cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lincolnshire
Lincolnshire (berrheans Lincs.) yw konteth sowsnek. Yma'n kontethow Norfolk, Konteth Kargront ha Rutland war an dhyghowbarth, Leicestershire ha Nottinghamshire a-gledh ha Conteth Evrek war an gledhbarth. An benncita yw Lincoln.
Klass:Kontethow Pow Sows
Doylestown, Pennsylvani
thumb|300 px|Doylestown thumb|250px| thumb|200px| Doylestown yw burjestra yn Konteth Bucks, Pennsylvani, Statys Unys. Poblans an burjestra yn niveryans 2020 o 8,300.
An sita a veu fondys yn 1745.
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
John Gielgud
Syr John Gielgud o gwarier sowsnek.
Klass:Dinethyansow 1904 Klass:Drogoberoryon Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon lev Klass:Gwarioryon LKDT Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Gwarioryon wariva Klass:Kevarwodhoryon fylm Klass:Mernansow 2000
Stjórnin
yw band rokk a Reykjavik, Island. Eseli "Stjórnin" yw Grétar Örvarsson hag Sigriður Beinteìnsdottir.
Sidiow
Klass:rock Klass:Rewenys
Vest-Agder
Vest-Agder yw konteth yn Norgagh.
Pictor (ranneves)
Pictor yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Ranneves an margh-skrifa yw Pictor, henwys gans Abbé Nicolas-Louis de Lacaille y'n 18ves kansvledhen. An steren eyl-splanna, Beta Pictoris yw aswonys drefen bos kylgh a dhoust hag eksoplanet ow resek a-dro dhe'n steren, 63.4 bledhen-wolow dhe ves a'n Norvys. Godhvedhys yw bos eksoplannetys dhe bymp steren aral y'n ranneves. Dre vras, ranneves wann yw Pictor. Pictor A yw galaksi radyo ow skitya stif a blasma gans hys 800,000 bledhen-wolow dhyworth toll du yn y gres.
Pedrek Trafalgar
Klass:Loundres
Javier Bardem
Javier Bardem yw gwarier spaynek.
Klass:Dinethyansow 1969 Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwaynyoryon Pewas Akademi Gwella Gwarier-Skoodhya Klass:Socyalydhyon Klass:Spaynyoryon
George H. W. Bush
George H. W. Bush (genys 12 mis Metheven, 1924 - 30.11.2018) o 41a Lywydh an Statys Unys. Tas an 43a Lywydh, George W. Bush ywa.
Västerås
thumb|300 px|Västerås thumb|250 px| Västerås yw sita yn Swedherwyk. Yn 2005, poblans an sita o 107,005.
George H. W. Bush
Klass:Dinethyansow 1924 Klass:Evredhyon Klass:Islewydhyon an Statys Unys Klass:Lewydhyon a'n Statys Unys Klass:Mernansow 2018 Klass:Parti Repoblikanek Klass:Skriforyon amerikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Teksas
Västerås
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Sweden
David Garrick
Klass:Dinethyansow 1717 Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Gwarioryon wariva Klass:Mernansow 1779
Guerrero
Guerrero yw stat yn Meksiko.
Deveryon
skeusennik|Stret an Varghas yn Deveryon Tre yn Kernow yw Deveryon, yn Pluw Fyek, neb peswar mildir dhe'n soth-west a Druru. Yma an dre war lynn north-est an Dowr Karnan, ogas dh'y gemper gans Pyll Restrongos a fros bys yn Morlynn an Garrek. An dre a devis war-barth hag an diwysyans balweyth, ha Hyns Horn Resrudh ha Dowr an Chas a dhiwedhas y'n dre y'n termyn eus passyes.
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Fyek
Utah
Utah yw stat yn Statys Unys Amerika.
Gwiasva
Klass:Statys an SUA
Šiauliai
thumb|300 px|Šiauliai thumb|250 px|
Šiauliai yw sita yn Lithouani. Yn 2018, poblans an sita o 107,086.
An sita a veu fondys yn 1589.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Lithouani
Christ's Hospital
250px|right|thumb|Christ's Hospital
Klass:Adhyskans Klass:Sussex West
Sarfven
Sarfven yw karrek gwrys a vonyow y'n bagas sarfinit. An hanow a dheu drefen y semlant dhe groghen sarf. Monyow y'n bagas ma yw rych yn magnesiom ha dowr, gwyrdh golow po tewl ha furvys gans sarfenigyans (serpentinization), argerdh a hwer war leur an mor ogas dhe oryon plattys tektonek. Karrygi dhyworth mantel an Norvys a wodhev hidratyans, oksidyans a olivin ha treusfurvyans.
Dres treusfurvyans, sugnys yw mynsow meur a dhowr dhe'n garrek. An dosedh a leha ytho. An dasoberyans a liver tommder, pennfenten nerthedh rag furvya tardhellow hidrothermel. Livrys yw hidrojen, methan ha hidrojen sulfid, boos rag korrorganedhow kymotrofik.
Furvyes yw sarfven yn keynow kres an keynvor. Sarfven yw kevys yn Lysardh yn Kernow; Thetford Mines, Quebec, Kanada; Lynn Valhalla, Jersi Nowydh; Konteth Gila, Arizona ha tylleryow yn Gres, Koberenys, Oman ha Gyni Nowydh.
Gweresow war sarfven yw tanow dell yw usys. Boghosek yn kalciom yw gweres war sarfven, ha rych yn alkenyow gwenonek dhe blansow, kepar ha kromiom ha nikel.
Isel yw kaletter sarfven (2.5-3.5 war an skeul Mohs). Usys yw sarfven rag kervyansow gans an pobel Inuit.
Ebensburg, Pennsylvani
thumb|300 px|Ebensburg thumb|250px| thumb|200px| Ebensburg yw burjestra yn Konteth Cambria, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 3,404.
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Tirol
Tirol (Italek: Tirolo) yw stat yn Estrych.
Klass:Statys a Ostri
Henfynyw
Henfynyw yw tre yn Ceredigion, Kembra; (SN46SE02). Yma hi 69.6 mildir (111.9 km) dhiworth Kardydh ha 183.5 m (295.4 km) dhiworth Loundres. 1025 o braster an poblans yn 2011, ha 557 (54.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Ceredigion
Gallowek
Gallowek (galo y'n taves y honan, gallo yn Frenkek) yw yeth romanek kewsys yn Breten Vyghan Awartha (est). Onan a dhiw yeth arbennik a Vreten Vyhan yw hi (an arall yw Bretonek); i re shapyas an eyl hy ben. Frenkek, unn yeth unnwos ha yeth kenedhlek Pow Frynk, re gollenwis le Gallowek. Mes a-dhia an blydhynyow 1990 yma omsav nowydh rag dasserghi an gallo ow tevi.
Hyns Sen Jamys
skeusennik|An Hyns Sen Jamys An Hyns Sen Jamys yw agan galaksi leel. Ev a yssyns moy es 200 milvil steren, ow komprehendya agan howl.
Elizabeth Warren
Elizabeth Ann Warren (genys Herring; 22 Metheven 1949) yw politegores dhemokrat a Amerika ha professores lagha kyns. Hi a serv avel esel Senedh henavek rag Massachusetts a-dhia 2013. Avel professores, arbenigores yn lagha bankskwattyans yw hi.
Herodotus
skeusennik|Gravyans romanek a Herodotus, Napoli
Elizabeth Warren
Warren a veu etholys yn 2013, ow fetha an esel Senedh kyns hag ombrofyer repoblikanek Scott Brown. Hi yw an kyns esel Senedh benow rag Massachusetts ha hi a veu dasetholys yn 2018 gans amal bras. Warren o ombrofyores dhemokrat yn etholans lewydhek 2020 mes hi a omdennas yn mis Meurth 2020, ow skoodhya an ombrofyer demokrat diwettha Joe Biden.
