cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fermiom
Elven gymyk synthetek yw fermiom, niver 100 y'n Vosen Beriodek. Y furvell yw Fm. Henwys veu dhe enora an fysegydh Enrico Fermi (1901-1954), neb a waynyas an Pewas Nobel rag fysegieth yn 1938. Ny hwer fermiom marnas yn arbrojiow hwithrans. Pur beryllus yw drefen y radyoweythresans krev.
Diskudhys veu fermiom yn skullyon tardh 'Mike', hanow kod an danbellen hidrojen gynsa yn atol Eniwetok (y'n Keynvor Hebask) yn 1952. Godhonydhyon a yll askorra fermiom dre vombardya atomow nywtrons bys dhe blutoniom-239. Y hanter bewnans yw tri dydh. Nyns eus devnydh vyth dhe fermiom.
Mirva
Klass:Elvennow kymyk
Konteth Gloucester, Virjynni
Konteth Gloucester (yn Gloucester County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Hey, Vern, It's Ernest!
Klass:Towlennow pellwolok
Manordeifi
Manordeifi yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SN24SW56). Yma hi 72.3 mildir (116.4 km) dhiworth Kardydh ha 194.3 m (312.7 km) dhiworth Loundres. 529 o braster an poblans yn 2011, ha 253 (47.8%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Falcón
Klass:Statys a Veneswela
Richard Trevithick
Deviser hag ynjynor balweyth bretennek dhyworth Kernow o Richard Trevithick (13 Ebrel 1771 – 22 Ebrel 1833). Genys veu y'n golondir balweyth a Gernow, troghyes o Trevithick yn balweyth hag ynjynorieth dhyworth bloodh yowynk. Mab a valgapten, ev a berformyas yn trog y'n skol, mes ev eth ha bos ragresor a garyans ethen fordh ha kledhren a-varr. Y vrassa kevro a bris o displegyans an kensa jynn-ethen gwaskedh ughel, ev a vyldyas an kensa jynn-ethenn hyns-horn skeul leun a oberas ynwedh. An 21 Hwevror 1804, an kensa viaj hyns-horn a veu tennys gans lokomotyv re hwarvia bythkweth pan dennas jynn-ethen Trevithick heb hanow tren a-hys hyns-tram an Hornweythva Pen-y-darren yn Merthyr Tydfil, Kembra.
Puffing Devil
Yn 1801 Trevethick a vyldyas lokomotyv-fordh ethen war dyller ogas dhe'n Fore Street a-lemmyn yn Kammbronn. Trevithick a henwis y gocha 'Puffing Devil' (Jowl a hweth) ha'n jydh kyns Nadelik y'n vledhen na, ev a wrug y dhiskwedhes ha'y lewya yn-bann Fore Street ha dhe benn Bre Gammbronn, dhyworth Krowsgammbronn dhe'n wig a Dansys gans hwegh trethyas war an kocha. An viaj ma a awenas an gan "Camborne Hill" (Bre Gammbronn).
Clarion, Pennsylvani
thumb|300 px|Clarion thumb|250px| thumb|200px| Clarion yw burjestra yn Konteth Clarion, Pennsylvani, Statys Unys. Poblans an burjestra yn niveryans 2020 o 3,931.
Hyns-horn Lyskerrys ha Logh
An Hyns-horn Lyskerrys ha Logh yw hyns-horn a veu byldyes yntra Moorswater ogas dhe Lyskerrys ha Logh yn Kernow, Breten Veur. Diwettha an hyns-horn veu ystynnys dhe Worsav Lyskerrys rag junya gans Penn-hyns-horn Kernow. Kensa rann an hyns-horn a ygeris yn 1860 hag perghennys o gans an Kompani Dowrgleudh Kesunyans Lyskerrys ha Logh; an dowrgleudh re bia byldyes mogha a-varr rag karya mordewes ha kalgh yn-bann an glynn Avon Logh Est, porpos an dowrgleudh o dhe weres gwellhe an drenkenweres a wlasow ammethek.
Clarion, Pennsylvani
An sita a veu fondys yn 1839.
Richard Trevithick
Puffing Devil
Tri dydh diwettha, dres assays pella, an lokomotyv a dorras wosa ev dhe bassya dres lonk y'n fordh. Dileghys o an kocha yn-dann skovva gans y dan ow leski hwath ha'y vayni ow mos dhe'n diwotti yn ogas rag boos ha diwosow. Y'n kettermyn an dowr y'n galter a wrug bryjyon dhe-ves, an jynn a dommhas hag ev a dardhas hag a veu distruys. Tevithick a dybis bos an problem error an mayni ha na y dhesin.
Yn 1802 Trevithick a batentas y jynn-ethen gwaskedh ughel. Dhe brovya y dybyansow, ev a vyldyas jynn-kosel dhe'n weythva gompani Coalbrookedale yn Shropshire. An jynn ma a herdhya dowr dhe ughelder musurys dhe vusura an ober a veu gwrys. An jynn a oberi dhe dhew-ugens bommenow pub mynysenn gans gwaskedh a 145 psi yn y galter.
Carl Linnaeus
Carl Linnaeus (23 Me 1707 – 10 Genver 1778) o losonydh, medhek ha milonydh swedek a wrug an kevreyth skiensek a henwyn dewhanow. Y'n kevreyth ma, pub eneval ha plans yw ros hanow a dhew er yn Latinek rag y ginda hag eghen. Hemma a dheuth ha bos usys gans bewonydhyon oll a-dro dhe'n bys. Ytho, aswonys yw Linnaeus avel an "tas a renkyans arnowydh".
Richard Trevithick
An Lokomotyv Pen-y-darren
Yn 1802, Trevithick a vyldyas jynn-ethen gwaskedh ughel dhe lewya morthol dhe'n Hornweythva Pen-y-Darren yn Merthyr Tyfil, Kembra Dyghow. Gans gweres a Rees Jones, arvethesik an hornweythva, ha gans menystrans Samuel Homfray, an perghen, ev a dhrehevis an jynn war rosow hag y janjya dhe lokomotyv. Yn 1803, Trevithick a werthas y batentow rag y jynnow dhe Samuel Homfray. Lokomotyv Trevithick a sordyas marth yn Homfray hag ev a wrug kenwostel gans hornmester aral, Richarch Crawshay. Ev a genwostlas 500 gynis y hylli lokomotyv-ethen Trevithick tenna deg tonnas a horn a-hys an hyns-tram Merthyr Tydfil dhyworth Pen-y-Darren dhe Abercynon, pelder a 9.75 mildir (16 km). An 21 Hwevror 1804 an lokomotyv a dennas deg tonnas a horn, pymp kocha ha deg ha tri-ugens den an pelder leun yn peswar our ha pymp mynysenn. Y dooth kresek o 2.4 m/e (3.9 km/e).
Carl Linnaeus
Yethor da o ev ha meur a'y skrifa yw yn Latinek. Myghtern swedek Adolf Fredrik a wrug dhodho bos nobyl yn 1757. Ev a verwis yn mis Genver 1778 hag ynkleudhys usi ev yn penneglos Uppsala, Sweden.
Richard Trevithick
An Lokomotyv Pen-y-darren
Gwaynyes veu an kenwostel, hag ev a dhiskwedhas y vos possybyl dhe denna kochow poos ow tevnydhya posow glenus ha lokomotyv-ethen galosek. Re boos o an lokomotyv hag ev a dorras neb a'n kledhrennow awos aga bos desinyes rag beghow skaffa; ytho wosa kenwostel an hyns-tram dhe vos delergh dhe varghnell. Gorrys war stockys veu an jynn hag eyldhallath y ober ow lewa an morthol. Replika an lokomotyv Pen-y-Darren a veu byldyes yn 1981 hag eth dhe'n Welsh Industrial and Maritime Museum (Gwithti a Arvor ha Diwysyans Kembrek) yn Kardydh; pan wrug hemma degea, an jynn eth dhe'n National Waterfront Museum (Gwithti Kenedhlek an Glannow) yn Abertawe. An lokomotyv a ober lower a weythyow pub bledhen war 40 meter a gledhrennow dhe'n gwithti. Klass:Dinethyansow 1771 Klass:Kernowyon Klass:Mernansow 1833 Klass:Kammbronn
Carl Linnaeus
Klass:Dinethyansow 1707 Klass:Godhonydhyon Klass:Mernansow 1778 Klass:Skriforyon Klass:Swedys
Hyns-horn Lyskerrys ha Logh
Hedhyw ygerys yw an hyns-horn dhe draffik trethyas hwath usi oberys gans Great Western Railway yn-dann an hanow Linen Nans Logh.
