cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marillion
Marillion re rekordyas nawnjek kuntilow a-dhia 1982 yn dew oos dyffrans, kyns ha wosa dibarth an kaner gwreydhek Fish yn 1988 ha devedhyans Steve Hogarth yn 1989 a-varr. I a gavas eth kuntilow 'Deg Ughella' y'n RU ynter 1983 ha 1994, ow komprehendya kuntilow Niver Onan yn 1985 gans "Misplaced Childhood", ha dres oos Fish unnek hitt 'Dew ugens Ughella' yn chart an RU. Moyha aswonnys yns i rag an senglow 1985 "Kayleigh" ha "Lavender", a dhrehedhas niver 2 ha 5 a-gettep (ha "Kayleigh" eth dhe chartys 'Billboard Hot 100' y'n Statys Unys ynwedh).
Kuntilowyow Marillion a besyas gwertha yn ta bys dhe dhiwedh an 1990ow, ha wosa henna yn essensek bagas a vern minoryta ens i.
George Orwell
Eric Arthur Blair (25 Mis-Metheven 1903 – 21 Mis-Genver 1950) o skrifer sowsnek neb a usya an hanow George Orwell. Ev o jornalyas, arvreusyas, ha skrifer a assays ha romansow. Y oberyow moyha a vri yw Animal Farm ha Nineteen Eighty-Four, an dhew anedha ges war durantieth. Adhyskys veu yn skol brivedh, Kolji Eton.
Marillion
Yn despit dhe'n feth nag yns i gerys-da y'n media, gans gre diskrassyes y'n diwysyans ilow bretennek, Marillion re withas lies skoodhyor yn kesgwlasek. Ragresoryon ynsi y'n negys a routh-arghasans hag ilow arghasys gans skoodhyoryon. I re werthas moy es 15 milvil kuntilow a-dreus an bys.
George Orwell
Treylyans Kernewek
Treylyes veu Animal Farm avel Amethva an Bestes gans Ian Jackson yn Kernowek Standard yn 2021. |Amethva an Bestes
Marillion
Eseli
skeusennik|275px|right| Marillion yn 2007, a'n gledh dhe'n dhyghow: Steve Rothery, Steve Hogarth, Pete Trewavas (renk a-rag), Mark Kelly, Ian Mosley (renk a-dhelergh)
George Orwell
Treylyans Kernewek
Klass:Didhuwydhyon Klass:Kemynegoryon Klass:Mernansow 1950 Klass:Skriforyon fugieth Klass:Socyalydhyon Klass:Sowson Klass:Dinethyansow 1903
Abergele
Abergele yw tre yn Conwy, Kembra; (SH97NW95). Yma hi 125.8 mildir (202.4 km) dhiworth Kardydh ha 190.4 m (306.4 km) dhiworth Loundres. 10279 o braster an poblans yn 2011, ha 2014 (19.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Conwy
Palm Springs, Kaliforni
thumb|300 px|Palm Springs thumb|250px| Palm Springs yw sita yn Konteth Riverside, Kaliforni, Statys Unys. Yn 2007, poblans an sita o 42,350.
Gwiasva
Klass:Citys yn Kaliforni
Bae Colwyn
Bae Colwyn yw tre yn Conwy, Kembra; (SH87NE07). Yma hi 127.5 mildir (205.2 km) dhiworth Kardydh ha 195.6 m (314.7 km) dhiworth Loundres. 10605 o braster an poblans yn 2011, ha 1897 (17.9%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Conwy
Lombardi
Lombardi (yn Italek, Lombardia; yn Lombardek, Lumbardia) yw rannvro yn Itali.
Heinrich Heine
Christian Johann Heinrich Heine  (1797 – 1856) o prydydh ha skrifor almaynek.
Klass:Almanyon Klass:Mernansow 1856 Klass:Prydydhyon Klass:Socyalydhyon Klass:Dinethyansow 1797
Tiers Cross
Tiers Cross yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM91SW11). Yma hi 82 mildir (132 km) dhiworth Kardydh ha 211.1 m (339.7 km) dhiworth Loundres. 563 o braster an poblans yn 2011, ha 80 (14.2%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Mary Shelley
Mary Wollstonecraft Shelley (30 mis Est 1797 yn Somers Town, Loundres - 1 mis Hwevrel 1851 yn Belgravia, Loundres) o skrifores a Bow Sows a skrifas an romans gothek Frankenstein yn 1818, aswonnys avel ensampel a-varr a skiens fugieth. Hi o myrgh an beneleger ha gweythresor Mary Wollstonecraft ha'n filosofer politek William Godwin. Diwettha, hi a wolegas bardhonieth hy gour Percy Bysshe Shelley.
Klass:Dinethyansow 1797 Klass:Mernansow 1851 Klass:Skriforesow Klass:Skriforyon fugieth wothek Klass:Sowsesow
George Frideric Handel
skeusennik|George Frederic Handel, 1733 George Frideric Handel (Almaynek (Deutsche) : Georg Friedrich Händel) (23 mis Hwevrer 1685 – 14 mis Ebrel 1759) o komposydh almaynek neb eth dhe driga yn Pow Sows avel den yowynk ha diwettha mos ha bos Bretennek yn sodhogel. Johann Sebastian Bach ha Handel veu genys y'n keth bledhen. An vrassa gomposydhyon o y'ga oos mes ny wrussons i dos er aga fynn. Handel a janjyas y hanow dhe George Frideric Handel pan dheuth ev ha bos Bretennek.
Kyn trigens an dhew anedha y'n oos Baroque, ilow Bach ha Handel a dhisplegyas yn fordhow dyffrans. Handel a skrifas lies gwari kan hag oratorio ha dredha, ev a dheuth ha bos pur a vri. Ev a viajyas lieskweyth ha mos dhe Itali le may wrug ev dyski a-dro dhe composition. Ny wrug Bach diberth Almayn kresel bythkweyth.ha brassa rann an termyn ev o ilowydh rag eglosyow. Nyns o Bach aswonnys yn ta y'n oos na.
Handel a skrifas moy ages 42 gwari-kan. Diwettha, ev a skrifas oratorios. Y oberennow an moyha a vri yw an Messiah, an Water Music ha Music for the Royal Fireworks.
Bewnans
Genys veu Handel yn Halle yn Almayn north, Saxony-Anhalt yn dydhyow ma. Y das o barbour ha leuvvedhek. Ev a dhallathas seni an harpsichord ha'n orgel pan o ev pur yowynk. Res veu clavichord dhodho pan o ev seyth bloodh hag ev a wrug y braktisya yn soler le ma na ylli y das y glewes.
Handel eth dhe Bennskol Halley yn 1703 rag studyha an lagha herwydh bodh y das. Ev a studhyas an lagha unn vledhen mes nyns o ev lowen hag ervria dhe dhos ha bos ilewydh.
Ev a dheuth ha bos komposydh yn Hamburg hag ena mos dhe Itali yn 1707 rag dyski moy a-dro dhe skrifa gwari-kan. Ev a spenas peder bledhen ena hag askorra Rodrigo yn Firenze yn 1707, hag Agrippina yn Venezia yn 1709. Agrippina o pur a-vri gans 26 performyans.
Revovya dhe Bow Sows
Yn 1712 Myghternes Anne a verwis ha an Elector Hanover a dheuth ha bos Myghtern Breten Veur. Handel a allsa bos yn trobel mes yn hwir an myghtern a dhiwblekheas y wober.
Yn 1724 Handel a vovyas dhe chi nowydh drehevys ha henn o 25 Brook Street, Loundres ha ev a drigas ena bys dh'y vernans yn 1759, 35 bledhen diwettha. An chi yw lemmyn an Gwithti Chi Handel ha hemm yw igor dhe'n poblek. Omma, Handel a skrifas Messiah, Zadok the Priest, ha Fireworks Music.
