cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pinocchio
Klass:Fylmow fantasi amerikanek Klass:Fylmow bywhes amerikanek
Rockville, Tir Maria
An sita a veu fondys yn 1803.
Gwiasva
Klass:Citys yn Tir Maria Klass:Seow konteth an Statys Unys
Gaithersburg, Tir Maria
thumb|300 px|Gaithersburg thumb|300 px| Gaithersburg yw sita yn Konteth Montgomery, Tir Maria, Statys Unys. Yn 2010, poblans an sita o 59,933.
Cleirwy
Cleirwy yw tre yn Powys, Kembra; (SO24SW27). Yma hi 41.8 mildir (67.2 km) dhiworth Kardydh ha 135.1 m (217.4 km) dhiworth Loundres. 758 o braster an poblans yn 2011, ha 67 (8.8%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Powys
Ben Aaronovitch
Ben Dylan Aaronovitch (genys 22 mis Hwevrer 1964 yn Loundres) yw awtour ha skrinskrifer sowsnek. Klass:Dinethyansow 1964 Klass:Skriforyon fugieth Klass:Sowson
Coed-llai
Coed-llai yw tre yn Sir y Fflint, Kembra; (SJ25NE49). Yma hi 114.1 mildir (183.5 km) dhiworth Kardydh ha 168 m (270.3 km) dhiworth Loundres. 2056 o braster an poblans yn 2011, ha 323 (15.7%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir y Fflint
Crai
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Powys
Hugh Grant
Hugh John Mungo Grant (genys 9 mis Gwynngala 1960) yw gwarier sowsnek. Klass:Dinethyansow 1960 Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon lev Klass:Gwarioryon sowsnek
Dorfurvonieth
Dorfurvonieth yw studhyans shapys arenep an Norvys. Niver a argerdhow a wra an shapys, ow kul tirwedhow dyffrans.
Yn-mysk an chif sortow a dirfurvow studhyes yw:
Possybyl yw dhe studhya tirfurvow war blanettys erel, ytho y hyllir studhya tirfurvow kowdelli hag argerdhow erel.
Bill Hicks
William Melvin Hicks (16 mis Kevardhu 1961 – 26 mis Hwevrer 1994) o gesyer hag ilewydh amerikanek.
Klass:Amerikanyon Klass:Gesyoryon Klass:Mernansow 1994 Klass:Ynkleudhyansow yn Mississippi
Tenessin
Elven gymyk synthetek yw tenessin, niver 117 y'n Vosen Beriodek hag onan a'n elvennow treus-fermiom. Y furvell gymyk yw Ts. Diskudhys veu tenessin yn mis Ebrel 2010 yn Dubna, Russi gans bagas a wodhonydhyon dhyworth Russi ha'n Statys Unys (dhyworth Kaliforni ha Tennessi). Ytho tenessin yw an elven diskudhys moyha a-dhiwedhes, ha'n elven nessa possa wosa oganesson. Yma dew isotop dhe denessin, an unn gans an hanter-bewnans hirra yw tenessin-294, 51 milieylen. An hanow a dheu dhyworth stat y'n Statys Unys, Tennessi. Gwrys veu an atomow tenessin dre danbellenna kosten a verkeliom gans kalciom. An berkeliom a dheuth dhyworth Arbrovji Kenedhlek Oak Ridge, yn Tennessee.
Chuka Umunna
Chuka Harrison Umunna (/ˈtʃʊkə əˈmuːnə/; genys 17 mis Hedra 1978) yw arghanser kevarghewi ha kyns politeger bretennek.
Tenessin
Mirva
Klass:Elvennow kymyk
Chuka Umunna
Klass:Dinethyansow 1978 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2010-2015 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2015-2017 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019 Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Skriforyon
Beauty and the Beast
Beauty and the Beast (Kernowek: Tekter ha'n best) yw fylm fantasi bywhes amerikanek gwres yn 1991.
Klass:Fylmow fantasi amerikanek Klass:Fylmow bywhes amerikanek
Breinigerberg
thumb|Breinigerberg Breinigerberg yw gwig yn Nordrhein-Westfalen, Almayn. Yth esa 971 a drigoryon y'n tre yn 2005.
Klass:Almayn Klass:Citys ha trevow yn Europa
David Jason
Syr David John White OBE (genys 2 mis Hwevrer 1940 yn Loundres), aswonys avel y hanow gwari David Jason, yw gwarier sowsnek.
Devynnow
Klass:Dinethyansow 1940 Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon sowsnek
1541
bledhen gemmyn
Klass:1541
Kamala Harris
Kamala Devi Harris (genys 20 Hedra 1964 yn Oakland, Kaliforni) yw laghyades ha politegores amerikanek, Laghyades Gemmyn Kaliforni a-dhia 2011 bys yn 2017, hag esel Senedh yowynka Kaliforni a-lemmyn, a-dhia 2017. Hi yw esel Parti an Dhemokratyon.
Botswana
Botswana yw gwlas yn Afrika Soth.
Kamala Harris
Harris o ombrofyores rag an ombrofyans demokrat rag Lywydh yn etholans 2020. Hi a gwytas an resek yn Kevardhu 2019 hag yn Meurth 2020, skoodhas Joe Biden, an ombrofyer demokrat finel. Yn Est 2020, hi a veu dewys bos an ombrofyores rag Islywydh war an tokyn Biden. An tokyn Biden-Harris a veu etholys yn etholans Mis Du 2020, ow fetha Donald Trump ha Mike Pence.
Klass:Amerikanesow Klass:Demokratyon Klass:Dinethyansow 1964 Klass:Eseli Senedh an Statys Unys Klass:Islewydhyon an Statys Unys‎ Klass:Kaliforni Klass:Skriforesow
1614
bledhen gemmyn
Klass:1614
Maldivys
An Repoblek Maldivys (yn Dhivehi, ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔ Raajjeyge Jumhooriyyaa) yw gwlas ynysek yn Asi Soth.
Klass:Enesegi Klass:Gwlasow yn Asi
Martin McDonagh
Martin Faranan McDonagh (/məkˈdɒnə/; genys 26 mis Meurth 1970) yw dramasydh, screenwriter, askorrer ha kevarwodher bretennek-iwerdhonek.
Klass:Dinethyansow 1970 Klass:Kevarwodhoryon re waynyas Pewas Akademi Klass:Skriforyon Klass:Sowson
400 KOK
Klass:400 K.O.K.
Charles Hawtrey (gwarier, genys 1914)
George Frederick Joffre Hartree (30 mis Du 1914 – 27 mis Hedra 1988), aswonys avel Charles Hawtrey, o gwarier, gesyer, kanor, pianydh ha kevarwodher gwariva sowsnek. Klass:Dinethyansow 1914 Klass:Gesyoryon Klass:Gwarioryon LKDT Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Kanoryon Klass:Mernansow 1988
Crughywel
Crughywel yw tre yn Powys, Kembra; (SO21NW37). Yma hi 26.2 mildir (42.2 km) dhiworth Kardydh ha 131.2 m (211.1 km) dhiworth Loundres. 2028 o braster an poblans yn 2011, ha 169 (8.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Powys
Bowie, Tir Maria
thumb|300 px|Bowie thumb|300 px| Bowie yw sita yn Tir Maria, Statys Unys. Yn 2010, poblans an sita o 54,727.
An sita a veu fondys yn 1882.
Gwiasva
Klass:Citys yn Tir Maria
Vesoul
Vesoul yw pennsita Pow Frynk yn kres-gogledh an wlas war Dhowr Durgeon. Y boblans yw den.