Hyns Sen Jamys
Klass:Steronieth
Herodotus
Herodotus o istorior grek a veu genys yn Halicarnarcus (Bodrum, Pow Turk hedhyw) yn 484 KOK (dell yw krysys) ha merwel yn 425 KOK.
Ev a skrifas yn kever istori an emperourethow Babylon, Ejyp, hag an Hen Rekys. Dell skrifas ev y honan, ev a vyajya dhe lies pow. Ynwedh ev a dhevnydhyas hwedhlow diworth tus neb a omvetyas. Pur boesek yw y skrifansow drefenn na vos lies skrifans an oesweyth na kyns Herodotus. Klass:Dinethyansow 484 KOK Klass:Grekys Klass:Skriforyon Klass:Mernansow 425 KOK
Elizabeth Warren
Klass:Dinethyansow 1949 Klass:Amerikanesow Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Demokratyon Klass:Eseli Senedh an Statys Unys Klass:Massachusetts
Butler, Pennsylvani
thumb|300 px|Butler thumb|250px| thumb|200px| Butler yw sita yn Konteth Butler, Pennsylvani, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 13,502.
Naoko Takeuchi
Naoko Takeuchi (武内 直子, Takeuchi Naoko, Nihonek: [ta.keꜜ.ɯ.tɕi naꜜ.o.ko] genys 15ves Meurth, 1967) yw artydh bondys delinys Nihonek, po manga. Aswonnys yw hi avel skrifer Sailor Moon, onan a'n kevresyow manga an moyha meurgerys bynitha.
Clara Schumann
Clara Schumann o komposydhes almaynek.
Klass:Almanesow Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1896 Klass:Dinethyansow 1819
Naoko Takeuchi
Hi a skrifa manga Sailor Moon hag a veu gwrys dhe bywheans anime, ilowek, gwariow gwydhyow hag erel.
Vestfold
Vestfold yw konteth yn Norgagh.
Naoko Takeuchi
Hi a waynyas lies pewas, y'ga mysk Kodansha Manga Award 1993 rag Sailor Moon.
Bill Clinton
William Jefferson Clinton (genys William Jefferson Blythe III, 19 mis Est, 1946) o 42a Lewydh an Statys Unys. Ev yw gour Hillary Clinton, kyns senedhores hag ombrofyores rag lewydhes hy honan, yn etholansow lewydhek 2008 ha 2016.
Ford's Theatre
Ford's Theatre yw gwariva yn Washington, Ranndir Golombi, Statys Unys.
Klass:Eglosyow Klass:Gwithtiow Klass:Kovskrif Kenedhlek a Leow Istorek Klass:Ranndir Kolombi
Brighton Pavilion (pastell vro Senedh an RU)
Brighton Pavilion yw pastell vro yn Brighton, Sussex, Pow Sows. Representys re beu gans Caroline Lucas (Parti Gwyrdh) a-dhia 2010.
Devynnow
Klass:Sussex Est Klass:Pastellow vro y'n Ruwvaneth Unys
Butler, Pennsylvani
An sita a veu fondys yn 1802.
Naoko Takeuchi
Genys veu hi yn Kofu, Yamanashi, Nihon. Trigys yw hi yn Tokyo, Nihon. Yma gradh kymygieth dhedhi. Hy gour, Yoshihiro Togashi,yw furvyer kevresyow anime YuYu Hakusho ha Hunter × Hunter.
Butler, Pennsylvani
Gwiasva
Klass:Citys yn Pennsylvani
Naoko Takeuchi
Klass:Artydhesow Klass:Asianesow Klass:Dinethyansow 1967
Adam Smith
skeusennik|Delow Adam smith yn Karedin (Alban) Adam Smith (16 Mis Metheven 1723 - 17 Mis Gortheren 1790) o filosofer, erbysiethydh politek a-varr ha rann posek an golowyans albanek.
Smith yw aswonnys yn arbennek rag diw ober: The Theory of Moral Sentiments (1759), hag An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations (1776). An diwettha, berrheys dhe The Wealth of Nations, yw prederys ha'n kynsa ober arnowydh a erbysieth. Yma arwedhyans gans Smith yn erbrysieth yn eur ma hwath.
Citations
Klass:Albanyon Klass:Filosofers Klass:Mernansow 1790 Klass:Skriforyon Klass:Dinethyansow 1723
Elizabeth Barrett Browning
Elizabeth Barrett Browning o prydydhes sowsnek.
Shayna Baszler
Shayna Andrea Baszler (/ˈbeɪzlər/ BAYZ-ler; genys 8ves Est, 1980) yw omdowler galwesik americanek ha kyns kreftor breselek kemyskys. Yma ambos dhedhi gans WWE le may hwra hi performya rag merk Raw lemmyn yn 2020 hag yw hanter an Kampyoryon Para-Tava Benenes WWE gans Nia Jax.
An 13ves mis Gortheren, 2017, Baszler a entras an Mae Young Classic WWE. Hi a fethas Zeda y'n kynsa torn ha, wosa henna, fetha Mia Yim, Candice LeRae ha Mercedes Martinez. An 12ves mis Gwynngala, Baszler a veu fethys yn torn diwettha an tournay gans Kairi Sane. Baszler a vatalyas yn hy hynsa fytt NXT orth diskwedhyans anrekordys an 10ves mis Est, 2017.
Genys ha megys veu Baszler yn Sioux Falls, Dakota Dhyghow. Yma hengerens almaynek dhe das Baszler ha hengerens chinek dh'y mamm. Hi yw Khun Kru yn kowethyans boksusi Muay Thai hag yma grugys gell ju-jitsu brasilek dhedhi. Hy leshanow yw "The Queen of Spades" (kw: Myghternes Balyow).
Klass:Amerikanesow Klass:Amerikanyon LKDT Klass:Dinethyansow 1980 Klass:Sportyadesow
Trethans
Trethans, po goans, yw an argerdh rag terri boos bras dhe vegyans.
Y hwer yn teyr agwedh. Trethans jynnweythek yw an dorva fisegel a dharnow bras a voos dhe demmyn byghanna a yll bos usys gans ensayms trethus. Yn trethans kymyk, ensayms a wra terri boos dhe volekoulys byghan a yll bos usys gans an korf. War an diwedh, an sosten yw lenkys yn liv goos. Pan eus yn liv goos, an sosten yw dres dhe'n avi, gweythva gymygiethek an korf.
Wosa ni dhe gollenki boos, an boos a viaj dres piben geherek dhe'n dorr, po sagh boos. Ena, skwattys yw yn kemyskans kepar ha kowl. An kemyskans a wra tremena y'n golodhyonen vyghan le may tremen temmyn munys boos dhe'n liv goos. An boos gesys hwath a dhe'n golodhyonen veur. Wortiwedh, skoll a dhiberth an korf. Dell yw usys, trethans a lenow a-dro dhe 18 our. Boos a wort y'n dorr a-dro dhe tri our.
Park Kenedhlek Koswik Nowydh
Park Kenedhlek Koswik Nowydh  yw park kenedhlek yn Breten Veur. Apoyntys veu avel park kenedhlek yn 2005. Desedhys yw dre vras yn konteth Hampshire gans arenebedh byghan yn Wiltshire. Ev a gonsist a beurva, ranndiryow grug ha koswigow. Apoyntys avel Koswik Riel gans Wella an Trygher (Myghtern William an 1a). Bewva yw dhe lies best hag edhen. Meur a bris yw an ranndir rag y hobas, y gerwys ha’y serf.
Trethans
Boos a enter an golodhyonen vyghan a'n dorr, Omma, y kemerir sosten dhe'n goos. Ena, boos a enter an golodhyonen veur. Dowr yw lenkys dhe-ves anodho. An boos gesys yw henwys kawgh. An kawgh yw gwithys y'n rever bys pan dhiberth an skoll dres an gwenn.
