cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blaise Pascal
Y ober a-varra yn awgrym o war treghow pigorn. Ev a skrifas assay meur war an desten a vynsonieth towlek, 16 y vloodh. Ev a gesskrifas gans Pierre de Fermat a-dro dhe dhamkanieth hevelepter hag o delanwes kres war an displegyans a skiens sosyel hag erbysieth arnowydh. Yn 1642, hwath degowek, ev a dhallathas ober ragresek ow tochya jynnys rekna (henwys reknell Pascal ha, wosa henna, Pascalinow). Onan a'n dew dheviser kynsa a'n reknell jynnweythek o ev.
Godhonydh o Pascal ynwedh. Ev a skrifas dhe skoodhya an gis ober skiensek ha kevri dhe fysegieth. Kevrohow posek a wrug ev dhe'n studhyans a linyow ha klerhe an tybyansow a waskedh ha gwakter dre lesa ober Evangelista Torricelli.
Wosa prevyans kryjyek yn 1654, ev a dhallathas skrifa oberennow meur aga delanwes war filosofieth ha theologieth. Onan a'y oberennow a yssynsas Gwystel Pascal, argyans hevelepterek fideistek rag bosva Duw.
Budapest
Budapest yw pennsita Hungari.
Blaise Pascal
Klass:Filosofers Klass:Frynkyon Klass:Godhonydhyon Klass:Mernansow 1662 Klass:Skriforyon Klass:Dinethyansow 1623
Rasa
Rasa yw tre yn Blaenau Gwent, Kembra; (SO11SE13). Yma hi 22.1 mildir (35.6 km) dhiworth Kardydh ha 134.2 m (215.9 km) dhiworth Loundres. 3115 o braster an poblans yn 2011, ha 228 (7.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Blaenau Gwent
Béla Bartók
250px|right|thumb|Béla Bartók yn 1927
Béla Bartók (1881-1945) o composyth hungarek ha studhyer ilow werin a-dhiworth Howldrehevel Europa. Piano esa ev owth y seni ynwedh.
Klass:Didhuwydhyon Klass:Dinethyansow 1881 Klass:Europeanyon Klass:Hungari Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1945
Karedin
Klass:Alban
Kostentin I a Rom
right|thumb|200px|Delow a Gostentin yn [[Evrek.]] Kostentin Veur (yn latin, Flauius Ualerius Constantinus; 272-337) o rewlyer Romanek a-dhia 306 OK. Y dhyneydhyans o yn Serbi arnowydh; Helen o y vamm. Yn 306, y kwarnyas y luyow yn Evrek, Breten Veur, y vos Emperour. Yn 313 ev a removyas an laghys erbynn Kristonyon der Warnyans Milan. Kynsa Konsel Nicaea ev a elwis yn 325, ha gans henna y tallathas an gis romanek rag promovya Kristoneth. Yn 330, ev a wrug Byzantion po Sita Kostentin (İstanbul arnoywdh) pennsita an emperoureth.
Y'n bys brythonek, Kostentin o geryes da awos tybyans bos Helen a Vreten Veur. Jeffri a Venow a lesas an tybyans bos Kostentin myghtern predennek.
Yma hwedhel yn kever Kostentin ha'n den supposys dh'y sawya a'n kleves meur, Pab Sylvester I, yn Beunans Meriasek.
Klass:Emperours Klass:Mernansow 337 Klass:Rom Klass:Sens
Oda Nobunaga
Oda Nobunaga (織田 信長; 23 mis Metheven 1534 – 21 mis Metheven 1582) o daimyō gallosek nihonek.
Chi Kemmynyon an Ruwvaneth Unys
Klass:Gwlasegeth an Ruwvaneth Unys
Caer-went
Caer-went yw tre yn Sir Fynwy, Kembra; (ST49SE31). Yma hi 19.7 mildir (31.7 km) dhiworth Kardydh ha 113.6 m (182.8 km) dhiworth Loundres. 1735 o braster an poblans yn 2011, ha 151 (8.7%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Fynwy
Theodor Mommsen
Christian Matthias Theodor Mommsen (leveryans almaynek: [ˈteːodoːɐ̯ ˈmɔmzn̩] 30 mis Du 1817 – 1 mis Du 1903) o skoler klassiek, istorier, jurist, politeger ha hendheskonydh almaynek.
Klass:Almanyon Klass:Kenedhlogoryon Klass:Mernansow 1903 Klass:Pewas Nobel Klass:Politegoryon a Europa Klass:Skriforyon Klass:Dinethyansow 1817
Papynjay sisserow
An papynjay sisserow (Amazona imperialis), henwys ynwedh an amazon emperourethek, yw edhen genedhlek enys Dominika, y'n Mor Karib. Hy imach yw diskwedhys war vaner an wlas. An hanow sisserow a dheu rag an rannyeth leel.
Hanow yn yethow erel:
Deskrifyans
Y hirder kresek yw 48cm (19 meusva). Poos kresek an gorreydh yw 900g (32 uns), ha’n vennreydh yw 650g (23 uns), meur yw hevelebys dhe erel a’n unn teylu. Yma ganso gelvin meur ha treys sygodaktylek (dew vys troos a enep war rag, ha dew war dhelergh). Hevelep yw semlant an dhew reydh, bronn burpur ha keyn gwer, gans dewlagas owr/rudh.
Omdhegyans
Ughel yw y gri, hanter yntra skrij ha garm. Pur ohelus yns i, owth esedha ughel y’n gwydh. Kales yw dhe’aga gweles drefen aga kudhliwans.
Dinythi
Yntra mis Hwevrer hag Ebrel, an venenreydh a dhedhow goryans a dhew oy gwynn yn toll gwedhen an goswik law. I a dhehwel dhe’n keth gwedhen pub bledhen. An venenreydh a govi an oyow rag 26-28 dydh, hag an dhew bapynjay a vag an ydhnigow bys aga bos parys dhe asa an neyth.
Boosa
Boos an sisserow yw frooth, has, know, mor, bleujyow ha skyll an palmwydh. thumb|right|War an [[baner Dominika]]
Lesrennans
Trigys yw papynjays sisserow war enys Dominika yn unnik y’n menydhyow a-ugh 625m (2,100 tr), yn arbennik randir Morne Diablotins, an ughella menydh yn Dominika, ha Park Kenedhlek Morne Trois Pitons.
Gre
Fest peryllus yw papynjays sisserow. Yma a-dro dhe 50 unigyn y’n gwyls. Yma ranndirow gwithys lemmyn yn koswigow an menydhyow. Adhyskans re weresas lettya an kenwerth a babynjays war an enys. Yma kresen rag hwithrans ha gwithans papynjays y’n Lowarthyow Losowek Kenedhlek yn Roseau.
Peryllyow
Kudyn veur dhe’n sisserow yw trowynso. Trowyns David yn 1979 ha Trowyns Maria yn 2017 a arnewas koswigow yn veur. Dybrys papinjays gans serf strotha (boa constrictors), hokys, opossums ha rathes.
Klass:Dominika
Klass:Ydhyn
Durham
Durham yw cita ha pluw civil yn Konteth Durham, Pow Sows. 48,069 o poblans an cita yn 2011.
Devynnow
Klass:Konteth Durham Klass:Trevow yn Pow Sows
Godhan
Hwesker ow longya dhe'n urdh Lepidoptera warbarth ha tykkiow Duw. Yma a-dro dhe 160,000 eghen a wodhanes, degweyth moy ages tykkiow Duw. Krysir yw bos milyow a eghennow heb aga aswon ha'ga henwel hwath. An brassa rann a eghennow yw gweythresek y'n nos.
Nyns eus meur a dhyffrans yntra tykkiow Duw ha godhanes. Dell yw usys, tykkiow Duw a's teves tavellow tanow gans pelyow byghan war benn pub tavell. Ni a aswon erbyn hedhyw bos tykkiow Duw bagas byghan re esplegyas a-ji bagas efanna an godhanes, hag ytho bos godhanes lower kottha ages an tykkiow Duw.