Yn 1731 tylys veu Handel rag skrifa peswar anthem rag solempnya kurunyans Myghtern Jori II. Onan anedha, Zadok the Priest, re beu kenys yn pub kurunyans a-dhia ena..
Kampollansow
Klass:Almanyon Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1759 Klass:Sens Klass:Sowson Klass:Dinethyansow 1685
Arthur Schopenhauer
Arthur Schopenhauer o filosofer almaynek.
Klass:Almanyon Klass:Didhuwydhyon Klass:Filosofers Klass:Mernansow 1860 Klass:Skriforyon Klass:Dinethyansow 1788
Nueva Esparta
Nueva Esparta yw stat yn Veneswela.
Betws yn Rhos
Betws yn Rhos yw tre yn Conwy, Kembra; (SH97SW17). Yma hi 123.6 mildir (199 km) dhiworth Kardydh ha 190.7 m (306.9 km) dhiworth Loundres. 1020 o braster an poblans yn 2011, ha 473 (46.4%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Conwy
Treamlod
Treamlod yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SN02NW01). Yma hi 79.5 mildir (127.9 km) dhiworth Kardydh ha 206.3 m (332 km) dhiworth Loundres. 376 o braster an poblans yn 2011, ha 129 (34.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Repoblek Makedoni
Repoblek North Makedoni, Република Северна Македонија) yw gwlas yn deghow Europa.
Hyns Dagrow
skeusennik|Men kov an Hyns Dagrow dhedyller istorek Echota Nowyth yn [[Echota Nowyth, Jeorji, a enor an 4,000 den Cherokee a verwis war an Hyns Dagrow.]] Kevres a dhasleansow gorhemmynnel a Amerikanyon Enesik a-dhyworth aga thiryow hendeyluyek y'n Statys Unys Soth-Est dhe arenebedhow y'n west (west a'n dowr Mississippi dell o usys) py re bia henwys Tiredh Eyndek o an Hyns Dagrow (Trail of Tears, Cherokiek: ᎨᏥᎧᎲᏓ ᎠᏁᎬᎢ). Gwres a veu an dasleansow gorhemmynnel gans awtoritas an governans ow sewya tremenans Reyth Remova an Eyndogyon yn 1830. An dus dhasleys a wodhevis diskudhans, disesys, ha famyans hag ow viajya dh'aga thir gwithys nowyth, ha lies person a verwis kyns drehedhes penn aga viajyow. An dasleansow gorhemmynnel a gomprehendyas eseli a'n kenedhlow: Cherokee, Muscogee (Hrylyn), Seminole, Chickasaw, Choctaw, Ponca, ha Ho-Chunk/Winnebegow. An lavar "Hyns Dagrow" a dheu a-dhyworth deskrifans a removans lies kordh a Amerikanoryon Enesik, ow komprehendya dasleans bismerus an Genedhel Cherokee yn 1838.
An Genedhel Ho-Chunk/Winnebagow a veu kerghynnys gans chenons, ha dhana y fons removys a res gans gonnow. An kensa a bymp Hyns Dagrow rag an Genedhel Ho-Chunk/Winnebagow o dhe Iowa. Aga fympes Hyns Dagrow a dheuth dh'y benn yn Nebraska, tyller a-lemmyn tir gwithys an Winnebagow. skeusennik|Mappa a Removans Eyndek y'n Statys Unys, 1830 - 1838. [[Oklahoma yw diskwedhys yn melynwyrdh splann.]] Yntra 1830 ha 1850, an dus Chickasaw, Choctaw, Heylyn, Seminole, ha Cherokee (ow komprehendya kethyon gemyskyes aga hil ha du a drigas y'ga mysk) a veu removys a res a-dhyworth aga thiryow hengovek y'n Statys Unys Soth-Est, ha dasleys pella dhe'n west. An Amerikanyon Enesik neb a veu dasleys a veu gwrys dhe geskerdhes dhe bennow aga viajys gans kresluyow stat ha leel. Removans an Cherokee yn 1838 (an removans a res diwettha a-est a'n dowr Mississippi) a veu dallethys gans diskudhans owr ogas dhe Dhahlonega, Jeorji yn 1828, a ledyas dhe Fyskans Owr Jeorji. Ogas ha 2,000 - 8,000 a'n 16,543 den Cherokee dasleys a verwis a-hys an fordh.
Pennfentynnyow
Klass:Hilgasieth Klass:Istori Amerikanyon Enesik
Tlaxcala
Tlaxcala yw stat yn Meksiko.
Marche
Marche yw rannvro yn Itali.
Ursa Minor (ranneves)
Ursa Minor yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU). Hi o onan a'n 48 ranneves renkyes gans an steronydh Ptolemy y'n 2a kansvledhen. Yn hengovek, Ursa Minor re beu posek rag golyoryon drefen bos Polaris steren Pennaghel an Gogledh.
Gwynnyer
Henwyn istorek
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Wynnyer ha Godhyan
Ursa Minor (ranneves)
Polaris yw an steren splanna y'n ranneves, ha hi yw ughelkowrsteren wynn-melyn ha'n steren varyansel Cepheid splanna y'n ebron, hy splannvraster ow varya a 1.97 dhe 2.00. Beta Ursae Minoris, aswonnys avel Kochab, yw steren goth hag re hwedhas ha yeynhe dhe vos kowrsteren rudhvelyn gans splannvraster heveladow a 2.08. Planettys a veu diskudhes ow resek a-dro dhe beder steren yn Ursa Minor, ow kompehendya Kochab. Ursa Minor ynwedh a gomprehend steren niwtron enyshes, Calvera, ha H1504+65, an gorrsteren domma diskudhys hwath, gans tempredh arenep a 200,000 K. Nyns eus niver meur a alaksiow desedhys y'n ranneves a-der Korrgalaksi Ursa Minor ha nebes eseli a rol NGC.
Riwella
Tre vyghan yn Kernow yw Riwella, yn Pluw Wynnyer ha Godhyan, yntra Heyl ha Pras an Bibel.
Henwyn istorek
Hanow an dre a'n jeves an elvennow riwel 'riel' ha la, ow styrya 'le'.
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Wynnyer ha Godhyan
Pori
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Pow Finn
Sully Prudhomme
René François Armand "Sully" Prudhomme (Frynkek: [syli pʁydɔm]; 16 mis Meurth 1839 – 6 mis Hedra 1907) o prydydh ha essayist frynkek (Pewas Nobel yn Lyenn 1901).
Klass:Frynkyon Klass:Mernansow 1907 Klass:Pewas Nobel Klass:Prydydhyon Klass:Dinethyansow 1839
Ursa Major (ranneves)
Ursa Major yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU). Onan a'n 48 ranneves renkys gans Ptolemy y'n 2a kansvledhen OK yw. Hedhyw hi yw an tressa moyha a'n 88 ranneves arnowydh.
Ursa Major yw pur aswonnys drefen hy chif seyth steren, hag a furv asterism gelwys an "Big Dipper," "an Garven," "Karr Arthur," po'n "Arader," yn-mysk henwyn erel. Y hyllir usya diw steren, Dubhe ha Merak (α Ursae Majoris ha β Ursae Majoris), dhe dhiskudha tyller steren an Pennaghel, Polaris yn Ursa Minor.
An steren 47 Ursae Majoris yw hevelep orth an Howl hag y's teves kevreyth a dri flanet. 47 Ursae Majoris b, diskudhys yn 1996, a resek a-dro dhedhi pub 1078 dydh ha'y gronnedh yw 2.53 gweyth gronnedh Yow; 47 Ursae Majoris c, diskudhys yn 2001, a resek a-dro dhedhi pub 2391 dydh hag yw 0.54 gweyth gronnedh Yow; 47 Ursae Majoris d, a veu diskudhys yn 2010, hag ansertan yw hy resegva, yntra 8907 ha 19097 dydh; hy gronnedh yw 1.64 gweyth gronnedh Yow. An steren yw splannvraster 5.0 gans pellder a 46 bledhen wolow a'n Norvys.