Gwin
Klass:Gwin
South Park
South Park yw kevres pellwolok bywhes amerikanek.
Park Kenedhlek Koswik Nowydh
A-dro dhe 38,000 a dus yw trigys y’n park. Settys yw an novel ‘Children of the New Forest’ gans Frederick Marryat y’n ranndir.
South Park
Klass:Kolorado Klass:LKDT Klass:Towlennow pellwolok
Park Kenedhlek Koswik Nowydh
thumb|left|600px|Panorama Acres Down Klass:Parkow kenedhlek‎
Louis XIV a Bow Frynk
Louis XIV, aswonnys ynwedh avel Myghtern an Howl (Frynkek: le Roi Soleil; 5 Gwynngala 1638–1 Gwynngala 1715) o myghtern Pow Frynk ha myghtern Navarra a'n 14ves a mis Me 1643 bys yn y vernans. Myghtern o ev 72 bledhen; hemm yw an hirra rewl kovadhys a vonargh yn Europa. Y hwelir Louis XIV avel an purr ensampel a absolutieth.
Flogh diswaytys a Vyghtern Louis XIII hag Anne a Estrych. Nyns esa fleghes dhedha kyns y'ga demedhyans a 22 bledhen. Besydhys veu ev avel Louis Dieudonné (“ro a Dhuw”). Yn 1643, kyns y bympes pennbloodh, y das a verwis hag y hwrug ev herya tron Frynk.
Awos y vos re yowynk dhe rewlya, y vamm a rewlya Pow Frynk gans Kardynal Mazarin, an menyster chyf a Louis XIII. Wosa mernans Mazarin yn 1661, Louis a dheklaryas y hwre ev rewlya Frynk heb menyster chyf, neppyth na wrug myghtern frynkek yn kov bew. Ev a vynni rewlya avel myghtern ollgallosek, yn-dann grysi bos y nerth avel myghtern devedhys a Dhuw ha nag o ev omgemeryansek dhe nagonan marnas Duw y honan.
Louis a verwis a gig marow yn Versailles an 1a a vis Gwynngala 1715, peswar dydh kyns y 77ves pennbloodh, wosa 72 bledhen war an tron.
Bradley Cooper
thumb|Bradley Cooper Bradley Cooper (genys 5 Genver 1975) yw gwarier Amerikan geryes da.
Klass:Dinethyansow 1975 Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Gwarioryon wariva amerikanek Klass:Kanoryon amerikanek
Ayrborth Keswlasek Long Thanh
Ayrborth Keswlasek Long Thanh yw ayrborth ogas dhe Cita Ho Chi Minh yn Vietnam.
Llanarth
Llanarth yw tre yn Ceredigion, Kembra; (SN45NW45). Yma hi 69 mildir (111.1 km) dhiworth Kardydh ha 184.5 m (297 km) dhiworth Loundres. 1549 o braster an poblans yn 2011, ha 785 (50.7%) a wodhya kewsel Kembrek.
Park Kenedhlek Exmoor
Park Kenedhlek Exmoor yw ranndir a woon venydhek yn Gwlas an Hav a Dewnens. Apoyntys veu avel park kenedhlek yn 1954.
Dororieth an park a gonsist a gerrygi Dewnek ha Glowek dre vras, gans kerrygi Triassek ha Jurassek war an ledrow isella. An poynt ughella y’n park yw Dunkery Beacon gans ughelder a 519m. Kerghynedhow an park yw grug iseldir, koswigow koth ha leysegi, bewvaow dhe blansow ha bestes tanow kepar ha’n tykki Duw, an brithek grug. Ammeth an park a gomprehend deves ha hobys.
Yma dustuni a dus a-dhia an Oos Mesolithek. Usys veu an ranndir rag balweyth y’n Osow Brons ha Horn.
Posek dhe erbysieth an ranndir yw tornyaseth erbyn lemmyn. Gwriansow gerys-da yw kerdhes ha diwrosa. Kerdhva Konna Tir an Soth-West a dhalleth yn Minehead owth holya arvor Park Kenedhlek Exmoor war y fordh dhe Poole, Dorset.
Settys veu novel Lorna Doone gans R.D.Blackmore war Exmoor.
Klass:Parkow kenedhlek‎
Lannvorek
Lannvorek (yn Mevagissey) yw tre vyghan orth konna-tir an Kernow, Breten Veur.
Bresel bredereth
Bresel vredereth yw bresel a hwer yn-mysk dew vagas po moy yn unn genedhel. Kyn hwarvo breselyow bredereth rag lies acheson, yma dew acheson gemmyn.
An kynsa yw awos disakordyans a biw a dal gul maystri, po fatel dylir dyghtya'n genedhel. Mars eus partiow politek ow tisakordya a sewyans neb etholans, y hyll bos bresel avel sewyans mar ny yll po ny wrussa an dhew denewen dri akordyans war-barth.
An eyl yw drefen na vynn unn bagas a dus bos parth an genedhel namoy. Aswonnys yw honna avel bresel omdhiberth. Y hyll lies den yn neb ranndir dewis bos mynnas dhedha a anserghogeth dhe wul kenedhel aga honan. Y fia da dhe voghes lowr a ledyoryon kenedhlek daskor tir hag yw parth aga henedhel, ytho bresel a yll sewya.
Treweythyow ny vynn yn sur an dus a vynn omdhiberth furvya kenedhel flamm nowydh, mynnes yn y le moy a omrewl war vaters aga honan. Treweythyow y hwer hemma pan vo lies bagas ethnek dhe'n keth kenedhel.
Y hyll breselyow bredereth durya dres lies bledhen ha bos mar derrosus avel breselyow keswlasek. Breselyow bredereth a dheu ha bos komplek pur uskis. Breselyow bredereth a dhalleth martesen gans dew denewen, mes y hyll isbagasow omderri ha'n tenewennow nowydh omvatalya. Bagasow heb didheur wostalleth a yll omvyska yn es, hag i ow patalya dhe omdhifres rag an dhew denewen. Breselyow bredereth gans lies bagas war lies tu, an eyl ow patalya orth y gila, a hwarva kyns. Treweythyow y hweres kenedhlow tramor unn tenewen, po lies kenedhel, lies tenewen. Y hyll an studh ma bos bresel dre gannas.
Klass:Breselyow
Nans Shenandoah
Nans Shenandoah yw nans ha rannvro yn Virjynni ha Virjynni West.
Klass:Doronieth Virjynni Klass:Doronieth Virjynni West
Malcolm in the Middle
Malcolm in the Middle yw kevres pellwolok bywhes amerikanek.
Klass:Towlennow pellwolok
Stacey Abrams
Stacey Yvonne Abrams (genys 9ves mis Kevardhu 1973 yn Madison, Wisconsin) yw laghyades ha politegores a Amerika. Hi yw esel a'n Parti Demokratek.
Ben 10
Ben 10 yw kevres pellwolok bywhes amerikanek.
Klass:Towlennow pellwolok
Stacey Abrams
A-dhia 2007 bys yn 2017, Abrams o esel a Ji Kanasedhow Jeorji. Hi a sevis y'n etholans governour yn Jeorji yn 2018 mes hi a fyllis erbynn governour a-dhia Brian Kemp.
Klass:Amerikanesow Klass:Demokratyon Klass:Dinethyansow 1973 Klass:Jeorji Klass:Politegoryon amerikanek Klass:Skriforesow Klass:Skriforyon fugieth amerikanek
Alytus
thumb|300 px|Alytus thumb|250 px|
Alytus yw sita yn Lithouani. Yn 2009, poblans an sita o 74,563.
An sita a veu fondys yn 1581.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Lithouani
Johnstown, Pennsylvani
thumb|300 px|Johnstown thumb|250px| thumb|200px| Johnstown yw sita yn Konteth Cambria, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2010, poblans an sita o 20,978.
