cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dydhyador yuliek
Y'n dydhyador yuliek, yma 12 mis a 28, 30, po 31 dydh, ha hys an vlydhen gemmyn yw 365 dydh. Pub peswara blydhen, y keworrir dydh arall dhe vis Hwevrer, owth ystynna hys an mis na dhe 29 dydh ha hys an vlydhen dhien dhe 366 dydh; yth henwir an vlydhynyow ma blydhynyow lamm. Y'n Oes Kemmyn, pub blydhen rannadow ynter peswar (ytho 2000, 2004, 2008, h.e.) a vydh blydhen lamm herwydh an dydhyans yuliek.
Drefenn bos pub peswara blydhen blydhen lamm, hys kresek an vlydhen yuliek yw 365.25 dydh. Hemm yw hirra ages hys an vlydhen drovannel, an pyth yw lemmyn a-dro dhe 365.2422 dydh.
Yth usir dydhyow an dydhyador yuliek gans blydhynyow an "Oes Kemmyn" (po "Oes Krist"), herwydh usadow.
Ottomma misyow an vlydhen y'n dydhyador yuliek:
Konsel Kernow
Konsel Kernow yw an awtorita udnik rag tir meur Kernow (yma konsel hy honan dhe Syllan). Yma 87 esel an konsel owth esedha en Lys Kernow en Truru.
Dydhyador yuliek
Klass:Kalenderyow
Aspen, Kolorado
thumb|300 px|Aspen thumb|250px| Aspen yw sita ha se konteth Konteth Pitkin, Kolorado, Statys Unys. An sita a veu ynkorforys yn 1881. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 7,004.
Gwiasva
Klass:Citys yn Kolorado Klass:Seow konteth an Statys Unys
Stradneth
Stradneth a ell bos:
Caelum (ranneves)
Caelum yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Lester Speight
thumb|Speight, [[2016]] Lester Speight (1963) o gwarier amerikan geryes da.
Klass:Dinethyansow 1963 Klass:Gwarioryon bel droos amerikanek Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon wari gwydhyow amerikanek
Saskhori
Saskhori ew trev en Pow Grouzi. Ma trigys en Saskhori a-dro dhe 332 a dus (2014).
Kevrednow a-ves
Klass:Citys ha trevow yn Asi Klass:Citys ha trevow yn Europa
Koed-Le
Penntrev yn Konteth Flint yw Koed-Le (Kembrek: Coed-llai) ha (Sowsnek: Leeswood).
Berlin
Berlin yw penncita Almayn.
Folen dre/2
<div id="mp-lower" class="MainPageBG" style="margin-top:4px; border:1px solid #ddcef2; background:#faf5ff; overflow:auto;"> <h2 id="mp-tfp-h2" style="margin:0.5em; background:#ddcef2; font-family:inherit; font-size:120%; font-weight:bold; border:1px solid #afa3bf; color:#000; padding:0.2em 0.4em">Mell <p style="text-align:center;">Ostyes yw Wikipedya gans an Fondyans Wikimedia, kowethas heb budh. An Fondyans a ost ynwedh an ragdresow wiki Kernewek erel a syw：
Leonek
Kevrennow
Klass:Yethow romanek Klass:Spayn Klass:Portyngal
Folen dre/2
<h2 style="margin:0.5em; background:#ffcccb; font-family:inherit; text-align:center; font-size:120%; border:1px solid #bfa3af; padding:0.2em 0.4em">This Wikipedia is written entirely in Kernewek, for an English language introduction to the Cornish Language, click here.
Mosk Umm al-Nasr
Mosk Umm al-Nasr (Arabek مسجد أم النصر) po Mosk Beit Hanoun yw an mosk kottha yn cita Beit Hanoun y'n Konna Gaza, desedhys ogas dhe gres an cita.
Kembra
Kembra yw konna-tir menydhek yn Howlsedhes Breten Veur. Glow hag owr o poesek yn erbysieth Pow Kembra seulajydh, mes yma an balyow ow nagha a-dhia an blydhynyow 1970.
Koed-Le
Yma Yetow Gwynn y'n benntrev eno.
Kembra
Hanow usys treweythyow rag an pow yw Prynseth Kembra (Tywysogaeth Cymru yn Kembrek, Principality of Wales yn Sowsnek), mes nyns eus gans Pryns Kembra gweythres marnas arwoedhek yn governans an pow.
Yma omrewl finwedhys dhe'n pow a-dhia 1999, pan omguntellas Kuntelles Kenedhlek Kembra (lemmyn: Senedh Kembra) yn Kardydh wostalleth.
Angle
Angle yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM80SE35). Yma hi 83.3 mildir (134.1 km) dhiworth Kardydh ha 213.2 m (343.2 km) dhiworth Loundres. 329 o braster an poblans yn 2011, ha 35 (10.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Kembra
An Normanyon a dryghas Kembra dre nebes tonnow, ha'n diwettha yn 1282. Rebellyans Owain Glyndŵr a-dhia 1400 bys 1409 a dhaswrug prynseth anserghek dres termyn. Yn 1536, Kembra a dheuth ha bos rann a Ruwvaneth Pow Sows.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
skeusennik|An hyns-dewrosa war an hyns-horn koth dhe Dhewdhek Stamp. Linen hyns-horn moon a-varr yn Kernow o an Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas. Y feu ygerys yn 1825 ha byldyes rag karga eskorrans an balyow kober yn arenebedh Pluwwenep dhe'n porthvaow war an Heylyn Restrongos a-dro dhe Dheveryon, ha rag dri glow yn-bann avel keunys rag an jynnow balweyth; diwettha ev a garyas tymber rag jistys pytt ha glow rag chiow.
Konteth Morgan, Virjynni West
Konteth Morgan (yn Morgan County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Tamm moy es 9 milder (14 km) hir o an hyns-horn a veu byldyes dhe eyj kledhrennow kul 4 tros-hys (1,219 mm). Mergh a dennas an kensa trenow, mes lokomotyvyow-ethen a veu devnydhyes yn tiwettha. An hyns-horn a gregas war ekonomieth an balyow esa servyes ganso, ev a sewenis dhe'n keth pols avel an balyow. Hag i ow nagha, an hyns-horn a naghas keffrys. Ev a wrug degea wor'tiwedh yn 1915. Ny garyas ev trethysi bythkweth.
Kargrug
Kargrug po Bicester yn Sowsnek yw tre yn Konteth Rysoghen. Yma'n dre ogas dhe worfordh an M40, ytho meur o y devyans y'n hanterkans bledhen diwettha. Y boblans o 32,642 yn niveryans 2011. Fondys veu trevesigeth romanek dew vildir dhe'n est. An hanow Sowsnek a dheu dhyworth Beornecestre, dedhyes c.1130 (Sowsnek Koth Byrgen 'krug ynkleudhyas' ha'n nessa elven, Sowsnek Koth ceaster 'kastel romanek'). Drehevys veu priorjy Austynek ena yn 1183. Gerys-da yw Kargrug avel tre rag terviaja, drefen y vos hanter fordh yntra Loundres ha Birmingham. Yma towl dhe dhrehevel 13,000 a dreven nowydh yn Kargrug.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Y hyllir tresya lower a'n hyns hwath ha rann anodho yw Hyns-Diwrosa an Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas.
Istori a-varr
skeusennik|Hwelji an hyns-horn yw hel an wig yn Deveryon y'n jydh hedhyw. Meur ras dhe'n domhwelans diwysyansek, power-ethen a wrug mos ha bos kavadow yn Kernow a wallosegas an balya downna a vonow. Kober a-dhyworth Kernow a veu gorhellys dhe Gembra Soth awos bos res kavos meur a low rag y smeltya.