Lithywanek
Lithywanek yw yeth kewsys yn Lithywani (le mayth yw hi yeth soedhogel ha kenedhlek an bro), an Statys Unys, Russi ha powyow erell.
1942
1939 - 1940 - 1941 - 1942 - 1943 - 1944 - 1945
1942 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Yow.
Park Kenedhlek Pantanal
Park Kenedhlek Pantanal po  Parque Nacional do Pantanal Matogrossense y’n yeth Portyngalek yw park kenedhlek yn Brasil. Apoyntys veu avel park kenedhlek yn 1981. An hanow a dheu dhyworth an ger Portyngalek pântano, ow styrya keunegen. An park a sev yn statys Mato Grosso do Sul ha Mato Grosso. Gorrys veu yn rol Ramsar a savleow glybtir yn 1993. Y arenebedh yw 135,000 hektar. Rann yw dhe vewva an Pantanal, ranndir efan a geunegennow ha gwelstiryow. Apoyntys veu avel Ertachva an Bys UNESCO yn 2000.
1942
Mernansow
Klass:1942
Park Kenedhlek Pantanal
Bewva yw dhe lies best hag edhen tanow. Yn-mysk an re ma yw an jagwar, karow keunegen (marsh deer), moryoner (anteater) ha kowrdowrgi (giant otter).
Gerys-da yw an park dhe dornysi a gar gweles an bestes hag ydhyn. Peryl dhe’n park yw ammeth gwitha bughes, hag a janjya savon an dowr ha kawsya esknians gweres.
Klass:Brasil Klass:Ertachva an Bys UNESCO Klass:Parkow kenedhlek
101 Dalmatians II: Patch's London Adventure
101 Dalmatians II: Patch's London Adventure (Kernowek: Kans Dalmatian hag onan II: Aventur Patch yn Loundres) yw fylm bywhes amerikanek gwres yn 2003 askorrys gans Walt Disney Television Animation ha Walt Disney Animation Japan.
Klass:Fylmow bywhes amerikanek
Uraeginthus angolensis
thumb|Uraeginthus angolensis Uraeginthus angolensis (po an Cordon-bleu yn Sowsnek) ew ehen a edhen e'n teylu Estrildidae. Kevys ew e soth Afrika.
Devydnow
Klass:Ydhyn
Honolulu
Honolulu yw an vrassa cita ha penncita Hawaii, Statys Unys. Yn 2020, poblans an cita o 343,302.
Gwiasva
Klass:Citys yn Hawaii Klass:Kontethow a'n Statys Unys Klass:Penncitys y'n Statys Unys Klass:Seow konteth an Statys Unys
Llandysiliogogo
Llandysiliogogo yw tre yn Ceredigion, Kembra; (SN35SE66). Yma hi 68.9 mildir (110.9 km) dhiworth Kardydh ha 186.4 m (300 km) dhiworth Loundres. 1087 o braster an poblans yn 2011, ha 581 (53.4%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Ceredigion
Iseldiryow
Iseldiryow (yn Iseldiryek, Nederland) yw rywvaneth werinel yn howlsedhes Europa, ynter Almayn, Pow Belg ha'n Mor Kledh. Iseldiryek ha Frisek yw an yethow soedhogel, mes Is-Almaynek ha Limbourgek yw yethow ranndiryel ynwedh.
Penny Mordaunt
Penny Mordaunt yw politegores a Vreten.
Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Sowsesow Klass:Parti Gwithadorek Klass:Dinethyansow 1973
Karvyn
Gwig vyghan yn Konteth Durham yw Karvyn. Y boblans yn niveryans 2011 o 271. Desedhys yw yntra Bishop Auckland ha Spennymoor. Y hanow Sowsnek (Binchester) a dheu dhyworth y hanow romanek, Vinovia, desedhys neb dew vildir dhe'n west. Dastrehevys veu an chif stret yn 1991 rag towlen bellwolok Challenge Anneka.
Senedh an Ruwvaneth Unys
Senedh an Rywvaneth Unys (Parliament of the United Kingdom) yw an korf chyf ow kul reythyow yn Breten Veur ha Wordhon Gledh. Yma dew jambour po rann dhe'n Senedh: Chi an Gemmynyon, an chambour isel; ha Chi an Arlydhi, an chambour ughel.
Örebro
250px|thumb|right|Örebro 250px|thumb|right| Örebro yw sita yn Swedherwyk. Yth esa dhedhi poblans a 98,237 a drigoryon yn 2005.
Karvyn
skeusennik|Ker romanek Karvyn skeusennik|Chapel koth Methodek Karvyn, chi privedh lemmyn
Örebro
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Sweden
Senedh an Ruwvaneth Unys
Yn Chi an Gemmynyon, yma 650 Esel an Senedh (ES). Hembrenkyas an Senedh yw an Pennmenyster (Boris Johnson y'n termyn ma).
Dances with Wolves
Klass:Fylmow amerikanek Klass:Fylmow re waynyas Pewas Akademi
Chloe Smith
Chloe Smith (genys 17 mis Me 1982) yw politegores sowsnek.
Senedh an Ruwvaneth Unys
Yma'n Senedh owth esedha yn Westminster, yn Loundres.
Yn dewisyans an 5es a vis Me 2010, ny dhaskorras braster, ytho yth esa kesgovernans Gwithadorek Livrel Demokratek.
Kentucky
Kentucky yw stat yn Statys Unys Amerika.
Gwiasva
Klass:Statys an SUA
Karvran
Gwig yn Norfolk yw Karvran, po Brancaster yn Sowsnek. Desedhys yw 3 mildir dhe'n west a Burnham Market war arvor north an konteth. Y boblans o 797 yn niveryans 2011. An hanow a dheu dhyworth an hanow romanek-bretennek (Branodunon). Kemerys yw hemma dhe vos Bran (edhen po martesen hanow personel), ha duno kastell.
War an treth ogas dhe Garvran yma koswik venheys. Tre yw an wig dhe wel golf 'Royal West Norfolk Golf Club'.
skeusennik|Bargen tir gwyns y'n mor ogas dhe Garvran skeusennik|Chi an klub golf
Philip Seymour Hoffman
Klass:Dinethyansow 1967 Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Gwarioryon wariva amerikanek Klass:Gwaynyoryon Pewas Akademi Gwella Gwarier Klass:Mernansow 2014
Konteth Halland
Konteth Halland (yn Swedek, Hallands län) yw konteth yn Swedherwyk.
An rannvro ma a wre furvya rann a rywvaneth Danmark bys yn 1645. Rannyeth an konteth ma yw hwath ogas ha'n taves Danek.
Halland
Artemisia Gentileschi
Artemisia Gentileschi (8ves Gortheren, 1593 – c. 1656) o lymner Italek Baroque, aswonnys avel onan a'n lymnoryon an moyha roasek y'n 17ves kansvledhen. Yn osweyth pan esa chonsyow boghes rag benenes dhe holya trenyans po resegva yn art, Artemisia o an kynsa benyn dhe dhos ha bos esel Accademia di Arte del Disegno yn Florens.
