cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hwistel
Bewva
Kevys yw hwistles yn gwedhegi, gwelstiryow ha keow Breten, Loghlyn ha Europa est. Pub hwistel a wra tiredh tre a 400-600 m2. Fest tiredhel yw hwistles hag i a omladh rag defendya an tiredh yn kavylek.
Megyans
Yma dhe'n hwistel megyans kigdebrus ha hweskerdebrus ow komprehendya hwesker, melhwes, kevnis ha buluk. Res yw dhedha dybri 200-300% a'ga foos korf pub dydh oll dhe dreusvewa. Famya wra hwistel ma na dheber pub nebes ouryow. Ny yllons gwavgoska drefen bos aga horfow re vyghan. Rag treusvewa an gwav, aga kregyn penn a leha 20% ha'ga ympynnyon gans 30%. I a wayn poos arta y'n gwenton. Yma dhe'n hwistel golok boghosek, ytho i a us aga sensow a sawor ha klewes rag helghya.
Parya
An seson parya a dhur yntra mis Ebrel ha mis Gwynngala, mes moyha kemmyn yw y'n hav. Wosa hys degyans a 24-25 dydh, an vamm a dhinyth teylu a 5-7 flogh. Tennys yns i dhyworth an vronn wosa 25 dydh. Hwistles yowynk a furv 'karavan' a-dryv aga mamm, pub yonker a dheg lost y vroder yn y anow.
Difresyans
Nyns yw an hwistel eghen beryllys, mes yn Breten Veur gwithys yw rag nebes sortow a ladha herwydh an lagha. Chif preydhoryon hwistlow yw oulys, kathes, lovennanes, serf, konaow gwynn ha lewern.
skeusennik|Hwistel ow hwilas rag boos skeusennik|250px|Kehevelyans myns an hwistel ha hwistel byghan
Klass:Bronnviles
Henry Ford
skeusennik|Henry Ford, 1919
Martin Freeman
Martin Freeman yw gwarier sowsnek.
Klass:Dinethyansow 1971 Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon lev Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Parti Lavur Klass:Socyalydhyon
Venetens
right|250px|thumbnail|Kastell yn Venetens. right|thumbnail|250px|An cita goth. Venetens (Bretonek: Bro-Wened; Frynkek: Vannes) yw cita ystorek war arvor dehow Breten Vian. Y boblans yn 1999 o 51 759 heb nyveryansow dewblek, hag yth esa 118 029 a dus y’n randir drevek. Y boblans nowyttha yw den. Yma nyver a bennskolyow kevrennys dhe’n Université de Bretagne Sud. Penncita a département Mor Byhan yw Venetens.
Pornainen
thumb|350 px| thumb|220 px| Pornainen (Swedek: Borgnäs) yw sita yn Pow Finn. Yn 2010, poblans an sita o 5,107.
Venetens
Yma hanow an cita ow talleth gans huni an looth keltek neb a driga a-dro dhe’n cita, an Veneti. Kyns termyn Julius Caesar, yth esa dhodha morlu posek ha kevrennow kenwerth gans Breten Veur. An cita romanek, henwys Dariorigum, a veu selyes omma. Yth esa tus Venetens ow kewsel Latin kyns devedhyans an Vrythonyon yn Breten Vian; wosa henna, ’eth an cita ha’y hyrhyn o Bretonek bys termyn Nessa Bresel an Bys.
Pornainen
An sita a veu fondys yn 1869.
Venetens
Y’n Osow Cres Venetens o penncita Bro Venetens. Padern rug selya epskobeth Venetens a-dro dhe'n vledhen 500.
Pornainen
Gwiasva
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Pow Finn
Venetens
Yn lien Kernewek, Meryasek a gyv menehi ogas dhe Venetens yn Josselin, ha Yurl Venetens a’n pys heb seweni a vos epskop an dre.
Gevellansow
Klass:Breten Vyghan Klass:Sitys Pow Frynk
254 KOK
Klass:254 K.O.K.
Henry Ford
Henry Ford (30 Mis-Gortheren, 1863 – 7 Mis-Ebryl, 1947) o ynjynor amerikanek neb a dhallathas gwruthyl kerri-tan yn 1896. Ev a fondyas an Ford Motor Company yn 1903. An kompani a dhallathas gwertha an karr Ford Model T y'n blydhen na. Awos methodys askorrans effeythadow an kompani, an kerri o a bris isel, gerys-da, hag i a veu gwruthys yn skon.
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Demokratyon Klass:Kresydhyon Klass:Mernansow 1947 Klass:Politegoryon amerikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Michigan
184 KOK
Klass:184 K.O.K.
Llanrhian
Llanrhian yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM83SW32). Yma hi 91.2 mildir (146.7 km) dhiworth Kardydh ha 217.9 m (350.7 km) dhiworth Loundres. 875 o braster an poblans yn 2011, ha 408 (46.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Finnmark
Finnmark yw konteth yn Norgagh.
Alaska
Alaska yw stat yn Statys Unys Amerika. An ughella menydh yn Alaska yw Denali.
Finnmark
Klass:Kontethow Norgagh
Alaska
Gwiasva
Klass:Statys an SUA
Árstíðir
Kevrednow a-ves
Klass:rock Klass:Rewenys
Middleburg, Pennsylvani
thumb|300 px|Middleburg thumb|250px| thumb|250px| Middleburg yw burjestra yn Konteth Snyder, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2000, poblans an sita o 1,382.
Gwiasva
www.snydercounty.org
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Percy Liza
Carlos Percy Liza (10 Ebrel, 2000) yw gwarier-pelldroes perouanek
Klass:Dinethyansow an 20ves kansvledhen Klass:Peldrosyoryon Klass:Peru
Konteth Craig, Virjynni
Konteth Craig (yn Sowsnek, Craig County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Kevreyth Keswlasek Unsesow
Furv arnowydh an system metrik a vusur yw an Kevreyth Keswlasek Unsesow, (Frynkek - Le Système international d'unités}}; Sowsnek - International System of Units) selys war seyth unses elvennek ha devnydh an niver deg (10).
Ottomma an system musur gwella gerys y'n bys, po yn diwysyans, po adhysk po godhonieth. Kevys yw ynwedh, unsesow moy degemerys warbarth ha rol an SI.
Onllwyn
Onllwyn yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SN81SW80). Yma hi 29.8 mildir (48 km) dhiworth Kardydh ha 153.3 m (246.7 km) dhiworth Loundres. 1161 o braster an poblans yn 2011, ha 222 (19.1%) a wodhya kewsel Kembrek.
Kevreyth Keswlasek Unsesow
Gwithys yw komendyans sodhogel dhe'n Kevreyth war wiasva NIST, ow komprehendya golinyans a gesberthynyans an unsesow an eyl dh'y gila. A-is yma rol a'n unsesow elvennel (kevys yw rol leun yn derivans (CODATA) a-dro dhe re erel kepar ha tooth golow.
Onllwyn
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Kevreyth Keswlasek Unsesow
An seyth unses elvennel
seyth chif klass, ow settya rag-gorransow a-rag an henwyn. Pubonan a'n unsesow elvennel a sew yw sortow dyffrans a vusuransow. Pub unses aral a dheu dhyworth an seyth ma.
Gillette, Wyoming
thumb|300 px|Gillette, Wyoming thumb|300 px| Gillette yw sita ha se konteth Konteth Campbell, Wyoming, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 33,403.
Zapopan
Zapopan  yw cita yn stat Jalisco yn Mexico, an nessa moyha a rann poblans y'n stat na wosa Guadalajara. Yma a-dro dhe 1,332,272 a dus eus trigys yn Zapopan. Y hanow a dheu dhyworth an ger Nahuatl tzapotl ow styrya gwydh "sapote" gans losten "pan" ow styrya tyller.