Poblans
Poblans (Vesoul)
Kevrennow
Klass:Sitys Pow Frynk
Men Scone
Men Scone (Albanek - An Lia Fàil; Skots - Stane o Scuin) — aswonnys ynwedh avel Men Tenkys, hag yn Pow Sows avel Men Kurunyans — yw stock a gragen rudh usys rag kansvledhynnyow yn kurunyans myghternedh Alban. skeusennik|Ekwal dhe'n Men Scone yn tiryow Abatti Scone Yn istorek, gwithys veu an men yn Abatti Scone yn Konteth Perth, degys ena gans Myghtern Kenneth I a Alban a Enys Ionac. 841 OK. Wosa y removans gans Myghtern Edward I a Bow Sows yn 1296, usys veu yn kurunyans myghternedh Pow Sows. Y vyns yw 26 meusva X 17 meusva X 11 meusva ha'y boos yw 335 poos. . War unn enep y hwelir krows gravys warnodho, ha kylghow horn war bub penn a weres y waya. Usys veu yn tiwettha yn 1953 yn kurunyans Myghternes Elizabeth II.
Ashlie Walker
Ashlie Walker (genys 5 mis Ebrel 1984) yw gwariores bretennek.
Men Scone
Yn 1996, Governans an Ruvaneth Unys a erviras dehweles an men dhe Alban, pan na veu usys yn kurunyansow. Gwithys yw lemmyn yn Kastell Karedin, le mayth ys gwithys gans Jowals Kurun Alban. Yn Kevardhu 2020, Governans Alban a leveris y fedha an men dasleys dhe Hel Cita Perth. skeusennik|Kader an Kurunyans gans Men Scone yn Abatti Sen Stefan
Ashlie Walker
Klass:Dinethyansow 1984 Klass:Gwarioresow fylm Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Sowsesow
Men Scone
Removans 1950
Dydh Nadelek 1950, bagas a beswar studhyor albanek (Ian Hamilton, Gavin Vernon, Kay Matheson, hag Alan Stuart) a removas an men a Abatti Sen Stefan rag y dhehweles dhe Alban. Hag i ow remova an men, an men a dorras yn dhew dharn. i a ynkleudhyas an brassa rann a'n men yn park yn Konteth Kent, le mayth esens ow kampya. Wosa niver a dhedhyow, i a gemeras an men ynkleudhys ha dehweles dhe Alban gans koweth aral, John Josselyn. Wosa termyn kott, darnow an men a veu res dhe boliteger yn Glasgow. Ev a restras dhe vason men a Glasgow, Robert Grey, y ewnhe yn halwesik.
Nigel Farage
Nigel Paul Farage (/ˈfærɑːʒ/;[lower-alpha 3] genys 3 mis Ebrel 1964 yn Kint) yw darlesor ha kyns politeger bretennek. Klass:Dinethyansow 1964 Klass:Kenedhlogoryon Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Skriforyon
Men Scone
Removans 1950
An Governans Bretennek a hwilas rag an men, heb seweni. Gesys veu an men war alter Abatti Arbroath 11 Ebrel 1951. Dehwelys veu an men dhe Sen Stefan gans an kreslu.
Klass:Meyn
Eschweiler
Eschweiler yw sita yn Almayn. Yth esa 56,000 a drigoryon y'n sita yn 2007.
Gwernymynydd
Gwernymynydd yw tre yn Sir y Fflint, Kembra; (SJ26SW35). Yma hi 115.7 mildir (186.2 km) dhiworth Kardydh ha 171.6 m (276.2 km) dhiworth Loundres. 1112 o braster an poblans yn 2011, ha 184 (16.5%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir y Fflint
Cwm Grwyne
Cwm Grwyne yw tre yn Powys, Kembra; (SO22SW78). Yma hi 30 mildir (48.2 km) dhiworth Kardydh ha 130.6 m (210.1 km) dhiworth Loundres. 712 o braster an poblans yn 2011, ha 67 (9.4%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Powys
Zebra
Bronnvil Afrikanek y'n teylu Equidae yw an zebra. Best kepar ha margh yw ha brith gans du ha gwynn. Yma teyr eghen vew a zebra: zebra an gwastastir ha zebra an menydh, y'n is-genus Hippotigris; ha zebra Grévy, y'n is-genus Dolichohippus.
Yma nebes is-eghennow a'n dhyw eghen a Hippotigris.
Klass:Afrika Klass:Bronnviles
130
bledhen gemmyn
Klass:130
James Goldsmith
Syr James Michael Goldsmith (26 mis Hwevrer 1933 – 18 mis Gortheren 1997) o negysydh ha politeger frynkek-bretennek.
Klass:Mernansow 1997 Klass:Politegoryon a Europa
Bedknobs and Broomsticks
Bedknobs and Broomsticks yw fylm amerikanek gwres yn 1971.
Pab Pelagi II
Pab Pelagi II Pab Gregori I Pab Sabinian Pab Bonifas III Pab Bonifas IV Pab Adeodatus I Pab Bonifas V Pab Honorius I Pab Severinus 579-590 Pab Jowan IV Pab Theodor I Pab Martin I Pab Jegne I Pab Vitalian Pab Adeodatus II Pab Donus Pab Agato Pab Lew II Pab Benedictus II Pab Jowan V Pab Konon Pab Sergij I Pab Jowan VI Pab Jowan VII 63 Pab Sisinnius Pab Constinus Pab Gregori II Pab Gregori III Pab Zacharia Pab Stefan II
Konteth Snyder, Pennsylvani
Konteth Snyder (yn Snyder County) yw konteth yn Pennsylvani, Statys Unys Amerika.
Bedknobs and Broomsticks
Klass:Fylmow fantasi amerikanek
Krey
Krey yw karrek garbonat godhosek tellek gwynn medhel. Furv a galgh yw komposys a'n moon kalcit, furvyes down yn-dann an mor gans gwaskans plankton korrwelek war leur an keynvor. Yn tipek, krey yw kalcit pur, CaCO3, gans 2% dhe 4% a vonyow erel hepken (dell yw usys kanndir ha monyow pri). Kemmyn yw krey a-dreus Europa west, yn arbennek yn Pow Frynk ha war arvow Pow Sows soth.
425 KOK
Klass:425 K.O.K.
Krey
Furvyes veu krey y'n Oos Kalghek, nans yw 99 - 65 milvil vledhen. Krey yw mar gemmyn yn gweliow Kalghek bos an Oos Kalghek henwys dhyworta y'n hanow Sowsnek, Cretaceous (kreta yw krey yn Latin). Godhesys veu krey war estyllennow brastiryel yn morow a dhownder ynter 100 ha 600 meter, dres termyn pur segh. An fowt esknians dhyworth karrygi yn ogas a dhispleg puredh ughel krey.
Krey a furv tirfurvow arbennek drefen bos dewenadow. I a gomprehend kommow krey, goverow segh ha klegeryow krey.
Gwrians denel
Mengleudhys yw krey rag diwysyans, kepar ha kalgh tomm, bryckys ha putty drehevel, yn ammeth rag drehevel pH yn gweresow gans trenkter ughel. Usys yw rag krey "bordh du" rag skrifa ha golinya.
Ernest Borgnine
thumb|Borgnine, [[2010]] Ernest Borgnine (24 Genver, 1917 – 7 Gortheren, 2012) o gwarier amerikan geryes da.
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans italek Klass:Dinethyansow 1917 Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon fylm bughwesyon Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Gwarioryon wariva amerikanek Klass:Gwaynyoryon Pewas Akademi Gwella Gwarier Klass:Mernansow 2012 Klass:Ynkleudhyansow yn Kaliforni
Myriapoda
Isfylum yw Myriapoda a velldrosogyon. Ev a gomprehend an mildrosow, kanstrosow hag erel. Yma 13,000 eghen y'n bagas, pubonan anedha ow bewa war an tir. Hanow aral ragdha yw liestrosow. Unn eghen a's teves dres 750 a drosow (Illacme plenipes), mes nebes eghennow erel a's teves le ages deg troos.
Konteth Somerset, Pennsylvani
Somerset
Pab Urban II
Pab Urban II (c. 1035 - 29 mis Gortheren 1099), aswonys ynwedh avel Odo a Chatillon po Otho de Lagery, o pab (penn an Eglos Katholik Romanek) a-dhia 12 mis Meurth 1088 dh'y vernans. Urban o moyha anwonys rag ow kelwel an Konsel Clermont, an katalydh rag an Kowskasyow.