Genys veu hi yn Rom. An kynsa flogh a lymner Tuskan Orazio Gentileschi o hi. Hi a worfennas hy hynsa lymnans, Susanna ha'n Henavogyon, pan o hi 17.Ynno y hwelir yn py maner y kesunyas hi gwirvosogeth Caravaggio gans neb awedhyans a’n gis klassek usys gans Annibale Carracci ha lymnoryon erell dhyworth Bolonya. Drefenn hi dhe dhispletya roas brassa ages hy breder, y hallas Orazio fasya yn hy hever y’n vledhen 1612, pan nag o na hwath 19 hy bloodh, bos Artemisia ‘heb par y’n alwesigeth lymnans.’
Kwasi Kwarteng
Akwasi Addo Alfred Kwarteng (genys 26 mis Me 1975 yn Loundres) yw politeger a Vreten.
Artemisia Gentileschi
Hy howlwrians avel lymner o gorskeushes gans hwedhel a'y ravnans gans koweth hy thas Agostino Tassi yn 1611 ha hy hemeres rann yn y drial.
Clearfield, Pennsylvani
An sita a veu fondys yn 1805.
Artemisia Gentileschi
Roberto Longhi, barner Italek, a skrifas a Judith ow ladha Holofernes: "Yma a-dro dhe seytek ha dew-ugens lymnans gans Artemisia Gentileschi ha 94% (49 anedha) a dhiskwedh benenes avel person chyf po avel kehaval orth gwer." Y'ga mysk, Jael ha Sisera, Judith ha hy Maghteth, hag Esther. Yth esa fowt a nasennow "benow" kemmyn dhe'n benenes ma —finder, ownekter, gwannder—y'ga le personolethow kolonnek, trehwelek ha nerthek.
Jalisco
Jalisco yw stat yn Meksiko. Y bennsita yw Guadalajara, neb yw an sekond brassa sita a Veksiko. Yma loskvenydh gwiw a Golima yntra statys Jalisco ha Colima.
Artemisia Gentileschi
Mirva
Klass:Dinethyansow 1596 Klass:Italianesow Klass:Lymnoryon Klass:Mernansow 1654
Clearfield, Pennsylvani
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Thanh Hoa
Thanh Hóa yw brassa cita Thanh Hoa, Vietnam. Enep an cita yw 146,77 km², yn 2012, hag yma dosedh a 393.294 a drigoryon. An sita a veu fondys yn 1930.
Kevreyth skrifa
System a arwodhow dhe dhiskwedhes yeth rag keskomunya messajys ha tybyansow yw kevreyth skrifa. Fordh restrys, rewlys, ha, dell yw usys, savonegys yw. Usys yw an arwodhow po ideografow rag skrifa ha redya kedhlow yn fordh welesek po omglewansel (rag ensampel, Braille). Gelwys yw an arwodhow notennow ha'n sett anedha skrif. Herwydh usadow, gorrys yw an notennow, ow komprehendya lytherennow ha niveryow war neppyth fast kepar ha paper po gwith elektonek, kyn haller usya methodys rag tro kepar ha skrifa yn tewes po y'n ebron.
Thanh Hoa
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Asi Klass:Vietnam
Satoru Iwata
Satoru Iwata o negysydh nihonek.
Klass:Asians Klass:Mernansow 2015
Knivil
Knivil yw eneval a'n urdh Rodentia (dhyworth an Latin rodere, 'knias'). Bagas pur sewenus yns i, a's teves dew dhans a-rag. An dens a dyv heb hedhi ha res yw an knivil aga gwiska orth knias po rbylsmala war neppyth kales. Hemm yw pennfenten aga hanow.
An brassa rann a gniviles yw byghan. Ensamplow a gniviles kemmyn yw logos, rathes, gwiweres dor ha gwiweres. Erel gwithys avel enevales dov yw hghes Gyni, hamsters ha jerbyls. Kniviles moy a gomprehend ballaskes, lostledanes ha'n knivil moyha, an kapybara, hag a dyv dhe hys a 135cm ha poos a 65kg.
Hanter pub eghen a vronnvil yw kniviles.
Suposys yw konines ha skovarnogyon dhe vos kniviles gans nebes tus, mes yn 1912 bewonydhyon a erviras gwrythul urdh nowydh ragdha henwys Lagomorpha drefen bos dew dhans a-rag moy dhedha war aga gen a-ugh. Gelwys yw hwistles kniviles treweythyow, mes nyns yw hemma ewn. I yw y'n urdh Eulipotyphla (Insectivora kyns).
Taksonomieth
Yma moy a deyluyow ages an re ma. An rol a gomprehend an teyluyow moyha kemmyn.
Klass:Bronnviles
Gerald Ford
Gerald Rudolph "Jerry" Ford, Jr. (genys Leslie Lynch King, Jr.; 14 mis Gortheren, 1913 – 26 mis Kevardhu, 2006) o Lewydh an Statys Unys.
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Dinethyansow 1913 Klass:Eseli Chi Kanasedhoryon an Statys Unys Klass:Gwarioryon bel droos amerikanek Klass:Islewydhyon an Statys Unys Klass:Lewydhyon a'n Statys Unys Klass:Mernansow 2006 Klass:Parti Repoblikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Michigan
Konteth Jämtland
Konteth Jämtland (yn Swedek, Jämtlands län) yw konteth yn Swedherwyk.
Jämtland
Reticulum (ranneves)
Yn 2005, diskudhys veu ughnova sort 1a yn galaksi troyllek NGC 1559.
Ughvonni Horologium-Reticulum yw ughvonni a alaksiow gans pellderow ynter 700 milvil dhe 1.2 bilvil vledhen wolow a'n Norvys.
Papoua Gyni Nowydh
Papoua Gyni Nowydh (Papua New Guinea) yw stat y'n Keynvor Hebask.
Klass:Ostralasi
An Spektrum Elektrotennvenek
kevren=https://kw.wikipedia.org/wiki/Restren:Spektrum_Elektromagnetek.jpg|skeusennik|An Spektrum Elektrotennvenek Efander an menowghedhyow a dhewynnyans elektrotennvenek yw an spektrum elektrotennvenek. An menowghedhyow a wra varya yntra le ages unn herts hag a-ugh dhe 1025 herts (kemmys ha tonnhysow a vilyow a gilometrow dhe le ages treuslinen nuklesen atomek). Rynnys yw an spektrum dhe vondow, pub onen gans hanow dyffrans. Yma dhe bub bond teythi dyffrans, kepar ha'n fordh mayth yns i askorrys, an fordh a effeythons mater ha fatel yns i usys.
kevren=https://kw.wikipedia.org/wiki/Restren:Jodrell_Bank_Mark_II_5.jpg|skeusennik|Pellweler Radyo [[Jodrell Bank]] kevren=https://kw.wikipedia.org/wiki/Restren:Very_Large_Telescope_Array.aerial_view.jpg|skeusennik|Pellweler Pur Vras (Golow Gweladow)kevren=https://kw.wikipedia.org/wiki/Restren:XMM-Newton.jpg|skeusennik|Pellweler Dewynnow-X XMM Newton
Fatel helerghir dewynnow elektrotennvenek
Marnas golow gweladow, an kynsa diskudhans a dhewynnans elektrotennvenek a veu yn 1800 pan dhiskudhas William Herschel dewynnyans isrudh. Kyns penn bledhen, y tiskudhas Johann Ritter dewynnow ughviolet. Erbynn lemmyn, yma skiensydhyon owth usya pellweloryow yn pub bond an spektrum.
1941
1938 - 1939 - 1940 - 1941 - 1942 - 1943 - 1944
1941 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Mergher.
Mernansow
Klass:1941
Cosmo Gordon Lang
Cosmo Gordon Lang o epskop albanek.
Klass:Mernansow 1945 Klass:Dinethyansow 1864
Siligo
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Itali
Chase the Sun
Chase the Sun yw kan gwres en 2000 gans Planet Funk.
Phan Thiet
Phan Thiết yw brassa cita Binh Thuan, Vietnam. Enep an cita yw 206 km², yn 2012, hag yma dosedh a 350.000 a drigoryon. An sita a veu fondys yn 1930.