Preydhoryon
Lies eghen gweythresek y'n nos a dheber godhanes, ow komprehendya eskelli kroghen, kowannow hag ydhyn erel, pedrevanes, kathes, keun ha rathes.
Klass:Hwesker
Ynysow Cook
Klass:Enesegi Klass:Ostralasi
François Fillon
thumb|right|François Fillon François Fillon (genys 4 a vis Meurth 1954) o Pennmenyster an Repoblek Frynkek, a-dhiworth an UMP (Frynkek: Union pour un Mouvement Populaire). Ev re sywyas Dominique de Villepin y'n soedh na wosa budhugoleth Nicolas Sarkozy yn dewisyansow 2007.
Klass:Frynkyon Klass:Politegoryon a Europa‎ Klass:Dinethyansow 1954
Omladhans
An gwrians a dhiwedha bewnans dha honan a-borpas yw omladhans. Yn fenowgh, gwrys yw omladhans drefen bos person owth omglewes heb govennek, po drefen kleves brysel a yll komprehendya iselweyth, disordyr bipolar, skitsofrenia, lasogeth po kamm-dhevnydh a dhroggys. Kudynnow arghansek, kudynnow gans kowethyans kespersonek ha desedhyansow divlas erel a yll gwari rann ynwedh.
Moy ages milvil a bobel pub bledhen a verow drefen omladhans. Ottomma chif skila mernans yn-mysk degowogyon ha tevesigyon yn-dann 35 bloodh. Kevradhow omladhans yw ughella yn-mysk gwer ages benenes. Estemys yw ynter 10 ha 20 milvil a dus dhe assaya gul omladhans pub bledhen heb sewena.
skeusennik|300px|left|Maer Leipzig wosa ladha y honan, y wreg ha'y vyrgh 20 Ebrel [[1945.]]
Santa Catarina (stat)
Santa Catarina yw stat yn Brasil deghow.
Vince Cable
Syr John Vincent 'Vince' Cable (genys 9 Me 1943 yn Evrek, Pow Sows) yw politeger a Vreten, leydor a'n Parti Livrel Werinel a-dhia 2017 dhe 2019, hag an esel Senedh rag Twickenham a-dhia 1997 dhe 2015 ha 2017 dhe 2019.
Betws Garmon
Betws Garmon yw tre yn Gwynedd, Kembra; (SH55NW83). Yma hi 118.8 mildir (191.2 km) dhiworth Kardydh ha 202.8 m (326.4 km) dhiworth Loundres. 239 o braster an poblans yn 2011, ha 131 (54.8%) a wodhya kewsel Kembrek.
Vince Cable
Klass:Parti Livrel Werinel Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Eseli Senedh a'n RU 1997-2001 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2001-2005 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2005-2010 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2010-2015 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019
Betws Garmon
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Gwynedd
Vince Cable
Klass:Dinethyansow 1943
Tredegar
Tredegar yw tre yn Blaenau Gwent, Kembra; (SO10NW87). Yma hi 20.4 mildir (32.8 km) dhiworth Kardydh ha 134.9 m (217.2 km) dhiworth Loundres. yw braster an poblans, ha 1212 (8.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Blaenau Gwent
Kernow Soth Est (pastell vro Senedh an RU)
Kernow Soth Est yw pastell vro yn Kernow, Ruwvaneth Unys. Representys re beu gans Sheryll Murray (Parti Gwithadorek) a-dhia 2010.
Devynnow
Klass:Gwlasegeth Kernow Klass:Pastellow vro y'n Ruwvaneth Unys
Kowethyans Kenwerth an Bys
dyhow|skeusennik| {{Legend|#008000|Eseli}} {{Legend|#0000ff|Eseli, ynwedh representys gans [[European Union|UE}} {{Legend|#eeee00|Miroryon}} {{Legend|#ff1111|Nag ye eseli}} ]] Kowethyans Kenwerth an Bys (KKB) yw kowethyans keswlasek bras rag rewlya kenwerth. Y feu selys yn 1995. A 2018 yn rag, yma 164 esel ha 23 kenedhel miror. Y'n KKB, ambosow yw gwrys yn kever kenwerth yntra powyow. Unverheans Ollgemmyn yn kever Tollow ha Kernwerth (yn Sowsnek: General Agreement on Tariffs and Trade, GATT) a styr bos res dhe bowyow iselhe lettys dhe kenwerth keswlasek, kepar ha tollow war gwara a dreus emlow. Gans hemma yth yw possibyl negysyow dhe oberi yn lies pow dyffrans.
Ambosow
Yma a-dro dhe 30 ambosow. Selys war an ambosow ma, eseli an kowethyans a wra kenwerth war-barth. I a weth taklow yntredhon hag i a sew rewlys.
Deng Xiaoping
Deng Xiaoping (22 mis Est 1904 - 19 mis Hwevrer 1997) o statydh chinek.
Klass:Asians Klass:Dinethyansow 1904 Klass:Domhweloryon Klass:Mernansow 1997 Klass:Moldroryon Klass:Politegoryon gemynegorek Klass:Skriforyon Klass:Ynkleudhyansow yn mor
Ynys an Pryns Edward
Ynys an Pryns Edward (yn Prince Edward Island; yn Frynkek, Île-du-Prince-Édouard) yw pow yn Kanada.
Marcel Proust
Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust (leverys: maʁsɛl pʁust) (10 Mis Gortheren 1871 – 18 Mis Du 1922) o awtour, skrifer assayow hag arvreusyas Frynkek. Ev a skrifas À la recherche du temps perdu (Ow Hwithra Termyn Kellys), oberenn kowrek a fugieth a'n 20ves kansvledhen, dyllys yn seyth rann a 1913 dhe 1927.
Klass:Didhuwydhyon Klass:Frynkyon Klass:Mernansow 1922 Klass:Skriforyon fugieth Klass:Skriforyon LKDT Klass:Dinethyansow 1871
Saint Joseph
Saint Joseph a ell bos:
Xi Jinping
Xi Jinping (genys 15 mis Metheven 1953) yw politeger chinek.
Klass:Asians Klass:Didhuwydhyon Klass:Filosofers Klass:Kenedhlogoryon Klass:Lewydhyon Klass:Politegoryon gemynegorek Klass:Skriforyon
Hungarek
Hungarek yu yeth Fynnek-Ugrek kewsys yn Hungari hag yn randyryow adenewan yn Romanya, Slovakya, Ukren, Croatya, Austrya, Serbya ha Slovenya. An hanow hungarek rag an yeth yu ''magyar.
Yma adhedro 14.5 mylyon a gewsoryon hungarek, ha 10 mylyon anedha a dryk yn Hungary.
Hungarek yu y'n-moyha cryjys dhe vos esel a'n tylu yethow ugrek, un yndan-bagas an yeth Fynnek-Ugrek, hag yu ynweth scoren an yethow ugrek.
Yma tybyansow erel yn kever dallethvos an yeth hungarek, mes an re-ma yu sconys dre reson nag us lowr a substans dustunyans.
Dinas Powys
Dinas Powys yw tre yn Bro Morgannwg, Kembra; (ST17SE12). Yma hi 3.6 mildir (5.8 km) dhiworth Kardydh ha 132.9 m (213.8 km) dhiworth Loundres. 7286 o braster an poblans yn 2011, ha 723 (9.9%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Bro Morgannwg
Kensey
Kensey yw avon yn Kernow est. Ragavon Dowr Tamar yw war du Kernow. Yma pennfenten an avon yn plu Treneglos ha ev a rann tre Lannstefan diworth Porthnowydh. Ev a resek dhe'n Tamer a-dro dhe unn mildir dhe'n est a Lanstefan.
Klass:Avenow yn Kernow
Ovid
Publius Ovidius Naso, henwys yn fenowgh Ovid, o bardh hen Rom. Ev a veu genys Mis Meurth an 20ves, 43 KOK yn Sulmona, henwys Sulmo yn termyn eus passys. Nyns on sur pan verwis ev, mes yth o 17 OK po 18 OK, dell hevel. Ev a verwis yn Tomis, henwys Constanţa yn Romania yn termyn arnowydh.