Desedhys yw hwegh taklen Messier y'n ranneves ma. Messier 81 yw onan a'n galaksiow splanna y'n ebron. M101 (An Galaksi Pinwheel) yw galaksi troyllyek 25 milvil vledhen wolow dhyworth an Norvys. Ervirys veu usya rann a Ursa Major rag tenna skeusen dhown "the Hubble Deep Field" gans an Pellweller Efanvos Hubble yn 1995.
Y hyllir gweles Ursa Major yn lymnans gan Vincent van Gogh "A starry night over the Rhone". Usys yw delinyans a'n ranneves rag baner Alaska.
Umeå
thumb|300 px| Umeå thumb|250 px| Umeå (Finnek: Uumaja, Sami: Ubmi) yw sita yn Swedherwyk. Yn 2010, poblans an sita o 75,645.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Sweden
Lund
thumb|300 px| Lund thumb|250 px| Lund yw sita yn Swedherwyk. Yn 2005, poblans an sita o 76,188.
An sita a veu fondys yn 990.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Sweden
Thomas De Quincey
Thomas Penson De Quincey o skrifer sowsnek.
Klass:Mernansow 1859 Klass:Skriforyon fugieth Klass:Sowson
Malta
Malta yw bro anserhek war dhiw enys veur (Malta ha Gozo) ha nyver a enesygow bian, y'n mor ynter Itali ha Tunisi.
Marhogyon Sen Jowan a wovernyas an enesow a-dhia 1530 bys 1798, pan gemeras Napoléon Bonaparte rewl anodha. Yn 1814, kevambos Vienna a ros Malta dhe'n Emperoureth Predenek. An enys a veu anserhek yn 1964.
Malta a omjunyans an Unyans Europek yn 2004. Yn 2008, Malta ha Kobros a gemeras an euro avell aga mona kemmyn yn le lira maltek (MTL) ha peuns Kobros.
War-lergh statistigow an Unyans Europek, yma 100% a dus Malta ow kewsel Maltek, an taves Semitek nacyonal; 88% Sowsnek, an taves sodhogel aral; 66% Italek, unn taves sodhogel bys an bledhynyow 1930s; ha 17% Frenkek.
Pennfentynyow
Malta Map
George Eustice
Charles George Eustice (genys 28 mis Gwynngala 1971) yw politeger a Gernow hag esel senedh rag Cambron ha Resrudh a-dhia 2010. Ev yw Skrifennyas a Stat rag an Kerghynnedh, Boos ha Negysyow Powek a-dhia mis Genver 2020, ow spedya Theresa Villiers. Ev yw esel an Parti Gwithadorek.
Portuguesa
Portuguesa yw stat yn Veneswela.
George Eustice
Yowynkneth
Eustice a veu genys 28ves mis Gwynngala 1971 yn Pensans, Kernow dhe Adele ha Paul Eustice. Ev a attendas Skol Truru ha Kolji Kernow.
Arth gweusek
Isehennow
Yma diw isehennow a arth gweusek.
George Eustice
Resegva
Ev o an ombrofyer UKIP y'n 1999 etholans europek rag Soth-Vest Pow Sows. Yn 2010, ev a fethas Julia Goldsworthy, an esel Livrel Werinel diwettha rag Cambron ha Resrudh. Ev a gwaynas an etholansow yn 2015, 2017 ha 2019.
Arth gweusek
Kampollow
Klass:Orses
George Eustice
Resegva
Yn 2020, Eustice a veu henwys Skrifennyas a Stat rag an Kerghynnedh, Boos ha Negysyow Powek y'n kabinet nowydh Boris Johnson ha spedys Theresa Villiers.
Devynnow
Klass:Eseli Senedh a'n RU 2010-2015 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2015-2017 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019- Klass:Parti Gwithadorek Klass:Politegoryon a Gernow
Dororydh
Dororydh yw person a studh komposyans an Norvys ha planettys erel ha'n argerdhow a gaws chanjys yn aga furvyans hag enebow. Hwithrans mes yw rann bosek a studhyansow dororydhyon, mes ober yn arbrovjiow yw posek ynwedh. Dororydhyon a ober y'n diwysyansow nerth ha mengleudhya ow hwilas rag oyl, glow, alkenyow hag monyow erel. I a weres lettya damach dhyworth terosedhow naturel kepar ha dorgrysow, loskvenydhyow, tsunamiow ha tirslynkow. I a gevrann dhe'n dadhla a-dro dhe chanj y'n hin.
Dororydhyon a vri
Y leverir bos James Hutton an dororydh kynsa bythkweth. Ev a dhyllas paper henwys Theory of the Earth yn 1785 ow tisplegya bos an Nor pur goth drefen menydhyow dhe gemeres meur a dermyn rag furvya po bos eskniys ha furvya karrygi nowydh war leur an mor.
An kynsa mappys dororiethel veu desinys gans William Maclure y'n Statys Unys yn 1809 ha William Smith yn Breten Veur yn 1815. Dororydhyon erel a vri y'n 19ves kansvledhen o Sir Charles Lyell, Roderick Impey Murchison (a dheskrifas karrygi a'n Oos Silurek) hag Adam Sedgwick (a wrug an keth tra gans karrygi a'n Oos Kembrek). Y'n 20ves kansvledhen Alfred Wegener a dhisplegyas an tybyans a dhryftyans an brastiryow, displegys pella gans J Tuzo Wilson dhe'n tybyans a blattys tektonek, hag Arthur Holmes a dhisplegyas an teknek a dhedhya radyometrek.
Dororydhyon a Gernow
Niver a dhororydhyon a vri veu a Gernow.
Arbenigedhow
Dell yw usys, dororydhyon a dhewis arbenegedh. I a gomprehend:
Klass:Dororieth Klass:Godhonydhyon
Nicola Adams
Nicola Adams OEV (genys 26ves Du, 1982) yw kyns boksuser galwesik Bretennek a wre kesstrivya yntra 2017 ha 2019. Hi a omdennas gans rekord anfethys gans an titel WBO poster kelyon benow yn 2019. Avel bodhesik, hi a dheuth ha bos an kynsa boksuser benow dhe dhos kampyer Olympek wosa gwaynya owr yn Loundres yn 2012 ha'n kynsa kampyer Olympek dewblek wosa hy nessa medalen owr yn Rio yn 2016, diwweyth yn rannans kelyonboos. Yn mis Me 2016 hi o kampyer Olympek, an Bys ha Gwariow Europek poster kelyon ha hi a waynyas an sett dien a gampyoriethow bodhesik kavadow dhedhi: titlys Olympek, an Gemeneth Vretennek ha Gwariow Europek ha kampyoriethow an Bys, Europek hag Unyans Europek.
Genys veu hi yn Leeds, Konteth Evrek West. Hi yw lesbosek heb kevrin ha hi o an kynsa den LKDT heb kevrin dhe waynya medalen owr yn boksusi Olympek. Henwys veu hi den LKDT an moyha awedhyansus yn Breten Veur gans The Independent yn 2012 ha hi a veu synsys yn Powerlist bledhynnyek avel onan a'n dus a hil Afro-Karibek an moyha awedhyansus y'n RU.
Hi a omdennas yn 2019 wosa goli sad dhe vew hy lagas.
Klass:Dinethyansow 1982 Klass:LKDT Klass:Sowsesow Klass:Sportyadesow
Dowrgleudh
thumb|Yet-dhowr vor [[Dowrgleudh Porth Bud dhe'n porth y'n dre.]]
Dowrhyns gwrys gans tus yw dowrgleudhyow. Dell yw usys dowrgleudhyow yw byldyes rag karya gwara gans skathow po kreftow-dowr erel.
Dowrgleudhyow a yll bos junyes avel rosweyth-sita, avel an gracht yn Amsterdam.
