cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tremarctinae
Tremarctinae po arthes enep berr yw isteylu a Ursidae gans unn ehen vew, an arth Andes (Tremarctos ornatus) a Amerika Dheghow, ha neb ehennow difeudhek yn peswar genera: an arth Florida (Tremarctos floridanus), an arthes enep berr a Amerika Gledh yn genera Plionarctos (P. edensis ha P. harroldorum) hag Arctodus (A. pristinus hag A. simus), hag an arthes enep berr kowr a Amerika Dheghow yn Arctotherium (A. latidens, A. brasilense, A. angustidens, A. vetustum, A. bonariense, A. tarijense, hag A. wingei).
P. R. Bjork a ros Tremarctinae dhe'n teylu Ursidae yn 1970 hag unn a tri isteylu aswonys yn Ursidae yw.
Tacoma, Washington
thumb|300 px| thumb|300 px| Tacoma yw sita ha se konteth Konteth Pierce, Stat Washington, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 219,346.
An sita a veu fondys yn 1875.
Gwiasva
Klass:Citys yn Washington Klass:Istori Amerikanyon Enesik Klass:Seow konteth an Statys Unys
Er
Er yw hanow kemmyn rag lies ydhyn preydherus bras a'n teylu Accipitridae y'n urdh Falconiformes. Ymons i ow tybri bronnviles, ydhyn ha pysk.
Eres yw eseli nebes bagas a genera, mes nyns yw pub anedha neshevin ogas. An brassa niver a'n 60 eghen a er yw diworth Eurasia ha Afrika. Yma 2 eghen yn Amerika Kledh, 9 eghen yn Amerika Kres hag Amerika Deghow, ha 3 yn Ostrali. Klass:Ydhyn
skeusennik|kledh|Penn Er Owrek
Y Felinheli
Y Felinheli yw tre yn Gwynedd, Kembra; (SH56NW44). Yma hi 125.4 mildir (201.8 km) dhiworth Kardydh ha 207.5 m (333.9 km) dhiworth Loundres. 2189 o braster an poblans yn 2011, ha 1407 (64.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Gwynedd
Crosskeys
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Caerffili
Hughes
Hughes a ell bos:
Hugo
Hugo a ell bos:
Diane Kruger
Diane Kruger (née Heidkrüger; Almaynek: [diˈaːnə ˈkʁuːɡɐ]; genys 15 mis Gortheren 1976) yw gwariores almaynek-amerikanek.
Klass:Almanesow Klass:Dinethyansow 1976 Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Manykyns
Llan-non
Llan-non yw tre yn Sir Gaerfyrddin, Kembra; (SN50NW76). Yma hi 44.6 mildir (71.8 km) dhiworth Kardydh ha 171.9 m (276.7 km) dhiworth Loundres. 5083 o braster an poblans yn 2011, ha 3262 (64.2%) a wodhya kewsel Kembrek.
Ojibwe (yeth)
skeusennik|Arwodh Ertach Ontario yn Anishinaabemowin a borth kov a Vresel an Tavos. Ojibwe, Ojibweek, Anishinaabemowin po Anishinaabemowinek (Ojibwe: Anishinaabemowin, ᐊᓂᐦᔑᓈᐯᒧᐎᓐ) yw yeth genesik a Amerika North a'n teylu algonkek. An yeth yw gnashes dre gevres a rannyethow ha gansa henwyn leel hag yn fenowgh systemow skrifa leel ynwedh. Nyns usi unn rannyeth unsel usi styryes dhe vos an rowettha po'n mogha a vri, ha nyns usi system skrifa a worher pub rannyeth.
Y kowsir rannyethow a Anishinaabemowin yn Kanada, a Kebek soth-west, dre Ontario, Maintoba ha rannow a Saskatchewan, gans kemenethow a-ves yn Alberta; hag yn Statys Unys Amerika, a Vichigan dhe Wiskonsin ha Minnesota, gans niver a gemenethow yn Dakota North ha Montana, kepar ha bagasow a removyas dhe Gansas hag Oklahoma dres oos Removya'n Eyndogyon. Yma neb varyans yn klassheans an rannyethow, dhe'n lyha'n re a saw yw aswonys, a'n est dhe'n west: Algonkwin, Ojibwe Est, Ottawa, Ojibwe West, Oji-Cree, Ojibwe North-West, hag Ojibwe Soth-West. Herwydh hwithrans ke kevos, J. R. Valentine a aswon lies rannyeth aral maga ta: Ojibwe Berensek yn Ontario North-West, usi dyffranshes a Ojibwe North-West ganso; dhe'n north a Lynn Trygh; ha Nipissing. An diwettha a'n dhiw na a worher an keth tir hag Ojibwe Kres nag aswonir ganso.
Rannyethow kuntellys Anishinaabemowin a wra'n yeth Kenedhlow Kensa nessa mogha kowsys yn Kanada (wosa Cree), ha'n pesworra mogha kowsys y'n Statys Unys po Kanada wosa Navahoek, an yethow Inuit ha Cree.
Anishinaabemowin yw yagh luck avel yeth genesik. Waadookodaading Ojibwe Language Immersion School a dhysk pub klass dhe fleghes yn Anishinaabemowin yn unnik.
Gerva
skeusennik|Henwyn an Lynnyn Meur yn Anishinaabemowin.
Cheviseryow ha neoloiethow
Kynth yma nebes geryow chevisyes a Sowsnek (r.e. gaapii, "koffi") hag a Frynkek (r.e. mooshwe, "lien dorn" (a mouchoir), ni-tii, "te" (a le thé, "an te")), dell yw usys, yma'n Anishinaabemowin merkadow awos y fowt a jevisya a yethow erel. Yn le henna, gwell yw gans kowsoryon gul geryow a dybyansow nowyth a'n erva a eksist seulabrys. Rag ensampel, yn Anishinaabemowin Minnesota, "ayren" yw bemisemagak, "tra a neyj" herwydh an lytheren ( a bimisemagad, "neyja"), ha "batri" yw ishkode-makakoons, "kist tan bian" ( a ishkode, "tan", ha makak, "kist"). Hogen "koffi" a henwir makade-mashkikiwaaboo (medhegneth lin du") gans lies kowsor, yn le gaapii. An geryow nowyth ma a var a ranndir dhe ranndir, ha war bolsow a gemeneth dhe gemeneth. Rag ensamepl yn Anishinaabemowin Ontario North-West, "ayren" yw ombaasijigan, yn lytherennek "devis a lyftir gans an gwyns" (a ombaasin, "dhe vos lyftyes gans an gwyns") yn le bemisemagak Minnesota.
Varyans Rannyethow
Kepar ha neb rannyethow a dreus ranndiryow ledan, nebes geryow, ha gansa'n keth styr poran nans yw termyn, re esplegyas dhe synsi styryansow dyffrans y'n jydh hedhyw. Rag ensampel, zhooniyaans ("[somm] bian [a] arghans" orth kowsel a-dro dhe vathow) a styr "demma" (darn deg cent) y'n Statys Unys, mes "kwartron" (darn 25 cent) yn Kanada, po desabiwin ("tra a esedhir warnedhi") a styr "gorwedhva" po "sedh" yn Kanada, mes y tevnydhir rag "diber" yn arbennek y'n Statys Unys.
Achesonys kepar ha "batri" ha "koffi" a dhiskwedh ynwedh an dyffrans bras yntra styryow lytherennek a vorfemow unnik yn ger, ha brassa styr an ger kowal.
Gwelewgh ynwedh
Yethow a Ganada
Yethow Statys Unys Amerika
Klass:Yethow Teythyek an Amerikaow
Norman Davies (prydydh)
Norman Davies yw prydydh kernewek. Ev re skrifas West Cornwall Poems: Impressions. Davies a skrif yn Kernewek.
