cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Athens, Jeorji
thumb|300 px|Athens thumb|250px| Athens yw sita yn Jeorji, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 127,315.
An sita a veu fondys yn 1806.
Gwiasva
Klass:Citys yn Jeorji Klass:Kontethow Jeorji
Gainesville, Jeorji
thumb|250px|Gainesville, Hall County Courthouse thumb|250px| Gainesville yw sita yn Konteth Hall, Jeorji, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 42,296.
Gwiasva
Klass:Citys yn Jeorji
Baglan
thumb|Baglan Baglan yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SS79SE05). Yma hi 28.7 mildir (46.3 km) dhiworth Kardydh ha 158.1 m (254.5 km) dhiworth Loundres. 6627 o braster an poblans yn 2011, ha 557 (8.4%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Konteth Raleigh, Virjynni West
Konteth Raleigh (yn Raleigh County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Raleigh
Macon, Jeorji
thumb|300 px|Macon thumb|250px| Macon yw sita yn Jeorji, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 157,346.
An sita a veu fondys yn 1823.
Gwiasva
Klass:Citys yn Jeorji Klass:Kontethow Jeorji
Edward Lhuyd
Edward Lhuyd (po Llwyd) (1660–30ns Metheven, 1709) o naturor, losonydh, yethonydh, doronydh hag antikwari a Gembra.
Overland Park, Kansas
thumb|300 px|Pennplas Black & Veatch thumb|300px| Overland Park yw sita yn Konteth Johnson, Kansas, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 197,238.
Edward Lhuyd
Genys veu ev yn Keredigyon; y havas ev adhyskans yn Kroes Oswald ha Pennskol Rysoghen yn 1682. Yn 1684, y kwaynyas ev soedh avel darbarer dhe Withyas an Gwithti Ashmolean. Yth esa Lhuyd y honan Gwithyas an Gwithti a-dhia 1690 bys 1709.
Philippi, Virjynni West
Klass:Citys yn Vyrjyni West Klass:Seow konteth an Statys Unys
Overland Park, Kansas
An sita a veu fondys yn 1905.
Edward Lhuyd
Yth esa Lhuyd ow vyajya a-les. Yn 1688, y hwrug ev rol a loson leel yn Eryri, Kembra Gogledh. (Yma lili Eryri, Lloydia serotina, ow toen y hanow hwath.) Wosa 1697, Lhuyd a wodrigas pub konteth yn Kembra, hag a-wosa Alban, Wordhon, Kernow, ha Breten Vyghan. Yn 1699, gans gweres arghansek a Isaac Newton, y tyllas ev rol a enyvales gyllys yn meyn kuntellys a-derdro Pow Sows. Pennskol Rysoghen a'n gwrug Mester Artys yn 1701.
Michael Jackson
thumb|Jackson, [[1993]] Michael Joe Jackson (29 Est, 1958 – 25 Metheven, 2009) o kaner, donsyer ha gwarier amerikan geryes da.
Edward Lhuyd
Yn 1707 y tyllas ev an kynsa lyver a Archaeologia Britannica: an Account of the Languages, Histories and Customs of Great Britain, from Travels through Wales, Cornwall, Bas-Bretagne, Ireland and Scotland. Yma'n lyver ma ow preservya lies flourenn a Gernewek, warbarth gans akontys gramasek hir a'n yethow Keltek oll. Yma y skrifennow Kembrek, Kernewek, h.e. ow kul devnydh a lytherennans fonologiek a-varr. (Gwelewgh Dzhûan Tshei an Hɐr rag sampel.)
Overland Park, Kansas
Gwiasva
Klass:Citys yn Kansas
Michael Jackson
Klass:Kanoryon amerikanek Klass:Mernansow 2009 Klass:Ynkleudhyansow yn Kaliforni
Edward Lhuyd
Blydhen a-wosa, ev a veu dewisys avel esel an Kowethas Ryal. Y ferwis ev a fagel an skevens yn 1709.
Kevrenn yn-mes
Klass:Dinethyansow 1660 Klass:Godhonydhyon Klass:Kembrion Klass:Mernansow 1709 Klass:Skriforyon yn Kernowek Klass:Studhyansow keltek
Brighton
Brighton yw cita trethvor yn Sussex Ost, Pow Sows. Yma poblans a 290,885 yn 2019 ha drefen an poblans bras LKDT, Brighton yw an "penncita ansodhogel kethreydhel a'n Ruwvaneth Unys".
An cita yw representys gans diw pastellow vro: Brighton Kemptown ha Brighton Pavilion. Brighton Kemptown yw representys gans Lloyd Russell-Moyle (Parti Lavur) a-dhia 2017. A-dhia 2010, Brighton Pavilion re beu representys gans Caroline Lucas (Parti Gwyrdh).
Klass:Sussex Est Klass:Trevow yn Pow Sows
Kansas City, Kansas
thumb|300 px|Gwel Kansas City thumb|300px| Kansas City yw sita yn Konteth Wyandotte, Kansas, Statys Unys. Yth esa dhedhi poblans a 156,607 a drigoryon yn 2020.
