cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kiribati
Kiribati yw gwlas ynysek y'n Keynvor Hebask.
Konteth Panevėžys
Konteth Panevėžys (yn Lithywanek, Panevėžio apskritis) yw konteth yn Lithouani.
Konteth Marijampolė
Konteth Marijampolė (yn Lithywanek, Marijampolės apskritis) yw konteth yn Lithouani.
Konteth Kaunas
Kaunas
Mis Ebrel
🇲🇾
04 Klass:Is-stokkys
Quercus turbinella
Klass:Quercus
Papynjay-tredan
thumb|200px|Papynjay-tredan.
Södertälje
thumb|300 px|Södertälje thumb|250 px| Södertälje yw sita yn Swedherwyk. Yn 2005, poblans an sita o 60,279.
Rochester, Evrek Nowydh
An sita a veu fondys yn 1803.
Gwiasva
Klass:Citys yn Evrek Nowydh Klass:Seow konteth an Statys Unys
Mis Me
🇲🇾
Oakland, Kaliforni
thumb|300 px|Oakland thumb|250px| Oakland yw sita ha se konteth Konteth Alameda, Kaliforni, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 440,646.
Traktor-ethen
skeusennik|Traktor-ethen CASE a'n eghen Amerikanek. Traktor-Ethen yw karr eus powerys gans jynn-ethen eus devnydhyes rag ow tenna.
Tauragė
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Lithouani
Quercus pungens
Kathik yw aga bleujyow ha Mes yw aga froeth.
Hweskeren
Hwesker yw enevales heb mellow keyn y'n klass Insecta. Yma hwegh garr vellek ha diw davel dhedha. Rynnys yw aga horfow yn teyr rann. Yma moy ages milvil ehen aswonys a hweskeren y'n bys.
Quercus sadleriana
Kathik yw aga bleujyow ha Mes yw aga froeth.
Mis Gortheren
Mys Gortheren yu an seythves mys y'n vledhen y'n calans gregorek, gans unnek deth war'n ugans.
Lyther William Bodinar
Lyther William Bodinar yw lyther yn Kernewek ha Sowsnek skrifys gans an Kerneweger William Bodinar an 3 mis Gortheren 1776. Ev a gews a-dro dhe studh an yeth yn y dermyn, ha fatel y's dyskas. Posek yw an lyther rag Kernewegoryon hedhyw drefen y vos an diwettha ensampel a yeth plen y'n taves hengovek.
Bakersfield, Kaliforni
An sita a veu fondys yn 1869.
Porvoo
thumb|350 px|Porvoo – Borgå thumb|220 px| Porvoo (Swedek: Borgå) yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 45,757.
Mis Est
🇲🇾
Troy, Evrek Nowydh
Gwiasva
Klass:Citys yn Evrek Nowydh Klass:Seow konteth an Statys Unys
Hampshire
Hampshire yw konteth yn Soth Est Pow Sows, gans poblans a 1,663,000 a drigoryon. Desedhys yw Park Kenedhlek Koswik Nowydh ynno.
Eskilstuna
thumb|300 px|Eskilstuna Eskilstuna yw sita yn Swedherwyk. Yn 2005, poblans an sita o 60,185.
Paramore
Paramore yw band rokk a Statys Unys. Eseli "Pàramore" yw Hayley Williams, Jeremy Davis ha Taylor York.
Rugby
thumb|350px|right|Skyrmys rugby unys
Sport yw Rugby. Henwys yw dhyworth Skol Rugby, yn le mayth o displegys. An hwedhel yw dell veu kuntellys an bel gans William Webb Ellis neb a dhewisas ponya gans an bel yn le hy fotya, herwydh usadow an oos na. Restrys veu rewlys rugby yn 1845, kyns ages rewlys pel droos (1863).
Kretinga
Kretinga (almaynek: Krottingen) yw sita yn Lithouani. Yn 2010, poblans an sita o 21,175.
Yonkers, Evrek Nowydh
thumb|300 px|Yonkers thumb|250px| Yonkers yw sita yn Konteth Westchester, Evrek Nowydh, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 211,569.
An sita a veu fondys yn 1646.
Šilutė
thumb|300 px|Šilutė thumb|250 px|
Jakarta
Jakarta yw an vrassa cita ha penncita Indonesi. Yma a-dro dhe 8,800,000 a dus ow triga yn Jakarta.
Luleå
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Sweden
Folen dre
Wikipedia a'gas dynnergh An godhoniador rydh rag onan hag oll Special:Statistics erthygel yn Kernewek
Cofscryvaow y'n newodhow 20040928
Klass:Gwlasegeth
Pennfolen/Erthygel dre jons/1
Indonesi a wrug gasa Timor Est wosa votyans an pobel yn 1999; soudoryon ostralyek an Kenedhlow Unys a wrug surhe kres. Yn 2002, kenedhlow an bys a wrug aswon anserhogeth Timor Est. An kensa penn-menyster, Marí Alkatiri, a asas y soodh yn 2006 wosa termyn a droplansow garow.
Ranvro Breten Vian
Ystory
An ranvro a veu creatys an 28 a vis Du 1956. Oryon hei yw egwall dhe re ‘Ranvro Roazon’, creatys an 1 a vis Gortheren 1941 gans Philippe Pétain. Bohes a allos era dhe'n ranvroyow i'n termyn na. A-dhia 1982, cossylyers an ranvroyow yw dewesys der votyans an pobel. Ma Ranvro Breten Vian ow scodhya unyans an ranvro gans département Liger-Atlantek. Nag ell an ranvroyow in Pow Frynk gwil lahys aga honen.
Domhwelans Frynkek
Klass:18ves kansvledhen Klass:Breselyow Klass:Pow Frynk
Kastell-Paol
Gevellys yw gans Penarth (Kembra).
Nurmijärvi
thumb|350 px|Nurmijärvi thumb|220 px| Nurmijärvi yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 39,737.
Mis Genver
🇲🇾
Hyns-Horn Kernow North
An Hyns-horn Kernow North o linen hyns-horn a bonyas a-dhyworth Halwill yn Dewnens dhe Lannwedhenek yn Kernow dres Lannstefan, Ryskammel ha Ponsrys, pelder a 49 mildir 67 chaynys (80.21km).
Y'n jydh hedhyw
Deges yw an hyns-horn hwath, mes rann verr re eylygeris yntra Lannstefan ha Melinnowyth avel an Hyns-horn Ethen Lannstefan.
Bardh Meur
Berdh Veur o an dus a-is:
Istori Kernow
An Dalleth a Gernow
An hanow Kernow yw pur koth. Ev a veu usyes y'n "Ravenna Cosmography" rag le a henwys "Durocornowi" po Din a'n Gernowyon. An lyver ma o gwrys y'n nawves kansvlydhen mes an kedhlow yn kever kernow yw diworth an hweghves kansvlydhen. An hweghves kansvlydhen yw an oes syns.
Lohja
Gwiasva
Lohja
Dover, Hampshire Nowydh
An sita a veu fondys yn 1623.
Nicholas Williams
Ev a amendyas Kernowek Unys in 1995-1997 gans y lyvrow, Cornish Today, Clappya Kernowek, hag erel. Kernoweger ha Gwydhaleger yw ev.
Treylyansow
Klass:Skriforyon yn Kernowek Klass:Sowson Klass:Studhyansow keltek
Kanada
Nyns eus dhe Ganada gwlas kentrevik saw onan, an Statys Unys.
Strollad Breizh
Gwiasva
Klass:Partiow
Radviliškis
An sita a veu fondys yn 1923.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Lithouani
Hämeenlinna
An sita a veu fondys yn 1639.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Pow Finn
Quercus
Klassans
An genas yw yn diw isgenas:
8
Mernansow
Klass:8
Bangladesh
Bangladesh yw repoblek yn Asi Soth.
9
6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12
Druskininkai
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Lithouani
Pran
Klass:Eyndogyon Klass:Gwarioryon fylm Klass:Mernansow 2013
Lushaborg
Yma myns meur a weythoryon bortyngalek, spaynek, h.e. ow triga y'n Dhugeth.