An sita a veu fondys yn 1770.
Antillys Iseldiryek
An Antillys Iseldiryek (yn Iseldiryek, Nederlandse Antillen) o tiredh ynysek y'n Mor Karib. Pow omrewlys Iseldiryek o. Aruba a asas an unyans yn 1986 ha'n enesow erel a asas yn 2010.
Klass:Enesow an Mor Karib Klass:Iseldiryow
Pisces (ranneves)
Pisces yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU). Onan a dhewdhek ranneves an Stergylgh yw.
Jaynagar Majilpur
Jaynagar Majilpur yw cita yn Eynda. Yma a-dro dhe 25,922 a dus ow triga yn Jaynagar Majilpur.
Pisces (ranneves)
An rann a'n ebron mayth usi Pisces lemmyn o rann a dhiw ranneves y'n Oos Babylonek, hemm yw Šinunutu4 (an wennel veur) ha Anunitum (Arlodhes an Ebron). Erbynn mil vledhen kyns Krist, aswonys o avel DU.NU.NU (Rikis-nu.mi, "sketh an puskes"). Kelmys yw Pisces dhe'n hwedhel Grek dell wrug Aphrodite ha'y mab Eros chanjya aga furv dhe buskes rag diank.
Jaynagar Majilpur
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Asi‎ Klass:Eynda
Pisces (ranneves)
An brassa rann a ster Pisces yw gwann, ytho mars eus difolyans golow, nyns eus travyth dhe'y weles y'n rann ma a'n ebron.
1944
1941 - 1942 - 1943 - 1944 - 1945 - 1946 - 1947
Pisces (ranneves)
An ranneves a gomprehend niver a daklow a vern. M74 yw galaksi troyllek gans pellder a 30 mivil bledhen wolow. NGC 488 yw galaksi troyllek y hyllir y weles a-dal dhyn ni. NGC 520 yw kopel a alaksiow kesskwattya 105 milvil bledhen wolow dhe-ves.
1944
1944 OK yw blydhen lamm y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sadorn.
Mernansow
Klass:1944
Morvil Gelvin Sowerby
thumb|stamp [[Ynysow Faroe]]
Morvil gelvin Sowerby yw enyval-mor, kevys en Kernow ha north Keynvor Iwerydh.
Klass:Bronnviles
Gwin gwynn
Gwin gwynn yw an eghen gwin gwrys gans grappa gwynn. Gwinow yw moy shogrys eges gwinow rudh.
Klass:Gwin
Panevėžys
thumb|300 px|Panevėžys thumb|250 px|
Panevėžys yw sita yn Lithouani. Yn 2018, poblans an sita o 98,598. An sita a veu fondys yn 1837.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Lithouani
Fright Night
thumb|left|250px|Fright Night, Plan B, 2010
Fright Night yw band rokk a Moskva, Russi. Eseli "Fright Night" yw Winter, Shade, Weena Morlock, Lestat hag Dmitry.
Kevrednow a-ves
Klass:Rock Klass:Russians
Korrigan
Korrigan (liesplek: korriganed yn Bretonek) yw an hanow Bretonek rag korrigow ha bokkas a vew yn Breten Vian.
Klass:Breten Vyghan Klass:Henhwedhlow Klass:Mythologieth keltek
Vorarlberg
Vorarlberg yw stat yn Estrych.
Para Diwrosa Sen Peran
Hanow an para a dheu dhyworth tassans Kernow, Sen Peran. Awen gwlanek an para yw Baner Sen Peran ha brith kernewek. Dibarow yw drefen ny gomprehend hanow skoodhyer. Keffrys ha'y bara UCI Brastiryel, yma dhe Sen Peran parys displegya ha para benenes.
I a wra devnydh a dhiwrosow Colnago a-dhia 2018. Aga dyghtyer ollgemmyn yw Ricci Pascoe, ha'ga dyghtyoryon para yw Steven Lampier, Dudley Hayton, Liam Holohan, Tom Murray ha James Round.
Vorarlberg
Klass:Statys a Ostri
Genghis Khan
skeusennik Genghis Khan, (c. 1162 - 18 Mis Est, 1227) genys Temüjin, o an kynsa khan meur an emproureth Mongol hag eth ha bos an vrassa emproureth omjunys der istori oll wosa y vernans.
Willem Drees
right|thumb|200px|Willem Drees Willem Drees (5 mis Gortheren 1886 – 14 mis Me 1988) o Pennmenyster an Iseldiryow a 1958 dhe 1958
Genghis Khan
Notes
Klass:Asians Klass:Mernansow 1227 Klass:Moldroryon Klass:Myghternedh
Willem Drees
Klass:Dinethyansow 1886 Klass:Iseldiryow Klass:Mernansow 1988 Klass:Politegoryon a Europa‎ Klass:Skriforyon
Para Diwrosa Sen Peran
Rol an para
Yn mis Gortheren 2021
1871
bledhen gemmyn
Klass:1871
Para Diwrosa Sen Peran
Kevrennow a-ves
Klass:Diwrosa
Gwelesigeth an Werghes Ker Marya
Gwelesigeth an Gwerghes Ker Marya yw darvos pan y wel nebonan an Werghes Marya Wynn, mamm sans a Yesu herwydh aweylys an Gristonyon gatholik hag ewngryjyk.
Klass:Kristoneth
Ayrborth Keswlasek Lien Khuong
260px|right|thumb|Ayrborth Keswlasek Lien Khuong Ayrborth Keswlasek Lien Khuong yw ayrborth ogas dhe Da Lat yn Vietnam.
Polter gonn
Eghen a dhevnydh tardha yw polter gonn. Gwrys yw dre gesunya sulfur, glowbren ha potassiom nitrat, hag usys yw lemmyn dre vras yn gonnys ha tanweyth.
Konsidrys yw polter gonn avel devnydh tardha isel, drefen bos an nerth livresys dhyworth an devnydh tardha yn lent. Dell yw usys, ev a gomprehend 75% a botassiom nitrat, 15% a lowbren ha 10% a sulfur. Prederys yw dell veu polter gonn diskudhys yn China y'n 9ves kansvledhen; kevys yw an kampollans kynsa dhodho yn skrif Taoist a gres an gansvledhen na. An danvonadow kynsa fatel dh'y wul yn skrif breselek a China yn 1044. Usys veu rag tanweyth ha devnydh breselek ena. An gonn kynsa re dreusvewas a veu gwrys yn China y'n 13ves kansvledhen. Kettermyn, lesys veu kedhlow a-dro dhe bolter gonn dhe'n bys Islamek. Derivys veu bos polter gonn devnydhys gans Ejyp erbynn an Emperoureth Mongol yn Batel Ain Jalut yn 1260, hag arta yn 1304. Yn 1453, yth esa dhe lu Mehmed II gonn meur dres eghen a alsa setha meyn 680kg aga foos. Usys veu an gonn dhe dhistrui fosow Kargostentin ha kemeres an cita, ow korfenna an Emperoureth Besontin.
Mandiraja
Mandiraja yw ranndir yn Indonesi.
Klass:Asi
Dowr an Chas
Dowr an Chas (Sowsnek: Chasewater) yw gwig yn Kernow, yn Pluw an Chas, yntra Truru ha Rysrudh.
Klass:Pluw an Chas
Fort Lauderdale, Florida
thumb|300 px|Fort Lauderdale thumb|250px| Fort Lauderdale yw sita yn Konteth Broward, Florida, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 182,760.
An sita a veu fondys yn 1911.
Gwiasva
Klass:Citys yn Florida
Puppis (ranneves)
Puppis yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Rann o Puppis a'n ranneves goth Argo Navis, gorhel Jason ha'n Argonauts. An dhiw rann aral o Carina (an keyn ha kogh) ha Vela (an golyow). Diskudhys veu niver a systemow eksoplanettys a-dro dhe ster y'n ranneves ma, rag ensampel:.
