cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ordinalia
Resurrectio Domini
Yma Resurrectio Domini ("Dasserghyans Agan Arloedh") a-dro dhe dhasvywnans Yesu.
Hen Wlad Fy Nhadau
Geryow
thumb|right|"Hen Wlad Fy Nhadau", recordyes en 1899 Mae hen wlad fy nhadau yn annwyl i mi, Gwlad beirdd a chantorion, enwogion o fri; Ei gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mâd, Dros ryddid collasant eu gwaed.
Klass:Kanow Klass:Kembra
Kernowyon
Bagas ethnek ha honanses kenedhlek dhyworth Kernow yw an Gernowyon.
Gool Keskeltek an Oriant
Kevrennow a-ves
Klass:Breten Vyghan Klass:Golyow Klass:Gonisogeth keltek Klass:Ilow
Trefesgob
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Casnewydd
Henry VII a Bow Sows
Klass:Mernansow 1509 Klass:Rielder Bretennik
Brenda Wootton
Notednow
Klass:Dinethyansow 1928 Klass:Kanoresow‎ Klass:Kernowesow Klass:Mernansow 1994 Klass:Sowsesow
Bronnvil
Klasyans
Mammalia
Cas-blaidd
Cas-blaidd yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM92NE12). Yma hi 82.1 mildir (132.2 km) dhiworth Kardydh ha 209.1 m (336.4 km) dhiworth Loundres. 620 o braster an poblans yn 2011, ha 187 (30.2%) a wodhya kewsel Kembrek.
Johann Wolfgang von Goethe
Klass:Almanyon Klass:Filosofers Klass:Godhonydhyon Klass:Mernansow 1832 Klass:Prydydhyon Klass:Skriforyon fugieth Klass:Dinethyansow 1749
Williamsport, Pennsylvani
thumb|300 px|Williamsport thumb|250px| thumb|250px| Williamsport yw sita ha se konteth Konteth Lycoming, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2009, poblans an sita o 29,304.
Bal Sten Gever
Kevrennow a-ves
Ertachva an Bys Balweyth Kernow(yn Kernowek)
H. G. Wells
Wells a veu genys yn Bromley, Kint, Pow Sows. Pan o yowynk ev a veu shyndys hag ev a wre redya lyvrow diworth an lyverva. Ev a studyas bewonieth yn Loundres. Ev o kresydh, socyalydh, ha didhuwydh. Ev a verwas yn 1946 yn y ji yn Loundres.
Apterygidae
Kiwis yw ydhyn na yll neyja a'n kinda Apteryx ha'n teylu Apterygidae. Aga myns yw hevelep dhe yar gemmyn, ha kiwis yw an ydhyn lyha a bell na yll neyja.
Krestennek
Kevrennow a-ves
Klass:Arthropoda
William Borlase
skeusennik|William Borlase An Revrond Dr William Borlase (2sa Hwevrer 1695 – 31ns Est 1772) o pronter hag antikwari Kernewek. Genys veu yn Penndin (pluw Lannyust) ha kavoes y adhyskans orth Pennsans, Aberplymm, ha Rysoghen. Y sakrys ev yn 1720 hag appoyntya pronter a Lusowan – y turya ev y'n soedh ma dre dhiw vlydhen war hanterkans. Yn 1732 y kavas ev prontereth Lannyust ynwedh.
Dewnens
Istori Dewnans
Yn 1549 yth esa Rebellyans Lyver Pysadow (yn Samford Courtenay) erbynn an lyvrow pysadow nowydh ha protestant.
Columbus, Jeorji
Gwiasva
Klass:Citys yn Jeorji Klass:Kontethow Jeorji
Trenton, Jersi Nowydh
Gwiasva
Klass:Citys yn Jersi Nowydh Klass:Penncitys y'n Statys Unys
Margh
A-dhia dhiw vil vlydhen kyns an OK, y hwra tus devnydh a vergh rag doen traow, marghogeth, ha gweytha yn ken fordhow. Bys y'n 20ves kansblydhen, mergh o poesek yn breselyow ynwedh, hag kreslu gustel a varghok hwath. Yn resys ha sportys erell yma mergh pur gemmyn hedhyw.
Mergh yn lyenn ha mythologieth
Margh yw hanow an myghtern a Gernow yn termyn Trystan hag Isolt. (Byttegyns, an hanow ma yw devedhys dhiworth huni Latin, Marcus – dre wall y tallathas an gevrenn ynter y hanow ha mergh.)
Gainesville, Jeorji
An sita a veu fondys yn 1806.
Philippi, Virjynni West
Yma Philippi y'n Menedhyow Appalachian yn Virjynni West. Yma Philippi ogas dhe Glarksburg hag Elkins.
Blaendulais
Blaendulais yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SN80NW47). Yma hi 30.3 mildir (48.7 km) dhiworth Kardydh ha 154.7 m (248.9 km) dhiworth Loundres. 2049 o braster an poblans yn 2011, ha 469 (22.9%) a wodhya kewsel Kembrek.
Konteth Randolph, Virjynni West
Konteth Randolph (yn Randolph County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Round Maple
Round Maple yw gwig yn Suffolk, Pow Sows. Desedhys yw yn pluw Edwardstone yn ranndir Babergh. Kesordenogyon: TL9518143641.
Ranndir Balweyth Bre Garn
Istori
Yn 1836 bagas a brospektoryon a drovyas skorren est-west meur a gober y'n Nans Seythyn war emlow soth Bre Garn. Y'n le ages peder vledhen yth esa balyow ow pos fondys yn pub kornel an ranndir rag dhe drovya ystynnansow a'n Skorren Bre Garn Soth dhe'n est po dhe'n west po skorrennow nowyth dh'y eylworra.
Topeka, Kansas
Gwiasva
Klass:Citys yn Kansas Klass:Penncitys y'n Statys Unys Klass:Seow konteth an Statys Unys
Valdosta, Jeorji
An sita a veu fondys yn 1860.
Blaengwrach
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Sen Pederburg
Sen Pederburg (Санкт-Петербург Sankt-Peterbúrg yn Russek) yw sita vras yn Russi.
Muna Handal-Dayeh
Muna Handal-Dayeh yw benen negys palestinek, aventuryores ha lewydhes an Kowethas Bethlem, kowethyans dell wra junya pobel dhyworth Amerika Gledh ha rannow erel an bys gans teylu dhyworth cita Bethlem y'n Lann West yn gwreydhek.
Is-Almaynek
Lynkow
Klass:Yethow Germanek Klass:Almayn Klass:Iseldiryow
Linen Baya Porthia
Istori
Yth esa traffik puskes y'n bledhynnyow a-varr, mes ny besyas. Traffik gwara a bonyas dhe Lelant ha Porthreptor bys dhe vis Me 1956 ha dhe Borthia y honan bys dhe vis Medi 1963.
Kollji Glasneth
Klass:Bardhonieth Klass:Kristoneth Klass:Doronieth Kernewek Klass:Istori Kernow
Louisville, Kentucky
An sita a veu fondys yn 1780.
1564
bledhen lamm
Cilybebyll
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
An Travyth Kevys
Klass:Sportvaow
Konteth Bedford, Virjynni
Konteth Bedford (yn Bedford County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
John Goodman
Klass:Demokratyon Klass:Dinethyansow 1952 Klass:Gwarioryon bel droos amerikanek Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Gwarioryon wariva amerikanek
Nicolas Sarkozy
Nicolas Sarkozy (genys Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa; 28 mis Genver 1955) o 23a Lywydh an Repoblek Frynkek ha Kespennsevik ex-officio Andorra. Ev a dheuth ha bos lywydh an 16ves a vis Me 2007 wosa fetha Ségolène Royal yn etholans 10 dydh kyns.
Peter O'Toole
Klass:Dinethyansow 1932 Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon lev Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Gwarioryon wariva Klass:Gwarioryon wordhenek Klass:Gwaynyoryon a Bewas Akademi der Enor Klass:Mernansow 2013
Mark Twain
Rol a lyvrow
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Dinethyansow 1835 Klass:Mernansow 1910 Klass:Skriforyon fugieth amerikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Evrek Nowydh
Seythen
Henwyn dydhyow an seythun yn Kernewek Kemmyn yw an re ma:
Yth esa deg dydh y'n seythun herwydh Dydhyans an Domhwelans Frynkek.