Gans Virgil ha Horace, i yw prederys tri an brassa berdh yn lien Latin. Dell yw usys, Ovid a skrifas yn gwers. Ovid o awtour klassek an moya redys yn Osow Kres.
Ober
dyhow|skeusennik|Folen gravys a dhyllans Loundres Ovids Metamorphoses Englished (Treusfurvyansow Ovid yn Sowsnek) perghennys gans George Sandys yn 1632.
Reggie Fils-Aimé
Reginald Fils-Aimé (/ˈfiːsəmeɪ/ FEE-sə-may; genys 25 mis Meurth 1961) yw negysydh amerikanek (Nintendo).
Ovid
Gwiasvaow erel
Klass:Italians Klass:Prydydhyon Klass:Skriforyon
Kenedhlow keltek
180px|right|thumbnail|An hwegh kenedhel geltek An kenedhlow keltek yw bagas a hwegh kenedhel yn west Europa, gwelys avel keltek drefen bos hwath bew aga yethow keltek ha'ga gonisogethow hengovek. Alban, Breten Vian, Kembra, Kernow, Manow ha Wordhon yw an hwegh kenedhel.
Reggie Fils-Aimé
Klass:Amerikanyon Klass:Dinethyansow 1961 Klass:Tus yn medhelweyth
Kenedhlow keltek
Gwelowgh ynwedh
Klass:Gwlasegeth Klass:Kenedhlow keltek
Bontnewydd
Bontnewydd yw tre yn Gwynedd, Kembra; (SH46SE60). Yma hi 122.1 mildir (196.4 km) dhiworth Kardydh ha 207.1 m (333.3 km) dhiworth Loundres. 1125 o braster an poblans yn 2011, ha 929 (82.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Gwynedd
Kenedhlow keltek
Gwelowgh ynwedh
Y Celtiaid
Hector Berlioz
Kampollansow
Klass:Frynkyon Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1869 Klass:Dinethyansow 1803
Holmiom
Elven gymyk yw holmiom, niver 67 y'n Vosen Beriodek. Y furvell yw Ho. An hanow a dheu dhyworth Holmia, an hanow Latin rag Stockholm. Onan a'n elvennow dor-tanow, po lanthanid yw holmiom. Nyns eus rann dhe holmiom y'n korf denel.
Diskudhys veu yn 1878 gans Marc Delafontaine ha Louis Soret yn Jeneva, Swistir, mes enyshes veu rag an kynsa prys yn kettermyn gans Per Teodor Cleve (1840-1905) yn Uppsala, Sweden. Kevys yw holmiom yn monow kepar ha monazit (bys dhe 0.5%) ha bastnasit (Sowsnek: bastnäsite po bastnaesite). An askorrans ollvysel yw a-dro dhe 10 tonnas an vledhen. Usys yw yn kesalkenyow tennvenek. Holmiom yw an elven gans an krevder tennvenek ughella. Usys yw ynwedh yn dasoberoryon nuklerek dhe lettya dasoberyansow na yll bos kontrolys.
Poos atomek holmiom yw 164.93, y boynt teudhi yw 1474°C ha'y boynt bryjyon yw 2695°C. Y dhosedh yw 8.8kg an liter. Alkan golow medhel arghansek yw holmiom. Usys yw laserow hag a gomprehend holmiom dhe wul leuvvedhegneth war lagasow.
Mirva
Klass:Elvennow kymyk
Hugh Jackman
Fylmow
Klass:Dinethyansow 1968 Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon lev Klass:Gwarioryon ostralek Klass:Gwarioryon wari gwydhyow Klass:Gwarioryon wariva Klass:Kanoryon
Hen-Istori
skeusennik|Skrifedh gennek y'n Gwithti Bretennek Hen-istori yw oll an hwarvosow a aswonnyn a'n dalleth skrifa hag istori denses kovskrifys dhe istori wosa-klassek. Spys istori kovskrifys yw a-dro dhe 5,000 vledhen, ow talleth gans skrifedh gennek Sumerek, gans an kottha tekstow kesklenus a a-dro dhe 2600 KOK.
Kyns skrifa, nyns eus dhyn saw an toulys ha'n kovebow gwrys gans tus a-varra. Hemm yw studhys gans hendhyskonieth a-der istori. Kyn fe dedhyas diwettha a hen-istori dedhlys, nebes skolheygyon a'n West a dhevnydh kodh Emperoureth Romanek a'n West yn 476 OK (an moyha kemmyn) degeas an Akademi Platonek yn 529 OK, mernans Emperour Justinian I yn 565 OK, an devedhyans a Islam, po sevel Charlemagne avel diwedh a hen-istori hag istori klassek Europek.
Yma dhe istorioryon dew fordh jyf dhe gonvedhes an bys hen: hendhyskonieth ha studhya tekstow pennfenten. Kavos fethow a-dro dhe hen-istori yw kales awos tus dhe skrifa le y'n dydhyow na ha'n brassa rann a wrussons i skrifa re beu kellys. Yth esa kopiow boghes hag o gwrys drefen nag esa pryntya. Tus a wre skrifa dre dhorn. Ynwedh y hwel istorioryon orth taklow gwrys hag usys yn hen-istori dhe dhyski moy anodho.
Nebes taklow trovys dre hendhyskonieth yw an pyramidow Ejyp, sita Pompeii yn Itali ha'n Lu Pri Pebys a Jina. Nebes tus a vri a skrifa yn hen-istori yw: Herodotus, Josephus, Livy, Polybius, Suetonius, Tacitus, Thucydides ha Sima Qian.
Klass:Istori
Arge Aswan
Arge Isel Aswan po Arge koth Aswan yw arge menweyth gravedh war an Nil yn Aswan, Ejyp. Drehevys veu an arge le mayth o kynsa dowrlam an Nil kyns, ha desedhys 1000 km a-bann an avon a Cairo. Pan veu drehevys ynter 1899 ha 1902, ev o an ragdres ynjynorieth moyha bythkweth. Wosa y worfenna, ev o an arge menweyth moyha y'n bys.
Klass:Argeow Klass:Ejyp
Parti Tus Socyal Kristyon
Parti Tus Socyal Kristyon (Lushaborgek: Chrëschtlech Sozial Vollekspartei), berrhes dhe CSV, yw parti brassa Lushaborg. Onan a'n tri farti bras (gans an Parti Demokratek ha Parti Oberoryon Socyalydhek Lushaborg) yw. Yth yw parti kristyon-demokratek hag a-barth Unyans Europa.
Klass:Partiow Klass:Gwlasegeth Europa Klass:Lushaborg
Caldicot
Caldicot yw tre yn Sir Fynwy, Kembra; (ST48NE55). Yma hi 19.4 mildir (31.3 km) dhiworth Kardydh ha 113.1 m (182 km) dhiworth Loundres. 9278 o braster an poblans yn 2011, ha 984 (10.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Fynwy
Lien Kernowek
Yma dew vagas a oberow lien Kernowek, herwydh an prys. An kynsa yw an lien hengovek, ha'n nessa yw lien an Dasserhyans. Manahow gatholik ha pronteryon erell a skrifas oberow chyf a'n lien hengovek. An lien arnowyth yw askorras kenedhlogoryon hag erell neb a erviras gul devnydh a'n 'eth. Y'n termyn ma, brassa yw korf an lien arnowyth ages an korf hengovek, hag yma'n lien dasserghys ow tevi.
Anton Bruckner
dyhow|448x448px|Anton Bruckner Anton Bruckner (genys Ansfelden, Ostri, 4 mis Gwynngala 1824; merwys Wien, 11 mis Hedra 1896) o komposydh ostriek. Ev yw aswonnys yn arbennik rag y naw symphony. Nyns yns i hir ha skrifys yns yn gis Romantek rag orkestra bras.
Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1896 Klass:Ostrians
Lien Kernowek
Yeth plen
Gwelewgh ynwedh an Rol a novelow yn Kernewek herwydh bledhen ha lytherennek
Testament Nowydh/an Bibel Grew
Levrow diberthys:
Hyns-horn Menydh Aberhondhu
skeusennik|Lokomotyv Baldwin Niver 2 ow ponya a-dro dh'y dren dhe loup Tnowanger war an Hyns-horn Menydh Aberhondhu. An Hyns-horn Menydh Aberhondu (Kembrek: Rheilffordd Mynydd Brycheiniog, Brecon Mountain Railway) yw hyns-horn kledhrennow-kul 1 tros-hys 113⁄4 meusva (603 mm) rag havysi a bon dre'n Banaghow Aberhondhu a-hys hirder kowal Kreun Ponsgammva hag yn-bann dre'n kreun gwartha dhe Dorbansow.
Trigys yw an hyns-horn tri mildir (4.8 kilometer) dhe'n north a Verther Tydvil yn Glamour Kres yn Kembra soth-est.
Hyns
An linen a bon a-hys rann gweli-kledhrennow an Hyns-horn Aberhondhu ha Merther, usi hyns-horn geyj savonek koth, a-dhyworth Pans dhe worsav nowyth dhe Dorpansow dres Ponsgammva ha loup Tnowanger. An hyns-horn yw ogas ha 5 mildir (8.0 kilometer) hir.
An hyns-horn a dhiwedh ogas dhe entrans soth an gowfordh Dorpansow, usi 667 lath hir, ev yw an gowfordh hyns-horn ughella Breten Veur, a gemeras an linen wreydhek dre'n breow dhe Aberhondhu. skeusennik|Treusva hyns-horn dhe worsav Ponskammva gans lokomotyv niver 2 ow pos leunhes gans dowr y'n gilva. An hyns-horn a as havysi dhe wodriga orth rannow pell an Park Kenedhlek Banaghow Aberhondhu heb bos fowt dhedha lewya aga herri yndho. Yma parkva veur dhe worsav Pans.
Kevrennow a-ves
Klass:Hensi-horn yn Kembra
Justė Arlauskaitė
skeusennik|406x406px|Jazzu gans skrifer kanow Leon Somov yn 2013 Justė Arlauskaitė (hanow gwari Jazzu; genys 23 Mis Ebrel, 1988) - ilewydh elektronek / pop / arbrovel a Lithuani, gwries a vri gans an askorrer Leon Somov y'n bagas Leon Somov ha Jazzu.
Bywskrif
Justė Arlauskaitė/Jazzu a dhallathas kana jazz yn 14 bloodh. Avel ilewydh solo, hi re berformyas gans bagasow ha liesek towl jazz yn Lithwania ha tramor. Yn 15 bloodh, hi o kaner bagas elektronek Pieno lazeriai“ (Laserow lethek). Wosa gradhya a Skol Ilow ha Conservatoire Juozas Tallat-Kelpša, hi a vovyas dhe Loundres rag studhya kana yn Pennskol Thames Valley. Yn 2005 Jazzu a vetyas an askorrer Leon Somov yn unn kemeres rann yn ilow elektronek. Lemmyn Jazzu a ober war guntilow solo gans maynorieth ilow a vri a Sweden “Mr. Radar ”.
Berylliom
Elven gymyk yw berylliom, niver 4 y'n Vosen Beriodek. An hanow a dheu dhyworth an ger Greka beryllo, rag an moon beryl. An hanow kynsa rag an elven a veu glucinium drefen bos dhodho gesstoffow hweg. Y furvell gymyk yw Be.
Askorrys yw berylliom yn tardhow ughnovaow. Askorrys yw berylliom-10 radyoweythresek yn ayrgylgh an Norvys pan wra dewynnow kosmik effeythi atomow oksyjen. Y vyns re varyas dres an bledhennyow, ytho usys yw hemma yn hwythennow ayr yn rewlivow dhe vusura gwrians an Howl y'n termyn eus passyes. Nyns usi berylliom dhe les dhe'n korf denel, yn wir, peryllus yw y bolter po mog. An re ma a wra kawsya dises henwys berylliosis yn Sowsnek.
Pur gerys da dre bub rann a istori yw monow berylliom, beryl ha gwerem. Yn despit dhe hemma, an den kynsa dhe enyshe beryliom yn kymyk o Friedrich Wöhler yn 1828 yn Berlin. Usys veu berylliom dhe dhiskudha an nywtron gans James Chadwick yn 1932. Ny wra berylliom sugna nywtrons, ytho usys yw y'n diwysyans nuklerek, hag yn arvow nuklerek.
Askorrys yw berylliom dhe usya y'n diwysyansow toulys, hag avel fenestri yn jynnow dewynnow-x. Gwrys yw gweder-mires an Pellweler Efanvos James Webb gans berylliom.
Yn 1990 y hwarva tardh yn gweythva lu Russi yn Ust'-Kamenogorsk ryb an or gans China. Effeythys dres 120,000 gan komolen a vog berylliom oksid.
Alkan gwynn-arghansek medhel yw berylliom. Y boos atomek yw 9.01, y boynt treudhi 1278°C ha'y boynt brynjyon 2970°C. Y dhosedh yw 1.8kg an liter.
Dielvennans a isotopow oksyjen re brevas an Romanas dhe gavos gweremmow dyworth Ostri, kyn teuth nebes anedha dhyworth mar bell avel Pakistan. An myghternedh Mogul yn Eynda a gavas aga gweremmow dhyworth Amerika Dhyghow, dell hevel dre wikoryon spaynek.
Mirva
Klass:Elvennow kymyk
Justė Arlauskaitė
Kanow
Klass:Europeanesow Klass:Lithuanians Klass:Rock Klass:Dinethyansow 1988
Dolomit
Dolomit yw karrek garbonat godhosek a gomprehend dres 50% a'n moon dolomit, CaMg(CO3)2. Y hwer yn efan, yn fenowgh ogas dhe galgh hag ethennveyn, mes moy tanow yw ages kalgh, ha tanow yw yn gweliow le ages 65 milvil bloodh (karrygi Kenozoek). An dororydh kynsa dhe dheskrifa an dyffrans yntra kalgh ha dolomit o Belsazar Hacquet yn 1778. Hanow dolomit a dheu dhyworth Menydhyow Dolomites yn Itali.
Furvyes veu an brassa rann a dholomitow avel asleans gans magnesiom yn le an kalciom yn kalgh po leys lim kyns karrekhe.
Hwithrans a-dhiwedhes re dhiskwedhas bakteria yn studhyow heb oksyjen dhe gawsya dolomit dhe godha.
Margaret Thatcher
Margaret Hilda Thatcher, Baroness Thatcher, LG, OM, PC, FRS (genys Roberts; 13 mis Hedra 1925 – 8 mis Ebryl 2013) o pennmenyster Ruwvaneth Unys a 1979 dhe 1990, ha hembrenkyades Parti Tori a 1975 dhe 1990. Hy sodhans o an hirra yn kansvledhen ugensves ha bys dhe'n eur ma nyns yw hi marnas benowek. Journalyas Sovyetek a's henwis an 'Arlodhes Horn', leshanow dynerghys gensi hag a dheuth ha bos kelmys orth hy policiow ha'y gis ledyans heb kessassolyans. Avel 'Thatchereth'. Y teuth ha bos hi policiow.
Dolomit
Nyns yw dolomit eskniys yn es. Ev a yll hwarvos yn gweliow po heb gweliow. Le teudhadow ages kalgh yw yn dowr dor, mes ev a yll furvya tirfurvow karst dres termyn. Dolomit a yll bos kreun rag oyl kriv ha gass naturel.
Margaret Thatcher
1979-1983
Hi a dheuth ha bos pennmenyster wosa bos sewen yn etholans 3 mis Me, 1979; yn unn waynya braster a 44 esedh. An etholans a veu gwrys wosa Thatcher a gelwis hag a waynyas (gans unn raglev) raglev kyfyans-vyth governans minoryta Lavur a James Callaghan.
Dolomit
Usyes
Dolomite yw usys rag an keth porposys avel kalgh: i a gomprehend
Margaret Thatcher
1979-1983
Yn hy hynsa termyn, yn 2 a vis Ebryl 1982, Arghantina a woryskynnas Enesow Falkland. Yn despit a'n pellder ha'n kalettrow lojistek, Thatcher erviras bos hy polici daskemeres an ynysyow. Lu-task a veu danvenys dhe'n Enesow, a veu daskemeres wosa kas dew vis y hirder, ha 258 mernans Predennek.