Bellevue, Washington
thumb|300 px| thumb|300 px| Bellevue yw sita yn Konteth King, Stat Washington, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 151,854.
An sita a veu fondys yn 1869.
Gwiasva
Klass:Citys yn Washington
Gabon
Gabon yw gwlas yn Afrika Gres.
Yuri Gagarin
thumb|Yuri Gagarin Yuri Alekseyevich Gagarin (Russek: Ю́рий Алексе́евич Гага́рин) (9 mis Meurth 1934 – 27 mis Meurth 1968) o lewyader ha stervarner Sovyetek Russek. Ev eth ha bos an kynsa den yn efanvos pella, pan gowlwrug y sterlester Vostok 1 resegva Norvys dhe'n 12ves mis Ebrel 1961.
Mernans
Gagarin a veu ledhys yn droglam ayr yn 1968.
Kebek
Kebek (Frynkek: Québec) yw pow yn Kanada gans poblans a-dro dhe 7.5 milyon triger. Hemma yw an pow unnik war vrastir Amerika Gledh le may kows an brassa rann a'n bobel an taves Frynkek. Yma 24% a boblans Kanada ow triga yn Kebek. Yeth soedhogel unnik an pow yw Frynkek (mes yth yw Sowsnek ha Frynkek yethow soedhogel a wovernans an Kesunyans). Pennsita an pow yw Sita Kebek (henwys Québec yn Frynkek); mes unn brassa sita yw Montreal, hag yw sort a 'bennsita' erbysiethek ha gonisogethek.
Sodronen
skeusennik|250px|left|Sodronen skeusennik|250px|left|Sodron war gonna margh Teylu a gelyon meur skav aga neyj yw sodron, po Tabanidae y'n urdh Diptera. Saw an re benow a vros enevales, os komprehendya tus, rag kavos goos. Gwell yw gansa neyja y'n golow an howl, ow koheles tylleryow tewl ha skeusek. Nyns yns i gweythresek y'n nos. Kevys yns i dres an bys a-der nebes enesow ha'n ranndiryow penneghlek (Hawaii, Greunland, Rewenys).
Kebek
Tus Kebek a aswonn unnikter krev an pow – yn fenowgh yth ombrederons bos aga fow kenedhel dhiblans dhiworth Kanada (an kryjyans ma yw kreffa yn mysk Frynkegoryon).
Sodronen
Henwys yns i Pryfyn y gweryd (Pryv an gweres) yn Kembrek ha horse fly po gadfly yn Sowsnek.
Sodron tevesik a dheber nektar ha sugennow plansow; an re gorow a's teves ganowyow gwann, ha marnas an re benow a vros enevales dhe gavos protin lowr dhyworth goos rag askorra oyow. Ganowyow an re benow yw furvyes avel organ gwana tew gans dew gopel a lownyow lymm, ha rann kepar ha spong rag sugna goos a liv dhyworth an goli. Preydhyoryon yw an preves (larvae), ow tevi yn bewvaow hanter-dowrek.
Sodron benow a yll treusworra disesys dre woos dhyworth unn eneval dhe'n aral. Godhvedhys yw i dhe garya virus anemia klevesys mergh, trypanosomiasis, an vulugen filarial Loa loa, anthraks yn mysk bughes ha deves, ha tularemia. An re ma a yll lehe kevradhow tevi yn bughes hag askorrans leth.
Sodron re omdhiskwedhas yn lien a-dhia Aeschylus yn Hen Res a leveras dell wrens herdhya tus dhe "vuskokter".
Klass:Hwesker
1985
1982 - 1983 - 1984 - 1985 - 1986 - 1987 - 1988
1985 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Meurth.
Mernansow
Klass:1985
Olivia
Olivia a ell bos:
Gwragh oles
Is-urdh a grestenogyon yw gwragh oles (liesplek gwraghes oles). Yma eskern korf hir ha treghys a-ves dhe'n wragh oles, gans 14 esel mellek. Aswonnys yw dres 3,000 a eghennow. Lies eghen a yll rolya kepar ha pel rag defens.
Henwyn
Gwragh oles yw an hanow kemmyn (kyn na fo travyth dhe wul gans oles), mes henwyn erel a eksist. "Sows" (hanow gorow gans liesplek "sowsas"), "grammersow" (hanow benow ha lieplek "grammersowas") ha "sowypig" (hanow gorow gans liesplek "sowypigs") yw rekordys gans Rod Lyon, ha Richard Gendall a verkyas dell wrug Edward Lhuyd kampolla "lûan looar" (lowen loor).
Anggun
Anggun Cipta Sasmi yw kanores dhyworth Indonesi. Trigys yw hi yn Pow Frynk ha hi a gesstrivas a-barth an wlas y'n Kesstrif Kan Europek yn 2012.
Gwragh oles
Ekolegieth
Res yw gwraghes oles kavos leythter rag bewa drefen i dhe anella dre vrynkennow henwys pseudotrachea, hag ytho kevys yns i yn tylleryow leyth ha tewl, kepar hag yn-dann karrygi po kyf gwedhen. Enevales a'n nos yns i dell yw usys, ow tybri stoffow poder, kepar ha plansow marow, mes i a dheber frooth hag eginow ynwedh. Gwraghes oles a weres eylgylghya megyans war dhelergh dhe'n dor.
Klass:Arthropoda
Anggun
Klass:Dinethyansow 1974 Klass:Asianesow Klass:Frynkesow Klass:Kanoresow‎ Klass:Rock
Ger
Ger yw neppyth kewsys gans ganow hag a yll bos leverys. An lyha tra a yllir leverel gans styr yw. Yn skrifedh abecedarek, kuntell a lytherennow usys war-barth rag keskomunya styryans yw.An re ma a yll bos leverys. Logogram yw ger ynwedh.
Yma moy ages unn styr dhe nebes geryow. Rag ensampel, 'kons' a yll styrya arenep drehevys ryb fordh po rann an korf. Hemm yw keshanow. Yn yethow erel, geryow a yll bos leverys yn tyffrans. Rag ensampel, yn Sowsnek y leverir 'wind' (an hanow 'gwyns') ha 'wind' (an verb 'stumma') yn tyffrans.
Yma dyffransow yn lytherenna lies ger. Rag ensampel, "koos" yn FSS ha "koes" yn KK. An dhew yw ewn. Yn Sowsnek, 'color' yw usys yn Sowsnek Amerikan ha 'colour' yw usys yn Sowsnek Bretennek. Nebes geryow a yll bos unn lytheren hepken, rag ensampel 'a' po 'i' yn Kernewek.
Yma geryow dyffrans dhe yethow erel. Pan skrifir gans abecedari, y tivaglir geryow herwydh usadow gans spas gwag. Pan skrifir gans ideogram, pub ger yw arwodh dyffrans, dell yw usys.
Geryow a yll bos dismygys. Rag ensampel, yn Sowsnek, 'radar' o pykhanow yn terowel, mes ev a dheuth ha bos ger ewn. Y hyllir junya dew hanow dhe wul ger kompleth.
Klass:Yeth
Ewnhynsegieth
skeusennik|[[Immanuel Kant o filosfer Almaynek a dybi meur a-dro dhe ewnhynsegieth y'n 18ves kansvledhen.]] Ewnhynsegieth po filosofieth voral yw skorren a filosofieth a yssyns "kevreythya, difres ha komendya tybyansow a fara mas ha drog". Ewnhynsegieth, keffrys hag esthetegieth, a wra tochya talvosogeth, an asrannow ma yw synsys y'n skorren filosofieth henwys aksiologieth.
Ewnhynsegieth a assay gorthebi govynnow a vaseth denel dre styrya tybyansow kepar ha mas ha tebel, ewn ha kamm, vertu ha drogedh, justis ha drogober. Avel skorren govynadow skiansek, filosofieth voral yw kevrynnys dhe vrysonieth voral, ewnhynsegieth dheskrifek ha tybieth talvosogeth.