Klass:Citys ha trevow yn Amerika
1254
bledhen gemmyn
Klass:1254
Richard Wagner
Wilhelm Richard Wagner (/ˈvɑːɡnər/ VAHG-nər, Almaynek: [ˈʁɪçaʁt ˈvaːɡnɐ] 22 mis Me 1813 - 13 mis Hwevrer 1883) o komposydh almaynek, lewydh gwariva, arethor, ha hembrenkyas orkestra  Aswonnys yw ev dre vras rag y wariow kan. Ev a janjyas opera der y dybyansGesamtkunstwerk ("oberen art sommt"), ha dre hemma ev a vynnas dri war-barth bardhonieth, art gwelasek, ilow ha drama, mes ledys gans an ilow. Wagner a sewenas gans y dybyansow an gwella y'n kynsa rann y gylgh opera - Der Ring des Nibelungen (Kylgh an Nibelung).
Klass:Almanyon Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1883 Klass:Dinethyansow 1813
Keynek
Keynogow, Trachurus, yw genas a byskes mor y'n teylu Carangidae. An hanow genas yw dyworth an geryow Grew  trachys ("garow") hag oura ("lost"). dyhow|skeusennik|400px| [[Keynek Atlantek, Trachurus trachurus ]]
Karedin an Seyth Moryow
Karedin an Seyth Moryow (Edinburgh of the Seven Seas) yw trev en enys Tristan de Cunha en Keynvor Iwerydh.
Klass:Citys ha trevow yn Afrika
Keynek
Eghennow
Klass:Actinopterygii  Klass:Carangidae
Wallace Shawn
thumb|Shawn, [[2014]] Wallace Michael Shawn (1943 – ) yw gwarier amerikan geryes da.
Klass:Didhuwydhyon Klass:Dinethyansow 1943 Klass:Gesyoryon Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Gwarioryon wari gwydhyow amerikanek Klass:Socyalydhyon
Jonathan Bartley
Jonathan Bartley (genys 16ves mis Hedra 1971) yw politeger a Vreten ha kev-hembrenkyas an Parti Gwer a-dhia 2016 bys yn 2021. Ev o asleys avel ledyer gans Carla Denyer ha Adrian Ramsey yn mis Hedra 2021. Ev yw konseler war Gonsel Lambeth.
Klass:Kresydhyon Klass:Parti Gwer Pow Sows ha Kembra Klass:Politegoryon a Loundres Klass:Rock Klass:Skriforyon Klass:Kerghynedhoryon
Peugeot 20Cup
Peugeot 20Cup yw teyrros worthtreylys unngorv, formys gans carbon-fyber, hag ow cowalhe cabyn lewyador diw-esedh ha pedn arag Peugeot 207, ha tin motordhewros.
Jynn
An jynn gwres dre dowl 1.6 liter a veu drehevys gans BMW ha PSA. Yma'n jynn petrol turbo-cargys, gans peswar cylynder ha whetek clapes, ow ri 170bhp avel y bower moyha.
Desyn
An desyn teyrros worthtreylys, henwys ynwedh furvyans "tadpole".
Somerset, Pennsylvani
thumb|250px| thumb|250px| Somerset yw burjestra yn Konteth Somerset, Pennsylvani, Statys Unys. Poblans an burjestra yn niveryans 2020 o 6,046.
An sita a veu fondys yn 1795.
Gwiasva
www.somersetborough.com
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Goedhboell
skeusennik|An mayni: (a gledh dhe dhygow) myghtern gwynn, kastell du, myghternes dhu, gwerinor gwynn, marghek du, hag epskop gwynn. Goedhboell yw gwari bordh rag dew gwarier. Yth yw gwariys war vordh gans peswar pedrek ha tri ugens (8x8).
Rewlys
An rewlys ha kesstrifow yw governys gans FIDE (Fédération Internationale des Échecs).
Amkan an gwari yw kachyans myghtern an gwarier arall (kowlardak). Yn hwir, ny yll an myghtern bos kemmerys mes kowlardak yw studh mayth yw kachyans an myghtern sertan y'n nessa tro.
Dalleth
skeusennik|An mayni y'n dalleth Yn dalleth an gwari, yma hwetek 'den' dhe vayni pub gwarier: unn myghtern, unn vyghternes, dew gastell, dew epskop, dew varghek, hag eth gwerinor.
Klass:Gwariow
Konteth Culpeper, Virjynni
Konteth Culpeper (yn Sowsnek, Culpeper County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Icon in Me
Icon in Me yw bagas rock a Moscow, Rùssya.
Kevrennow avês
Klass:Rock Klass:Russians
Baner Peran
thumb|right|Baner Peran thumb|right|Baneryow en-mes a goffyjy thumb|right|[[Gool Peran en Pennsans]] thumb|right|Den gen an baner e'n [[Menedhyow Carregek]] thumb|right|Ow neyja an baner en [[Porth Logh]]
Baner Peran yw baner Kernow. Kensa deskrifans godhvedhys an baner avel baner Kernow a veu skrifys en 1838. Usyes ew gen Kernowyon avel arwodh a honenieth.
An baner henwys rag Peran ew krows wynn war kilva dhu. Leverys ew dre wrug Piran dowis an dhew liwyow-ma woja gweles an sten tedh ow skollya mes a'n mun du en y tan. Hemm a wrug hwarvos dres y dhiskudhyans a sten e'n 6ves kansblydhen, ow dos ha bos tassans stenyoryon.
Devedhyanjow
An dustuny godhvedhys an moyha a-varr a'n baner-ma a veu recordyes gen Davies Gilbert en y ober 1838 'The Parochial History of Cornwall', lemma ev ow leverel a-dro dhe "'grows wynn war kilva dhu a veu kens obma baner Peran ha baner Kernow; dres lycklod gen nebes kampol dhe'n mun du ha'n alkan gwynn a sten'."
Onen a'n diskwedhyanjow an kottha a'n baner a ell bos gwelys en fenester gweder liw orth Westminster Abbey. Discudhys a veu en 1888 dhe gov an deviser hag ynjynnyor gerys da a Gernow Richard Trevithick. Ma'n fenester ow tiskwedhes Myhal orth an penn ha naw sans a Gernow, Peran, Petrok, Pinnock, Jermyn, Julyan, Cyriacus, Constentyn, Nonna and Gerens a-woles. Y hevel dr'ew Pedn Peran portrayans a Trevithick y honen, ha ma ev ow ton baner Kernow.
Benedict Cumberbatch
Benedict Cumberbatch yw gwarier sowsnek.
Klass:Dinethyansow 1976 Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon lev Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Gwarioryon wariva
Aragonek
Aragonek yw yeth romanek kewsys yn ranndir an menydhyow Pyreneek yn gogledh Aragon. Dre vras yth yw haval dhe'n yethow romanek kentrevek, Spaynek ha Katalanek, mes yma dyffransow sertan. Ny vydh Aragonek kewsys gans niver vras a dus namoy; mes an gothyon yn gogledh an pow re'n withas, hag yma skolyow lemmyn ow tyski y'n taves. kledh|skeusennik|354x354px|Rudh yw an tylleryow le y fydh kewsys Aragonek.
Konteth Cumberland, Virjynni
Konteth Cumberland (yn Cumberland County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Leysven
Leysven yw eghen a garrek wodhosek komposys a bri po leys y'n dalleth. Dyffrans yw dhe gyllas drefen na wra folsa.
An term "leysven" yw usys ynwedh dhe dheskrifa karrygi karbonat kepar ha kalgh po dolomit komposys dre vras a leys karbonat. Byttegyns, y'n brassa rann a achesonyow, an term a gampoll leysven komposys dre vras a vonyow silikat.
Gwandras NASA 'Curiosity' re dkiskudhas godhesow leysven war an planet Meurth a gomprehend stoffow organek kepar ha propan, benzen ha toluen.