Nasyow
Dowrgleudh sempel a gonsyst a gleudh yw leunhes a dhowr. Treweythyow res yw dhe dhowrgleudhyow bos gwiskys gans pri po kestevyn. An argerdh a dhevnydh pri yw aswonys avel pollenna.
Res yw dhe dhowrgleudhyow bos leven, kowlwrys yw hemma dre wul troghvaow ha tomennow. Dhe yskynna po diyskynna breow, meur a dhowrgleudhyow a dhevnydh yettys dowr a janj leven an dowr rag lyftya po iselhe an skathow. Treweythyow yskynellow po plenow-goleder yw devnydhyes awos aga bos a bris isella hag y tevnydhons le po na dowr.
Dowrgleudhyow a dreus avonyow, fordhow po nansow dre dhowrbonsow. Ensampel a dhowrbons yw an Dowrbons Pontcysyllte yn Kembra a dreus an Avon Dowrdiw.
Dowrgleudhyow an Ruvaneth Unys
Yma dew eghen gemmyn a dhowrgleudh y'n Ruvaneth Unys: dowrgleudhyow gorholyon, rag skathow brassa ages lestri po gorholyon-kruws; ha dowrgleudhyow ynn, rag skathow ynn ha skathow hir. Y hyllir ranna dowrgleudhyow ynn yn lies eghen aral, ow komprehendya: dowrgleudhyow efan ha dowrgleudhyow skath geryn.
Meur a dhowrgleudhyow an Ruvaneth Unys yw dowrgleudhyow ynn a dreus an tir yntra citys bras kepar ha Loundres, Birmingham ha Lyverpoul. Ensampel a dhowrgleudh ynn yw an Dowrgleudh Konteth Vonnow hag Aberhondhu. Dowrgleudhyow gorholyon a jun citys avel Mankeynyon dhe'n mor po avonyow meur.
Yma 2,200 mildir a dhowrgleudhyow y'n Ruvaneth Unys a ober hwath hedhyw. An hirra dowrgleudh yn Breten Veur yw Dowrgleudh Leeds ha Lyverpoul, py yw 127 mildir y hys.
Berra dowrgleudh Breten Veur yw Dowrgleudh Wardle yn Middlewich, Cheshyr, yw 154 troos-hys.
Dowrgleudhyow yn Kernow
thumb|right|Remenant Dowrgleudh Kesunyans Lyskerrys ha Logh ogas dhe Logh.
Yma dew vildir a dhowrgleudhyow viajadow yn Kernow war an Dowrgleudh Porth Bud, an dowrgleudh ma yw devnydhyes gans tus owth usya kayakow, kanouyow ha skathow-dhelit yn-unnik a-der skathow ynn. Yn y dhydh yth o an Dowrgleudh Porth Bud 32 mildir y hys hag ev a dhiwedhas ogas dhe Lanstefan, y'n jydh hedhyw yma y dhiwedh ogas dhe Bonsheyl. Yma dew yet dhowr war an dowrgleudh skath hir ha plenow-goleder yn le yettys dowr dres an 30 mildir a dhowrgleudhyow skath geryn yntra Ponsheyl, Lanstefan ha Holsworthy.
Dowrgleudh aral yn Kernow o an Dowrgleudh Kesunyans Lyskerrys ha Logh, py eth a-dhyworth Lyskerrys der an Glynn Logh dres 6 mildir dhe Logh. Yth esa 24 yet dhowr war an dowrgleudh, mes y'n jydh hedhyw nyns eus saw unn yet dhowr koth a remayn ogas dhe Logh.
Molise
Molise yw rannvro yn Itali.
1927
1924 - 1925 - 1926 - 1927 - 1928 - 1929 - 1930
1927 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sadorn.
Mernansow
Klass:1927
Charlotte's Web (fylm 1973)
Charlotte's Web (Kernowek: Gwias Charlotte) yw fylm bywhes amerikanek gwres yn 1973 askorrys gans Hanna-Barbera Productions ha Sagittarius Productions. Selwys yw an fylm war novel a'n keth hanow gans E. B. White. Yth esa nessa fylm henwys Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure, dyllys avel gwydhyow yn mis Meurth 2003.
Klass:Fylmow fantasi amerikanek Klass:Fylmow bywhes amerikanek
Pow Chek
Cheki (Česko) / Pow Chek (Česká republika) yw stat yn Kres Europa, ynter Almayn, Poloni, Slovaki ha Estrych.
Hurlian
Hurlian yw sport Kernewek. "Hyrlîan yw gen gwaré nyi" yn-medhav Edward Lhuyd.
Penn-pali
Penn-pali (Cyanistes caeruleus) yw ydhyn a deylu Paridae. An ydhyn ma a drig yn Europa ha gorlewin Asi.
Klass:Ydhyn
Morgowles
Morgowles yw enyvales a'n fylum Cnidaria. Yth yns clade monophyletic, an Medusozoa. I a drig y'n keynvoryow, yn hyli, le may tebrons enyvales mor byghan kepar ha plankton po pysk byghan, ha neyja y'n mor. Nyns eus marnas nebes morgowles a drig yn dowr fresk.
Finding Dory
Klass:Fylmow bywhes amerikanek
Morgowles
An Medusozoa yw peswar klass a'n Cnidaria:
Kampolansow
Klass:Cnidaria
Roswern
Tre vyghan yn Kernow yw Roswern, yn Pluw Wynnyer ha Godhyan, dhe'n soth-est a Heyl hag ogas dhe Riwella.
Henwyn istorek
Hanow an dre a'n jeves an elvennow ros ha gwern.
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Wynnyer ha Godhyan
Jon Ossoff
Thomas Jonathan 'Jon' Ossoff (genys 16 mis Hwevrel 1987 yn Atlanta, Jeorji) yw politeger a'n Statys Unys. Ev a veu etholys esel Senedh rag Jeorji yn 2021, ow fetha an esel Senedh esedha repoblikanek David Perdue. Raphael Warnock, an ombrofyer demokrat ow chalenjya Kelly Loeffler, a wrug gwaynya y etholans Senedh an keth dydh.
Devynnow
Klass:Demokratyon Klass:Dinethyansow 1987 Klass:Eseli Senedh an Statys Unys Klass:Jeorji Klass:Skriforyon amerikanek
Vela (ranneves)
Vela yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU). Desedhys yw y'n ebron Dhyghow, ha hi a gomprehend an Ughbagas Vela, onan a'n kesweythow moyha y'n Ollvys. Hy hanow yw 'golyow' yn Latin, drefen y'n dalleth rann o a ranneves voy, gorhel Argo Navis, rynnys awosa yn deyr rann (Carina ha Puppis o an rannow erel). Nyns eus ster henwys α, po β ynni (yma α + β Argo Navis desedhys yn Carina lemmyn). Gans splannvraster heveladow a 1.8, hy steren splanna yw an steren liesplek pooth ha glas, Gamma Velorum, gans unn gevrann anedhi an steren Wolf-Rayet splanna y'n ebron. Delta Velorum (1.95 splannvraster) yw kevreyth steren deyrplek. Yma seyth kevreyth steren yn Vela gans eksoplanettys.
An Ughbagas Vela yw bagas meur dres eghen a alaksiow gans pellder a 870 milvil vledhen wolow dhyworthyn. Ev a gonsist a dhiw fos, an eyl a jun hy ben.
Plywyow Grenayd
Klass:Pluwow Grenada
Lahti
thumb|350 px|Lahti – Lahtis thumb|220 px| Lahti (Swedek: Lahtis) yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 176,401.