Chase the Sun
http://www.darts501.com/Music.html
Phan Thiet
thumb|270 px|right|Phan Thiet
Chase the Sun
Klass:Kanow
Phan Thiet
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Asi Ba Ria
Lushaborgek
Lushaborgek yw yeth ermanek kewsys yn Lushaborg, pur ogas hag Almaynek yn hy gramasek, mes gans lower a erva Frynkek ynwedh. Yma dhedhi studh avel taves soedhogel, mes y tevnydhir Frynkek yn foy menowgh gans an governans. Lushaborgek yw poesek rag an kynsa gradh a adhyskans y'n Dhugeth Veur.
Llanfair Clydogau
Llanfair Clydogau yw tre yn Ceredigion, Kembra; (SN65SW42). Yma hi 58 mildir (93.3 km) dhiworth Kardydh ha 171.5 m (275.9 km) dhiworth Loundres. 623 o braster an poblans yn 2011, ha 268 (43%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Ceredigion
Hugo Wolf
Hugo Wolf o komposydh ostrek.
Klass:Dinethyansow 1860 Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1903 Klass:Ostrians
Llandysul
Llandysul yw tre yn Ceredigion, Kembra; (SN44SW31). Yma hi 62.1 mildir (99.9 km) dhiworth Kardydh ha 182.5 m (293.6 km) dhiworth Loundres. 2665 o braster an poblans yn 2011, ha 1530 (57.4%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Ceredigion
53 OK
Klass:53
Norrköping
250px|thumb|right|Norrköping 250px|thumb|right| Norrköping yw sita yn Swedherwyk. Yth esa dhedhi poblans a 83,561 a drigoryon yn 2005.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Sweden
Konteth Jönköping
Jönköping
Bouddhisteth
right|Ros dharma Bouddhisteth (FSS:Bouddieth) yw kryjyans dharmek. Siddhartha Gawtama, gelwys an Bouddha (an Golowys), a bregowtha y dhyskasow kryjyk yn Eynda Gledh y'n 6ves ha 5ves kansblydhen kyns OK. Yma a-dro dhe 700 milyon a Vouddhistyon, yn arbennik yn Asi Soth-Est hag Asi Est, mes yma'n kryjyans ma ow tevi yn gwlasow an Howlsedhes hag yn Asi Soth. Yma dhe Vouddhisteth, Hindoueth, ha Jayneth gwreydhenn gemmyn y'n kryjyans koth a Eynda, hag yma'n tri kryjyans ma ow tyski niver veur a dybyansow kehaval. Byttegyns, nyns enor Bouddhistyon an Vedas na diffransow jati na varna; ha dywow Hindoueth yw le poesek ragdha ages an V-Bouddhas ha Bodhisattvas.
right|thumb|Gravyans an Bouddha yn Laos. Ottomma rol a wlasow yn le yma Bouddhistyon an brassa bagas kryjyk:
Lynn hirgul
skeusennik|700px|Tirfurvow rewlivel ow tiskwedhes lynn hirgul Lynn hirgul yw lynn kevys yn nans U. Eskniys yw an nans gans an rewliv dhe vos hir hag ewn gans tewennow serth. Yn fenowgh godhesys yw pennmarian a-dreus an nans y'n penn a-woles. Treweythyow gordhownhees yw kres an nans. Lynn a yll lenwel an nans a-dryv an pennmarian wosa diwedh an Oos Rew. Drefen y shap gelwys yw lynn hirgul. Yma lies ensampel da yn Alban, Pow an Lynnyn ha Kembra north, keffrys ha ranndiryow rewlivys yn powyow erel.
Klass:Lynnyn
Alexandra Ungureanu
Alexandra Ungureanu (genys 28 Kevardhu 1981 yn Onești, Romani) yw kanores pop ha "chi" romaniek.
Resegva
skeusennik|250px|Alexandra Ungureanu yn 2012 Pan veu hwegh bloodh Ungureanu a dhallathas kemeres dyskansow kana ha piano. Wosa henna hi a dhegemeras dyskansow gitar, ow kemeres rann yn nebes kesstrifow ilow le may feu hy roas arbennik gwelys. Tamm ha tamm hi a gevernyas repertoire a'y hanow hy honan.
Yn 2001 hi a oberas gans an bagas 'Sistem', ow rekordya kanow kepar hag Emotions,  Sensations  po  Far From You . Yn 2003, Ungureanu a gavas tressa le yn dewisyans kenedhlek rag an Kesstrif Kanow Europek gans an gan Make this love come true. Hi o kannas Romani yn Gool  Cerbul de Aur . Yn 2004, Ungureanu a sinas kevambos gans an bagas ilow "chi"  Crush  ha dos ha bos kaner an bagas. An bagas a askorras dew guntilow studhla:  Crush + Alexandra Ungureanu  (2005) ha  Hello  (2007). Yn 2009 ha 2010, Ungureanu o breusyas war-barth George Hora ha Smiley yn kesstrif  Be a Disney Channel star  dre Ganel Disney Romani. Yn 2014 hi a dhallathas hy resegva solo gans an gan Impotriva Lor. Ungureanu a dhyllas an gan  Bate Bate  gans Marius Moga yn 2018. An gan a sevis y'n chartow 12 seythen. Gwydhyow an gan a'n jeves dres 5 milvil gwel war YouTube. Yn 2020 Ungureanu a gemeras rann y'n dowlen bellwolok roas '' Bravo, ai style! '' ow kwaynya y'n benndowlen.
Music in pROgress
Music in pROgress o ragdres pop-symfonek gans Alexandra Ungureanu ha 'Nora Dene's Symphonical' a dhallathas yn 2015. An ragdres a gonsyst a ogas dhe 30 person owth assaya eylskrifa kanow yn furv klassek, r.e. "Hey Brother" gans Avicii.
Bewnans privedh
Alexandra Ungureanu a wre mos yn mes gans an DJ amerikanek Andrei Gheorghiu. Gheorghiu a's gasas yn 2015.
Kevrennow
Klass:Dinethyansow 1981 Klass:Kanoresow Klass:Romanians
Penntorr
Penntorr (po Stert yn Kernewek Unyes, Torpoint yn sowsnek) yw tre yn Soth-Est pow Kernow, Breten Veur, a-dreus dowr Tamer a Aberplymm. Yma Penntorr yn deghow a Essa, pur ogas. Yma neb a drigoryon ena (8,633 war-lergh niveryans 2001). Yn plyw Trevanta esa an dre wostalleth.
Pentorr yw hanow bagas ilow ynwedh. I a sen ilow gernewek. Pentorr yw aga hanow drefenn eseli an band oll dhe driga yn Penntorr po Lannales.
Damask
thumb|right|Gwel Damask
Itali
An Repoblek Itali (yn Italek, Repubblica Italiana) yw stat yn deghow Europa.
Ghosts
thumb|Ghosts
Ghosts (KW: tarosvannow) yw gwari bordh strateji rag dew warier. Gwariys yw war vordh 36 pedrek (6x6) gans desin kastel skruthus.
Pub gwarier a dhalleth gans eth tarosvan: peswar mas (dyjyn glas war aga heyn) ha peswar drog (dyjyn rudh war aga heyn). Settys yw an tarosvannow en dew rew (2x4) war amal an bordh. Orth bub korn an bordh yw mesporth a'n gastel.
Ny aswon gwarier vyth an tarosvannow mas ha drog yn-mesk tarosvannow an erbynner drefen na yllons i gweles marnas tal an tarosvannow. Pub torn, ny yll gwarioryon movya marnas unn tarosvan (gorwelyek po plommwedhek). Kemerys yw darnow avel yn gwydhbol.
An gwaynyer yw an den a gemer peswar tarosvan mas po gul diank tarosvan mas dre vesporthow an gastel. Gwarier a wra kelli mar kemerens i peswar tarosvan drog eskar.