Gwiasva
Klass:Citys yn Kansas Klass:Kontethow a'n Statys Unys
1170
bledhen gemmyn
Klass:1170
Blaendulais
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Konteth Randolph, Virjynni West
Randolph
Albany, Jeorji
thumb|250px| Albany, Phoebe Putney Memorial Hospital thumb|250px| Albany sita yn Konteth Dougherty, Jeorji, Statys Unys. Yn 2020, poblans an sita o 69,647.
Ranndir Balweyth Bre Garn
skeusennik|Atalvaow y'n [[Dowr Seythyn|Nans Seythyn dhe Wonnamena yn 1979.]] Ranndir balweyth y'n ranndir koth a Garadon war amal soth-est Goon Brenn yw an Ranndir Balweyth Bre Garn. Aswonnys veu an ranndir rag y valyow kober ha mengleudhyow growan, mes balyes veu sten ha tungston yn mynsow byghanna keffrys. An arenebedh a oberas yntra 1840 ha 1890 ha hi yw ensampel da a dirwedh balweyth kober kernewek 'bumm dhe vust'. An Ranndir Balweyth Bre Garn yw rann an Dirwedh Balweyth Kernow ha Dewnens West.
Albany, Jeorji
An sita a veu fondys yn 1838.
Round Maple
Klass:Trevow yn Pow Sows
Albany, Jeorji
Gwiasva
Klass:Citys yn Jeorji
Ranndir Balweyth Bre Garn
Istori
Lower a valyow ha hwelyow koth dhe'n north veu eylygerys avel an Balyow Feniks Unys po Stowes ha meur a voon kober veu trovyes yn nebes anedha. Mes nyns esa pub assay sewena. An skorrennow dhe Vre Garn Est ha West o an sewenna. skeusennik|Hwelyow koth hag atalvaow Bal Bre Garn Soth yn 1979 dhe Wonnamena.
Karyans
Res o dhe'n balyow bos junyes gans an nessa trev, Lyskerrys, awos y vos kales dhe dhria an daffar, keunys ha proviansow dhe'n arenebedh war an woon ughel. Wosa deg bledhen an Hyns-horn Lyskerrys ha Karn veu drehevys a-dhyworth Dowr an Woon ogas dhe Lyskerrys dhe Wonnamena, ple'th esa porthva gans an Dowrgleudh Kesunyans Lyskerrys ha Logh ha'n Hyns-horn Lyskerrys ha Logh wosa henna. Bys 1850 an hyns-horn a junsa gans ogasti pub bal y'n arenebedh.
Trevesigethow
skeusennik|Shafta Holman an Bal Bre Garn Soth. Henwys yw an jynnji ma "an Den y'n Bal" gans an pobel leel awos form an remenans. Awos an milyow a dus bal esa ow tos dhe'n arenebedh rag dhe oberi y'n hwelyow, res o dhe drevesigethow bos grondyes yn snell yn unikter an arenebedh balweyth. Wor'talleth yth esens i travyth moy ages trevow shanty a gonsystyas a rewyow a derassys, chapelyow ha skloyow war an woon yger. An wigow a Menyon, Darit, Pennsilva, Krows Trewartha, Halgemmyn ha Crow's Nest veu grondyes dhe'n pols ma, hag an trevesigethow a Sen Kler, Koosyar ha Lyskerrys ow tevi yn snell ynwedh.
Diwedh oberyansow
skeusennik|Bal Feniks Unys yn 1907. Kovadhow a dhiskwedh bos 650,000 tonnas a gober balyes yn le ages tri degvledhen. Awos an keswlasheans a valweyth kober dhe'n pols ma, an bumm a dheuth dh'y dhiwedh yn uskis. An balyow byghan a wrug degea yn skon, mes res o dhe'n re brassa avel Bre Garn Soth degea yn 1880 ynwedh. Feniks Unys a besyas owth oberi y skorrennow sten rag spys, mes ev a wrug degea wor'tiwedh ow kemeres ganso an hyns-horn ha mengleudhyow growan a fydhsa warnodho.
Wosa degeans
Yth esa assay dhe eylygeri an skorrennow Feniks ha'n skorrennow Nans Arghans war Woon Koradek y'n 20ves kansvledhen a-varr, mes i a dheuth dhe dravyth.
An drehevyansow balweyth veu gesys war an woon hag emlow Bre Garn, ow breyna ha diskara dres termyn. Y hyllir gweles lower a remenans an jynnjiow koth, despit an termyn hir a-ban aga forsakyans.
An jynnji Houseman veu treylyes dhe withti an arenebedh hag ev a yll bos godrigys heb kost.
A-gynsow Konsel Kernow re gevarghewas lower a vona y'n remenans ma dhe stoppya aga diskar finek.
Rol a valyow y'n Ranndir Balweyth Bre Garn
skeusennik|Gwithti yn jynnji Houseman. Yth esa lower a valyow y'n arenebedh Bre Garn, ytho nyns yw an rol ma dien.
Kevrennow a-ves
Klass:Balweyth
Staunton, Vyrjynia
250px|thumb|right|Staunton Ma Staunton yn Vyrjynia, Statys Unys Amerika, ogas dhe'n Menydhyow Appalachian yn Nans Shenandoah. Hy foblans yw dro dhe 23 853 a drigoryon. Ma motorforth 81 passya ryb an dre. Cyta anserghek yn mysk Conteth Augusta yw hy.