1983-1987
Sewena gaskyrgh Falkland, diberthans yn Parti Lavur ha gwelheans erbisek, faktorow oll yn hy sewena yn etholans kemmyn 1983, may kressyas Thatcher hy braster yn Chi Gemmynoryon bys dhe 144 esedh.
Thatcher a vynna lehe gallos kesunyansow lavur, dell breder aga vos re gallosek. Astel Tus Bal o an gwella gorthenebans yntra Thatcher ha’n kesunyansow. Yn unn brotestya orth degeans 20 a’n 174 bal a vynna degea Kesva Low Kenedhlek, Arthur Scargill a erghis askel yn mis Meurth 1984. Y nagha Thatcher aga gorholethow, ha’n askel a hedhis heb unverheans yn mis Meurth 1985. Sewyans degeans wortiwedh 150 bal glow o koll moy ages 10,000 sodh, ha kemenethow a veu shyndys yn kales.
1987-1990
Thatcher a waynya hy thressa etholyans yn 1987, kyn feu hy braster lehes. Hi a dhasfurvyas tollow governans leel, yn unn gommendya Kost an Gemeneth (aswonnys avel Toll Penn, po Poll Tax yn Sowsnek). Y feu kommendys yn Alban yn kynsa le, hag yn RU gesys wosa bledhen. Ny pleg an toll ma dhe dus, hag yth esa protestyans bras yn Loundres, may 70,000-200,000 a dus a guntella yn Pedrek Trafalgar.
Mernans
Hi a verwis 8 vis Ebryl, 2013, 87 hy bloodh. Gorthebys a veu hy mernans yn unn kemyski. Hy skodhyoryon a lawdya hy dhe vos an gwella pennmenyster a-der termyn bresel; re erel a gevewi hy mernans a-barth sewyansow hy policiow.
Klass:Eseli Chi an Arlydhi a'n RU Klass:Mernansow 2013 Klass:Parti Gwithadorek Klass:Skriforesow Klass:Sowsesow Klass:Dinethyansow 1925
Worthing
Worthing yw tre drethvor vras yn Sussex, Pow Sows. 10 mildiryow west a Vrighton ha 18 mildiryow est a Jichester yw. Yma an poblans a-ugh dhe 110,000.
Dakota Gledh
Dakota Gledh (yn North Dakota) yw stat yn Statys Unys Amerika. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 779,094.
Worthing
An cita yw representys gans diw pastellow vro: Worthing West, ha Worthing Est ha Shoreham. Representys yw Worthing West gans Syr Peter Bottomley (Parti Gwithadorek) a-dhia hy framyans yn 1997. Worthing Est ha Shoreham re beu representys gans Tim Loughton (Parti Gwithadorek) a-dhia 1997 ynwedh.
Barry Raftery
Barry Raftery (16 mis Est 1944 – 22 mis Est 2010) o hendheskonydh hag akademek iwerdhonek. Klass:Dinethyansow 1944 Klass:Godhonydhyon Klass:Godhyli Klass:Istorioryon Klass:Mernansow 2010
Dakota Gledh
Gwiasva
Klass:Statys an SUA
Worthing
Devynnow
Klass:Sussex West Klass:Trevow yn Pow Sows
Glasgow
thumb|Glasgow Glasgow (Skots: Glesga; Albanek Glaschu) yw cita yn Alban. An brassa cita yth yw, kyn nag yw an penncita Alban, hag yw Karedin.
Shinzo Abe
Shinzo Abe (1954 - 2022) o politeger nihonek.
Glasgow
21a kansvledhen
Glasgow yw unn a'n ranndiryow a dhewis 'Mynnav' y'n referendum anserghogeth Albanek 2014.
Klass:Alban
Shinzo Abe
Klass:Asians Klass:Japan Klass:Kenedhlogoryon Klass:Mernansow 2022 Klass:Politegoryon
Shora kolon
Ankresyans yn provians goos dhe geher an golon yw shora kolon. Y hanow Sowsnek medhegel yw myocardial infarction.
An skila moyha menowgh rag shora kolon yw lett yn gwythi bras an golon, an gwythi a led dhyworth tell an golon dhe geher an golon, po an myocardium. Kawsys yw an lett gans nivelow kolesterol ow tisplegya y'n gwythi, ha furvya mol.
Dres 300,000 a bobel a wodhev shora kolon pub bledhen y'n Ruvaneth Unys, ha hanter anedha a verwis, mes y halsa erbysi moy a vewnansow dre dhyghtyans skon a CPR.
An arwodhow moyha kemmyn a gomprehend:
Klass:Klevesow
The Old Mill
The Old Mill yw fylm fantasi bywhes amerikanek gans Walt Disney gwres yn 1937.
Arge an Tri Hownans
Arge dowrdredanek moyha an bys yw Arge an Tri Hownans, desedhys a-dreus Dowr Yangtze yn China. Drehevel a dhallathas yn 1993, ow korfenna moy ages deg bledhen awosa yn 2006, naw mis kyns an towl.
Konteth Talbot, Tir Maria
Konteth Talbot (yn Talbot County) yw konteth yn Tir Maria, Statys Unys Amerika.
Arge an Tri Hownans
Governans China a lever an arge dhe lettya lanwesow war an Yangtze, hag ytho sawya bewnansow tus ogas. Les posek aral yw an 18,000 kW a dredan dinythys gans turbinow an arge pub our. Byttegyns, kepar ha pub arge aral, drehevyans Arge an Tri Hownans re beu testen fest disputys, drefen ev dhe gawsya niver a gudynnow kowethyasek ha kerghynnedhel. Res veu dhe 1.2 milvil a dus remova tre. Niver a eghennow re beu effeythys gans difolyans kreunys y'n lynn gwrys gans an arge, ow komprehendya an Baiji, pyffyer avon hag yw difeudhys lemmyn.
Klass:Argeow Klass:China
São Paulo (stat)
São Paulo yw stat yn Brasil.
Botwnnog
Botwnnog yw tre yn Gwynedd, Kembra; (SH23SE22). Yma hi 111.8 mildir (180 km) dhiworth Kardydh ha 210.3 m (338.4 km) dhiworth Loundres. 966 o braster an poblans yn 2011, ha 733 (75.9%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Gwynedd
Christian Davies
alt=Kit Cavanagh|skeusennik|Kit Cavanagh Christian Davies (1667 – 7ves Gortheren, 1739), genys avel Christian Cavanagh hag aswonnys avel Kit Cavanagh po 'Mother Ross ', o Godhales a wrug junya an lu Bretennek yn 1693 tollwiskys avel gour. Hi a wre batalyas y'n troslu yn Flandrys dres Bresel an Naw Bledhen bys yn 1697, wosa henna gans an 4a Dragoons, hag ena gans an Scots Greys yn Bresel Holyans Spayn a 1701 dhe 1706. Awtour Daniel Defoe a dheuth er hy fynn pan o hi Pensyoner Chelsea ha gul hy hwedhel dhe'n lyver The Life and Adventures of Mrs. Christian Davies.
Cas-gwent
Cas-gwent yw tre yn Sir Fynwy, Kembra; (ST59SW67). Yma hi 24.1 mildir (38.8 km) dhiworth Kardydh ha 109.8 m (176.7 km) dhiworth Loundres. 11880 o braster an poblans yn 2011, ha 1099 (9.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Christian Davies
Genys veu hi yn Dulyn, Iwerdhon, myrgh a vrager leel. Hi eth dhe driga gans hy modrep a wre restra diwotti yn Dulyn. Ena hi a wrug demedhi gans Richard Welsh, oberwas hy modrep. Wosa mernans hy modrep, hi a heryas an diwotti hag y restra.