Ytho, yth esa fog war gargyans an kober ha sten dhe borth-mor ra'ga gorhella dhe-ves ha rag dri glow dhe'n jynnow-ethen a oberas an balyow esa owth ynkressya. Yn 1809, hyns-tramm privedh a veu byldyes dhe junya Porthtreth war arvordiryow an north gans an balyow a-dro dhe Bluwdhey ha Skorya, henwys an Hyns-tramm Porthtreth ha'n Hyns-tramm Poldice diwettha. Awos bos privedh an hyns-tramm ha'n porth yn Porthtreth, ny yllsons bos devnydhyes gans perghennow an balyow esa ow kesstrivya.
Balyow Kresennys
Yn 1819, an negysydh John Taylor a wobrenas an Balyow Kresennys yn kosk. Y fons bagas a bymp bal a via forsakyes yn 1811 hag esa livys. Taylor a ynstallyas dew jynn-pompya 90 meusva - brassa ensamplys a'gan eghen y'n bys - hag ygeri skorenn kober 1 mildir (1.6 km) hir, brassa an bys y honan. An Balyow Kresennys a wrussa mos ha bos an pennval kober yn Kernow.
Konteth Morgan, Virjynni West
Morgan
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Balyow Kresennys
Mes res eses trovya furv a garya an monow dhe varghas. Dowrgleudh ha plottys erel a via profyes, mes nyns esens kowlwrys. Taylor a vynnas hyns-horn dhe garya eskorrans y valyow dhe Benn war Heylyn Restrongos. Ev a gevis skoodhyans arghansek yn Loundres heb skoodhyans a vernyow kernowek.
Tunisi
Tunisi (yn Arabek, تونس) yw gwlas yn Afrika.
Camelopardalis (ranneves)
Camelopardalis yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Tony Snell
Y’n 1970ow ev a hembronkyas an bagas ilow gwerin Tremenysy. Ev a dreylyas niver a ganow dhe Gernewek, nebes anedha dhyworth Bretonek ow komprehendya Ryb an avon ha Kan an Cider. Ev o onan a’n berdh moyha a vri a skrif yn Kernewek. Delanwes posek war y ober bardhek o bardhonieth a-varr Kembra ha Breten Vyghan, hag ev a aswiwas an gis Kembrek traethodl  dhe Gernewek. Delanwes aral o ilow, awos bos rann veur a’y ober yw kanow. Ev a waynyas lies kesstrif an Orsedh.
Johann Sebastian Bach
thumb|Bach, 61 y vloodh lymnys gans Elias Haussman (1748). Johann Sebastian Bach (31 [dydhyas koth] mis Meurth 1685 – 28 mis Gortheren 1750) o komposydh Almaynek hag ilewydh oos Baroque.
Shelley Duvall
thumb|Duvall, [[1990]] Shelley Alexis Duvall (7 Gortheren, 1949) o gwarier amerikan geryes da.
Mecklenburg-Vorpommern
Mecklenburg-Vorpommern yw stat yn Almayn. Yn 2009, poblans an stat o 1 569 000. Schwerin yw an bennsita.
Morgantown, Virjynni West
Morgantown yw sita vyghan yn Virjynni West, SUA. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 30,347.
Bilbao
Bilbao (Baskek: Bilbo) yw sita yn Spayn.
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Spayn
Konsel Kernow
Kens mis Ebrel 2009, yth esa hwegh ranndir dhe Gernow: Penwyth, Keryer, Karrek, Rostormol, Karn ha'n Tiredh Uhel. War 1a mis Ebrel, an hwegh ranndir a veu dileys ha'n awtorita udnik a wrug dalleth.
Sevilla
thumb|200px|Mappa Sevilla Sevilla yw sita yn Spayn.
Tony Snell
Yn 1979 ev ha Dr Fred Pargeter a dhallathas bagas donsya Morris yn Skol Sen Edward. An bagas a gomendyas ilow gwerin ha donsya hengovek sowsnek dhe niver a vebyon 14 – 18 bloodh. An bagas a dhuryas teyr bledhen ow kwari lies performyans yn Konteth Rysoghen ha Kernow (1980, 1981 ha 1982).
Shelley Duvall
Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Kanoresow Klass:Skriforyon amerikanek
Tony Snell
Ynspyrys veu lies dysker Skol Sen Edward ganso dhe gana ilow gwerin wosa Tremenysy, ow komprehendya Five Bar Gate, Treadmill ha’n Brown and Bitter Band.
Morgantown, Virjynni West
Klass:Citys yn Vyrjyni West
Mosk Umm al-Nasr
Istori
Nyns o an vatel enorys unn veur, mes posek o. Istorior ejyptek al-Maqrizi a gampoll dell hwarva an vatel 13ves a vis Du, 1239 ha gorfenna gans trygh ejyptek (Ayyubid). Derivasow an growgasoryon a afydh deklaryans al-Maqrizi dell veu ledhys Henry Cont Bar ha mil a'y dus ha sesys veu 600 avel prisners (an brassa rann anedha a veu ledhys war aga fordh dhe Ejyp).
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Reyth an Hyns-horn
Reyth an Senedh veu grontyes war an 17ves mis Metheven 1824 gans chatel a £22,500 ha kummyas dh'y veurhe gans £10,00 aral mars a res. Yth esa'n hyns-horn dhe vos oberans-toll, res o dhe'n karyoryon devnydhya kertys aga honan wosa i dhe be an toll.
Tony Snell
Dyllys veu lies kan ganso yn An Lef a-dhia 1955, ow komprehendya ‘Mys Dhu’, ‘An Helgh’, ha ‘Pyu a vyn prena Breten?. Dyllys veu kuntellyver a’y ganow Pan dheuth an Glaw / When the Rain Came: Selected poems 1980 - 2005 in Cornish yn 2007 gans Kesva an Taves Kernewek.
Mosk Umm al-Nasr
Istori
An 3a a vis Du, 2006, y feu tenna gonow yntra luyow israelyek ha breseloryon palestinek y'n mosk. Distruys veu an mosk ogas yn tien gans tanbellenna israelyek. Y feu 40 a venenes a gerdhas dhe witha an mosk tennys gans an lu israelyek, ha ladha diw. Dampnys veu damach dhe'n mosk gans an Kenedhlow Unys.
Konsel Kernow
thumb|right|Eseli Konsel Kernow a-dhia mis Me 2021: {{legend|#0087DC|[[Parti Gwithadorek: 47 eseli}} {{legend|#DDDDDD|Eseli anserghek: 16 eseli}} {{legend|#FAA61A|Parti Livrel Werinel: 13 eseli}} {{legend|#D5C229|Mebyon Kernow: 5 eseli}} {{legend|#E4003B|Parti Lavur: 5 eseli}}  {{legend|#7ECB5A|Parti Gwyrdh: 1 esel}}]]
Tony Snell
Ev a verwis 1a a vis Hedra 2022 yn Rysoghen. Ev re beu bardh a’n Orsedh 68 bledhen.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Reyth an Hyns-horn
An reyth a leveris bos an pennhyns dhe vos a-dhyworth Resrudh dhe Benn gans lower a skorrennow, ow komprehendya onan a-dhyworth Dewdhek Stamp dhe Dhowr an Chas. Yth esa dhe vos gwellheansow dhe'n porth yn Narabo yn arenebedh Deveryon. An hyns eth dres Karardhek hag yn-nans an Nans Karnan dres Besow.
Tony Snell
Kevren
Klass:Kanoryon
Johann Sebastian Bach
Genys veu yn Eisenach, Saxe-Eisenach yn teylu ilowek. Fest konnyk yn kreft gorthpoynt, ordenans harmonek ha motivek, devnydh furvow dhyworth rannow erel a Europ (Italy ha Pow Frynk yn arbennek) may tisplegya dredha gis Almaynek, ha tu ilow classek dre vras.