Klass:Citys yn Vyrjyni
Topeka, Kansas
thumb|300 px|Gwel Topeka thumb|300px| Topeka yw pennsita Kansas, Statys Unys. An sita a veu fondys yn 1854 hag ynkorforys yn 1857. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 126,587.
Warner Robins, Jeorji
thumb|250px| Warner Robins yw sita yn Jeorji, Statys Unys. Yn 2000, poblans an sita o 61,336.
An sita a veu fondys yn 1942.
Gwiasva
Klass:Citys yn Jeorji
Valdosta, Jeorji
thumb|250px| Valdosta, County Courthouse thumb|250px| Valdosta yw sita ha se konteth Konteth Lowndes, Jeorji, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 55,378.
Gwiasva
Klass:Citys yn Jeorji Klass:Seow konteth an Statys Unys
Indus (ranneves)
Indus yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Mosk Sheikh Ali al-Bakka
Mosk Sheikh Ali al-Bakka po Mosk Shaykh Ali al-Baka (Arabek مسجد الشيخ علي بكاء) yw mosk 13ves kansvledhen y'n rann north-west a cita goth Hebron y'n Lann West. Desedhys yw y'n kwarter Harat ash-Sheikh (po Sheik Ali al-Bakka), onan a gwartrys an Cita Goth, henwys dhyworth an mosk.
Fondys veu an mosk gans Husam ad-Din Turuntay yn 1282 dres reyn sultan al-Mansur Qalawun a'n teylu rial Mamluk. Turuntay o kannas an sultan yn Jerusalem. Henwys yw an sentri dhyworth Sheikh Ali al-Bakka, hembrenkyas Sufi a vri a Irak o trigys yn Hebron. An tourek a veu drehevys gans an lesruw, Sayf al-Din Salar (d. 1310).
Distruys veu an mosk gwreydhek ogas yn tien, mes an tourek a sev hwath, ha prederys yw avel ensampel da a bennserneth Mamluk. Ev a worwedh war woles hirpedrek, mes furv an tourek yw hweghkornek. Yma dhe woles an tourek tremenva gammys a hembronk dhe'n garth. Yn 1978 mosk nowydh a veu drehevys war an tyller, mes gwithys veu remenans an mosk kynsa.
Dustini
Klass:Moskow Klass:Stat a Balestin
Wichita, Kansas
Wichita yw an vrassa sita yn Kansas, Statys Unys. Yth esa dhedhi poblans a 397,532 a drigoryon yn 2020.
An sita a veu fondys yn 1863.
Gwiasva
Klass:Citys yn Kansas Klass:Seow konteth an Statys Unys
Blaengwrach
Blaengwrach yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SN80NE31). Yma hi 26.6 mildir (42.8 km) dhiworth Kardydh ha 151.4 m (243.7 km) dhiworth Loundres. 1117 o braster an poblans yn 2011, ha 162 (14.5%) a wodhya kewsel Kembrek.
Castel, Gernsi
Castel (Frynkek: Sainte-Marie-du-Câtel; Gernsek: Lé Casté) yw plyw yn Gernsi.
Klass:Pluwow Gwernenys
Hydrus (ranneves)
Hydrus yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Moskva
Moskva (Москва́ Moskva yn Russek) yw sita vras yn Russi. Y'n termyn ma, pennsita Russi yw hi, gans poblans a 10,382,754 a drigoryon.
Klass:Citys ha trevow yn Asi Klass:Citys ha trevow yn Europa Klass:Russi
Jamys VII ha II
thumb|right|200px|Jamys VII ha II Myghtern Pow Sows, Alban ha Wordhon Jamys Stuart (1633–1701) a reynya avel an myghtern Jamys VII a Alban, I a Bow Sows hag yn titel a Wordhon ha Pow Frynk a-dhia 1685. A-dro dhe 1668 y teuth ev ha bos katholik, dell wrug y vroder Charlys II yn eur y vernans. Ev o Dug Evrek kyns sywya y vroder avel maghtern. An Senedh a'n chassyas dhiworth Breten Veur yn 1688 wosa dineythyans y vab, James Francis Edward Stuart, ha Wella a Oranje a gemmeris y le. Luyow Jamys ha Wella a omladhas bresel yn Wordhon 1689-1690, mes Jamys a veu chassys yn-mes arta. Dhe Bow Frynk yth eth ev. An re a'n skoedhya ev ha'y eryon yw henwys an Jakobitydhyon.
Klass:Dinethyansow an 17ves kansvledhen Klass:Mernansow 1701 Klass:Rielder Bretennik
North Charleston, Karolina Dheghow
thumb|300 px|Hel an dre, North Charleston thumb|250px| North Charleston yw sita yn Karolina Dheghow, Statys Unys. Yth esa dhedhi poblans a 97,471 a drigoryon yn 2010.
Gwiasva
Klass:Citys yn Karolina Dhyghow
Dilma Rousseff
Dilma Vana Rousseff (genys 14ves Mis Kevardhu, 1947) yw an 36ves Lywydh a Vrasil ha'n kynsa benyn y'n soedh na. Hi a veu etholys an 31ves Mis Hedra 2010.