Styryans
Akordys yw bos leysveyn karrygi godhosek gans gwrysow munys (myns perthygel kresek le ages 0.063mm). Yth edhom dhe nebonan korrwelell rag gweles perthyglow an myns ma, ytho klassa a boslev war wiasedh a-der komposyans moon. Dororydhyon re spenas moy a dermyn ow studhya krag yn le leysveyn.
Rock Springs, Wyoming
thumb|300 px|Rock Springs, Wyoming thumb|220 px| Rock Springs yw sita yn Konteth Sweetwater, Wyoming, Statys Unys. Yn 2010, poblans an sita o 23,036.
Leysven
Styryans
An fowt a folsa a yll bos drefen an gwiasedh gwreydhek po organedhow ow telli y'n godhesow kyns menheans. Semlant leysven yw avel pri kaleshes. Aga homposyans yw monyow pri, kanndir ha gwrysven dre vras, gans divers moon eylradh.
skeusennik|Leysven: niver a vonyow munys yn lim, les an skeusen yw 32 mm skeusennik|Tregh tanow a leysven karbonat
Moonydhieth leysven war Veurth
skeusennik|Linel termyn moonydhieth leysven - 2013 dhe 2016 war [[Meurth|Veurth (CheMin; Kevardhu 13, 2016): JK rag "John Klein", CB rag "Cumberland". CH rag "Confidence Hills", MJ rag "Mojave", TP rag "Telegraph Peak", BK rag "Buckskin", OD rag "Oudam", MB rag "Marimba", QL rag "Quela", ha SB rag Sebina.]]
Rock Springs, Wyoming
Gwiasva
Klass:Citys yn Wyoming
Leysven
Moonydhieth leysven war Veurth
Mis Kevardhu 13, 2016, NASA a dherivas dustuni pella ow skoodhya anedhadowder war an planet Meurth, ha'n gwandras Curiosity ynskynna ughella, ow studhya gweliow yowynkka war Menydh Sharp. Ynwedh, y feu derivys bos an elven boron gwelys rag an kynsa termyn war Veurth, ha bos kerogen ha kesstoffow organek komplek erel diskudhys yn karrygi leysven dhyworth nans yw 3.5 bilvil bledhen.
Hedmark
Hedmark yw konteth yn Norgagh.
Eartha Kitt
Eartha Mae Kitt (1927 – 2008) o gwarier amerikan geryes da.
Hedmark
Klass:Kontethow Norgagh
Handbook of the Cornish Language
Skrifys veu A Handbook of the Cornish Language (Dornlyver an Yeth Kernewek) gans Henry Jenner yn kynsa blydhynyow an 20ves kansblydhen, ha dyllys veu gans David Nutt yn Loundres "yn-dann arwoedh an Phoenix" yn 1904. L.C.R. Duncombe-Jewell a wovynnas Jenner dhe skrifa an lyver ma rag krevhe studh Kernow avel pow Keltek. An Handbook yw aswonnys avel an pyth a gennerthas yn feur dasserghyans an yeth kernewek.
Yma diw rann warnodho: Rann I yw istori an taves Kernewek (yn Sowsnek sur): y dhisplegyans, derivadow istorek yn y gever, ha'y lyenn y honan. Rann II yw gramasek, skrifys yn Sowsnek ha vershyon war Gernewek Diwedhes yn lytherennans ow kemmyska elvennow a skrifennow Eduard Lhuyd, an teylu Boson, ha'n Ordinalia, yn mysk erell. Jenner a grysa nag o an diffransow yntra Kernewek Kres ha Diwedhes mar boesek avel aga semlant.
Ned Maddrell
alt=|skeusennik|Men dhe gov Ned Maddrell, yn Rushen, Manow. Pyskador a Vanow veu Edward "Ned" Maddrell ( c.  1877/8 – 27 mis Kevardhu 1974), hag orth termyn y vernans, diwettha kowser genesik a'n yeth manowek o.
Bewnans
War-lergh mernans Sage Kinvig ( c.  1870–1962), yth o Maddrell an unn den hwath bew a ylli leverel ev dhe gewsel Manowek dhyworth y flogholeth, kynth esa tus erel yn kettermyn a'n kewsi avel yeth nessa, wosa y dhyski diwettha y'ga bewnansow. Herwydh unn bennfenten, y'n jevo Maddrell nebes godhvos a Sowsnek kyns es dyski Manowek, hag ev a dhyskas Manowek gans y worvodrep.
Maddrell a rekordyas nebes a'y gows a-barth gwithans yethonieth; rag ensampel, yn 1948 y rekordyas an pyth a sew a-dro dhe byskessa (yn Manowek, gans treylyans yn Kernowek):
Yma erthygel paper nowodhow a-dro dhe dheklinyans Manowek dhyworth 1960 (Res yw bloodh Maddrell avel 82) orth y venegi hag y dhevynna, awos nag o y'n termyn na marnas unn a dhew gowser genesik:"Ned Maddrell, a veu dhe vor orth 13 bloodh, a drovyas y hallas gwitha 'bew' y Vanowek dre gewsel gans marners a wodhya Godhalek war lestri bretennek. Megys veu y'n drev bell a Cregneash, mayth os 'den bodhar ha gocki ha vas dhe dhen vyth, marnas yth esa an Manowek dhodho'. Nyns o hemma an kas y'n trevow brassa. 'Nyns esa den vyth ena a vynni kewsel Manowek, kyn fe an re a'n jevo yn ta. Meth a berthi. 'Ny dhendyl nevra dinas dhis,' a leverens.' Den koth ha bewek yw Ned, nebes bodhar mes pur brout a'y rol avel onan a'n diwettha kowsoryon genesik. 'Yma rekordyansow tapa ahanav ow hwedhla yn Manowek', yn-medh ev, 'yn Wordhen hag yn Amerika hag yn tylleryow na glewsys anedha'."Yth hevel bos da gans Maddrell y studh meur y hanow, hag ev a vynni yn fras dyski dhe dus yowynka yn dasserghyans an yeth kepar ha Leslie Quirk ha Brian Stowell. Pan visityas Taoiseach Wordhen Éamon de Valera an enys, ev a elwis Ned yn personek. Serrys re bia De Valera nebes bledhynnyow kyns orth an fowt a wrians a-barth governansow Breten ha Manow yn kever koll an yeth, ha danvon para a Gessedhek Lien Gwerin Wordhen gans kertik rekordya son rag gwitha an pyth o gesys.
Manowek re welas dasserghyans wosa y vernans, gras yn rann dhe'n skoodhyans a ros Ned Maddrell dhe dhyskadoryon yowynkka kyns gorfen y vewnans. Hedhyw y perthir kov anodho der areth vledhynnyek war an treusvewnans a yethow keltek, ostyes gans Gonisogeth Vanow hag Yn Çheshaght Ghailckagh.
Kevrennow a-ves
Klass:Enys Vanow Klass:Mernansow 1974
Dor
An planet Dor (po an Norvys, an bys) yw an planet y'n system howlek le may few tus. An tressa planet dhiworth an howl yw ev, an brassa yn mysk an planetys fast. Furvys veu an nor nans yw 4,550 milvil vlydhen. Y arwoedh steroniethek yw po.
An Loer yw an loer unnik ow kul resegva a-dro dhe'n bys ma.
An Nor yw furvys a weliow dibarow: krevenn an nor, an pall ughel (ow kul, war-barth gans an grevenn, an karngylgh po lithosfer), an gwanngylgh po asthenosfer, an pall isel, ha kolonnenn an nor. A-ugh an grevenn, po gweli enep an planet, yma'n ayrgylgh po atmosfer gonedhys dre vras a nitrojen hag oksyjen.
Klass:Steronieth
Lannergh
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Lannergh
Kemper
thumb|250px|right|Penneglos Kemper, yn [[Breten Vyghan]] Rag an tirfurv, y hweller Kemper (tirfurv)''
Penn-sita Kernow Vyghan yw Kemper.