10ves kansbledhen
An 10ves kansblydhen o spys a amser ow talleth an 1sa a vis Genver 901 hag ow tiwedh an 31ns a vis Kevardhu 1000. Yma lies tus owth usya an lavar ma gans an keth styryans ha'n blydhynyow 900, h.y. an prys a-dhia 900 bys 999.
10
10 yw blydhen y'n Oes Kemmyn (poken 764 AUC).
Quercus depressipes
Quercus depressipes, an Glastan Menydh Davis, yw ehen a bryskynn bythlas, yn genas Quercus, ow triga yn Teksas ha Meksiko.
Quercus copeyensis
Klass:Quercus
Evansville, Indiana
Gwiasva
Klass:Citys yn Indiana Klass:Seow konteth an Statys Unys
Dubai
Dubai (Arabek: دبيّ Dubayy) yw onan a'n seyth pennternas yn Pennternasedh Unys Arabek. Yma a-dro dhe 2,262,000 a dus ow triga yn Dubai, hag yma an uhella drehevyans y'n norvys, an Burj Khalifa, ena.
4a kansblydhen
3sa kansblydhen | 4a kansblydhen | 5es kansblydhen
Jeffri a Venow
Oberow lyennek
Klass:Dinethyansow 1095 Klass:Istorioryon Klass:Kembrion Klass:Mernansow an 12ves kansvledhen Klass:Prydydhyon Klass:Sowson
Quercus chapmanii
Quercus chapmanii, an Glastan Chapman, yw ehen a wydhen vythlas, yn genas Quercus, ow triga yn Amerika Gledh soth-est.
Henwyn kesstyr yw Quercus minima forma pygmaea, Quercus minima forma reasoneri, Quercus obtusiloba var. parvifolia, ha Quercus pygmaea.
Fort Worth, Teksas
An sita a veu fondys yn 1849.
Confucius
Klass:Dinethyansow 551 KOK Klass:Asians Klass:China Klass:Filosofers Klass:Politegoryon Klass:Prydydhyon Klass:Skriforyon
Des Moines, Iowa
An sita a veu fondys yn 1843.
South Bend, Indiana
An sita a veu fondys yn 1865.
Marco Polo
Marco Polo (genys 1254, marow 8 Genver 1324) o ergerdher ha marchont Italek. Rann a'n kynsa tus dhyworth Europa dhe wodriga Asi Est o ev.
Tyne ha Wear
Tyne ha Wear yw konteth yn North Est Pow Sows.
Klass:Kontethow Pow Sows
Mebyon Kernow
A-dhia an 11ves a vis Du 2004, yma peswar konseler MK yn Ranndir Kerrier, unn yn Rostorrmoel hag unn yn Kernow Kledh. Yma konseloryon erell war gonsels trevow, r.e. Kammbronn ha Lyskerrys. Yn 2005, Konseler Loveday Jenkin a junyas governans Ranndir Kerrier, an kynsa esel a MK y'n soedh na.
Quercus engelmannii
Quercus engelmannii, an Glastan Engelmann, yw ehen a wydhen vythlas, yn genas Quercus, ow triga yn Kaliforni soth ha Kaliforni Isel north-west.
Ray Edwards
Ray Edwards, (1924 - 2 Ebrel 2008) o skoler hag awtour Kernewek a vri veur y'n Dasserghyans arnowydh.
Marilyn Monroe
Marilyn Monroe (genys 1 Metheven 1926, marow 5 Est 1962) o gwarier amerikan geryes da.
Fylmow
Klass:Demokratyon Klass:Didhuwydhyon Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Kanoresow Klass:Karesow Klass:Manykyns Klass:Mernansow 1962 Klass:Omladhansow Klass:Ynkleudhyansow yn Kaliforni
Alsass
Gwlasegeth
400px|Consel Ranvro Alsass woja dewysyans 2004.
Klass:Pow Frynk
La Habana
thumb|right|250px|Castillo de los Tres Reyes Magos del Morro La Habana yw penncita Kuba ha'n brassa cita y'n wlas gans 2.1 milvil a drigoryon. An cita a veu fondys gans an Spaynyoryon y'n 16ves kansvledhen.
Suffolk
Klass:Kontethow Pow Sows
Keverangow Kernow
Wosa termyn, y kevrannas kontethow Howldrehevel Kernow. Kontethow Stradneth ha Lysnowyth a dhallathas avel rannow a Drigordh, hag y tiberthas Wivelshire dhe "Est" (Ryslegh) ha "West" (Fowy).
Quercus faginea
Kathik yw aga bleujyow ha Mes yw aga froeth. Prenn an quercus faginea yw gales; y tevnydhyr rag keunys ha gwruthyl kebrow ha peulyow.
Aberfal ha Cambron
An bastel-vro veu creatyes in 1950. Frank Hayman ha John Dunwoody a wythas an sedh bys yn 1950 a-barth Party Lavur. Mes in 1970, David Mudd a gemeras an sedh a-barth an Wythadoryon. Mudd ha Sebastian Coe a venja gwytha hy i'n coloven Tory bys 1997. I'n vledhen na, Candy Atherton veu dewysys avell Esel an Senedh a-barth Party Lavur.
Konteth Kargront
Konteth Kargront (Cambridgeshire) yw konteth yn Pow Sows. Sita Kargront, hag ynni hy fennskol a vri, yw desedhys y'n konteth.
Aberteifi
Klass:Trevow yn Kembra
Quercus furuhjelmi
Quercus furuhjelmi, o ehen a wydhen, yn genas Quercus, ow triga yn oor Paleogene.
Falun
thumb|300 px|Falun thumb|250 px| Falun yw sita yn Swedherwyk. Yn 2005, poblans an sita o 36,447.
Irving, Teksas
thumb|300 px|Irving thumb|250px| Irving yw sita yn Konteth Dallas, Teksas, Statys Unys. Yn 2009, poblans an sita o 205,540.
Gwiasva
Klass:Citys yn Teksas
Washington Monument
thumb|250px|An Washington Monument An Washington Monument yw tour yn Washington, Ranndir Golombi, Statys Unys.
Breten Vian
Breten Vian (Frynkek: Bretagne; Bretonek: Breizh; Gallowek: Bertaèyn) yw pow keltek ystorek war gonna-tir an broastir europek ynter an Mor Bretannek ha Baya Biscay. A-dhia an Domhwelans Frynkek a 1789, ma Breten Vian ow kwil rann a'n Repoblek Frynkek. Hanow an pow in Kernowek a ell inwedh bos Lesow war-lergh Edward Lhuyd, neb a'y skrifas ev avell Lezou.
Dyberthys yw hei lemmyn yntra dyw ranvro (régions) frynkek, Ranvro Breten Vian ha Ranvro Broyow an Liger. I'n kenja ranvro, ma pejar a'n pemp département an pow ystorek; an pempes (Liger-Atlantek) ujy in Broyow an Liger, warbarth gans départements dhyworth powyow erell (Poitou, Maine, ha Touraine).
Ystory
Kevambos Unyans a dhywedhas anserhogeth Breten Vian in 1532, bes an pow era hwath omrewl a-jei dhe Bow Frynk bys 1789. Kerens an Sowson erbynn an Domwhelans Frenkak o an Chouanted.
In 1978, an gorhel Amoco Cadiz ow toon olew dhyworth an Baya Persian tu ha Rotterdam, rug sedha i'n mor por ogas dhe Portsall in Penn an Bes. Th'era 1,604,500 balyer (219,797,000 kg) a olew war an gorhel. Hebm yw onen a'n drokka labmow ecolojyk in ystory.
Parthow an pow hengovek hag arnoweth
thumb|200px|Naw epskobeth Breten Vian I'n Osow Kres, Breten Vian o diberthys in naw bro po ‘epskobeth’. Lies den a'n ajon whath avell randiryow ystorek:
Azerek
Klass:Yethow
Laredo, Teksas
Gwiasva
Klass:Citys yn Teksas
Kernowek Standard
Ma nebes dyffransow yntra KS ha'n FSS.