Myriapoda
Dedhya a wra kovadhow menhesennow a liestrosow dhe'n Amser Silurek Diwedhes, mes dustuni molekulek a gampoll i dhe esplegya y'n Amser Kembrek.
Pab Urban II
Devynnow
Klass:Pabow
Saint Paul, Minnesota
Saint Paul yw pennsita Minnesota, Statys Unys. Yth esa dhedhi poblans a 311,527 a drigoryon yn 2020.
Myriapoda
Klassans
Rann a fylum an melldrosogyon yw liestrosow. Yma peswar klass anedha: kanstrosow (Chilopoda), mildrosow (Diplopoda), Pauropoda ha Symphyla (fugkanstrosow). Yma sommen a a-dro dhe 12,000 eghennow byw.
Kanstrosow
Kanstrosow a long dhe'n klass Chilopoda. Uskis, preydhyek ha gwenonek yns i, ow helghya y'n nos. Yma a-dro dhe 3,00 eghen. Varya a wra aga myns yntra hys a 1.5 cm, Nannarup hoffmani dhe voy ages 30cm, Scolopendra gigantea.
Saint Paul, Minnesota
An sita a veu fondys yn 1854.
Gwiasva
Klass:Citys yn Minnesota Klass:Penncitys y'n Statys Unys Klass:Seow konteth an Statys Unys
Myriapoda
Mildrosow
Yma mildrosow y'n klass Diplopoda, le mayth yw dew gopel a arrow dhe'n brassa niver a dreghow. Hemm a hwarva drefen pub kopel a dreghow dhe junya warbarth.
Lentta yns i ages kanstrosow, ow tybri del marow ha skollyon. Re beu a-dro dhe 8,000 eghen deskrifys, martesen degves rann a dhiversita ollvysel. Unn eghen, Illacme plenipes a's teves a brassa niver a arrow dhe bub eneval, gans 750 anedha. Dell yw usys, mildrosow a's teves yntra 36 ha 400 garr. Lower berra yw mildrosow pellenik. I a yll rolya avel pel pan vons godrosys.
Symphyla
Aswonys yw a-dro dhe 200 eghen a fugkanstros y'n bys. Haval yns i dhe ganstrosow, mes le yns i ha glew. Spena a wra lies unn anedha aga bewnans y'n gweres, mes re anedha a vyw yn gwydh. Re yowynk a's teves hwegh kopel a arrow, mes dres nebes bledhynnyow, i a geworr kopel a arrow pub mutyans, mayth usi dhe'n tevesik dewdhek kopel a arrow.
Pauropoda
Pauropoda yw bagas byghan aral a liestrosow. Yn tipek, aga hys yw yntra 0.5-2.0 mm, ow pewa y'n gweres war bub brastir a-der Antarktika.
Klass:Arthropoda
Richard Griffiths
thumb|Richard Griffiths Richard Griffiths (31 Gortheren 1947 – 28 Merth 2013) o gwarier sowsnek geryes da.
Klass:Dinethyansow 1947 Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Mernansow 2013
Helygain
Helygain yw tre yn Sir y Fflint, Kembra; (SJ27SW11). Yma hi 120.6 mildir (194.1 km) dhiworth Kardydh ha 175.3 m (282.1 km) dhiworth Loundres. 2789 o braster an poblans yn 2011, ha 529 (19%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir y Fflint
Zambi
Sambi (yn Zambia) yw gwlas yn Afrika Soth.
Klass:Gwlasow yn Afrika
Errwd
Errwd yw tre yn Powys, Kembra; (SO04SE96). Yma hi 41.7 mildir (67.2 km) dhiworth Kardydh ha 141.9 m (228.4 km) dhiworth Loundres. 412 o braster an poblans yn 2011, ha 40 (9.7%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Powys
David Bowie
Klass:Dinethyansow 1947 Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon LKDT Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Kanoryon Klass:Mernansow 2016 Klass:Rock
Akira Yamaoka
Akira Yamaoka (山岡 晃, Yamaoka Akira, genys 6 mis Hwevrer 1968) yw komposydh hag askorrer ilow nihonek.
Klass:Asians Klass:Komposydhyon Klass:Rock Klass:Tus yn medhelweyth
Keiichiro Toyama
Keiichirō Toyama (外山 圭一郎, Toyama Keiichirō, genys 1970) yw kevarwodher ha desiner gwariow gwydhyow nihonek.
Klass:Asians Klass:Tus yn medhelweyth
384 KOK
Klass:384 K.O.K.
Frozen
Frozen (Kernowek: Rewys) yw fylm fantasi bywhes amerikanek gwres yn 2013.
Klass:Fylmow bywhes amerikanek Klass:Fylmow fantasi amerikanek Klass:Fylmow re waynyas Pewas Akademi
Martin Koster
Martin Gert Koster (Dedemsvaart, Overijssel, Iseldiryow, 1950) yw skrifer iseldiryek y'n yeth sowsnek isel, kewses y'n north est a'n Iseldiryow hag y'n north a Almayn. Yn 1979 ev a fondyas an lyver termyn Roet rag lien sowsnek isel.
Koster yw skrifer polemek, hag yma dhodho gis skrifa ironek. Y mynnas gans Roet o maga lien sowsnek isel arnowydh ha heb tabous.
Yn 2021 ev a kemeras medalen riel y'n Order Oranje-Nassau dre reson y assays a-barth an yeth sowsnek.
Livrow
Klass:Dinethyansow 1950 Klass:Europeanyon Klass:Skriforyon
Matsuo Bashō
Matsuo Munefusa, moy aswonys gans an hanow Matsuo Bashō (Nihonek: 松尾芭蕉, 1644 - 28 mis Du, 1694) o prydydh Nihon. Godhvedhys yn ta rag bos an gwella prydydh haiku yw ev. Eghen a vardhonieth gans 17 sylaben yw haiku. Klass:Dinethyansow 1644 Klass:Asians Klass:Mernansow 1694 Klass:Prydydhyon Klass:Skriforyon LKDT
Goen Brenn
thumb|right|250px|[[An Geuswask, torr growanek orth or deghow Goen Brenn (Lymnans gans Mick Knapton)]] thumb|right|250px|Bronn Wennili, an ughella tyller yn Kernow Goen Brenn (yn Bodmin Moor) yw goen rowanek yn North-Est Kernow, 208 km² hy myns. Yma torrow growanek ow trehevel yn tramasek a-dhiwar an woen gneghek. Bronn Wennili yw ughella poynt an woen. Does esa poblans Goen Brenn yn Oos brons, hag i a wrug an krugow ha donsyow meyn keskar. Nyns eus lies triger namoy yn Goen Brenn a-der an wig vyghan a Bolventor.
Brij
right|280px|skeusennik|Deklaryer, ogas dhe gamera, a wari leuv dummy keffrys ha'y leuv y honan
Contract bridge, po yn sempel brij, yw gwari kartennow kemeres trickow rag dew gopel a warioryon, an eyl kopel erbynn y gila. Kesparow a esedh an eyl a-dal y gila orth bord. Yn gwariow enep dhe enep, myns bord yw 80-100mm pedrek. Yn kemmyn a-lemmyn kopelow a wari warlinen orth bord gowir.
Goen Brenn
Enep a Dekter Naturel Dres Eghenn yw Goen Brenn yn soedhogel.
Klass:Doronieth Kernewek
Brij
Istori a-varr brij
skeusennik|right|260px|Gwari rag an Pewas Schwab, 1933. Orth an bord, a'n gledh: Ely Culbertson, Lady Doris Rhodes, breusydh Col. GGJ Walshe, Josephine Culbertson, 'Pops' Beasley Gwariys yw brij gans an 52 karten standard yn peswar sewt. An gwari a dhisplegyas dhyworth hwist, gwari kothha a lower. Brij a dhisplegyas yn peswar kamm ynter 1890 ha 1930. An kammow a gomprehendyas 'bridge-whist' ha 'brij strifwerth', ha'n displegyansow a hwarva yn citys Evrek Nowydh ha Loundres dre vras. Nyns yw aswonnys prag yth yw gelwys brij.