Mynsonieth
skeusennik| Ensampel a trihorn gans elin pedrek
Monako
Y hows re Monegaskek (rannyeth Ligurek) poken Provençal (rannyeth Oksitanek), mes Frynkek yw taves chyf ha soedhogel an stat.
Lakewood, Kolorado
Gwiasva
Klass:Citys yn Kolorado
Elisabeth I a Bow Sows
Reyn Elisabeth yw kevys hwath rag splannder gonisogeth sowsnek an oes na. An skriforyon William Shakespeare, Ben Johnson ha Christopher Marlowe a lavurya y'n termyn na; Francis Drake a worhemmynna morlu Pow Sows; ha Walter Raleigh ha Humphrey Gilbert a dhallathas trevesigethow yn Amerika.
Gleneagles Hotel
Gleneagles Hotel yw ostel yn Torquay, Pow Sows.
Saint-Dié-des-Vosges
70 px|left|left|thumb|100 px|Kota arvow thumb|210 px|right|Penneglos
1525
bledhen gemmyn
Kernowek
Fonologieth
Yma lies tybyans a-dro dhe fonologieth Kernewek a'n eyl oos ha'n aral, ha nyns eus unnveredh war lies poynt posek. Yn-mysk an skoloryon ow studhya an maters ma lemmyn, y tegodh notya Nicholas Williams, Ken George, Charles Penglase, Richard Gendall hag Ifan Wmffre.
Yvynnen vian
References
klass:Ammodytes
Korea Gledh
Klass:Gwlasow yn Asi Klass:Korea
Eleanor Tomlinson
Eleanor Tomlinson (genys 1992) yw gwariores sowsnek.
1664
Klass:1664
Linen Nans Logh
Gonisyow
Oberys yw an hyns-horn gans Hyns-horn Bras an West hag yma naw tren yn pub tu pub dydh. Yma tri thren moy y'n hav. Nyns eus saw dew po tri thren dhe Worsav Dibarthva Komm pub dydh rag oberoryon. skeusennik|Jynn-kocha ethen Hyns-horn Bras an West ryb tenewen an Heyl Logh.
1992
1989 - 1990 - 1991 - 1992 - 1993 - 1994 - 1995
Margh Kynver
Y'n henhwedhel geryes da yn kever Trystan hag Isolt, Margh a dhannvonas Trystan dhe Wordhon doen Isolt tre rag demmedhi dhodho (h.y. dhe Vargh). Mes Trystan hag Isolt a gara y gila orth an vyaj, ha res o dhedha gasa Kernow ha mos dhe Vreten Vyghan, yn le may's kavas Margh.
Leo (ranneves)
Galaksiow
Yma lies galaksi dhe notya yn Leo. Yma bagas byghan a galaksiow henwys an Tryflek Leo, M65, M66 ha NGC 3628. An galaksiow ma yw 37 milvil vlydhyn-wolow diworthyn. Yma kopel galaksio arall M95 ha M96 yw ogas ha 30 milvil vlydhyn-wolow diworthyn, ha ogas dhedha galaksi M105.
Greta Gerwig
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Dinethyansow 1983 Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Kevarwodhoryon fylm
Daphne du Maurier
Daphne du Maurier (13 mis Me 1907 - 19 mis Ebrel 1989) yw skrifores Bredennek, a wre skrifa novelys ha dramas. Genys veu yn Loundres, myrgh dhe warier Syr Gerald du Maurier. Hi a dhemedhis an souder Syr Frederick Browning. Hi o skoodhyer Mebyon Kernow.
1972
1969 - 1970 - 1971 - 1972 - 1973 - 1974 - 1975
Governethow Palestayn
Konna Gaza
thumb|left|120px|Governethow Konna Gaza.
Dewisyans ollgemmyn Ruwvaneth Unys, 2010
Kampollansow
Klass:2010 Ruwvaneth Unys 2010 Klass:Gwlasegeth an Ruwvaneth Unys
Arge
skeusennik|Arge Gordon yn Ostrali Arge yw fos vras po lett hag a lett an fros a dhowr, ow formya kreun po lynn. An brassa rann a argeow a syns tregh henwys korys war an pyth, po der an pyth, a fros an dowr, po treweythyow po pub prys. Dre vras, an porpos dhe argeow yw gwitha dowr. An hirra arge y’n bys yw an Arge Nurek, yn Pow Tajik, 300 metrow y ughelder.
Wordhonek
Esample:
Nadine Dorries
Dorries a omdennas yn Gwynngala 2022, wosa an etholans a Liz Truss avel Pennmenyster.
Beaverton, Oregon
An sita a veu fondys yn 1893.
Gwiasva
Klass:Citys yn Oregon
Julie d'Aubigny
Gwari Kan
Y krysir hi dhe verwel yn 1707, 33 hy bloodh.
Vera Rubin
Bledhynnyow diwettha
Demedhys o Rubin dhe Robert Rubin, fisegydh. Hi a skrifas lyver rag gennertha mowysi studhya skiens. O gensi peswar flogh, henwys David, Allan, Judith, ha Carl. Hy fleghes oll a dheuth dhe vos skiensydhyon.
Jim Meskimen
thumb|Meskimen, [[2014]] James Ross "Jim" Meskimen (1959 – ) o gwarier amerikan geryes da.
Klass:Gesyoryon Klass:Gwarioryon fylm amerikanek
Augusta, Mayn
Gwiasva
Klass:Citys yn Mayn Klass:Penncitys y'n Statys Unys
Yr Anhrefn
Istori
Eseli gwreydhek Hefin Huws ha Dewi Gwyn a asas an bagas yn 1988. Dylan Hughes (kyns a bagas Y Cyrff) ha Sion Jones (kyns a Maffia Mr Huws) a junyas y'ga le.
Bangor, Mayn
thumb|300 px|Bangor thumb|300px| Bangor yw sita yn Konteth Penobscot, Mayn, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 31,753.
Trewydhyan
Henwyn istorek
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Erens
Las Vegas, Nevada
Las Vegas yw an brassa sita yn Nevada, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 641,903.
Keir Starmer
Klass:Dinethyansow 1962 Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Socyalydhyon Klass:Parti Lavur Klass:Eseli Senedh a'n RU 2015-2017 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019-
Gwirvos
Gwirvos yw studh taklow dell yns i, yn le dell yth omdhiskwedhons po y fons dismygys. Gwirvos a gomprehend puptra yw ha re beu, gwelys po na welys ha konvedhys. Styr moy efan vyth yw puptra re eksistas, a eksist po a vynn eksistya.
Victoria Coren Mitchell
Klass:Dinethyansow 1972 Klass:Jornalyadesow Klass:Sowsesow
Dale
Dale yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM80NW11). Yma hi 87.1 mildir (140.2 km) dhiworth Kardydh ha 216.9 m (349 km) dhiworth Loundres. 222 o braster an poblans yn 2011, ha 13 (5.9%) a wodhya kewsel Kembrek.
Park Kenedhlek Pow an Lynnyn
Apoyntys veu an ranndir avel park kenedhlek 9ves a vis Me 1951 le ages mis wosa an park kenedhlek kynsa y’n Ruvaneth Unys – Ranndir an Bleynyow. Keworrys veu tamm moy a dir dhodho yn 2016.
Concepcion, Chile
Kevrennow a-ves
Klass:Chile Klass:Citys ha trevow yn Amerika
Wyoming
Wyoming yw stat yn Statys Unys Amerika. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 576,851.
Kostentin Kernow
Kostentin Kernow a ros y hanow dhe Lanngostentin.
Juca de Oliveira
Juca José de Oliveira Santos (genys 16 March 1935) yw gwarier brasilek geryes da.