Klass:Gwariow
Damask
Damask (Arabek: دمشق) yw an vrassa sita ha pennsita Syri. Yma a-dro dhe 4,000,000 a dus ow triga yn Damask.
Angela Merkel
Angela Dorothea Merkel (née Kasner, genys 17ves Gortheren 1954 yn Hamburg) yw politegores Almaynek. Hi o an chansler Almayn a-dhia 2005 dhe 2021 ha ledyer a'n Unyans Kristyon-Demokratek (CDU, Christlich Demokratische Union) a-dhia 2000 dhe 2018. An venyn gensa dhe sodha y'n dhew yw hi.
Klass:Almanesow Klass:Dinethyansow 1954 Klass:Godhonydhesow Klass:Politegoryon a Europa‎
Damask
Klass:Citys ha trevow yn Asi‎
Dmitri Mendeleev
Dmitri Ivanovich Mendeleev (8 Hwevrer 1834 – 2 Hwevrer 1907) o kymygydh ha deviser russek a wrug an vosen beriodek a elvennow gymyk ha'n Lagha Periodek. Genys veu Mendeleev yn treveglos Verkhnie Aremzyani, yn ogas dhe Tobolsk, Russi.
Yn 1863, yth esa 56 elven gymyk aswonys hag elven nowydh a veu diskudhys ogas ha pub bledhen. Wosa dos ha bos dyskador yn 1867, Mendeleev a skrifas lyver Pennrewlys Kymygieth, a dheuth ha bos an posekka dysklyver a'y oos. Ev a assayas klasshe an elvennow kymyk herwydh aga theythi kymyk ha merkya patronow a'n ledyas dhe ragtybi y vosen beriodek.
Ev a usyas an Lagha Periodek dhe ewnhe teythi kamm a elvennow aswonys, kepar ha'n talvos ha poos atomek a uraniom, mes ynwedh dhe dhargana an teythi a dri elvennow ankoth y'n eur na. Lies dargan gwrys ganso o prevys ewn gans arbrov wosa henna.
Mendeleev a wrug kevrohow posek erel dhe gymygieth. Elven 101 o henwys Mendeleviom herwydh y hanow. Ynwedh, kowdoll bras war denewen bell an Loor yw henwys Mendeleev ragdho.
Klass:Dinethyansow an 19ves kansvledhen Klass:Godhonydhyon Klass:Mernansow 1907 Klass:Russians Klass:Skriforyon
Idris Elba
Idrissa Akuna Elba OBE (/ˈɪdrɪs/; genys 6 mis Gwynngala 1972) yw gwarier sowsnek.
Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Dinethyansow 1972
Istanbul
thumb|right|Palys Topkapi, Hagia Sophia ha Mosk Glas thumb|right|An cita dhyworth efanvos
Istanbul (Turkek: İstanbul) yw an vrassa cita yn Turki. Yma an cita y'n Europa hag Asi. Yma a-dro dhe 12,500,000 a dus ow triga yn Istanbul.
Klass:Citys ha trevow yn Asi‎ Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Turki
Lynn paderow
Lynn paderow yw onan a niver a lynnyn kevys yn kevres a gommow, pub an eyl a-ugh hy ben. I a dhiskwedh spisow dyffrans a esknians dres Oos Rew. Gelwys yns i lynnyn paderow drefen aga hevelepter dhe baderennow usys dhe rekna pysadow. Furvyes yw an lynnyn po drefen marianow dhe wul arge po eskniys kres an komm dre skravinas.
Klass:Lynnyn
1940
1937 - 1938 - 1939 - 1940 - 1941 - 1942 - 1943
Mernansow
Klass:1940
Vantaa
thumb|300 px|Vantaa thumb|250 px| Vantaa yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 198,351.
An sita a veu fondys yn 1351.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Pow Finn
Ben Tre
Ben Tre yw brassa cita Ben Tre, Vietnam. Enep an cita yw 67 km², yn 2012, hag yma dosedh a 116.000 a drigoryon. An sita a veu fondys yn 1950.
thumb|270 px|right|Ben Tre
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Asi Klass:Vietnam
Llanfarian
Llanfarian yw tre yn Ceredigion, Kembra; (SN57NE85). Yma hi 73 mildir (117.4 km) dhiworth Kardydh ha 178.5 m (287.2 km) dhiworth Loundres. 1468 o braster an poblans yn 2011, ha 792 (54%) a wodhya kewsel Kembrek.
Elisha Cuthbert
thumb|180px|right|Elisha Cuthbert yn 2009
Llanfarian
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Ceredigion
Lock Haven, Pennsylvani
thumb|300 px|Lock Haven thumb|250px| thumb|200px| Lock Haven yw sita yn Konteth Clinton, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2000, poblans an sita o 9,149.
An sita a veu fondys yn 1769.
Gwiasva
Klass:Citys yn Pennsylvani
Stat Meksiko
An Stat a Veksiko (yn Estado de México) yw stat yn Meksiko.
Milano
Milano yw sita vras yn Itali gledh ha pennsita Lombardi.
Kowethas an Yeth Kernewek
Kowethas an Yeth Kernewek yw kowethyans rag avonsya an Dasserghyans Kernewek, yn arbennik an rannyeth Kernewek Kemmyn. Skorenn eseleth werin rag Kesva an Taves Kernewek yw ev.
An Kowethas a dhyllo an lyver-termyn An Gannas pub mis. Dyllo yw rann dhe les an ober gwrys gans an Kowethas, yn arbennik lyvrow, dydhlyvrow, hwedhlow ha daffar dyski. Lyvrow gans snodow ha plasennow arghansek yw dyllys keffrys rag gweres dhe’n studhyoryon. An Kowethas a wra kwethow-te, hanafow, arwoedhygyow karr, pluvennow, kartennow, krysyow-T ha taklow erell dhe wertha. Dres an vlydhen an Kowethas a rester nebes dydhyow an taves, skoedhys yn fenowgh gans ilow kernewek ha donsya. Chons yw rag Kernewegoryon dhe gesvetya yn hwarvos gans Kernewek kewsys yn unnik.
An Kowethas a re gweres dhe’n klasow Kernewek a-hys Kernow ha pella. An Kowethas a with kevrennow gans meur a gowethasow gonisogethek, hag y’ga mysk kowethasow yeth hag adhyskans y’n powyow keltek erell.
An Kowethas yw kowethas bodhek (niver alusen 1065527) ha'y arghans yw sevys dre nebes grontow, eseleth, gwerthow ha rohow.
Gwiasva
Warlinenn
Men an Toll
Men an Toll yw furvyans byhan a dri menhir ogas dhe fordh-veur Madron-Morvah yn Kernow.
Konteth Kalmar
Konteth Kalmar (yn Swedek, Kalmar län) yw konteth yn Swedherwyk.
Men an Toll
Klass:Meyn Klass:Tylleryow istorek Klass:Istori Kernow
Konteth Kalmar
Kalmar
Kastel Keynek
Kastel Keynek yw kastel Oos Horn dhe'n soth-est a Vosvena, yn Kernow. Tyller a vri yw drefen y rol yn Omsav an Lyver Pysadow.
1893
bledhen gemmyn
Deutsche Reichsbahn (1945–1993)
Hyns-horn stat an Republik Demokratek Almayn (Almayn Est) o an Deutsche Reichsbahn (Hyns-horn an Empir Almaynek) po DR.
1893
Klass:1893
Deutsche Reichsbahn (1945–1993)
Hanow
Wosa an bell yth esa termyn a annazihans a-dreus oll a Almayn, mes hyns-horn an RDA a withas y hanow Nazi. Yth esa dew reson meur rag hemm; yn kensa, gans ow kwitha'n hanow an RDA a ylli oberi trenow (ha karyans poblek) yn Berlin West. Yn nessa o an mona, mar an RDA re janjyas hanow an hyns-horn res re via dhedhans i chanjya hanow war oll an pythow gans hanow an kompani koth.
