cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cleopatra VII
alt=Delyow a Cleopatra VII|skeusennik|Delyow a Cleopatra VII Cleopatra, Myghternes Ejyp, o onan a'n moyha aswonnys benenes yn istori. Hy hanow leun o Cleopatra VII Thea Philopator (69 KOK – 12ves Est 30 KOK). Hi o an diwettha rewlyer a'n Dernieth Ptolemaek a Faros a veu gorrys yn le yn Ejyp wosa mernans Alexander Meur. Wosa hy mernans, Ejyp a dheuth ha bos ranndir romanek Aegyptus.
Sigur Rós
Sidiow
Klass:rock Klass:Rewenys
Cleopatra VII
Yma lies hwedhel a-dro dhe rychedh Cleopatra. Y leverir y hwrug hi badhya yn leth rag medhelhe hy kneus. Y leverir ynwedh y hwrug hi happwari gans Antony y halsa hi gul boos an moyha kostus yn bys. Rag gwaynya, hi a gemeras skinen berl, hy theudhi yn aysel ha hy eva.
Genys veu hi yn Sita Alsander, pennsita Ejyp. Pan o hi 18 bloodh, hy thas hag yw myghtern a verwis. Hi ha hy broder, Ptolemy XIII, a dheuth ha bos rewlysi Ejyp; hi o myghternes hag ev o myghtern. Hy broder o saw deg bloodh, ytho hi o an rewlyer gwir.
Cleopatra a wrug eskerens yn mysk an lysoryon, ledys gans an spadhesik Pothinus, hag i a removas Cleopatra a'y rewl ha gul dhe Ptolemy bos an rewlyer unnik, yn a-dro dhe 50 KOK.
Caesar ha Pompey
Y'n eur na, yth esa dew hembrenkyas romanek ow kesstrivya dhe dhos ha bos ledyer an Repoblek Romanek: Julius Caesar ha Pompey. Julius Caesar a fethas Pompey orth Batel Pharsalus yn Pow Grek, yn 48 KOK. Pompey a dhienkis dhe Ejyp hag a veu moldrys war worhemynadow Ptolemy. Ptolemy a dybis y fydh Caesar pes da, mes yn gwiryonedh Caesar a wrug gava lies senedhor a vatalyas er y bynn rag kennertha kres yn Rom. Moldrans Pompey a dhistruis towlow Caesar. Pompey a veu dibennys a-dherag y deylu, ytho ny wrussa teylu ha skodhyoron Pompey ankevi hemma nevra.
Y teuth Caesar dhe Sita Alsander. Ejyp o kowell bara a alsa bosa Rom. Servysi Cleopatra a rolyas leurlen gans Cleopatra ynni ha kemeres an leurlen dhe'n palys le mayth esa Caesar godriga ynno. An servysi a dhug an leurlen dhe Caesar ha'y dirolya. Caesar a veu gweskys gans kerensa Cleopatra. Hi o 21 bloodh hag ev 52.
Caesar a erviris dhe wul Cleopatra myghternes arta, mes nyns o Ptolemy pes da gans henna. Yth esa meur a omladh, mes Caesar a waynyas. Hag ev ow tiberth, Ptolemy a godhas yn Dowr Nil ha beudhi. Broder yowynk aral a dheuth ha bos myghtern, mes arta Cleopatra o an rewlyer gwir Ejyp. Cleopatra a dhinythis mab gans Julius Caesar, henwys Caesarion. Mes, hware wosa henna, Caesar a veu moldrys yn Senedh yn Rom, an 15ves mis Meurth 44KOK. Cleopatra a dhienkis tre dhe Ejyp.
Mark Antony hag Octavian
Mark Antony, hembrenkyas lu Caesar, hag Octavian, er laghel Caesar, a fethas an bagas (ledys gans Brutus ha Cassius) a wrug kesplottya erbynn Caesar. Le Caesar a veu kemerys wosa henna gans tri hes-Konsul, an Drigourieth Nessa: Octavian, Mark Antony ha Lepidus. Ny veu Lepidus mar bosek; tenkys an Emperoureth o ervirys dre gesstrif ynter Antony hag Octavian. Mark Antony a dheuth dhe weles Cleopatra ha a veu gweskys gans kerensa anedhi (kynth esa gwreg dhe Antony seulabrys). Cleopatra a dhinythis tri flogh ganso, dew anedha gevellyon.
An kesstrif ynter Octavian hag Antony a dheuth ha bos moy sad hag yth esa kas yn skon. Cleopatra a usyas hy arghans dhe weres Antony, mes y hwrug Octavian gwaynya an vresel. Ev a dheuth ha bos rewlyer Emperoureth Romanek yn-dann hanow Caesar Augustus. Ev a gemeras Ejyp a Cleopatra hag, an 12ves mis Est 30KOK, hi a wrug omladha der asa asp gwenonek hy bratha.
Klass:Dinethyansow 69 KOK Klass:Afrikanesow Klass:Faros Klass:Karesow Klass:Omladhansow Klass:Skriforesow Klass:Mernansow 30 KOK
Johannes Gutenberg
Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg, aswonys avel Johannes Gutenberg, (1390s – 3a Hwevrer 1468) o oberor alkan ha deviser almaynek. Meur yw y hanow rag y ober yn pryntya yn 1450ow, yn arbennik rag devisya olsettyans.
Bro Goth Agan Tasow
skeusennik|Leveryans: Bro Goth Agan Tasow thumb|Baner [[Kernow]] Bro Goth Agan Tasow yw kenys orth penn an Orsedh, pan doch an verdh an cledha Myghtern Arthur (po bardh aral a doch an cledha). An ilow yw an kethsam ilow ages an gan gembrek Hen Wlad fy Nhadau mes nyns yw an geryow (scrifys y’n kynsa le gans Henry Jenner mes nebes amendys a-wosa) treylyans an can na. Y clewir an keth ilow ynwedh y’n hymna kenedhlek bretonek, Bro Gozh Ma Zadoù, hag an hymna kenedhlek kembrek, Hen Wlad Fy Nhadau. Ny dal esedha pan genir an gan ma, ha res yw garma 'Kernow bys Vykken' wosa gorfenna.
Johannes Gutenberg
Yn Europa an Dastinytheans, an deknegieth wellhes a wrug tardh kedhlow. Yn spys berr, tus a bryntyas lies lyver nowydh a-dro dhe lies testen. Hemm o, yn rann, awos an Bibel meurgerys pryntys gans Gutenberg, henwys herwydh y hanow lemmyn. Hemm o an kynsa Bibel gwrys yn niverow bras, dallethys an 23a mis Hwevrer 1455. Hedhyw, yma 60 Bibel Gutenberg hwath. Yth yns i an lyvrow kottha gwrys gans olow gwayadow, dres lycklod.
Bro Goth Agan Tasow
An hymna kenedhlek ansodhogel aral a Gernow yw Trelawny.
Saul Bellow
Saul Bellow o skrifor amerikanek.
Klass:Dinethyansow 1915 Klass:Kanadians Klass:Mernansow 2005 Klass:Pewas Nobel Klass:Skriforyon fugieth amerikanek Klass:Socyalydhyon Klass:Ynkleudhyansow yn Vermont
Bro Goth Agan Tasow
Geryow
Bro goth agan tasow, dha fleghes a’th car, Gwlas ker an howlsedhes, pan vro yw dha bar? War oll an norvys ’th on ni scollys a-les, Mes agan kerensa yw dhis.
Gwynedd
Gwynedd yw konteth gembrek. Yma yn north-west Kembra reb Ynys Môn, Conwy, Sir Ddinbych, Powys ha Dyves
Marhek (edhen)
Marheges yw bagas a edhen hirgarrek divroansek bras a'n genas Limosa.