W. Somerset Maugham
Klass:Didhuwydhyon Klass:Mernansow 1965 Klass:Skriforyon fugieth Klass:Skriforyon LKDT Klass:Sowson
Steven Spielberg
Klass:Demokratyon Klass:Dinethyansow 1946 Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Kevarwodhoryon re waynyas Pewas Akademi‎ Klass:Skriforyon amerikanek
Poliomyelitis
Bryghlinans gans bryghlin polio a alsa lettya an kleves dres an bys. Kowethyansow kepar ha'n Kowethyans Yeghes an Bys re beu owth assaya bryghi kemmys tus ha possybyl erbynn polio. Bryghlinans re dhileas polio a'n brassa rann a bowyow y'n bys. Yn 1988, yth esa a-dro dhe 350,000 kas a bolio y'n bys. Yn 2019 an niver o 175. An 32ns Lewydh a'n Statys Unys, Franklin Delano Roosevelt, a'n jeva polio.
Libi
Libi yw gwlas yn Kledhbarth Afrika.
Matthew Taylor
Kevrennow yn-mes
Klass:Dinethyansow 1963 Klass:Eseli Chi an Arlydhi a'n RU Klass:Parti Livrel Werinel Klass:Politegoryon a Gernow
Doc Penfro
Doc Penfro yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM90SE36). Yma hi 77.1 mildir (124.1 km) dhiworth Kardydh ha 206.9 m (332.9 km) dhiworth Loundres. 9359 o braster an poblans yn 2011, ha 866 (9.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Lanndreth-Porth
Diwysyans pri gwynn a-dro dhe Sen Ostell yw an acheson rag tevyans Lanndreth ha Yet Lanndreth y'n 19ves kansblydhen.
1987
1984 - 1985 - 1986 - 1987 - 1988 - 1989 - 1990
Yougoslavi
Klass:Yougoslavi Klass:Istori
Almayn Nazi
Almayn Nazi yn arbennik yw aswonnys rag y bersekutyans Yedhowon an pyth a dhallathsa kyns Nessa Bresel an Bys. Wosa kuntel Yedhowon dhyworth Almayn ha Gwlasow fethys erel yn kampow keskreunyans yn bledhenyow a-varr an vresel, y tallath an Nazis towlen (henwys yn Almayn Nazi avel an 'Digolm Final a'n Govyn Yedhowek') dhe dhiwreydhyans yn tien Yedhowow Europa. Moy ages hwegh milvil yedhow a veu ledhys y'n Loskaberth, kyns diwedh an vresel.
Saint Sampson's, Gernsi
Saint Sampson's (Frynkek: Saint-Samson; Gernsek: Saint Samsaon) yw plyw yn Gernsi.
Kromiom
Poos atomek yw 51.99. Y boynt teudhi yw 1860°C, ha'y boynt bryjyon yw 2672°C. Y dhosedh yw 7.2kg an liter.
Ranndir an Bleynyow
800px|thumb|center|Panorama ynter Hayfield ha Chinley thumb|right|upright|Fow Thor thumb|left|Buxton
Beckley, Virjynni West
Beckley yw sita vyghan yn Virjynni West, SUA. Yth esa dhedhi poblans a 16 994 a drigoryon yn 2004. Mountain State University usi desedhys y'n dre, neb yw penn-sita Konteth Raleigh ynwedh.
David Cameron
David Cameron yw Pennmenyster an Rywvaneth Unys, a-dhiworth an Parti Gwithadorek. Ev a veu genys an 9ves a vis Hedra, 1966, orth Loundres. Ev yw Ledyer an Parti Gwithadorek a-dhia 2005, ha Pennmenyster a-dhia 11ves a vis Me 2010.
Lyskerrys
Lyskerrys (Liskeard) yw tre yn Kernow, Breten Veur orth penn nans Dowr Logh. Kres menystryans rag Ranndir Karadon yw hi, gans poblans a (8,478 yn niveryans 2001).
Jennifer Hale
Jennifer Hale yw levwarier Kanadian-Amerikanek aswonnys rag hy rannow avel Hembrenkyas Shepard yn Mass Effect, Samus Aran yn Metroid Prime, Avatar Kyoshi y'n kevresyow pellwolok Avatar ha lies gwari gwydhyow ha bywheansow erel.
Kevrennow a-ves
Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Gwarioresow lev Klass:Gwarioryon wari gwydhyow amerikanek Klass:Kanadianesow
Springfield, Missouri
thumb|300 px|Springfield, Missouri thumb|300px| Springfield yw sita yn Missouri, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 169,176.
Ayrborth Dong Hoi
Klass:Vietnam Dong Hoi
Bruney
Bruney (yn Malayek, Brunei Darussalam) yw gwlas yn Asi Soth-Est.
Eglwyswrw
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
1990
1990 yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek ow talleth Dy' Lun.
Hyns-horn Bosvenegh ha Wenford
Kevrennow a-ves
Klass:Hensi-horn yn Kernow
Reykjavík
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Rewenys
Konteth Wetzel, Virjynni West
Konteth Wetzel (yn Wetzel County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Konteth Wirt, Virjynni West
Konteth Wirt (yn Wirt County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Ayrborth Da Nang
240px|thumb|right|Ayrborth Da Nang Ayrborth Da Nang (yn Vietnamek, Sân bay quốc tế Đà Nẵng) yw ayrborth ogas dhe Da Nang yn Vietnam.
Trelawny
Trelawny (po Kan an Dus West) yw hymna gwlasek a Bow Kernow. Yma'n gan ow kovhe an epskop Jonathan Trelawny, prisonyes yn Tour Loundres gans an myghtern James VII. Lu gernewek a omladha rag y rydhhe. Yma mater an hymna ma ow ri y hanow dhe Lu Trelawny, an para rygbi kenedhlek.
Yma dew versyon ow pewa:
Sowsnek
Klass:Kanow yn Kernowek Klass:Kernow
Hindoueth
Varna ha jati
War-lergh an Bhagavad Gita, yma dharma (devar spyrysek) a bubonan ow tyffra herwydh agh (varna) an person. Ytho, devar an shudras (tiogyon) yw ammetha; devar an vayshyas (marchons) yw kenwertha; devar an kshatriyas (breselysi) yw omgasa; ha devar an brahmanas (oferysi) yw gordhya. Yth esa tus heb varna byth – gelwys dalits hedhyw – a esa arweskys gans remenant an poblans avel achouta (andochyadow, na allo bos tevys).
Dong Hoi
Klass:Vietnam Klass:Citys ha trevow yn Asi‎
Salvador Dalí
right|thumb|Salvador Dalí yn [[1939]]
Cornwall, Ontario
250px|thumb|right|Cornwall yn Ontario Sita yn est Ontario, Kanada ha pennsita Kontethow Unys Stormont, Dundas ha Glengarry yw Cornwall. Yn 2006, poblans an sita o 45,965.
Naderles
Deskrifans
Klass:Plansow afinus
Missouri
Gwiasva
Klass:Statys an SUA
Falhun prierin
Kevrennow a-ves
Klass:Ydhyn
Kobalt
Diskudhys veu yn men kowas 'Cape of Good Hope' yn 1819, ow tiskwedhes y vos eksistya yn efanvos yn naturel.
Golan
skeusennik|right|Golan an Keynvor Hebask yw golan benn-gwynn bras gans gelvin pur boos. skeusennik|right|Golanes lost-gwennel yw genesik dhe’n Enesow Galapagos. Golanes yw ydhyn mor a’n teylu Laridae y’n urdh Charadriiformes. Kelmys yns y'n ogassa dhe’n skarawes (teylu Sternidae) ha kelmys yn pell dhe erawes, skeriers ha gwageles.
Golanes, dell yw usys, yw ydhyn kresek-bras, loos po gwynn, lieskweyth gans merkys du war’n penn po eskelli. Yn tipek, yma kriow hwerow ow kyni dhedhi; gelvines hirek ha stordi; ha treys troswiek. Golanes yw dell usys arvorek po a'n tir, hag i a a-dreus an mor namenowgh, marnas an karawek berrdhu.
Toledo
Toledo (Latinek: Toletum, Arabek طليطلة Ṭulayṭulah) - yma Toledo yn kres Pow Spayn, 70 km a-dhyghow a Vadrid. Pennsita an ranndir Castile-La Mancha yw. Toledo a veu disklerys World Heritage Site gans UNESCO yn 1986 - onan a'n kyns pennsitys Emperoureth Spaynek o.