Gwiasva Tre Gemper
Normanek
Normanek (po normaund y'n Normanek) yw yeth romanek kewsys yn Normandi (Pow Frynk) ha yn Ynysow Chanel (Rywvaneth Unys).
thumb|right|250px|Mappa Normanek
Ensamplow kehevelep
Klass:Pow Frynk Klass:Yethow romanek
Gaskoynek
Gaskoynek (gascon yn Oksitanek) yw rannyeth a Oksitanek kewsys yn Gaskoyn, Pow Frynk ha rann pur vyghan a Gataloni (an Val d'Aran).
Yth ombrederir yn fenowgh bos Gaskoynek rannyeth a Oksitanek. Hemm yw an savla war-lergh reyth omrewl an Van d'Aran.
300px|thumb|left|Mappa an bro may kewsir Gaskoynek, diskwedhes omma a-berth an rannvro Oksitanek.
Mergher
An ger Mergher a yll styrya:
Malaysi
Malaysi (yn Malayek ha Sowsnek, Malaysia) yw gwlas yn Asi Soth-Est.
Klass:Gwlasow yn Asi
Arisona
Arisona (yn Sowsnek ha Spaynek, Arizona) yw stat yn Statys Unys Amerika. Geryes da yw rag an Grand Canyon, desedhys dhe gogledh an stat.
Gwiasva
Klass:Statys an SUA
Adolf Hitler
Adolf Hitler (20 mis Ebryl 1889 — 30 mis Ebryl 1945) o hembrenkyas Almayn Nazi, ha hembrenkyas an Parti Nazi.
Genys veu yn Branau am Inn, Ostri; Klara Pölzl y vamm hag Alois Hitler y das. Y fynnsa studhya art yn Akademi Artys, Vienna, mes nyns o sewen. Yn Ostri, yth o res dhe dus yowynk oll sodha yn lu. Drefen na gara Hitler an lu Ostri, y hasas Ostrali yn 1913 hag eth dhe Almayn. Ev a junyas lu Bavaria hag yth omladha yn Kynsa Bresel an Bys hag yn 1914, Krows Horn a veu res dhodho. Y sorras gans omrians Almayn yn 1918, hag a grysi bos sinans Kevambos Versailles traytouri gans hembrenkysi Almayn.
Wosa an vresel, ev a junyas Parti Gweythoryon Almayn (Deutsche Arbeiterpartei po DAP). Wosa diw vledhen, ev a dheuth ha bos hembrenkyas an Parti hag a'n dashenwis Parti Gweythoryon Almaynek Socyalydhek Kenedhlek (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, berrheans NSDAP). Hemma a dho ha bos aswonnys avel Parti Nazi. Yn 1923 Hitler a assayas kemeres gallos a wovernans Repoblek Weimar yn coup, mes y fyllis hag ev a veu karherys, may skrifas y lyver Mein Kampf ('Ow Gwynnel').
Wosa ev dhe asa pryson, ev a waynya skoodhyans an bobel der y wodhvosow arethek, owth omsettya orth an Kevambos Versailles, hag avonsya treus-Almaynieth ha gorth-yedhowieth. Hitler a gemeras chons res gans iselweyth erbysek re dhallathsa yn 1929, may hwre devnydh dredho kressya aga skoodhyans. I a ambosa denagha Kevambos Versailles. An NSDAP a omsevis, yn-dann waynya 18.3% a'n raglev ha 107 esedhow yn parlament der an etholans 1930, nessa y vraster. Wosa keskreuni gallos, Hitler ha'y barti a wrug devnydh a gowleski an drehevyans Reichstag yn mis Hwevrer 1933. Yn 23 mis meurth 1933, Lagh Galosegi (Ermächtigungsgesetz) a veu gwrys; ha dre hemma, governans Hitler a dheuth ha bos turantieth de facto.
Nessa Bresel an Bys
Hitler a geworras an Sudetenland yn Czechoslovakia, rann meur y niver Almaynegoryon, ha daskavanedhis an Tir Rhine, erbynn kevambos Versailles. Almayn a woryskynnas Poloni yn 1939, yndella y dtallathas Nessa Bresel an Bys. Hitler a wrug kevambos gans Emperoureth Nihon ow furvya an Gallosow Axis. Sewen o Almayn bys dhe 1941, ow kemeres brassa rann a dir Europa. Hitler a erviras dalleth front nowydh yn est ow terri pact gans Stalin. Kyn trehedhsons yn uskis ogas dhe Voskva yn 1942, lu Almaynoryon a dheuth ha bos stag yn gwav hwerow Russek. An poynt-treylyans a dheuth yn kas Stalingrad 1942-3. Wosa kas hir ha gosek, nevra ny dhasgemeras Hitler an les. An luyow Keffressysi a woryskynnas trethow Normandy yn 1944. Yntra 1944 ha 1945 an Geffressysi a avonsyas war-tu hag Almayn.
An Loskaberth
Gorth-semitegieth Hitler ha'y barti a sewyas yn persekutyans Yedhowon ha re dhallathsa kyns Nessa Bresel an Bys. Wosa kuntel Yedhowon dhyworth Almayn ha Gwlasow fethys erel yn kampow keskreunyans yn bledhenyow a-varr an vresel, y tallathas an Nazis towlen (henwys yn Almayn Nazi avel an 'Digolm Final a'n Govyn Yedhowek') dhe dhiwreydhyans yn tien Yedhowow Europa. Moy ages hwegh milvil yedhow a veu ledhys y'n Loskaberth, kyns diwedh an vresel. Kynth o yedhowon an brassa rann ledhys, bagasow erel a veu ledhys ynwedh.
Fethans hag omladhans
An 30 Ebryl, ha Lu Sovyet ow nesa Berlin, Hitler a omladhas gans y wreg dhemedhys nowydh, Eva Braun yn y dhorgel, ha'n vresel a worfennas nebes dydhow a-wosa.
Klass:Almanyon Klass:Domhweloryon Klass:Faskoryon Klass:Mernansow 1945 Klass:Moldroryon Klass:Omladhansow Klass:Ostrians Klass:Politegoryon a Europa‎ Klass:Skriforyon Klass:Dinethyansow 1889
Cambron
right|thumb|250px Cambron yw tre yn Kernow, Breten Veur, dhe west an dre gentrevek, Resrudh. Aswonnys yn ta yw avel kresenn an dhiwysogneth sten yn Kernow. Poblans Cambron a dus.
Awos rowedh palya metol rag an erbysieth gernewek y tevis an Skol Balyow Cambron avel an unn skol rag adhyskans karrek-gales y'n Rywvaneth Unys. Lemmyn rann a Bennskol Karesk yw. Kevys yw gradhesigyon an skol ma yn diwysogneth balyow dres oll an norvys.
Spit dh'y bysmer dreus rann bras a Gernow avel ranndir boghosek, yma Cambron, Poll, ha Resrudh orth kres towlenn dastineythyans a £150 milyon ('CPR Regeneration', avel y'n gelwir yn Sowsnek) hag a veder diswul an difyk kowethasel hag erbysiethek y'n kyns kresenn dhiwysyansek a Gernow ma. An dowlenn a vynnsa gwruthyl peder mil oberrenn ha kressya gobrow y'n ranndir tann 15%.
Sen Meryasek ha Sen Martin yw tasogyon an dre.
Devynnow
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Kammbronn Klass:Pluwow Civil yn Kernow
Laporte, Pennsylvani
thumb|300 px|Laporte thumb|250px| thumb|250px| Laporte yw burjestra yn Konteth Sullivan, Pennsylvani, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 320.
An sita a veu fondys yn 1850.
R. J. Mitchell
Reginald Joseph Mitchell CBE, FRAeS , (20 mis Me 189511 mis Metheven 1937) o desinor ayrlestri bretennek.