Cas-gwent
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Fynwy
Christian Davies
Hy gour a vansyas yn 1691. Ny wodhir an manylyon, mes ev a dhanvonas lyther dhe Kit yth esa ev y'n lu Bretennek. Kit a redyas hemma hag ervira dhe dreghi hy gols ha tollwiska avel gour dhe junya an lu Bretennek rag y drovya. Hi a junyas avel den an troslu yn-dann hanow Christopher Welch ha batalyas yn Batel Landen. Hi a veu goliys ha dalghennys gans an Frynkyon. Yn 1694, hi a veu keschanjys ha hi a dehwelis dhe lu Bretennek.
Toyotomi Hideyoshi
Toyotomi Hideyoshi (豊臣 秀吉, 17 mis Meurth 1537 – 18 mis Gwynngala 1598) genys avel Hiyoshi-maru, gelwys a-wosa Kinoshita Tōkichirō ha Hashiba Hideyoshi, o samurai ha daimyō (arloedh fewdal) nihonek.
Christian Davies
Hi a veu diskergys a'n lu wosa ladha serjont yn skyrm a-dro dhe neb benyn. Hi a omjunnyas dhe'n lu arta yn Scots Greys, arta avel gour. Hi a wre batalyas yn Bresel Holyans Spayn yn 1701.
Arthur Rimbaud
Jean Nicolas Arthur Rimbaud (20 Mis Hedra 1854 – 10 Mis Du 1891) o prydydh frynkek. Ev a veu genys yn Charleville. Ev a skrifas y oberennow an gwella pan o ev 15–18 bloodh. Ev o dibowes hag ev a movya oll a-dro dhe'n bys yn fenowgh. Ev o kethreydhel. Ev a verwis a ganker askorn wosa y benn-bloodh 37ves.
Christian Davies
Hi a omwre hi dhe vos gour gans meur a sewena. Hi a dhybris gans an gwer, eva gansa, koska gansa, gwari kartennow gansa, ha hi a wre pisa rybdha der usya piben alkan gans lethrennow. Mar sewen o hi dell wrug hora leverel Kit dhe vos tas hy flogh. Kit a dylis arghans dhedhi rag hy skoodhya.
Goliys veu hi yn Batel Schellenberg, ytho settys veu hi dhe witha prisnoryon Frynkek. Ena y hwrug hi kavos hy gour, wosa 13 bledhen. Herwydh nebes, hi a wrug y aswon pan o ev owth assaya dynya Iseldiryades, ytho yth erviris hi dhe pesya y'n lu.
Arthur Rimbaud
Ober
Klass:Frynkyon Klass:Mernansow 1891 Klass:Prydydhyon Klass:Skriforyon LKDT Klass:Dinethyansow 1854
Christian Davies
Yn 1706 hi a veu goliys arta yn Batel Ramillies, mes an prys ma yth esa torrva yn hy klopen hag an leuvvedhek a dhiskudhas hy bos benyn. Lord John Hay, hembrenkyas an brigad Scots Greys, a erghis hy gober dhe besya ha hi yn-dann with an lu. Pan o hi yagh, hi a veu diskergys ha dalleth oberi avel methor an lu. Hy gour a verwis yn Batel Malplaquet yn 1709. Hi a drovyas an korf hag y ynkleudhyas. Wosa tri mis hi a wrug demedhi soudor Scots Greys, Hugh Jones, mes ev a verwis yn Kerghynnans Saint-Venant yn 1710
Wosa an vresel, yn 1712, hi a veu diskwedhys dhe Vyghternes Anne neb a wrontyas dhedhi pensyon a sols pub dydh. Hi a wrug demedi soudor aral henwys Davies. Pan o hi koth, hi a veu degemerys dhe Glavji Riel Chelsea avel pensyoner. Hi a verwis yn 1739 hag a veu ynkleudhys gans enorys leun an lu.
Klass:Godhalesow Klass:Mernansow 1739 Klass:Dinethyansow 1667
Niue
Niue yw ynys y'n Keynvor Hebask.
Bresel
Bresel, po bell, yw kas glew yntra statys, governansow, kowethasow po bagasow parabreselek, kepar ha soudoryon gober, omsevysi ha trevluyow. Yn fenowgh, yma meur a freudh, argas, diswrians ha marwoleth, kawsys gans luyow avrewlys po rewlys. Dre vras, yma an us a arvow ha soudoryon dhe vreselyow. Lagha keslwasek dengerenjedhek yw sett a rewlys a assay finwetha an effeythyow bell.
Yma dew eghen a vresel aswonnys gans lagha keswlasek dengerenjedhek:
Karl von Clausewitz a welas bresel avel toul politek. Y lyver On War (A Vresel) a-dro dhe filosofieth vreselek yw an oberen gans an moyha delanwes ow tochya an istori ha strateji a vresel. Awtorita a-varra yn kever bell o Sun Tzu neb a'n gwelas avel drokter res porres yn y lyver The Art of War (An Art a Vresel).
The Three Caballeros
The Three Caballeros yw fylm fantasi bywhes amerikanek gans Walt Disney gwres yn 1944.
Klass:Fylmow fantasi amerikanek Klass:Fylmow bywhes amerikanek
Bresel
Breselyow re beu gwrys dhe wul maystri war asnodhow naturel, rag achesonys kryjyek po gonisogethel ha rag an kespos politek a nell. Keffrys, i re beu gwrys rag an avowadewder a laghys komparek, rag assoylya argyansow a dir po arghans ha rag lies reson aral. Yn fenowgh yth yw an skila a by bresel pynag pur gomplek.
An kynsa dustuni a bell kynsistorek yw korflan Vesolithek yn Jebel Sahaba yn Afrika hag yw a-dro dhe 14,000 bloodh, dell dhismygir.
Bogan Sarf
Bogan Sarf (Greka βασιλίσκος basilískos, "myghtern byghan;" Latin Regulus) yw enyval mythologiek, haval dhe pryv, sarf bras po dragon, mes gans eskelli ha dewdroes haval dhe Marghsylli ha penn an kulyek. An Bogan Sarf yw pur gwenonek.
An Bogan Sarf yw haval dhe Bogan Yar. An Bogan Sarf yw oy kroenek po oy sarf a goras yndan Kulyek, mes an Bogan Yar yw oy Kulyek a goras yndan kroenek.
Klass:Henhwedhlow
Kernewek Unyes
Robert Morton Nance (Mordon) hag A.S.D. Smith (Caradar) a fastyas Kernewek Unys yn kensa hanter an 20 cansbledhen. Rod Lyon a dhefendyas an lytherenyeth ma erbyn Kernewek Kemmyn.
Kernewek Unys yu scodhyes gans Agan Tavas ha Gorseth Kernow.
Flogh
Ynwedh, flogh a gews a golm goos gans kar (kepar ha po myrghes po mebyon a neb bloodh), po yn arwodh a den awtoritasek, po gews a eseleth vagas dhe gorth, looth, po kryjyans. Maga ta, flogh a gews a vos manerus gans po prys arbennik, po le, po kesstudh, kepar ha "flogh a nature" por "flogh a'n tri-ugensow."
Klass:Bewonieth Klass:Pobel
Gour
Gour yw tevesik gorow. dyhow|hebfram|313x313px
Pennskol Texas Tech
Pennskol Teksas Tech (yn Texas Tech University po TTU) yw pennskol hwithrans poblek yn Lubbock, Teksas. Hi a veu fondys yn mis Hwevrel 1923 avel Kolji Teknologieth Teksas. Yma dhe'n bennskol ma 38,000 studhyer.
Gour
Klass:Pobel
Pennskol Texas Tech
Klass:Teksas Klass:Universitys ha koljiow
Gwenfô
Gwenfô yw tre yn Bro Morgannwg, Kembra; (ST17SW45). Yma hi 4.4 mildir (7.1 km) dhiworth Kardydh ha 135 m (217.2 km) dhiworth Loundres. 1810 o braster an poblans yn 2011, ha 235 (13%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Bro Morgannwg
Pedro Sánchez
Pedro Sánchez Pérez-Castejón (genys 1972) yw politeger spaynek.