1971
1971 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Gwener.
Aragon
Aragon yw kemmynieth omrewl yn north-est Spayn.
Jowann Charlys I a Spayn
thumb|Jowann Charlys I a Spayn Juan Carlos I (besydhys Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias; genys 5 mis Genver 1938) yw Myghtern ow rewlya Pow Spayn.
1970
1970 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Yow.
Korn
Kern, unplek Korn yw rannow a gorf nebes enevales. I a dyv war benn an eneval. Balogow yns i gwrys a geratin. Keratin yw an keth protin hag yn gwels ha ewines denel.
Y'n termyn eus passyes, tus a usya kern enevales marow dhe wul daffar ilow (y hweler korn (ilow)). Wosa dismygyans polter gonn, usys vons gans soudoryon ha helghoryon rag karya polter gonn.
Henderson, Nevada
Gwiasva
Klass:Citys yn Nevada
Kernow
Gwlasegeth
Yma 87 esel dhe Gonsel Kernow, a's teves hengov a bolitegoryon anserhek ha livrel. Kernow yw Dugeth rynnys yn dew dyller konsel, konsel an tir meur, ha konsel Syllan. Y'n termyn eus passyes y fia Kernow rynnys yn ranndiryow, ha kyns henna yn kontethow. A-dhia 2021 yth yw an Parti Gwithadorek an brassa parti y'n konsel, kyn na gavsons majorita a votys. Yma dhe Gernow hwegh esel yn Senedh an Ruvaneth Unys.
Plontyans
alt=Plontyans|skeusennik|Skrisel blontyans yn Korea Gledh
Y teuth an ger 'plontyans' diworth an wreydhenn 'plont-', an diwettha ena diworth Hen Sowsnek, a'n keth gwreydhenn ha'n ger 'plansa'. Henn o styr an wreydhenn yn terowel. Byttegyns, y'n Kynsa Bresel an Bys, chanjys veu dhe styrya tybyansow politek, ervirys aga bos toellus.
Beunans Meriasek
Bywnans Meryasek yw hwel pur boesek rag dasserghyans Kernewek. Warbarth gans an Ordinalia, ev yw pennfenten chyf rag geryow ha gramasek Kernewek Kres. Ha Kernewek Kemmyn a dhiskwa, dre vras, studh fonologiek an yeth yn termyn an gwari ma.
Ottomma berrskrif a hwarvedhyansow an gwari:
Bagas asteroydys
Yma asteroydys erell yn kres system howlek (kepar ha Asteroydys Ogas dhe'n Dor), ha'n bagas Trojan ha dres Yow. An korfow rewek yw gelwys sterennow lostek po taklennow bagas Kuiper.
Konteth Põlva
Konteth Põlva (yn Estonek, Põlva maakond po Põlvamaa) yw konteth yn Estoni.
Nick Darke
Nick Darke, o dramasydh kernewek.
Konteth Rapla
Konteth Rapla (yn Estonek, Rapla maakond po Raplamaa) yw konteth yn Estoni.
Blackadder
kevren=Special:FilePath/Ba4.jpg|skeusennik|a gledh dhe dhegow: Tim McInnerny, Rowan Atkinson, Stephen Fry, Tony Robinson and Hugh Laurie yn Blackadder Goes Forth
Eghen beryllys
skeusennik|Chitrak yw ensampel a eneval peryllys.A cheetah is an example of an endangered animal Eghen beryllys yw eghen a eneval, plans po organeth yn peryl a dhos ha bos kowlvarow awos bos nivel isel a'n mil na gesys y'n bys. Martesen yma niver ughel a'y bredhoryon, po yma y hin ow chanjya, po y gerghynnedh yw distruys. Kesunyans Keswlasek rag Gwithans Natur (International Union for the Conservation of Nature, IUCN) a leveris bos eghennow peryllys 40% a organedhow oll.
James Cameron
James Cameron yw kevarwodher kanadek.
Dollar an Statys Unys
Dollar an Statys Unys yw an mona kemmyn amerikanek.
Edward VII
right|thumb|250px|An Vyghtern Edward VII Edward VII (Albert Edward; 9 Du 1841—6 Me 1910) o Myghtern a'n Rywvaneth Unys a-dhia 1901 bys termyn hy mernans yn 1910. Ev a veu genys yn Buckingham Palace, Westminster, Loundres. Mamm Edward o Prynses Viktorya ha'y tas o Pryns Albert an Saxe-Coburg ha Gotha.
Hyns-horn Gwili
Cynwyl
Nyns yw ygerys an hyns-horn mar bell avel Cynwyl hwath.
Pyotr Ilyich Tchaikovsky
skeusennik|321x321px|Pyotr Ilyich Tchaikovsky gans Nikolay Kuznetsov, 1893 dyhow|250x250px Pyotr Ilyich Tchaikovsky (Russek: Пётр Ильич Чайкoвский, Pëtr Il’ič Čajkovskij;) (genys Kamsko-Votkinsk, 7 mis Me 1840; merwys Sen Pederburg, 6 mis Du 1893; leverys chai-KOV-skee) o komposydh russek neb a driga y'n oos romansek. Ev yw martesen an komposydh russek an moyha a vri. Ev a dhyskas meur dre studhya yn Europa West mes y ilow yw pur russek.
Wilfred Melville Bennetto
An yeth Kernewek
Solempnya tus gevos a vri yn bewnans Kernow a vedha y brydydhieth keffrys ha'n gnasow istorek ha mythologiek gerys-da yn bardhonieth kernewek y'n termyn na. Ensampel yw Bedwyr: Po an Balores Dhewetha, dyllys yn An Lef Kernewek yn 1969. Ev a skrifas An Gurun Wosek a Geltya an novel hir kynsa yn Kernewek bythkweth. Skrifys yw a berspektif monarghydh, ow hwedhla istori romansek soudor a Gernow ha myrgh a Iwerdhon.
1964
1964 OK yw blydhen lamm y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Mergher.
Broken Arrow, Oklahoma
thumb|300 px|Broken Arrow, Oklahoma thumb|250px| Broken Arrow yw sita yn Oklahoma, Statys Unys. Yth esa dhedhi poblans a 113,540 a drigoryon yn 2020.
An sita a veu fondys yn 1902.
Leth
Leth pub eghen yw arbennik ha gwiw dh'aga edhommow. Rag ensampel leth benen a gomprehend meur a laktos, eghen a sugra, byttegyns nyns eus kemmys sugra mes meur a brotin yn leth bugh. Leth bugh a gomprehend blonek leth (3.5%), soledow leth (8.5%) ha dowr (88%). An chif protin yw casein. Pennfenten rych a galciom yw leth hag yw da rag eskern ha dens.
1963
Mernansow
Klass:1963
Jack Clemo
Mernans hag a-wosa
Yma y baperyow personel ha liennek, lytherow, ha mammskrifow a yeth plen ha bardhonieth gwithys gans Pennskol Keresk.
Llansawel
Llansawel yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SS79SW88). Yma hi 29.5 mildir (47.5 km) dhiworth Kardydh ha 158.7 m (255.4 km) dhiworth Loundres. 5723 o braster an poblans yn 2011, ha 517 (9%) a wodhya kewsel Kembrek.
Eksodus
Eksodus yw an nessa lyver Testament Koth y'n Bibel.
David Hare
Syr David Rippon Hare (genys 5 mis Metheven 1947) yw dramasydh, screenwriter ha kevarwodher gwariva ha fylm sowsnek.
Kumbrek
skeusennik|500px|right|Gwedhen deylu yethow keltek Cumbric po Kumbrek (treweythyow Kelesonek) o varyans a’n yeth Vrythonek kowsys y’n ‘Hen Ogledh’, hemm yw, an ranndir hag yw Pow Sows North hag Alban Dyghow lemmyn y’n Kresosow A-varr. Yeth ogas dhe Gembrek Koth ha’n yethow Brythonek erel o. Dustuni dhyworth henwyn tylleryow a brof may fe kowsys Kumbrek mar bell dhe'n dyghow avel Pendle ha’n Nansow Konteth Evrek.