Mahunyes
Mahunyes (Menheniot) yw gwig ogas ha Lyskerrys yn Kevrang Est (ranndir Karadon), Kernow, Breten Veur. Yma gorsav war an hyns-horn yntra Paddington ha Pennsans y'n dre. Poblans an plyw yn 1998 o 1,665 a drigoryon, herwydh Konsel Kernow.
Tórshavn
Tórshavn yw pennsita Ynysow Faroe. Yma a-dro dhe 19,000 a dus ow triga yn Tórshavn.
Pella derivadow
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Enesow Faroe
Brownsville, Teksas
thumb|250px| Brownsville yw sita yn Konteth Cameron, Teksas, Statys Unys. Yn 2000, poblans an sita o 139,722.
Quercus fusiformis
right|thumb|250px|Gwydhen Quercus fusiformis Quercus fusiformis, an Glastan Teksas po Glastan Uhelgompes, yw ehen a wydhen vythlas, yn genas Quercus, ow triga yn Amerika Gledh kresel soth.
Leicestershire
Klass:Kontethow Pow Sows
Manakish
Yn hengovek, benenes a bobsa toos yn forn kemmyn myttinweyth rag brovia bara dedhyek an teylu, ha kettermyn pareusi mynsow le a doos gans kappys dyffrans rag hansel.
Pasadena, Teksas
Gwiasva
Klass:Citys yn Teksas
Shropshire
Klass:Kontethow Pow Sows
Kastell Lannstefan
Kastell Lannstefan yw kastell koth ow kwarthevya an dre Lannstefan. Yma ev war y vre vyghan y honan.
Quercus geminata
right|thumb|250px|Gwydhen Quercus geminata Quercus geminata, an Glastan Tewes, yw ehen a wydhen vythlas, yn genas Quercus, ow triga yn Amerika Gledh soth-est.
Dugeth Kernow
right|thumb|275px|Baner Dug Kernow. Dugeth Kernow yw fondyans gans savla korf-laghel disputys. Herwydh kenedhlogoryon gernewek, Kernow hy honan yw Dugeth sovran (palatine state); yma an savla ma ow terivas orth unnikter Kernow yn korf-lagha an Rywvaneth Unys. Mes herwydh negesydhyon an Dugeth, nyns yw an Dugeth moy ages kowethyans kerthow synsys yn trest rag dyghtya rentow rag er kurun an Rywvaneth Unys (lemmyn Charlys, Pryns Kembra).
Yma derivadow selvenek yn kever Kernow yn erthygel chyf y honan. An erthygel ma yw desynys ytho rag derivadow yn kever (1) styryans korf-laghel a Dhugeth Kernow rag an pow, ha (2) kerthow trest an Dugeth.
Pellheansow an Ugheldiryow
Lehas an argerdh ma poblans an Ugheldiryow yn feur, hag yn lies arenebedh y hwortas an poblans liesgweyth le ages yth esa y'n 18ves kansvledhen. Y kavas effeyth yethek ynwedh awos bos Albanegoryon brassa rann a'n re a lewyas a'n wlas. Yth o elven bosek yn gwethheans desedhans an yeth. Yth estemir y trehedhas 25,000 Albanegor Enys Kap Breton, Alban Nowyth yntra 1775 ha 1850. Orth dalleth an 20ves kansvledhen, yth esa 100,000 Albanegor ena, mes erbynn dalleth an 21ves kansvledhen yth esa'n niver le ages mil.
Mosk Omar (Bethlem)
Mosk Omar (Arabekمسجد عمر Masjid Umar) yw an unnik mosk yn cita goth Bethlem, Palestin. Desedhys yw war du west a Wari Presep, a-dreus an Gwari dhyworth Eglos an Nadelek.
Alamosa, Kolorado
Gwiasva
Klass:Citys yn Kolorado Klass:Seow konteth an Statys Unys
Robert A. Heinlein
Romansow nosedhek:
Raphael
Raphael a ell bos:
Kate Roberts
Bewskrif
Hi a studhyas Kembrek yn Kolji Pennskol Kembra Bangor. Yth esa hi dyskadores yn Ystalyfera yn Kembraa Dyghow rag spys.
Kevrennow
Klass:Kembresow Klass:Mernansow 1985 Klass:Skriforyon fugieth Klass:Skriforyon lien fleghes Klass:Dinethyansow 1891
Quercus hinckleyi
Klass:Quercus
Mao Zedong
Mernans
Klass:Asians Klass:Didhuwydhyon Klass:Dinethyansow 1893 Klass:Domhweloryon Klass:Filosofers Klass:Kenedhlogoryon Klass:Mernansow 1976 Klass:Moldroryon Klass:Politegoryon gemynegorek Klass:Prydydhyon
Gorsav New Haven
skeusennik|Gorsav New Haven (2018)
Auriga (ranneves)
Auriga yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Poldark
Pennfentynnyow
Klass:Romansow
Beijing
Klass:Citys ha trevow yn China
Penwyth
Penwith (Penwyth) a ell bos:
San Francisco
Klass:Citys yn Kaliforni Klass:Kontethow a'n Statys Unys
Glenwood Springs, Kolorado
Gwiasva
Klass:Citys yn Kolorado Klass:Seow konteth an Statys Unys
Brandenburg
Brandenburg yw stat yn Almayn. Yn 2008, poblans an stat o 2 522 493. Potsdam yw an bennsita.
Natur
Herwydh gwelva aral, yma tus ha natur ow batalya. Natur yw gwelys gans tus avel asnodhow naturel. Tus a dregh gwydh, palas rag monyow ha tevi trevasow. Tanow, kerri tan ha gweythvaow a gaws defolyans. Tus yw da gansa gasa natur dibystik ha tus a vynn gul moy a dhevnydh a natur yn fenowgh a dhisakord, hag y'n bys arnowydh, gans moy a dus ha citys, an kudynnow a dheu ha bos moy sevur.
Styr dhe les a naturel yw "Ow hwarvos po oberi yn akord gans fordh ollgemmyn natur". An gerlyver Oxford Shorter English Dictionary a lever bos an ger usys y'n styr ma rag an kynsa tro yn 1477.
Derow
Hanow an Dherwydhyon yw devedhys martesen a'n gwydh ma. I a omdhiskwa yn mythologieth keltek ha henhwedhlow arnowydh, rag ensampel yn Neo-Paganieth ha lyver Robert Graves. Krevder ha perthyans a arwoedhyons i. Derow yw an gwydh kenedhlek a Gembra ha Kernow.
Klass:Quercus
Rembrandt
Rembrandt Harmenszoon van Rijn (Leiden, 15 Gortheren 1606 – Amsterdam, 4 Hedra 1669) o lymner hag artydh iseldiryek a vri.
Shahab Hosseini
Klass:Asians Klass:Dinethyansow 1974 Klass:Gwarioryon fylm Klass:Kevarwodhoryon fylm
Henri Matisse
Lynednor, pryntwryer ha gravyor o ev, mes ev yw godhvedhys yn chyf avel lymner. Gwelys yw Matisse avel onen a'n artysts chyf neb a wrug gweles dhe wruthyl an displegyanjow wheldroek yn art a-varr y'n 20ves cansvledhen.
Kevrednow a-ves
Klass:Didhuwydhyon Klass:Frynkyon Klass:Lymnoryon Klass:Mernansow 1954 Klass:Dinethyansow 1869
Folen dre/2
<div id="mp-topbanner" style="clear:both; position:relative; box-sizing:border-box; width:100%; margin:1.2em 0 6px; min-width:47em; border:1px solid #ddd; background-color:#f9f9f9; color:#000; white-space:nowrap;"> Wikipedya a'gas dynnergh An godhoniador rydh rag onan hag oll Special:Statistics erthygel yn Kernewek <ul style="position:absolute; right:-1em; top:50%; margin-top:-2.4em; width:38%; min-width:25em; font-size:95%;"> <li style="position:absolute; left:0; top:0;">Arty</li> <li style="position:absolute; left:0; top:1.6em;">Pobel</li> <li style="position:absolute; left:0; top:3.2em;">Gonisogeth</li> <li style="position:absolute; left:33%; top:0;">Doronieth</li> <li style="position:absolute; left:33%; top:1.6em;">Istory</li> <li style="position:absolute; left:33%; top:3.2em;">Kernow</li> <li style="position:absolute; left:66%; top:0;">Skiens</li> <li style="position:absolute; left:66%; top:1.6em;">Teknegieth</li> <li style="position:absolute; left:66%; top:3.2em;"> Klassys </li> </ul>
Leonek
thumb|290pxthumb|290px Leonek (llengua llionesa) yw yeth romanek kewsys yn León.