Hyns-horn Bentewyn
skeusennik|Manning Wardle 0-6-0 T niver 994, 'Trewithen' (Trewydhyan). Hyns-horn kledhrennow kul 2 tros-hys 6 meusva (762 mm) yn Kernow o'n Hyns-horn Bentewyn a bonyas rag 4 mildir (6.43 km) yn nans Dowr an Wynnik. Wor'talleth yth o hyns-tram tennys gans mergh a garyas pri China dhyworth Sen Ostell dhe borth nowyth dhe Ventewyn esa ygerys yn 1829. Yn 1874, krevhes a veu an hyns-horn rag oberyansow gans lokomotyvyow. Ev a wveu deges yn 1918 awos bos porthow moya effeythus yn leow erel.
Konsel Kernow
Woja dowisyans leel en 2009, nyns esa parti udnik ow rowlya an konsel. Kabynet an konsel yw gwres a gesgovernans a withadoregyon hag anserhegyon.
Hyns-horn Bentewyn
An dalleth
Yn 1820, Syrra Christopher Hawkins a brenas tir orth aber Dowr an Wynnik yn Bentewyn ha byldya porth ena a ygoras yn 1826. Yn 1827, plott rag hyns-horn a veu dyllys gans Syrra Hawkins; an hyns-horn o dhe bonya dhyworth Fordh West yn Sen Ostell dhe Borth Bentewyn.
Johann Sebastian Bach
Oberow
Oberow aswonnys arbennek yn ta yw Concertys Brandenberg, Varyansow Goldberg, Oferen B minor, dew Bascon, ha kansow a gantata.
Hyns-horn Bentewyn
An dalleth
An hyns-horn a ygoras war dhydh halan Gwynngala yn 1829 wosa 9 mis a dhrehevyans.
Johann Sebastian Bach
Mernans
Bach a verwis 28 mis Gortheren 1750, 65 y vloodh.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Drehevyans hag ygeryans
Rannow a'n hyns-horn a ygeris a-dhyworth 1824, mes nyns esa saw yn 1826 yth ygeris an linen brederys. Yn 1827 ystynnansow a veu bylydyes hag ygerys; a-dhyworth Dibarthva Hwel Buller dhe Resrudh y honan ow servya an bal Penn-an-Dre ha'n drev hy honan, ha mildir aral a-dhyworth Deveryon dhe Gay Penn.
Dar
right|thumb|250px|Dar yn Baginton, Pow Sows right|thumb|250px|Mes ha del
Johann Sebastian Bach
Mernans
Klass:Almanyon Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1750 Klass:Dinethyansow 1685
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Oberansow a-varr
Hyns-tramm esa oberys gans mergh o va yn hwreydhek. trenow esa tennys yn pub tu gans mergh hag yth esa meur a loupys-passya. An hyns-horn a garyas moy ages gwaytyes, gans moy ages 58,000 tonnas ha dendyl moy ages £2,000 pub bledhen. Leow-passya keworansel a veu ynstallyes yn 1831 ha'n porthvaow yn Deveryon a veu ystynnys.
Dar
Dar (Lat. Quercus robur) yw eghen a wydhen, yn genas Quercus, ow triga yn Europa hag Asi west.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Oberansow a-varr
Yth esa res nowedhi an kledhrennow yn 1831 - hemma war hyns-horn heb lokomotyvyow - hag yth esa problemys gans dasworrans an stockys men a ledanhas an geyj.
Dar
Kathik yw aga bleujyow ha Mes yw aga froeth. Prenn an dar yw kales; y tevnydhyr rag gwruthyl mebyl, leuryow, balyers h.e.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Kensa chalenjys
An Hyns-horn Kernow West a ygeris yn 1839 ha gallesogi essa hedhas dhe borthow war arvordiryow an north. Y'n kethsam bledhen, gobrenans Taylor rag an balyow a dhiwedhas.
Ny yllas an gobrenoryon nowyth balya an keth mynsow avel Taylor hag yn 1840 budhow an hyns-horn a godhas gans 20% kynth esa moy tonasow karyes.
Hyns-horn Bentewyn
Oberyansow
skeusennik|Glow ow pos diskargys dhyworth skath dhe'n Hyns-horn Bentewyn. An tressa hyns-horn poblek yn Kernow o, wosa an Hyns-tram Poldyth ha'n Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas. Yth esa an hyns-horn war woleder rag gasa devnydhyans a drenow gravedh war-tu ha'n porth ha trenow mergh war-tu ha Sen Ostell.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Kensa chalenjys
Yn 1824 Thomas Hall a veu apoyntyes ynjynor ha gorintendent an hyns-horn rag an nessa 20 bledhen.
Guangzhou
thumb|right|200px|Gwel Tianhe, Guangzhou Guangzhou (广州 Guǎngzhōu) yw cita yn China. Yma a-dro dhe 7,607,200 a dus ow triga yn Guangzhou.
Konsel Kernow
Yn 2015, yth esa nowodhow a-dhyworth Governans Westminster bos Kernow ow tegemmeres galloes nowydh y'ga mysk galloes may hyllo an konsel restra an kyttrinyow ha'n arghans Europek dhedha.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Oberans gans lokomotyvyow
An hyns-horn a ombrofyas rag ha kavos Reyth an Senedh dhe dhrehevel skorren dhe Hwel Bysi nag esa gorfenys. An reyth nowyth a allesogas devnydh a lokomotyvyow.
Guangzhou
Klass:Citys ha trevow yn China
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Oberans gans lokomotyvyow
Dasworrys a veu an kledhrennow koth gans kledhrennow penn-tarow 50 peuns pub lath, owth eyldhevnydhya'n stockys men gwreydhek. Dew lokomotyv-ethen a veu prenys a-dhyworth Nielson & Co; yth esens henwys Miner (Den Bal) ha Smelter (Smeltyor). Jynnow 0-4-0 diberdank esens i esa delivrys yn mis Du 1854. Kertys brassa nowyth a veu prenys keffrys. Pris an jynnow ha kertys o £5,565.
Konsel Kernow
Yn 2021 y teuth an Parti Gwithadorek dhe vos an brassa parti y'n Konsel, kyn na gavsons majorita a votys.
Hyns-horn Bentewyn
Oberyansow
Gwrians a bri China a gressyas yn snell a-dhyworth 12,790 tonnas yn 1826 dhe 20,784 tonnas yn 1838. An Hyns-horn Bentewyn a gemeras tressa rann a hemma yn kensa, mes degves rann yn-unnik yn 1838.
Mosk Umm al-Nasr
Pennserneth
An mosk gwreydhyek a gonsistya a unn stevel veur, gans krommdo sempel, drehevys a gerrygi garow. Nyns eus tra vyth a'n mosk gwreydhyek marnas an golovenva soth ha'y tho lemmyn. An hel pysi a worfenn gans stevel dhe'n est tiys gans krommdo. Kovskrif an fondyans yw gravys yn skript nashki a'n Oos Ayyubid.
Hyns-horn Bentewyn
Oberyansow
Yn 1838, garth glow a veu byldyes yn Kynser Loundres rag servya'n bal sten yn Pollgoodh.
Tate Porth Ia
thumb|Drehevyans an Tate yn [[Porth Ia]] Tate Porth Ia yw mirva art yn Porth Ia, a dhiskwa ober gans artydhyon arnowyth a Vreten Veur. An Tate a venyster drehevyans aral yn Porth Ia, Gwithti ha Lowarth Gravyansow Barbara Hepworth a ygoras yn 1980.
Mosk Umm al-Nasr
Pennserneth
Klass:Moskow Klass:Stat a Balestin
Hyns-horn Bentewyn
Trethysi
Yth esa gonis trethysi strothys war an hyns-horn a-dhyworth 1830. Akont a-varr a lever bos an pris 3d. Nyns esa gonis tren gans euryador, ytho yma chons bos pobel kargyes orth govyn. skeusennik|An kocha saloun ha jynn 2-6-2t 'Pioneer' (Ragresor) dhe Ventewyn yn 1912. Kocha saloun gans 16 sedh veu byldyes yn 1875, mes rag an teylu Hawkins o va yn-unnik.