Tri arenebedh chyf a studhyans yn ewnhynsegieth hedhyw yw:
Ewnhynsegieth a assay gorthebi govynnow kepar ha:
Gaver
Yma an gaver diworth enyval gwyls, peder garr (hanow Latinek: Capra hircus) usi ow tos a Asia ha'n est a Europ yn kynsa.
Konteth Cumberland, Pennsylvani
Konteth Cumberland (yn Cumberland County) yw konteth yn Pennsylvani, Statys Unys Amerika.
Gaver
Yma an gaver dov is-eghen Capra aegagrus hircus.
Yth esa gever dov nans yw 10,000 a vlydhennow rag aga kroghen ha'ga kig ha leth. Yth esa gever dovhes kyns gwarthek ha deves.
10 Klass:Bronnviles
Robin Cook
Robert Finlayson "Robin" Cook (28 mis Hwevrer 19466 mis Est 2005) o politeger bretennek.
Klass:Didhuwydhyon Klass:Dinethyansow 1946 Klass:Mernansow 2005 Klass:Politegoryon a Alban
Steve Barclay
Stephen Paul Barclay (genys 3 mis Me 1972) yw politeger bretennek.
Klass:Dinethyansow 1972 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019- Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2015-2017 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2010-2015 Klass:Politegoryon a Bow Sows
Gorsav Goonkoyntrel
skeusennik|Gorsav Goonkoyntrel dhyworth an dreusva. Gorsav Goonkoyntrel yw gorsav hyns-horn a serv Goonkoyntrel war an Linen Arvordiryow Atlantek. Trenow a bon dhe Dewynblustri ha gorsavow dhe Borth dhyworth an gorsav ma. Oberys ha dyghtyes yw gans Great Western Railway. Trenow Yntra-Cita CrossCountry ha Great Western Railway a hedh orth an gorsav ma hag i ow viajya war-tu ha Porth rag bywhe an dreusva, mes ny yll trethysi yskynna po diyskynna y'n servisyow ma.
Istori
skeusennik|Tren arbennek war an Linen Arvordiryow Atlantek ogas dhe Woonkoyntrel. Yth ygeris hyns-tramm mergh dhyworth Porth Tewynblustri dhe Hendra (ger Tredhinas) war an tyller gans Joseph Treffry yn 1849. Y junyas an Hyns-horn Monow Kernow gans an hyns-tramm ma yn 1874 dhe Dhibarthva Tredhinas. Trenow trethysi a dhallathas yn 1876, mes ny ygeris gorsav Goonkoyntrel bys 1911 avel Quintrell Downs Platform (Kay Goonkoyntrel). Y feu an gorsav ma staffyes bys y'n 1990ow pan veu an dreusva yetyes eyl-worrys gans treusva ygor. Nowedhys veu an dreusva dhe dreusva hanter-lettys yn 2003 ha 2004.
Servisyow
Gorsav-govyn yw hag yma res dhe drethysi war an tren leverel dhe'n gwithyas-tren y fynnons diyskynna, yma res dhe'n re a vynn yskynna y'n tren sinya dhe'n lewyer dhyworth an kay.
Gweller ynwedh
Goonkoyntrel
Konteth Gilmer, Virjynni West
Konteth Gilmer (yn Gilmer County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Gilmer
Crymlyn
Crymlyn yw tre yn Caerffili, Kembra; (ST29NW26). Yma hi 13.7 mildir (22.1 km) dhiworth Kardydh ha 129.8 m (208.9 km) dhiworth Loundres. 5756 o braster an poblans yn 2011, ha 590 (10.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Caerffili
Panthera
Kinda y'n teylu Felidae yw Panthera a henwys gans Lorenz Oken yn 1816 dhe synsi oll an kathes breghys. An tiger, lew, lewpard ha jagwar yw'n unnyk kathes a yll bedhygla. Y hwrug an kinda ma ranna a'n isdeylu Felinae (gans eseli kepar ha'n chytrak, lyns ha karakal) nans yw ynter 6 ha 10 milvil vledhen. Nyns yw pantherow du eghen dyffrans, mes unigynnow a eghennow erel gans liw tewl, herwydh usadow lewpard po jagwar. Eseli an teylu yw an tiger, lewpard an ergh, jagwar, lew ha lewpard.
1984
1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985 - 1986 - 1987
1984 OK yw blydhen lamm y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sul.
Mernansow
Klass:1984
Montsoreau
Montsoreau yw pennsita Pow Frynk yn kres-gogledh an wlas war Dhowr Loire. Y boblans yw den.
Gevellansow
Klass:Sitys Pow Frynk
Piktek
Re akademogyon a grysas nag o Piktek yeth Eyndo-Europek rag termyn hir, mes golok minoryta yw henna lemmyn.
Ralph
Ralph a ell bos:
Piktek
Doronieth
Henwys yw seyth myghyterneth piktek y’n tekstow koth. An re ma yw
Dustuni yethoniethel
Kevys yw rolyow myghternedh an Biktyon y’n dornskrifow Lebor Bretnach ha Kronynyl Piktek.
Tylleryow Piktek a hwer yn Alban dhe'n north a Dhowr Forth yntra Fife hag Enys Skye, an brassa rann anedha dhe'n soth a Dornoch Firth. Nebes tanow yns i y'n gogledh pell.
Lies trev ha nasow doroniethel an ranndir a'n jeves hanow Piktek, ow komprehendya:
Re elvennow Piktek a hwer lies gweyth y'n ranndir. Ottomma rol a hwarvosow restrys herwydh an ger Kembrek.
Re furvow Albanek re gemeras le an furvow Piktek, kynth yw skrifys an hanow gwreydhek yn istorek.
Skrivedhow Ogham
Kynth yw styryow dres 40 a skrivedhow ansur hwath, aswonnys yw bos niver a gomprehend furvow Brythonek. An yethor Guto Rhys a gussul kemeres rach drefen bos an gettesten yethoniethel anwodhevys. ' Skrivedh Ogham y'n Broch of Burrian, Enysow Ergh, veu treuslytherennys avel I[-]IRANNURRACTX EVVCXRROCCS. Mars yw I[-]irann uract cheuc chrocs, hemm a dhiskwedh ger Piktek hevelep orth Kembrek Koth guract (gwrug), yn Kembrek Kres goruc}. Gans styr an peswora ger avel Piktek *crocs (Kembrek 'croes' dhyworth an Latin crux) ha'n kynsa ger avel hanow personel, an skrivedha a allsa bos lavar Piktek ow tisplegya an den may kervyas an grows.
An skivedhow yn Shetland yn Cunningsburgh ha Lunnasting, EHTECONMORS hag [E]TTECUHETTS, yw konvedhys avel lavarow Brythonek ow styrya "hemm yw mar veur" ha "hemm yw mar bell", a-gettep, messachys gwiw rag meyn or.
Treuslytherennys avel IRATADDOARENS, possybyl yw dell gomprehend skrivedh an Men Brandsbutt furv Piktek hevelep orth an Bretonek Koth irha-, "ev a worwedh", avel IRA-,y'n skrivedh Lomarec Breten Vyghan.
Delanwes war Albanek
Possybyl yw an re a sew:
Yma dhe Albanek nebes geryow gans styryow nessa dhe Brythonek ages Iwerdhonek, r.e. styr Srath (> Strath-) yw tir gwels yn Iwerdhonek Koth mes “nans ledan” yn Albanek arnowydh, hevelep yn tien dhe’n yethow Brythonek (r.e. Kembrek ystrad). Dùn, foithir, lios, ràth ha tom a dhiskwedh an keth delanwes. Guto Rhys a breder Piktek dhe janjya syntaks Albanek ynwedh.