Kevreyth gwari
Gwariys yw hwist gans an sewt trump dewisys dre happ, mes yn brij dewisys yw gans argerdh gelwys 'strifwerth' po 'kynnik (bidding).
Donald Pleasence
thumb|Donald Pleasence Donald Henry Pleasence (5 Hedra 1919 – 2 Hwevrer 1995) o gwarier sowsnek geryes da.
Yaphet Kotto
Yaphet Frederick Kotto (genys Frederick Samuel Kotto; 15 mis Du 1939 – 15 mis Meurth 2021) o gwarier amerikanek.
Brij
Kevreyth gwari
Yn hwist, res yw dhe'n gwaynyoryon kavos an brassa rann a'n trickow (trick yw tro a beder karten), hemm yw seyth po moy a drickow. Byttegyns, yn brij, an gwarioryon a gynnik pubonan yn y dro dhe ervira pyth fydh an "contract" po kevambos. An kevambos yw ervirys gans an kynnik diwettha, hay y fydh yn onan a'n peswar sewt po yn "no trumps", heb sewt trump.
Rewlys an skorya ha'n argerdh kesstrifa a esplegyas dre gammow ynter 1890 ha 1930. Kynnigow war an nivel onan a ambos kemeres seyth trick po moy, war nivel seyth, kynnigow yns i dhe gemeres pubonan a'n 13 trick. An ambos isella yw "one club" (onan a'n mor du) ha'n ambos ughella yw seyth heb trump "seven no trumps".
Yaphet Kotto
Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Mernansow 2021 Klass:Ynkleudhyansow yn Washington
Brij
Kevreyth gwari
An kevreyth skorya rag brij yw fest moy komplek ages an huni rag hwist. Ev a grog war po gwrys yw an ambos po na. Mar nag yw gwrys an ambos, an tu defendya a guntel poyntow spal. Mars yw gwrys an ambos, an tu omsettya a wayn poyntow. Harold S. Vanderbilt a warias rann alhwedhel orth desinya an kevreyth skorya, hag yn 1927 Klub Hwist Evrek Nowydh a dyllas rewlys an gwari. I ha Klub Portland a Loundres a dheuth an awtoritas a erviras war janjyow munys dhe'n rewlys wosa henna.
Gwari an kartennow yw dyffrans dhe hwist ynwedh. An tu a wayn an ambos a wari gans unn kespar (henwys 'deklarer') a wari an dhiw leuv. Y gespar yw termys "dummy", ha'n leuv na yw treylyes enep a-bann war an bord mayth yw gweladow dhe bub gwarier.
Brij dewblekkhe
Kepar ha lies tra aral y'n gwari, tybyans gwari diwblekkhe veu devisys rag hwist. Yn "whist drives" kesparow north/soth a esedhas yn keth tylleryow rag pub 'deal'. Kesparow est/west a wra gwaya a-bann kevres a vordow ha'n settow a gartennow a way yn-nans. An gwayans sempel veu devisys y'n 19ves kansvledhen. An gwari kynsa a hwist diwblekkhe veu restrys gans "Cavendish" yn Loundres yn 1857, gwariys awosa yn Chicago yn 1880, ha'n lyver kynsa a-dro dhodho skrifys gans John T. Mitchell yn 1891. An system yw henwys an System Mitchell lemmyn.
Argemmynnans y'n 1930ow
Contract bridge a dheuth onan a'n gwariow moyhagerys gans Ely Culbertson, gwarier amerikanek ha restrer. Gwariow yntra Pow Sows ha'n Statys Unys a gavas meur a argemynnans y'n paperyow nowydh, cinema ha radyo a 1930ow.
Ensampel a gevres kynnik
skeusennik|upright|Boks kynnyk ow komprehendya pubonan a'n galowyow possybyl yn strifwerth
Y'n ensampel war an dhyghow, West o an ranner ha kynsa dhe gynnik. An kynnik a avel diskwedhys gans Soth a dheuth an deklarer yn ambos 4 pal, drefen y vos an kynsa dhe gynnik palyow. Est/West a dheuth an difresysi ha West a dheu an kynsa dhe wari karten, North yw an dummy ha palyow an sewt trump.
Res yw dhe North/Soth kemeres deg trick, hwegh trick + an ambos war 4-nivel.
Ranna gans jynn
Dre vras brij yw gwari kowethasek gwariys yn klubys. Niver a vordow a wari an keth sett a gartennow, ytho possybyl yw dhe renka skorys kesparow. Gwrys yw ranna an kartennow gans jynn-amontya. Algorithm dre happ a sett an leuvow (settys an kartennow synsys gans pub gwarier). Junys yw an jynn-amontya dhe dhevis jynn-weythek a rann an kartennow. Gorrys ynsi dhe'n bordys synsi. Settys yw an bordys synsi war an bordow gwari.
Klass:Gwariow
Richard Dedekind
Julius Wilhelm Richard Dedekind  [ˈdeːdəˌkɪnt] (6 mis Hedra 1831 – 12 mis Hwevrer 1916) o awrgrymor almaynek.
Klass:Almanyon Klass:Filosofers Klass:Godhonydhyon Klass:Mernansow 1916 Klass:Dinethyansow 1831
Glantwymyn
Glantwymyn yw tre yn Powys, Kembra; (SH80SW48). Yma hi 82.6 mildir (133 km) dhiworth Kardydh ha 171.9 m (276.6 km) dhiworth Loundres. 1143 o braster an poblans yn 2011, ha 607 (53.1%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Powys
Minneapolis, Minnesota
Minneapolis yw an vrassa sita yn Minnesota, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 429,954.
An sita a veu fondys yn 1867.
Edward VIII
Edward VIII (Edward Albert Christian George Andrew Patrick David; 23 Metheven 1894—28 Me 1972) o Myghtern a'n Rywvaneth Unys a-dhia 20 Genver—11 Kevardhu 1936.
Klass:Dinethyansow 1894 Klass:Emperours Klass:Mernansow 1972 Klass:Rielder Bretennik
Gwlasegeth Kernow
Yma politegieth Kernewek owth oberi war nebes nivelyow. Wostalleth, yma gans pow Kernow nivel a wovernans avel konteth a Bow Sows (ottomma Konsel Kernow yn Truru). Rann a'n Rywvaneth Unys yw Kernow, ytho yma politegieth kernewek war nivel Senedh an Rywvaneth Unys yn Westminster. Stat esel a'n Unyans Europek yw an Rywvaneth Unys ynwedh. Ha wor'tiwedh, yma yn Kernow lies korf governans teythek (rag an ranndiryow, an plywow, an trevow...).
Parti ranndiryel yw Mebyon Kernow (neskar a Blaid Cymru). Yth esa Parti Kenedhlogydh Kernow ynwedh. Unnveredh Kernewek hag an kaskyrgh rag Senedh Kernow yw dew vagas gwlasek heb barti.
Yn Truru
Yma Konsel Kernow (po Cornwall Council yn sowsnek) gans 82 esel:
An parti LivWer a waynyas leun a esedhow. Mebyon Kernow a gollas aga honsler unnik; ha'n anserghogyon ha Lavur a gollas krevder ynwedh. A-dhia an dewisyansow, John Lobb a besy yn y soedh avel lywydh an konsel.
2001-2005
Bys yn 2005, yth esa 79 esel y'n Konsel. Partiow an gonsloryon yntra 2001 ha 2005 o an re ma:
Lywydh Konsel Kernow o John Lobb, Livrel-Werinel, a-dhia 2001.
Yn Westminster
Yn Senedh an Rywvaneth Unys, yma gans Kernow pymp Esel an Senedh. Yn 2005, an Parti Livrel-Werinel a waynyas an esedhow oll.