Maria I a Bow Sows
Maria Tudur (1516-1558) o myghternes Pow Sows (warbarth gans Kembra ha Kernow) ha myghternes Wordhon ow reynya a-dhia 1553 bys termyn hy mernans. Mergh Henry VIII, hi yw kevys yn kwella rag assaya selya arta an Eglos Katholik Romanek. Yn 1533, hy dineythyans o deklarys mes a dhemmedhyans wosa torrva Henry gans hy mamm, Katrin a Aragon. Mes mernans hy les-vroder Edward a's gasas erita an Gurun. Hi a dhemmedhis Felipe II, myghtern Spayn, ha persekutya Protestans (nebes 300 anedha a veu leskys avel kammgryjyogyon – rag henna y's gelwys hi yn Sowsnek Bloody Mary). Yn mysk an epskobow owth holya an polisi fronnadow ma yth esa Edmund Bonner.
Marhek (edhen)
Dihaval orth gelvinogyon yw marheges drefen moy kompes po nebes tro-vann yw gelvin marhek, ha dihaval orth stankioghyon drefen hirra yw diwar marhek. Disliw yw aga pluv gwav, mes yma istorr rudhek dhe teyr ehen y'n prys kyjya. Marhogesow yw brassa ages marheges.
Bro Goth Agan Tasow
Geryow
Gwlascor Myghtern Arthur, an Sens kens, ha’n Gral Moy kerys genen nyns yw tiredh aral, Ynnos sy pub carn, nans, menydh ha chi A gews yn Kernowek dhyn ni.
Marhek (edhen)
Kig marhek a veu mar dha gans tus ha bos debrys meur anodho en termyn eus passys.
Maria I a Bow Sows
Klass:Dinethyansow 1516 Klass:Mernansow 1558 Klass:Rielder Bretennik Klass:Sowsesow
Gwynedd
Klass:Konteth yn Kembra
Bro Goth Agan Tasow
Geryow
Yn tewlder an bal ha war donnow an mor, Pan esen ow qwandra dre diryow tramor Yn pub le pynag, hag yn keniver bro Y treylyn colonnow dhiso.
Marhek (edhen)
Ehennow
Yma peswar ehen a varhek bew: thumb|300px|left|Hes a hirgarrek divroansek, marhek rudh dre vras
Klass:Ydhyn
Singapour
Klass:Citys ha trevow yn Asi‎ Klass:Gwlasow yn Asi
Johannes Gutenberg
Nyns o Gutenberg den negys da ha ny gemeras ev meur a arghans a'y dhevis. Yth esa kudynnow laghel dhodho hag ev a gollas y jynnys dh'y gespar, Johann Fust. Nyns o Gutenburg sewen yn y vewnans, mes pur bosek o y dhevis.
Port of Spain
Port of Spain yw penncita Trynses ha Tobago.
Leo
Leo a ell bos:
Johannes Gutenberg
Project Gutenberg yw henwys wosa Johannes Gutenberg.
Park Kenedhlek Denali
Park Kenedhlek Denali a veu apoyntys yn 1917, dhe witha ranndir an menydh ughella yn Amerika Gledh. Y arenebedh yw 24,464 km2, moy ages Stat Hampshire Nowyth|Hampshire Nowydh]]. An park a gomprehend niver a eghennow a gerghynnedh, kepar ha taiga (koswigow del-kodha) a-is, tundra y'n ughdelderow kres ha rewlivow ha karrek lomm war an toppow. Yn gwav, gerys-da yw draylellow keun, skia treus-powdir ha snowmobiles. Nyns eus hedhas dhe'n park marnas unn fordh. Ny gesys yw dhe gerri mos war an fordh ma, saw kyttrinyow an park yn unnik. Yma peswar savle rag kampya.
Johannes Gutenberg
Klass:Almanyon Klass:Mernansow 1468 Klass:Dinethyansow 1393
Port of Spain
Klass:Citys ha trevow yn Amerika
Park Kenedhlek Denali
An park a gyv meur a wrians tektonek, gans dorgrysyow meur yn 2002 (7.9 war an skeul Richter). Yma lies eghen a vestes hag ydhyn tanow y'n park. An re ma a gomprehend 350 a orses gell ha 2,700 ors du, bleydhyow, kerwys ergh ha kowrgerwys (moose).
Klass:Parkow kenedhlek a'n Statys Unys
42 KOK
Klass:42 K.O.K.
Zoulou
Zoulou yw ’eth bantou kewsys in Africa Dhehow, le mayth yw hy udn tavas sodhogel ha’n tavas moyha kemmyn oll. Yma moy ages 50% a boblans an wlas na ow convedhes an tavas; cowsoryon Xhosa, an tavas Nguni ûsyes yn arbednyk in pow Codna-Tir an Est, a yll onderstondya Zoulou. In statow KwaZulu-Natal, Gauteng ha Mpumalanga yma'n brassa nyverow a Zoulouegoryon. Avell davosow erel in dehowbarth Africa, yma in Zoulou lies son 'clyck': c (, gwrÿs gans an dens), q (, gwrÿs a-dhelergh an dens), ha x (, gwrÿs gans tuyow an tavas).
Amy Callaghan
Amy Callaghan (genys 21 Me 1992) yw politegores a Alban hag an esel Senedh rag Dunbartonshire Est a-dhia 2019. Esel a'n Parti Kenedhlek Alban yw hi.
Callaghan a veu etholys yn etholans 2019, ow fetha esel kyns Jo Swinson, an leydores a'n Parti Livrel Werinel gans 149 vota.
Zoulou
Lien screfys in Zoulou a wrug omdhysqwedhes i'n 19 cansbledhen gans treylyans an Beybel in 1883. John Dube ha Reginald Dhlomo o screforyon bosek in Zoulou i'n kensa hanter an 20 cansbledhen. I'n eur ma, Zoulou yw ûsyes dre radyo, pellgowser, ha fylm. Yesterday (2004) o an kensa fylm a hireth plen i'n tavas. Jacob Zuma, an peswara lewyth a repoblek Africa Dhehow, a wor clappya Zoulou avell y gensa tavas.
Amy Callaghan
Devynnow
Klass:Albanesow Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019- Klass:Parti Kenedhlek Alban Klass:Politegoryon a Alban
Zoulou
Klass:Yethow
Amy Callaghan
Devynnow
Klass:Dinethyansow 1992
2014
2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 2014 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sul. Hemma yw "Blydhen a'n Bys ma rag Difeythtiryow".
Mernansow
Klass:2014
314
bledhen gemmyn
Klass:314
Colin Breed
Colin Breed yw Esel an Senedh LivWer rag Soth-Est Kernow a-dhia 1997. Genys yn Loundres yn 1947, y hevis ev y adhyskas yn Dewnans. Ev yw kyns dyghtyer a Midland Bank ha wosa henna Mer a Essa. Y kwithas Breed y esedh senedhek orth dewisyansow 2001 ha 2005. Pregowther Methodek yw ev ynwedh.
Gwiasva
Klass:Dinethyansow 1947 Klass:Parti Livrel Werinel Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Politegoryon a Gernow
Oktoberfest 1900
Oktoberfest 1900 yw kevres pellwolok almaynek.
Klass:Towlennow pellwolok
Francisco de Goya
right|thumb|250px|Portrayans Goya, gans [[Vicente López y Portaña]]
Francisco de Goya y Lucentes (30 mis Meurth 1746 — 30 mis Ebrel 1828) o lymner a Spayn. Ev a wre lymna lies portrayans a Deylu Ryal Spayn. Yth yw y bycturs moyha geryes da "Charlys IV a Spayn hag y Deylu" hag "An Kensa a vis Me 1808".