Henwyn personel
Henwyn personel Piktek, rag ensampel an re dhyworth an dornskrif Poppleton a dhiskwedh nasow Brythonek avel synsi -st diwettha ha w- kynsa (c.f. P. Uurgust vs. Iwerdhonek Fergus) keffrys ha displegyans -ora- dhe -ara- (c.f. P. Taran vs I. torann).
Nebes henwyn Piktek a’s teves henwyn hevelep yn tien y’n yethow Brythonek erel. Ottomma rol a niver a henwyn Piktek ha’ga hevelep y’n yethow erel. Niver a elvennow hag yw kemmyn yn oll an yethow Brythonek rag furvya henwyn yw kevys yn henwyn Piktyon ynwedh. I a gomprehend *jʉð, "arlodh" (> Ciniod) ha *res (> Resad; c.f. kembrek Rhys). Yn 2008 Alan James a gampollas bos Piktek ha Kumbrek (Brythonek an Hen Ogledh) moy hevelep ages Kembrek. Studhyans yn 2015 gans Guto Rhys a leveris dell o Piktek yeth Vrythonek heb kemmys a dhelanwes gans [Latin]] ages an yethow erel. Yn despit dhe henna, Forsyth, yn 1997, ha Taylor hag Aitchison yn 2019 re gampollas niver a eryow Latin yn Piktek. I a gomprehend:
Klass:Yethow Keltek
Diplopoda
Mildrosow yw eghen hir a velltrosek y'n klass Diplopoda, rennys dhe dreghow. An brassa rann anedha a's teves ynter 20 ha 100 tregh, ha korfow plattys. A-der an nebes treghow kynsa, pub tregh a'n jeves 2 gopel a arrow, drefen bos pub tregh sewyans kesunya dew anedha.
Bys lemmyn, deskrifys veu a-dro dhe 12,000 eghen dhyffrans a vildros, hag estymys yw bos somma a a-dro dhe 80,000 eghen war an Nor. Skolldebroryon yns i, ow tybri del podrys ha mater losowek marow aral. Nyns yns i gwenonek, mes lies eghen a's teves gwagrennow a yll askorra linyow fagellek, ow kawsya dasoberyans alergek dhe nebes tus. I a way yn lent, ytho rag difresyans, i a rol avel pel. Nyns yns i ball, herwydh usadow, mes eginyow yn treven gweder a yll bos dybrys gansa. Aswonys yw Xenobolus carnifex rag bos trigys yn tohow sowl yn Eynda.
Klass:Arthropoda
Bedlinog
Bedlinog yw tre yn Merthyr Tudful, Kembra; (SO00SE82). Yma hi 16.4 mildir (26.4 km) dhiworth Kardydh ha 137.2 m (220.8 km) dhiworth Loundres. 3178 o braster an poblans yn 2011, ha 306 (9.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Merthyr Tudful
Sheffield
Sheffield yw cita ha burjestra trevek yn Konteth Evrek Soth, Pow Sows. Yma poblans a 585,638 y'n cita a-dhia 2019.
An cita yw representys gans pemp pastellow vro: Sheffield Kresel (okupys gans Paul Blomfield a-dhia 2010); Sheffield Soth Est (okupys gans Clive Betts gans 2010); Sheffield, Brightside ha Hillsborough (okupys gans Gill Furniss a-dhia 2016); Sheffield Hallam (okupys Olivia Blake a-dhia 2019); ha Sheffield Heeley (okupys gans Louise Haigh gans 2015). Oll yw eseli Parti Lavur. skeusennik|kresel|650px|Leswolok a Sheffield yn [[2006]]
Konteth Dauphin, Pennsylvani
Konteth Dauphin (yn Dauphin County) yw konteth yn Pennsylvani, Statys Unys Amerika.
Llanarthne
Llanarthne yw tre yn Sir Gaerfyrddin, Kembra; (SN52SW70). Yma hi 48.5 mildir (78.1 km) dhiworth Kardydh ha 173.1 m (278.5 km) dhiworth Loundres. 746 o braster an poblans yn 2011, ha 413 (55.4%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Gaerfyrddin
Geoff Hoon
Geoffrey William Hoon (genys 6 mis Kevardhu 1953) yw politeger bretennek. Klass:Dinethyansow 1953 Klass:Parti Lavur Klass:Politegoryon a Bow Sows
Jim Prior
James Michael Leathes Prior, Baron Prior, PC (11 mis Hedra 1927 – 12 mis Kevardhu 2016) o politeger bretennek. Klass:Dinethyansow 1927 Klass:Mernansow 2016 Klass:Politegoryon a Bow Sows
Go, Dog. Go!
Ster an dowlen yw Michela Luci, Callum Shoniker, Katie Griffin, Martin Roach, Tajja Isen, Lyon Smith, Judy Marshank, Patrick McKenna, ha Linda Ballantyne.
Devynnow
Klass:Towlennow pellwolok
Minsk
Minsk yw penncita Belarussi.
Klass:Belarussi Klass:Citys ha trevow yn Europa
Gelligaer
Gelligaer yw tre yn Caerffili, Kembra; (ST19NW73). Yma hi 13.1 mildir (21 km) dhiworth Kardydh ha 134.5 m (216.4 km) dhiworth Loundres. 17683 o braster an poblans yn 2011, ha 2115 (12%) a wodhya kewsel Kembrek.
Hunros an Stevel Rudh
Hunros an Stevel Rudh (Hung Lou Meng 紅樓夢), yn terowel Drolla an Men (石頭記), yw ober meur a lien Chinek, hag onan a beswar novel klassek meur y'n lien na. Skrifys veu yn kres an 18ves kansvledhen y'n Ternieth Qing. Leverys yw bos an lyver skrifys gans Cao Xueqin (曹雪芹).
Gelligaer
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Caerffili
Hunros an Stevel Rudh
Selys yw an lyver war deylu Cao y honan. Styrys yw avel kovheans dhe'n benenes aswonnys ganso pan veu yonker, ow komprehendya kowetha, kerens ha gwesyon. Konsidrys yw dhe vos onan a'n novelow benelek kynsa. Onan a'n novelow kynsa yw skrifys yn yeth teythyek Chinek a-der yeth klassek. Hemm a styr y vos skrifys yn keth fordh ha'n yeth kowsys. Hemm a weresas yeth teythyek Chienk dhe vos fordh gemeradow a skrifa lien.
Klass:China Klass:Romansow
An Ger (Konteth Lincoln)
Trev yw an Ger yn Konteth Lincoln. Hy foblans y'n niveryans o 2,601. Hy hanow yn Sowsnek, Caistor a dheu dhyworth an Latin castrum, ow styrya kastel. Tanow yw remenans fos an kastel romanek. Gweladow yw fos romanek gwreydhek war or an eglos. Tour an eglos veu drehevys y'n Oos Anglo-Saksonek. Yma 56 drehevyans posek aga ertach y'n tyller marghas. Fondys veu Skol Ramasek an dre yn 1633.
300px|skeusennik|An Ger a'n ayr 300px|skeusennik|An tyller marghas
Llanboidy
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Gaerfyrddin
Boston
Boston yw an vrassa cita ha penncita Massachusetts, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 675,647.
An sita a veu fondys yn 1630.
Gwiasva
Klass:Citys yn Massachusetts Klass:Penncitys y'n Statys Unys Klass:Seow konteth an Statys Unys
Norman
Norman a ell bos:
Norman Davies (istorek)
Ivor Norman Richard Davies (genys 8 mis Metheven 1939) yw istorek kembrek-polonek.
Klass:Dinethyansow 1939 Klass:Istorioryon Klass:Polakyon Klass:Sowson
Nader
Vipera berus, an nader europek yw sarf wenonek gans gwandrans efan dres an brassa rann a Europa north mar bell avel Asi est. An henwyn Sowsnek dhodho yw viper po adder. Nyns esons pur beryllus,; nyns yw an nader argasus ha ny vrath marnas y kamm nebonan warnedhi dell yw usys. Brathow a yll bos pur dynn, mes nyns yns i marwel yn fenowgh.