Kembra
Kembra (Kembrek: Cymru) yw onan a'n powyow Keltek. Rann yw a'n Rywvaneth Unys. Pow Sows yw y gentrevek unnik, mes yn ogas yma Wordhen, Kernow, Alban, hag Ynys Manow (powyow keltek erell) a-dreus Mor Wordhon, an Mor Keltek, po Mor Havren.
Tony Snell
John Anthony Nicholas Snell po Tony Snell (genys 1936) o dyskader, yethor, skolheyk, kaner, den dowr ha bardh Kernewek genys yn Bromley, Pow Sows yn 1936. Ev a spena lies bledhen ow tyski yn Skol Sen Edward, Rysoghen. Ev a veu berdhys gans Gorsedh Kernow yn 1954 gans an hanow bardhek.
Koed-Le
Yth esa Esedhvos y'n benntrev yn 1921 ynwedh.
Mosk Umm al-Nasr
Istori
Drehevys veu an Mosk Umm al-Nasr 1239 gans an Ayyubidow dhe enora aga sowdoryon a verwis y'n vatel yntredha ha'n Growsgasoryon. An Ayyubidow a waynyas, ytho an hanow Umm al-Nasr ("Mamm Tyghow"). Kovskrif y'n fos a-ugh entrans an mosk a lever sultan (rewlyas) Ayyubid al-Adil II a worhemmynas y dhrehevyans.
Kembra
Abertawe ha Kasnowydh yw an trevow chyf war-lergh an benncita. Trevek ha diwysyansek yw glynnow Deghow Kembra, mes nyns eus poblans meur yn menydhyow Kres ha Gogledh Kembra.
Angle
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Kembra
Ranndiryow chyf
Yma 22 "ranndir jyf" yn Kembra a-dhia 1996: 3 tre, 9 konteth, ha 10 burjestra gonteth.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Drehevyans hag ygeryans
Byldyes a veu an hyns-horn yn snell gans William Bruntonnas, mab an deviser albanek. Yth esa meur a dhorgeow ha serth o hyns an hyns-horn a ascendyas 600 tros-hys a-dhyworth Deveryon. An geyj a 4 tros-hys (1,219) o kemmyn yn Kembra Soth ha kledhrennow amal a veu devnydhyes.
Hyns-horn Bentewyn
An dalleth
An hyns-horn a ygoras wosa pri China dhe vos diskudhys y'n arenebedh dhe'n north hag est a Sen Ostell. Rag y esperthi, Charles Rashleigh a vyldsa porth dhe Borthmeur, mes res esa dhe'n oberoryon karga an pri dres kres an dre gans mergh.
Dar
Hanow an Dherwydhyon yw devedhys martesen a'n gwydh ma. I a omdhiskwa yn mythologieth keltek ha henhwedhlow arnowydh, rag ensampel yn Neo-Paganieth ha lyver Robert Graves. Krevder ha perthyans a arwoedhyons i. Dar yw an gwydh kenedhlek a Bow Sows.
Klass:Plansow afinus Klass:Quercus
Hyns-horn Bentewyn
Trethysi
Yth esa travellys skol Sul dhe Ventewyn a-dhyworth 1883, an drethysi a viajyas y'n kertys pri.
Tredanheans profyes
An diskar ma o holyes gans sowena awos 45,270 tonnas a veu karyes yn 1882 gans budh a £1,206. Hemm a wallosegas asleas an lokomotyv gwreydhek, Pentewan (Bentewyn) gans onan nowyth, henwys Trewithan (Trewydhyan), esa kehaval hag ev. Dhe'n keth termyn, yth esa plott dhe ystyn an hyns-horn dhe'n north ha dh'y dredanhe, ow tevnydhya kledhren vyw kresel. skeusennik|Porth Bentewyn, an hyns-horn ha gorhel. An Hyns-horn Tredanek Volk, an Hyns-tram Kons Kowr ha'n Hyns-tram Bessbrook ha Newry o an unsel hensi-horn dhe vos tredanhes dhe'n pols na. Ny veu po'n plottys tredanheans po'n ystynnansow profyes kowlwrys.
Whethlow an Seyth Den Fur A Rom
Diocletian o an Emperour yn Rom. Wosa y wreg Eva dhe verwel ha gasa unn map yn er dhedha, ev a restras seyth den fur dhe dhyski gras ha dader, maneryow teg ha megyans da dhodho. Diocletian a dhemedhis arta. An eyl wreg o benen avius ha kraf. Restrys veu dell vedha y vab komendys a-rag an emperour. An seyth den a gussulyas na godh dhodho leverel travyth a-rag an Emperour ha'y wreg.
Pur serrys o an Emperour. Ev a leveris a-rag an senedh dell vedha y vab ledhys ternos. Dres an seythen nessa, pub dydh onan a'n seyth den fur a wrussa lenna hwedhel dhodho rag movya an Emperour may na veu ledhys y vab, ha gwreg an Emperour a wre lenna hwedhel rag movya an Emperour may hwrella ladha y vab. War an ethves dydh, an mab a gews ha lenna an hwedhel diwettha.
Barcelona
thumb|200px|Mappa Barcelona Barcelona yw pencita Kataloni, Spayn. Yn 2018, poblans an sita o 1,620,343. thumb|left|Barcelona
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Deklin an balweyth kober
Yth esa'n balweyth kober ow teklinya y'n arenebedh yn 1860ow. Ev a wrug mos ha bos iselweyth yn 1870, pan an Balyow Kesunyes Clifford a wrug degea. Wosa an gwav poos a 1876-1877, an Odyt Konteth Bras, a wrussa kodha dhe dhasewnans ha mos ha bos lettyes, a dardhas ha kawsya an porth yn Deveryon dhe leunhe gans leys, ow kul gorhelyow dhe dhiskarga dres tender.
León
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Spayn
Konteth Nicholas, Virjynni West
Nicholas
Maria Wynn
right|thumb|Lymnans a Varia Wynn gans [[Leonardo da Vinci.]] Maria yw mamm Yesu Krist war-lergh Kristoneth hag Islam. Y'n Bibel ha'n Qur'án, Maria yw gwyrghes pan dheriv an el Gabryel dhedhi y fydh genys dhedhi Krist (neb yw mab unnik Dyw war-lergh Kristonyon). Rag henna y's gelwir menowgh an Wyrghes Maria. Ha hi gans flogh, an karpenter Yosep a's demmedh; yn Galile y trigens i. Yn-mysk neskerens dhedhi o Elisabeth ha Yowann Baptyst. Present o Maria yn eur lies gwrians Yesu a rowedh: an demmedhyans orth Kana, godrik Yesu dhe'n Tempel, hag erell. Yn arbennik yth esa hi ryb an grows, warbarth gans Maria Magdalenen, Salome ha benynes erell, pan verwis hy mab. Anna ha Yoakim a via hy mamm ha tas, war-lergh Awayl Jamys (yn-mes a'n Bibel). Yma Katholigyon ha ken Gristonyon ow krysi Maria dhe vywa heb peghes hag yskynna dhe'n Nev wosa hy mernans.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Y'n jydh hedhyw
Meur a fordh an hyns-horn a wra Hyns-Diwrosa an Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas a jun gans Hyns-Diwrosa an Skorren Plat Bras yn Resrudh.
Chongqing
Chongqing (重庆 Chóngqìng) yw cita yn China. Yma 5,087,197 a dus ow triga yn Chongqing (2006).
Dongguan
Dongguan (东莞 Dōngguǎn) yw cita yn China. Yma a-dro dhe 6,445,700 a dus ow triga yn Dongguan.
Peuns Sterling
Pens Sterling yw an vona kemmyn bretennek.