Tate Porth Ia
Klass:Gwithtiow Klass:Kernow
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Oberans gans lokomotyvyow
An lokomotyvyow a yllas tenna 8 kert kergys (sommen a 50 tonnas) dhe Hwel Fortun, mes i a gisyas nebes kledhren ha gul frikcyon gans an halyoryon margh a oberas rann wartha an hyns-horn.
Mecklenburg-Vorpommern
Klass:Almayn Klass:Statys
Bristol
right|thumb|Pons Bristol ha'n Avon Avon.
Bristol (ha nepprys Brystow) yw sita boesek yn Breten Veur Soth-West. Bristol, Aberplymm ha Taunton yw pennsitys a'n Rannvro Pow Sows Soth-West. Yma 449,300 a dus neb a drig y'n awtorita unnik.
Hanow an sita a veu Brycgstow yn Sowsnek Koth ("le orth an pons"). Yma Sea Mills yn Bristol. Pan esa an Romanyon yn Breten Veur, hanow an drevesigeth ma a veu Abona.
Hyns-horn Bentewyn
Gwellheansow 1874
An Hyns-horn Kernow a ygoras yn 1859 yn unn dhevnydhya lokomotyvyow-ethen ha mos ha bos pennfordh an karga y'n pow. An porth dhe Ventewyn a leunhasa gans leys lieskweyth, neppyth a finwethas y alow dhe worhelweyth.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Oberans gans lokomotyvyow
Bys dhe 1855 yth esa'n jynnow owth oberi dhe Dingtang (dhe'n west a'n balyow). Yth esa'n traffik ow meurhe war an skorren dhe Hwel Buller hag oberansow gans jynnow a dhallathas yn 1857.
Hyns-horn Bentewyn
Gwellheansow 1874
Reyth an Senedh a veu kevys yn 1874 a asas devnydh a lokomotyvyow war an Linen Ventewyn hag ystynnansow dhe'n north dhe'n gwelyow pri China. An kompani a berghennas an hyns-horn ha'n porth a janjyas y hanow dhe Kompani Hyns-horn, Porth ha Kay Bentewyn ha Sen Ostell (St Austell and Pentewan Railway, Harbour and Dock Company) gans chatel a £50,000. An kledhrennow re bia krefhes seulabrys ha'n devnydh a lokomotyvyow a via dallethys yn mis Genver po Hwevror 1874 gans devedh an jynn tender 0-6-0, Pentewan (Bentewyn). skeusennik|Lokomotyv Canopus gans travell skol Sul. War dhydh halan Genver 1876 an Hyns-horn Kernow eth hag o rann a Hyns-horn an West Bras. An kompani brassa ma a dhanvonas traffik pri China dh'y borth yn Fowydh esa gans gwella komodytys ha kevren garga moy effeythus a-dhyworth an poll pri China. Bras o an sewyans a hemma war draffik an Hyns-horn Bentewyn; karyans a godhas a-dhyworth 19,672 tonnas yn 1876 dhe 5,341 tonnas yn 1877. An chatel a £50,000 rag an kompani o gesys gans an governans yn-unnik ha nebes ragbrenoryon yn-unnik a dheuth yn-rag gans an mona. Ytho nyns esa an arghans gans an kompani dhe be rent an dor.
Bristol
Ogas dhe Clifton, yma nans down. Ughel a-ugh an avon yw kregys an pons. Hanow an avon yw Avon!
Hyns-horn Bentewyn
An ugensves kansvledhen
An linen a garyas 20,694 tonnas yn 1903, mes perthas slump y'n bledhynnyow a holyas, byttegyns 34,123 tonnas veu karyes yn 1910.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Oberans gans lokomotyvyow
An lokomotyvyow a veu oberys yn pur gales ha heb hedh. Yn 1858, y feus dewisys prenna tressa jynn. Yn mis Gwynngala 1859 Spitfire, jynn 0-6-0 diberdank gans Nielson, a dhallathas oberi. Ev a oberas an linen a-ugh dhe loup Nangiles, ow kul peswar viaj kowal pub dydh hag an jynnow erel ow tri traffik dhodho. Ogas hag oll an traffik yn-bann o glow ha kober yn-nans. An ober shuntya ha tenna trenow war an ystynnans dhe Benn a veu gwrys gans mergh.
Whethlow an Seyth Den Fur A Rom
skeusennik|right|300px|An Emperour, y vab ha'n seyth den fur Whethlow an Seyth Den Fur a Rom yw hwedhel skrifys gans A.S.D. Smith (Caradar), ha dyllys yn 1948. Dastyllys veu gans Dyllansow Truran y'n 1980ow. Skrifys yw yn Kernewek Unys.
Hyns-horn Bentewyn
An ugensves kansvledhen
Asleys a veu an lokomotyv Trewithan gans Canopus yn 1901. Jynn aral, Pioneer (Ragresor) a veu prenys nessa dorn a-dhyworth an Asran Vell yn 1912. An jynnow a oberas bys dhe Bons Horn; mergh a veu devnydhyes rag an rann finek dhe Sen Ostell rag diogeledh poblek. An mergh a veu dres yn-bann a-dhyworth Bentewyn gans kensa tren an jydh; gesys o jynnow yn Sen Ostel yn bledhynnyow diwettha.
Astel yn 1913 a vyghanhas budhow ha dalleth an bresel yn 1914 a gemeras lower a dus a-dhyworth an diwysyans pri China. An tren pri China finek dhe Ventewyn a bonyas war an 29ves a vis Genver 1918; an tren finek gwir o war an 2a a vis Meurth 1918.
Geyj an kledhrennow (2 dros-hys 6 meusva/762 mm) a veu devnydhyes y'n kleudhyow yn Frynk, ytho an kledhrennow ha'n lokomotyvyow a veu prenys gans an Asran Vell.
Whethlow an Seyth Den Fur A Rom
Treylyas Caradar an hwedhel dhyworth versyon Henry Lewis. Henry Lewis y honan a aswisas dasskrif kevys y'n Lyver Rudh Hergest (1400-1425) avel Chwedleu Seith Doethon Rufein. An hwedhel a dheu dhyworth kylgh a hwedhlow yn Sanskritek, Persek po Ebrow y'n kynsa le.
Hyns-horn Bentewyn
Lokomotyvyow
274x274px 244x244px 273x273px
Bristol
Klass:Kontethow Pow Sows Klass:Trevow yn Pow Sows
Hyns-horn Bentewyn
Remenans
Yn 2006, yth esa nebes remenans a'n kevreyth hyns-horn koth: yma sett a boytyow hwath yn aga thyller derowel a-ves dhe grow jynnow koth. Yma pons-poosa koynt a eksist hwath ynwedh. Hyns Nans Bentewyn, hyns-diwrosa ha kerdhes, a hol hyns koth an hyns-horn. skeusennik|Krow lokomotyvyow yn Bentewan ha remenans an kledhrennow.
Whethlow an Seyth Den Fur A Rom
Klass:Hwedhlow berr
Hyns-horn Bentewyn
Kampollansow
(a-dhyworth an erthygel Wikipedya Sowsnek).
Klass:Hensi-horn yn Kernow
Barcelona
Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Spayn
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Deklin an balweyth kober
An kompani eth bankskwattyes yn mis Gwynngala 1879, mes ev a dhuryas ow kenwertha.
Paul L. Smith
thumb|Smith, [[1973]] Paul Lawrence Smith (1936 – 2012) o gwarier amerikan geryes da.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Deklin an Hyns-horn
Hweljiow ha sodhvaow esa desedhys dhe Dheveryon, hag yth esa Miner dasvyldyes ena yn 1869. Wosa an hyns-horn dhe vos bankskwattyes, devnydhyes a veu Smelter avel jynn kreun; fowt a ewnans a ledyas dhe'n trenow ow tos dhyworth an kledhrennow.
Iguana
skeusennik|Iguana iguana Bras pajarpaw. Henwys apposya Josephus Nicolaus Laurenti.
