш капчыгай, Алмалы суусу чулу гранит тегин кесип, шар агат. Алтынарашан меридиан багытында жатат, баш жагы мөңгүлүү, мореналуу, ортоңку бөлүгү тепши сымал,аягы кууш (каньон), өрөөн эрозиянын на-тыйжасында пайда болгон; ал гранит, кумдук жанаа акиташ тектеринен турат. Климаты континенттик, июлдун орточо температурасы 13–14° С, январдыкы 7...—9° С. Жылдык жаан-чачыны 500–800 мм. Мөңгүлөрү: Кашка-Суу, Алтын-Арашан, Ашуу-Суу, Алмалы ж. б. Ири суулары: Алтынарашан, Алмалы; алардын куймалары: Ашуу-Cуу, Кашка-Cуу, Шаркыратма, Айланма. Өрөөндө боз, күрөң жана шалбаа топурактары басымдуу. Алтынарашандын төмөнкү жана ортоңку бөлүгү калың карагайлуу. Алмалыда карагай Ортоктун үстүнөн жогору карай 30–35 кмге созулат. Тескейи карагай черлүү; бадалдуу карагайдын арасында четин, шилби, терек, тал, итмурун өсөт. Арча, табылгы жана бадал Алмалынын эки бетин тең ээлейт. Өрөөндө карагайдын бийикт. 30–35 м, жоондугу 08– 1,5 мге жетет. Мындай чоң карагайлар Кыргызстандын башка аймактарында сейрек кездешет. Өрөөн кооз жана ысык булактар бар; малга жайлуу.
Пекинден келген жансакчы
«Пекинден келген жансакчы» (中南海保鑣, The Bodyguard from Beijing, сөзмө-сөз. Чжуннаньхай жансакчысы) — Гонконг көркөм тасмасы. Башкы каарманда : Жет Ли
Мазмуну
Тасма “Күбөлөр көпкө жашабайт” деп башталат. Гонконг шаарынын эң күчтүү криминал тобунун кезектеги кылмышына Мишель аттуу жаш кыз күбө болуп калат. Ушул окуядан кийин кыздын жашоосу коркунучка толуп, кыз саналуу күнү гана калганын сезип жашап калат. Бирок, Мишель мындан коркуп калбастан, сотко мафиянын башчысы чоң кылмыш жасагандыгы тууралуу көрсөт­мө берүүгө белсенет. Ошол маалда Мишелдин бизнесмен досу анын жашоосу коркунучка кабылганын көрөт. Анан досуна жардам берүү үчүн жашыруун түрдө Пекинден жансакчы жалдап келип берет. Мурунку жансакчыларынын колунан эчтеке келбегенин көрүп, Мишель бул жансакчысына да ишенбегендей мамиле жасап, алтургай, анын кээ бир жүрүш-турушуна кыжыры келип, анын кетиши үчүн болгон аракетин жум­шайт. Бирок, күн­дөр­дүн биринде дү­көндө соода кылып жүргөн Мишелге кол салышат. Ал жерде узакка созулган атышуудан кийин Чанг кызды куткарып кетет. Жансакчысы болбосо өзүн эчак эле өлтүрүп кетээрине көзү жеткен Мишелдин ага болгон мамилеси түп тамырынан өзгө­рөт. Ушул окуядан кийин жансакчысына абдан ишенип калган Мишель көп өтпөй аны сүйүп калганын билип, ага сезимин билдирет. Чанг да кызды сүйөт. Бирок, ал кызматы менен жеке жашоосун аралаштыргысы келбейт. Аягында Мишелдин бардык душмандарын жок кыл­ган Чанг кызды сүйгөнүнө карабай өз жерине, Кытайга кетет.