Klass:Mona kemmyn Klass:Ruwvaneth Unys
Parti Gwithadorek
An Parti Gwithadorek, po an Parti Tori avel y's gelwir yn fenowgh, yw onan a'n tri farti politek chyf y'n Ruwvaneth Unys. An moyha parti orth an askell dhyghow yn Breten Veur yw. Yma Eseli Eurosenedh an parti owth esedha yn mysk bagas Gwithadoryon ha Dasfurvyon Europek. An ledyer a-lemmyn yw Boris Johnson, neb yw Pennmynyster an Ruvaneth Unys ynwedh.
Nordrhein-Westfalen
Düsseldorf yw an bennsita.
Klass:Almayn Klass:Statys
Elijah Cummings
Elijah Eugene Cummings (18 Genver 1951 yn Baltimore, Tir Maria - 17 Hedra 2019 yn Baltimore, Tir Maria) o politeger amerikanek, kaskyrgher gwiryow kemmyn, hag esel Chi an Ganasedhoryon rag an 7ves ranndir kuntellesel yn Tir Maria a-dhia 1996 bys y vernans yn 2019. Ev o esel Parti an Dhemokratyon.
Cabmas an Carrek Loos
right|thumb|220px|Cabmas an Carrek Loos dhort tro-askel right|thumb|220px|Cabmas an Carrek Loos
Klass:Bayys Klass:Doronieth Kernewek
Statys Kesunys Mikronesi
Statys Kesunys Mikronesi (yn Federated States of Micronesia) yw gwlas ynysek y'n Keynvor Hebask.
Ynys Manow
Nyns usi Ynys Manow ow kul rann a naneyl an Rywvaneth Unys nag an Unyans Europek, mes yma kevrennow krev ynter ynysow Manow ha Breten Veur, a-ban yw an ynys serghek dhe Gurun an Rywvaneth Unys. Titel an Vyghternes y'n ynys yw Arloedh Manow, hag yma'n Rywvaneth Unys ow kwayta ammok an ynys. Sowson yw niver bras a drigoryon Manow.
Senedh an ynys - Lys Tynwald - yw kottha senedh an Norvys ow pesya prest.
Gwelewgh ynwedh
Klass:Enys Vanow
José Calvete
Genys veu José Calvete (José Gonzalo CALVETE CAÑÓN yw furv leun y hanow) yn Pow Bask mes y hendasow a dheu dhiworth Galisi hag Asturya, rannvroyow keltek a Spayn. Ev yw bardh Gorsedh Kernow a vlydhen 1998. yw y hanow bardhek. Ev a dhyskas Kernewek yntra 1994 ha 1998 gans Kernewek Dre Lyther gans Ray Edwards, skoler a vri veur y'n Dasserghyans arnowydh, dyskador hag Ordener Kernewek Dre Lyther bys 2001. Ev re dreylyas yn Kernewek Kemmyn hwedhel an Mabinogion henwys « Hunros Macsen » dyllys gans Kernewek Dre Lyther yn 1999. Ev a dreylyas ynwedh dyskansow kynsa gradh Kernewek Dre Lyther yn Bretonek. Dyllys veu Kernewek Dre Lyther yn Bretonek yn 2000 gans Skol Ober a wra profya ynwedh dyskansow Bretonek dre lyther. Wosa henna Calvete re bennskrifas « Vocabularium Cornicum » yn 2001 ha dyllys gans Kesva an Taves Kernewek. Ev re skrifas erthyglow yn Kernewek Kemmyn, Sowsnek ha Bretonek yntra 1999 ha 2005 rag Carn lyver-termyn an Kesunyans Keltek (the Celtic League).
Mode Gakuen Cocoon Tower
An Mode Gakuen Cocoon Tower yw drehevyans yn Tokyo, Nihon.
Toul
An devnydh a bennfenten nerth kepar ha nerth mergh, gwyns po ethen a asas toulys moy komplek dhe wul lies kinda a stoffow. An Hweldro Dhiwysyansek a verkyas an devnydh a lies toul nowydh. Lemmyn, awtomatieth a styr dell yllir gul ober heb menystrans den, ow moghhe askorrans.
An Artys
Gwiasvaow erel
Klass:Art
Konteth Arlington, Virjynni
Konteth Arlington (yn Arlington County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Andrew Climo
Kevrennow yn-mes
Climo-Thompson, Andrew Climo-Thompson, Andrew
2001
1998 - 1999 - 2000 - 2001 - 2002 - 2003 - 2004
Delores Hughes
Klass:Dinethyansow 1946 Klass:Amerikanesow Klass:Gwarioresow
Iseldiryek
Rannyethow
7. Kennemerlands
22. Brabants
FL. Flevoland
2. Zeeuws
13. Midden-Drents
Gweriniethoryon Livrel
An Weriniethoryon Livrel yw parti politek y'n Rywvaneth Unys. Krev yns i yn politegieth Kernow. Gwag yw lywydhyans an parti rag an lywydh kyns, Jo Swinson, a fyllas hy esedh yn dewisyans yn 2019. Yma gansa 11 esel Senedh yn Westminster a-dhia an dewisyans na. Fondys yn 1988 o an parti avel kesunyans an Parti Livrel koth gans an Parti Kowethasel-Werinel.
Lowender Peran
Performyoryon
An performyoryon a syw re omdhiskwedhas orth Lowender Peran a-dhia y dhalleth yn 1978:
Organedh
Dell yw usys, yma dhe organedhow pymp edhom selyek may pessyo aga metaboledh. Yma edhom dhedha a ayr, dowr, megyans, nerthedh ha tyller bewa. Byttegyns, nyns eus edhom dhe bub tra vyw a bubonan anedha kettermyn. Nyns eus edhom dhe lies organedh a hedhas dhe ayr vytholl.
Aaron Burr
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Dinethyansow 1756 Klass:Domhweloryon Klass:Eseli Senedh an Statys Unys Klass:Islewydhyon an Statys Unys Klass:Mernansow 1836 Klass:Perghennow kethyon amerikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Jersi Nowydh
Dominika
Doronieth
Yma gwrians loskvenydhyek ow hwarvos war an enys hwath, ytho Dominika yw an yowynkka enys y'n Mor Karib. Yma an nessa brassa fenten pooth y'n Norvys war an enys, henwys Boiling Lake. Dominika a'n jeves menydhyow ha koswigow glaw ha lies eghen peryllys a ydhyn, plansow hag enevales. Pur lawek yw hin an menydhyow. An papynjay sisserow (henwys ynwedh an amazon emperourethek) yw an edhen genedhlek, ha hy imach yw war vaner an wlas. Hirder an enys yw 47km (29 mildir) ha'y lester yw 26km (16 mildir). Drefen y eghennow peryllys, yma lies park kenedhlek war an enys, rag ensampel Park Kenedhlek Morne Trois Pitons. Nyns eus lower a bobel ow triga yn kres an enys, re venedhyek yw, mes yma diw chif cita, Roseau, an pennsita, poblans 14,725 yn 2011, ha Portsmouth gans 4,167 a bobel yn 2011.
Kudyn meur dhe'n enys yw trowynsow. Yn 1979, Trowyns David a weskis Dominika, avel trowyns klass 4. Yn 2017 gwyskys veu an enys arta gans Trowyns Maria, klass 5. Arnewys o chiow, fordhow, trevasow ha'n kerghynnedh naturel. An kost veu US$930 milvil po 226% a GDP an wlas.
Reythyow denel
Gwrians reydhek kethreydh yw erbynn an lagha yn Dominika.
Tesen Hevva
Tesen hevva yw tesen gwrys a vleus, blonek, amanyn, leth, sugra ha resinennow. Devedhys yw an desen a Gernow.
Yn Sowsnek, an desen yw henwys "heavy cake" (tesen boos), hag yw legryans an ger "hevva".
Devynnow
Klass:Bosow Klass:Kernow
Arberth
Arberth yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SN11SW19). Yma hi 70.7 mildir (113.7 km) dhiworth Kardydh ha 198.8 m (319.9 km) dhiworth Loundres. 2418 o braster an poblans yn 2011, ha 524 (21.7%) a wodhya kewsel Kembrek.