Klass:Lymnoryon Klass:Mernansow 1828 Klass:Spaynyoryon‎ Klass:Dinethyansow 1746
Indonesek
Indonesek (bahasa Indonesia) yw unn furv a'n taves Malayek (bahasa Melayu) hag yw soedhogel yn Indonesi. Yma moyha tus y'n wlas na ow kewsel Indonesek avel sekond yeth po avel vammyeth, hag Indonesek yw taves chyf an trevow. Byttegyns, yma yethow erell ha gansa brassa niver a gewsoryon mammyeth, r.e. Javanek ha Soundanek.
Møre og Romsdal
Møre og Romsdal yw konteth yn Norgagh.
Klass:Kontethow Norgagh
Fay Bahá'í
right|thumb|Kres an Bys Bahá'í, Hefa, Ysrael. Yma nebes 6 milvil a Vahá'ísi a-dreus 247 gwlasow ha powyow y'n norvys. Chyf skryptor an Fay yw Kitáb-i-Aqdas, po "an Sanssa Lyver", mes Bahá'ísi a enor skryptors a bub fydh. Yma seyth "chi gordhyans", po tempel bahá'í, a-dreus an bys y'n eur ma. Kres menystrans an Fay Bahá'í usi yn Hefa, Ysrael.
Brian Cox (steronydh)
Brian Cox yw steronydh sowsnek.
Klass:Godhonydhyon Klass:Rock Klass:Sowson Klass:Dinethyansow 1968
Kelliwik
Y'n 18ves kansblydhen, kyrghynn Kelliwik o onan a'n poesikka ranndiryow balyow y'n Ynysek Predennik. Y hevis arghans y'n Nans Arghans kentrevik. Y'n eur ma, y hyllir gweles lies bern bal y'n dirwel, mes nyns eus balyow snell namoy saw mengleudh growan war Woen Hingston.
Yma'n kyns tre varghas ammeth orth le kuntellyans fordh Aberplymm-Bud (ow mos a-gledhbarth hag a-dheghowbarth der Essa ha Lannstefan) a fordh Tavistock-Lyskerrys (ow mos dhe'n howlsedhes ha dhe'n howldrehevel).
37
bledhen gemmyn
Klass:37
2015
2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 2015 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sul. Hemma yw "Blydhen a'n Bys ma rag Difeythtiryow".
Klass:2015
An Gannas
An Gannas yw lyver-termyn dyllys pub mis yn Kernewek yn tien. Dyllys yw gans Kowethas an Yeth Kernewek ha dannvenys yw dhe Gernewegoryon yn lies bro a-dro dhe’n norvys. Pennskrifer An Gannas a-dhia hy dalleth yn mis Kevardhu 1976 re beu Graham Sandercock. Eseli an kowethas a skrif an erthyglow yn An Gannas – hwedhlow, bardhonogow, nowodhow, krowseryow h.e., ha redys yw gans kernewegoryon freth ha dallethoryon maga ta.
Lacuna Coil
thumb|right|250px|Scabbia hag Andrea
Lacuna Coil yw band rokk a Milano, Itali. Eseli "Lacuna Coil" yw Cristina Scabbia, Andrea Ferro, Cristiano Migliore, Marco Biazzi, Marco Coti Zelati hag Cristiano Mozzati.
Kevrednow a-ves
Klass:Italians Klass:Rock
Pi
Devynnow
Klass:Niverow
Rockford, Illinois
thumb|300 px|Rockford thumb|250px| Rockford yw sita yn Illinois, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 148,655.
An sita a veu fondys yn 1834.
2016
2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 2016 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sul. Hemma yw "Blydhen a'n Bys ma rag Difeythtiryow".
Rockford, Illinois
Gwiasva
Klass:Citys yn Illinois
Pri gwynn
Pri gwynn yw growan podrek devnydhys yn diwysyans paper, cheni ha medhygneth. Kevys veu yn Bre Tregonin (po Tregonning), ogas dhe Eglosvreg (po Breage) gans kymyst dhiworth Aberplymm, William Cookworthy y hanow, yn 1746. Nyns o an pri gwynn na da, byttegyns, hag yn 1748 ev a gavas proviyans gwella war an Hensbarrow ogas dhe Sen Ostell. Fondys veu an kynsa Kowethas Pri Gwynn Kernewek yn 1782, ha pri gwynn kernewek a veu dannvenys ganso, yn gorholyon dhiworth an porthow Porth (Par) ha Porthmeur (Charlestown), dhe lies priweythva dhe vri (kepar ha Wedgewood) yn kres Pow Sows.
Kyn tegeas an balyow sten ha kober, hwath yn fyw yw an diwysyans pri gwynn ha pur boesek yw rag erbysieth kernewek hedhyw, yn-dann rewl a gowethas henwys "Pri Gwynn Sowsnek" (sic). Menydhyow a skoellyon dhiworth an diwysyans ma yw tremynn aswonnys yn ta yn ranndir Sen Ostell.
Yma'n Edenva yn mengleudh kyns rag pri gwynn ogas dhe Sen Ostell.
Kramvil
Kramviles yw enevales gans mellow keyn ha goos yeyn y'n klass Reptilia. Gorherys yw aga krohen gans skans. Yma peder garr po hendasow gans peder garr dhedha. Kevys yns i yn pub brastir marnas Antarktika, yn arbennek powyow tesek ha sygh.
Urdhyow
Yma peder urdh a gramvil y'n termyn present:
Europa
300px|right|Europa Europa yw brastir hengovek (po rann veur brastir Eurasi). Yth esa 666 498 000 triger ynni yn 2001, po unn seythves a boblans an nor. Mes nebes byghan yw an brastir: gans arenebedh a 10 400 000 km², nyns yw Europa moy nag Ostrali nameur.
A-dhia Nessa Bresel an Bys, y tallathas statow Europa dos keffrys. Unyans erbysiethek ha gwlasek yw an Unyans Europek, gans 27 stat esel a-dhia vis-Me 2004. Mes yma statow europek oll (moy po le) yn keskusulyans lowsa, Konsel Europa.
Ayrborth Sao Vang
Ayrborth Sao Vang (yn Vietnamek, Sân bay Sao Vang) yw ayrborth ogas dhe Thanh Hoa yn Vietnam.
Klass:Vietnam Sao Vang
Nil
thumb|right|100px|An Nil dhyworth efanvos
An Nil (Arabek: النيل an-nīl) yw avon yn Afrika. An hirra avon y'n bys yw hi (6,853 km).
Media
Klass:Afrika Klass:Avonyow
Karrek
''"Karrek" a gevarwodh dhe'n folen ma. Rag usys erel, y hweler Karrek (klerheans)
Karrek yw soled a hwer yn naturel gwrys a vonyow krystallek. An brassa rann a’n Norvys yw gwrys a garrygi (an gresten ha’n mantel). Kemyskansow dyffrans a vonyow a wra karrygi dyffrans. Gorherys yw karrygi dell ys usys gans gweres po dowr. Menonieth (petrology po lithology) yw studhyans karrygi. skeusennik|250px|Gweliow a garrek, godhesys yn gorwelyek. Als yn Trwyn y Fulfran, Llŷn, [[Kembra.]] skeusennik|250px|Tenewan karnek gover an menydh ogas dhe Orosí, [[Kosta Rika.]]
Eghennow a garrek
skeusennik|An Kylgh Karrek
An Kylgh Karrek
Furvyes ha distruys yw karrygi y'n Kylgh Karrek. Karrygi yw furvyes gans loskvenydhyow wosa gwrysans magma. Wosa esknians, furvyes yw karrygi godhosek gans godhesans y'n mor, gans avonow, an gwyns po rewlivow. Re anedha yw eskniys arta, re yw treusfurvyes dhe vos karrygi treusfurvyek. Drefen tektonieth plattys karrygi yw teudhys dhe furvya karrygi tanek arta. skeusennik|Klassa karrygi tanek Klassys yw karrygi tanek herwydh an kansrannow a SiO2 ha monyow erel. Karrygi tanek yw pennfenten da a vonyow. Balweyth re beu kowlwrys yn Kernow rag hy monow a'n Oos Brons, a-dhia nans yw a-dro dhe 4000 bledhen bys y’n jydh hedhyw, yn arbennik rag sten, kober, arsenik, arghans ha zynk. Martesen y fydh balweyth rag lithiom y'n termyn a dheu yn ranndir Kammbronn. Yn-mysk an monyow henwys dhyworth Kernow yw Logsulyanit, Kernowit, Cornwallit ha cornubit.