Yma lies bonni ygor yn Puppis. Tri ensampel yw taklow Messier, M46, M47 ha M93
Arkansas
Arkansas yw stat yn Statys Unys Amerika.
Gwiasva
Klass:Statys an SUA
Gwin rudh
Klass:Gwin
Gretchen Whitmer
Gretchen Esther Whitmer (genys 23ves mis Est 1971 yn Lansing, Michigan) yw politegores a Amerika ha 49ves governour Michigan, a-dhia 2019. Esel Parti an Dhemokratyon yw.
Whitmer o esel Senedh Michigan a-dhia 2006 bys yn 2015 hag esel Chi Kanasedhow Michigan a-dhia 2001 bys yn 2006.
Klass:Dinethyansow 1971 Klass:Amerikanesow Klass:Demokratyon Klass:Michigan Klass:Politegoryon amerikanek
Komol noswolow
Komolennow tanow glaswynn po diliw a splann dres an nos yw kommol noswolow (noctilucent clouds). Devedhyans an ger Sowsnek noctilucent yw a’n yeth Latin hag an styryans yw ‘splanna y’n nos’. An unn devedhyans yw dhe’n geryow Kernewek ha Kembrek, henn yw nos ha golow (gloyw yn Kembrek).
Christina Rossetti
Christina Rossetti o prydydhes sowsnek.
Klass:Mernansow 1894 Klass:Prydydhesow Klass:Sens Klass:Sowsesow Klass:Dinethyansow 1830
Komol noswolow
Furvyes yns gans gwrysow rew yn-dann 100nm a dreuslinen. An kommol a splann y’n hav wosa an howlsedhes mes pan yll an kommol dastewynnya golow an Howl hwath. An ughella komolennow y’n ayrgylgh yw kommol noswolow, kevys y’n mesosfer orth ughelder a 76-85km (47-53 mildir). Yth yns an moyha apert yntra lesresow 50° ha 65° drefen bos an ebron re wolow yn ogas dhe’n Pennow-aghel.
Klass:Kommol
Enys Baker
Enys Baker (yn Baker Island) yw enys y'n Keynvor Hebask. War-lergh an Statys Unys, an ynys yw onan a 'diredhow ynysek byghan tramor an SU' (US minor outlying islands).
Baker
Konteth Blekinge
An rannvro ma a wre furvya rann a rywvaneth Danmark bys yn 1658. Rannyeth an konteth ma yw hwath ogas ha'n taves Danek.
Blekinge
Piscis Austrinus (ranneves)
Hy hanow a styr "pysk an soth" yn Latin, y'n kontrari dhe'n ranneves aral Pisces, a represent kopel a buskes. Piscis Austrinus o onan a'n 48 ranneves renkys gans steronydh an 2yl gansvledhen Ptolemy. Ster an ranneves Grus a furvya "lost" Piscis Austrinus war unn termyn. Yn 1597, Petrus Plancius a wrug ranneves dhiblans anodho, hy henwel dhyworth an edhen garan.
Ranneves danow yw, ow komprehendya saw unn steren splanna ages an 4a splannvraster: Fomalhaut, steren a'n 1a splannvraster ha'n 18ves splanna y'n ebron. Kerghynnys yw Fomalhaut gans plasenn a dhoust a-dro dhe'n steren, martesen gans planet ynwedh. An ranneves a gomprehend ynwedh Lacaille 9352, korrsteren rudh splanna y'n ebron (mes re danow hwath dhe weles gan an dewlagas) ha PKS 2155-304, taklen BL Lacertae yth yw onan a'n blazars splanna y'n ebron.
1943
1940 - 1941 - 1942 - 1943 - 1944 - 1945 - 1946
1943 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Gwener.
Mernansow
Klass:1943
Park Kenedhlek Dartmoor
Park Kenedhlek Dartmoor  yw park kenedhlek yn Breten Veur. Apoyntys veu avel park kenedhlek yn 1951. An park a sev yn Dewnens yn tien.
Men growan dhyworth an Oos Glowek a furv breow an park. An tirwedh yw gonow ughel gans karnow (tors yn Sowsnek) war an toppys. An tyller ughella yw High Willhays, 621 m a-ugh nivel an mor. Bewvaow an park a gomprehend keunegennow, gonow grug ha koswigow koth a dherow.
Usys yw rannow a Dartmoor avel tennvaow kasorek nans yw 200 bledhen. Yn dhespit dhe hemma, gerys-da yw an park rag vysytoryon. Yma meur o remenans dhyworth an Oos Brons ha Neolithek y’n park.
Settys yw niver a lyvrow a bris yn Dartmoor, rag ensampel ‘Ki teylu Baskerville’ gans Syr Arthur Conan-Doyle.
thumb|left|600px|Panorama a Saddle Tor ha Haytor Klass:Parkow kenedhlek‎
Emporium, Pennsylvani
thumb|300 px|Emporium thumb|250px| thumb|200px| Emporium yw burjestra yn Konteth Cameron, Pennsylvani, Statys Unys. Poblans an burjestra yn niveryans 2020 o 1,961.
An sita a veu fondys yn 1810.
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Llanbedr Pont Steffan
Llanbedr Pont Steffan yw tre yn Ceredigion, Kembra; (SN54NE56). Yma hi 58.3 mildir (93.8 km) dhiworth Kardydh ha 173.9 m (279.8 km) dhiworth Loundres. 2870 o braster an poblans yn 2011, ha 1346 (46.9%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Ceredigion
Konteth Dalarna
Konteth Dalarna (yn Swedek, Dalarnas län) yw konteth yn Swedherwyk.
Tampa, Florida
thumb|300 px|Tampa thumb|250px| Tampa yw sita yn Konteth Hillsborough, Florida, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 384,959.
An sita a veu fondys yn 1849.
Gwiasva
Klass:Citys yn Florida
Bellefonte, Pennsylvani
thumb|300 px|Bellefonte thumb|250px| thumb|200px| Bellefonte yw burjestra yn Konteth Centre, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2010, poblans an sita o 6,187.
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Jim Thorpe, Pennsylvani
An sita a veu fondys yn 1818.
Muhammad ibn Mūsā al-Khwārizmī
Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī (Persek: محمد بن موسى خوارزمی‎, Arabek: محمد بن موسى الخوارزمي‎) o kalkor ha steronydh Persian Islamek. Y krysir y feu va genys a-dro dhe 800 OK ha merwel yn 850 OK yn termyn an Emperoureth Abbasid.
Jim Thorpe, Pennsylvani
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani Klass:Istori Amerikanyon Enesik Klass:Seow konteth an Statys Unys
Muhammad ibn Mūsā al-Khwārizmī
Y ober a janjyas an godhvos a awgrym yn Osow Kres. Kalkoryon yn Europa a redyas y lyvrow ha dalleth usya niverow Hindou–Arabek yn le a niverow Roman. Esya yw gul awgrym gans niverow Arabek drefen nag eus na mann na talvosogethow le dhe niverow Roman. Ytho, ny yllir gul marnas kehavalennow sempel gansa.
Lyvrow Al-Khwārizmī o treylys dhe Latinek ha Greka. An ger 'awgrym' a dheu a-dhyworth y hanow, keffrys ha'n ger Sowsnek 'algorithm'. An ger 'aljebra' a dheu a-dhyworth 'al-jabr' hag yw a'n dalleth y lyver Al-Jabr Wal' Muqibla.
Klass:Asians Klass:Godhonydhyon Klass:Mernansow an 9ves kansvledhen Klass:Skriforyon
Michigan
Michigan yw stat yn Statys Unys Amerika.