Klass:Hensi-horn yn Almayn
Saunders Lewis
skeusennik|Men-kov Saunders Lewis skeusennik Saunders Lewis (John Saunders Lewis) (Hedra 15, 1893 - Gwynngala 1, 1985) o bardh, skrifer gwariow, istorior ha breusyas lyenn Kembra. Fondyer Plaid Cymru o ev ynwedh.
Klass:Dinethyansow 1893 Klass:Mernansow 1985 Klass:Politegoryon a Gembra Klass:Prydydhyon Klass:Skriforyon
Lanlivery
Klass:Trevow yn Kernow
Kotka
thumb|300 px|Kotka thumb|250 px| Kotka yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 54,769.
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Pow Finn
Bloomsburg, Pennsylvani
thumb|300 px|Bloomsburg thumb|250px| thumb|200px| Bloomsburg yw sita yn Konteth Columbia, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2000, poblans an sita o 12,375.
Llangeitho
Llangeitho yw tre yn Ceredigion, Kembra; (SN65NW39). Yma hi 62.6 mildir (100.7 km) dhiworth Kardydh ha 173.4 m (279.1 km) dhiworth Loundres. 796 o braster an poblans yn 2011, ha 430 (54%) a wodhya kewsel Kembrek.
Lyndon B. Johnson
Lyndon Baines Johnson (27 Est, 1908 – 22 Genver 1973) o Lewydh an Statys Unys. Ev a dheu ha bos lewydh hag ow denledhys John F. Kennedy yn Dallas, yn 22 a vis Du, 1963.
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Demokratyon Klass:Islewydhyon an Statys Unys Klass:Lewydhyon a'n Statys Unys Klass:Mernansow 1973 Klass:Ynkleudhyansow yn Teksas
Llangeitho
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Ceredigion
Bro Sen Malo
Bro Sen Malo (Frynkek: Pays de Saint-Malo, Bretonek: Bro-Sant-Maloù) yw onan a naw bro po eskobeth hengovek Breten Vyghan. Yma 198 kemmynieth (kumun po commune) y'n bro a-dreus enep a 3,931km². Sen Malo o pennsita hengovek an bro. An poblans yn termyn niveryans 1999 o 314 934 a dus.
Bro Sen Malo yw diberthys a-dhia dermyn an Domhwelans Frynkek ynter an départements Il-ha-Gwilen, Alsyow-an-Arvor ha Mor Byghan (bro Ploermael).
Aldershot (pastell vro Senedh an RU)
Aldershot yw pastell vro yn Hampshire, Pow Sows. Representys re beu gans Leo Docherty (Parti Gwithadorek) a-dhia 2017.
Basshunter
thumb|Basshunter yn [[Halmstad (2008)]] Basshunter, Jonas Erik Altberg (genys 22 Kevardhu 1984 yn Halmstad) yw kaner ha DJ swedek.
Aldershot (pastell vro Senedh an RU)
Devynnow
Klass:Hampshire Klass:Pastellow vro y'n Ruwvaneth Unys
Bloomsburg, Pennsylvani
An sita a veu fondys yn 1797.
Unyans Afrika
thumbnail|right|Eseli a'n Unyans Afrika Unyans Afrika yw keffrysyans gwlasek yn Afrika.
Klass:Afrika Klass:Gwlasegeth
Bloomsburg, Pennsylvani
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Konteth Kronoberg
Konteth Kronoberg (yn Swedek, Kronobergs län) yw konteth yn Swedherwyk.
Sagitta (ranneves)
Sagitta yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU). Hy hanow a dheu dhyworth an yeth Latin rag 'seth'. Onan yw a'n 48 ranneves gorrys yn rol Ptolemy y'n 2a kansbledhen. Kyn fo ranneves goth, nyns eus steren splanna ages an 3a splannvraster ynni. Sagitta a's teves an arenebedh tressa lyha a'n rannevesow oll y'n ebron.
Międzyrzec Podlaski
Międzyrzec Podlaski yw gwig istorek yn Poloni soth-est. Hy foblans yn 2005 usi a-dro dhe 17.300.
Sagitta (ranneves)
Gamma Sagittae yw steren splanna an ranneves, gans splannvraster a 3.47. Kowrsteren rudh koth yw gans gronnedh 90% a huni an Howl, mes orth yeynhe hy a efanas dhe dreuslinen 54 gweyth myns an Howl. V Sagittae yw kevreyth varyansel gordhroglammek - kevreyth steren dhewblek komposys a gorrsteren wynn ow kuntel gronnedh dhyworth steren aral yw desevys dhe furvya nova ha dos ha bos an steren splanna y'n Hyns Sen Jamys hag onan a'n sterennow splanna y'n ebron a-dro dhe'n vledhen 2083.
Sagitta a gomprehend diw steren a's teves eksoplanet. HD 231701 ha HAT-P-34 a's teves planettow an keth myns po moy ages yow, ha 15 Sagittae yw steren an keth myns avel an Howl mes gans korrsteren worm an keth treuslinen avel Yow mes gans gronnedh 69 gweyth dhodho. An ranneves a gomprehend krenvonni Messier 71 ha diw niwlen ster planettik, NGC 6886 ha'n Niwlen Ster Delk.
Anthony Trollope
Anthony Trollope o romanser sowsnek.
Klass:Mernansow 1882 Klass:Skriforyon fugieth Klass:Sowson Klass:Dinethyansow 1815
Myghternedh Kernow
Wosa diwedh kevoeth an Romanyon yn Breten Veur, myghternedh Kernow a selyas aga nerth yn gwlaskor an Dumnonii, h.y. Dewnans ha Kernow arnowydh. Nyns yw an derivadow y'ga hever sertan mann. Nyns yw kowal an rol a-is, hag yma hi ow kemmyska derivadow dhiworth istori, lyenn, ha henhwedhlow (r.e. Historia Regum Britanniae gans Geoffroi a Venow).
... ... ... ... ...
Martletwy
Martletwy yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SN01SW71). Yma hi 74.3 mildir (119.6 km) dhiworth Kardydh ha 203.1 m (326.9 km) dhiworth Loundres. 555 o braster an poblans yn 2011, ha 81 (14.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Kastel Tremen
skeusennik|Tour Kastel Tremen Yma Kastel Tremen ogas dhe Essa yn Kernow, unn mildir ha hanter soth-est a'n dre Tremen. Drehevys veu an tour y'n 12ves kansvledhen. Sesyes veu gans lu Kernow dres Omsav an Lyver Pysadow yn 1549, kens i dhe dreusi an Tamer.
Klass:Doronieth Kernewek Klass:Kastylli Klass:12ves kansvledhen
Yethonieth Gowethasek
Yethonieth Gowethasek yw studhyans an junyans ynter yeth ha bagas kowethasek. Yethonieth gowethasek a studh fatell eghennow yethek yw dihaval yntra bagasow a bobel grondyes orth eghennow yethonieth gowethasek, rag ensampel: hil, reydh, gre, bloodh, h.e. Dihaval dhe Socyologieth a Yeth yw Yethonieth Gowethasek awos Socyologieth a Yeth a fogell war effeyth an kowethas war an yeth hag Yethonieth Gowethasek ow fogella war effeyth an yeth war an kowethas. Kesklemys yn klos yw yethonieth gowethasek gans pragmatek.
Klass:Kowethas Klass:Yethonieth
Gilbert Hunter Doble
Pronter Anglikan a Gernow o Gilbert Hunter Doble (26 Du 1880 – 15 Ebrel 1945). Ev yw moyha aswonnys rag y ober skolheygel war sens Kernow, Kembra ha Breten Vyghan.