2001-2005
Yn mysk Eseli an Senedh diworth Kernow o peswar ES LivWer hag onan Lavur. Yth esens i:
Yn Brussel
Rann a'n pastell-vro Soth-West yw Kernow yn dewisyansow rag an Eurosenedh. Y'n dewisyans europek 2004, y tewisis an Rannvro Soth-West:
Kinnerton Uchaf
Kinnerton Uchaf yw tre yn Sir y Fflint, Kembra; (SJ36SW62). Yma hi 115.2 mildir (185.4 km) dhiworth Kardydh ha 165.9 m (266.9 km) dhiworth Loundres. 1647 o braster an poblans yn 2011, ha 189 (11.5%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir y Fflint
Hyns-horn Skav an Trallonk ha Lannvari Kereynyon
skeusennik|Lokomotyv ethen niver 823, The Countess (An Yurles) dhe Worsav Raven Ssquare (Pedrek an Vran Vras), y'n Trallonk. Hyns-horn kledhrennow kul 2 tros-hys 6 meusva (726 mm) y eyj yn Powys, Kembra yw Hyns-horn Skav an Trallonk ha Lannvari Kereynyon (Kembrek: Rheiffordd y Trallwng a Llanfair Caereinion; Sowsnek: Welshpool and Llanfair Light Railway). An linen yw nebes 8.5 mildir (13.7 km) hy hys hag y pon dhe'n west a'n Trallonk, ow passya Kastell Kereynyon dhe wig Lannvari Keyreynyon.
Humphrey Bogart
thumb|Humphrey Bogart Humphrey DeForest Bogart (25 Kevardhu 1899 – 14 Genver 1957) o gwarier amerikan geryes da.
Hyns-horn Skav an Trallonk ha Lannvari Kereynyon
Gwelewgh ynwedh
Klass:Hensi-horn yn Kembra
Humphrey Bogart
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Demokratyon Klass:Dinethyansow 1899 Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Gwarioryon wariva amerikanek Klass:Gwaynyoryon Pewas Akademi Gwella Gwarier Klass:Mernansow 1957 Klass:Ynkleudhyansow yn Kaliforni
Roger Moore
Syr Roger George Moore KBE (14 mis Hedra 192723 mis Me 2017) o gwarier sowsnek (James Bond). Kyns-diskybel ywa a Golji Lannstefan wosa bos gwakheys a Loundres yn Nessa Bresel an Bys. Klass:Dinethyansow 1927 Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon lev Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Gwarioryon wariva Klass:Mernansow 2017
Kirstie Alley
Kirstie Louise Alley (12 mis Genver 1951 – 5 mis Kevardhu 2022) o gwariores amerikanek.
Gwilym Roberts
skeusennik|250px|Gwilym Roberts yn hav 2022 Dyskador ha skoodhyer an yeth Gembrek yn Kardydh yw Gwilym Roberts. Genys veu 12 Hwevrer 1935 yn Kardydh.
Bewnans
Genys veu Gwilym yn Llanisien mes y vaga yn Rhiwbeina yn mestrevow Kardydh. Yth esa y das a Benrhyndeudraeth, akontdh chartrys hag yskrifenyas an Town Planning and Housing Trust esa owth amri sommennow war gevradhow oker isel dhe gowethasow treven yn Kembra. Yth esa y vamm a Nant Peris kyns remova dhe Vargoed hag ena Kardydh le mayth esa owth oberi avel yskrifenyades. Gwilym a leveris na veu gesys dhodho klappya Sowsnek tre vytholl gans y gerens.
Yth eth Gwilym dhe Skol Gynsa Rhiwbeina ha Skol Ramasek Mebyon Penarth. Y hwrug Servis Kenedhlek diw vledhen le mayth o aswonys avel "Gunner Roberts", hag ena yth eth avel studhyor dhe Golji an Drynysys, Karvyrdhin, sewyes gans bledhen y’n asran adhysk yn Pennskol Aberystwyth.
Resegva
Gwilym Roberts a veu dyskador Kembrek 31 bledhen ow tyski a-dreus Kardydh yn Skol Gynsa Trelái, Skol Gynsa Tredelerch ("Rumney Primary School", Kardydh) ha Skol Gynsa Springwood yn Llanedeyrn.
Y feu dyskador Kembrek y’n Wladfa yn Patagoni teyr bledhen ow talleth yn 1991.
Gweythresa a-barth Kembrek
Resegva ha bewnans Gwilym Roberts re beu onan a dhegow a vledhynnyow a ober hewul a barth yeth ha gonisogeth Kembrek, hag yn moy arbennik, dyski Kemrek avel eyl yeth.
Onan a fondyoryon Mudiad Ysgolion Meithrin Cymru
Ev a veu onan a fondyoryon Mudiad Ysgolion Meithrin (Movans Skolyow Meythrin), ha pur weythresek o y'n movyans na a-dhia henna, ow tos ha bos Kaderyor Kenedhlek an Movyans ynter 1981 – 1985. Kyns dalleth fondya an korf kenedhlek, Gwilym re beu gweythresek y’n keth park a-dhia ban deg bledhen ha moy. Erbynn lemmyn ev yw onan a lewydhyon enorys an Movyans. Wosa dehweles a bennskol, Gwilym a gampollas an edhom a skol veythrin yn Rhiwbeina yn kuntelles an unyans kreft UCAC yn Tŷ'r Cymry (Chi Kembroyon). Ynspyrys veu gans skol veythrin Kembrek synsys yn gwiskti Capel Y Crwys a-dhia mis Gwynngala 1951 wosa ygeri skol gynsa Kembrek yn Heol Ninian (savla rag tro, dell hwer, kyns removans an skol dhe Llandaf yn Gwynngala 1952). Ev a gavas skoodhyans gans Gwyn Daniel, onan a fondyoryon UCAC, o a-dryv fondya skol gynsa Kembrek yn Kardydh. Synsys vu an kuntelles fondya skol veythrin 21 Gwynngala 1959 yn drehevyans gelwys 'Y Tŷ Wendy' (Chi Wendy) war stat Pentre'r Gerddi, Rhiwbeina, hemm yw, an drehevyans le may hwre synsi W.J. Gruffydd ha Dr Iowerth Peate skol Sul y’n 1920ow. Synsys veu an skol y’n Hel Govva yn Rhiwbeina kyns remova dhe wiskti Chapel Bethel. Gwaytys veu neb dhewdhek dhe dhos, mes y trehedhas 21 an myttin kynsa. Bethan Roberts ha Sally Hughes a witha an skol. Gwilym a veu yskrifenyas an skol 31 bledhen kynth eth dhe’n Wladfa yn 1991.
Onan a dhyskadoryon kynsa Wlpan Kembrek
Y kwarias Gwilym Roberts rann fest posek orth aswiwa ha gweythresa furvow dyski glew Wlpan dhe’n Kembrek. Yn 1972, Shoshana Eytan a Asran Adhysk an Fondyans Ebrow Keswlasek a leveris a-dro dh’y frevyans a-dro dhe Ulpamin (liesplek ‘ulpan’) Ebrow. Mres Eytan re waynyas previans meur avel “mora” (dyskadores) kyns hi dhe remova dhe’n Ruvaneth Unys. Ytho Chris Rees ha Gwilym Roberts re alsa dhe Loundres ha gweles Mres Eytan rag dyski moy a-dro dhe furvow dyski y hyllir aga threusworra dhe’n kettesten Gembrek. Byttegyns, an sommen leverys gensi o dell wre dyskadoryon usya krey ha klappya dell yw usys, ha meur a grogsa war dan yn kolon ha personoleth an dhyskadoryon. Yn 1973 y tallathas an korsow WLPAN rag an poblek gans Gwilym Roberts ha Chris Rees ow resek an kors Wlpan kynsa yn Kresen goth an Urdh war Heol Conwy, Pontcanna, Kardydh yth yw erbynn lemmyn, stock rannjiow. Herwydh erthygel diwyethek a-dro dhe’n desten war wiasva Parallel Cymru, an dhew anedha yw “kemeryansow ikonik a rann skoodhya Kembrek, ha ragresoryon yn dyski an yeth Kembrek”. Gelwys veu Gwilym avel "the irrepressible Gwilym Roberts."
Kembrekter Kardydh
Yn tipek, avel Kembro hardh a Gardydh hag aktivydh yeth, Gwilym a veu pur weythresek gans an ‘Dinesydd’, paper bro Kardydh ha papr bro kynsa Kembra, hag ev o kaderydh warnodho rag termyn.