Betws-y-Coed
Betws-y-Coed yw tre yn Conwy, Kembra; (SH75NE82). Yma hi 114.4 mildir (184.1 km) dhiworth Kardydh ha 189.9 m (305.6 km) dhiworth Loundres. 542 o braster an poblans yn 2011, ha 252 (46.5%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Conwy
Lahti
Gwiasva
Lahti
Treletert
Treletert yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM92NW79). Yma hi 83.9 mildir (135.1 km) dhiworth Kardydh ha 210.5 m (338.7 km) dhiworth Loundres. 1200 o braster an poblans yn 2011, ha 505 (42.1%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Saludos Amigos
Saludos Amigos yw fylm fantasi bywhes Amerikanek gans Walt Disney gwres yn 1942.
Klass:Fylmow fantasi amerikanek Klass:Fylmow bywhes amerikanek
Andrew Johnson
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Demokratyon Klass:Eseli Senedh an Statys Unys Klass:Islewydhyon an Statys Unys Klass:Lewydhyon a'n Statys Unys Klass:Mernansow 1875 Klass:Perghennow kethyon amerikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Tennessi
Gluthyans
Argerdh fisegel, steroniethel ha keweroniethel yw gluthyans pan wrello’n gass ethen dowr treylya dhe furv linyel dowr, pan yw drehedhys an poynt gluth. Gwelys yw gluthyans avel komol, dell yw usys. Hemm a hwer pan wrello an tempredh kodha. Yma teyr skila rag hemma: Dell yw usys, yma edhom dhe vannaow dowr a berthyglow pur vunys rag furvya y’n ayrgylgh. Rann essensek an diwysyans distyllya yw gluthyans. Nebes bestes a gemmer les a luthyans. Hwiles y’n Difeythtir Namib a sev owth enebi an gwyns. Dowr a luth war aga korfow, hag i a yll y eva awosa. Kudyn yw gluthyans a-ji drehevyans. Ev a yll kawsya glybor ha breynder.
Klass:Dowr Klass:Kommol
Saladin
Al-Nasir Salah al-Din Yusuf ibn Ayyub (Arabek: الناصر صلاح الدين يوسف بن أيوب; Kurdek: سەلاحەدینی ئەییووبی, romanekhes: Selahedînê Eyûbî; 1137 – 4 Meurth 1193), aswonnys avel Salah ad-Din po yn sempel Saladin, o Kurd Islamek Sunni hag o an kynsa sodon a Ejyp ha Syri. Fondyer o ev a dernieth Ayyubid.
Saladin a ledyas kaskyrgh breselek Islamek erbynn an statys an krowskasow yn Levant ha lies den Islamek a breder y vos gorour rag fetha an growskasoryon dres 20 bledhen a vatalyow. Y wella trygh o orth an Horns of Hattin yn mis Gortheren 1187 OK. Wosa hemma Jerusalem a veu kemerys gans an dus Islamek yn mis Hedra 1187 ha ny veu daskorrys arta gans an growskasoryon.
Ni a borth kov anodho ynwedh rag y gevres a vatalyow erbynn Myghtern Richard Ia a Bow Sows. Nyns o an batalyow ma sewen yn tien rag po Saladin po Richard, mes wortiwedh an krowskas a fyllis. Saladin a verwis a derthen an 4a a vis Meurth 1193 yn Damask, hware wosa Myghtern Richard dhe dhiberth gans y growskas fyllys. Saladin re rosa y rychys dhe dus boghosek, mes ynkleudhys veu ev yn bedhros yn lowarth yn-mes Mosk Umayyad yn Damask, Syri.
Orth penn y allos, y sodoneth a yssynsas Ejyp, Syri, Mespotami Ughella (Irak), an Hejaz (Arabi west), Yemen, rannow a Afrika Gledh ha Nubia.
Klass:Dinethyansow an 12ves kansvledhen Klass:Mernansow 1193 Klass:Myghternedh
Sucre (stat)
Sucre yw stat yn Veneswela.
Klass:Statys a Veneswela
Repoblek Wordhen
Repoblek Wordhen po Repoblek Iwerdhon (Wordhenek: Poblacht na hÉireann; Republic of Ireland) yw stat yn deghow enys Wordhen yn kledhbarth Europa. Stat esel a'n Unyans Europek ha'n Kenedhlow Unys yw hi. An wlas kentrevek unnik yw Kledhbarth Wordhen, pow a'n Rywvaneth Unys.
Yn 2004 poblans an pow o 4 040 000. An bennsita ha sita voyha yw Dulyn (Wordhenek: Baile Átha Cliath). Leo Varadkar (Fine Gael) yw an taoiseach (pennmenyster). An arghans kemmyn yw an euro. Wordhenek yw an yeth kenedhlek ha kynsa yeth soedhogel an stat, mes Sowsnek yw yeth usadow an brassa niver a Wydheli. Enep an pow yw 70 273 km².
Wosa rebellyansow yn 1916 ha 1918–1921, y tiberthas Wordhen yn dew stat: Kledhbarth Wordhen (6 konteth y'n north-est) ha Stat Rydh Wordhen. Y teuth an Stat Rydh ha bos ansoedhogel yn 1921. An korf-lagha dewisys yn 1937 a janjyas hanow kemmyn an stat dhe Éire (Wordhen), hag yn 1949 y tiskleryas Éire hy bos repoblek.
Yn blydhynyow 1990 erbys Wordhen a devi yn uskis, ha'n Repoblek a waynyas hy les-hanow avel an Tiger Keltek.
Klass:Iwerdhon
Alan Stivell
Bewnans a-vres
Genys veu Alan yn tre Riom yn Auvergne. Y das Georges Cochevelou o gonisek civil yn Menystrans Arhans Frynk a wrug cowlwul y hunros a dhaswruthyl telyn geltek po bretonek y'n dre vian a Gourin, Breten Vian. Yn 1953, Alan a dhalathas seny an mayn orth naw bloodh yn-dann dhescans y das ha Denise Megevand, telynyores gescan. Mythologieth keltek, art hag istory a wrug Alan desky ynwedh, keffres ha'n yeth vretonek, dons hengovek Breten Vian ha seny an vombard, mayn hengovek a Vreten Vian dhyworth an teylu obow. Ev a dhalathas seny orth kescanow orth unnek bloodh ha desky ilow gwerin Breten Vian, Pow Sows, Alban, Wordhon ha Kembra, keffres ha desky an tambour, an tollgorn wordhonek, ha'n whythel sten. Ev a waynyas lies kesstrif ilow hengovek bretonek hag ev yn bagas pibow Bleimor. Alan a spenas y dermyn avel flogh yn Paris, gans y dhelanwesow cosmopolitek dhyworth Frynk, Aljery, Moroco ha teleryow erel. Mes ev a gavas kerensa dhown rag ilow Breten Vian ha gonisogeth keltek yn kemmyn, ha menowgh y whre ev dewheles dhe Vreten Vian yn y vledhynnyow degowek. thumb|left|Alan Stivell orth Nuremberg, Almayn, 2007
Disgyddiaeth
(heb casgliadau)
Korev
dyhow|skeusennik|Gwedren a gorev. An huni ma yw henwys Viking, korev dhyworth [[Pow Rew]] Korev yw eghen a dhiwes alkoholek. Gwrys gans dowr, hopys, barlys ha eghennow a vurm (fong may hwrello alkohol).
Mary Lou McDonald
Klass:Dinethyansow 1969 Klass:Godhalesow Klass:Politegoryon a Europa
Korev
Klass:Diwosow
Alpow
skeusennik|Jungfrau del gwelys ogas dhe'n Interlaken An Alpys (po An Alpow) yw an brassa kadon a Europa. Y dhrehedhyans dhyworth Ostri ha Sloveni y'n est; dre Itali, Pow Swis, Lightensteyn hag Almayn; dhe Pow Frynk y'n west. Mammfurv styr an ger yw 'gwynn'.
Piemonte
Piemonte yw rannvro yn Itali.
Alpow
An ughella menydh y'n Alpys yw Mont Blanc, orth 4,808 meter (15,774 tros-hys), war'n amal Itali-Frynk.
Kampollansow
Klass:Europa Klass:Menedhyow
Veracruz
Veracruz yw stat yn Meksiko.