Klass:Didhuwydhyon Klass:Dinethyansow 1972 Klass:Politegoryon a Europa Klass:Skriforyon Klass:Socyalydhyon Klass:Spaynyoryon
Saint George
Saint George a ell bos:
Hyns-Horn Ethen Lannstefan
thumb|Krow Jynn dhe worsav Lannstefan. "Covertcoat" yw an jynn-ethen y'n imaj-ma. Hyns-horn kledhrennow kul 1 tros-hys 11 1/2 meusva (597 mm) yw an Hyns-Horn Ethen Lannstefan (Launceston Steam Railway) a ober dhyworth an dre Lannstefan yn Kernow. Byldyes yw an hyns-horn war weli-kledhren an Hyns-Horn Kernow North hag ev a bon rag 2 1/2 mildir dhe Velinnowyth, ple'ma park godrev.
Hyns-horn Geyj Savonek
An kensa hyns-horn dhe dhrehedhes Lannstefan veu an Hyns-Horn Lanstefann ha Dewnans Soth a ygeris yn 1865 dhyworth Lannstefan dhe Aberplymm, wosa henna denys veu an hyns-horn yn Hyns-Horn an West Bras. An Hyns-Horn Loundres ha Soth West a ygeris y hyns-horn dhyworth Dibarthva Halwill, ystyn dhe Lannwedhenek yn rannow y'n 1890ow, ha wosa henna rann an Hyns-Horn Soth. Orth aga amal veu an dhew worsav Lannstefan: Gorsav HaWB a dhegeas yn 1962 ha gorsav an HS yn 1966. thumb|Gorsav Lannstefan an hyns-horn kledhrennow kul.
Hyns-Horn Kledhrennow Kul
Yn 1965, Nigel Bowman a sawyas an lokomotyv-ethen "Lilian" dhyworth Mengleudh Leghen an Penrhyn yn Kembra North hag hy daswul dh'y ji yn Surrey. Wosa henna, ev a dhalathas ow hwilas le dhe vyldya hyns-horn dhe oberi y lokomotyv hag ev a wrug dewis Lannstefan yn 1971, wosa ow tybi a-dro dhe rann an weli-kledhren dhyworth Guildford dhe Horsham ha'n Hyns-Horn Lyton & Barnstaple. Prenas an weli-kledhren a dhuryas lower a vledhennow ha'n kensa rann a ygeris Dy'gol Stefan 1983. Ystynys o an hyns-horn yn rannow, yth esa'n ygeryans diwettha dhe Velinnowyth yn 1995 ow tri an hyns-horn dh'y hys kesres a 2 1/2 mildir.
Lokomotyvyow
Oberys gans lokomotyv-ethen yw pub tren poblek, mes devnydhys yw an lokomotyvyow-motor rag hwel mentons. thumb|Lokomotyv-ethen "Lilian".
Kochys ha karvenow
Yma peswar koch dhe'n hyns-horn. Bylydes dhe Lannstefan o pub unn. Yma lower a garvenow boks, legh ha karvenow a omhwel.
Towlow
Klass:Hensi-horn yn Kernow
Muhammadu Buhari
Muhammadu Buhari (genys 1942) yw politeger nijerian.
Klass:Afrikans Klass:Dinethyansow 1942 Klass:Domhweloryon Klass:Lewydhyon
Alberta
Alberta yw pow yn Kanada west. Hi yw onan a'n ryccha powyow y'n wlaskor drefenn an olew kevys ena. Edmonton ha Calgary yw an sitys chyf, ha'n dhiw anedha ow tevi yn snell. Hwath pella, Alberta yw pow ammethek a boes.
Ewenni
Ewenni yw tre yn Bro Morgannwg, Kembra; (SS97NW14). Yma hi 17.1 mildir (27.5 km) dhiworth Kardydh ha 148.2 m (238.5 km) dhiworth Loundres. 750 o braster an poblans yn 2011, ha 126 (16.8%) a wodhya kewsel Kembrek.
Alberta
Stephen Harper, an pennmenyster kanadian a-lemmyn, yw den Alberta.
Ewenni
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Bro Morgannwg
Hecataeus a Viletus
Hecataeus a Viletus (/ˌhɛkəˈtiːəs/; Grek: Ἑκαταῖος ὁ Μιλήσιος; c. 550 KOK – c. 476 KOK), mab a Hegesander, o istorier ha doryth kyns Grek. Klass:Dinethyansow 550 KOK Klass:Grekys Klass:Skriforyon Klass:Mernansow 476 KOK
Bresel Kansvledhen
An Vresel Kansvledhen o bresel batalys ynter teylu riel sowsnek Plantagenet ha teylu riel frynkek Valois dres an Osow Kres diwedhes a 1337 bys yn 1453. An vresel a dhuryas 116 bledhen ha dalleth drefen Charles IV a Bow Frynk dhe verwel yn 1328 heb er gourel didro (mab po broder yowynka). Edward IIIa a Bow Sows a grysi bos dhodho y honan an gwir dhe dhos ha bos myghtern nowydh Pow Frynk dres y vamm. Byttegyns, Philip VI a Bow Frynk a leveris bos ev y honan myghtern drefen lagha Salic dhe lettya benenes frynkek a rewlya po ri an gwir dhe rewlya dh'aga mebyon.
An Vresel Kansvledhen o onan an posekka kasow a'n Osow Kres. Pymp henedh a vyghternedh a dhew dernieth a vatalyas rag tron an brassa ruvaneth yn Europa West. Gans an bledhynnyow, an vresel a devi yn strif nerth bras gans bagasow a-dreus Europa West, nerthhes gans kenedlegieth ow tevi dhe'n dhew du. Y effeyth war istori europek a dhurya. An dhew du a askorras nowedhyans yn teknegieth vreselek ha taktegow, y'ga mysk luyow galwesik hag artillery hag a janjyas breselgreft yn Europa yn fast. An dhew bow a dheuth ha bos moyha kresekhes hag i a dho ha bos nerthow an bys.
Herwydh usadow yth yw an vresel divaglys yn tri agwedh, diberthys gans kevambosow kres: an Vresel Edwardian (1337–1360), an Vresel Caroline (1369–1389) ha'n Vresel Lancastrian (1415–1453). Rann an vresel an moyha aswonys a dhallathas yn 1415 pan wrug Henry V a Bow Sows goryskynna Pow Frynk ha gwaynya Batel Agincourt drefen y sethoryon gwarek hir. Byttegyns, wortiwedh an teylu Valois a withas rewl a Bow Frynk.
Klass:Breselyow
Konteth Sisak-Moslavina
Konteth Sisak-Moslavina (yn Kroatek, Sisačko-moslavačka županija) yw konteth yn Kroati.
Bedřich Smetana
dyhow|skeusennik|323x323px|Bedřich Smetana Bedřich Smetana (g. Litomyšl, Bohemia, 2 mis Meurth 1824; m. Praha 12 mis Me 1884) o komposydh Czek. Ev o komposydh romantek. Smetana, Dvořák ha Leoš Janáček yw an tri homposydh an moyha a vri neb a skrifas ilow kenedhlek Czek.
Fun and Fancy Free
Klass:Fylmow fantasi amerikanek Klass:Fylmow bywhes amerikanek
Phnom Penh
skeusennik|lowarthow yn palys an myghtern Phnom Penh yw penncita Kamboji
Klass:Citys ha trevow yn Asi
Crucornau Fawr
Crucornau Fawr yw tre yn Sir Fynwy, Kembra; (SO32SW51). Yma hi 28.9 mildir (46.4 km) dhiworth Kardydh ha 124.8 m (200.9 km) dhiworth Loundres. 1166 o braster an poblans yn 2011, ha 109 (9.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Bedřich Smetana
Klass:Europeanyon Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1884
Crucornau Fawr
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Fynwy
James Callaghan
Leonard James "Jim" Callaghan, Baron Callaghan a Gardydh, KG, PC (27 mis Meurth 1912 – 26 mis Meurth 2005) o pennmenyster Ruwvaneth Unys.