Mölnlycke
250px|thumb|right|Mölnlycke 250px|thumb|right|Kollji Wendelsberg Mölnlycke yw sita yn Swedherwyk. Yth esa dhedhi poblans a 14,439 a drigoryon yn 2005.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Sweden
1955
1952 - 1953 - 1954 - 1955 - 1956 - 1957 - 1958
1955 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sadorn.
Mernansow
Klass:1955
Father of the Pride
Father of the Pride yw kevres pellwolok bywhes amerikanek.
Klass:Towlennow pellwolok
Peoria, Illinois
thumb|300 px|Peoria thumb|250px| Peoria yw sita yn Konteth Peoria, Illinois, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 113,150.
Göteborg
thumb|300 px|Göteborg Göteborg yw sita yn Swedherwyk. Yn 2010, poblans an sita o 509,847.
Peoria, Illinois
An sita a veu fondys yn 1680.
Göteborg
An sita a veu fondys yn 1621.
Nordland
Nordland yw konteth yn Norgagh.
Göteborg
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Sweden
Karardhek
skeusennik|Treven ha'n eglos yn Karardhek Tre yn Kernow yw Karardhek, y'n pluw a'n keth hanow, neb tri mildir dhe'n est a Resrudh. An dre a devis yn uskis war-barth hag an diwysyans balweyth. An dre a veu rann a Bluw Wenep kyns bos gwrys pluw civil hy honan yn 1985. Yth esa poblans a 1,348 y'n dre herwydh an pobelniverans 2011.
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Garardhek
Peoria, Illinois
Gwiasva
Klass:Citys yn Illinois
Wellsboro, Pennsylvani
thumb|300 px|Wellsboro thumb|250px| thumb|250px| Wellsboro yw burjestra yn Konteth Tioga, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2000, poblans an sita o 3,328.
An sita a veu fondys yn 1806.
Gwiasva
www.wellsboroborough.com
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Nordland
Klass:Kontethow Norgagh
Saint John's, Antiga ha Barbuda
Saint John's yw penncita Antiga ha Barbuda.
Klass:Citys ha trevow yn Amerika
Krognans
Krognans yw komm gesys ughel a ugh leur nans U drefen hwer moy a esknians y'n nans U. Rewliv an nans U o moy nerthek, ow kordownnhe an nans. Yn fenowgh dowrlammow a dheu dhyworth an kommow war nans tenwennow an nans U. skeusennik|300px|Krognans ha dowrlam skeusennik|700px|Krognansow yw an kommow gesys ughel a ugh leur an nans U
Konteth Dinwiddie, Virjynni
Konteth Dinwiddie (yn Dinwiddie County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Etholans lewydhek Statys Unys, 2016
Etholans lewydhek an Statys Unys 2016 o an 58ves etholans lewydhek, synsys a'n 8 Du 2016. Donald Trump, an ombrofyer repoblikanek fethys an ombrofyores dhemokrat Hillary Clinton, ow kwaynya 304 a 538 esedh Kolji an Etholoryon.
Dubniom
Elven gymyk synthetek yw dubniom, niver 105 y'n Vosen Beriodek. Y furvell yw Db. An hanow a dheu dhyworth an dre Dubna yn Russi, yn le may veu gwrys yn kynsa yn 1968. Yma hwegh isotop dhe'n elven, an hirra hanter bewnans yw dhe dhubniom-268, h.y. 28 our. Pur radyoweythresek yw.
Etholans lewydhek Statys Unys, 2016
Devynnow
Klass:2016 Statys Unys 2016 Klass:Gwlasegeth an Statys Unys
Dubniom
skeusennik|Kesfondyans rag Hwithrans Nuklek
Klass:Elvennow kymyk
Lavyn europek
Klass:Engraulis
Naperville, Illinois
thumb|300 px|Naperville thumb|250px| Naperville yw sita yn Illinois, Statys Unys. Yn 2010, poblans an sita o 141,853.
An sita a veu fondys yn 1831.
Yasunari Kawabata
Klass:Asians Klass:Mernansow 1972 Klass:Omladhansow Klass:Pewas Nobel Klass:Skriforyon fugieth
Pow Tay
Pow Tay (yn Tayek, ประเทศไทย) yw gwlas yn Asi Soth-Est.
Klass:Gwlasow yn Asi
Jacksonville, Florida
An sita a veu fondys yn 1791.
2013
2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 2013 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sul. Hemma yw "Blydhen a'n Bys ma rag Difeythtiryow".
Jacksonville, Florida
Gwiasva
Klass:Citys yn Florida Klass:Kontethow Florida Klass:Seow konteth an Statys Unys
Asaph Hall
Asaph Hall o steronydh amerikanek.
Klass:Amerikanyon Klass:Dinethyansow an 19ves kansvledhen Klass:Godhonydhyon Klass:Mernansow 1907 Klass:Ynkleudhyansow yn Konnectikut
Chris Pine
Klass:Dinethyansow 1980 Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon wari gwydhyow amerikanek
Edwin Hubble
Edwin Hubble o steronydh amerikanek.
Klass:Amerikanyon Klass:Godhonydhyon Klass:Mernansow 1953
James Prescott Joule
James Prescott Joule (24 Kevardhu 1818 – 11 Hedra 1889) o fisegydh sowsnek, genys yn Salford, yn ogas dhe Mankenyon. Yn y vewnans ev a wrug kevrohow meur dhe studhyans tredan ha thermodynamek.
Ebrow
Ebrow yw yeth semitek kewsys yn Ysrael hag usys rag gordhyansow yedhowek a-dreus an bys. Y skrifir Ebrow yn lytherennek hy honan (skrifys a'n deghow dhe'n gledh). Ebrow yw an tavas y skrifas moyha lyvrow an Testament Koth a'n Bibel ynno.
James Prescott Joule
Aswonys yw ev rag diskudha lagha Joule a wra deskrifa tommheans tredanek dre leverel an myns a dommder askorrys pub eylen yn kendegell gans fros tredan dhe vos kemusur dhe'n resistans a gendegell ha dhe bedrek an fros. An unses rag hemma yw an joule, kehaval orth unn watt-eylen.
Diwettha yn y vewnans, Joule a oberas gans William Thomson dhe dhiskudha tempredh gas dhe godha ha'n gas owth omlesa. An pennrewl ma yw aswonnys avel an effeyth Joule-Thomson.
Klass:Dinethyansow 1818 Klass:Godhonydhyon Klass:Mernansow 1889 Klass:Sowson
Nans U
Nans U yw tirfurv rewlivel kevys yn ranndiryow menedhyek. Furvys yns i pan wra rewlivow komm junya warbarth. An poos moy a weres an rewliv dhe wordhownnhe an nans der an argerdh a skravinas ow kul nans gans leur gwastas ha tenwennow pur serth, hemm yw shap U. Gesys yw kommow war denewen an nans U avel krognansow. Ensamplow da yw nansow Lauterbrunnen yn Swistir, Yosemite yn Kaliforni, Peris yn Kembra ha Glen Coe yn Alban. skeusennik|700px|Tirfurvow rewlivel ow tiskwedhes nans U
Park Kenedhlek Loch Laomainn is nan Tròisichean
Park Kenedhlek Loch Laomainn is nan Tròisichean (Loch Lomond and The Trossachs National Park) yw park kenedhlek kynsa Alban. Apoyntys veu yn 2002. Ev a gomprehend lies menydh ha lynn. Yma 21 Munro (menydh dres 3,000 tros-hys) y’n park, kepar ha Beinn Laomainn, Beinn Laoigh hag A' Bheinn Mhòr.