Ronald Reagan
Ronald Wilson Reagan (6 Whevrer, 1911 – 5 Metheven, 2004) o 40ves Lywydh an Statys Unys.
Paul L. Smith
Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Mernansow 2012
León
thumb|200px|Mappa Léon León (Leonek: Llión) yw sita yn Spayn.
Shenzhen
thumb|Gwel Shenzhen
Shenzhen (深圳 Shēnzhèn) yw cita yn China. Yma a-dro dhe 8,615,500 a dus ow triga yn Shenzhen.
Breten
Ma diw wlas a's gelwir nepprys Breten:
Dewisyans Senedh an RU, 2005
Yth esa dewisyansow rag Senedh an Ruwvaneth Unys an 5 Me 2005.
Ronald Reagan
Reagan a veu genys yn Tampico, Illinois yn 1911, mab John Edward Reagan ha Nelle Wilson Reagan. Ev o Lywydh an Statys Unys a-dhia Genver 1981 bys Genver 1989.
Iguana
Pednventydnyow
Klass:Kramviles
Breten
Klass:Doronieth
Tianjin
thumb|Desedhans Tianjin thumb|Tianjin
Konteth Nicholas, Virjynni West
Konteth Nicholas (yn Nicholas County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Deklin an Hyns-horn
Spitfire a veu dasvyldyes, mes myshyv o dasvyldyans Miner. Kist-dan nowyth a veu erghys, mes re veur o hi hag an framyow a veu hedhyes a-les dhe's esya. Hemma a hastyas usyans y spryngys ha tuyow a-dhelergh.
Ronald Reagan
Kevrennow yn-mes
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Gwarioryon bel droos amerikanek Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Kenedhlogoryon Klass:Lewydhyon a'n Statys Unys Klass:Mernansow 2004 Klass:Illinois Klass:Parti Repoblikanek Klass:Skriforyon amerikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Kaliforni Klass:Dinethyansow 1911
Tianjin
Tianjin (天津 Tiānjīn) yw cita yn China. Yma a-dro dhe 11,760,000 a dus ow triga yn Tianjin.
Maria Wynn
Y'n Qur'án, Maria ha Yesu yw an dus unnik gelwys ayat Allah ("arwoedhyow Dyw"); "gwesyon enorys" a Dhyw ens i warbarth. Hi yw pur ha sans, dell yw yn derivadow kristyon; hag yma unn lyver (soura) an Qur'án henwys yn hy henor. Hanow hy theylu unnweyth yw dihaval y'n Qur'án (hy thas yw Imran yn le Yoakim), hag yma dhedhi breur henwys Haroun (Aron).
Tianjin
Klass:Citys ha trevow yn China
Maria Wynn
Hy hanow yw מרים Maryām yn Aramek, Μαριαμ po Μαρια yn Grew, Maria yn Latin ha مريم Maryam yn Arabek. Y'n tekstow Kernewek hengovek, Maria yw gelwys an "wyrghes ker Maria", "Maria myghternes Nev", h.e.
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Deklin an Hyns-horn
Wosa Hyns-horn an West Bras dhe dhos, brassa prener finek Balyow Basset a skwychyas dhe HWB. Y'n 6 mis a holyas, an hyns-horn a garyas 6,500 tonnas le a waras es an 22,000 y'n vledhen gens.
An linen a wrug degea war 25ves mis Gwynngala 1915, pan gemeras Miner an tren finek yn-nans dhe Dheveryon.
Didaklys a veu an hyns-horn ha'n lokomotyvyow, kertys ha kledhrennow a wrug mos ha bos skrap.
Kepar ha'n linen, a gregas war an balyow, an porth yn Deveryon a gregas war an hyns-horn. Le ages bledhen wosa ev dhe dhegea, an gorhel kenwerthel finek a wodrigas Deveryon.
Lokomotyvyow
An tri lokomotyv a viras yn pur haval dhe'n eyl y gila. Yth esa tank pedrek a gerghynnas an kaltor ha chymbla hir ow tos dhyworto dhe bub jynn. Nyns esa kab leun dhedha.
Dewisyans Senedh an RU, 2005
An studh yn Kernow
Yma pymp pastell-vro yn Kernow. (Gwelewgh Gwlasegeth Kernow.)
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Redya pella
Yn Sowsnek yw pub onan a'n re ma.
Dewisyans Senedh an RU, 2005
Gwelewgh ynwedh
Klass:2005 Ruwvaneth Unys 2005 Klass:Gwlasegeth an Ruwvaneth Unys
Hyns-horn Resrudh ha Dowr an Chas
Redya pella
Klass:Hensi-horn yn Kernow
Shenzhen
Klass:Citys ha trevow yn China
Pennskol Aberfala
thumb|An entrans dhe'n drehevyans Skol Art Aberfala derowel Pennskol Aberfala yw pennskol lies-art yn Aberfala ha Pennrynn. Y'n gelwys "Pennskol-Kolji Aberfala" kyns hi dhe receva studh pennskol yn mis Kevardhu 2012. An bennskol a's teves dew gampus, yma an brassa yn Tremogh, hag yma an kampus aral, Bownder Prenn, yn kres Aberfala. Yma a-dro dhe 3,400 studhyer orth an bennskol.
Klass:Kernow Klass:Universitys ha koljiow
Stradneth (keverang)
right|thumb|Desedhans keverang Stradneth Stradneth o onen a'n naw keverang Kernow. Hi a wre rann a Drigordh koth, fest yn kledh-barth an pow. An keverang ma o an kynsa huni may feu kewsys Sowsnek gans an werin, herwydh Dr Ken George.
Hundreds_of_Cornwall
Ynysow Salamon
Ynysow Salamon (FSS: Enesow Salamon; Solomon Islands) yw gwlas ynysek y'n Keynvor Hebask.
David Lloyd George
thumb|David Lloyd George David Lloyd George (17 mis Genver 1863 – 26 mis Meurth 1945) o Pennmenyster an Rywvaneth Unys (1916 - 1922) a-dhiworth an Livrel Kenedhlek/ Unyans.
Ev a veu genys yn 1863 orth Mankenyon, Pow Sows.
Klass:Dinethyansow 1863 Klass:Mernansow 1945 Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Politegoryon a Gembra
Frisek
Frisek (po Frysk/Friisk) yw yeth ermanek kewsys yn Pow Fris, Iseldiryow, hag yn morrep hag ynysek Frisek yn Almayn. Yma ynter 450 000 ha 730 000 a Frisegoryon. Yn henynnek usi an taves pur ogas ha Sowsnek Koth.
Frisek hag Iseldiryek yw yethow soedhogel a Bow Fris.
Frisek Klass:Iseldiryow
1497
1494 1495 1496 - 1497 - 1498 1499 1500
Wuhan
thumb|Gwel Wuhan
1497
1497 yw blydhen y'n dydhyans gregorek.
Hwarvedhyansow
Klass:1497
Wuhan
Wuhan (武汉 Wǔhàn) yw cita yn China. Yma a-dro dhe 6,660,000 a dus ow triga yn Wuhan.
Chongqing
thumb|right|150px|Drehevyansow yn Chongqing thumb|right|200px|Desedhans Chongqing
Klass:Citys ha trevow yn China
Marlene Dietrich
Marlene Dietrich (27 mis Kevardhu 1901 – 6 mis Me 1992) o gwariores ha kanores almaynek.
Fylmow
Klass:Almanesow Klass:Amerikanyon LKDT Klass:Dinethyansow 1901 Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Gwarioryon LKDT Klass:Kanoresow Klass:Karesow Klass:Mernansow 1992 Klass:Dinethyansow 1901
Nanjing
thumb|Gwel Nanjing
Nanjing (南京 Nánjīng) yw cita yn China. Yma a-dro dhe 7,588,900 a dus ow triga yn Nanjing.