Kevys yw an nader europek yn tirwedhow dyffrans. Essensek yw kompleks a vewvaow rag agwedhow dyffrans a'y omdhegyans. An re ma yw omhowla, dybri ha gwavgoska. Res yw dhe'n nader kavos neb le saw rag preydhoryon hag arvethyans denel. Hy bewvaow a gomprehend gonyow krey, ledrow breow karnek, rosyow tewesek, prasow, gwydhegi, lanerghi, keow, tewynnow ha mengleudhyow. Gweythresek yns i y'n jydh.
Hy a dheber bronnviles munys, ydhyn, pedrevanes, ha diwelvennoges, ha treweythyow kevnis, buluk ha hwesker. Kepar ha'n brassa rann a naderow erel, an nader europek a dhedhow oyow. An benynreydhow a dhedhow pub diw po teyr bledhen, ha dinythys yw an teylu diwedhes y'n hav. Yntra tri hag ugens yw myns teyluyow herwydh usadow. An yonkers a worta gans an vamm nebes dedhyow.
1983
1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985 - 1986
Dominic Raab
Klass:Dinethyansow 1974 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019- Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2015-2017 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2010-2015 Klass:Politegoryon a Bow Sows
Nader
Yma deyr iseghen. Nyns yw peryllys, mes gwithys yw yn nebes gwlasow. Anlaghys yw dhe ladha, shyndya po gwertha nadres y'n Ruvaneth Unys yn-dann an Reyth Godhvenwnas ha Powdir 1981,
1983
1983 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sadorn.
Mernansow
Klass:1983
Nader
skeusennik|left|300px|Nader tewl skeusennik|300px|center|Nader ow tiskwedhes an V apert war hy fen
Park Kenedhlek Manu
Park Kenedhlek Manú (Spaynek: Parque Nacional del Manú) yw park kenedhlek ha gwithva bewgylgh desedhys yn ranndiryow Madre de Dios ha Cusco yn Perou.
Nader
Lavar gwerin
Klass:Kramviles
Park Kenedhlek Manu
Kyns dos ha bos ranndir gwithys yn laghel gan governans Perou, ranndir pur anhedhadow o. Nebes anhedhadow yw bys hedhyw. Aswonnys o avel gwithva bewgylgh gans UNESCO yn 1977, hag yn 1987, henwys veu avel Ertachva an Bys UNESCO.
Hemm yw an park kenedhlek moyha yn Perou, gans arenebedh a 15,328km². An gwithva bewgylgh a gomprehend 2,570km² moy, gans 914km² moy vyth yn "Ranngylgh Gonisogethel" (a dhegemmer difresyans ynwedh) dhe wul somma a 18,811km².
Ekolegieth ha hin
An park a gomprehend niver a ranngylghow ekolegel ynter 150m a-ugh nivel an mor yn kreungylgh an Amason dhe welstir Puna war ughelder a 4200m. Drefen an efander ughelder, an park a'n jeves bewdhiversedh fest divers. An diversedh a dirwedhow a askorr diversedh hin ynwedh, omgemeryanasek rag an bewdhiversedh ekolegel. An menedhyow a dhegemmer glawas a 1500–2000 mm an vledhen; an rann gres ynter 3000–3500 mm ha'n north-west a wodhev 8000 mm po moy. Le a law a godh ynter mis Me ha Gwynngala, gans tempredhow isella. Tempredh kresek an iseldiryow yw 25.6 °C, ha ranngylgh an Andes 8 °C.
Kevys yw moy ages 15,000 eghen a blansow yn Manú, gans moy ages 250 eghen a wydhen dhe bub hektar.
Vysytys an park gans ornitholegydhyon a bub rann a'n bys, awos y vos bewva dhe dres 1000 eghen a ydhyn, moy ages 10% a bub eghen edhen byw hedhyw.
An park a'n jeves diversedh ughel a vellkeynogyon tir, onan a'n ughella yn Amerika latin. Kevys yw 155 eghen a dhiwelvennoges, 132 eghen a gramviles, 210 eghen a buskes, 300 eghen a voryon, 650 eghen a hwiles, 136 eghen a nadres margh ha moy ages 1300 eghen a dykkiow Duw y'n park.
Salicaceae
Salicaceaealus yw teylu a 55 genas a blans bleujek.
Park Kenedhlek Manu
Ekolegieth ha hin
Klass:Parkow kenedhlek
Salicaceae
Genasow
Klass:Salicaceae
Tron
skeusennik|Tron den Tron yw rann an korf a alow enevales blasa blasow ha fleryow. An tron yw rann an kevreyth anella hag a weres enevales anella. Yma rannow dhe'n tron, y'ga mysk sensours blas ha taklow rag junya an nervennow dhe'n sensours. Tron den yw yn kres an vejeth, a-dherag. Gallos an tron yw dyffrans ynter enevales. Rag ensampel, yma tron moy nerthek dhe geun ages tus. Tron den yw galosek hag a yll perthi kov a ogas dhe 50,000 blas dyffrans.
An tron yw posek rag yeghes. Ev a wra sidhla ayr ynanellys hag a remov ponn, korrbryvyon hag taklow dregynnus. Ev a wra tommhe ha glybya an ayr ma na wrons an skevens ha'n pibennow dhe'n skevens seghi. Yma y'n tron ynwedh gogellow nerven a weres blasa. Pan vo kudyn gans an tron, possybyl yw y hwra soffra an korf tien. Rag ensampel, an tron strothys a anwos a yll gul anella, koska ha bos attes moy kales.
Kudynnow kemmyn yw:
Klass:Enep Klass:Organow
Konteth Grant, Virjynni West
Konteth Grant (yn Grant County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Robert Walpole
Robert Walpole, 1a Yurl Orford, KG PC (26 mis Est 1676 – 18 Meurth 1745; aswonys avel yntra 1725 ha 1742 avel Syr Robert Walpole) o statydh bretennek. Klass:Dinethyansow 1676 Klass:Drogoberoryon Klass:Mernansow 1745 Klass:Politegoryon a Bow Sows
Ceres
An ger Ceres po Keres a yll styrya:
Menydhyow an Cuiltheann
An Cuiltheann (po An Cuilthionn), ‘The Cuillin’ yn Sowsnek, yw kadon a venydhyow karnek desedhys yn Enys Skye yn Alban. Rennys yw avel dew ranndir, an Cuiltheann Du ha’n Cuiltheann Rudh (na Beanntan Dearga). skeusennik|upright=1.2|Enys Skye ha’n enesow ogas, ow tiskedhes tyller an Cuillin. skeusennik|350px|left|An Menydhyow Cuillin a Sligachan.
Dororieth
Karrygi bleynyow an Cuiltheann Du yw gabbro ha basalt. Gabbro yw karrek arow tanek. Hemm a re krapp da war an garrek dhe grambloryon, mes basalt yw pur slynk pan vo gleb. Towl yw liw an Cuiltheann Du pan vo gewer gomolek, mes y’n howlsplann i a omdhiskwedh loos po gell. An chif keyn yw krib gul, gans ledrow pur serth a garrek ha radel. Hirder an grib yw a-dro dhe 14km (a Gars-bheinn y’n soth dhe Sgùrr nan Gillean y’n north-est). Hi a furv hanterkylgh a-dro dhe Loch Coruisk. An poynt ughella a’n Cuiltheann (hag Enys Skye) yw Sgùrr Alasdair gans ughelder a 992m (3,255 tros-hys)
Karrek an Cuiltheann Rudh yw growan, moy gwynn ages gabbro. Tewedhys ens i dhe vos breow kromm gans moy a lasneth ages an Cuiltheann Du ha ledrow radel hir. Essa yns i dhe grambla. Glamaig (775m) yw an poynt ughella y’n Cuiltheann Rudh.