Desedhys yw an park ogas dhe citys meur Kres Alban. Gerys-da yw dhe vysytoryon rag mires orth tirwedhow ha godhvewnans, kerdhes, krambla, ha sportys dowr. Yn 2017 yth esa 2.9 milvil vysyt dhe’n park.
thumb|left|Menydh Beinn Laomainn dhyworth Lynn Lomond thumb|left|Menydh Beinn Laoigh thumb|center|Ranndir an Tròisichean (Trossachs) y'n gwav
Klass:Alban Klass:Parkow kenedhlek
Gwayana Frynkek
Gwayana (frynkek) (yn Frynkek, Guyane [hanow soedhogel] po Guyane française) yw département d'outre-mer ha rannvro tramor (région d'outre-mer) a Bow Frynk yn Amerika Dheghow. Desedhys yw yntra Brasil ha Surinam, ryb an Keynvor Iwerydh. Unn kres a'n programm spas frynkek hag europek yw Kres Spas Gwayana yn Kourou, Gwayana.
Poblans an rannvro yw pur gemmysk. Yma, yn mysk erell:
Klass:Frynk tramor Klass:Gwlasow yn Amerika Dheghow
Daria
Daria yw kevres pellwolok bywhes amerikanek.
Arth
Arthes, po orses, yw bronnviles yn teylu Artheges (Ursidae). Yma eth ehen a arth byw yn tri isteylu.
Daria
Klass:Towlennow pellwolok
Arth
Arth yowynk yw henwys arthik po orsik. Arthes benow yw orsesow po arthesow.
Keskolm gans tus
Peryllus dhe dus yw neb ehen. An ehennow ma yw arth gwynn, arth gweusek, hag arth gell, le mayth aga bos ogas dhe dus yn arbennek. Krev yw oll ehennow hag i a yll ladha den, mes gohelus yns i hag avoydya tus dre vras. Orses a vynn difres aga orsigow mars aga klewes peryl.
Boos
Arthes yw ollboosa hag i a dheber lies sort a voos. Neb ehennow a yskynn gwydh rag frooth ha know. An arth gwynn a dheber bronnviles mor dre vras. An panda bras a dheber bambou dre vras. Yma tavas ha diwweus hir dhe'n arth gweusek rag dybri moryon, moryon gwynn, ha preves erel. Arth gell a yl pyskessa, ehek rag ensampel, mes nyns yw oll aga boos.
Gonisogeth
Yma lies devnydh gonisogethel a Arthes.
Orsigow Tedi
Orsik Tedi yw an hanow a sort a wariel vyrlyek. An ger Tedi yw dhyworth Theodore "Teddy" Roosevelt, Lywydh a'n Statys Unys.
Henwyn
An hanow a Arthur Gernow, Myghtern a Vreten, yw dhyworth an ger arth.
An hanow Bjorn yw dhyworth an ger rag arth y'n tavosow a Swedherwyk, Island, Norgagh, ha Danmark, mes Otso yw yn Pow Finn. Ursula (benow) hag Urs (gorow) yw henwyn dhyworth Latin.
An styr a hanow teylu McMahon yw map arth yn Wordhonek.
Bern, penncita a Swistir, yw dhyworth an ger Almaynek rag arth ynwedh.
Lien ha kannow
Yma kan Piknik an Orsigow gans Jimmy Kennedy, tralyas dhe Gernowek gans Ken George.
An tri arth yw drolla a-dro tri arth.
Ehennow
(Ehennow byw yn tew.) († - difeudhans)
Klass:Orses
Port Talbot
Port Talbot yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SS78NE39). Yma hi 27.1 mildir (43.6 km) dhiworth Kardydh ha 157 m (252.6 km) dhiworth Loundres. yw braster an poblans, ha 518 (9.5%) a wodhya kewsel Kembrek.
Hiratsuka Raichō
Hiratsuka Raichō (平塚 らいちょう, treuslytherrenys らいてう herwydh a lytherenieth istorek kana; genys Hiratsuka Haru, 平塚 明; 10 mis Hwevrer 1886 – 24 mis Me 1971) o skrifores, jornalyades, gweythresores politek, direwlyades ha benowydhes nihonek. Klass:Dinethyansow 1886 Klass:Asianesow Klass:Kresydhyon Klass:Mernansow 1971 Klass:Skriforesow
Carles Puigdemont
Gweler ynwedh
Klass:Dinethyansow 1962 Klass:Drogoberoryon Klass:Lewydhyon Klass:Meryon Klass:Politegoryon a Europa Klass:Skriforyon
Port Talbot
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Lewisburg, Pennsylvani
thumb|300 px|Lewisburg thumb|250px| thumb|250px| Lewisburg yw burjestra yn Konteth Union, Pennsylvani, Statys Unys. Poblans an burjestra yn niveryans 2020 o 5,158.
An sita a veu fondys yn 1806.
Gwiasva
www.lewisburgborough.org
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
2017
2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 2017 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sul. Hemma yw "Blydhen a'n Bys ma rag Difeythtiryow".
Klass:2017
Etholans ollgemmyn Norgagh, 2017
Yth esa dewisyans war an 11ves a vis Gwynngala 2017 dhe etholi 169 esel dhe'n Storting (Senedh Norgagh). Kyn Jonas Gahr Støre hag an Parti Lavur a gwaynyas an moyha votys hag eseli, an keffrysyans a Erna Solberg (ynter an Parti Gwithadorek, an Parti Avonsyans, an Parti Livrel ha'n Parti Kristyon Demokratek) a wrug remaynya yn governans gans rann vrassa byghanhes a 88.
Tallahassee, Florida
thumb|300 px|Tallahassee Tallahassee yw pennsita Florida, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 196,169.
An sita a veu fondys yn 1824.
Gwiasva
Klass:Citys yn Florida Klass:Penncitys y'n Statys Unys Klass:Seow konteth an Statys Unys
Pedn an Wlas
thumb|300px|right|Pedn an Wlas Pedn an Wlas yw penn tir ha trev vyhan y'n west a Gernow. An tyller an moyha dhe'n howlsedhes yn Kernow ha Breten Veur yw. Yma war an konna tir Pennwydh, a-dro dhe 8 mildir (13 km) west-sothwest a Bennsans. Dhyworth an alsyow a goodh y'n Keynvor Atlantek y hwelir an Golowji Longships ha Syllan neb 28 mildir (45 km) yn pellder. Herwydh an henhwedhel, yma tiredh kellys Ker Is yn-dann an mor yntra Pedn an Wlas ha Syllan. Lies den re gerdhas dhyworth Pedn an Wlas dres Breten Veur bys yn John O’Groats, an 'diwettha' tyller yn Alban.
Doronieth
Pedn an Wlas a'n jeves heglowans arbennek drefen y'n devnydhir yn fenowgh rag kewsel a-dro dhe bellder. Pedn an Wlas dhe John O'Groats yw pellder a 838 mildir (1,349 km) dre fordh, hag y tevnydhir an pellder kemmyn "Pedn an Wlas dhe John O'Groats" yn fenowgh rag styrya resegow, kerdhow po hwarvosow a jerita yn Breten Veur.
Mike Pence
Mike Pence (genys Michael Richard Pence, 7ves mis Metheven 1959 yn Indiana) yw politeger a Amerika ha 48ves Is-lywydh an Statys Unys yn-dann Donald Trump a-dhia 2017 bys yn 2021. Ev o 50ves governour Indiana a-dhia 2013 bys yn 2017.