Klass:Benenes Klass:Dinethyansow 1947 Klass:Drogoberoryon Klass:Lewydhyon Klass:Pobel vrasilek
1250
bledhen gemmyn
Muna Handal-Dayeh
Handal-Dayeh a veu genys yn 1957, ha gasa Palestayn gan hy theylu pan o hi 6 mis. An teylu a wayas dhe'n Statys Unys, ha megys veu Handal-Dayeh yn Milwaukee, Wisconsin, ha San Diego, Kaliforni. Hi a oberas y'n kynsa le y'n diwysyans elektronek, kyns dalleth hy howethyans hy honan yn 1992.
1250
Klass:1250
Muna Handal-Dayeh
Handal-Dayeh o ynwedh esel fondya a'n Kessedhek Gorth-disfaverans Amerikanek-Arabek. Hi a esedh war y gesva hwath, keffrys ha synsi hy sodh avel Lewydhes an Kowethas Bethlem.
Dustini
Klass:Dinethyansow 1957 Klass:Amerikanesow Klass:Palestinyadesow
Is-Almaynek
Yeth Germanek, po bagas yethow, kewsys yn kledhbarth Almayn, Iseldiryow ha Pow Belg yw Is-Almaynek (y'n yeth hy honan, Plattdüütsch po Nedderdüütsch). Taves ranndiryel yn Iseldiryow yw hi. Iseldiryek, Afrikaans ha Limbourgek yw yn Is-Almaynek.
Yethow ha rannyethow
thumb|380px
Lynkow
Lowlands-L (yn Neddersassisch)
Linen Baya Porthia
skeusennik|Trenow ow kortos dhe Worsav Porthia. Y hyllir gweles drehevyans an gorsav gwreydhek y'n gilva. An Linen Baya Porthia yw linen hyns-horn 4.25 mildir (6.84 km) a-dhyworth Lannudhno dhe Borthia yn Kernow. Hi a veu ygerys yn 1877 avel an hyns-horn 7 tros-hys (2,134 mm) kledhrennow ledan diwettha dhe vos drehevys yn Pow Sows. Treylyes a veu an linen dhe eyj savonek ym 1892 hag ev a bes dhe oberi avel hyns-horn an gemeneth a gar lower a drethysi ha havysi pub bledhen.
Konteth Ritchie, Virjynni West
Konteth Ritchie (yn Ritchie County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Linen Baya Porthia
Rann a Geskowethyans Kledhrennow Dewnens ha Kernow yw an linen.
Konteth Ritchie, Virjynni West
Ritchie
Linen Baya Porthia
Istori
skeusennik|Gorsav Porthia gwreydhek. An Hyns-horn Diberth Porthia a ombrofyas rag Reyth an Senedh yn 1845. Mes an kompani a dhenaghas y blott wosa reyth an Hyns-horn Kernow West dhe fyllel. Reyth nowyth a veu kevys yn 1873 dhe vyldya'n linen avel ystynnans a Hyns-horn Kernow West, esa rann a Hyns-horn an West Bras dhe'n pols na. Byldyes a veu an linen avel 7 tros-hys (2,134 mm) hyns-horn kledhrennow ledan, tressa kledhren a veu addyes yn 1888 rag gallesogi trenow 4 tros-hys 81⁄2 meusva (1,435 mm) dhe dhrehedhes an borthva dhe Lannanta. An tren kledhrennow ledan diwettha a bonyas war an 20ves a vis Me 1892, a-ban dhana pub tren re beu geyj savonek.
Pub lergh-gwitha dhe Borthia a veu kemerys dhe-ves yn 1966 ha pub tren war an skorren a veu oberys gans unsesow liesek disel. Yn 1973, an kay dhe Borthia a veu gwayes dhe asa spas rag park kerri. Gorsav nowyth a veu ygerys dhe Holanek Lannanta yn 1978 yntra Lannudhno ha Lannanta. Park kerri meur a veu drehevys ena ragdho dhe oberi avel Park ha Viaj rag Porthia.
Hyns
skeusennik|Tren dhe Worsav Holanek Lannanta. Unn hyns yw an linen rag y hirder oll heb leow-passya. Ev a bon a-hys an Dowr Heyl ha'n arvordiryow wosa henna.
Gonisyow
skeusennik|Tren ogas dhe Lannanta. Pan esa'n hyns-horn oberys gans Trenow Wesseks (Wessex Trains), yth esa 26 trenow pub dydh. Hyns-horn Bras an West a dhallathas oberi'n linen yn 2006 hag y hwrussons lehe niver an gonisyow y'n gwav dhe 16 pub dydh, mes yth oberas an 26 tren pub dydh y'n hav hwath.
Trenow y'n hav yw oberys gans settys klas 150 dew-gocha hag y'n gwav gans unn-kocha klas 153. Nebes trenow a ober dhe ha dhyworth Pennsans rag gallesogi chanj an mayni.
Gweller ynwedh
Klass:Hensi-horn yn Kernow
Karvyrdhin Est ha Dinefwr (pastell vro Senedh an RU)
Karvyrdhin Est ha Dinefwr yw pastell vro rag Senedh an Ruwvaneth Unys yn Kembra. Representys re beu gans Jonathan Edwards (Plaid Cymru dhe 2020, Anserghek a-dhia 2020) a-dhia 2010.