Citys yn Michigan
Klass:Statys an SUA
Kessonen
Kessonenn yw son yeth gwrys ow lettya anall der an trakt a lev. Dre vras, ny furv kessonennow mann an golonnenn a unn syllabenn (dell wra bogalennow); yn le henna, y fydhons i orth dalleth unn syllabenn poken orth hy diwedh, yn unnik po avel vagas a gessonennow. Yethow denel a dhiberth kessonennow herwydh le aga gwrians, maner, hirder, fonashyon ha mayn hwitha.
Llanbadarn Fawr
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Ceredigion
Kessonen
thumb|center|650px|Arwoedhyow fonetik, arrayes herwydh le, maner, ha fonashyon aga gwrians.
Arwoedhyow skrifys
Yn lytherennegi skrifys, kessonenn yw lytherenn ow styrya (dell vydh usys) son kessonenn po kessonennow yethoniethek.
Klass:Yethonieth zKessonenn
Omsettyansow 11 mis Gwynngala
thumb|Skeusennow dhyworth 9/11 An Omsettyansow 11 mis Gwynngala, aswonnys ynwedh avel 9/11, o omsettyansow broweghereth a hwarva y'n Statys Unys myttinweyth yn 11 mis Gwynngala 2001. Bagas a vroghwesyon a dhalghennas peder jynn-ebron trethysi. Dew a veu neijys a-ji dhe'n dhew dour Kresen Kenwerth an Bys, yn Manhattan, Evrok Nowydh. Unn a veu neyjys a-ji dhe'n drehevyans Pentagon yn Virjynni, ha'n peswara a weskis y'n dor yn Pennsylvani, kynth o sertan bos neb kosten yn Washington, D.C. 2,977 tus a verwis y'n omsettyansow; 2,753 yn Evrek Nowydh, 184 y'n Pentagon ha 40 yn Pennsylvani.
Devynnow
Klass:2001 Klass:Istori a'n Statys Unys Klass:Omsettyansow
Aruba
Aruba yw tiredh ynysow y'n Mor Karib. Pow omrewlys Iseldiryek yw.
Klass:Enesow an Mor Karib
Ertachva an Bys UNESCO
thumb|upright=1.1|Usys yw arwodh Ertach an Bys dhe aswon tylleryow gwithys gans Akord Ertach an Bys.
Ertachva an Bys yw tirnos po ranndir gans difresyans laghel yn-dann akord a restrys gans UNESCO (Kowethyans Adhyskansek Godhoniethek ha Gonisogethel an Kenedhlow Unys). Bernys yw tylleryow dhe gomprehendya ertach gonisogethel ha naturel a bris dhe dhenses. Erbynn 2020, yma 1,121 a dylleryow war an rol. An kynsa, apoyntys yn 1978, veu Enesow Galápagos.
Yma 32 a ertachvaow y’n Ruvaneth Unys. I a gomprehend Dons an Gewri (Stonehenge), Tirwedh Balweyth Kernow ha Dewnens West, Fos Hadrian, Pow an Lynnyn ha kastylli Gwynedd.
Porthpyra
Porthpyra (KU: Porth Pera; Polperro) yw gwig byskessek yn Kernow, Breten Veur. An wig yw 6 km diworth Logh ha 40 km diworth Aberplymm. Awos an desedhans ma, ha'y forth teg war an chanel, Porthpyra yw godrigys a-les gans havysi. Yma dhodho Arvor Ertach. Pyskessa hern ha noswikorieth yw diwysyansow hengovek. Y boblans yw den.
Klass:Kernowek Klass:Trevow yn Kernow
Clara Zetkin
thumb|Clara Zetkin. Clara Josephine Zetkin (née Eissner, 5 a Mis Gortheren 1857 – 20 mis Metheven 1933 ) o kemynegorek politegores almaynek. thumb|Clara Zetkin ha Rosa Luxemburg.
Klass:Almanesow Klass:Mernansow 1933 Klass:Politegoryon gemynegorek Klass:Skriforesow Klass:Socyalydhyon Klass:Dinethyansow 1857
Mineral Point, Wisconsin, USA
Mineral Point (kw: Penn Moon) yw cita yn Konteth Iowa, Wisconsin, an Statys Unys. Furvyes veu an drevesigeth yn 1827, ha hi yw an tressa cita kottha Europek yn Wisconsin. 2,389 o an poblans yn 1860 ha 2,487 o an poblans erbynn 2010.
Kemmyn o moon plomm y'n ranndir. Lies ynvroyas a dheuth a Gernow dhe Mineral Point. I a dhallathas gul balyow yn-dann dhor. Erbynn 1845, hanter pobel an cita o Kernewek. Herwydh an ‘Mineral Point Tribune’ (kw: Nowodhow Penn Moon) yn 1847, askorrys 43,800 peuns a blomm nowydh pub dydh.
Y’n bledhynnyow wosa hemma, askorrans a lehi. Trovys o owr yn Kaliforni yn 1848. 700 den eth dhe Galiforni dyworth Mineral Point dhe hwilas ragdho. Balyow zynk a dheuth dhe vos moy posek y’n bledhynnyow a-wosa.
Hedhyw, tornyaseth yw posek. Pendarvis yw le ertach gans nebes drehevyansow an ynvroysi. An tavern ‘Red Rooster’ (kw: an kulyek rudh) a dhyght pastiow kernewek ha figgy hobbin. Yma gwerthji royow kernewek war an penn stret, ‘High Street’.
Gevellys yw cita Mineral Point gans Rysrudh yn Kernow.
Klass:Citys yn Wiskonsin
Llanddewibrefi
Llanddewibrefi yw tre yn Ceredigion, Kembra; (SN65NE20). Yma hi 58.7 mildir (94.5 km) dhiworth Kardydh ha 169.9 m (273.4 km) dhiworth Loundres. 620 o braster an poblans yn 2011, ha 347 (56%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pyngo
skeusennik|Pyngoyow ryb Tuktoyaktuk, Tiredhow an Gledh-West, Kanada skeusennik|Pyngo ogas dhe Tuktoyaktuk, Tiredhow an Gledh-West, Kanada Krug a rew gorherys gans gweres yw pyngo (pingo yn Sowsnek hag yn Kembrek ynwedh) a gevys yn ranndirow Arktek, isarktek hag Antarktek. Y hyllons bos mar veur avel 2 km a-dreus gans ughelder a 70m. Styr an hanow yw bre isel y'n yeth Inuit. Tirfurv amalrewlyvel yw pyngo.
Llanddewibrefi
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Ceredigion
Pyngo
Onan a'n ranndirow gans an moyha niver a byngoyow war an Norvys yw Tuktoyaktuk yn Delta Mackenzie, Tiredhow an Gledh-West, Kanada. Yma a-dro dhe 1,300 anedha ena. Yma lower yn Alaska, Greunland, hag Enys Spitsbergen yn Norwy ynwedh. Yma remenans a byngoyow koth y'n Iseldiryow, ryb Zwaagwesteinde yn ranndir Fryslân, hag yn ranndirow Drenthe ha Groningen.
alt=Dew bingo|skeusennik|Dew byngo ryb Talgarreg, Kembra West Yma ensamplow y'n Ruvanieth Unys ynwedh, yn arbennek yn Norfolk ha Kembra West.
Furvyes yw pyngoyow pan wrello dowr y'n gweres rewi. Y trehav an gweres dhe wul bre gans kolon a rew. Pan deudho an rew, gesys yw pans yn y le.
Klass:Doronieth
Käthe Kollwitz
Käthe Kollwitz (genys Schmidt; 8 mis Gortheren 1867 yn Königsberg – 22 mis Ebrel 1945 yn Moritzburg) o artydhes almaynek.