Difyk howl a 11 mis Est 1999
Mirva
Klass:1999 Klass:Istori Kernow
Mainz
Kevrennow yn-mes
mainz.de
1986
Mernansow
Klass:1986
Keynvor Iwerydh
Klass:Moryow ha keynvoryow
Dy' Sul
Dy' Sul yw seythves dydh an seythun, herwydh an brassa niver a dus y'n bys ma – rag ensampel, yn Europa (dre vras) hag Amerika Latin. Yn tylleryow erel, dy' Sul yw an kynsa dydh, rag ensampel y'n Statys Unys.
Hyns-horn Moon Kernow Est
Leven-goleder ha kay Kalstok
An HMKE a brenas an leven-goleder a brofyas jynn-ethen nowydh ha klegh tredanek (o asleys gans pellgowseryow yn tiwettha) rag oberi an leven-goleder.
Junyans gans an penn-hyns-horn
Reyth Hensi-Horn Skav o passyes yn 1896, ha'n PD&SWJR a hwithras an possybylta a junya linen an HMKE gans linen y honan avel hyns-horn skav. Possybl o hemma, ha Reyth an Hyns-horn Skav Bere Alston ha Kallstok o grontyes mis Gwynngala 1900. Geyj an hyns-horn o dhe remaynya 3 tros-hys 6 meusva (1,067 mm) ha nyns o an leven-goleder prenys dres an reyth.
Gwelewgh keffrys
Klass:Hensi-horn yn Kernow
Kessedhek Junyes Hensi-horn Konteth Donegal
Gwelewgh ynwedh
skeusennik|Krib an HKD.
Cairo
Cairo (Arabek: لقـــاهــرة al-Qāhira) yw an brassa sita ha pennsita Ejyp. Yma a-dro dhe 7,947,121 a dus ow triga yn Cairo.
Klass:Citys ha trevow yn Afrika Klass:Ejyp
Irak
Repoblek Irak yw stat yn Mesopotami, yntra Koweyt, Arabi Saoudek, Jordan, Syri, Turki hag Iran. Moyha Irakyon yw Arabyon, mes yma kemmyniethow Kurdek ha Turkek ynwedh. A-dhia dallath a vresel Irak yn 2003, lu an Statys Unys yw an nerth krev war diredh Irak. An pennsita yw Baldak.
Lebanon, Pennsylvani
Gwiasva
Klass:Citys yn Pennsylvani Klass:Seow konteth an Statys Unys
Barbara Comstock
Devynnow
Klass:Amerikanesow Klass:Eseli Chi Kanasedhoryon an Statys Unys Klass:Parti Repoblikanek Klass:Virjynni
Klass:Dinethyansow 1959
Pow Tajik
Pow Tajik (yn Tajik, Тоҷикистон) yw gwlas yn Asi Gres.
Edie McClurg
Klass:Dinethyansow an 20ves kansvledhen Klass:Gesyoresow Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Gwarioresow lev Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon wariva amerikanek
Dy' Lun
1
Iron Maiden
skeusennik|Iron Maiden, 2008
Seamus Heaney
Seamus Heaney (1939 - 2013) o prydydh iwerdhonek.
Gool Peran
Solempnyansow arnowyth
Solempnyans arnowyth Gool Peran avel arwodh kenedhlek a Gernowyon a wrug dalleth orth diwedh an 19ves cansvledhen ha dalleth an 20ves cansvledhen, pan'th o whans dhe dhasvewansydhyon Geltek ri dhe dus Kernow dedh kenedhlek pecar ha'n dedhyow ujy solempnys en kenedhlow erel. Dhia an 1950s, an gool yw gyllys moy ha moy solempnys, ha dhia dalleth an 21ves cansvledhen, yma ogas dhe bub kenedhel Kernow ow senjy neb sort a solempnyans rag Gool Peran. Baner Peran yw gwelys ynwedh war an jedh-ma.
Dy' Gwener
Dy' Gwener yw pympes dydh an seythun, herwydh an brassa niver a dus y'n bys ma – rag ensampel, yn Europa (dre vras) hag Amerika Latin. Yn tylleryow erel, dy' Gwener yw an hweghves dydh, rag ensampel y'n Statys Unys. Hanow an dydh yw "hweghes dydh" yn Arabek, Grew, ha Portyngalek.
Hyns-horn Cláir West
skeusennik|Jynn ethen Slieve Callan dhe worsav Dibarthva Maigh Sheasta. Yn terowel yth oberas an Hyns-horn Cláir West (Sowsnek: West Clare Railway) yn Konteth Cláir, Wordhen yntra 1887 ha 1961. An hyns-horn kledhrennow kul 3 tros-hys (914 mm) a bonyas a drev an gonteth Enys, dres lies savla a-hys arvordir Cláir West dhe dhew benn-hyns, yn Cill Rois ha Cill Chaoi, gans dibarthva dhe Vaigh Sheasta. An system o an diwettha kevreyth hensi-horn kledhrennow kul dhe oberi yn Wordhen hag y junyas gans an penn-hyns-horn dhe Enys, le mayth usi gorsav hwath y'n jydh hedhyw rag gonisyow kyttrin ha tren dhe Luimneach ha Gaillimh. Savleow erel a gomprehendyas Inis Díomáin, An Leacht ha Sráid na Cathrach.
Arth Andes
An arth Andes (Tremarctos ornatus; Aymarek: jukumari; Kechwaek: ukumari po ukuku), po Arth diwweder, yw arth genesik yn Amerika Dheghow. An diwettha ehen a Dremarctinae bew yns.
Kampollow
Klass:Orses
Tabbouleh
Gerdardhyans
An ger Arabek Levantin tabbūle a dheu a'n ger Arabek tābil a ger gwreydhen Aramaek t-b-l, a styr "saworyans" po "dippa".
Chinek
Yethow chinek
Klass:China Klass:Yethow
Hyns-horn Corris
Kevrennow
Klass:Hensi-horn yn Kembra
Gwerghes
An Werghes yw arwoedh steroriethek ynter an Lew ha'n Vantol. Yn sterorieth an Howlsedhes, yma'n arwoedh ma ow talleth an 23 a vis Est ha diwedh an 22 a vis Gwynngala. Yn sterorieth Hindou, war an par arall, termyn an Wyrghes yw 16 Gwynngala bys 30 Hedra.
1998
1995 - 1996 - 1997 - 1998 - 1999 - 2000 - 2001
Mumbai
Mumbai (Marathi: मुंबई Mumbaī) yw an vrassa cita yn Eynda. Yma a-dro dhe 14,000,000 a dus ow triga yn Mumbai.
2 Genver
2a mis Genver yw an nessa dydh y'n kalander gregorek. Yma 363 dedh gesys y'n vledhen (364 yn bledhenyow lamm).
Pennsylvaynek
Almaynek Pennsylvani (po Deitsch, Pennsilfaanisch y'n taves y honan) yw yeth ermanek, kewsys yn Statys Unys, Kanada ha broyow erell. Yma a-dro dhe 300 000 a Bennsylvaynegoryon yn Pennsylvani, Indiana, Ontaryo, Ohio ha tylleryow erell.
Porthpyran
Klass:Pluw Beran yn Treth
Montserrat
Montserrat yw tiredh ynysek y'n Mor Karib. Pow omrewlys Predennek yw.
Nairobi
thumb|right|Drehevyansow yn Nairobi
Klass:Citys ha trevow yn Afrika
Rebellyans Kernow 1497
Yth esa an tollow ma rag pe bel erbynn Alban. An Gernowyon a skonyas a be toll rag an vresel ma awos aga pellder dhiworth Alban. Yn Lannaghevran y teuth an omsav ma ha bones rebellyans igor, ha Flamank ha’n Gov a ledyas routh a gemmynyon dhe Loundres rag protestya ha kompella diswul an doll gans Henry VII. Yth esa neb milyow a dus yn rebellyans pan hedhons i yn Blackheath a-der Loundres.
China
Vrassa citys yn China
Hiina
Sydney
thumb|200px|right|Gwel Sydney
Jowan Kernow
Jowann Kernow (yn Latin Iohannes Cornubiensis po Iohannes de Sancto Germano) o skoler ha dyskador ow triga yn Paris a-dro dhe'n vlydhen 1176.