Devynnow
Klass:Kembra Klass:Pastellow vro y'n Ruwvaneth Unys
Kollji Glasneth
Kollji Glasneth o kres a dhyskans managhek yn Kernow y'n Oesow Kres. Yth esa an kollji yn Pennrynn. Fondyes veu yn 1265 gans an epskop a Garesk. Omma y skrifas lies hwel pur-boesek a lyenn Kernewek: an Ordinalia ha Beunans Meriasek, gwariow kryjyk y'n yeth Kernewek. Terrys veu an kollji yn 1548 yn termyn an Dasfurvyans.
Dargan yn kever Kollji Glasneth yw an kottha kows leun sawyes y'n tavas Kernewek: "In Polsethow ywhylyr anethow" (Yn Pollsethow y hwelir anethow) – Polsethow o hanow koth war Lasneth. Yma'n lavar ma ow ragresek fonyans an kollji yn 1265, herwydh Henry Jenner (Handbook, 1904).
Bryn
Bryn yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SS89SW24). Yma hi 24.9 mildir (40.1 km) dhiworth Kardydh ha 154.2 m (248.1 km) dhiworth Loundres. 885 o braster an poblans yn 2011, ha 110 (12.4%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Mount Pleasant, Karolina Dheghow
thumb|300 px|Bargen-Tir Boone Hall yn Mount Pleasant thumb|250px| Mount Pleasant yw tre yn Konteth Charleston, Karolina Dheghow, Statys Unys. Yth esa dhedhi poblans a 67,843 a drigoryon yn 2010.
Gwiasva
Klass:Karolina Dhyghow Klass:Trevow y'n Statys Unys
Marcia Wallace
thumb|Wallace, 1994 Marcia Karen Wallace (1 Du 1942 – 2013) o gwarier amerikan geryes da.
Klass:Dinethyansow 1942 Klass:Gesyoresow Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Gwarioresow lev Klass:Gwarioryon wari gwydhyow amerikanek Klass:Mernansow 2013 Klass:Ynkleudhyansow yn mor
Teylu Sothdyji
Sothdyji (Southcott) yw hanow teylu rag Kernow hag Dewnens. Kensa kampollys yn an 13th kansvledhen Michael Southcote byw yn Bosvena.
An Teylu Sothdyji Pysadow
'' ADHEW Ollgallosek, Gwitha war a’gan gen bro ha gen mor. Yn-huvel ny a’th pys a gidya’agan salowen dh’agan porthys. Benyga’gan porthys may I martesen salow dh’agan dehweles. Res agan gorholyon bos pals ha ‘gan porthys soweni. Re’th gras. Amen ''
Klass:Teyluyow
Lacerta (ranneves)
Lacerta yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
N'Djamena
N'Djamena (Arabek: نجامينا Nijāmīnā) yw pencyta Chad.
Klass:Citys ha trevow yn Afrika
Torrasneth
skeusennik|left|160px|Benen gans flogh: an 26ns seythen. An studh a garya unn po moy a yssew, gelwys kynflogh po embryo, a-ji brys benen yw torrasneth. Y hyllir kavos lies omdhegyans yn unn dorrasneth, rag ensampel, gevellyon po tri flogh warbarth. Torrasneth dhenel yw an eghen a dorrasneth studhyes an moyha a bub bronnvil. Medhygyon golovas yw an huni a witha kasys a dorrasneth a beryl ughel. Gwelivedhesow yw an huni difedhegel a with torrasneth ha benenes torrek.
Dinythyans a hwer dell yw usys 38 seythen wosa omdhegyans: hemm yw, a-dro dhe 40 seythen wosa dalleth amseryow an venen. Reknans an dedhyas a greg war gylgh amseryow savonek a 28 dydh.
Displegyans
Klass:Yeghes
Maseru
200px|right|thumb|Maseru yn Lesotho. Maseru yw pencyta Lesotho.
Klass:Citys ha trevow yn Afrika
Elven gymyk
Rag usyansow erel, y hweller Elven (klerheans)
{| class="wikitable sortable" ! Z !! Arwodh !! Kernowek !! Sowsnek
Castell-nedd
Castell-nedd yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SS79NE05). Yma hi 29.8 mildir (47.9 km) dhiworth Kardydh ha 158.2 m (254.5 km) dhiworth Loundres. yw braster an poblans, ha 1666 (9%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Bugh
right|thumb|Bugh [[Europa|Europek.]] Chatel (Bos taurus) yw enyvales bras y'n teylu Bovidae. Y kelwir esel benow an eghenn ma bugh, hag esel gorow tarow po oghen. Drefenn aga leth, kig, ledher ha nerth owth aras, milvilyow a jatel a vydh megys gans tus yn bargen-tiryow ha ken tylleryow. Ymons i ow tybri gwels ha plansow greun erell. Avel vronnviles, yma bughes ow bronna aga yowynkes (gelwys leughi) der sagh bras ynter aga diwarr helergh. Leth bughes a'n veus bri veur yn erbys denel. Yn mysk askorr lethek poesek gwrys a-dhia leth bughes, yma keus, yogort, kowles, dyenn, hag amanenn. Bughes yw enyvalow sans yn Hindoueth; war-lergh unn lavar Eyndek, "An vugh yw agan mamm drefenn aga ri leth". Hanow kig chatel yw bewin.
right|thumb|Zebou, po bugh Eyndek. Yma lies aghow a jatel y'n bys ma, r.e. an sebou Eyndek neb yw bothek rag durya yn kwell an bros trovannel. Chatel Frisek po Holstein yw an moyha agh lethek y'n bys. Chatel Hereford a'n megir yn kynsa le rag bewin. Chatel gornek a's gelwir gwarthek.