348 KOK
Klass:348 K.O.K.
Gwilym Roberts
Kembrekter Kardydh
Gwilym Roberts o onan a dhevnydhyoryon ha skoodhyoryon meur Tŷ'r Cymry war Fordh Gordon yn Rhath yn Kardydh. Ev a wre mos ena a-dhia ban ev o esel a’n 6ves klass an skol ramasek. An tyller na o an unnik tyller leg yn Kardydh rag Kembroyon Kembrek aga yeth, hag y hwre yonkers dos ena dhyworth pub rann a Gembra. "
Dyllo lyver
Yn 2007 Gwilym Roberts a dhyllas lyver a-dro dh’y vegyans yn Kardydh yn-dann an hanow Atgofion Plentyndod am Riwbeina (Kovyow yowynkneth a-dro dhe Rhiwbeina). Kost an lyver o £5 gans an budhow ow mos tro’ha Esedhvos Kenedhlek Kembra Kardydh 2008. Awos gwerthyans an lyver, drehevys veu dres £2,000 a vudh dhe’n arghas.
Divers
Gelwys veu snod gans an bagas rokk a Gardydh, Edrych am Jiwlia a 1987 "Gwilym Roberts" drefen y vos arwodh a Gembrekter cita Kardydh ha gwresek a-barth an yeth ha’y gonisogeth y’n penncita.
Kevrennow dhe-ves
Klass:Dinethyansow 1935 Klass:Kembrion
Yeth Plen
Dell yw usys, yeth plen yw devnydhys rag deskrifa fethow, kepar hag yn erthyglow Wikipedia, po derivas agas tybyansow. Y hyllir bos usys yn paperyow nowodhow, romansow, lyverow-termyn, godhoniadoryon, radyo, pellwolok, lytherow, hwedhlow, istori, filosofieth, bywskrif hag erel.
Klass:Lien
Fysegieth
alt=Skeusen a Albert Einstein, onan a'n ragresoryon a fysegieth a'n 20ves kansvledhen.|skeusennik|Skeusen a [[Albert Einstein, onan a'n ragresoryon a fysegieth a'n 20ves kansvledhen.]] Fysegieth yw onan a'n moyha selvenel rannow a wodhonieth. An amkan a fysegieth yw displegya fatel wra taklow movya yn spas ha termyn, ha konvedhes fatel far an ollvys. Yth yw an studhyans a vater, nerth ha forsedh. An ger fysegieth a dheu a'n hen Reka ἡ φύσις, henn yw "ta physika" a styr "an taklow naturel".
Fysegieth a wra krowsegi gans lies eghen a hwithrans, kepar ha bewfysegieth ha kymygieth kwantum, ha nyns yw an emlow a fysegieth delinys yn tiwedhyn. Pur bosek yw fysegieth y'n displegyans a deknegiethow nowydh, kepar ha jynnys ebron, pellwologow, jynnys-amontya hag arvow sprusek. Fysegieth arnowydh a jun tybyansow a-dro dhe'n peswar lagha a gesmusureth ha'n mentenans a nerth, herdhyans, karg ha kehavalder.
Ada Lovelace
Augusta Ada King, Countess of Lovelace (10ves Mis Kevardhu 1815 – 27ves Mis Du 1852) a skrifas an kynsa towlen jynn-amontya y'n bys.
Kowlwriansow
Skrifer sowsnek o Lovelace. Hi a dheuth ha bos an kynsa towlenner jynn-amontya y'n bys. Hi a skrifas an dowlen rag jynn-amontya jynnweythek Charles Babbage, "The Analytical Engine" ("An Jynn Dielvennus"), yn 1844. Hi a skrifas an kynsa awgrym dhe vos argerdhys gans jynn.
Yntra 1842 ha 1843, hi a dreylyas erthygel gans kalkor Italek Luigi Menabrea war an jynn. Hi a geworras hy notennow dhodho. Yma y'n notennow ma an kynsa towlen jynn-amontya, dell brederyn. Homm o awgrym kodennys rag bos argerdhys gans jynn. Kyn nag o gwrys jynn Babbage, notennow Lovelace yw posek yn istori a-varr jynnow-amontya. Hi a gonvedhas y halsa jynnow-amontya gul moy ages rekna po niver-densel hepken. Re erel, yn aga mysk Babbage y honan, a oberas gans an galladewderyow rekna hepken.
Flogholeth
Hi a veu genys an 10ves Mis Kevardhu, 1815. Hi o an unnsel flogh herwydh lagha a Arlodh Byron hag Anne Isabella Milbanke. Ny aswonnis hi hy thas awos ev dhe verwel pan o hi naw bloodh. Prydydh o ev. Hy mamm o esel an vrentynyon. Dyskys o Lovelace tre. Ha hi benyn yowynk, awgrym o dhe les dhedhi, yn rann awos Babbage.
Bewnans
Demedhys veu Lovelace gans William King yn 1835. Yth esa tri flogh dhedha.
Klass:Dinethyansow 1815 Klass:Godhonydhesow Klass:Mernansow 1852 Klass:Prydydhesow Klass:Sowsesow
Neon
Elven gymyk yw neon, niver 10 y'n Vosen Beriodek. Y furvell gymyk yw Ne. An hanow a dheu dhyworth an ger Greka neos, ow styrya nowydh. Gass didhregynnus yw, heb rann y'n korf denel, drefen ny dhasober gans elvennow erel. Yn 1898, yn Kolji Pennskol, Loundres, William Ramsay ha Morris Travers a enyshas an gass krypton. Byttegens i re wrug gwaytyas gass moy skav. Yn mis Metheven y'n keth bledhen, i a wrug moy a hwithrans, ha'n tro ma y tiskudhsons gass nowydh hag a dheuth yn kynsa orth argon soled ethenna. Pan veu gorrys an gass yn spektrometer, i a sowdhenas drefen an golow rudh bryntin.
Askorrys yw neon dhyworth ayr linyel dre dhistyllyans rannrivek (fractional distillation), nebes tonnasow pub bledhen. An chif devnydh yw arwodhow neon, ha golowysi niwl ynwedh. Gwrys veu an arwodh neon kynsa gans Georges Claude yn 1910, ha kyns pell usys ens gans an diwysyans argemynna. Usys yw avel lin yeynhe tempredhow isel. Nyns yw y dempredh mar isel avel heliom (-246°C yn le -269°C), mes lin yeynhe moy effeythadow yw.
Poos atomek neon yw 20.18, y boynt teudhi yw -249°C ha'y boynt bryjyon yw -246°C. Y dhosedh yw 0.9g an liter. Gass diliw, anvlasus yw neon. Ny dhasober gans elvennow erel vytholl.
J.Norman Collie a leveris y vos diskudhyor neon ynwedh. Ny wodhon a-dro dhe wiryonedh hemma, mes den pur dhidheurek o yn neb kas. Ev a wrug an skeusen dewyn-X gynsa, krambler a vri veu yn menydhyow Alban, ha leverir Conan Doyle dhe skrifa character Sherlock Holmes a-dro dhodho.
Mirva
Klass:Elvennow kymyk
Pewasow Laurence Olivier
An Pewasow Laurence Olivier, po yn sempel an Pewasow Olivier, yw presentys pub bledhen a-dhia 1976 gans an Kowethas Gwariji Loundres rag aswon bryntinsys yn gwariji galwesik yn Loundres. An pewasow o aswonys avel an Pewasow Kowethas Gwariji Penn West kyns 1984, pan o dashenwys yn enor dhe Laurence Olivier.
An Pewasow Olivier yw aswonys yn keswlasek avel an ughella pewas yn gwariji bretennek, ekwal dhe'n Pewasow BAFTA rag fylm ha pellwolok ha'n Pewasow BRIT rag ilow. An Pewasow Tony y'n SU ha'n Pewas Molière yn Pow Frynk yw haval dhe'n Pewasow Olivier.