Klass:Dinethyansow 1895 Klass:Mernansow 1937 Klass:Sowson
Best Goon Brenn
Best Goon Brenn (Sowsnek: The Beast of Bodmin Moor po The Beast of Bodmin) yw kath vras prederys dhe vos trigys war Goon Brenn, Kernow. Goon Brenn a dheuth kes a welansow sopposyes wosa 1978, gans nebes derivasow a enevales bargen tir ledhys ha mutilatyes.
Yn ollgemmyn, godhonydhyon a dhenagh kudhansow an par ma awos an odhom a niverow diwirhaval vras dhe witha poblans bridya hag awos y hwrussa kudynnow gans hin ha profyans boos treusvewans kroaduryon an par ma y'n arenebedhow derivys anwirhaval.
Pelenna
Pelenna yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SS79NE91). Yma hi 26.8 mildir (43.1 km) dhiworth Kardydh ha 155.2 m (249.8 km) dhiworth Loundres. 1113 o braster an poblans yn 2011, ha 178 (16%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Best Goon Brenn
Skrifys veu hwedhel henwys Best Goon Brenn gans Alan Kent ha treylyes dhe Gernewek gans Neil Kennedy. Dyllys veu gans Evertype yn 2011.
Klass:Kernow Klass:Lien gwerin Klass:Mythologieth keltek
48 KOK
Klass:48 K.O.K.
Meurth (klerheans)
An ger Meurth (KU Merth) a yll styrya:
Agnez Mo
Agnes Monica Muljoto yw kanores dhyworth Indonesi.
Klass:Dinethyansow 1986 Klass:Asianesow Klass:Gwarioresow Klass:Kanoresow‎
1958
1955 - 1956 - 1957 - 1958 - 1959 - 1960 - 1961
1958 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Mergher.
Mernansow
Klass:1958
Gonisogeth
skeusennik|[[Kollji Glasneth|Kolji Glasneth o le a wonisogeth yn termyn Bresel an Lyver Pysadow. Hemm yw men kov rag an koll a wonisogeth Kernewek kellys ganso.]] Gonisogeth yw term a gomprehend an normow ha fara sosyel kevys yn kowethasow tus, keffrys ha'n godhvos, kryjyansow, artys, laghys, maners ha gisyow, galadewderyow hag usadow a'n unigynnow y'n bagasow ma. Estemys yw a gedhlow hendhyskansek y hwrug an dalghuster denel rag gonisogeth kreunus omsevel nans yw ynter a-dro dhe 500,000 ha 170,000 bledhen.
Ystynnys yw gonisogeth dhe'n nessa henedh dre dhyski, a-ban yw genynnek ystynnys der erituster. Gwelys yw gonisogeth skrifa, kryjyans, ilow, dillas, kegina ha'n taklow a wra tus. An tybyans a wonisogeth yw komplek hag yma lies styr dhe'n ger. Dre vras, an ger 'gonisogeth' yw devnydhys yn teyr fordh:
Pons
skeusennik|Pons Rafael Urdaneta, yn Venezuela Pons yw kesweyth rag tremena spas ygor po aswa. Dre vras, Ponsyow yw gwrys rag tremena avonyow, nansow, po fordhow. Y’n jydh hedhyw, rann vrassa a bonsyow yw gwrys rag don kerri, mes tus re gerdhas dres milyow a vledhynnyow ynwedh. Yma ponsow a dheg fordhow a-ugh fordh aral ynwedh.
Gonisogeth
Yn efan, gonisogeth a yssyns happyansow denel oll nag yw sewyansow pur a enynnek tus. Yma gonisogethow erel dhe vagasow erel. Amyttya ungultur hepken yn bagas sosyel a yll bos peryllus, kepar ha dell yll eghen unnik a vil dos erbynn kudynnow a janj hinek, awos fowt a worthebow gweythresek dhe'n chanj.
Pons
Ponsow breselek yw degadow, rag gallos aga movya dhe’n le mayth yw res. Hemma a styr aga bos komplekka ages an brassa rann a bonsyow skwir.
Bridgetown
Klass:Citys ha trevow yn Amerika Klass:Barbados
Pons
An kynsa ponsyow gwrys gans den a veu gwrys, dell hevel, a brenn po men. Nebes ponsow gwrys a ven re besyas dres milyow a vledhynnyow. Yn kansvledhynnyow a-dhiwedhes, an brassa rann a bonsyow bras yw gwrys a dhur. Ny wrons i pesya dre dermyn mar hir. Lies pons yth yw yn studh drog.
Gonisogeth
An studhyans a hwither gonisogethow yw henwys anthropologieth.
Joule
Joule yw unses y'n Kevreyth Keswlasek Unsesow. Ev a vusur nerth; dellyw usys yn daffar godhoniethel po tredanel. Henwys yw war dhelergh James Prescott Joule.
Unn joule a gampoll myns nerth treusworrys dhe daklen pan vo forsedh a 1 newton yw gweythys warnedhi dres pellder a 1 meter. (1J = 1N × 1m). kelmys yw dhe'n watt (unses gallosedh): unn watt y unn joule an eylen. Konvedhys yw ynwedh avel an ober gwrys orth passya unn ampere a fros tredan dredrogylgh tredanel a sprallansedh a-ves ekwal dhe unn ohm rag unn eylen.
Keynek Atlantek
Keynogow Atlantek (Trachurus trachurus) yw eghen a keynek y'n teylu Carangidae. An eghen tipek rag keynogow yw keynek Atlantek.
Keynogow Atlantek a dheber krestennogyon, stifoges, ha puskes erel.
Dybradow yw keynogow hag y hyllir aga megi, fria, pobas po salla.
left|skeusennik|Keynogow Atlantek yn marghas left|skeusennik|400px| Keynek Atlantek, Trachurus trachurus
Klass:Actinopterygii Klass:Trachurus
Dewisyans ollgemmyn Ruwvaneth Unys, 2015
Yth esa dewisyans war 7ves mis Me 2015 rag etholi 650 Esel Senedh an Ruwvaneth Unys. Yth esens dewisyansyow leel yn veur a le war an jydh keth.
1957
1954 - 1955 - 1956 - 1957 - 1958 - 1959 - 1960
Dewisyans ollgemmyn Ruwvaneth Unys, 2015
Yn despit dhe mogha a sondyansow, an Withadoregyon a gwaynyas an rann vrassa y'n Senedh. Ynwedh, an Parti Kenedhlek Albanek a wrug meur a gwaynow yn Alban. An Weriniethoryon Livrel a soffras aga sewyans an gwettha bythkweth, ow fyllel 49 eseli, ha menystrys ow komprehendya Vince Cable, Ed Davey, ha Danny Alexander.
1957
1957 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Meurth.
Dewisyans ollgemmyn Ruwvaneth Unys, 2015
An sewena Gwithadorek a ledyas dhe'n Etholans a-dro Eseleth Unyans Europek yn 2016.
1957
Mernansow
Klass:1957
Dewisyans ollgemmyn Ruwvaneth Unys, 2015
Devynnow
Klass:2015 Ruwvaneth Unys 2015 Klass:Gwlasegeth an Ruwvaneth Unys
Park Kenedhlek a' Mhonaidh Ruaidh
Park Kenedhlek a' Mhonaidh Ruaidh yw park kenedhlek yn kledhbarth Alban. Henwys yw an ranndir ‘Cairngorms’ yn Sowsnek dhyworth an Albanek, Cairn Gorm (Karn Glas) rag an menydh y’n ranndir Am Monadh Ruadh hag a styr Goon Rudh yn Albanek. Apoyntys veu an park yn 2003, an nessa a’n dhew apoyntys gan Senedh Alban. Hemm yw park kenedhlek moyha Breten Veur.