Klass:Dinethyansow 1912 Klass:Didhuwydhyon Klass:Mernansow 2005 Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Socyalydhyon Klass:Parti Lavur Klass:Eseli Chi an Arlydhi a'n RU
Brithdir a Llanfachreth
Brithdir a Llanfachreth yw tre yn Gwynedd, Kembra; (SH72SE72). Yma hi 93.1 mildir (149.8 km) dhiworth Kardydh ha 178.4 m (287.1 km) dhiworth Loundres. 737 o braster an poblans yn 2011, ha 496 (67.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Kernowek Unys Amendys
N.J.A. Williams a brofyas amendyansow dhe Kernowek Unys yn 1997 gans y lyvrow, Cornish Today ha Clappya Kernowek. Kernowek Unys Amendys yw hanow an sewyans. KUA a wra whelas usya lytherennansow ha gramasek a-dhya dermyn an teylu Tudor, r.e. maner screfa Pregothow Tregear ha Sacrament an Altar.
Kostentin II a Rom
thumbnail|Kostentin II a Rom Flavius Claudius Constantinus (yn kernewek, Kostentin II; 316-340) o rewlyer Romanek a-dhia 337 OK. Y dhyneydhyans o yn Arle (Pow Frynk) arnowydh; Fausta o y vamm.
Kober
Kober yw elven gymyk gans an arwoeh Cu ha'n niver atomek 29. Yma hanow an alkan rudhik ow talleth y'n geryow Latin aes Cyprium (alkan Kobros) ha'y wosa cuprum. Essensek yw dhe bub eghen. Yma moy ages 10 ensaym hag a's teves edhom a gober. Byttegens gwenonek yw kober mar dhybrys re anedha. Kawsys yw kleves Wilson ha kleves Menke gans anallos an korf dhe dhyghtya kober. Y'n kynsa kober a wra kreuni y'n ympynnyans, ha'n aral yw kudyn genynnek hag a wra kawsya fowt kober y'n korf, ledya dhe vernans avel fleghik.
Devnydh a gober yw gwrys rag furvya brons. Aswonnys veu kober dhyworth nans yw 10,000 bledhen. Yn mythow hag alkymygieth, kober yw kevrennys dhe'n dhywes Gwener. Balieth kober a veu diwysyans posek yn Kernow ha Dewnans bys an 20ves kansblydhen. Es y dhyghtya ha mortholya yw. An chif moon yw malakit gwer (kober karbonat, Cu2CO3(OH)2). Orth dreylya, yma kober ow furvya kroghen gwer, verdigris po ken kober. Erbynn 1860 trev Abertawe yn Kembra a wre dyghtya 90% a gober an bys dhyworth moom a Gernow hag Enys Mon. Hedhyw, askorrys yw kober dhyworth monow a Chile, Indonesi, an Statys Unys, Ostrali ha Kanada, a-dro dhe 17 milvil tonnas an vledhen.
Usys yw kober dhe wul daffar tredanel, tohow ha pibellow dowr, ha kesalkenyow. Kemyskans a gober ha nikel, kupronikel, yw alkan bathow mona.
Poos atomek kober yw 63.55, y boynt teudhi yw 1084°C ha'y boynt bryjyon yw 2567°C. Y dhosedh yw 9.0kg an liter.
Mirva
Klass:Elvennow kymyk Klass:Dororieth
Kostentin II a Rom
Klass:Dinethyansow an 4a kansvledhen Klass:Emperours Klass:Mernansow 340 Klass:Rom
Mor Baltek
thumb|right|An Baltek yn [[gwav]]
Mor Baltek yw mor yntra Danmark, Swedherwyk, Estoni, Pow Finn, Almayn, Latvi, Lithouani, Poloni, ha Russi.
Melody Time
Melody Time yw fylm fantasi bywhes amerikanek gans Walt Disney gwres yn 1948.
Klass:Fylmow fantasi amerikanek Klass:Fylmow bywhes amerikanek
Dennis Gansel
Dennis Gansel (genys 4 mis Hedra 1973) o kevarwodher fylm, skrifer ha gwarier almaynek.
Klass:Almanyon Klass:Gwarioryon Klass:Kevarwodhoryon fylm Klass:Dinethyansow 1973
Sergipe
Sergipe yw stat yn Brasil.
Klass:Statys a Vrasil
Bohriom
Elven gymyk yw bohriom, niver 107 y'n Vosen Beriodek hag onan a'n elvennow treus-fermiom. Henwys yw rag Niels Bohr, fysegydh atomek danek ha gwaynyer an Pewas Nobel rag fysegieth yn 1922. Ev a gesunyas tybieth atomek ha tybieth kwantum. Y furvell gymyk yw Bh.
Elven synthesek yw, h.y. nyns yw kevys yn naturel. Pur radyoweythresek yw. Yma tridhek isotop dhe'n elven ma. An isotop a vyw hirra yw bohriom-270, gans hanter bewnans a 61 eylen. Askorrys veu bohriom rag an tro kynsa yn 1983 yn Dubna, Russi gans Yuri Oganessian. Gwrys veu hwegh atom a'n elven yn 2000 dhe wruthyl bohriom oksiklorid. Y tiskwedh an hwithrans ma bos bohriom hevelep orth reniom.
Mirva
Klass:Elvennow kymyk
Joko Widodo
Joko Widodo (genys 1961) yw politeger ha negysydh indonesek.
Klass:Lewydhyon Klass:Meryon
Matterhorn
Matterhorn yw menydh ughel y'n Alpow 4,478 meter y ughelder. Y hanow Almaynek a styr korn horn an pras matte. Y henwyn Frynkek (Mont Cervin) hag Italek (Monte Cervino) a dheu dhyworth an Latin Mons Silvanus ow styrya korn an koos. Y sev war an or ynter Itali ha Swistir a-ugh trev Zermatt yn Swistir ha Breuil-Cervinia yn Itali.
Yskynnys veu an menydh yn kynsa 14 Gortheren 1865 gans Edward Whymper, Charles Hudson, Arlodh Francis Douglas, Douglas Robert Hadow, Michel Croz ha'n dhew Peter Taugwalder, tas ha mab, a-hys krib Hörnli war an denewen Swiss. Ledhys veu Hadow, Croz, Hudson ha Douglas war an fordh yn-nans an menydh. Pur gales yw krambla an menydh. Estemys yw moy ages 500 a grambloryon dhe verwel war an Matterhorn, ytho yth yw onan a'n menydhyow moyha peryllus y'n bys.
Krib Hörnli yw an fordh dhe yskynna'n menydh, dell yw usys. Usys yw an leshanow "Matterhorn" rag niver a venydhyow erel a dreus an bys drefen bos aga furv hevelep dhodho, r.e. y helwir Cnicht avel "Matterhorn Kembra".
Klass:Menedhyow
Fong
Fongow yw bagas a organedhow y'n wlaskor Fungi. Yma a-dro dhe 100,000 ehen dheskrifys a fongow, ow komprehendya skavellow kronek, burm ha kosk. Lies fong a wra tevi war enevales po plansow marow. Teurek war organedhow byw yw lower a ehennow erel.
Kevrennow a-ves
Klass:Organedhow Klass:Fong
Protist
Bagas varyansek a daklow byw yw an protists. I a gomprehend oll an Eukaryota nag yw eseli an plansow, enevales po fongow. Nyns yw an bagasow a brotists kelmys yn ogas an eyl dh'y gila hag y's rennir yn fenowgh yn niver a wlaskordhow dyffrans. An brassa niver a brotists yw organedhow unnkellek mes nebes algi a dyv bys dhe 60 m.
Bagasow posek
Klass:Organedhow
Devauden
Devauden yw tre yn Sir Fynwy, Kembra; (ST49NE68). Yma hi 23.3 mildir (37.5 km) dhiworth Kardydh ha 113.1 m (182.1 km) dhiworth Loundres. 1016 o braster an poblans yn 2011, ha 116 (11.4%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Fynwy
Konteth Split-Dalmati
Konteth Split-Dalmati (yn Kroatek, Splitsko-dalmatinska županija) yw konteth yn Kroati.
Megan Lloyd George
Arloedhes Megan Arvon Lloyd George, CH (22 mis Ebrel 1902 – 14 mis Me 1966) o politeger kembrek. Klass:Dinethyansow 1902 Klass:Kembresow Klass:Mernansow 1966 Klass:Politegoryon a Gembra