Klass:Almanesow Klass:Artydhesow Klass:Dinethyansow 1867 Klass:Kemynegoryon Klass:Kresydhyon Klass:Mernansow 1945
Strasbourg
thumb|Penneglos Strasbourg
Nilgiri Mountain Railway
thumb|Nilgiri Mountain Railway
Strasbourg
Strasbourg (yn Frenkek) po Straßburg (yn Almaynek) yw cita yn Pow Frynk. Y boblans yw den.
Nilgiri Mountain Railway
Nilgiri Mountain Railway yw hyns-horn en Eynda.
Klass:Hensi-horn yn Eynda
Park Kenedhlek Andewanadow Bwindi
Park Kenedhlek Andewanadow Bwindi  (Bwindi Impenetrable National Park) yw park kenedhlek yn Ouganda. Fondys veu an ranndir avel Gwithva Goswik yn 1932. Onan a’n chif ranndiryow y’n bys yw rag gorylles an menydh, ytho apoyntys veu avel park kenedhlek yn 1991. An park a sev yn Ouganda Soth-West. Yn 1994 apoyntys veu avel Ertachva an Bys UNESCO ynwedh.
Dororieth an park yw men growan ha kyllas. Koswigow glaw yw an losowedh. Trovannek yw an hin, gans tempredhow ughel ha glawas ynter 1,400mm ha 1,900mm an vledhen. Moy ages 350 eghen a ydhyn ha 200 eghen a dykkiow Duw yw trigys y’n park.
Fest gerys-da yw gorylles rag tornyaseth. Yma a-dro dhe 500 gorylla y’n park, hag yw desedhys ryb parkow kenedhlek hevelep yn Rwanda ha Repoblek Werinel Kongo (Park Kenedhlek Virunga).
Klass:Parkow kenedhlek‎ Klass:Tylleryow yn Ouganda Klass:Ertachva an Bys UNESCO
Hidalgo
Hidalgo yw stat yn Meksiko kres.
Nha Trang
300px|thumb|right|Nha Trang Nha Trang yw brassa cita Khanh Hoa, Vietnam. Enep an cita yw 251 km², hag yma dosedh a 392.244 a drigoryon (2010). Ayrborth Cam Ranh is 6 km south of Nha Trang.
Klass:Vietnam Klass:Citys ha trevow yn Asi‎
Desperate Housewives
Desperate Housewives yw kevres pellwolok bywhes amerikanek.
Klass:Towlennow pellwolok
Konteth Gotland
Konteth Gotland (yn Swedek, Gotlands län) yw konteth yn Swedherwyk.
Koesheyl
Chi brav a-dhia an Oesow Kres yw Koesheyl (Cotehele yn sowsnek) yn kyrghynn Essa yn Howldrehevel Kernow. Yma dhodho lowarth teg ha pervedh preservys yn ta. Ynter an blydhynyow 1485 ha 1627 y feu va drehevys. Plas an teylu Edgecumbe o Koesheyl dres re kansblydhynyow; y'n eur ma an Trest Kenedhlek a'n with.
Henry II a Bow Sows
Henry II a Bow Sows, henwys ynwedh Henry II Curtmantle (Le Mans, Frynk, 5 Meurth 1133 – Chinon, Frynk, 6 Gortheren 1189) a veu ynwedh Yurl Anjou, Yurl Maine, Duk Normandi, Duk Aquitaine, Duk Gaskoyn, Yurl Naoned, Arlodh Wordhen hag a'n jevo maystri war Gernow hag, orth termynyow dyffrans, war Gembra, Alban, Breten Vyghan ha Frynk howlsedhes. Y emperoureth yn Frynk o kemmys dh'y les dell o Pow Sows.
Mab Geoffrey V, Yurl Anjou ha'n Emperes Matilda veu ev. Ev a dhemedhas Eleanor a Aquitaine yn 1152 hag a veu kurunys an myghtern yn 1154. Yth esa yn mysk y fleghes an vyghternyow a'n termyn a dho Richard, a hembrenki lies batal, ha John. Kyn fe Myghtern Pow Sows, ny wrug ev bythkweth dyski an yeth sowsnek drefen y deylu dhe dhos a Normandi yn 1066. I a gewsi Normanek. Skientek ha dyskys da o Henry. Ev a gewsi Latin yn fros, o yeth tus dhyskys yn Ewrop an termyn na.
Yskynnans Henry II dhe dron Pow Sows a veu akordys yn 1153. Ev a dheuth dhe'n tron yn 1154 wosa mernans Stephen I. Ev a lehas gallos an barons o pur allosek yn reyn Stephen, hag yn 1166 ev a dhallathas trial dre dhewdhek den.
Ev a wrontyas tiredh yn Kernow dhe Richard de Luci, a dhrehevis kastel may hwrug an cita Truru tevi a-dro dhodho.
Klass:Dinethyansow 1133 Klass:Mernansow 1189 Klass:Myghternedh yn Europa Klass:Sowson
Delta Amacuro
Delta Amacuro yw stat yn Veneswela.
Klass:Statys a Veneswela
Jimmy Carter
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Demokratyon Klass:Dinethyansow 1924 Klass:Lewydhyon a'n Statys Unys Klass:Pewas Nobel Klass:Skriforyon fugieth amerikanek
Pyxis (ranneves)
Pyxis yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU). Tanow ha byghan yw yn ebron an dhyghow. Berrheys yw an hanow dhyworth Pyxis Nautica. Y hanow yw Latin rag mornaswydh. Komendys veu an ranneves gans Nicolas-Louis de Lacaille y'n 18ves kansvledhen.
Steren splanna Pyxis yw α Pyxidis, splannvraster 3.68. Steren las-gwynn yw gans pellder a 880 bledhen wolow (270 parsecs), 22,000 gweyth moy golow avel an Howl.
T Pyxidis, desedhys 4 gradh dhe'n north-est a Alpha Pyxidis, yw nova dashwarvedhus a dardh dhe vraster 7 pub nebes degvledhen. Tri hevreyth steren yn Pyxis a's teves eksoplanettys. Desedhys yw krenvonni Pyxis gans pellder a 130,000 vledhen wolow yn golowgylgh an galaksi.
{{stok
Nina Simone
Eunice Kathleen Waymon (21a Hwevrer, 1933 – 21a Ebrel, 2003), aswonnys yn-dann hy hanow galwesik Nina Simone, o ilewydh, kaner, kanskrifer ha gweythresor gwiryow kemmyn. Amerikan o hi. Hy ilow o yn efander ledan a eghennow, y'ga mysk klassek, jazz, blous, gwerin, R&B, aweyl ha popp. Hi o henwys yn fenowgh "The High Priestess of Soul" (kw: An Arghoferyades a Enev). Genys veu hi yn Tryon, Karolina Gledh yn 1933, onan a eth flogh yn teylu boghosek. Hy mamm o menyster Methodek. Hy thas o krefter ha barbour.
Hi a dhallathas seni piano pan o hy thri bloodh. Hy hynsa keskan o daskan piano klassek pan o hi 12. Hi herens o esedhys y'n kynsa rew dh'y gweles, mes movys ens war-dhelergh y'n hel rag ri an esedhow dhe dus wynn. Simone a leveris na wrussa hi seni kyns hy herens dhe vos movys dhe'n kynsa rew arta. Pan o hi 17, Simone a movyas chi dhe Philadelphia, Pennsylvani. Hi a erviras ombrofya rag skolorieth orth kolji leel. Hi a wrug seweni y'n apposyans, mes ny wrussons ri an skolorieth dhedhi awos hy hil.
Kanow meurgerys a'y huntilow yw "My Baby Just Cares for Me", "Don't Let Me Be Misunderstood", "I Put a Spell on You", "Feeling Good", "Sinnerman" ha "Mississippi Goddam". Hi a dhewisis hy hanow galwesik yndelma: "Nina" a-dhyworth leshanow res dhedhi gans karer ha "Simone" a warier frynkek Simone Signoret.