Genys veu yn Pennsans, Kernow hag adhyskys yn Kolji Karesk, Rysoghen ha Kolji Duwoniethel Ely. Y das, John Medley Doble, a gevrennas y vern ow tochya hendhyskonieth ha studhyansow leel gans y vebyon. Ordenys veu yn 1907. Ev a veu skoodhyer kurat yn niver a dylleryow yn Kernow ha Pow Sows, kurat Resrudh hag ena pronter Egloswendron. Yn 1935, gwrys ev avel Chenon enorys yn Penneglos Truru. Chenon Doble a besyas gans studhyans dres y vewnans a Vreten ha Breten Vyghan keltek, ow kwaynya bri a-dreus Europa. Ev a skrifas yn feur ow tochya sens Kernow, Kembra ha Breten Vyghan, ow kreuni war daselvenna bewskrifow an Osow Kres. Frooth y hwithrans a veu dyllys ynter 1923 ha 1945 avel kuntel a 48 lyvryn lymnys aswonnys avel an kevres 'Cornish Saints'. Wosa 1928 i a gomprehendyas menegyansow istorek gans Charles Henderson. Meur aga tennvos o an lyvrynnow, hag yn apert i a veu sewennus gans an poblek. Bys dhe dhyllans ‘Saints of Cornwall’ gans Orme yn 2000, i o an oberyow moyha kowal, skolheygel ha lel war an desten. Treylys veu 11 dhe'n lyha a’y lyvrynnow dhe Frynkek, drefen bos lies sans gordhys yn Breten Vyghan ynwedh. An Deyn ha Chapter Truru a dhyllas kuntel a’n kevres yn hwegh lyver golegys gans Donald Attwater 1960-70. Y’n gwettha prys nyns yw menegyansow istorek Henderson ha’n lymnansow komprehendys ynna. Ev a dhyllas studhyansow war lies sans marnas yn Kernow. Eyl-dhyllys veu y ober war niver a sens kembrek, Dyfrig, Illtud, Paulinus Aurelianus, Teilo hag Oudoceus, avel lyver golegys gans D. Simon Evans yn-dann an titel 'Lives of the Welsh Saints' (1971). skeusennik|250px|Bedh Gilbert Hunter Doble yn Korflan Egloswendron Ynwedh Doble a guntellas lien gwerin ha kanow gwerin kernewek, rann anodho eth dh’y lyvrynnow. Yn 1928 ev a veu berdhys yn-dann an hanow bardhek yn Treorci, Kembra, onan a eth a Gernow berdhys rag pareusi gwruthyl Gorsedh Kernow an vledhen wosa henna. Ev a dhegemmeras medal Jenner Fondyans Riel Kernow. Drefen ev, synsys veu an performyans kynsa yn Metheven 1924 a Vewnans Meriasek a-dhia an Dasformyans (yn treylyans Sowsnek). A-dhia an eur na synsys veu lies performyans gormelys y’n yeth Kernewek ynwedh. Hwithrans Doble a ledyas dhe dhasserghyans hwarvedhyans Hal-an-Tow yn bledhynnyek pub Dydh Dons Feri yn Hellys.
Bloomington, Illinois
Bloomington yw penncita a Gonteth McClean, Illinois. Yma poblans a 70,330 yn 2019.
1755
bledhen gemmyn
Gilbert Hunter Doble
Kudynnow
Kudyn a hwer orth gul devnydh a ober Doble o y falladow dhe grysi dell alsa benenes hembronk kemenethow po travalya. Ev a grysis an venegh a skrifas a-dro dhedha dhe wul kammgemeryans. Ev a assayas ewnhe po restra dre janjya nebes sansesow dhe vos gwer hag unya sens dell esa owth oberi ogas an eyl dh’y gila. Unn ensampel yw dell gampollas bos dew sans gelwys Non, onan anedha benen a dhinythas Dewi Sans ha’n aral den a viajyas dhe fondya kemenethow.
1755
Klass:1755
Gilbert Hunter Doble
Mernans
Doble a verwis yn Hellys 15 Ebrel 1945. Ynkleudhys veu yn korflan Egloswendron. Synsys yw y guntel a lyvrow, ow komprehendya dydhlyvrow dornskrif, yn Lyverva Courtney, Gwithti Riel Kernow, Truru.
Konin
An konin po konin europek (Oryctolagus cuniculus) yw eghen a gonin teythyek dhe Worenys Iberia (Spayn, Portyngal ha Pow Frynk soth-west). Ev re beu komendys yn efan dhe dylleryow erel, gans sewyansow fest distruys dhe vewvaow leel. Byttegyns y dhifygyans yn y wandrans teythyek (kawsys gans an kleves myksomatosis ha kalicivirus, keffrys ha gorhelghya ha koll bewvaow) re gawsyas difygyans yn y breydhoryon, lynks Iberia (Lynx pardinus) ha'n er emperourethek spaynek (Aquila adalberti).
Gilbert Hunter Doble
Mernans
Klass:Mernansow 1945
Konin
An menhesennow kottha a'n konin a dhedh a'n Oos Pleistocen (nans yw 500 mil vledhen).
Hwarhes yw an konin (yn hen Rom yn kwreydhek) ha synsys yw rag boos hag avel eneval dov.
Hanow
Drefen na dheu dhyworth Breten yn kwreydhek, nyns eus henwyn teythyek yn yethow keltek po Sowsnek. Konin (po coney yn Sowsnek) ha rabbit yw geryow chevisys. Konin yw an ger a-varra, ow hwarvos y'n kynsa termyn y'n 13ves kansvledhen ha kampolla y groghen. An term 'rabbit' a gampollas an yonkers. An ger konin a dheu dhyworth Frynkek Norman connil, liesplek coniz. Kyns henna o an Hen Greka κύνικλος, ha'n Latin cuniculus. Possybyl yw dhe κύνικλος dhos dhyworth an yeth Keltoiberek po Baskek unchi.
Omdhegyans
Aswonnys yw an konin rag palas rosweythyow a dell, gelwys godegh konin. Ena ev a spen an brassa rann a'y termyn pan nag usi ow tybri. An yonkers yw genys dall ha divlew. Le yw an konin ages an skovarnek gans garow berra. Hys an tevesik yw 40cm, ha'y boos ynter 1,200 ha 2,000g. Yma varyans meur yn aga liwyow, mes gell-loos yw kemmyn. I a drig yn teyluyow byghan a 2-10 y'n keth toll. Nyns esons i ow kwaya moy ages 500m dhyworth an godegh. An re gorow a dhiskwedh lieswragieth. Hys degyans yw 30 dydh. Tennys ynsi dhyworth an vronn wosa 18-25 dydh ha gasa an godegh. Tawesik yns i herwydh usadow.
Bewva
Bewva moyhagerys konines yw gwelstiryow gans argelyow kepar ha tell, keow, gwydhegi po karrygi ogas dhe ranndiryow dybri. Gwels yw an chif boos. Chif preydhoryon yw lewern, mustelidae kepar ha konaow gwynn, lovennanes, eres ha bargoses.
Marijampolė
thumb|300 px|Marijampolė thumb|250 px|
Marijampolė yw sita yn Lithouani. Yn 2008, poblans an sita o 47,244.
Pakistan
Pakistan yw repoblek meur yn Asi Soth. An gwlasow kentrevek yw Iran, Afghanistan, China, hag Eynda. An studh politek a Gashmir yw pennfeynten a vresel ha soer yntra governansow Pakistan hag Eynda.
Marijampolė
An sita a veu fondys yn 1792.
Pakistan
An mynydhyow Himalaya usi y'n gogledh an wlas, ha'n mynydhyow Hindou Koush y'n west; a-is yth ystynn plen an Avon Indus.
Marijampolė
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Lithouani
Konin
Teurek
An konin yw an unnik eghen a effeythys gans myksomatosis, lesys gans hwann po moskitos.
Bloomington, Illinois
Devynnow
Klass:Citys yn Illinois
Konin
Eghen gomendys
Ball yw konines yn Ostrali ha Mordir Nowydh. Komendys veu konines dhe Vreten Veur gans an Normanes. Myksomatosis a dheuth dhe Vreten Veur yn 1953. ha tardhow a hwer yn Breten Veur treweythyow, mes an kevradh marow re lehas a 99% dhe 5%.