Edmund Bonner
Klass:Kristoneth Klass:Mernansow 1569 Klass:Sowson Klass:Dinethyansow 1500
Welch, Virjynni West
Welch yw sita yn Virjynni West, SUA.
Dowr Fala
Ottomma nebes tylleryow ryb Avon Fal:
Purieth yethek
Purieth yethek po difresyanseth yethek yw an praktis gorhemynek a styrya po aswon bos unn eghen a yeth purra po a gwalita ughella a res dres eghennow erel. Y feu purieth yethek fondyanshes der akademiow yeth, hag yma dh'aga dewisyow nerth an lagha.
Nolwenn Leroy
Star Academy
Wosa gweles kensa dyllans Star Academy yn 2001, Leroy a veu kemerys yn fras gans onan a varnoryon an gwari, Armande Altaï, hag a erviras dhe studhya yn klass kana Altaï. Yn 2002, wosa ombrofya ha bos dewisyes rag nessa seson an gwari, an bobel a votas rygdhi dhe waynya an kesstrif yn le gorfennor aral, Houcine.
Hirohito
Mernans
Hirohito a verwis dre ganker duodenal yn Lys Emperourethek 7 a vis Genver, 1989. Avel Emperour y feu holyes gans y vab, Akihito.
Simón Bolívar
Genys veu Bolívar yn Caracas, Veneswela, dhe deylu pur wolusek. Ev eth dhe skol yn Spayn le may hwrug ev demedhi María Teresa Rodríguez del Toro y Alaiza yn 1802. Ynwedh y tyskas ev a-dro dhe dybyansow an Golowyans. Kemeres prow an disaray yn Spain kawsys gans Bresel Iberia, Bolívar a dhallathas y gaskyrgh rag anserghogeth yn 1808. Yn despit dhe nebes sprallow, y'ga mysk an devedhyans a lu Spayn kowrek, an dhomhweloryon a waynyas Batel Carabobo yn 1821 ha gwaynya an vresel.
Angwilla
Angwilla (yn Anguilla) yw tiredh ynysek y'n Mor Karib. Pow omrewlys Predennek yw.
Linen Nans Tamar
Istori
Yth esa'n hyns-horn war rol a dhegeansow profyes Derivas Eyl-Shapya an Hensi-horn Breten, mes ev o gwithys awos bos hedhas gans fordhow mar dhrog.
Jynnow an hyns-horn
Gonisyow yw oberys gans Hyns-horn Bras an West y'n jydh hedhyw ow tevnydhya Unsesow Liesplek Diesel Klas 150 po Klas 153.
Kebab
Yn lies rann a Asi, an bys Islamek, an Sowsnek a Eynda ha yethow an Est Kres, kebab yw py huni pynag a lies eghen a sandys gans kig rastellys. Nebes sandys a dheu a-dhyworth kebab an Est Kres a yll bos henwys yn tyffrans y'ga yethow leel, kepar ha'n chuan a Jina. Yn Amerika Gledh, kebab yw, herwydh usadow, an shish kebab klassek turkek po shashlik – kubow munys a gig kegys war gigbren. Yn-mes a Amerika Gledh aswonnys gwell yw avel gyros po kebab doner.
Pen-hŵ
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Casnewydd
Burton
Burton yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM90NE60). Yma hi 76.5 mildir (123.1 km) dhiworth Kardydh ha 206 m (331.6 km) dhiworth Loundres. 1185 o braster an poblans yn 2011, ha 119 (10%) a wodhya kewsel Kembrek.
Rol a hensi-horn war Enys Vanow
skeusennik|Mappa a hensi-horn war Enys Vanow. Yma ertach karyans rych dhe Enys Vanow ha'n brassa rosweyth a hensi-horn kledhrennow kul y'n Enesow Bretennek yw y'n enys gans lower a hensi-horn ha hensi-tram yn oberyans hwath. Lower a'n re ma a ober war "Geyj Savonnek Manowek" (3 tros-hys/914 mm) ha kesassoylya ogasti 65 mildir (105km) a linennow Viktoryek.
Eglos Pow Sows
Eglos Pow Sows yw an eglos kristyon selys yn soedhogel yn Pow Sows, Kernow, Ynys Manow, hag Ynysek an Chanel.
Klass:Kristoneth Klass:Pow Sows
William Wordsworth
William Wordsworth (7 mis Ebrel 177023 Ebrel 1850) o prydydh sowsnek. Klass:Dinethyansow 1770 Klass:Mernansow 1850 Klass:Prydydhyon Klass:Sowson
Dallas
Klass:Citys yn Teksas
Red Dwarf
Hwedhel
Yth yw hwedhel a-dro dhe Red Dwarf, sterlester bras ha gwrys rag balweyth. Wosa droglam a ladhas oll an dus ynno (marnas Dave Lister neb a veu rewys yn termyn fast rag kessydhyans), an sterlester (lewys gans y jynn-amontya Holly) eth dhe-ves diworth an Norvys drefenn bos radyoweythresek.
Cepheus (ranneves)
Cepheus yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Doolish
Doolish yw pennsita Manow.
Arthur Ransome
Mernans
Ransome a verwis yn klavji yn Manchester yn 1967. Yntirys yw ev ha’y wrek, Evgenia, yn korflan eglos St Paul, Rusland, yn Pow Lynnyn.
Galithi
Galijek, yeth teythyek Galisi, yw pur ogas ha Portyngalek. Trigoryon hen an pow, an Gallaeci a via Keltyon war-lergh re awtoritaow, hag yth esa trevesigeth Predennek a-dhia an 6ves kansblydhen bys dhe'n 9ves a-dro dhe Santa Maria de Bretoña (h.y. Sen Maria a Vreten). Yn blydhynyow diwedhes, yma bolonjedh ow tevi dhe greatya kesunyansow gans an powyow Keltek.
Klass:Kemmyniethow Omrewl Spayn Klass:Kenedhlow keltek
Rabat
Rabat yw pencyta Marokk.
Chi war Dreth
Chi war Dreth (Tywardreath) yw treveglos yn Kernow, Breten Veur yntra Sen Ostell ha Fowydh ogas hag arvor an Chanel. Yma'n wig war benn bronn.
William Jordan
William Jordan o awtour a'n gwari Kernewek Gwrians an Bys (1611). Nyns eus skant kedhlow a-dro dh'y vywnans y honan. Mes yth esa Jordan ow triga yn Hellys, Kernow, yn 1611.
Taywan
Taywan (Chinek: 台灣 po 臺灣, Táiwān), ha Repoblek China yn sodhogel (中華民國, Zhōnghuá Mínguó), yw gwlas yn Asi Est. Desedhys yw ogas dhe arvor soth-est China, yntra Nihon (Japan) dhe'n north-est ha'n Filipinys dhe'n soth. Rewlys yw nebes enesow byhan avel Penghu, Kinmen ha Matsu gans an repoblek keffrys hag enys Taywan hy honan.
Rol a hensi-horn yn Kernow
Hensi-horn geyj savonek deges
Nyns yw hi rol dhien.
Gweller ynwedh
Klass:Rolyow
Montreal
250px|thumb|right|Gwel Montreal Montreal yw an brassa sita yn Kebek, Kanada. Yn 2006, poblans an sita o 1,620,693.
Elizabeth, Jersi Nowydh
thumb|300 px| thumb|300 px| Elizabeth yw sita ha se konteth Konteth Union, Jersi Nowydh, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 137,298.
An sita a veu fondys yn 1665.
Ouagadougou
Klass:Citys ha trevow yn Afrika
Johnny Cash
Klass:Dinethyansow 1932 Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Kanoryon amerikanek Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Mernansow 2003 Klass:Rock amerikanek Klass:Skriforyon amerikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Tennessi
Gool Fylm Kernow
Gool Fylm Kernow yw gool bledhynnyek, dalethys yn 2001, a fogel war fylmow gwrys yn Kernow, may prof diskwedhyansow kynsa teythyek ha kenedhlek, hag a ost klassys, hweljiow ha dadhlow.