Simone a verwis ow koska yn hy thre yn Carry-le-Rouet, Pow Frynk, wosa bos klav gans kanker an vronn.
Klass:Amerikanesow Klass:Kanoresow Klass:Kenedhlogoryon Klass:Mernansow 2003 Klass:Socyalydhyon Klass:Dinethyansow 1933
Bogalen
Bogalenn yw son yeth gwrys der anall an trakt a lev heb veur a lettyans. Y furv bogalennow an golonnenn a unn syllabenn, dell vydh usys; mes les-vogalennow yw sonyow haval orth vogalennow neb a far avel gessonennow. Yethow denel a dhiberth bogalennow herwydh ughelder aga gwrians y'n ganow, downder y'n ganow, ha krennder an dhiwweus.
thumb|center|650px|Arwoedhyow fonetik, arrayes herwydh ughelder, downder, ha krennder a wrians. Omma yma arwoedhyow hirder, ton, h.e. ynwedh.
Arwoedhyow skrifys
Yn lytherennegi skrifys, bogalenn yw lytherenn ow styrya (dell vydh usys) son bogalnenn po bogalennow yethoniethek.
Klass:Yethonieth zBogalenn
Porthwikkel
Porthwikkel (Portwrinkle) yw gwig vyghan yn Howldrehevel Kernow, Breten Vyghan ynter Essa ha Logh war Gammas Aberplymm.
Maenorbŷr
Maenorbŷr yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SS09NE35). Yma hi 70.6 mildir (113.5 km) dhiworth Kardydh ha 200.7 m (322.9 km) dhiworth Loundres. 1291 o braster an poblans yn 2011, ha 152 (11.8%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Bob Barker
thumb|Barker, 2011 William Robert "Bob" Barker (12 Du 1923 –) o gwarier amerikan geryes da.
Klass:Dinethyansow 1923 Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek
Jane Austen
Jane Austen (1775 - 1817) o romanser sowsnek. Hi yw meur a vri awos hy romansow 'Emma' ha 'Gooth ha Gowvreus'; treylys veu 'Gooth ha Gowvreus' yn Kernewek gans Nicholas Williams.
Klass:Mernansow 1817 Klass:Skriforesow Klass:Skriforyon fugieth Klass:Sowsesow Klass:Dinethyansow 1775
Peranarwodhel
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Beranarwodhel
Kingston
Kingston yw penncita Jamayka.
Klass:Citys ha trevow yn Amerika
Fareham (pastell vro Senedh an RU)
Fareham yw pastell vro yn Hampshire, Pow Sows. Representys re beu gans Suella Braverman (Parti Gwithadorek) a-dhia 2015.
Devynnow
Klass:Hampshire Klass:Pastellow vro y'n Ruwvaneth Unys
Jowan Bolitho
John Bolitho (1930-2005) o kenedhleger kernewek a vri, genys yn Bud. Ev a omjunnyas y'n Morlu Ryal hag ganso 16 bloedh; y'n Morlu y pesya deg blydhen. Wosa henna, Bolitho a gana menowgh der an bellwolok. Yth eth ev ha bos bardh an Orsedh yn 1981 wosa dyski an taves Kernewek. Bardh Meur o va a-dhia 2000 bys yn 2003. Hwath pella, avel konseler Mebyon Kernow y servya ev yn Konsel Ranndir Kernow Kledh a-barth Bud-Strasnedh hag yn konsel an dre na bys termyn y vernans. o y hanow bardhek. Y ferwis ev an 5 a vis Kevardhu 2005 gans kanker an kolodhyon.
Devedhyans an derivadow
Klass:Dinethyansow 1930 Klass:Mernansow 2005 Klass:Kenedhlogoryon gernowek Klass:Politegoryon a Gernow Klass:Skriforyon yn Kernowek
Llandyfrïog
Llandyfrïog yw tre yn Ceredigion, Kembra; (SN34SW62). Yma hi 66.5 mildir (107.1 km) dhiworth Kardydh ha 187.8 m (302.3 km) dhiworth Loundres. 1773 o braster an poblans yn 2011, ha 970 (54.7%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Ceredigion
Gottfried Leibniz
Gottfried Wilhelm Leibniz, ynwedh Leibnitz po von Leibniz, (1 Gortheren 1646 – 14 Du 1716) o skiansek almaynek a skrifa, yn brassa rann, yn Frynkek ha Latinek. Ev o pur bosek yn filosofieth hag awgrym.
Ev a dhevisyas kalkulus yn anserghek a Newton hag y notennans rag derivyansow yw an huni hag yw usys a-dhia an termyn na. Ynwedh y hwrug ev dismygi an kevreyth dewek hag yw an sel a jynnys-amontya arnowydh. Leibniz o posek ynwedh yn lyskannaseth ha politegieth Europek yn y oos.
Ynwedh Leibniz a wrug kevrohow dhe fisegieth ha teknegieth. Ev a dharganas tybyans diwettha yn bewonieth, medhegneth, dororieth, damkanieth hevelepter, brysonieth ha skiens kedhlow. Ev a skrifa ow tochya lagha, maseth, skiens Duw hag istori.
Klass:Almanyon Klass:Filosofers Klass:Godhonydhyon Klass:Mernansow 1716 Klass:Skriforyon Klass:Dinethyansow 1646
Furv Skrifys Savonek
An Furv Skrifys Savonek (po FSS) yw skrifa-compostor an taves Kernowek.
West Chester, Pennsylvani
thumb|300 px|West Chester thumb|250px| thumb|200px| West Chester yw burjestra yn Konteth Chester, Pennsylvani, Statys Unys. Poblans an burjestra yn niveryans 2020 o 18,671.
An sita a veu fondys yn 1788.
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Kelly Loeffler
Kelly Lynn Loeffler (genys 27 mis Du 1970, Bloomington, Illinois) yw negysydhes ha politegores a Amerika. Esel Senedh repoblikanek rag Jeorji a-dhia mis Genver 2020 bys yn 2021 yw. Hi a veu apoyntys gans Brian Kemp (governour Jeorji) kollenwel gwagla war-lergh omdennans Johnny Isakson. Keffrysiades grev dhe Dhonald Trump yw. Yn mis Genver 2021, hi a veu fethys gans Raphael Warnock, ombrofyer demokrat an etholans.
Montroulez
thumb|Ponsfordh yn Montroulez
Montroulez yw tre yn Breten Vyhan, ynter Treger ha Leon.
Gevellys yw gans Truru (Kernow)
Ba Ria
270 px|thumb|right|Bà Rịa
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Asi Klass:Vietnam
Nancy Pelosi
Nancy Patricia Pelosi (genys 26 mis Meurth 1940 yn Baltimore, Tir Maria) yw politigores a Amerika hag an Kowsores a Ji Kanasedhow an Statys Unys a-dhia 2007 dhe 2011 hag a-dhia 2019 dhe 2023. Hi yw esel a'n Parti Demokratek.
Konteth Gävleborg
Konteth Gävleborg (yn Swedek, Gävleborgs län) yw konteth yn Swedherwyk.
Gävleborg
Nora Ephron
Nora Ephron o skrifores amerikanek.
Klass:Amerikanesow Klass:Dinethyansow 1941 Klass:Kevarwodhoryon fylm Klass:Mernansow 2012 Klass:Skriforesow Klass:Skriforyon fugieth amerikanek
Treron calvus
thumb|Treron calvus Treron calvus (African green pigeon) ew ehen a edhen e'n teylu Columbidae. Kevys ew en Afrika.
Devydnow
Klass:Ydhyn
Richmond
Richmond yw penncita Virjynni, Statys Unys. Poblans an cita yn niveryans 2020 o 226,610.
Gwiasva
Klass:Citys yn Vyrjyni Klass:Penncitys y'n Statys Unys