Klass:Citys ha trevow yn China
Ynysow Marshall
Ynysow Marshall (FSS: Enesow Marshall; Marshall Islands) yw gwlas ynysek y'n Keynvor Hebask.
Klass:Ostralasi
Dongguan
thumb|right|200px|Lowarth Ke Yuan, yn Dongguan
Klass:Citys ha trevow yn China
Dalian
thumb|right|200px|Gwel Dalian
Dalian (大连 Dàlián) yw cita yn China. Yma a-dro dhe 3,120,000 a dus ow triga yn Dalian.
Klass:Citys ha trevow yn China
Agan Tavas
Agan Tavas yw an bagas chyf ow promovya Kernowek Unys ha Kernowek Unys Amendys. Yma dhedhy eseleth efan (kepar ha Kowethas an Yeth Kernewek ha Teer ha Tavas rag an lytherennansow erel), hag exortya an governans, whythra, ha dyllo a wra hy ynwedh. An caderyor yw Clive Baker.
Yma termyn lyver rag esyly dyllys pub peswar mys 'An Gowsva' hy hanow.
Parti Gwithadorek
Yth yns i an brassa parti y'n Senedh a-dhia an dewisyans yn 2010.
Klass:Gwlasegeth an Ruwvaneth Unys
Margery Kempe
Margery Kempe (c. 1373 – p. 1438) o awtores sowsnek.
Klass:Mernansow an 15ves kansvledhen Klass:Sens Klass:Skriforesow Klass:Sowsesow Klass:Dinethyansow 1373
Truro, Alban Nowydh
Truro yw tre yn Alban Nowydh, Kanada. Yn 2006, poblans an tre o 11 675.
Grenayd
Grenayd (yn Sowsnek ha Spaynek, Grenada) yw gwlas ynysek yn Mor Karib.
Klass:Enesow an Mor Karib
Nordrhein-Westfalen
thumb|150px|Nordrhein-Westfalen yn Almayn Nordrhein-Westfalen yw stat yn Almayn. Poblans an stat yn niverans 2009 o 17 920 000 a dus.
Niedersachsen
thumb|150px|Niedersachsen Niedersachsen yw stat yn Almayn. Yn 2009, poblans an stat o 7 977 000. Hanover yw an bennsita.
Klass:Almayn Klass:Statys
2009
2006 – 2007 – 2008 – 2009 – 2010 – 2011 - 2012
2009 (MMIX) yw bledhen gemmyn ow talleth dy' Yow.
Mernansow
Klass:2009
Elijah Cummings
Klass:Demokratyon Klass:Dinethyansow 1951 Klass:Eseli Chi Kanasedhoryon an Statys Unys Klass:Mernansow 2019 Klass:Ynkleudhyansow yn Tir Maria
Konteth Loudoun, Virjynni
Konteth Loudoun (yn Loudoun County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Cabmas an Carrek Loos
Cabmas an Carrek Loos yw cabmas war arvor an Mor Bretadnek yn Kernow. Yma ev owth ystydna yn shap hanter-loor dhort tu est gorenys Pedn an Wlas dhe Lesard, hag ev re beu usys avel porth naturek a-dhia termynyow coth. Yma Carrek Loos y'n Coos orth cres an cabmas. An brassa cabmas yn Kernow yw ev.
Carrek Loos y'n Coos
250px|thumb|right|Carrek Loos y'n Coos, yn 1901. 250px|thumb|right|An cauns orth trig
Carrek Loos y'n Coos yw enys yn Cabmas an Carrek Loos, ogas dhe Varhas Yow, yn Penwyth. Junyes yw gans an dir dre cauns growan a ell bos drehevys orth trig hepken.
Kevrednow a-ves
Klass:Doronieth Kernewek Klass:Gwithtiow Klass:Kastylli
Ynys Manow
Manow po Ynys Manow (FSS: Manow po Enys Vanow; Manowek: Mannin po Ellan Vannin; Sowsnek: Mann po Isle of Man) yw ynys yn Mor Wordhon gensi omrewl. Manowek yw yeth keltek kenedhlek an ynys. Poblans an ynys o 84,497 yn niveryans 2011.
David Richard Evans
Pronter, bardh ha prydydh Kernewek o David Richard Evans (29 Kevardhu 1879 - 10 Kevardhu 1973), aswonys ynwedh avel D.R.Evans.
Bewnans a-varr
Genys veu David Richard Evans yn Abertawe, Kembra yn 1879, mab direyth Anne Evans a Llanllwchaearn yn Ceredigion. Ny wodhya piw o y das. Megys veu gans y famm, modrep ha mamm wynn pan veu yowynk. Yth erviras bos dyskader, hag erbynn 1901, yth esa owth oberi yn skol yn Gelligaer. Byttegyns, y'n keth bledhen ev a dhallathas kors yn Pennskol Kembra, ow kwaynya skolorieth yn 1904. Ena yth eth dhe Golji St Michael yn Llandaff, kolji divinita rag pronteryon, ow kradhya yn 1908.
Resegva avel pronter
Wosa termyn yn Abertawe, y removas dhe Sydenham, Loundres holergh yn 1911. Apoyntyansow a sewyas yn Guildford ha Byfleet yn Surrey, Sheffield ha Greenwich kyns ev dhe gavos kummyas dhe venystra yn eskobeth Southwark yn 1920. Gwrys veu kurat pluw Malden, Surrey yn 1932. Wosa Nessa Bresel an Bys yn 1948, ev a removas dhe bluw Sen Meryn avel pronter, owth omdenna yn 1958 dhe Worthing, Sussex. Ev a verwis ena yn 1973.
Arabek
Arabek yw yeth Afro-Asiatek, kewsys yn powyow arabek y'n Konna-tir Arabek, Kledhbarth Afrika ha Keynvor Eyndek. Skrifys yw y'n lytherennek arabek.
David Richard Evans
Teylu
Yn Kensington, Loundres yn 1914 ev a dhemedhas Vera Petrides (1888 - 1979), deg bledhen y yowynkka ha myrgh dhe wikor. I a gavas peswar flogh, Richard Neville (1915 - 2005), Iris Vera (1917 - 2000), David M D (1923 - ) ha Nell D L (1927 - ).
Arabek
[[Class:Arabi]
David Richard Evans
An yeth Kernewek
Wosa remova dhe Sen Meryn, ev a dhyskas an yeth Kernewek. Gweythresek o yn Kowethas Kernow Goth Lannwedhenek. Dyskader klass ow yn Lannwedhenek. Ev a wre pregothow yn Kernewek yn fenowgh. Berdhys veu yn 1949 gans an hanow bardhek. Ev a servyas avel Kannas Bardh Meur yntra 1952 ha 1962. Ev a wre skrifa bardhonieth rag An Lef Kernewek, ow komprehendya An Vorvran hag Enef Car. Yn-mysk y dhyllansow yma treylyans a 'Aweyl herwydh Matthew', 'Lyver Whethlow' (1964) ha 'Lyver Henwhethlow' (1973).
Klass:Dinethyansow 1879 Klass:Mernansow 1973 Klass:Skriforyon yn Kernowek
Senedh Kembra
Senedh Kembra (dhe mis Me 2020 aswonys a'n Kuntelles Kenedhlek Kembra) a omwruthas yn 1998 wosa raglev an werin yn 1997. Yma'n Senedh, ganso 60 esel, owth esedha yn Kardydh.
An Kynsa Menyster (Mark Drakeford lemmyn) ha'y venystryon a wra Governans Kembra. Ny yll an Senedh naneyl gul laghys y honan, na tolli; an nerthyow ma usi hwath gans Senedh an Rywvaneth Unys yn Westminster. Mes herwydh y skoedhyoryon, yma'n Senedh moy worthybadow ages an Offis Kembrek kyns.
Yth esa dewisyansow dhe'n Senedh yn 1999, 2003 ha 2007. Lavur a wre governya warbarth gans an Livrolyon Werinel a-dhia 1999 bys yn 2003; heb keskelmysi bys yn 2007; ha warbarth gans Plaid Cymru a-dhia 2007.