Henwyn tylleryow
Asleys veu nebes henwyn Kumbrek yn istorek gans henwyn hevelep yn Albannek, Sowsnek Kres po Lallansek.
Milford, Pennsylvani
An sita a veu fondys yn 1733 - 1798.
Kumbrek
Dasserghyans arnowydh
skeusennik|right|Menydh Blencathra (Bleyn an Gador) skeusennik|right|Menydh Helvellyn (Hal Velyn)
A-dhia 2000, y feu assay dhe astiveri an yeth Kumbrek, owth usya furvyansow an yeth dhyworth an 12ves kansvledhen. Hanow an yeth yw Cwmbraic.
Podolsk
Istori
Kyns Domhwelans Russi, Podolsk o yn bagas sitys an moyha diwysyansel yn Russi. Gwethva ow kul jynnow-gwrias Singer o drehevys ena.
Namibi
Klass:Gwlasow yn Afrika
Bewnans
Klass:Bewonieth
Tybonieth
Yma lies par a dyboniethow: yth yw kemynegoreth, sosyalieth, ha chatelydhieth tyboniethow politek/erbysek.
Ben Jonson
Klass:Dinethyansow 1572 Klass:Drogoberoryon Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Mernansow an 17ves kansvledhen Klass:Prydydhyon
Konteth Campbell, Virjynni
Konteth Campbell (yn Campbell County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
1962
1962 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Lun.
Michael Gove
Klass:Dinethyansow 1967 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2005-2010 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2010-2015 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2015-2017 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019- Klass:Parti Gwithadorek Klass:Politegoryon a Bow Sows
Llanbedr Felfre
Llanbedr Felfre yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SN11SE08). Yma hi 68 mildir (109.4 km) dhiworth Kardydh ha 196 m (315.4 km) dhiworth Loundres. 1172 o braster an poblans yn 2011, ha 237 (20.2%) a wodhya kewsel Kembrek.
South Burlington, Vermont
An sita a veu fondys yn 1865.
Thomas Edison
skeusennik|Thomas Edison, 1922
Christopher Marlowe
Klass:Didhuwydhyon Klass:Mernansow 1593 Klass:Prydydhyon Klass:Sowson Klass:Dinethyansow 1564
Thomas Cromwell
Klass:Mernansow 1540 Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Dinethyansow 1485
1961
1958 - 1959 - 1960 - 1961 - 1962 - 1963 - 1964
IPad
thumb|right|Steve Jobs gen iPad iPad ew amontyer legh a veu desinyes, displegyes ha marhasys gen Apple Inc. avel toul rag gweles media clowwelyek, ow comprehendya levrow, jornalys, fylmow, ilow, gwariow, ha dalhen an gwias. Ma y mens ha poster ow codha ynter fonys codnyk hag amontyoryon laptop. An iPad a wra usya an keth system oberyans avel an iPod Touch ha'n iPhone—hag ev a ell lonchya y dowlednow y honan keffrys ha towlednow iPhone. Heb chanjyans, na wra an iPad bes lonchya towlednow comendys gen Apple ha gorrys en-mes der App Store Apple (marnas towlednow a ell obery a-ji dhe beurel wias iPad).
Apple a wrug dyllo an kensa iPad en mis Ebrel 2010, ha gwertha 3 milvil a'n devisow en 80 dedh. Dres 2010, Apple a wrug gwertha 14.8 milvil iPad dres oll an bys  - 75 cansran a werthanjow a amontyoryon legh orth diwedh 2010.
Massen Wlesik
Massen Wlesik (gwelowgh a-is rag henwyn erell) (c. 335–28ves a vis Gortheren, 388) o emperour a Emperoureth Romanek y'n howlsedhes a-dhia 383 bys y vernans yn 388.
Hengov
Yn Bywnans Meryasek fethyans orth kas byghan yn Breten Vyghan a gavas Massen erbynn turant pagan. Onan a'y gowetha o dalghennys avel prisner.
Henwyn
Magnus Maximus po Maximianus o hanow Massen yn Latin. Yn skrifow Kembrek kres, Maxen Wledig yw y hanow (‘Macsen Wledig’ yn skrifa-komposter arnowydh). ‘Massen’ yw furv Kernewek an hanow yn Bywnans Meryasek. Edward Lhuyd a skrifas y hanow avel ‘Maksen Ulezek’.
Anthony Hopkins
Klass:Dinethyansow 1937 Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon wariva Klass:Gwaynyoryon Pewas Akademi Gwella Gwarier Klass:Kembrion
Shigesato Itoi
Shigesato Itoi (糸井 重里, Itoi Shigesato, genys 10 mis Du 1948) yw skrifer (copywriter, essayist, lyricist), desiner gwariow gwydhyow ha gwarier nihonek.
Keffrysyans Rydh Europa
Keffrysyans Rydh Europa yw parti politek Senedh Europa. Partis kenedhlek gwlasow Europa yw eselyow, gans parti Kernow, Mebyon Kernow.
Bosvenegh
Yma chi Lannhydrek y'n kyrghynn; abatti Sen Petrok a biwo an stat ma kyns Terroes an Managhtiow gans Henry VIII.
Coudersport, Pennsylvani
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Llanddewi Efelffre
Llanddewi Efelffre yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SN11NW93). Yma hi 69 mildir (111 km) dhiworth Kardydh ha 196.6 m (316.4 km) dhiworth Loundres. 383 o braster an poblans yn 2011, ha 117 (30.5%) a wodhya kewsel Kembrek.
Albrecht Dürer
Albrecht Dürer (21 mis Me 1471 – 6 mis Ebrel 1528) o lymner, gravyer ha calcor almaynek.
Buskerud
Buskerud yw konteth yn Norgagh.
El Greco
"El Greco" (An Grek) o leshanow, kampoellans dh'y dhevedhyans Grek, hag an lymner a wre sina y hanow dien yn lytherennow Grek - Δομήνικος Θεοτοκόπουλος (Doménikos Theotokópoulos).
Soth Ostrali
Lies Kernow a drevesigas yma y'n 19ves kansblydhen, yn arbennik war an gonna-tir Yorke, yn le yth esa balyow kober.
Ternieth Ming
Ternieth Ming (/mɪŋ/) o ternieth emperourethek a Jina hag a rewlyas a 1368, wosa kodh ternieth Yuan ledys gans an Mongols, bys yn 1644. Ternieth Ming o an diwettha ternieth ewn a Jina rewlys gans an Han, an brassa bagas ethnek yn China. An hanow yw usys ynwedh dhe styrya Emperoureth Ming ledys gans an Ming hag an 276 bledhen a istori chinek duryes gensi.
Penncita soth an Emperoureth o Nanjing a 1368 ha penncita north Beijing a veu keworrys yn 1403. Penncita chyf Beijing an Ming a veu fethys yn 1644 dhe dhomhwel ledys gans Li Zicheng neb a fondyas ternieth Shun. Tus kelmys dhe dernieth Ming a besyas batalyas avel Ming an Soth bys yn 1683.
Lydn Baikal
Bestas ha losow
Yma dhe Baikal ynwedh ehednow a reun, an reun Baikal po nerpa. Orses ha kerewi a ell bos mirys ha helhys orth arvoryow Baikal.
Laramie, Wyoming
Gwiasva
Klass:Citys yn Wyoming
Giorgia Meloni
Giorgia Meloni (leveryans italek: [ˈdʒordʒa meˈloːni]; genys 15 mis Genver 1977) yw politegores italek. Klass:Dinethyansow 1977 Klass:Faskoryon Klass:Italianesow
Park Kenedhlek Chimanimani
Istori
Klass:Afrika Klass:Parkow kenedhlek
Fagel kolodhyonen
Klass:Klevesow
Konteth Charlotte, Virjynni
Konteth Charlotte (yn Charlotte County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Lauryn Hill
Yn 1998 hi a dhellos hy hynsa kuntilow solo, The Miseducation of Lauryn Hill. An kuntilow a dhegemeras meur a wormola ha gwaynya pewasow (pymp Grammy Award y'ga mysk). Yth o sewena genwerthel bras ha gwertha eth milvil plasen yn Statys Unys. Wosa dyllo an kuntilow na, hi a wrug powes peswar bledhen.