Torino
Torino yw sita vras yn Itali ha pennsita Piemonte.
Pakistan
An taves chyf a bobel Pakistan yw Panjabi, mes nyns eus studh soedhogel dhe'n yeth ma. Yn hy le, Ourdou yw yeth kenedhlek an stat. Yma dhe Sindhi, Pashtoun, Baloechi, ha Kashmiri milyonow a gewsoryon ynwedh.
Pervez Musharraf esa lywydh an stat bys 2008. Y'n vlydhen na, Asif Ali Zardari a'n PPP (an kethsam parti ha Benazir Bhutto, y wreg ledhys) a veu dewisys lywydh gans Senedh Pakistan.
Dasserghyans Kernewek
Dasserghyans an taves Kernowek a dhallathas yn 1904 gans dyllans Handbook of the Cornish Language, gans Henry Jenner.
Studh arnowydh
Yma teyr rannyeth "ha hanter" y'n yeth kernowek dasserghyes:
Nebes flehes re dhyskas Kernowek dasserghyes avel mammyeth dhyworth aga herens hag yw Kernowegoryon. An Dasserghyans re askorras niver meur a hwelyow lien Kernowek ynwedh. Mes yma lies kaletter hwath rag an yeth: nyns eus plas fast rag Kernowek yn adhyskans, hag yma lies studhyer an yeth owth hedhi gul devnydh anedhi wosa diwedh aga studhyans.
Savla nowyth an yeth avel taves ranndiryel, gwaynyes yn 2002, a wra chons rag avonsyans meur. A-dhia an vlydhen na, niver a fondyansow a-barth an taves re beu gwrys, yn arbennek Keskowethyans an Taves Kernewek, hag unn Rewlyores rag displegya an Taves Kernowek a veu dewisys. An Strateji rag an Yeth Kernowek re beu dyllys.
A-dhia 2006, yma keskusulyans tu hag unn furv skrifys savonek. Kernowek Standard a veu avonsyes gans UdnFormScrefys, unn bagas ledan a skodhyoryon skrif-komposter hengovek. Albert Bock ha Ben Bruch a wrug profya Kernowek Dasunys avel dasfurvyans a Gernewek Kemmyn. Mis Kevardhu 2007, bagas ad hoc a wrug devisya furv savonek yntra Kernewek Kemmyn ha Kernowak Standard. Wosa daswel a'n Furv Savonek Skrifys na, chanjyow (mars eus) a vydh dyllys 2013.
Bagasow
Lies fondyans a hwil avonsya an yeth kernowek.
John F. Kennedy
Klass:Demokratyon Klass:Dinethyansow 1917 Klass:Lewydhyon a'n Statys Unys Klass:Mernansow 1963 Klass:Skriforyon amerikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Vyrjyni
Thomas and Friends
Thomas and Friends yw kevres pellwolok rag fleghes a-dro dhe drenyow.
Klass:Towlennow pellwolok
Kwame Nkrumah
Dr. Kwame Nkrumah (genys Francis Nwia-Kofi Ngonloma; 21 Gwynngala 1909 – 27 Ebrel 1972) o politeger, damkanydh politek ha gwlaseger domhwelek a Gana. Ev o an kynsa pennvenyster ha lewydh a Gana, wosa ledya an Arvor Owr dhe anserghogeth a Vreten Veur yn 1957. Ev a dybi meur a Afrika unys.
Genys veu Nkrumah yn Nkroful, tre y'n Arvor Owr (gwlasva vretennek a dheuth ha bos Gana) dhe Kofi Ngonloma, gov owr, hag Elizabeth Nyaniba, gwerthores. Ev eth dhe skol rag dyskadoryon yn Accra, hag ena dos ha bos dyskador. Yn 1935 ev eth dhe Bennskol Lincoln y'n Statys Unys. Ev a dhyski a-dro dhe gemynegoreth. Y adhyskans a besyas orth Pennskol Pennsylvani a 1939 dhe 1943.
Nkrumah a dhehwelas dhe'n Arvor Owr ha dalleth Parti Gwerin an Kuntelles (Convention People's Party). An 6ves a vis Meurth 1957, wosa deg bledhen a gaskyrgh rag anserghogeth, Nkrumah a veu stallys avel lewydh ha Gana a waynyas anserghogeth a rewl bretennek. Y rewl o socyalydhek ha kenedhlek. Ev a ros arghans dhe ragdresow kenedhlek rag diwysyans ha nerth, displegyas kevreyth adhyskans krev ha kennertha gonisogeth pan-Afrika.
Nkrumah a ledyas mestrynses turontus yn Gana, awos ev dhe daga enebyans politek ha gul etholans nag o frank hag ewn. Nkrumah a veu removys yn 1966 gans an Konsel Livrans Kenedhlek (National Liberation Council). Wosa hemma, Nkrumah a vewas yn Conakry, Gyni. Ev a verwis yn Bucharest, Roumani, an 27ves a vis Ebrel 1972, 62 y vloodh, a ganker an ragwagren.
Klass:Afrikans Klass:Dinethyansow 1909 Klass:Domhweloryon Klass:Kemynegoryon Klass:Kenedhlogoryon Klass:Lewydhyon Klass:Mernansow 1972
Bad Cat
Bad Cat yw fylm fantasi bywhes turkek gans Anima Istanbul gwres yn 2016.
Gwiasva
Klass:Fylmow bywhes turkek
Frida Kahlo
right|thumb|Frida Kahlo ha Diego Rivera en 1932
Genys veu hi yn Coyoacán, Mexico. Yth esa polio dhedhy, a's gasas evredhek termyn hi a veu 6 bloodh, hag yma nebes tus ow predery dr'esa dhedhy martesen spina bifida ynwedh. Hi a dhescas fisek, ha whansus o hi dos ha bos medhek. Dre reson droglabm trafik orth 18 bloodh a's shyndyas yn trog, yth esa termynyow a bayn garow dhedhy rag radn aral hy bownans.
Woja an droglabm-ma, hi a wrug cessya hy studhyansow fisek ha dalleth lymna. Hi a wre devnydh a dybyansow a-barth taclow o wharvedhys dhedhy. Lies gweyth yth o hy lymnansow screuthus, yma meur anedhans ow tisqwedhes payn ha'n bownansow anwhek a venenes, specyly hy thybyansow a-dro dhe vos dyallus dhe gawas flehes. Pymthek ha dew ugens a hy 143 lymnans yw a hy honan. Hi a veu awedhys ynwedh gans gonisogeth genesik Mexico, disqwedhys yn liwyow spladn, gans kemysk a realieth ha surrealieth. Hy lymnansow a wrug tedna dynyans Diego Rivera, lymner neb a wrug hi demedhes yn tiwedhes.
Henwys yw obereth Kahlo traweythyow "surrealydh", ha kyn whrug hi restry disqwedhyansow art lower termyn gans surrealyon a Ewrop, nyns o da gensy hi an label-ma. Hy dynyans orth themys benyn, ha'n lendury disqwedhys yn hy lymnansow, a's gwrug fygur cult a femynystieth yn degvledhednow diwettha an 20ves cansvledhen. Radn a hy obereth a ell bos gwelys orth Hendrajy Frida Kahlo, trovys yn hy genesygla ha hy thre yn mestrevow Cita Mexico.
Kevrednow yn-mes
Klass:Dinethyansow 1907 Klass:Evredhyon Klass:Kemynegoryon Klass:LKDT Klass:Lymnoryon Klass:Meksikanesow Klass:Mernansow 1954
1939
1936 - 1937 - 1938 - 1939 - 1940 - 1941 - 1942
1939 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sul.
Mernansow
Klass:1939
Motorhead
thumb|300px|Motörhead logo thumb|400px|Motörhead live [[2008]] Motörhead yw band rokk eseli yw Lemmy Kilmister, Phil Campbell, Mikkey Dee.