Toy Story 2
Toy Story 2 (Kernowek: Hwedhel Gwariellow 2) yw fylm fantasi bywhes amerikanek gwres yn 1999.
Klass:Fylmow fantasi amerikanek Klass:Fylmow bywhes amerikanek
Bro Garmon
Bro Garmon yw tre yn Conwy, Kembra; (SH85NW44). Yma hi 114.5 mildir (184.3 km) dhiworth Kardydh ha 188.8 m (303.8 km) dhiworth Loundres. 635 o braster an poblans yn 2011, ha 372 (58.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Conwy
Moldova
An Repoblek Moldova (yn Moldovek ha Roumanek, Republica Moldova) yw gwlas yn Europa.
Yen
An yen po en nihonek yw mona kemmyn devnydhys yn Nihon. Del usys yth yw skrifys gans arwodh ¥, mes yn Nihonek yth yw skrifys gans an kanji 円. An bathow yw pur skav ha kadon dhyworth ¥1 dhe ¥500. An ughella noten arghantti talvosogeth yw ¥10,000. An mona kemmyn nihonek yw an tressa mogha mona kemmyn kenwerthys y'n bys.
Kampollansow
Klass:Japan Klass:Mona kemmyn
Ben and Me
Klass:Fylmow bywhes amerikanek
Y Mot
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Abraham Lincoln
Abraham Lincoln (12 mis Hwevrer 1809 – 15 Ebryl 1865) o Lewydh an Statys Unys. Ev a veu denledhys gans John Wilkes Booth.
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Dinethyansow 1809 Klass:Lewydhyon a'n Statys Unys Klass:Mernansow 1865 Klass:Parti Repoblikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Illinois
Bernard Cornwell
Bernard Cornwell (genys 1944) yw awtour hag istorek sowsnek-amerikanek.
An hwerydh Wachowski
Lana Wachowski (genys 21a Gortheren, 1965 avel Larry Wachowski) ha Lilly Wachowski (genys 29ves Kevardhu, 1967 avel Andy Wachowski) yw kevarwodhoryon, skriforyon ha askororyon fylm ha pellwolok Amerikanek. An hwerydh yw benenes treusenedhel (po treusreydhel). Aswonnys yns i yn-dann an hanow an hwerydh Wachowski (hag, y'n termyn usi passyes, an vreder Wachowski ha'n geskerensow Wachowski).
I re oberas war-barth avel para skrifa ha kevarwodha dre vrassa rann aga resegvaow galwesik. I a dhallathas kevarwodha yn 1996 gans an fylm Bound. I a dheuth ha bos aswonnys gans aga nessa fylm The Matrix yn 1999. Hemm o sewena meur y'n skovva toknys hag i a waynyas pewas Saturn rag an gwella kevarwodher. I a skrifas ha kevarwodha y dhew fylm sewya: The Matrix Reloaded ha The Matrix Revolutions (an dhew yn 2003).
Wosa sewena genwerthel kevres The Matrix, i a skrifas hag askorra fylm 2005 V for Vendetta (desedhans a'n romans grafek gans Alan Moore ha David Lloyd). Yn 2008 i a dhellos fylm Speed Racer, desedhans gwrians bew a'n kevres anime Nihonek. Aga fylm nessa, Cloud Atlas, selys war an romans gans David Mitchell ha kesskrifys ha keskevarwodhys gans Tom Tykwer, a veu dyllys yn 2012. Aga fylm Jupiter Ascending ha'n kevres Netflix Sense8 (keswrys gans J. Michael Straczynski) a veu dyllys yn 2015.
Klass:Dinethyansow 1965 Klass:Amerikanesow Klass:Amerikanyon LKDT Klass:Kevarwodhoryon fylm‎ Klass:Skriforesow Klass:Skriforyon LKDT Klass:Tus yn medhelweyth
Rashida Tlaib
Rashida Harbi Tlaib (genys 24 mis Gortheren 1976) yw laghyas ha politeger Statys Unys. Hi a serv avel Kanasedher SU rag an 13ves ranndir kuntellesel yn Michigan a-dhia 2019. Hi yw esel Parti Demokratek. Kyns hy etholans, Tlaib o esel Chi Kanasedhoryon Michigan a-dhia 2009 dhe 2014.
Tlaib o an kynsa benyn Moslem y'n Chi Kanasedhoryon Michigan. Tlaib yw an kynsa esel benow a'n Socyalydhyon Demokratek Amerika etholys a Guntelles (gans Alexandria Ocasio-Cortez) ha'n kynsa esel benow Moslem etholys a Guntelles (gans Ilhan Omar). Tlaib yw ynwedh esel a'n Para, bagas anfurvus a eseli a'n Chi Kanasedhoryon SU a-gledh a'n Parti Demokratek.
Devynnow
Klass:Dinethyansow 1976 Klass:Amerikanesow Klass:Demokratyon Klass:Eseli Chi Kanasedhoryon an Statys Unys Klass:Socyalydhyon Klass:Politegoryon Moslem Klass:Michigan
Rovaniemi
thumb|350 px| Rovaniemi thumb|220 px| Rovaniemi (Inari Sami: Ruávinjargâ, Kledhbarth Sami: Roavenjárga ha Roavvenjárga, Skolt Sami: Ruäˊvnjargg) yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 59,967.
Humphrey Arundell
skeusennik|Kota arvow Arundel a [[Lannhernow]] Hembrenkyas lu Kernow yn Omsav an Lyver Pysadow a veu Humphrey Arundell (c. 1513 – 27 mis Genver 1550) a Hellan. Eksekutys veu yn Tyburn, Loundres wosa bos fethys an omsav.
Rovaniemi
An sita a veu fondys yn 1960.
Humphrey Arundell
Klass:Dinethyansow an 16ves kansvledhen Klass:Istori Kernow Klass:Kenedhlogoryon gernowek Klass:Mernansow 1550
Rovaniemi
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Pow Finn
James Buchanan
James Buchanan (1791–1868) o Lewydh an Statys Unys.
Klass:Demokratyon Klass:Lewydhyon a'n Statys Unys Klass:Eseli Senedh an Statys Unys Klass:Mernansow 1868 Klass:Ynkleudhyansow yn Pennsylvani
Mor Kres
thumb|300px|Imaj an Mor Kres
Thomas Pynchon
Thomas Ruggles Pynchon Jr. (genys 8 mis Me 1937) yw romanser amerikanek (Gravity's Rainbow, Inherent Vice).
Klass:Skriforyon fugieth amerikanek
Mor Kres
Klass:Afrika Klass:Asi Klass:Europa Klass:Moryow an Keynvor Atlantek
Caerhun
Caerhun yw tre yn Conwy, Kembra; (SH77SE41). Yma hi 123.3 mildir (198.4 km) dhiworth Kardydh ha 196.1 m (315.6 km) dhiworth Loundres. 1263 o braster an poblans yn 2011, ha 563 (44.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Conwy
Lowarn
Lewern (unnplek lowarn), po lostoges (unnplek lostek), yw bronnviles olldhebrek a neb genesow y'n teylu Canidae. Yma lies eghen a lowarn y'n genas Vulpes ha henwys lewern gwir yns. An lowarn rudh (Vulpes vulpes) yw an unn eghen a lowarn genesik dhe Gernow.
Klass:Kigdevoryer
Makedonek
Makedonek yw yeth slavek kewsys yn Repoblek Makedoni.
Trefdraeth
Trefdraeth yw tre yn Konteth Pennvro, Kembra; (SN03NE18). Yma hi 80 mildir (128.7 km) dhiworth Kardydh ha 204.2 m (328.6 km) dhiworth Loundres. 1129 o braster an poblans yn 2011, ha 483 (42.8%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Senedh Europa
Senedh Europa yw senedh an Unyans Europek, ow neges a-barth 500 milvil a vurjysi an UE. A-dhia Mis Gortheren 2013, yma 766 esel a Senedh Europa, dewisys poran gans an pobel. Warbarth gans Konsel Menystryon an UE, Senedh Europa yw an skorenn an UE ow kul laghys. An Eurosenedh a wra maystri a dowlargh an UE. Mes an Desedhek Europek a'n jeves an nerth unnik dhe brofya laghys.