Árstíðir
Árstíðir yw band rokk a Reykjavík, Island. Eseli "Árstíðir" yw Hallgrímur Jónas, Karl Aldinsteinn, Gunnar Már, Ragnar Ólafsson, Daníel Auðunsson hag Jón Elísson.
Gillette, Wyoming
Gwiasva
Klass:Citys yn Wyoming Klass:Seow konteth an Statys Unys
Sanna Marin
Sanna Mirella Marin (genys 16 mis Du 1985) yw politegores fynnek. Klass:Dinethyansow 1985 Klass:Europeanesow Klass:Kerghynedhoryon Klass:Politegoryon a Europa
Baner Peran
Devedhyanjow
Leverys ew dr'ujy an desin ow tos dhort kensa 1188 pan veu an baner usyes e'n Crowsgasow, ha ma erthygel en Encyclopaedia Britannica ow leverel dre veu an baner degys gen an barth Gernowek orth Cas Agincourt (1415). Bettegens, y hevel dr'ew an devyn res gen Encyclopaedia Britannica derayes gen onen a wra dos dhort bardhonek a 1590 henwys "Poly-Olbion" gen Michael Drayton. Ma'n bardhonek ow leverel dre wrug an baner degys gen an Gernowyon orth Agincourt disqwedhes dew omdowler a Gernow en colm.
Campeche
Campeche yw stat yn Meksiko.
Rock Springs, Wyoming
An sita a veu fondys yn 1888.
Eartha Kitt
Klass:Dinethyansow 1927 Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Gwarioresow lev Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon wari gwydhyow amerikanek Klass:Gwarioryon wariva amerikanek Klass:Kanoresow Klass:Mernansow 2008
Dor
Myns enep an Nor yw 510,067,420 km², warnodho 29.2 % a dir (148,847,000 km²) ha 70.8 % a dhowr (361,220,420 km²).
Oes an Norvys yw dismygrivys y'n eur ma orth 4,550 milvil vlydhen. Nebes 4,000 milvil vloedh yw gans an kottha kerrek aswonnys, ha tanow yw an re kottha ages 3,000 milvil vloedh. An kottha remenans a groaduryon a veu treylys yn meyn nans yw le ages 3,900 milvil vlydhen.
Lannergh
skeusennik|Lannergh ha Karn Margh a-dryv Tre yn Kernow yw Lannergh, y'n pluw a'n keth hanow, dew vildir dhe'n soth-est a Resrudh. An dre a devis yn uskis y'n 19ves kansvledhen war-barth hag an diwysyans balweyth. Yma Karn Margh a-ugh an dre.
Laporte, Pennsylvani
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Bridgetown
Bridgetown yw pennsita Barbados.
Park Kenedhlek a' Mhonaidh Ruaidh
An menydhyow a gompreghend tri ugheldir gwastas, gans ughelder ynter 1,000 ha 1,300 m. Serth yw emlow an ugheldiryow, pur wiw rag skia, krambla ha krambla rew. Chif ranndir tundra yn Breten Veur yw kerghynnedd an ugheldiryow. Rekordys veu an tempredh yeynna Breten Veur diwweyth y’n termyn eus passyes, -27.2°C yn 1895 ha 1982 y’n park, yn Braemar. Rekordys veu an gwyns kreffa Breten Veur yn Cairn Gorm yn 1993, hemm yw 283 km/our.
Klass:Parkow kenedhlek‎
James Watt
James Watt (19 Mis-Genver 1736 - 19 Mis-Est 1819) o mathematgydh ha jynnweyther albanek. Ev yw meurgerys rag y ober gans jynnow ethen. Ny wrug ev dismygi an jynn ethen, mes y wellheansow dhedha a's wrug moy galoesek hag effeythadow. An jynn ethen Watt o pur boesek dhe devyans an gwaythvaow y'n 18ves ha 19ves kansblydhennow. Lemmyn, an Watt (W) yw an musurans standard a alloes.
Klass:Albanyon Klass:Godhonydhyon Klass:Mernansow 1819 Klass:Dinethyansow 1736
Darmstadtiom
Elven gymyk yw darmstadtiom, niver 110 y'n Vosen Beriodek. Y furvell yw Ds. Gwrys veu yn kynsa yn cita Darmstadt yn Almayn yn 1994 gans Sigurd Hofmann hag erel yn Kresen GSI. Pur radyoweythresek yw an elven synthesek ma. Yma naw isotop dhodhdo, onan yn unnik dhe hanter bewnans moy hag eylen (darmstadtiom-281, 12.7 eylen).
Karnarvon
Tre yn Gwynedh, Kembra, Breten Veur yw Karnarvon (Kembrek: Caernarfon). Poblans an tre yw a drigoryon. Yma kastell yn Karnarvon, drehevys gans Edward I a Bow Sows y'n 13ves kansblydhen.
Volodymyr Zelenskyy
Volodymyr Zelensky (genys 25 mis Genver 1978) yw politeger ukraynek.
Josie d'Arby
Resegva
Klass:Dinethyansow 1972 Klass:Gwarioresow Klass:Kembresow
Hordaland
Hordaland yw gevellys dhe Gardydh, Kembra.
Klass:Kontethow Norgagh
Hyns-horn an West Bras
Ertach
Klass:Hensi-horn yn Kembra Klass:Hensi-horn yn Kernow
Pewas Annie Jump Cannon yn Steronieth
Rol gwaynyoryon
Dustini: American Astronomical Society
Montrose, Pennsylvani
thumb|300 px|Montrose thumb|250px| thumb|250px| Montrose yw burjestra ha se konteth Konteth Susquehanna, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 1,290.
Park Kenedhlek Morne Trois Pitons
Park Kenedhlek Morne Trois Pitons veu an park kenedhlek kynsa yn Dominika. Apoyntys veu yn 1975, ha deuth dhe vos Ertachva an Bys UNESCO yn 1997. An hanow a dheu dhyworth menydh ughella an park (1,342m), hag a styr 'menydh gans tri bleyn'. Ranndir loskvenydhyek yw an park, gans nasyow kepar ha Boiling Lake, Valley of Desolation (Nans Difeythdir), ranndir a vogdell ha geysers munys, hag Emerald Pool. An menydh yw an nessa ughella yn Dominika, wosa Morne Diablotins (1,447m).
Frigad Klass 31
kevren=Special:FilePath/Arrowhead-concept-for-Type-31e-Frigate.jpg|skeusennik|Desin Arrowhead 140 gans Babcock International Frigad Klass 31 yw eghenn a frigad devisys rag an Morlu Predennek hag a vydh ow talleth aga gonis yn blydhennow 2020 gans brassa frigad devisys, Klass 26.
Johannes Gutenberg
Gutenberg a dhevisyas kesalkan metal rag pryntya, ynkow, fordh rag settya lytherennow yn kewar ha eghen nowydh a wask-pryntya. Ev a gemeras y dybyans rag an wask-pryntya a'n waskow usys gans gwrioryon gwin.
Marhek (edhen)
Marheges a dheber melhwes ha buluk dowr.
Bro Goth Agan Tasow
Geryow
Klass:Kanow yn Kernowek Klass:Kernow
Singapour
Singapour (yn Malayek, Singapura; yn Sowsnek, Singapore; yn Tamilek, Ciŋkappūr) yw sita-stat yn Asi Soth-Est.
Fay Bahá'í
right|140px|An serenn Bahá'í An Fay Bahá'í yw kryjyans ow tyski unnsys a Dhyw hag a gryjyansow oll. An Vahá'ísi a syw preseptys Bahá'u'lláh, an profoes a fondys an kryjyans yn 1863. Ev a dhyskas bos kannasethow an brofoesi — Moyses, Kryshna, an Bouddha, Zarathushtra, Yesu, Mahomm ha'n Báb — ow tiskwedhes displegyans a hwarheans tamm ha tamm. Herwydh Bahá'ísi, Bahá'u'lláh yw an profoes an moyha diwedhes y'n linaja ma ha ev wosa ri dyskansow rag esow an bys arnowydh.