Devynnow
Klass:Gwlasegeth an Ruwvaneth Unys Klass:Kembra
Saarland
thumb|150px|Saarland yn Almayn Saarland yw stat yn Almayn. Poblans an stat yn niverans 2007 o 1 039 000 a dus. Saarbrücken yw an bennsita.
Klass:Almayn Klass:Statys
Joan Rivers
Joan Alexandra Molinsky (1933 – 2014) o gwarier amerikan geryes da.
Klass:Dinethyansow 1933 Klass:Gesyoresow Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Gwarioresow lev Klass:Mernansow 2014 Klass:Parti Repoblikanek Klass:Skriforesow Klass:Ynkleudhyansow yn Kaliforni
Robin Williams
thumb|Williams, [[2011]] Robin McLaurin Williams (21 Gortheren, 1951 – 11 Est, 2014) o gwarier amerikan geryes da.
Klass:Dinethyansow 1951 Klass:Gesyoryon Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Gwaynyoryon Pewas Akademi Gwella Gwarier-Skoodhya Klass:Mernansow 2014 Klass:Omladhansow Klass:Ynkleudhyansow yn mor
Mode Gakuen Cocoon Tower
Klass:Japan Klass:Touryow
An Artys
An artys yw rann vras a wonisogeth. Synsys y'n artys yw art gwelesek (kepar ha lymna, delinya, gravyansow, skeusenieth, gwydhyow, hag erel), lien (henn yw romansow, bardhonieth ha skrifow erel) hag artys performya (henn yw ilow, dons, gwariow hag erel).
Schleswig-Holstein
thumb|150px|Schleswig-Holstein yn Almayn Schleswig-Holstein yw stat yn Almayn. Poblans an stat yn niverans 2007 o 2 837 021 a dus. Kiel yw an bennsita.
An Artys
Treweythyow, yn pennskol, artys a styr bagas efanna a destennow henwys an densethow. Synsys yn hemma yw filosofieth, duwonieth, lien, yethow hag istori ynwedh.
Toul
skeusennik|right|Kellylli o re a'n toulys kynsa displegys gans tus. An skeusen a-ugh a dhiskwedh dagyer dhyworth 2900 K.O.K.. An unn a-woles a dhiskwedh unn arnowydh (20ves kansvledhen).
Schleswig-Holstein
Klass:Almayn Klass:Statys
Toul
Toulys yw taklow usys dhe wul oberow yn essa. Re dheuth ha bos toulys moy komplek dres termyn. An toulys kynsa a veu gwrys yn Oos an Men hag Oos Brons. Dres istori, pobel re wrug lies toul nowydh ha komplek.
Calans gregorek
An calans gregorek yu an calans usadow y'n Howlsedhes hedhyu. Yth usyr dedhyow an calans gregorek warbarth gans bledhynnow an "Os Kemmyn" (po "Os Cryst"), herwyth usadow.
Toul
Nebes ensamplow a doulys usys yn fenowgh hedhyw yw an morthol, an alhwedh know, heskennow, pal, pellgowser ha'n jynn-amontya. Taklow sempel avel kollell, pluvennow ha pluvennow plomm yw toulys ynwedh. An fust (gwelen po karrek usys avel arv dhe skwattya taklow) o onan a'n toulys kynsa gwrys gans tus.
Ejyp
Ejyp yw stat yn Kledhbarth Afrika, ynter Ysrael ha Konna Gasa y'n Est, Lybi y'n West, ha Soudan y'n Soth.
Calans gregorek
Ottoma mysyow an vledhen y'n calans gregorek:
Toul
Nebes enevales re dhyskas fatell wra devnydh a doulys ynwedh. Milonydhyon re welas enevales owth usya toulys, ow komprehendya simes, apys, olifanses, ydhyn kepar ha brini, ha dowrgeun mor.
Ejyp
thumb|left|300px|Pyramidow Giza
Calans gregorek
Klass:Kalenderyow
An Artys
Herwydh usadow, "an artys" yw kontrastys gans "an godhoniethow".
Toul
skeusennik|600px|right|Nebes toulys chi
Hamburg
thumb|300 px|Hamburg Hamburg yw sita yn Almayn. Yn 2007, poblans an sita o 1,769,117.
Space Needle
An Space Needle yw tour yn Seattle, Stat Washington, Statys Unys.
Klass:Stat Washington Klass:Touryow
Sachsen-Anhalt
thumb|150px|Sachsen-Anhalt yn Almayn Sachsen-Anhalt yw stat yn Almayn. Poblans an stat yn niverans 2009 o 2 389 859 a dus. Magdeburg yw an bennsita.
Klass:Almayn Klass:Statys
Sachsen
thumb|150px|Sachsen yn Almayn Sachsen yw stat yn Almayn. Poblans an stat yn niverans 2008 o 4 192 700 a dus. Dresden yw an bennsita.
Klass:Almayn Klass:Statys
2002
1999 - 2000 - 2001 - 2002 - 2003 - 2004 - 2005
2002 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Meurth.
Mernansow
Klass:2002
Andrew Climo
Andrew Climo (aswonnys avel Andrew Climo-Thompson yn termyn eus passyes) yw cadoryor Agan Tavas hag esel a vagas lywya an cuntellyans a-barth Seneth Kernow. Yn 2004, ombrofyer Livrel Werynel yn dewysyansow Consel Tre Pensans o va. Climo a screfas "Kernuak Es", lyvryk dyscasow Kernowek, yn 2002. Yn Kernowek Unys Amendys yma ef ow screfa.
Konteth Ohio, Virjynni West
Konteth Ohio (yn Ohio County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Fairmont, Virjynni West
Fairmont yw sita vyghan yn Virjynni West, SUA.
Konteth Ohio, Virjynni West
Ohio
Fairmont, Virjynni West
Klass:Citys yn Vyrjyni West
Corsica
Corsica (Corsek: Corsica, Frenkek: Corse) ew enys ha kenedhel e'n Mor Cres. Ma'n enys west a Italy, soth-est a Frynk ha dhe'n noor a enys Sardinya. Corsica ew onen a 27 régions Frynk, bettegens yth ew henwys "collectivité territoriale" herwydh an laha, ha ma meur a nerthyow dhodho es regions erel.
Thüringen
thumb|150px|Thüringen yn Almayn Rydhstat Turingi (Almaynek: Freistaat Thüringen) yw stat keffrysek (Almaynek: Bundesland) yn Almayn. Poblans an stat yn niverans 2008 o 2,278,136 a dus. Trigys yn Almayn kresel yw Turingi. Erfurt yw an bennsita.
Thabo Mbeki
skeusennik|Thabo Mbeki Thabo Mvuyelwa Mbeki (18 mis Metheven 1942–) o lywydh Afrika Deghow a-dhia 1997 bys 2008. Ev o nessa lywydh an Repoblek wosa diwedh apartheid, ow sywya Nelson Mandela. Geryes da o ev rag promovya an tybyans a "Dhasserghyans Afrika" yn arbennik der an Unyans Afrikek ha NEPAD; hag awos negesa kres yn Rwanda, Burundi ha Kongo.
Corsica
Istory Corsica ew merkys en froas dre woreskyn. An Carthagoyon, an Grekyon coth ha'n Etruscanyon o an kensa goreskynydhyon, kens an enys dhe dhos ha bos radnvro a'n Repoblek Romanek gen Sardinya war-barth. Woja an Emperoureth Romanek dhe godha, an enys a veu goreskydnys gen an Vandalysy, an Visigoths, an Sarsyns ha'n Lombards. Repoblek Genoa a gemeras an enys en 1347, hag y rowlya rag nes dhe 500 bledhen. Woja bresel a 26 bledhen an Repoblek Corsica anserhek a veu formys en 1755, bettegens nag alja an Corsyon towlel an Genowyon mes a'n citys veur arvorek, ha Frynk a bernas an enys dhort Genoa en 1764.