Apoyntys veu an Cuiltheann avel Ranndir Kenedhlek a Dekter, onan a 40 ranndir hevelep yn Alban.
Gerdardhyans
Desevys yw dell dheu an hanow  Cuiltheann  dhyworth an ger Norsek Koth kjölen, ow styrya kribow. Kjöllen a allsa styrya keyn skath. Tardhyansow Albannek a’n hanow a gampoll kevren dhe vythologieth Keltek, an breow o an tyller may tyskas Cú Chulainn gwaregieth dhyworth an souder benow Scáthach.
Godhvewnans
Dororieth an Cuiltheann a styr bos lies eghen a vewva ynno. Ensamplow klassek yns i a dirfurvow rewlivek, hag aswonnys veu hemma gans James Forbes yn 1846. Ev eth dhe Enys Skye yn 1840 gans Louis Agassiz, arbeniger rewlivans an Alpow.
War woles an menydhyow yma gwydhlannow sabwedh, gwedhegi arvow ha gonyow grug ha gwels garow. Yma lies keunegen war an ledrow isel, mes war ledrow ughella yma meur a radel. Pur bosek yw an ranndir dhe eres meur. Estemys yw dell drig 911 kopel ena yn 1992, hemm yw dhe’n lyha 2.8% a boblans an eghen yn Breten Veur.
Krambla ha kerdhes
Bleynyow an Cuiltheann yw karrek noth, pur dhensek, gans alsow serth ughel ha nansow rewlivek ha savnow down. Gorrys yw dewdhek bleyn an Cuiltheann Du war rol an Munros (menydhyow dres 3000 tros-hys).
An skrambler a yll drehedhes an brass rann a’n bleynyow war aga throlergh essa. Res yw nebonan krambla orth radh mygyl dhe dhrehedhes an Pynakyl Anhedhadow (Inaccessible Pinnacle), ha skrambla dhe dhrehedhes niver a’n bleynyow erel. Kales yw kavos agas fordh war an grib drefen hi bos mar dhensek hag yma digessenyansow tennvenek ynwedh. An brassa rann a’n skrambloryon a dhalleth yn Glenbrittle (le mayth yw savle kampya hag ostel yonkers), po Sligachan rag an bleynyow y’n north.
An tremenans yw kalessa lower y’n gwav. Kudyn aral y'n hav yw an fowt a dhowr war an grib.
Mirva
Klass:Alban Klass:Loskvenydhyow
Dowlais
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Merthyr Tudful
Jagwar
Jagwar (Panthera onca) yw onan a'n pymp eghen yn fyw y'n kinda Panthera, esel a'n teylu Felidae. Kevys yns i yn gwyls yn ranndirow efan yn Amerika Latin. An jagwar yw’n moyha eghen a gath yn Amerika, ha’n tressa moyha y’n norvys. Trigva an jagwar yw koswigow ha gwernennow; da yw ganso neuvya. I a yll yskynna ha pedrevannas yn ta.
Klass:Panther
Henry Pelham
Henry Pelham FRS (25 mis Gwynngala 1694 – 6 mis Meurth 1754) o statydh bretennek. Klass:Dinethyansow 1694 Klass:Mernansow 1754 Klass:Politegoryon a Bow Sows
Gopnik
Gopnik, (Russek: го́пник) liesplek 'gopnigyon', yw skwirglassyans yonkers a isrenkas an oberoryon, lower anedha diweyth, yn gwlasow le mayth yw usys an yeth Russek. Gopnik a styr chav yn Sowsnek moy po le, ha gopnitsa (го́пница) a styr chavette. Gopnik a woslow orth ilow hardbass po hard bass (Russek: хардба́сс), a wra dybri has bleujyow an howl (yn isyeth Russek се́мечки po ‘hasigow’) hag eva korev (пива́сики, a styr ‘korevigow’). Gopnik a wisk dillas Adidas (po gwir po fug) herwydh usadow. Da yw gans gopnik bos ow plattya war y ddewseudhel yn porth stock rannjiow po war'n grisyow.
I a wra omdhegi yn korthkowethasek ha drogoberi po drogusya alkohol ha droggys.
skeusennik|250px|Gopnik russek tipek skeusennik|250px|left|Gopnigyon
Klass:Russi
Davies
Davies a ell bos:
Leiden
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Iseldiryow
Arth gwynn
An arth gwynn po ors gwynn (Ursus maritimus) yw an brassa arth y'n bys, yn Kanada, Russi, Alaska, Greunland ha Norgagh.
Klass:Orses
Anthony Barber
Anthony Perrinott Lysberg Barber, Baron Barber, TD, PC, DL (4 mis Gortheren 1920 – 16 mis Kevardhu 2005) o politeger bretennek. Klass:Dinethyansow 1920 Klass:Drogoberoryon Klass:Mernansow 2005 Klass:Politegoryon a Bow Sows
Tren yntra-cita
skeusennik|Tren Yntra-Cita yn [[Almayn.]] Trenow Yntra-Cita yw servisyow trethysi ekspres py a dres pelderyow pella es trenow kommutor po ranndiryel.
Worcester, Massachusetts
thumb|300 px| thumb|300 px| Worcester yw sita yn Konteth Worcester, Massachusetts, Statys Unys. Yn 2010, poblans an sita o 181,045.
Tren yntra-cita
Nyns yw styryans poran a drenow yntra-cita ha'n styryans a janj yntra pub gwlas.
Worcester, Massachusetts
An sita a veu fondys yn 1673.
Gwiasva
Klass:Citys yn Massachusetts
Tren yntra-cita
Gweller Keffrys
Klass:Trenow
Hillary Clinton
thumb|Clinton, mis Du 2014. Hillary Diane Rodham Clinton (genys 26 mis Hedra, 1947) yw politegores a'n Statys Unys. Hi o Kynsa Arlodhes an Statys Unys yntra 1993 ha 2001. A-wosa, hi a sodhas avel senadhores, ha Skrifenyades Stat an SU yn-dann an Lewydh Barack Obama. Diwweyth ombrofyores re beu hi rag Lewydh hy honan, yn 2008, hag a-lemmyn, yn etholans 2016.
Bewnans a-varr
Genys ha megys veu Clinton yn Illinois, ha mergh dhe Hugh Rodham ha Dorothy Howell. Yma dhedhi dew vroder yowynka, Hugh ha Tony. Clinton a studhyas skians politigieth dhe Golji Wellesley, hag a-wosa, Skol Lagh Yale, may fetyas Bill Clinton.
Kynsa Arlodhes
Avel gwreg an 42a lewydh, Bill Clinton, hi o Kynsa Arlodhes Arkansas a 1979 bys yn 1981.
Etholans Lewydh Statys Unys 2016
Klass:Dinethyansow 1947 Klass:Amerikanesow Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Demokratyon Klass:Eseli Senedh an Statys Unys Klass:Illinois Klass:Skriforyon fugieth amerikanek
Konteth Delaware, Pennsylvani
Konteth Delaware (yn Delaware County) yw konteth yn Pennsylvani, Statys Unys Amerika.
Pant
Pant yw tre yn Merthyr Tudful, Kembra; (SO00NE27). Yma hi 21.6 mildir (34.8 km) dhiworth Kardydh ha 139.8 m (225 km) dhiworth Loundres. 2579 o braster an poblans yn 2011, ha 177 (6.9%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Merthyr Tudful
Llanddeusant
Llanddeusant yw tre yn Sir Gaerfyrddin, Kembra; (SN72SE59). Yma hi 39.1 mildir (62.9 km) dhiworth Kardydh ha 158.7 m (255.4 km) dhiworth Loundres. 217 o braster an poblans yn 2011, ha 113 (52.1%) a wodhya kewsel Kembrek.