Kelliwik
right|275px|thumb|Kelliwik Kelliwik (Callington) yw tre yn soth-est Kernow, Breten Veur, yn Ranndir Karadon. Desedhans an wig yw yntra Goen Brenn ha Bronn Kit. Kowethyans pastiow Ginsters a's peus y hweythva omma. Poblans Kelliwik o 4,048 yn 2001 ha 3,511 yn 1996. Lemmyn yth yw.
Pi
alt=Kevres didhiwedh a niverow yw pi|skeusennik|Kevres didhiwedh a niverow yw pi alt=Bywheans: keysedh kylgh ow rolya π lieshes gans y dreuslinen.|skeusennik|Keysedh (amal) an kygh yw π lieshes gans y dreuslinen. Treuslinen x π = Keysedh. An niver π (/piː/), po pi, yw divaren awgrymek: komparriv kehysedh kylgh orth y dreuslinen. Ogas dhe 3.14159 yw π, mes niver diresnel ywa, gans deghedhegow didhiwedh. Usys veu an lytheren π avel y furvell rag an kynsa prys gans an awgrymor kembrek, William Jones, yn 1706.
Konteth Dickenson, Virjynni
Konteth Dickenson (yn Sowsnek, Dickenson County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
2016
Klass:2016
Karrek
Eghennow a garrek
Karrygi a yll bos pur dhyffrans an eyl dh’y gila. Re anedha yw pur gales ha re erel yw medhel, re pur gemmyn, erel pur danow. Pub karrek a wra longya dhe dri hlass, tanek, godhosek ha treusfurvek.
Lavyn europek
Lavynnyon europek (Engraulis encrasicolus) yw puskes preydh y'n teylu Engraulidae. 21 cm yw aga brassa hys. dyhow|skeusennik|300x300px| Lavyn Europek, Engraulis encrasicolus
Naperville, Illinois
Gwiasva
Klass:Citys yn Illinois
Yasunari Kawabata
Yasunari Kawabata (川端 康成, Kawabata Yasunari, 11 Metheven 1899 – 16 Ebrel 1972) o romanser ha skrifer a hwedhlow berr nihonek.
Jacksonville, Florida
Jacksonville yw sita ha se konteth Konteth Duval, Florida, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 949,611.
2013
Devynnow
Klass:2013
Chris Pine
thumb|Chris Pine Chris Pine (genys 26 Est 1980) yw gwarier Amerikan geryes da.
Gwayana Frynkek
Gwayana a wra rann a'n Unyans Europek.
Arth
Kotys arvow
Yma arthes war kotys arvow a neb teyluyow gernowek kepar ha kota arvow Pennarth (Gwynn. chevron yntra tri fenn arth skwardyek Du. starnyow Owr.) ha'n grib Pendarves (Arthik Ermin. starn Owr.).
Lien ha kannow
Winnie-the-Pooh ha Orsik Paddington yw arthes yn hwedhlow flehes.
Carles Puigdemont
Carles Puigdemont (genys an 29 a vis Kevardhu 1962 yn Amer, Kataloni) yw politeger a Gataloni. Lewydh Kataloni a veu a-dhia mis Genver 2016 bys yn mis Hedra 2017, pan veu ev diles dhyworth an soodh gans Governans Spayn wosa diskleryans anserghogeth untu Kataloni.
Etholans ollgemmyn Norgagh, 2017
Devynnow
Klass:2017 Norgagh 2017 Klass:Norgagh
Pedn an Wlas
Doronieth
Yma an Longships, bagas a enesigow karygek, unn mildir dhyworth Pedn an Wlas, hag yma Syllan a-dro dhe 28 mildir (45 km) dhe'n soth-west. An penn tir re beu res an titel a "Tyller Plansow Posek" gans an kowethyans Plantlife, rag ehennow tanow a flora.
Na h-Òganaich
Ynter 1972 ha 1975 y hwrug an bagas rekordya tri kuntilow rag label Beltona Sword, rann a Decca Records.
Madrid (kemmynieth omrewl)
Madrid yw kemmynieth omrewl yn Spayn gres.
Umm Kulthum
Plasenskrif dewisys
Kepar ha acheson hy hanow, merkyewgh dell wra treuslytherennans an titlow Arabek y'n rol ma varya. An kanow re beu dyllys gans lies kowethyans dres an bledhynnyow, ha dyllys yw kuntellow hwath.
Seiji Noma
Seiji Noma (野間 清治, 1878–1938) o skrifer ha dyller nihonek.
Emperouregieth
Amkanow polisis emperouregek a genedhlow po a ruvanethow yw perghennegi moy ha moy a dir dhe wruthyl brassa emperourethow.
Lynn komm
skeusennik|300px|right|Golinyans ow tiskwedhes fatell wra lynn komm furvya skeusennik|700px|Lynnyn komm a lenow golesow kommow
19 KOK
Klass:19 K.O.K.
Franklin, Pennsylvani
An sita a veu fondys yn c. 1740.
Begel
skeusennik|150px skeusennik|150px|Begel mergh
Park Kenedhlek Halow Evrek North
Fondys veu Park Kenedhlek Halow Evrek North yn 1952. Posek yw an ranndir ma rag gonow le may hwra tevi grug. Poblans an park yw a-dro dhe 23,000. Yma pennplas an park yn Helmsley.
Henwys veu an park avel Park Ebron Dewl Kesgwlasek yn 2020.
Kastylli ha Fosow Tre Myghtern Edward yn Gwynedd
Istori
Dewisys veu tylleryow an kastylli yn Caernarfon ha Conwy drefen aga styr politek ha devnydh kasorek. I a gomprehend stevellow gorlanwesek ha lowarthow. Kastell ha fosow tre Caernarfon a's teva menweyth kostek, gwrys martesen dhe dewlel imach a allos Myghtern Arthur po an Emperoureth Romanek.
Douglas Adams
Klass:Didhuwydhyon Klass:Mernansow 2001 Klass:Skriforyon fugieth
Kastylli ha Fosow Tre Myghtern Edward yn Gwynedd
Aswonvos
UNESCO a brederas an tylleryow avel an "ensamplow gwella a bennserneth kasorek an kansvledhen 13ves diwedhes ha 14ves a-varr yn Europa". UNESCO ynwedh a leveris a-dro dhe boos aga hevrennow gans Edward I ha Jamys a Sen Jory, aga myns ha pennserneth kasorek avonsys, aga studh fest da ha dogvennow istorek.
Kostow Mentons
Kostow mentons an tylleryow veu £239,500 yn 2002–03. "Tylleryow divommer" a veu apoyntys a-dro dhe'n kastylli. Aga forpas yw dhe witha an gwelyow ha tylleryow rag displegyans anewn. Gwithys yw an tylleryow gans kemyskans a laghys 'Men Kov kovskrifys', 'Drehevyans Kovskrifys' ha 'Ranndir Gwithans'. T
Mahomm
Klass:Arabi Klass:Asians Klass:Dinethyansow an 6ves kansvledhen Klass:Islam Klass:Mernansow 632 Klass:Perghennow kethyon Klass:Politegoryon Moslem Klass:Tus yn relyjyon
Lyver
alt=Bibel Gutenberg o onan a'n kynsa lyvrow dhe vos pryntys gans an wask-argrafa|skeusennik|[[Bibel Gutenberg o onan a'n kynsa lyvrow dhe vos pryntys gans an wask-argrafa]] alt="Dhe Emlow an Galaksi" gans Rod Lyon yw lyver skiens-fugieth arnowydh skrifys ha dyllys yn yeth Kernewek.|skeusennik|"Dhe Emlow an Galaksi" gans [[Rod Lyon yw lyver skiens-fugieth arnowydh skrifys ha dyllys yn yeth Kernewek.]] Lyver yw sett a folennow kelmys war-barth yntra dew gudhlen. Dre vras an folennow yw a baper yw lenwys gans tekst, yeth ha lymnansow. Yma dew eghen chyf a lyver: fugieth ha feth.
Lyvrow a yll bos prenys yn lyverji po chevisys a lyverva. Tus a yll gul aga lyvrow aga honan ha'ga lenwel gans skeusennow an teylu, delinyansow po aga skrifa aga honan. Rag henna, nebes lyvrow yw gwag po gwag y'n brassa rann, kepar ha dydhlyver po albom skeusennow.