Klass:Islewydhyon an Statys Unys Klass:Indiana Klass:Parti Repoblikanek
Na h-Òganaich
skeusennik|Na h-Òganaich yn Celtic Connections yn 2007 Furvys veu an bagas ilow rokk gwerin Albanek a Glasgow Na h-Òganaich ('an yonkoryon' yn Albanek) a-varr yn 1971, wosa keskans yn Dunoon. Ena Margaret MacLeod (kaner gans medalen owr an Mod) a vetyas gitarydh Noel Eadie. Margaret a gampollas dhodho hy broder (Donnie MacLeod) dhe dhyski gitar, ytho yth ervirsons i furvya tryas rag kestrifa y'n Mod Kenedhlek Riel.
Y homendyas koweth a Enys Lewis, Donnie MacLean, rekordyansow Murdo Macfarlane dhedha. Prydydh a Melbost o Macfarlane, mes ny aswonnys o y ganow. Da o gansa gwreydhekter y ganow, ytho yth eth an tryas dhe'n Mod yn Stirling yn Mis Hedra 1971. Ena i a waynyas an kesstrif bagasow gwerin.
Yn 1972 i a berformyas onan a ganow Murdo (Mi le m' Uillinn) yn Killarney, Iwerdhon hag i a waynyas an Kesstrif Kanow Pan-Keltek. Wosa hemma, i a gevi keskanow dre'n Bys Keltek, yn Pow Sows, Kanada a Vreten Vyghan.
Yn 1976 gelwys veu Na h-Òganaich dhe wul torn a'n Statys Unys, mes yth oberi Noel avel arethor kolji. Yth eth Margaret ha Donnie hebdho ytho, ow performya avel duo, ha wosa i dhe dhehweles dhe'n RU, y fesyens dhe wul y'n keth vaner, gans ilewydhyon keveylya.
An bagas gwreydhek re dhasformyas treweythyow, yn arbennik yn Fèis nan Còisir yn Stornoway hag yn Celtic Connections yn Glasgow (2007). Yma Margaret ow kana yn galwesik gans an ilewydh akordyon Billy Anderson. Yth eth Donnie MacLeod dhe vos presentyor war towlen bellwolok Albanek rag floghes Dotaman war BBC Scotland. Trigys yw Noel war Enys Lewis a-dhia 1978, owth oberi kepar ha dyskador.
Kanow
Klass:Albanyon Klass:Ilow
70 KOK
Klass:70 K.O.K.
Mensa (ranneves)
Mensa yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Umm Kulthum
Kanores veur an bys arabek o Umm Kulthum. Spellyans aral war hy hanow yw Oum Kalsoum (ynwedh Om Kalthoum). (Herwydh an Arabek أم كلثوم an leveryans yw "ym kulthoom"). Hy hanow leun o Umm Kulthum Ibrahim al-Sayyid al-Baltaji. Genys veu hi yn Tamay-az-Zahayra, neb 100km. (60 mildir) dhe'n north a Cairo yn Ejyp. Nyns yw dedhyas hy genesigeth godhvedhys yn certan, martesen an 4a a vis Me, 1904. Hi a verwis yn Cairo an 3 a a vis Hwevror, 1975.
Hy lenhanow yn Arabek yw "as-sit", "An Arlodhes". Re beu gelwys "An Peswora Pyramid", "Steren an Est" ha "Duwes an Gan Arabek" ynwedh. Hi re werthas moy ages 120 milvil a rekordyow. Hy hanow yw aswonnys dhe bobel yowynk ha koth dres an bys arabek ow kesunya elvennow klassek ha delanwesow nowydh yn kettermyn.
Nord-Trøndelag
Nord-Trøndelag yw konteth yn Norgagh.
Klass:Kontethow Norgagh
Umm Kulthum
Plasenskrif dewisys
Klass:Dinethyansow 1904 Klass:Ejyptyonyon Klass:Gwarioresow fylm Klass:Kanoresow Klass:Kenedhlogoryon Klass:Mernansow 1975
Jeremy Renner
thumb|Jeremy Renner Jeremy Renner (genys 7 Genver 1971) yw gwarier amerikanek geryes da.
Klass:Dinethyansow 1971 Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon wariva amerikanek
2018
2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 - 2021 2018 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sul. Hemma yw "Blydhen a'n Bys ma rag Difeythtiryow".
Mernansow
Klass:2018
Kylgh
alt=Kylgh du sempel.|skeusennik|Kylgh Kylgh yw furv rond a dhew vyns. An keth pellder dhiworth y gres yw leow oll war an amal, an keysedh.
Keysedh kylgh yw π lieshes gans y dreuslinen.
Arenabedh kylgh yw π lieshes gans pedrek y asen (hanter treuslinen).
Klass:Awgrym
Seiji Noma
Klass:Asians Klass:Dinethyansow 1878 Klass:Mernansow 1938
Arabi
right|thumb|200px|An Konna-tir Arabek. Arabi yw rannvro veur ynni lies gwlaskor anserghek. Yma "Arabi" ow styrya an konna-tir arabek yn le may tallethas an pobel arabek; po an powyow oll ynna poblans arabek hedhyw.
Unyans Arabek
right|Gwlasow Arabek Yma'n mappa ma ow tiskwedhes an statys eseli a'n Unyans Arabek, h.y. nessa styryans an term "Arabi".
(Nyns yw Israel ow kul rann a'n Unyans politek ma, mes yma poblans arabek meur ena. Nyns yw arab moyha tus yn Komoros na Somali, hag yma kemmyniethow meur a dus nag yns arab y'n Maghreb (h.y. an Berbers); Moritani ha Soudan (bagasow afrikanek du); Irak ha Surri (Kurdyon); ha statow an Gammas Persek (Eyndogyon hag erell).)
Arabi hag Islam
Yma Islam ow talleth y'n konna-tir arabek, yn le ma yma hwath an sitys pur sans Mekka ha Medina; hag a-ban yw skrifys yn arabek an Qur'án, yma Muslimyon a-dreus an bys ow studhya an yeth arabek rag aga dyskansow kryjyk. Byttegyns, le es 33% a boblans Muslim an bys yw Arabys hedhyw.
Springfield, Illinois
thumb|300 px|Springfield, Illinois thumb|250px| Springfield yw pennsita Illinois, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 114,394.
An sita a veu fondys yn 1821.
Gwiasva
Klass:Citys yn Illinois Klass:Penncitys y'n Statys Unys Klass:Seow konteth an Statys Unys
Malmö
thumb|300 px|Malmö Malmö yw sita yn Swedherwyk. Yn 2009, poblans an sita o 290,078.
An sita a veu fondys yn 1353.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Sweden
Emperouregieth
thumb| [[Cecil Rhodes]]
Emperouregieth yw polisi (fordh governans) mayth assayons kenedhlow bras ha kevothek ystynna aga awtorita dres aga emlow. Amkan an polisi emperouregieth yw gwruthyl emperoureth.
Kenedhlow emperouregek a wra kemmeres maystri a genedhlow erell. Treweythyow y hwrons usya nerth breselek. Byttegyns, y hyllons ynwedh sevel orth usya nerth breselek. Y hyllons selya maystri erbysek ha/po politek a-berth y'n genedhel arall.
Rewlyer emperoureth a wra kavoes asnodhow naturek kepar hag askorras ammethel ha halweythel. Y hyll ynwedh tus fethys bos ynniys dhe gethneth po dhe ober a wober isel. Y hyllons ynwedh bos keskfrifys dhe wonis breselek a-barth an emperoureth. Y hwaynir ynwedh marghasow kenwerth. Y hyll an dus yn-dann wovernans emperouregek bos ynniys dhe brena gwara diworth an governans na, po gans diwysyans an governans na.