Yma Senedh Europa owth esedh yn diw sita – Brusselas, Pow Belg, ha Strasbourg, Pow Frynk.
Sywyansow an dewisyans Europek, 2004
Klass:Gwlasegeth Europa Klass:Unyans Europek
Hellan
Tre ha pluw yn Kernow yw Hellan, neb dew vildir ha hanter dhe'n north a Vosvena y'n keverang Trygordh. Poblans an dre y'n niveryans 2011 o 204. Genys veu Humphrey Arundell, hembrenkyas lu Kernow yn Omsav an Lyver Pysadow, yn Hellan.
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Hellan
Kėdainiai
thumb|300 px|Kėdainiai thumb|250 px|
Apuli
Apuli (yn Italek, Puglia) yw rannvro yn Itali.
Kėdainiai
Kėdainiai yw sita yn Lithouani. Yn 2008, poblans an sita o 30,214.
An sita a veu fondys yn 1590.
Pewas Pennserneth Pritzker
An Pewas Pennserneth Pritzker yw pewas blydhenyek "enora pennser po pennseri vew anedha an ober byldys a diskwedh kesunyans a'n gnasow na a roas, hunros ha kommyttyans, re askorras kevrohow gesson hag a vri dhe dhenseth ha'n kerghynnedh byldys der an art a vennserneth". Prederys yw bos onan a'n pewasow gans an moyha roweth yn bys ha yw gwelys avel an Pewas Nobel a vennserneth.
Devynnow
Klass:Pewasow Klass:Pennserneth
Herta Müller
Herta Müller (Almaynek: [ˈhɛʁta ˈmʏlɐ] (klewes); genys 17 mis Est 1953) yw romansores, prydydhes ha essayist almaynek (Pewas Nobel 2009).
Klass:Dinethyansow 1953 Klass:Almanesow Klass:Pewas Nobel Klass:Prydydhesow Klass:Skriforyon fugieth
1847
bledhen gemmyn
Klass:1847
Capel Curig
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Conwy
1926
1923 - 1924 - 1925 - 1926 - 1927 - 1928 - 1929
1926 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Gwener.
Mernansow
Klass:1926
Saint Andrew, Grenayd
Klass:Pluwow Grenada
Zhengzhou
Klass:Citys ha trevow yn China
Dan Rogerson
Daniel John Rogerson yw Esel an Senedh rag Kernow Gledh. Esel a'n Parti Livrel-Werinel yw ev. Ev a veu genys yn 23ens a vis Gortheren 1975 ha trigys yw yn Lannstefan. Ev yw yowynkka Esel an Senedh yn Chi an Gemmynyon, Westminster.
Yn 2005 ha 2010, ev a de aga liow avel Senedhoryon yn Kernewek gans an geryow ma:
<blockquote style="background: #FFF9E5; border: 1px solid black;">
Eglosbrek
Tre yn Kernow yw Eglosbrek, yn Pluw Vrek, neb tri mildir dhe'n west a Hellys. Hanow an dre a'n jeves an elvennow eglos ha Brek, hanow sanses a Wordhen a'n 5es po 6ves kansvledhen.
Dan Rogerson
Klass:Parti Livrel Werinel Klass:Politegoryon a Gernow
Eglosbrek
Henwyn istorek
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Vrek
Maggie O'Farrell
Maggie O'Farrell (genys 1972) yw romansores an Iwerdhon Gledh.
Klass:Dinethyansow 1972 Klass:Skriforyon fugieth
Dowrgleudh Konteth Vonnow hag Aberhondhu
skeusennik|Ponsow 114 ha 115 y'n gilva ogas dhe Llangatwg. Rosweyth byghan a dhowrgleudhyow yn Kembra Dyghow yw an Dowrgleudh Konteth Vonnow hag Aberhondhu (Kembrek: Camlas Sir Fynwy a Brycheiniog, Sowsnek: Monmouthshire and Brecon Canal). Rag meur y hys 35 mildir (56 km), ev a bon der an Park Kenedhlek Banaghow Aberhondhu.
Istori
Yth esa'n dowrgleudh yn hwreydhek dew dhowrgleudh unigyn - an Dowrgleudh Konteth Vonnow a-dhyworth Trefdraeth dhe vason Pons-an-Mool (ow komprehendya an Skorren Krymlin) ha'n Dowrgleudh Aberhondhu ha'n Venni a bonyas a-dhyworth Pons-an-Mool dhe Aberhondhu. Penn-hyns an Dowrgleudh Konteth Vonnow a ygeris yn mis Hwevror 1796 hag ponya rag 12.5 mildir (20.1 km) dhe Bonsnowyth a-dhyworth Trefdraeth dre Bons-an-Mool, ow sevel 447 tros-hys (136 m) dre 42 yet-dhowr. An Skorren Krymlin 11 mildir (18 km) a wrug diberth an penn-hyns dhe Grisjiow, ow sevel 358 tros-hys (109 m) dre 32 yet-dhowr dhe Grymlin, a ygeris yn 1799. skeusennik|An bason dhe Aberhondhu. An Dowrgleudh Aberhondhu ha'n Venni veu ygerys dhe Aberhondhu a-dhyworth Gilwern yn 1800 ha dhe Bons-an-Mool yn 1812. 33 mildir (53k km) hir yw an dowrgleudh hag ev yw kompes rag y gensa 23 mildir (37 km) dhe Langynidr, le mayth yma pymp yet-dhowr. Dew vildir (3.2 km) a-woles dhe Aberhondhu, an dowrgleudh a dreus an Dowr Oysk dre dhowrpons dhe Vrynich, hag yet-dhowr finek a sev an dowrgleudh 68 tros-hys (21 m) dh'y nivel ughella. Pennfenten a dhowr rag an dowrgleudh a dhos dhyworth an Oysk.
An dhew dhowrgleudh veu forsakyes yn 1962, mes hyns an Aberhondhu ha'n Venni ha rann vyghan an hyns Konteth Vonnow re beu eylygerys a-dhia 1970. Meur a remenant an Dowrgleudh Konteth Vonnow gwreydhek yw testen a dowl gwithans. Darn an towl ma yw marina nowyth yn Trefdraeth.
Penn-garg an dowrgleudh o moon-horn ha glow a-dhyworth hwelyow ha balyow y'n arenebedh esa junyes gans an dowrgleudh gans hensi-tram. Rosweyth a voy es 34 hyns-tram a devas yn snell a-hys hirder an dhew dhowrgleudh, owth y junya gans an trevow a Aber-Bîg, an Kenedel, Glynn Eboy, Bleynavon, Bleyndar, Gower an Glo, Sirhowy ha Trosnant. Nebes an hensi-tram ma o dres 8 mildir (13 km) hir.
Deklinyans
skeusennik|Yetys-dowr gwithys dhe 14 Yet-dhowr war an Skorren Krymlin. Lesek o an dowrgleudh meur ras a'y gargyans a low ha horn. An hensi-horn a wrug dri deklinyans sad, hag y'n 1850ow yth esa lower a dowlow dhe forsakya an dowrgleudhyow. An dhew dhowrgleudh eth hag o rann a'n Kompani Dowrgleudh ha Hyns-horn Konteth Vonnow ha'n Dowrgleudh Konteth Vonnow a dhalathas ow tegea yn hradhel, ha'n linen Aberhondhu veu gwithys avel dowrfenten.