Yn 2023, an solempnita Pewasow o synsys 2 mis Ebrel dhe'n Hel Riel Albert, ostys gans Hannah Waddingham.
Klass:Pewasow Klass:Gwariva Klass:Loundres Klass:1976
Konteth Sullivan, Pennsylvani
Konteth Sullivan (yn Sullivan County) yw konteth yn Pennsylvani, Statys Unys Amerika.
Duw
Duw (poken Dew yn KU, Du yn fenowgh yn dornskrifow hengovek) yw an hanow a nerth dres natur yn lies kryjyans. Ha skrifys gans lytherenn veur, 'Duw' a styry Unn nerth dres oll, herwydh usadow; gans lytherenn vyghan, 'duw' ha  'duwes'  a styr onan a nebes nerthow dres natur. Gnas Duw, po an dhywow, yw an govynn chyf a dhivinita, ha kryjyansow divers a dhysk tybyansow dihaval yn hy hever. Yma niver a welyow possybyl a-is:
right|thumb|150px|Delow a Re-Horaghti, duw an [[Howl yn Ejyp.]] right|thumb|250px|Lymnans a Dhyw ow kreatya [[Adam gans Michelangelo Buonarroti yn Chapel Sistin.]]
Yma moyha kredoryon ow kryji ynwedh yn nerthow spyrysek erell, le ages Duw po duwow – eledh, sens, djinn, dyowlow, devas, les-dhywow, spyrysyon hengeughyon, h.e.
Henwyn
Etymologyl an ger Kernewek Duw yw an wreydhenn Eyndo-Europek *dyēus. Y hyllir kavoes an kethsam wreydhenn y'n geryow Latin (deus ha Iouis), Grew (Ζεύς/Zeus ha Δίας/Dias), Wordhonek (dia), Germanek (Hen Norgaghek Týr).
Yma yethow ha kryjyansow dihaval owth usya geryow divers rag Duw. Yn Islam, hanow Duw yw Allah/الله, ger Arabek ow styrya 'An Duw (unnik)'. Hanow hengovek Kristyon yw Yehovah, ha dallathas gans an wreydhenn Ebrow YHWH/יהוה, redys adonai (ow Arloedh). Yn Hindoueth, Brahma po Brahman/ब्रह्म yw hanow a enev an unyvers.
Klass:Kryjyans Klass:Kristoneth
American History X
American History X yw fylm amerikanek gwres yn 1998.
Sim
Bronnviles yw eseli a dhew klass, Simes an Bys Nowydh ha Simes an Bys Koth yw sim. Kevys yw 264 a eghennow anedha.
American History X
Klass:Fylmow amerikanek
Sim
Nyns yw an dew klass a sim neshevin pur ogas. Yma Simes an Bys Nowydh eseli Platyrrhini, ha Simes an Bys Koth eseli ugh-deylu Cercopithecoidea, rann a Catarrhini.
Yma Simes an Bys Koth neshevin ogassa dhe'n apys na dhe Simes an Bys Nowydh.
Kargyrn
Corinium o hanow romanek dhe'n dre, hag y'n termyn na, an dre o an nessa moyha yn Breten. Ptolemy a gampollas an dre avel Korinion c.150 OK hag y'n 4a kansvledhen y hanow o Durocornovium. Y tybir an hanow dhe dhos dhyworth hanow an looth Cornovii. Hanow an looth a veu res dhe'n avon leel, Dowr Curne, ynwedh.
Cormac McCarthy
Cormac McCarthy (genys Charles Joseph McCarthy Jr. 20 mis Gortheren 1933) yw skrifer amerikanek (Blood Meridian, No Country for Old Men).
Klass:Dinethyansow 1933 Klass:Mernansow 2023 Klass:Skriforyon fugieth amerikanek Klass:Skriforyon fugieth wothek
Pab
Pab yw penn an Eglos Katholik Romanek hag Epskop Rom. Herwydh an Eglos Katholik, an Pab a'n jeves hwath an awtorita ros gans Yesu Krist dhe Symon Peder, h.e. an alhwedhow dhe'n Nev ha'n Nor. Ytho, an Pab yw ughella ages epskobow, arghepskobow, ha pronteryon oll – hepken Konsel Ekywmenek, rag ensampel Vatikan II, a'n jeves moy a alloes y'n Eglos. Hwath pella, an Pab yw sovran Sita an Vatikan – stat-sita ansoedhogel yn kres Rom. An Pab a-lemmyn yw Fransis, genys Jorge Mario Bergoglio yn Buenos Aires, Arghantina, ha dewisys avel Pab yn 2013 wosa omdennans Benedikt XVI. Bys yn 1870, an Pab a rewla rann vras a Itali gres, gelwys Patrimonium Petri ('Eretons Peder').
Ofis ha nerth an Pab o unn acheson chyf a'n Dasfurvyans, hag a greatyas an Eglosyow Protestant, Anglikanek, h.e.
Kwilkyn
An venhesen gottha diskudhys bys y'n eur ma a gwilkyn yw 'proto-kwilkyn' dhyworth an Amser Triassek, kevys yn Madagaskar, mes re a grys bos aga devedhyans lower kottha ages hemma dhyworth an Amser Permek, nans yw 265 milvil bledhen.
Llanasa
Llanasa yw tre yn Sir y Fflint, Kembra; (SJ18SW12). Yma hi 127.4 mildir (205.1 km) dhiworth Kardydh ha 184.6 m (297 km) dhiworth Loundres. 4214 o braster an poblans yn 2011, ha 879 (20.9%) a wodhya kewsel Kembrek.
Ayn Rand
Alice O'Connor (genys Alisa Zinovyevna Rosenbaum 2 mis Hwevrer 1905 – 6 mis Meurth 1982) moy aswonnys avel hy hanow pluven Ayn Rand) o skrifores ha filosofores amerikanek (The Fountainhead, Atlas Shrugged).
Klass:Amerikanesow Klass:Didhuwydhyon Klass:Dinethyansow 1905 Klass:Filosoforesow Klass:Mernansow 1982 Klass:Russianesow Klass:Skriforesow Klass:Skriforyon fugieth amerikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Evrek Nowydh
Kwilkyn
Deskrifans
Yn tipek, korf kwilkyn a'n jeves dewlagas meur a ystyn a-ves a'n penn, taves hir, garrow a bleg yn kempen ha fowt a lost. Kyn fo bewva gemmyn an brassa rann a gwilkynnyow pollow dowr ha tir gleb, tevesigyon nebes eghennow a yll bewa yn-dann an dor po war wydh. Aga hneus yw gwenogennus, gans golivow gwenonek po flerys. Pur varyansek yw aga liwyow, ha kudhliwans a wari rann bosek yn henna, ow varya a loos po gell dhe liwyow splann kepar ha rudh, melyn po du rag ownekhe preydhyoryon.
Dell yw usys, kwilkynnyow a dhedhow aga oyow, gelwys greun, yn pollow dowr. An oyow a govi y'n dowr avel pennow du byghan, gans lost hir, tagellow a-ji ha ganow rag dybri losowedh a-der kig. An kylgh bewnans yw kowlwrys pan wrellons treusfurvya dhe furv tevesik.
Studh peryllys
Poblans kwilkynnyow re godhas yn uskis a-dhia an 1950ow. Moy ages tressa rann anedha yw, erbynn lemmyn, yn-dann godros, ha difeudhys yw dres 120 eghen a-dhia 1980. Chanj yn bewvaow, disesys arnowydh kepar ha chytridiomycosis, ha trevasa ra dybri gans tus yw nebes skilys rag an iselheans ma.
Henhwedhlow Kernewek
Klass:Chordata
Llanasa
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir y Fflint
1899
1896 - 1897 - 1898 - 1899 - 1900 - 1901 - 1902
1899 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sul.
Mernansow
Klass:1899
Kargyrn
Istori
Y feu drehevys cita y'n tyller ma gans an Romanas, "Corinium Dobunnorum" hy hanow. Hy amfiwariva yw ena hwath, yn ranndir Querns. Wosa an Romanas dhe asa Breten Veur y'n 5ves kansvledhen, Kargyrn a dhuryas avel kresen dhe'n Brythonyon. Wosa Batel Dyrham yn 577 OK, hy a godhas dhe'n Sowson.