Hedhyw ma tus Corsica ow keskergh rag aga gonisogeth ha tavas dhe vos diberthys, hag ow covyn rag omrowl politek po anserhogeth cowal dhort Frynk. Esedh an governans leel ew Senedh Corsica.
Klass:Pow Frynk Klass:Enesow
Thabo Mbeki
Klass:Afrikans Klass:Lewydhyon
Thüringen
Aswonys yw Turingi gans an les-hanow "Kolon wyrdh a Almayn" (das grüne Herz Deutschlands) awos yma'n Gooswik Duringi (Thüringer Wald) ow korheri lower a'n stat.
Klass:Almayn Klass:Statys
Bremen
thumb|300 px|Bremen Bremen yw sita yn Almayn. Yn 2006, poblans an sita o 548,477.
Delores Hughes
Delores Hughes (1946) o gwarier amerikan geryes da.
2001
2001 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Lun.
Mernansow
Klass:2001
Iseldiryek
Iseldiryek (y'n yeth hy honan, Nederlands) yw taves germanek kewsys gans nebes 21 milvil a dus, yn arbennik yn Iseldiryow ha Pow Belg. Mes Iseldiryek yw yeth soedhogel ynwedh yn Surinam, an Ynysek Antillek Iseldiryek hag Aruba; hag yma niveryow a Iseldiryegoryon yn gogledh Pow Frynk hag Indonesi. An Nederlandse Taalunie (Kesunyans an Yeth Iseldiryek), ow synsi ynno Iseldiryow, Pow Belg, ha Surinam, a dhesin savon an yeth. Yn Pow Belg, y kelwir an yeth menowgh Flamanek: mes homm yw deskrifans ethnek hag istorek a-der yethoniek.
Trevesigoryon iseldiryek yn Afrika Deghow a selyas an yeth Afrikaans ena. Yma Afrikaans haval dh'Iseldiryek hwath, mes yma dyffransow yn gramasek, gis-leveryans ha lytherennans (ha hengov lyennek diberth) ow surhe bos Afrikaans yeth y honan.
Fonologieth
Restren:Dutch-monophthongs.png Restren:Dutch-diphthongs.png
Rannyethow
Yethow ha rannyethow Iseldiryow|thumb|left|350px
Iseldiryek
3. Zuid-Hollands
Edhen
right|thumb|200px|Helghyar an puskes Pandion haliaetus right|thumb|200px|Strus, Struthio camelus – edhen na yll nija. thumb|200px|Bulbul Seychellys, Hypsipetes crassirostris. skeusennik|200px|Edhen howl deudorgh an Ogledh, Cinnyris reichenowi. skeusennik|200px|Hwibon gelvin eskis, Balaeniceps rex skeusennik|200px|Gwibeser gwenen byghan, Merops pusillus skeusennik|200px|Jakana Afrika, Actophilornis africanus skeusennik|200px|Kerghydh kowrek, Ardea goliath skeusennik|200px|Kornhwilen hirvys, Vanellus crassirostris. skeusennik|200px|Molgh worm Fraser, Stizorhina fraseri. skeusennik|200px|Pibydh torrwyn, Actitis hypoleucos. skeusennik|200px|Pysker Afrika, Haliaeetus vocifer. skeusennik|200px|Pyskador brith, Ceryle rudis. skeusennik|200px|Kerghydh wynn byghan, Egretta garzetta.
Iseldiryek
Rannyethow
4. Westhoeks
Edhen
Edhen (liesplek ydhyn) yw esel unn ugh-urdh a enyvales (Lat. Aves), pub huni gans diw esker, pluv, lithyow yn-rag ow kul eskelli, eskern kew, ha gallos dedhwi.
Iseldiryek
Rannyethow
5. Waterlands ha Volendams
Edhen
Yma 10,912 eghen vyw ha 160 eghen dhifeudhys y'n bys ma; ytho, ynsi yw an liesekka klas a viles gans mell keyn war dir. Yma nebes ydhyn ow tybri sugen bleujyow, plansow, has, hwesker, logos, puskes, karyn, po ken ydhyn. Difun dydhweyth a vydh moyha ydhyn, mes re anedha a vydh difun nosweyth po mo. Lies edhen a vyaj yn pell (po divroa) may hallens skeusi rag kewer yeyn. Yn mysk gnasow kemmyn ydhyn yma gelvin askornek heb dens, dedhwi oyow krogenek, ha korf eskern skav mes kres. An vrassa rann anedha a yll neyja y'n ayr, mes niver a eghennow (yn arbennik war enesow) re gollas an gallos ma: r.e. pennow-gwynn, strusyow hag kiwis.
Iseldiryek
Rannyethow
6. Zaans
Edhen
Sur yth hevel y'n eur ma ydhyn dhe esplegya diworth arghpedrevanes, h.y. diworth an bagas Maniraptora a'n is-urdh Theropoda. Ydhyn ytho yw rann a'n klas Reptilia (kramviles), ha'ga nessa kerens y'n klas na yw krokodiles. Yma ydhyn, kramviles erell, ha bronnviles ow furvya an Amniota, enyvales gans mell keyn a omgerdhas rag triga war dir.
Teyluyow
herwydh an Unyans Ydhyniethel Keswlasek (IOC) (An niveryow a gomprehend eghennow yw difeudhys.)
Iseldiryek
Rannyethow
8. West-Fries
Edhen
Devynnow
Klass:Ydhyn
Iseldiryek
Rannyethow
9. Bildts, Midslands, Stadsfries hag Amelands
19. Utrechts-Alblasserwaards
1904
1901 1902 1903 - 1904 - 1905 1906 1907
Iseldiryek
Rannyethow
20. Zuid-Gelders
1904
1904 o blydhen lamm y'n dydhyans gregorek ow talleth dy' Gwener.
Iseldiryek
Rannyethow
21. Noord-Brabants en Noord-Limburgs
1904
Mernansow
Klass:1904
Iseldiryek
Rannyethow
23. Oost-Vlaams
Zeeuws/Flamanek Howlsedhes
1. West-Vlaams
Is-Almaynek
10. Kollumerlands
11. Gronings ha Noord-Drents
12. Stellingswerfs
14. Zuid-Drents
15. Twents
16. Twents-Graafschaps
17. Gelders-Overijssels (Achterhoeks) hag Urks
18. Veluws
24. Limburgs
Konteth Prince William, Virjynni
Konteth Prince William (yn Prince William County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Prince William
Charlie Chaplin
thumb|right|200px|Charlie Chaplin ow kwiska y wiskas "an skajyn"
Charlie Chaplin (16 mis Ebryl 1889 – 25 mis Kevardhu 1977) o gwarior ha gwrier a fylmow sowsnek geryes da.
Fylmow
Klass:Dinethyansow 1889 Klass:Gesyoryon Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Gwaynyoryon a Bewas Akademi der Enor Klass:Kevarwodhoryon fylm Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1977
Konteth Clarke, Virjynni
Konteth Clarke (yn Clarke County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Gweriniethoryon Livrel
Eseli Chi an Arlydhi a-lemmyn
Klass:Gwlasegeth an Ruwvaneth Unys Klass:Parti politek y'n Ruwvaneth Unys
Pow Ousbek
Pow Ousbek (yn Ousbek, O‘zbekiston) yw gwlas yn Asi Gres.
Klass:Gwlasow yn Asi
2003
2000 - 2001 - 2002 - 2003 - 2004 - 2005 - 2006
2003 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Mergher.
Mernansow
Klass:2003
Lowender Peran
Lowender Peran yw gool bledhynnyek synsys yn Porthpyran a solempen ertach diblans Kernow a ilow, dons, kanow ha hwedhlow hengovek, keffrys hag y gevrennow gans Breten Vyhan, Kembra, Enys Manow, Alban ha Wordhen.