Yth yw trigys a-dro dhe 18,000 dhen y’n park. An trevow moyha yw Aviemore, Ballater, Grantown-on-Spey ha Kingussie. Tornyaseth a gompreghend 80% a’n erbysiedh leel. Yn 2018, rekordys veu a-dro dhe 1.9 milvil wodrik, an rann voyha anedha dhyworth Alban, 25% dhyworth gwlasow erel y’n R.U. ha 21% dhyworth gwlasow erel.
Pur goth yw kerrygi an ranndir, ha'n brassa rann anedha y'n Bagas Dalradek (ynter 800 ha 600 milvil vloodh). Herdhys veu men growan yn-dann ranndir an Park nans yw a-dro dhe 400 milvil vledhen. Posek veu an Oos Rew rag formya tirwedhow an Park ynwedh.
Bewva yw an Park dhe lies best hag edhen tanow. An re a gompreghend koryar Alban, pluven ergh, owrer, boba buba, kerwys ergh ha skovarnogyon.
alt=Cairn Gorm|skeusennik|left|Menydh Cairn Gorm thumb|left|Mappa an Park Kenedhlek thumb|left|Pluven ergh
James Watt
skeusennik|James Watt gans Henry Howard, 1797
Alban
Alban yw bro geltek yn Breten Veur ha synsys ynni an tir meur dhe gledh an or hag a ystynn ynter an avon Solway ha’n dre sowsnek Berwick, warbarth gans an ynysow Heledh, Orgh ha Shetlond. Y’n west yma an keynvor Atlantek, hag y’n est yma an Mor Kledh.
Kabsa
Kabsa (Arabek كبسة kabsah) yw sand kemysk a ris, dyghtys war skudel gemmyn a dheu dhyworth Arabi Saoudek mes y prederir y via keginieth kenedhlek yn powyow Konna Tir Arabi.
Alban
Yma moy ages pymp milvil a drigoryon yn Alban, ha neb 80 mil anedha a woer kewsel Albanek, yeth keltek.
Kabsa
Gwrys yw an sand a ris a kig. Dyghtys yw yn fenowgh yn powyow kepar ha Arabi Saoudek, Koweyt, Bahreyn, Katar, an Pennternasedh Unys Arabek, Oman, Yemen, Iran ha'n difeythtir Negev yn Israel. Aswonys yw an sand avel makbūs/machbūs (Arabek مكبوس/مچبوس}).
Darmstadtiom
Mirva
Klass:Elvennow kymyk
Kabsa
Gerdardhans
An hanow a dheu dhyworth an ger kabasa (Arabek كبس), ow styrya strotha po gwaska, drefen an devnydhyow bos strothys y'n unn pott.
Devnydhyow
Gwrys yw an sandys dell yw usys gans ris, (basmati herwydh usadow), kig, losow kegin ha kemyskans a spisys. Yma lies sort a kabsa, pubonan heb parow.
Alban
Kyns trygh an Romanyon, trigoryon Alban o Piktyon ha Keltyon (erell). Y trevesigas Goedhelegoryon a Wordhon (an Scotti) yn west an wlas dres an Oesow Kres, ha tus gansa yeth ermanek (aswonnys moy diwedhes avel Skots) y'n soth-est. An Ankredoryon mor a omsettyans an ynysow.
Kabsa
Devnydhyow
Kavadow yw spisys kemyskys a-gynsow yn-dann niver a henwyn merk. An re ma a leha termyn pareusi, mes gans blas dyffrans dhyworth kabsa hengovek. An spisys usys yn kabsa a ervir y vlas, hag i a gomprehend puber du, kentrigow spis, kardamon, safran, kanel, limaval du, delyow baywydh ha know muskat.
Chif devnydh a war-barth an spisys yw an kig. An kig yw usys herwydh usadow yw kig yar, kig gaver, kig on, kig kowrvargh, kig bewin, pysk po bibynes bubyn. Yn acheson kig yar, usys yw machbūs po yar gowal.
Alban
An Sowson a omsettyas war Alban y'n 14ves kansblydhen, mes an myghtern Robert I po Robert Bruce a waynyas an vresel erbyn an Sowson hag Alban a synsys hy franketh. Trygh Alban yn kas Bannockburn yn 1314 a veu an trygh moyha a vern y'n vresel-ma.
Alban o rywvaneth krev lowr bys yn 1603, pan wrug hy maghtern James VI kemmeres kurun Pow Sows. Senedhow Alban ha Pow Sows a veu unys yn 1707. Hedhyw Alban yw unn a bedwar pow an Rywvaneth Unys. Byttegyns, yma dhedhi omrewl ledan lowr a-dhia 1998. Yn 2007, Parti Kenedhlogel Alban a wrug waynya dewisyansow dhe Senedh Alban.
Kabsa
Devnydhyow
Y hyllir keworra alamandys, know pin, know dor, onyon ha sodones. . Y hyllir afina an sand gans ḥashū (Arabek حشو) ha'y dhyghtya gans daqqūs (Arabek دقّوس), po sows aval-kerensa arabek gwrys yn tre.
Methodys kegina
left|skeusennik|Aswonys yw Kabsa avelmachbūs yn powyow Arabi. Y hyllir kegina an kig rag kabsa yn fordhow divers. Fordh veurgerys a bareusi kig yw mandi. Teknek hengovek yw a dheu dhyworth Yemen, le mayth yw keginys an kig yn toll down y'n dor. Fordh aral a bareusi ha dyghtya kig rag kabsa yw mathbi, le mayth yw rastellys kig sawrys war veyn leven settys war benn regyth pooth. Tressa fordh, madghūt, yw kegina an kig yn gwaskoker.
Dustini
Klass:Bosow
Karnarvon
250px|right|thumb|Karnarvon
Y Blew
Y Blew (An Blew) o an bagas rokk kynsa dhe gana y'n yeth Kembrek ha dyllo plasenn. Furvyes veu an bagas Pask 1967, gans pymp a studhyoryon Pennskol Kembra, Aberystwyth. Drog o gansa kana skav Kembrek a'n gis koth. I a garsa displegya ilow leun a styr dhe bobel yowynk. Aga henwyn o Maldwyn Pate (kaner), Dafydd Evans (fabordenydh), Rick Lloyd (gitarydh), Dave Williams (alhwedhellow) ha Geraint Evans (tabourer).
I a dhallathas gans keskan yn hel Talybont yn Pask 1967. May hallsens kavos an daffar rag displegya pella, res o dhedha chevisya lowr a arghans.
Karnarvon
Herwydh niveryans 2001, yth esa 86,1% a boblans Karnarvon ow kewsel Kembrek.
Y Blew
I eth war dorn yn kertik (henwys Y Blewfan) ha gwari dres 50 a geskanow yn eth mis. I a wrug rekordya aga unnyk plasenn Maes B an hav na.
106 KOK
Klass:106 K.O.K.
Y Blew
Furvya an Bagas
Maldwyn Pate a assayas furvya bagas tredanek dhe gana yn Kembrek gans kes-studhyoryon a Bennskol Aberystwyth. Hanow an bagas o ‘Y Pedwar Cainc’ - Dafydd Evans, Maldwyn Pate (eseli Y Blew warlergh henna) gans Hefin Elis (esel Edward H. Dafis a-wosa) ha Geraint Griffiths (esel a Eliffant hag Injaroc a-wosa). Unweyth yn unnyk y hwrug an bagas performya, yn Esethvos Aberafan 1966. Ny veu an goslowysi parys rag ilow rokk yn Kembrek.
An nessa bledhen ev a furvyas 'Y Blew'.
Pontardawe
Pontardawe yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SN70SW48). Yma hi 33.4 mildir (53.7 km) dhiworth Kardydh ha 160.3 m (258 km) dhiworth Loundres. 6599 o braster an poblans yn 2011, ha 2083 (31.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Y Blew
Diwedh an bagas
An bagas a wrug performya bys Nadelek 1967. An kaner Maldwyn Pate eth dhe oberi yn Evrek Nowydh avel donslynyer. Yth eth Richard Lloyd dhe vos esel bagas an Flying Pickets. I a gavas plasenn avel niver onan yn chartys Breten Veur gans ‘'Only You’’ dres Nadelik 1983.