Konteth Greenbrier, Virjynni West
Konteth Greenbrier (yn Greenbrier County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Greenbrier
Llanddeusant
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Gaerfyrddin
Eglyn
Gwers furvyeug berr yn Kernyweg po Kymbreg, dre-vras ha' ganzo teir linenn.
'Gans solas hag eglynyon', Bywnanz Kei, 25, 48
Klass:Bardhonieth Klass:Kernowek
Paul Ireland
Klass:Dinethyansow 1970 Klass:Albanyon Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon wari gwydhyow Klass:Gwarioryon wariva
Stedhyan
Tre yn Kernow yw Stedhyan, y'n bluw a'n keth hanow, yntra Resrudh, Hellys hag Aberfala. Y feu poblans a 2,101 rekordys y'n pobelniverans 2011. Yma Kreun Stedhyan ogas dhe'n dre.
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Stedhyan
Maes-y-cwmwr
Maes-y-cwmwr yw tre yn Caerffili, Kembra; (ST19SE19). Yma hi 11.5 mildir (18.6 km) dhiworth Kardydh ha 133.2 m (214.3 km) dhiworth Loundres. 2175 o braster an poblans yn 2011, ha 223 (10.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Caerffili
Korf eskern
Kesweyth a eskern a-ji dhe'n korf yw korf eskern. Yma dhodho deyr sodhogeth. Ev a yll oberi avel defens dhe'n korf: an grogen benn, rag ensampel, yw defens dhe'n ympynnyon. Ev a yll bos framweyth dhe'n korf may hyllyn sevel yn ewn. An tressa yw bos keher stag war an eskern ha mellow yn agan eskern, ha drefen henna ni a yll gwaya agan korf.
Yma dhe velldrosogyon, kepar ha ethgarrogyon (kevnis), hwesker ha krestenogyon, korf eskern a-ves, ha treweythyow, an eneval a yll skollya an korf eskern may hallo tevi unn aral.
Tren Tooth Bras
skeusennik|Tren Tooth Bras, InterCity 125, ow trehedhes [[Gorsav Lyskerrys yn Kernow war y fordh dhe Bennsans.]] Trenow Tooth Bras yw karyans kledhrennow a ober yn snella es traffik hyns-horn usadow, ow tevnydhya system a stock-rolya ha lerghow re beu delinyes yn arbennek. Nyns yw styryans savonek rag an trenow ma, nebes trenow arnowyth a snella es 250 kph (160 mph). Kensa system an re ma veu oberys yn Nihon, ow talleth yn 1964. Yma trenow an par ma yn lis gwlas an bys, ow komprehendya an Ruvaneth Unys, Almayn, Pow Frynk, an Statys Unys ha lies moy.
Gweller Keffrys
Klass:Trenow
Springfield, Massachusetts
thumb|300 px| thumb|300 px| Springfield yw sita yn Konteth Hampden, Massachusetts, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 155,929.
An sita a veu fondys yn 1636.
Gwiasva
Klass:Citys yn Massachusetts
Steren lostek
skeusennik|Steren lostek Hale-Bopp yn 1997 Steren lostek yw pel a rew ha men a waya y'n efanvos. Ster lostek yw deskrifys yn fenowgh avel “pelyow ergh blos”. A-dro dhe’n howl yw aga resegva. An brassa rann a ster lostek a dheu dhyworth pur bell, mes nebes anedha a dheu ogas lowr dhe’n Norvys rag aga gweles y'n nos.
Yma dhedha lostow drefen an howl a deudh an rew. Lost steren lostek ny sew a-dryv dhedhi, mes ev a boynt dhyworth an howl, drefen an gwyns howlek dhe'y hwytha.
Ster lostek periodek a vysyt an Norvys lieskweyth. Ster lostek di-beriodek a vysyt unweyth.
Klass:Steronieth
Fred Willard
thumb Frederick Charles Willard (1933–2020) o gwarier a'n Statys Unys.
Klass:Dinethyansow 1933 Klass:Gesyoryon Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Mernansow 2020 Klass:Ynkleudhyansow yn Kaliforni
Anthony Crosland
Charles Anthony Raven Crosland (29 mis Est 191819 mis Hwevrer 1977) o politeger hag awtour bretennek. Klass:Dinethyansow 1918 Klass:Mernansow 1977 Klass:Parti Lavur Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Politegoryon LKDT Klass:Skriforyon LKDT Klass:Socyalydhyon
Llanddowror
Llanddowror yw tre yn Sir Gaerfyrddin, Kembra; (SN21SE18). Yma hi 62.2 mildir (100.1 km) dhiworth Kardydh ha 189.8 m (305.4 km) dhiworth Loundres. 828 o braster an poblans yn 2011, ha 210 (25.4%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Gaerfyrddin
Lowell, Massachusetts
thumb|300 px| thumb|300 px| Lowell yw sita yn Konteth Middlesex, Massachusetts, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 115,554.
An sita a veu fondys yn 1653.
Gwiasva
Klass:Citys yn Massachusetts
Thomas Mann
Klass:Almanyon Klass:Mernansow 1955 Klass:Pewas Nobel Klass:Skriforyon fugieth Klass:Skriforyon LKDT Klass:Dinethyansow 1875
Llanddarog
Llanddarog yw tre yn Sir Gaerfyrddin, Kembra; (SN51NW03). Yma hi 49 mildir (78.9 km) dhiworth Kardydh ha 174.8 m (281.2 km) dhiworth Loundres. 1158 o braster an poblans yn 2011, ha 688 (59.4%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Gaerfyrddin
Ankow
An Ankow yw gonisek a vernans yn Breten Vian, Kembra, ha Kernow.
Klass:Henhwedhlow Klass:Lien gwerin Klass:Mernans Klass:Mythologieth keltek
Lipid
Lipid yw eghen a volekulen organek kevys yn taklow byw. Oylek po kepar ha kor yw. Blonegow yw gwrys dhyworth molekulow lipid. Kevys yw pennfentenyow lipid yn algi, hasennow, kig, keus, amanyn ha puskes. Lipidow yw kadonyow hir a volekulennow karbon ha hidrojen. Klassys yw lipidow avel sempel po komplek. Ensamplow a volekulennow komplek a alsa bos steroydow, vitamynnow po fosfolipidow. Yma gweythres bewoniethel pur bosek dhe lipidow avel dewnivelyow lipid, grond lies kennen kell. Gweythres aral lipidow yw dhe servya avel kreun a nerthedh. Lipidow a yll bos dowrfobik (anpenneghlek) po amfipatik (ow komprehendya ha rannow penneghlek ha dibenneghlek).
Ursinae
Classification
Ursidae (teylu) († - difeudhans)
Lipid
skeusennik|center|550px|Kesweythow nebes lipidow kemmyn. War an topp yma trenken oleik ha kolesterol. An kesweyth kres yw triglycerid komposys a gadonyow oleoyl, stearoyl, ha palmitoyl kelmys dhe askorn keyn glycerol. War woles yma fosfolipid kemmyn henwys fosfatidylkolin.
Ursinae
Classification
Treweythyow tus a ros an genera Melursus ha Helarctos dhe Ursus ynwedh. Yth esa tus ow korra an arth du Asi ha'n arth gwynn gans aga genera aga honan, Selenarctos ha Thalarctos mes lemmyn settys yns yn renk isgenas.
Yma neb myskreydhyow ynter arthes gwynn, gell hag Amerika du (gwelewgh Myskreydhyow arth.