Ster
An Tarow (20px, Latin Taurus) yw bagas sterennow y'n arwoedhkylgh, es y weles y'n Gwav. Y dhesedhans usi ynter an Evellyon dhe'n West ha'n Hordh dhe'n Est. Perseus hag Auriga usi dhe'n North. Aldebaran yw an splanna sterenn y'n bagas.
Yn sterorieth an Howlsedhes, yma arwoedh an Tarow ow talleth an 20ves a vis Ebryl ha gorfenna an 20ves a vis Me. Mes y'n sterorieth Hindou yma'n arwoedh ow talleth an 14ves a vis Me ha gorfenna an 19ves a vis Metheven. Y tybir bos an Tarow unn 'arwoedh an dor' (avel an Wyrghes ha'n Aver). Gwener a's teves hy threveth ynno.
Klass:Ammeth Klass:Bronnviles 02
Yamoussoukro
Yamoussoukro yw pencyta Côte d'Ivoire.
Klass:Citys ha trevow yn Afrika
Fortaleza Esporte Clube
Fortaleza Esporte Clube yw bagas pell-droes yn Fortaleza, Brasil. Yn 1918 y feu va fondyes. Hanow an bagas, Fortaleza, a styr "a'n avon" poken "teythek a Fortaleza".
Klass:Brasil Klass:Pel droos
Segar Bastard
Segar Richard Bastard (25 Genver 1854 – 20 Meurth 1921) o breusydh ha gwarier pel-droos bodhesik sowsnek. Genys veu yn Chigwell, Essex. Ev a warias dhe dri bagas avel bodehsik, ha representya y wlas, Pow Sows, unnweyth. Breusydh keswlasek o ynwedh, meur a vri y'n bys pel-droos sowsnek. Ev o an breusydh yn kynsa pennwari an Hanaf FA yn 1878 yntra Wanderers ha'n Royal Engineers y'n Oval ha breusydh gwari kynsa Pow Sows erbynn Kembra yn 1879. Ev a warias krycket rag Para Konteth Essex ha'n MCC. Y alwesigeth o noter.
Klass:Dinethyansow 1854 Klass:Mernansow 1921 Klass:Sowson
Bakteria
Bakteria (unplek: bakteriom) yw bagas a organedhow ungellek, korrwelek. Yma kellow byhan heb sprusen wir dhedha. Pur gemmyn yns i yn ogas pub kerhynnedh war an planet. Nebes bakteria a gaws disesys avel kolera, klavor ha'n pla gwynn. skeusennik|400px|left|Gwedhen fylogenynnek ow tiskwedhes an perthynyans ynter an Archaea hag arlottethow erel bewnans. Eukaryotes yw liwys rudh, archaea gwyrdh ha bakteria glas. Dhyworth Ciccarelli et al. (2006)
Kevrennow a-ves
Klass:Organedhow
Keynskrif an Chartour
Keynskrif an Chartour yw bardhonek Kernewek a 41 linenn, kevys gans Henry Jenner y'n Gwithti Predennek yn 1877. An bardhonek a veu skrifys orth keyn unn chartour (Add. Charter 19,491) warnodho an dydhyans 1340. Ytho, an keynskrif y honan a veu gwruthys wosa henna – Jenner a brofyas dydhyans a-dro dhe 1400.
Willis Tower
thumb|right|Willis Tower
Keynskrif an Chartour
Leveryas an bardhonek a soen demmedhyans yntra dew berson – dhe'n den ev a brays gnasow an venyn ("Nag eus hy far/ a barth ma dhe bons Tamar"), ha dhe'n venyn ev a gusul lelduri ("Mar a'n keffydh yn danjer/ synsa fast yndella").
Willis Tower
An Willis Tower yw drehevyans yn Chicago, Illinois, Statys Unys. An uhella drehevyans y'n cita yw ev (527 meter).
Keynskrif an Chartour
Jenner a gavas an keynskrif hag ev ow hwilas geryow Kernewek war geynyow chartours yn kever Eglosstefan (yn konteth Powder ogas dhe Sen Ostell). Kynsa vershyon an gan ma a dhellos Jenner y'n Athanaeum yn 1877, ha Whitley Stokes a dhellos vershyon ewnhes y'n Revue Celtique.
Willis Tower
Klass:Illinois Klass:Sodhvaow
Keynskrif an Chartour
Lauran Toorians a dhellos breus arnowydh yn kever an gan (The Middle Cornish Charter Endorsement – The Making of a Marriage in Medieval Cornwall, Innsbruck, 1991; ISBN 3-85124-622-5) hag ynno treylyans Sowsnek ha kampoellow a-gritik. Yn 1994, Ray Edwards a wrug dyllans an tekst hengovek warbarth gans treuslytherennans Kernewek Kemmyn.
Tennessi
Tennessi (yn Tennessee) yw stat yn Statys Unys Amerika. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 6,910,840.