Pontardawe
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Y Blew
Dyllansow Plasenn
Klass:Rock
Paul Bettany
Paul Bettany yw gwarier sowsnek.
Klass:Dinethyansow 1971 Klass:Didhuwydhyon Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon lev Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Gwarioryon wari gwydhyow Klass:Gwarioryon wariva
Dune
skeusennik|Dune, towlenn pellwolok Dune yw romans fugieth skiensel skrifys yn 1965 gans Frank Herbert ha franchis a romansow erell ha fylmow hag a sywyas.
Konteth Henrico, Virjynni
Konteth Henrico (yn Henrico County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Dune
Klass:Fugieth skiensel Klass:Romansow
Konteth Henrico, Virjynni
Henrico
Volodymyr Zelenskyy
Klass:Dinethyansow 1978 Klass:Gesyoryon Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon lev Klass:Lewydhyon Klass:Politegoryon a Europa Klass:Ukrayn
1520
bledhen lamm
Klass:1520
Siân Berry
Siân Rebecca Berry (genys 9ves mis Gortheren 1974) yw politegores a Vreten hag an kev-hembrenkyades a'n Parti Gwer gans Jonathan Bartley a-dhia 2018 dhe 2021. Hi o asleys avel ledyer gans Carla Denyer ha Adrian Ramsey yn mis Hedra 2021. Hi yw esel a'n Kesva Loundres a-dhia 2016.
Berry o an ombrofyer a'n Parti Gwer y'n etholans Mer Loundres 2008. Hi o skoodhys gans The Independent ha The Observer. Berry a gwaynyas 77,374 votas kynsa preferyans (3.15%) ha 331,727 votas nessa preferyans (13.50%).
Devynnow
Klass:Dinethyansow 1974 Klass:Kerghynedhoryon Klass:Parti Gwer Pow Sows ha Kembra Klass:Politegoryon a Loundres‎ Klass:Skriforesow Klass:Sowsesow
Josie d'Arby
Josephine d'Arby (genys 3a Hedra 1972) yw presentyades a Gasnowydh, Kembra.
Hi a wre presentya nebes towlennow ughel aga frofil hag yn 1999 dos ha bos an yowynka benyn Vretennek dhe ostya towlen geskows hy honan (dre Ganel 5).
Resegva
D'Arby a dhallathas resegva bresentya ha hi o studhyor aktya gans RADA. A 1994 dhe 1997, hi a wre presentya war CBBC ha war SMart a 1996 dhe 1998. Yn 1999 hi a dhallathas hy thowlen hy honan, Josie, war Ganel 5 yn 1999. Hi a bresentya lies towlen ughel aga frofil, Bigger Breakfast ha Top of the Pops y'ga mysk.
Hy hynsa rann veur yn gwari dramasek o avel rann venowgh WPC Jodie Finn yn drama BBC Merseybeat. Yn 2005, hi a sterenna avel Peally Maghti, onan a'n bresentysi yn spoof BBC lies-pewas a dowlennans skiens a'n 1980ves Look Around You.
Hi a oberi yn radyo ynwedh, avel kespresentyas The Steve Wright Show rag BBC Radio 2 ha presentya nebes towlennow dogvennek rag BBC Radio 4. An dowlen dhogvennek National Eisteddfod 2017 with Josie d'Arby o darlesys yn 2017. Hi a bresent Proms in the Park yn fenowgh.
Yn 2012 hi a skrifas ha kevarwodha an gwari, The Newport Monologues, yn kever hy bewnans yn hy mammdre. Hemma a dhegemeras breusyansow marthys da gans an wask ha miroryon.
Korf
Klass:Korfonieth Klass:Medhygneth
Chuck Schumer
Chuck Schumer (genys Charles Ellis Schumer, 23ves mis Du 1950 yn Evrek Nowydh, Stat Evrek Nowydh) yw esel Senedh an Statys Unys ha politeger a Amerika. Ev yw Leyder Parti an Dhemokratyon y'n Senedh a-lemmyn.
Klass:Demokratyon Klass:Eseli Senedh an Statys Unys Klass:Stat Evrek Nowydh
Breten Veur
right|thumb|Imaj NASA a Vreten Veur (ha rann est a [[Iwerdhon).]] Ynys veur yn Europa yw Breten Veur. Yma ynni peswar a bymp pow an Ruwvaneth Unys: Alban, Kembra, ha Pow Sows. Pow an Ruwvaneth Unys yw Kledhbarth Wordhon ynwedh, mes rann a Ynys Wordhon yw. Konna-tir yn soth-west an ynys yw Kernow; y prederir nep-prys mayth yw Kernow an peswara pow a Vreten Veur.
Douglas Bader
Group Captain Syr Douglas Robert Steuart Bader, CBE, DSO & Bar, DFC & Bar, DL, FRAeS (/ˈbɑːdər/; 21 mis Hwevrer 1910 – 5 mis Gwynngala 1982) o neyjer bretennek. Klass:Dinethyansow 1910 Klass:Mernansow 1982 Klass:Sowson
Vulpecula (ranneves)
Vulpecula yw ranneves gwann yn ebron an gogledh. Y hanow a styr 'lowarn byghan'. Aswonnys veu y'n kynsa prys y'n 17ves kansvledhen. Nyns eus steren moy golow ages an 4ves splannvraster y'n ranneves. Steren voyha golow an ranneves yw Alpha (Α) Vulpeculae, kowrsteren rudh, splannvraster 4.4 gans pellder a 297 bledhen-wolow. Diskudhes veu an pulsar kynsa (PSR B1919+21) yn 1967 gans Jocelyn Bell Burnell yn Vulpecula. An ranneves a gomprehend an 'Niwlen ster Pos Lyfftya' po Dumbbell Nebula, niwlen ster veur diskudhys gans Charles Messier yn 1767. Hi a gavas an niver M27 yn rol y niwlennow ster.
Hanow kynsa an ranneves o  Vulpecula cum ansere, henwys yn kynsa gans Johannes Hevelius, po 'lowarn byghan ha goodh'. Perthys kov yw an hanow ma gans hanow an steren voyha golow (A Vulpeculae), hemm yw 'Anser' po goodh.
Galaksi yn Vulpecula yw NGC7052, gans shap hirgylghek, hag a gomprehend toll du kowrek gans gronnedh a 220-630 milvil weyth myns an Howl.
Treron sieboldii
thumb|right|Treron sieboldii en Taiwan Treron sieboldii (po Japanese green pigeon yn Sowsnek) ew ehen a edhen e'n teylu Columbidae. Kevys ew en China, Japan, Korea Soth, Laos, Russy, Taiwan, Pow Tay, ha Vietnam.
Devydnow
Klass:Ydhyn
Cytrus
Citrus yw kinda a blansow bleujennek, gwydh ha prysky'n teylu ruta, Rutaceae.
Plansow y'n kinda ma a askor frooth cytrys. An kinda Citrus yw teythyek dhe Asi soth, Asi est, Melanesi, hag Ostrali. Milyow a vledhynnyow, tus y'n ranndiryow ma a devas plansow cytrus.
Frooth cytrus a gomprehend owravalow, lymavalow, avalow paradhis, limavalow, citrons, pomelos ha kumquats. Dell yw usys, frooth cytrus a's teves blas hwerow, mes an krowyansow yw tevys a's teves blas hweg.
Cytrus a dhrehedhas Mikronesi ha Polynesi a-dro dhe 3,000-1,500 K.O.K., an Est kres ha Mor Kres a-dro dhe 1,200 K.O.K, hag ena Europa.