Masahiro Ito
Masahiro Ito (伊藤 暢達, Itō Masahiro) yw artydh gwariow gwydhyow nihonek.
Pab
Yn lyenn Kernewek, an Pab Sylvester a saw Kostentin Veur a gleves meur yn Bywnans Meryasek.
Masahiro Ito
Klass:Asians Klass:Tus yn medhelweyth
Pab
Aroedh myghternses an Pab yw kurun tryblek gelwys an triregnum.
John Buchan
John Buchan, 1a Baron Tweedsmuir (26 mis Est 1875 – 11 mis Hwevrer 1940) o romanser, istorek ha politeger albanek.
Kargyrn
Istori
Y'n osos kres, an dre o posek y'n diwysyans gwlan.
Pobel a vri
Yn-mysk an dus a vri a Gargyrn yma: 330px|skeusennik|left|Amfiwariva romanek Kargyrn skeusennik|center|Drehevyansow a'n garrek kalgh, leel dhe'n Cotswolds
Klass:Trevow yn Pow Sows
1979
1976 - 1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982
1979 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Lun.
Mernansow
Klass:1979
John Buchan
Y romans moyha a-vri yw The Thirty-Nine Steps. Ev o Governour Ollgemmyn Kanada a-dhia 1935 bys dhe 1940.
Diane Abbott
Diane Julie Abbott (genys 27 Gwynngala 1953 yn Loundres) yw politegores a Vreten, ha Skrifenyades Skeus Tre a-dhia 2016 bys yn 2020 yn-dann Jeremy Corbyn, hag esel Senedh Hackney North ha Stoke Newington a-dhia 1987. Esel a'n Parti Lavur yw hi ha hi o an kynsa esel senedh benow dhu.
Abbott a veu etholys kynsa yn 1987, ha dasetholys yn 1992, 1997, 2001, 2005, 2010, 2015, 2017 ha 2019.
John Buchan
Treylyans Kernewek
Treyles veu The Thirty-Nine Steps avel An Nawnjek Stap warn Ugans gans Ian Jackson yn 2019. Skrifys yw yn Kernowek Standard.
Diane Abbott
Devynnow
Klass:Dinethyansow 1953 Klass:Parti Lavur Klass:Politegoryon a Loundres Klass:Socyalydhyon Klass:Sowsesow Klass:Eseli Senedh a'n RU 2010-2015 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2015-2017 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019-
John Buchan
Erel
skeusennik|left|350px|Kudhlen dyllans kynsa The Thirty Nine Steps Klass:Kenedhlogoryon geltek Klass:Mernansow 1940 Klass:Politegoryon a Alban Klass:Skriforyon fugieth
Glasgwm
Glasgwm yw tre yn Powys, Kembra; (SO15SE16). Yma hi 47.7 mildir (76.8 km) dhiworth Kardydh ha 140.2 m (225.6 km) dhiworth Loundres. 533 o braster an poblans yn 2011, ha 78 (14.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Powys
Hayden Christensen
Hayden Christensen (/ˈkrɪstʃənsən/; genys 19 mis Ebrel 1981 ) yw gwarier kanadek.
Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon ganadek Klass:Gwarioryon lev Klass:Gwarioryon wariva
David Steel
David Martin Scott Steel, Baron Steel a Aikwood, KT, KBE, PC (genys 31 mis Meurth 1938) yw politeger bretennek.
Sita Kebek
Pennsita stat Kebek yn Kanada yw Kebek po Québec war gemper Dowr St Lawrence ha Dowr Sen Charlys. Sita goth Kebek yw Ertachva an Bys UNESCO. Hys fosow an sita goth yw 4.5 kilometer.
Styr an hanow a dheu dhyworth an ger Algonquin, 'Kebek', a styr 'tyller le mayth usi an avon ow kulhe'.
Treusporth
Ayrborth Jean Lessage yw ayrborth Kebek, ha trenow VIA Rail a viaj yntra Kebek ha Toronto, Ottawa ha Montreal.
skeusennik|dim|350px|Glannow Dowr St Lawrence, Kebek
Klass:Citys yn Kanada
Neptuniom
Elven gymyk yw neptuniom, niver 93 y'n Vosen Beriodek. Y furvell gymyk yw Np. An hanow a dheu dhyworth an planet Nevyon, drefen bos uraniom henwys dhyworth Ouranos. Nyns eus dhe neptuniom rann y'n korf denel. Ny hwer neptuniom war an nor marnas yn arbrovjiow hwithrans.
Diskudhans veu neptuniom yn mis Me 1940 gans Edwin McMillan (1907-1991) ha Philip Abelson (1913-2004) yn Berkeley, Kaliforni. McMillan a gevrannas an Pewas Nobel rag Kymyk yn 1951 gans Glenn Seaborg drefen aga thiskudhyansow. Askorrys yw neptuniom dhyworth keunys uraniom usys yn dasoberoryon nuklerek. Nebes radyoeythresek yw. Usys yw yn sensellow nywtron. Poos atomek neptuniom yw 237, y boynt teudhi yw 640°C ha'y boynt bryjyon yw 3902°C. Y dhosedh yw 20.3kg an liter. Alkan arghansek yw neptuniom. Radyoweythresek yw pub isotop neptuniom, an isotop gans an hanter-bewnans hirra yw neptuniom-237, 2.14 milvil a vledhynnyow.
Mirva
Klass:Elvennow kymyk
Hiroyuki Owaku
Hiroyuki Ōwaku (大和久 宏之, Ōwaku Hiroyuki) (genys 1975) yw skrifer gwariow gwydhyow nihonek.
Klass:Asians Klass:Tus yn medhelweyth
Llaneurgain
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir y Fflint
Ewan McGregor
Ewan Gordon McGregor (genys 31 mis Meurth 1971) yw gwarier albanek. Klass:Dinethyansow 1971 Klass:Albanyon Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon fylm
Rochester, Minnesota
thumb|300 px|Rochester 300px|thumb Rochester yw sita yn Konteth Olmsted, [[Minnesota, Statys Unys. Yth esa dhedhi poblans a 106,769 a drigoryon yn 2010.
An sita a veu fondys yn 1854.
Kernowit
skeusennik|right|Kell unses a lirokonit, kethstrethurek gans kernowit skeusennik|Drehevyansow balweyth koth ogas dhe Sen Day
Kernowit (Kernowite yn Sowsnek) yw moon deskrifys rag an kynsa prys yn 2020. Henwys yw rag Kernow.
Deskrivans
Kernowit yw moon arsenat komplek gans an kompsyans Cu2Fe(AsO4(OH))4·4H2O. Deskrifys veu yn kynsa yn 2020, ha pur hevelep yw dhe lirokonite, mes ow komprehendya horn yn le aluminiom, ytho gwyrdh yw y liw a-der glas. Y hanow a dheu dhyworth Kernow, drefen y vos diskudhys yn karrek dhyworth Hwel Gorland, Sen Day, ogas dhe Resrudh.
Neil Kinnock
Neil Gordon Kinnock, Baron Kinnock PC (genys 28 mis Meurth 1942) yw kyns politeger bretennek.
Devynnow
Klass:Dinethyansow 1942 Klass:Parti Lavur Klass:Politegoryon a Gembra Klass:Socyalydhyon
Konteth Susquehanna, Pennsylvani
Konteth Susquehanna (yn Susquehanna County) yw konteth yn Pennsylvani, Statys Unys Amerika.
Konteth Tioga, Pennsylvani
Konteth Tioga (yn Tioga County) yw konteth yn Pennsylvani, Statys Unys Amerika.
Duluth, Minnesota
thumb|300 px|Duluth 300px|thumb| Duluth yw sita yn Konteth St. Louis, Minnesota, Statys Unys. Yth esa dhedhi poblans a 86,265 a drigoryon yn 2010.
An sita a veu fondys yn 1857.