Kampollow
Klass:Orses
Gorsedh Kernow
thumb|left|Awen thumb|right|Arloedhes Kernyw. Gorsedh 2007. [[Pennsans]] skeusennik|right|Baner Gorsedh Kernow Gorsedh Kernow (po Gorseth Kernow yn Kernewek Unyes) yw kowethyans rag avonsya studyans a'n yeth Kernewek ha rag downhe gnas keltek a Gernow. Yma kowethyansow haval yn Kembra a-dhia dermyn Iolo Morgannwg, hag yn Breten Vyghan a-dhia 1899. Aga darvos kres yw an kesstrivyans gonisogethek a hwer pub blydhen yn le arall dre "Gorsedh Igor", pan guntell an verdh oll warbarth. Henry Jenner a fondyas Gorsedh Kernow yn 1928 gans solempnytys yn Dons Meyn Bosskawen hag yth o ev an kynsa Bardh Meur. Kernewek Unys yw rannyeth soedhogol an Orsedh; mes ymons i owth aswonn kevrannow yn Kernewek Kemmyn ha Kernewek Diwedhes ynwedh. An Bardh Meur a-lemmyn yw Pol Hodge. Pub bardh a gemmer hanow bardhek yn Kernewek.
Gwiasva
Klass:Gorsedhow Klass:Kernow
Ceres (planet còr)
Wosa hy dyscudhyans an 1ª Genver 1801, gans Giuseppe Piazzi, tus skentyl a wrug aswon Ceres avel onan a'n planettys. Ceres a wrug kelly an studh na tabm ha tabm y'n bledhydnyow 1850. A-dhia 2006, Ceres yw aswonys yn sodhogel avel blanet còr gans an Unyans Steroniethak Keswlasak.
Hes Ceres a-drues hy cres yw a-dro dha 950 km. Ytho, Ceres yw an brassa corf yn chyf bagas asteroydys, hag ynhy 1/3 a bous a vater oll y'n bagas ma. Furf Ceres yw huny udn bel – ot obma dyffrans cler ynter hy ha'n asteroydys erel. Yn mys Gwyngala 2007, NASA a vedn launchya mysyon rag studhya an planet còr ma.
Klass:Steronieth
Flannery O'Connor
Mary Flannery O'Connor (25 mis Meurth 1925 – 3 mis Est 1964) o romansores ha skrifores amerikanek (Wise Blood, A Good Man Is Hard To Find).
Klass:Amerikanesow Klass:Dinethyansow 1925 Klass:Evredhyon Klass:Kerghynedhoryon Klass:Mernansow 1964 Klass:Skriforesow Klass:Skriforyon fugieth amerikanek Klass:Skriforyon fugieth wothek Klass:Ynkleudhyansow yn Jeorji
Kreun Stedhyan
Kreun yn Kernow yw Kreun Stedhyan, neb unn mildir dhe'n west a Stedhyan. Drehevel an arge a dhallathas yn mis Metheven 1962, hag ygerys veu an 13 mis Hedra 1967. Pan veu livys an nans a-dryv an arge, y feu kellys 274 erow a dir ammeth ha tri chi pow. Yth yw an arge 41.5 meter yn ughelder ha 244 meter yn lester.
Klass:Pluw Stedhyan Klass:Pluw Stedhyan Klass:Doronieth Kernewek Klass:Pluw Wendron
Munira Wilson
Munira Hassam Wilson (genys Hassam, 26 Ebrel 1978) yw politegores pretennek hag an esel Senedh rag Twickenham a-dhia 2019. Hi yw esel Parti Livrel Werinel.
Hi a veu etholys dhe'n Senedh yn etholans 2019, ow fethas an ombrofyores withadorek gans 14,121.
Devynnow
Klass:Parti Livrel Werinel Klass:Politegoryon a Loundres Klass:Sowsesow Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019-
Klass:Dinethyansow 1978
Gorylla
Yma Gorylles genus a apa, yn brassa losowegorek a drig yn koswigow kanol Afrika. An genus Gorylla yw rynnys yn dew eghen: gorylla a'n est ha'n gorylla a'n west, an dhew peryllus yn feur, ha peswar po pymp is-eghen. Ymons i an brassa primatys usi yn few. DNA a'n gorylles yw haval orth DNA denel, 95 to 99% herwydh an pyth yw komprehendys, hag ymons i an neshevin nessa dhe mabden wosa an chympansi ha'n bonobo.
Olivia Blake
Olivia Frances Blake (genys 10 mis Meurth 1990 yn Northallerton, Konteth Evrek North) yw politegores a Vreten hag esel an senedh rag Sheffield Hallam a-dhia 2019. Hi yw esel Parti Lavur.
Gorylla
Gerys-da gans tornysi yw mires orth gorylles. Posek yw dhe erbysieth ranndiryow Park Kenedhlek Andewanadow Bwindi yn Ouganda ha Park Kenedhlek Virunga yn Repoblek Werinel Kongo.
Olivia Blake
Blake a veu etholys dhe Gonsel Cita Sheffield yn 2014. Yn 2018, hi a veu dewys bos an ombrofyores Lavur rag an pastell vro Sheffield Hallam yn le an esel a'n poynt na Jared O'Mara. Blake a gwaynyas y'n etholans 2019 gans amal a hepken 712 votys.
Gorylla
Klass:Apys
Olivia Blake
Klass:Dinethyansow 1990 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019- Klass:Parti Lavur Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Socyalydhyon Klass:Sowsesow Klass:Sheffield
1981
1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984
1981 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Yow.
Mernansow
Klass:1981
Rol wlasow
B
Ynysow Bahama (Enesow Bahama) - Bahreyn - Bangladesh - Barbados - Belarussi - Pow Belg - Belisa - Benin - Bhoutan - Bolivi - Bosni–Hercegovina (Bosni) - Botswana - Brasil - Bruney - Bulgari - Burkina Faso - Burundi - Byrmani
C
Centrafrika - Chad - Pow Chek - Chile - China (Poblow Repoblek China) - Côte d'Ivoire (Arvor Dans an Olifans)
D
Danmark - Repoblek Dhominikanek - Dominika
E
Ejyp - Pow an Ekwador - El Salvador - Eritrea - Estoni - Estrych - Ethiopi - Eynda
F
Ynysow Faroe (Enesow Faroe) - Fiji - Filipinys - Pow Finn - Pow Frynk
G
Gabon - Gambi - Ghana - Pow Grek - Grenayd - Pow Grouzi (Pow Grousi) - Gyni - Gyni-Bissaw - Gyni Ekwadoriel - Gwatemala - Gwayana
H
Hayti - Hondouras - Hungari
I
Indonesi - Irak - Iran - Iseldiryow - Island - Itali
J
Jamayka - Jibouti - Jordan
K
Kamboji - Kameroun - Kanada - Katar - Pow Kazagh (Pow Kasagh) - Kenya - Kiribati - Kobros (Kyproes) - Kolombi - Komorys - Repoblek Kongo - Repoblek Werinel Kongo - Korea Dhyhow - Korea Gledh - Kosta Rika - Koweyt - Kroati - Kuba - Pow Kyrgys
L
Pow Lao - Latvi - Lebnon - Lesotho - Liberi - Libi - Liechtenstein - Lithouani - Lushaborg
M
Madagaskar - Repoblek Makedoni - Malawi - Malaysi - Maldivys - Mali - Malta - Marokk - Ynysow Marshall (Enesow Marshall) - Meksiko - Moldova - Monako - Mongoli - Montenegro - Mordir Nowydh - Moritani - Ynys Morrys (Enys Morrys) - Mosambik (Mozambik)
N
Namibi - Nauru - Nepal - Nihon - Pow Nijer - Nijeri - Nikaragwa - Niue - Norgagh
O
Oman - Ouganda - Pow Ousbek
P
Pakistan - Palau - Panama - Papoua Gyni Nowydh - Paragway - Pennrynn Gwyrdh - Pennternasedh Unys Arabek (PUA) - Perou - Poloni - Portyngal
R
Roumani - Russi - Ruwvaneth Unys - Rwanda