Ytho, y hyll polisi emperouregieth ri prow kowrek dhe'n genedhel emperouregek. Y hyll an les ma durya hirneth.
Klass:Gwlasegeth
East St. Louis, Illinois
East St. Louis yw sita yn Konteth St. Clair, Illinois, Statys Unys. Yn 2010, poblans an sita o 27,006.
An sita a veu fondys yn 1820.
Gwiasva
Klass:Citys yn Illinois
Park Kenedhlek Northumberland
Park Kenedhlek Northumberland yw an park kenedhlek pella dhe gledhbarth Pow Sows. Desedhys yw ynter or Alban ha Fos Hadrian. Onan a’n parkow kenedhlek leha peblys ha leha vysytys yw yn Breten Veur. Yma oll arenebedh an park yn Konteth Northumberland.
William Herschel
William Herschel o steronydh sowsnek.
Park Kenedhlek Northumberland
Yn kledhbarth an park yma Breow Cheviot, war an or albannek. Dhe’n dhyghow yma gonow tonnek, nebes anedha gans koswigow efan. Hemm yw Koswik Kielder. Yn dyghowbarth an park yma tirwedh an Legh Eythin Meur (Great Whin Sill) ha Fos Hadrian dhyworth an Oos Romanek.
Amazonas (Veneswela)
Amazonas yw stat yn Veneswela.
Chihuahua
Chihuahua yw stat yn Meksiko.
1954
1951 - 1952 - 1953 - 1954 - 1955 - 1956 - 1957
1954 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Gwener.
Mernansow
Klass:1954
Park Kenedhlek Northumberland
Yma lies savle hendhyskoniethel y’n park, hag a gomprehend meyn kov kynsistorek, krellow Romanek ha touryow Peel, drehevys avel defens erbynn goryskynyoryon dhyworth Alban.
Arwodh an park yw gelvinek.
Yn mis Kevardhu 2013, appoyntys veu Park Kenedhlek Northumberland ha ranndir ogas dhodho avel Park Ebron Dewl Kesgwlasek, an moyha yn Europa. thumb|left|Menydh An Cheviot thumb|center|Fos Hadrian ha Crag Lough. An als yw an Legh Eythin Meur, [[karrek danek]] thumb|left|Koswik Kielder ha Kreunva Kielder
Klass:Parkow kenedhlek
Jacques Cartier
dyhow|skeusennik Jacques Cartier o gwikor Frynkek ha hwithrer. Genys veu ev 31 mis Kevardhu 1491 yn Saint-Malo, tre vyghan yn Breten Vyghan, ha ev a vewas bys dhe 1 mis Gwynngala 1557. Ev a wolyas teyrweyth dhe Kanada. Klass:Dinethyansow 1491 Klass:Bretonyon Klass:Mernansow 1557
Konteth Essex, Virjynni
Konteth Essex (yn Sowsnek, Essex County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
William Herschel
Klass:Almanyon Klass:Godhonydhyon Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1822 Klass:Dinethyansow 1738
Lynn komm
Lynn komm yw lynn vyghan kevys yn kres komm, nans rewlivel. Furvyes yns i pan vo komm eskniys ha downnhes gans rewliv komm. Wosa Oos an Rew, lynn a lenow leur an komm dell yw gordhownnhes. Usys yw an ger 'tarn' yn Sowsnek, dhyworth an Norsek koth tjörn.
Klass:Lynnyn
Galesburg, Illinois
thumb|300 px| Galesburg yw sita yn Konteth Knox, Illinois, Statys Unys. Yn 2000, poblans an sita o 33,207.
An sita a veu fondys yn 1836.
Gwiasva
Klass:Citys yn Illinois
Franklin, Pennsylvani
thumb|300 px|Franklin thumb|250px| thumb|250px| Franklin yw sita ha se konteth Konteth Venango, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2000, poblans an sita o 7,212.
Gwiasva
www.co.venango.pa.us
Klass:Citys yn Pennsylvani Klass:Seow konteth an Statys Unys
Microscopium (ranneves)
Microscopium yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Begel
Y'n bys medhegieth, begel yw an hanow ewn rag an boton torr. Kreythen yw war an torr, tamm a-ugh an Mons Veneris. Kawsys yw an greythen pan veu terrys an gorden vogelek war dhinythyans an baban. Yma dhe bub bronnvil bogel, kyn nag yns i mar apert y'n brassa rann a enevales ages yth ywa war dhen.
An greythen, war dus, yw pytt down, mes treweythyow an greythen a omherdh. Yn hwir, pur varyansek yw furv ha myns an begel. Nyns yns i nas genynnek, ha drefen henna, usys yns i dhe aswon gevellyon nowydh dhinythys.
Klass:Korfonieth
Park Kenedhlek Halow Evrek North
Ugheldir gwastas yw an brassa rann a’n park, gans nansow down. Koswik yw 23% anodho. Kerrygi Jurassek a worwedh yn-dann an park, kepar ha kyllasen, leysveyn, krag ha kalgh.
Usys veu Hyns-Horn Halow Evrek North avel tyller yn fylmow ha towlennow pellwolok kepar ha ‘Downton Abbey’, fylmow ‘Harry Potter’ ha ‘Heartbeat’.
Klass:Parkow kenedhlek
Joliet, Illinois
thumb|300 px| thumb|250px|Joliet Joliet yw sita yn Illinois, Statys Unys. Yn 2010, poblans an sita o 147,433.
Douglas Adams
skeusennik|Douglas Adams
Joliet, Illinois
An sita a veu fondys yn 1833.
Gwiasva
Klass:Citys yn Illinois
Kastylli ha Fosow Tre Myghtern Edward yn Gwynedd
Kastylli ha Fosow Tre Myghtern Edward yn Gwynedd yw Ertachva an Bys UNESCO, desedhys yn Gwynedd, Kembra North. Hi a gomprehend an peswar kastell a Biwmares, Harlech, Caernarfon ha Conwy. Prederys yns dhe vos an ensamplow gwella a bennserneth kasorek an 13ves kansvledhen diwedhes ha 14ves kansvledhen a-varr.
Douglas Adams
Douglas Noel Adams (11ves Mis-Meurth 1952 – 11ves Mis-Me 2001) o skrifer sowsnek. Ev yw meurgerys rag y romansow The Hitchhiker's Guide to the Galaxy.
Kastylli ha Fosow Tre Myghtern Edward yn Gwynedd
Istori
Y'n 20ves kansvledhen aswonys veu an kastylli dre vras rag aga forpas kasorek. Termyn aga trehevyans re beu deskrifys avel ughelboynt drehevel kastylli Sowsnek gans D. J. Cathcart King. Hemm yw drefen aga devnydh a dhefens keskresek, barbikanow ha treven porth meur. Ynwedh, Sidney Toy a's deskrif avel "re a'n kastylli moyha gallosek dhyworth neb oos po pows".
Douglas Adams
Adams a veu genys yn Kargront ha ev o trigys yn Loundres Est hag Essex pan o yowynk.
Kastylli ha Fosow Tre Myghtern Edward yn Gwynedd
Istori
A-dhiwedhes, istorioryon avel Michael Prestwich hag Abigail Wheatley a boslev rann an drehevyansow ma avel palesyow hag arwodhyow gallos riel.
Douglas Adams
Ev o skrifer rag towlennow pellwolok, yn sampel Monty Python ha Doctor Who y'n blydhennow 1970. Yn 1978, ev a skrifas gwari radyo fugieth skiensel, henwys The Hitchhiker's Guide to the Galaxy.