Gwiasva
Klass:Statys an SUA
Louisville, Kentucky
Louisville yw an vrassa sita yn Kentucky, Statys Unys. Yth esa dhedhi poblans a 741,096 a drigoryon yn 2010.
Gwiasva
Klass:Citys yn Kentucky Klass:Kontethow Kentucky Klass:Seow konteth an Statys Unys
1564
Klass:1564
Ynys Rhode
Ynys Rhode (FSS: Enys Rhode; Rhode Island) yw stat yn Statys Unys Amerika. Poblans an stat yn niveryans 2020 o 1,098,163.
Gwiasva
Klass:Statys an SUA
Lexington, Kentucky
thumb|300 px|Lexington thumb|300px| Lexington yw sita yn Kentucky, Statys Unys. Yn 2008, poblans an sita o 295,803.
Konteth Roane, Virjynni West
Konteth Roane (yn Roane County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Lexington, Kentucky
An sita a veu fondys yn 1775.
Konteth Roane, Virjynni West
Roane
Lexington, Kentucky
Gwiasva
Klass:Citys yn Kentucky Klass:Kontethow Kentucky
Indiana
Indiana yw stat yn Statys Unys Amerika.
Gwiasva
Klass:Statys an SUA
Cilybebyll
Cilybebyll yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SN70SW78). Yma hi 32.6 mildir (52.5 km) dhiworth Kardydh ha 159.4 m (256.6 km) dhiworth Loundres. 4633 o braster an poblans yn 2011, ha 1252 (27%) a wodhya kewsel Kembrek.
An Travyth Kevys
An Travyth Kevys yw para pel-droes yn Newry, Wordhen Gledh. Hanow sodhogel an klub yw Newry City A.F.C.. Fondyes veu an klub yn 2013 wosa an klub gwreydhyel dhe dhos skatt yn 2012. Hanow an sportva yw 'The Showgrounds'.
Charleston, Karolina Dheghow
Charleston yw sita yn Karolina Dheghow, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 150,277.
An sita a veu fondys yn 1670.
Lannust
Lannust yw tre yn Pennwydh, Kernow. Y boblans yw.
Charleston, Karolina Dheghow
Gwiasva
Klass:Citys yn Karolina Dhyghow
Lannust
Mirva
skeusennik|Cernyw St Just Klass:Trevow yn Kernow
John Goodman
thumb|Goodman, [[2014]] Jonathan Stephen "John" Goodman (1952) o gwarier amerikan geryes da.
Governans
Governans yw bagas a dus gans an nerth dhe rewlya yn tiredh, herwydh an lagha menystrek. Y hyll an tiredh ma bos kenedhel, rannvro, po ranndir a-ji dhe genedhel po rannvro.
Skrypt Latin
Skrypt Latin, po an lytherennek romanek yw an lytherennek moyha kemmyn y'n bys hedhyw. Y tisplegyas dhyworth versyon west a'n lytherennek Grek, usys yn cita Cumae, displegys awosa dhe furvya an lythyrennek Etruskek. An Romanes a asvabas 21 a'n 26 lythyren Etruskek dhe skrifa Latin.
Governans
Klass:Gwlasegeth
Konteth Summers, Virjynni West
Konteth Summers (yn Sowsnek, Summers County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Skrypt Latin
Dres an Osow Kres, aswiwys veu rag devnydh gans an brassa rann a yethow Europa west, ha nebes yethow yn Europa est ynwedh, rag ensampel nebes yethow Slavek.
Konteth Summers, Virjynni West
Summers
Skrypt Latin
skeusennik|left|250px|An gwlasow a wra devnydh a'n lytherennek Latin. Gwyrdh tewl: avel lytherennek sodhogel; gwyrhd golow: lytherennek sodhogel warbarth ha lythyrenegi erel.
Forest, Gernsi
Forest (Frynkek: La Forêt; Gernsek: La Fouarêt) yw plyw yn Gernsi.
Skrypt Latin
Nebes yethow re janjyas dhyworth lytherenegi erel dhe'n lytherennek Latin. Romaniek a janjyas dhyworth an lytherennek kyrillek y'n 18ves kansvledhen ha Turkek dhyworth an lytherennek arabek yn 1928. Haus re janjyas ynwedh.
Forest, Gernsi
Klass:Pluwow Gwernenys
Skrypt Latin
An devnydh a lytherennow y'n lytherennek Latin a wra varya dhyworth un yeth dhe'n aral. Yma 28 lytheren y'n yeth Kembrek (29 ow komprehendya J), nebes anedha kepar ha Ch, po Ll myth usir dew arwodh dhe omgemeres unn son.
An lytherennek elvennel
Klass:Latin
Myrtle Beach, Karolina Dheghow
thumb|250px| thumb|250px| Myrtle Beach yw sita yn Konteth Horry, Karolina Dheghow, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 35,682.
An sita a veu fondys yn 1938.