Gorhemmynans Yethoniethel
Nebes awtours a styr "gorhemmyn" avel an tybyans a avonsya varyans yethek arbennik awos y vos gwell es varyansow erel, ytho owth aswon tybyanseth yeth savonek avel elven laghel a worhemmyn yethoniethel po hogen aswon gorhemmyn gans an kevreyth ma a welyow. Kyn fe erel ow tevnyfhya an term ma orth keskelmi orth assays dhe gomendya fordh arbennik a dhevnydh yeth (yn kettesten po formelder certan), heb, byttegyns, leverel bos res dhe'n praktisyow ma a skoodhya tybyanseth yeth savonek. Herwydh konvedhans aral, an stons gorhemmyn yw method a furvya normow ha kodheans a gomprehend gorra rewlyansow di-boynt war gemeneth yeth, yn le methodys livrella a denn yn poos a arhwithransow deskrifa; yn styr pella, byttegyns, an diwettha a yll komprehendya furv a worhemmyn ynwedh.
Artys-Gwrythya
Eghennow erel a art-gwrythya yw hus, arethorieth, gwari popettys ha bardhonieth kewsys. Klass:Didhan
Kongo (avon)
thumb Avon yn Afrika yw an Kongo. An nessa hirra avon yn Afrika yw (an kynsa yw An Nil), 4,700 km y hirder. An downna avon y'n norvys yth yw ynwedh, 220m y dhownder yn nebes poyntyow. Bason Kongo yw a-dro dhe 4 milvil km² (po 13% a arenebeth Afrika kowal).
Sowsnek
Yn lies pow, sowsnek yw yeth soedhogel kewsys avel nessa yeth dre vras (rag ensompel, Eynda, Nijeri, po Pakistan).
Caeriw
Caeriw yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SN00SW97). Yma hi 72.3 mildir (116.4 km) dhiworth Kardydh ha 201.9 m (325 km) dhiworth Loundres. 1482 o braster an poblans yn 2011, ha 179 (12.1%) a wodhya kewsel Kembrek.
Linen Arvordiryow Atlantek
skeusennik|Tren war y fordh dhe Dewynblustri ogas dhe Lanndreth. Linen hyns-horn kemeneth 203⁄4 mildir (33km) yn Kernow yw an Linen Arvordiryow Atlantek. An hyns-horn a bon a dhyworth an Mor Predennek yn Porth dhe'n Keynvor Atlantek yn Tewynblustri.
Bob Newhart
Klass:Dinethyansow 1929 Klass:Gesyoryon Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek
Kenedhel heb stat
Kenedhel heb stat yw kenedhel nag eus stat dhedhi, rann a stat liesethnek yw.
Jackie Gleason
Klass:Dinethyansow 1916 Klass:Gesyoryon Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1987 Klass:Parti Repoblikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Florida
Vale, Gernsi
Vale (Frynkek: Le Valle; Gernsek: Lé Vale) yw plyw yn Gernsi.
Wu Zetian
Hi o gordhergh-wreg Emperour Taizong. Wosa y vernans, hi a wrug demedhi y er ha nawves mab, Emperour Gaozong yn 655.
Wosa mernans Gaozong dre strokas yn 660, Wu Zetian a rewlya avel sovran bys yn 705. Hi yw an venyn unnik a rewlyas China a-barth hy honan.
Dorado (ranneves)
Dorado yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Stat
skeusennik|Lymnans an lyver Leviathan, gans Thomas Hobbes Yma lies furv a wovernans a yll bos dhe stat, rag ensampel repoblek po myghterneth. Y furv treweythow statys kenedhlow aga honan. Keffrys y hyll statys kesoberi dhe furvya kenedhel (kepar hag an Statys Unys). Yma dhe'n brassa rann a statys lu, gonis sivil, laghys, ha kreslu.
Ulaanbaatar
Klass:Citys ha trevow yn Asi Klass:Mongoli
Pisko hwerow
Yn 2017 pan leveris kesweler dhe savla radyo yn Chile orth kaner bretennek Ed Sheeran dell longya pisko hwerow dhe Chile yn tien, Sheeran a worthebis bos gwell dhodho an versyon a Berou.
Linen Arvordiryow Atlantek
Kledhrennow an gemeneth
An Linen Arvordiryow Atlantek yw onan a'n hensi-horn eus skoodhyes gans an Keskowethyans Kledhrennow Dewnens ha Kernow. Yma hyns-korev-kledhrennow dhe'n linen esa lonchyes yn 2005, yma 15 diwotti a-hys an hyns-horn rag trethysi dh'aga godriga.
Gorsavow
Ottomma rol a worsavow war an Linen Arvordiryow Atlantek.
Konteth Amelia, Virjynni
Konteth Amelia (yn Amelia County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Roald Amundsen
Bewnans
Yn 1926, Amundsen ha'y wer a dhrehedhas dhe Penn-Aghel an North. Hemm a wrussa Amundsen ha'y wer an kynsa dhe dhrehedhes Penn-Aghel an North.
Whitley Stokes
Klass:Eynda Klass:Godhyli Klass:Lagha Klass:Mernansow 1909 Klass:Skriforyon yn Kernowek Klass:Studhyansow keltek Klass:Dinethyansow 1830
Akademi Kernewek
Klass:Kernowek
George Pawley White
Yth esa bern meur dhodho yn materyow istorek ha’y lyver A Handbook of Cornish Surnames yw gerys da hwath. Ev o Islewydh Fondyans Riel Kernow, hag Islweydh pur skodhus a Gowethas Istorek Methodek Kernow. Lyver aral skrifys ganso o A Half-Century of Cornish Methodism, 1925-1975. Golegydh o a Lyver Hymnow ha Salmow Kernewek.
Borneo
Klass:Asi Klass:Enesow
Hyns-horn Enys Vanow
Kochys
Yma 30 kocha dhe'n hyns-horn hag 18 yn oberyans. Yma dew y'n Gwithti Hyns-horn Enys Vanow gans an re erel yn gwith. Lower a hen kochys veu kellys dhe dan yn krow-kochys dhe St John's yn 1975.
Hyns-horn Lostwydhyel ha Fowydh
Gweller ynwedh
Klass:Hensi-horn yn Kernow
Purbeck
An Ynys Burbeck (The Isle of Purbeck), yw ranndir yn Dorset, Pow Sows, gans poblans a 45,410 a drigoryon.
Camrose
Camrose yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM92SW50). Yma hi 82.4 mildir (132.7 km) dhiworth Kardydh ha 210.4 m (338.6 km) dhiworth Loundres. 1707 o braster an poblans yn 2011, ha 293 (17.2%) a wodhya kewsel Kembrek.
Eridanus (ranneves)
Eridanus yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Penn-hyns-horn Kernow
Hyns
skeusennik|Tren ow kortos dhe worsav Pensans. Yma gorsavow dhe: Aberplymm (ow komprehendya an ranndrevow a Borthdhewnens ha Sen Budeaux); Essa; Lannaled; Mahynyet; Lyskerrys; Bosvena; Lostwydhyel; Porth; Sen Ostell; Truru; Resrudh; Kammbronn; Heyl; Lannudhno; Pennsans. skeusennik|[[Tren Tooth Bras First Great Western (Hyns-horn Bras an West y'n jydh hedhyw) ow trehedhes Gorsav Fordh Bosvena ha tren havysi ow kortos yn kay an hyns-horn ertach Bosvena ha Reswynn.]] Yma nebes linennow-skorren: An Hyns-horn Bosvena ha Reswynn a gevrenn gorsav an Penn-hyns-horn Kernow dhe Fordh Bosevna.
Rasha Shehada
Devynnow
Klass:Palestinyadesow
Hensi-tram Treffry
An rannow derowel a veu gorrys heb odhom a Reyth an Senedh, avel aventur privedh, ha nyns yw styryes hanow an linennow; nebes skriforyon a refer dhedha avel Hyns-horn Treffry ha variennow erel a'n titel. Hyns-tram a styr hyns-horn drehevys yn skav nag usi parkyes dell yw usys. Hemm yw gnas essensek a hyns-tram, ow komprehendya linennow trethysi war stretow yn arenebedhow trevek.