Kastylli ha Fosow Tre Myghtern Edward yn Gwynedd
Istori
Rann an pennser riel (Jamys a Sen Jory) y'n drehevyans yw poynt a argya gans lies istorior, rag ensampel delanwes Savoy war y dhelinyansow. Deskrifys veu y'n pennfentynnyow avel “Magistro Jacobo de sancto Georgio, Magistro operacionum Regis in Wallia”, ow styrya “Mester Jamys a Sen Jory, Mester Oberyow an Myghtern yn Kembra.”
Aswonvos
Yn 1986 apoyntys veu an peswar tyller avel ertachva an bys UNESCO. Henwys yns avel "Kastylli ha Fosow Tre Myghtern Edward yn Gwynedd".
Growven
skeusennik|right|"The Salt Cellar", karn growven yn Ranndir an Bleynyow, Pow Sows
Growven po grow yw kragen gales, gwrysow garow gwrys a vonyow silika. An term yw usys yn arbennik rag krag mengleudhys dhe wul stoffow drehevel.
Growveyn Bretennek a veu usys rag gul melinveyn. Usys vons dhe vala bleus, mala prenn dhe lus rag gul paper ha bleynya lownyow. Krag gans gwrysow tewes elinek yw gelwys growveyn yn fenowgh. I a yll komprehendya buli munys yn fenowgh ynwedh. Millstone Grit yw term anfurvyel rag growveyn kevys yn Park Kenedhlek Ranndir an Bleynyow. Gwrys veu an godhosow y'n Oos Glowek yn studhyow delta. Gerys-da yns i rag krambla.
Kastylli ha Fosow Tre Myghtern Edward yn Gwynedd
Devynnow
Klass:Ertachva an Bys UNESCO Klass:Kastylli Klass:Kembra
Oppland
Oppland yw konteth yn Norgagh.
Klass:Kontethow Norgagh
Brasília
thumb|right|250px|Penneglos Brasília. Brasília yw pennsita Brasil. Pur arnowydh yw hi, ha fondys yn 1960 gans Juscelino Kubitschek. Nyns eus governans trevek dhe V-Brasília; gans huni Ranndir an Kesunyans y fydh menystrys. A-dro dhe 2 vilvil yw hy foblans.
Klass:Brasil Klass:Citys ha trevow yn Amerika
Mahomm
skeusennik Mahomm (po محمد, Muhammad, yn arabek) yw an diwettha ha moyha profoes a Islam. Genys y'n vlydhen 570 OK, moy po le, yn Mekka, Arabi, ev a gavas y gynsa hunros dhiworth an el Gabriel yn 610, herwydh hwedhel hengovek y vywnans. Gabriel a'n erghis kovhe ha dythya an gwersow a wra hedhyw an Qur'án, lyver sans a Vuslimyon. Yn 622 y eskerens a'n fesyas a-dhiworth Mekka, mes Mahomm a wrug kres gordhyans nowydh yn Medina. A-dhiworth Medina, Mahomm a unyas Arabi oll yn-dann vaner Islam. Y ferwis ev yn 632 yn Medina, Arabi.
Yn Europa y'n Oesow Kres, Kristonyon a dhispresyas Mahomm avel arwoedh a 'dhiskryjyans' an Sarsyns. Yn lyenn an oes ma, yma tus pagan ow kordhya Mahomm warbarth gans Satnas avel dywow. Y'n for' ma, Mahomm yw gordhys gans an arloedh Tewdar yn Bywnans Meryasek. Byttegyns, nyns usi Muslimyon ow kordhya Mahomm dhe wir – enorys yw ev unnweyth avel "sel an brofoesi".
Konteth Floyd, Virjynni
Konteth Floyd (yn Floyd County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Floyd
Lyver
Nebonan a skrif lyvrow yw skrifer po awtour ha nebonan a wra avenyow yn lyver yw lymner. Yma lyvrow kudhlen gales gwrys gans kudhlennow pasbord gorherys gans kweth po ledher ha gwriys war-barth. Yma ynwedh lyvrow kudhlen vedhel gwrys a baper serth ha glusys war-barth. An geryow yn lyvrow a yll bos lennys ha rekordys war snod, war blasen po yn restren. An re ma yw sonlyvrow. Lyvrow a yll bos lesrynnys yn furv elektronek avel e-lyvrow.
Esya yw furvas an lyvrow ages an tybyans a-varra, an skriva. An Romanes o an kynsa tus dhe worra temmyn diblans a dhornskrif war-barth yntra kudhlennow rag furvya kodeks. Hemm o esya dhe handla ha gwitha ages skrivow, mes nyns o hwath lyver poran. Skrivow ha kodeksys o skrifys ha kopiys dre dhorn.
An dus jinek a dhismygyas pryntya dre stock prenn. An gis ober ma a gerv rothow a stock prenn, gorra ynk war an tu kervys hag ena gwaska an stock war baper. Henn o method lent awos an termyn res dhe gervya an prenn.
Johannes Gutenberg o an kynsa den dhe dhismygi jynn rag pryntya, an wask-argrafa (po pryntya), y'n 15ves kansvledhen. Yn mysk an dismygyans ma o moy es saw an wask, res o dismygi hag askorra teyp alkan gwayadow rag an argerdh jynn. Wortalleth, an jynnys o lent ha res o nerth keherek an pryntyas rag oberi. An Hweldro Diwysyansek a dhros nerth ethen ha, wosa henna, tredanheans.
Anzoátegui
Anzoátegui yw stat yn Veneswela.
2019
2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 - 2021 - 2022 2019 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sul. Hemma yw "Blydhen a'n Bys ma rag Difeythtiryow".
Mernansow
Klass:2019
Jeffrey Eugenides
Jeffrey Kent Eugenides (genys 8 mis Meurth 1960) yw romanser ha skrifyas a hwedhlow berr amerikanek. (The Virgin Suicides, Middlesex).
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Dinethyansow 1960 Klass:Skriforyon fugieth amerikanek
Konteth Fauquier, Virjynni
Konteth Fauquier (yn Fauquier County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Fauquier
Resolfen
Resolfen yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SN80SW55). Yma hi 27.5 mildir (44.2 km) dhiworth Kardydh ha 153.8 m (247.5 km) dhiworth Loundres. 2248 o braster an poblans yn 2011, ha 273 (12.1%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Baskek
right|300px|Basque Country in Spain and France thumb|290px|Basque dialects
Baskek yw yeth unnik kewsys y'n Pow Bask. Kes-soedhogel gans yeth spaynek yw hi y'n Kemmynieth Omrewlys Bask, y'n Rywvaneth Spayn.
Klass:Yethow Klass:Pow Bask
Kankakee, Illinois
An sita a veu fondys yn 1853.
Gwiasva
Klass:Citys yn Illinois
Josh Duhamel
thumb|Josh Duhamel Josh Duhamel (genys 7 Du 1972) yw gwarier Amerikan geryes da.
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Dinethyansow 1972 Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Manykyns
Ingrida Šimonytė
Ingrida Šimonytė (genys 15 mis Du 1974 yn Vilnius, Lithuani) yw politegores hag ekonomydhes lithuaniek. Hi re sodhas avel Pennvenyster Lithuani a-dhia mis Du 2020.
Klass:Dinethyansow 1974 Klass:Europeanesow Klass:Lithuanians Klass:Politegoryon a Europa
Ryūnosuke Akutagawa
Ryūnosuke Akutagawa (芥川 龍之介, Akutagawa Ryūnosuke, 1 mis Meurth 1892 – 24 mis Gortheren 1927) o skrifer nihonek a oes Taishō. Klass:Dinethyansow 1892 Klass:Asians Klass:Mernansow 1927 Klass:Omladhansow Klass:Prydydhyon Klass:Skriforyon fugieth
Cristoforo Colombo
skeusennik|lymnans a Cristoforo Colombo Cristoforo Colombo (1451–1506) o gwikor Genoese ha hwithrer. Genys veu yn Genoa, Itali, yn 1451.