Rol a frooth cytrus
Klass:Frooth
Pasti
Descryfans
Pastis yw boes hengofek dybrys yn Kernow. Hedhyw yn Kernewek yma'n geryow "pasti", "hogen" ha'n ger hen "whyogen". Y re bue dybrys a-dhia an 18ves cansblóth hep dhowt, ha del hevel rak cansow a vledhynnyow kens. Yma lyes eghen a basti. Pastis hengofek a's teves fugen, kyk bowyn po on, patata, ervynen, onyonen ha puber. Nebes a's teves aval y'n corn rak gorfen prýs. Kyn na wruk pastis dos dyworth Kernow yn tallethfosek, y yw aswonys gans Kernow hedhyu. Yn gwyr, yma consayt der an Kesunyans Europek dhe wruthyl unwyth pastis kernewek dyworth kernow re wyr. Del vue gwres gans Champagne ha Mordhoshogh Parma.
Hegoleth
Nevra ny dal corn "cresten" pasti bos dybrys, ha corn yw tewlys rag spyrysow tus bal, kravlostow, po tus mor marow.
Klass:Bosow Klass:Kernow
Trevargh
Tre vyghan yn Kernow yw Trevargh, yn Pluw Lannergh, yntra Lannergh ha Karardhek hag ogas dhe Garn Margh.
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Lannergh
Hayl Maria
Hayl Maria yw pysadow sans a hengof gans eglosyow Crystyon.
Treylyans I yn Kernewek Kemmyn gans Philip Knight:
Treylyans II gans Andrew Climo-Thompson: yn Kernowek Unys Amendys.
Hordaland
Hordaland yw konteth yn Norgagh, hag ynno an sita veur Bergen.
Edvard Grieg yw unn person geryes da neb o genys yn Hordaland.
Hyns-horn an West Bras
Hyns-horn an West Bras (HWB) po The Great Western Railway (GWR) yn Sowsnek o kompani hyns-horn bretennek a junyas Loundres gans an west ha'n soth-west a Bow Sows ha lower a Gembra. Fondyas yn 1833 o hag a recevys y Ober a Senedh yn 1835. Isambard Kingdom Brunel o an yngynor, a wrug dewis kledhrennow efan a 7 tros-hys ha kwartron meusva (2,140 mm), mes dhyworth 1854 ev a dhallathys owth oberi trennow 4 tros-hys 8 ha 1/2 meusva (1,435 mm), kledhrennow savonek. An tren kledhrennow efan diwettha Hyns-horn an West Bras a oberys yn 1892. An kompani a stoppyas ow pos dhe'n diwedh 1947 pan ev a eth hag o an Ranndir West a Gledhrennow Bretennek.
Ertach
Lower a govyow HWB re beu gwithys gans gwithtiow avel STEAM - the museum of the GWR (y'n hwelji hyns-horn Swindon koth) ha'n Didcot Railway Centre.
Lower a hensi HWB re beu gwithys ynwedh, rag ensampel an hyns yntra Fordh Bosvenegh ha'n Dre Vosvenegh (y'n jydh hedhyw an Hyns-horn Bosvenegh ha Wenford) po an hyns yntra Totnes ha Buckfastleigh (an Hyns-horn Dewnens Soth). An hensi-horn-ma a with hag a dhevnydh lower a jynnow ha kochow HWB keffrys.
Pewas Annie Jump Cannon yn Steronieth
An Kowethas Steroniethel Amerikanek a re an Pewas Annie Jump Cannon yn Steronieth pub bledhen dhe venen, a drig yn Amerika Gledh, a gavas PhD rag kevrohow wordhi yn steronieth po skiensow erel kelmys dhe steronieth. Degemerer an pewas a gyv galow dhe kewsel yn kuntelles an Kowethas ha frankwober a $1,500. Henwys yw an pewas rag enora steronydh Amerikanek Annie Jump Cannon.
Desevys o Margaret Burbidge dhe gavos an pewas yn 1972, mes hy a'n naghas drefen difaveryans reydh, yn medh "Termyn yw dhe dhilea disfaveryans a-barth hag erbynn benenes yn bewnans galwesik". Wosa hemma selys o an kessedhek kynsa war status benenes yn steronieth. hag i a hedhis ri an pewas yn syth. Ynter 1973–2004 res an pewasow gans Kowethas Amerikanek Benenes Pennskol. An Kowethas Steroniethel Amerikanek a dhallathas dhe ri an pewas arta wosa 2004.
Rol gwaynyoryon
Klass:Pewasow
Senedh Corsica
thumb|right|250px|An Grand Hôtel d'Ajaccio et Continental, esedh Senedh [[Corsica en Ajaccio]]
Senedh Corsica ew esedh governans radndiryel Corsica. Desedhys ew e'n Grand Hôtel d'Ajaccio et Continental, en pedncita Corsica, Ajaccio. Ma 51 esel, dowisyes rag termen a whegh bledhen.
Kevrednow a-ves
Klass:Gwlasegeth Klass:Pow Frynk
Stephen King
Stephen Edwin King (genys 21 mis Gwynngala 1947 yn Portland, Mayn) yw romanser amerikanek.
Irwin Keyes
thumb|Keyes, [[2008]] Irwin Keyes (1952 – 2015) o gwarier amerikan geryes da.
Stephen King
Klass:Demokratyon Klass:Prydydhyon Klass:Skriforyon fugieth amerikanek Klass:Skriforyon fugieth wothek
Irwin Keyes
Klass:Dinethyansow 1952 Klass:Gesyoryon Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Mernansow 2015
1956
1953 - 1954 - 1955 - 1956 - 1957 - 1958 - 1959
1956 OK yw blydhen lamm y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sul.
Mernansow
Klass:1956
Montrose, Pennsylvani
An sita a veu fondys yn 1812.
Gwiasva
www.susqco.com
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani Klass:Seow konteth an Statys Unys
Konteth Montgomery, Virjynni
Konteth Montgomery (yn Montgomery County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Park Kenedhlek Morne Trois Pitons
Pur serth yw ledrow an menydhyow, gans kownansow down, le mayth yw desedhys dowrlammow ha pollow teg. Treweythyow, trowynsow a wra effeythya an wlas, owth arnewa an koswigow. Koswik glaw yw an brassa rann a'n park. Kevys yw lies eghen a vestes, ydhyn ha hwesker tanow y'n park, kepar ha'n papynjay sisserow ha papynjay jako.
Klass:Parkow kenedhlek‎
Klass:Ertachva an Bys UNESCO
Frigad Klass 31
An daswel a ammok predennek re ervirsa, yn 2010 bos res dhe geschanjya an 13 frigad Klass 23 (drehevys yntra 1989 ha 2000) gans 13 gorhel nowydh (Klass 26); 8 lester gans arvow erbynn lester-sedhi, ha 5 lester rag porpos ollgenmyn. Byttegyns, an daswel yn 2015 a erviras y fydh an 5 lester ma desin nowydh (Klass 31).
Yn 2018, tri bagas a veu dewisys rag erghi dhe dhesinya ha drehevel an lestri:
Y feu derivys, 12ves Mis-Gwynngala 2019, desin Arrowhead 140 dhe waynya an kesstrif. An desin ma yw haval orth an frigad Klass Iver Huitfeldt a'n Morlu Danek.
Chiapas
Chiapas yw stat yn Meksiko. An stat ma yw kres rebellyans an Zapatistas, dallethys yn 1994.
Keynvor
Keynvor yw lown bras hyli yntra brastiryow ha moryow. Keynvor Hebask yw an brassa keynvor y'n bys.
Keynvoryow
Klass:Moryow ha keynvoryow
Sigur Rós
Sigur Rós yw band rokk a Reykjavík, Island. I a gan yn Islandek ha'n yeth fug a henwys 'vonlenska' po 'Hopelandic' yn Sowsnek.