Y'n jydh hedhyw, yma moy ha moy a lyvrow hag yw dyllys yn Kernewek ha moy a dus usi ow skrifa yn Kernewek.
Kankakee, Illinois
thumb|300 px|Kankakee Kankakee yw sita yn Konteth Kankakee, Illinois, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 24,052.
Cristoforo Colombo
Colombo a verwis 20 mis Me 1506, yn Valladolid, Spayn. Klass:Dinethyansow 1451 Klass:Italians Klass:Mernansow 1506
Ava Gardner
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Demokratyon Klass:Didhuwydhyon Klass:Dinethyansow 1922 Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Kanoresow Klass:Manykyns Klass:Mernansow 1990 Klass:Ynkleudhyansow yn Karolina Gledh
Eyl Bresel an Bys
Tus penn
Klass:20ves kansvledhen Klass:Breselyow Klass:Istori a'n Statys Unys
Avon Amazon
thumb|right|200px|Aber Amazon dhyworth efanvos thumb|right|200px|Mappa Amazon
Koreek
Koreek yw yeth kewsys y'n Konna-tir Koreek (Kuridstan Dhyhow ha Kurdistan Gledh).
Warren, Pennsylvani
Gwiasva
Klass:Citys yn Pennsylvani
Koreek
ㅂ:b
Kitaro Nishida
Kitarō Nishida (西田 幾多郎, Nishida Kitarō, 19 mis Me 1870 – 7 mis Metheven 1945) o filosofer ha skoler kryjyk nihonek.
1952
1949 - 1950 - 1951 - 1952 - 1953 - 1954 - 1955
Jennifer Lawrence
Fylmow
Klass:Dinethyansow 1990 Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwaynyoresow Pewas Akademi Gwella Gwariores
DeKalb, Illinois
Gwiasva
Klass:Citys yn Illinois
Point Pleasant, Virjynni West
Point Pleasant yw cita yn ha sedh konsel Konteth Mason, Virjynni West. 4,062 o hy foblans yn 2019. An cita a esedh yn kemper an Dowrow Ohio ha Kanawha.
James Avery
thumb|Avery, 2013 James LaRue Avery (27 Du 1945 – 31 mis Kevardhu 2013) o gwarier amerikan geryes da.
Clyde Tombaugh
Klass:Amerikanyon Klass:Dinethyansow 1906 Klass:Godhonydhyon Klass:Mernansow 1997
Østfold
Østfold yw konteth yn Norgagh.
Albaynek
Albaynek yw yeth Eyndo-Europek kewsys yn Albayn, Makedoni, Kosova (hwath rann a Serbi ha Montenegro herwydh an Kenedhlow Unys), ha Pow Grew, hag yn nebes gwigow yn Itali dheghow. Yma Albaynek ow kul teylu hy honan a-ji dhe'n gordeylu Eyndo-Europek. Y skrifir y'n lytherennans Latin.
Hypatia
Hi o prederydh a vri yn skol filosofek neo-Platonieth yn Alexandria, le may feu dyskader filosofieth ha steronieth.
An Fydhyans Hypatia yw kowethyans a guntel ha dyllo dogvennow ow tochya kowlwriansow benenes. Fondys veu yn Kernow yn 1996. Aga huntel a lien benenes yw synsys yn Pennskol Karesk. Ev a gomprehend an Kuntel Elizabeth Treffry.
Labolven
Orthogneiss yw gneiss kevys dhyworth karrek danek, kepar ha men growan. Paragneiss yw gneiss kevys dhyworth karrek wodhosek kepar ha krag.
Islam
Klass:Kryjyans
Park Kenedhlek Nansow Konteth Evrek
Klass:Parkow kenedhlek
Gwraghes Nos
Istori ha Towlow
Klass:Russianesow
Trigordh
Trigordh o keverang yn north-est Kernow. Yth esa y oryon kottha haval dhe re ranndir Kledhbarth Kernow neb a wre bewa dhia 1974 dhe 2009; mes wosa dibarth keverangow Stradneth ha Lysnowyth a-dhiworth Trigordh, y finwedhys Trigordh orth dharn west an keverang ma. Avon Kammel, Bosvenegh hag Eglosheyl a esa y'n keverang.
Galileo Galilei
Trial rag er
Hembrenkysi an Eglos neb o da gansa y lyvrow a-varra o serrys orth an lyver ma. An Gorhwithrans a oberas yn 1633. Dalghennys veu ev ha gorrys war drial. Kevys veu avel gogrysek a er. I a'n kofheas a denkys Giordano Bruno, veu leskys war an peul rag er a-dro dhe destennow kepar ha treusubstansegyans ha'n Trinsys. Bruno a grysas ynwedh bos an Nor owth omdreylya a-dro dhe'n Howl, ha bos dhe ster planettys. An Gorhwithrans a gonstrinas Galileo dhe omdenna y eryow yn-dann godros a eksekutya ha kildenna y lyvrow a dhyllo. Galileo a spenas an deg bledhen diwettha a'y vewnans avel prisner yn y ji y honan. Galileo a dhuryas skrifa a-dro dhe fysegieth ha testennow erel, a-der steronieth.
Kreneg
Kreneg (Frynkek: Tremblay) yw an wig yn canton Enlaven yn département Ille-et-Vilaine yn Breten Vian. Kreneg yma yn an Vro-Roazon.
Galileo Galilei
Enorys
Hanow Galileo yw usys rag an re a sew:
Nicola Sturgeon
Klass:Dinethyansow 1970 Klass:Albanesow Klass:Kenedhlogoryon geltek Klass:Parti Kenedhlek Alban Klass:Politegoryon a Alban
Tekter
Tekter yw tybyans sojetus. Teg yw neppyth mars yw dhe weles orto, y glewes, y dava, y vlasa po prederi a-dro dhodho. Kales yw dhe dheskrifa an omglewans ma. Gnas an omglewans ma yw dyffrans dhyworth person dhe berson ha gonisogeth dhe wonisogeth. Nyns yw godhvedhys mars yw tus yn unnik a yll y omglewes.
Dysprosiom
Dysprosiom yw diwweyth moy pols ages sten y'n kerghynnedh. Poos atomek dysprosiom yw 162.5, y boynt teudhi yw 1412°C ha'y boynt bryjyon yw 2560°C. Y dhosedh yw 8.6kg an liter. Alkan golow arghansek yw.
Joan Petchey
Hi a veu genys an 17ves mis Hedra 1920 yn Truru. Hy thas, William, o lavuryas rag ser prenn; hy mamm o henwys Lillian (née Williams). Yn 1939 yth esa hi ow triga yn Chelsea, Loundres gans hy herens le may oberi hi avel jynnskrifer rag Tollva an Wlas. Yn 1958, yth esa hi ow triga yn Battersea gans hy mamm.
A Blaze of Feather
skeusennik|Citadel Gool Ilow (Loundres, 2017)
Joan Petchey
Elowen a verwis yn mis Metheven 1990, yn Sen Austel. Nicholas Williams, an yethydh, a leveris "pan verwis hi, my a wodhya fatel wrug an taves Kernewek kelli onan a'y kampyoresow moyha stout".
Nirvana
Albomow
Klass:Rock amerikanek
Harrisburg, Pennsylvani
Gwiasva
Klass:Citys yn Pennsylvani Klass:Penncitys y'n Statys Unys Klass:Seow konteth an Statys Unys
Sita Jibouti
Sita Jibouti yw pencyta Jibouti.
Gettysburg, Pennsylvani
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Kolom
Kolom po kolommen yw edhen y'n teylu Columbidae. Yma a-dro dhe 335 ehen y'n teylu; kevys yns i yn pub brastir marnas Antarktika. Ydhyn korfek gans gelvin byhan ha pluv medhel yw kelemmi. I a wra dybri has, frooth ha del dre vras.
Klaipėda
An sita a veu fondys yn 1254.
Pittsburgh, Pennsylvani
thumb|300 px|Pittsburgh thumb|250px| Pittsburgh yw sita ha se konteth Konteth Allegheny, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 302,971.