Rann an dowrgleudh yntra Pons-an-Mool ha Ponsnowyth veu treylyes dhe hyns-horn 1853 ha 11 yet-dhowr veu kellys ha meur a'n dowrfenten rag an isella dowrgleudh gansa. An rann dhe gayys Trefdraeth veu deges yn 1879, ha remenant an dowrgleudh yn Trefdraeth dhe bortal north an Gowfordh Bre Barrack veu deges yn 1930. An tregh Kommbran a dhegeas yn 1954. An Skorren Krymlin veu forsakyes avel dowrfordh genwerthel yn 1930, mes veu gwithys gans dowr. Yn 1946, torrva sad a hwarva dhe Aberkarn, 2.5 mildir (4.0 km) a Grymlin. An dorrva ma veu ewnhes kyn ny via an dowrgleudh omma devnydhyes rag 16 bledhen. An rann a Bons-an-Woon dhe Grymlin veu leunhes ha devnydhyes rag an fordh A467 yn 1968/9.
Forsakyes veu rememant an dowrgleudh yn 1962, mes a-berth yn diw vledhen, gwithans a dhalathsa. skeusennik|Skathow-kul ankorys dhe Bons-an-Pol.
Y'n jydh hedhyw
Kemenethow war po ogas ha'n dowrgleudh a gomprehend:
War an penn-hyns: War an Skorren Krymlin:
Torrva: mis Hedra 2007
skeusennik|An dowrgleudh heb dowr wosa an dorrva yn 2007. War 16ves mis Hedra 2007, torrva sad a hwarva, pan dhiskaras rann a lann an dowrgludh ogas dhe Gilwern. An fordh A4077 veu livys ha res o dhe niver a jiow bos gwakhes.
Dowrfordhow Breten a wakhas tregh 16 mildir (26 km) a dhowrgleudh yntra Llanover ha Llangynidr rag checkya rag dowrfolsyow ha leow gwann y'n lann. I a drovyas moy es 90 dowrfols yntra Tal-an-Bons ha Gilwern. Kost an hwithans o ogas ha £15,000,000. An dowrgleudh a eylygeris yn is Meurth 2009.
Gweller ynwedh
Klass:Dowrgleudhyow yn Kembra
Telšiai
thumb|300 px|Telšiai thumb|250 px|
An sita a veu fondys yn 1791.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Lithouani
Yr Hafanau
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Piano
skeusennik|Piano An piano yw mayn ilowek akoustek, bysowek po gans neusennow. Y'n piano, motholyow prennek a wra gweskel an neusennow. Yma medhel daffar ow kwetha an motholyow (y'n termyn ma, yma felt gwlan tew dhe motholoyow mes yth esa ledher dhe motholoyow yn termyn o passys). Yma bysowek dhe piano gwrys a rew a alhwedhennow (kolpesow byghan); performyer a wra levna gans aga besyes ha bes broas, ha ena an motholyow a wra gweskel an neusennow. An piano o dismygi yn Itali gans Bartolomeo Cristofori a-dro an vledhen 1700 (nyns yw godhvedhys an vledhen poran).
Klass:Daffar ilow
Aberchwiler
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Ddinbych
Frenkek
[[image:Map-Francophone World.svg|thumb|right|upright=1.5|La langue française dans le monde Légende:
Bleu foncé: langue maternelle ; Bleu: langue administrative ; Bleu clair: langue de culture ; vert: minorités francophones.]] Frenkek (français) yw yeth romanek a-dhiworth Pow Frynk wostalleth, ha kewsys y'n eur ma gans 130 milvil a dus yn 52 vro. Yeth soedhogel yw hi yn Pow Frynk, Pow Belg, Swistir, Kanada, Côte d'Ivoire, Hayti ha lies gwlas arall. An yeth a dhallathas yn Latin an werin a Bow Gall, gans lies chanj byghan dhiworth yeth ermanek an Frankydh.
Yn Breten Vyghan, an yeth frenkek re gemmeras le an gallo y'n Est, ha part an bretonek y'n West.
Fonologieth
240px|Bogalennow Frynkek
Rannyethow
thumb|left|Mappa a rannyethow Frynkek ha'n yethow erell kewsys yn Pow Frynk
Millard Fillmore
Millard Fillmore (1800–1874) o Lewydh an Statys Unys.
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Islewydhyon an Statys Unys Klass:Lewydhyon a'n Statys Unys Klass:Mernansow 1874 Klass:Ynkleudhyansow yn Evrek Nowydh
Trevonnen (Pluw Vrek)
Tre vyghan yn Kernow yw Trevonnen, yn Pluw Vrek, ogas dhe Eglosbrek. Hanow an dre a'n jeves an elvennow trev hag onnen.
Studhyansow Keltek
Studhyansow Keltek yw studhyans a wonisogeth an Geltyon dre vethodys yethonieth, istori lien hag art, hendhyskonieth hag istori, mes gans fog orth an Yethow Keltek divers. An pennarenebedhow a fog yw an hwegh yeth Keltek usi usyes dhe'n pols-ma: Wordhonek, Kembrek, Kernowek, Bretonek, Albanek ha Manowek. thumb|An kenedhlow keltek, ple'ma mogha an kowsoryon keltek keskreunys y'n jydh hedhyw. Dyskir Studhyansow Keltek yn niver a bennskolow dres an bys oll, an mogha anedhans yn Wordhen, an Ruvaneth Unys ha Pow Frynk, mes dyskir keffrys yn an Statys Unys, Kanada, Estrych, Almayn, Poloni, Ostrali ha'n Iseldiryow.
Trevonnen (Pluw Vrek)
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Vrek
Zarah Sultana
Zarah Sultana (genys 31 mis Hedra 1993) yw politeger a Vreten hag esel senedh Lavur rag Coventry Soth a-dhia an etholans 2019. Hi yw skoodhyer a Jeremy Corbyn hag yw a-gledh a'n Parti Lavur. Esel Bagas Kaskyrgh Socyalydhek yw.
Pow Finn
Pow Finn yw stat yn Kledhbarth Europa, ryb an Mor Baltek ynter Skandinavi ha Russi. Dres niver a gansblydhynyow, Pow Finn o rann a'n Rywvaneth Swedek; mes wosa an breseli Napoleonek y teuth ev ha bos Dugeth a Russi. Repoblek anserghek yw ev a-dhia dermyn an Domhwelans Russek.
Zarah Sultana
Sultana yw Moslem ha hi re gowsel yn Senedh a-dro dhe Islamophobia may hwra hi enebi.
Devynnow
Klass:Parti Lavur Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Socyalydhyon Klass:Sowsesow Klass:Politegoryon Moslem Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019- Klass:Dinethyansow 1993
Qin Shi Huang
200px|thumb|rightQin Shi Huang (259 KP - 210 KP) o kensa emperour Chyna. He ha Li Si a wrüg stues amendyansow muer yn economy hag yn polytek, hag y a omgemeras keweythow cawrüs, rag sampel an kensa versyon a'n "Fos Veur China".
Klass:Asians Klass:Emperours Klass:Mernansow an 3a kansvledhen KOK
Dastinythians
Y'n oos ma, yth esa “dastinythians” a dhyski klassek. Tus a dhallathas dastyski dyskansow skolheygyon Hen Rek, Hen Rom ha hen gemenethow erel. Y leverir bos an Dastinythians dalleth an "oos arnowydh". Sel skiansek an Dastinythians o y wersyon a vabdenieth. Dismygyans olow gwayadow alkan a uskishas lesans tybyansow yn hanter diwettha a'n 15ves kansvledhen, mes nyns o chanjyow an Dastinythians an keth dres Europa oll.
Kynth esa meur a hweldroyow yn maters skiansek ha sosyel, keffrys ha'n dalleth a ober arghanti arnowydh ha komptyans, aswonnys yw yn brassa rann rag displegyansow yn art ha kevrohow lieskonnygyon kepar ha Leonardo da Vinci ha Michelangelo.
Saint David, Grenayd
Saint David yw plyw yn Grenayd.
Klass:Pluwow Grenada