Gwiasva
Klass:Citys yn Karolina Dhyghow
1548
bledhen lamm
Klass:1548
Nansow Legh Kembra North
Nansow Legh Kembra North yw ertachva UNESCO desedhys yn Kembra North, onan a deyr ertachva UNESCO y'n ranndir. Dowrbons Pontcysyllte ha Kastylli Myghtern Edward 1a yn Gwynedd yw an dhew aral. Apoyntys veu yn mis Gortheren 2021 wosa displegyans a brofyans deg bledhen. Hi a gomprehend 7 tyller:
An diwysyans legh a wrug tohow rag Breten Veur hag Europa a-dhia kres an 18ves kansvledhen. An legh veu kemerys war hensyow horn dhyworth an mengleudhyow dhe borthow kepar ha Porthmadog, Porth Penrhyn ogas dhe Vangor ha Caernarfon. Pur bosek o rag erbysieth Kembra North-West gans moy ages 15,000 o oberoryon erbynn diwedh an 19ves kansvledhen. Dyffrans yn tien dhe'n diwysyans glow yn Kembra Soth o poos an yeth Kembrek. Oberoryon a wrug gweres fondya Pennskol Bangor ha synsi gonisogeth Kembrek hy yeth.
Posek o an diwysyans rag displegyans kesunyansow lavur yn Kembra wosa astelyow ober meur diwedh an 19ves kansvledhen. Dres an 20ves kansvledhen an diwysyans a dheklinas. Dew vengleudh yw ygerys hwath, Mengleudh Penrhyn yn Bethesda ha Mengleudh Llechwedd yn Blaenau Ffestiniog.
Lemmyn posek yw an ranndir rag tornasyeth. Usys yw Mengleudh Penrhyn rag gwivrennow zypp, ha tennvos tornysi yw Mengleudh Llechwedd yn Blaenau Ffestiniog. Desedhys yw an Gwithti Kenedhlek Legh Kembrek yn Mengleudh Dinorwig keffrys ha kresen sedhi. Tennvosow tornysi yw niver a hensyow horn Kembra North kepar ha Hyns-horn Lynn Padarn.
Mirva
Klass:Balweyth Klass:Ertachva an Bys UNESCO Klass:Kembra
Cecilia Payne-Gaposchkin
alt=Cecilia Payne-Gaposchkin|skeusennik|Cecilia Payne-Gaposchkin
Godhonydh a'n Ruvaneth Unys o Cecilia Payne-Gaposchkin (10 Mis Me 1900 – 7 Mis Kevardhu 1979), a aswonnys yn fenowgh avel steronydh, akademek ha sterfysegydh.
Manylyon personel
Genys veu Cecilia Helena Payne an 10ves Mis Me 1900 yn Konteth Buckingham, onan a dri flogh dhe Emma Leonora Helena (née Pertz) hag Edward John Payne, dadhelor a Loundres. Hy thas a verwis pan o hi peswar bloodh. Res o hy mamm maga an teylu war hy honan wosa henna. An teylu a removas dhe Loundres pan o hi dewdhek bloodh, ha hi eth dhe Skol Mowysi Sans Pol pan o hi etek bloodh. Ena Gustav Holst, dyskador ilow y'n skol, a vynsa hi dhe sewya resegva yn ilow, mes gwell o gensi skiens. An nessa vledhen, hi a gavas skolheygieth dhe studhya yn Pennskol Kergront. Ny gavas hi gradh drefen hy reydh. Ny wrug Pennskol Kergront ri gradh dhe venenes bys yn 1948. Wosa metya Harlow Shapley hi a gavas gront dhe studhya yn mirva Harvard yn 1923. Yn 1933 hi a vetyas sterfysegydh Russek Sergei Gaposhkin yn Almayn. I a dhemedhis an nessa vledhen.
Resegva
Yn 1925 hi o an kynsa den dhe waynya PhD yn steronieth a Golji Radcliffe, Pennskol Harvard. Titel an assay o ' Ayrgylghow sterek: kevro dhe'n studhyans aspiansek a wiskansow gorthtreylyek ster '. Hy diskudhans o bos an keth nivelyow perthynek a vetelyow y'n Howl hag y'n Norvys ha planetys erel, mes bos lower moy a hidrojen a heliom y'n Howl. Y'n termyn na, kesakordyans skiensydhyon o bos an keth nivelyow a bub elven y'n Howl ha Norvys. Steronydh Otto Struve a dheskrifas hy ober avel "an assay PhD moyha brintin a skrifys yn steronieth bythkweth".
Wosa hemma hi a studhya ster chanjus, ow kul 3,500,000 a aspiansow anedha. Yn hy nessa lyver, hi a dhisplegya an fordhow a usys gans ster dhe evolvya. Yn 1956 apoyntys veu hi avel professor, an kynsa benen yn Harvard. Awen o hi dhe lower a venenes erel yn steronieth hag y'n skiensow erel.
Yn-mysk an pewasow a waynys gensi rag hy ober yw an re ma a sew. Pewas Henry Norris Russell ha Pewas Steronieth Annie J. Cannon.
Plastek Bret
Plastic Brit o arvedhen usys dhe dheskrifa tus sport na veu genys y'n Ruvaneth Unys, mes a veu dewisys dhe gesstrifa a-barth Breten Veur. Dre vras usys veu gans paper nowodhow an Daily Mail kyns Gwariow Olympek Hav 2012. Niver a warioryon a vreusyas an term, ow komprehendya Yamilé Aldama, Paula Radcliffe ha Mo Farah.
Peter O'Toole
Peter Seamus Lorcan O'Toole (8 mis-Est 1932 – 14 mis-Kevardhu 2013) o gwarier Iwerdhonek geryes da.
Plastek Bret
Klass:Hilgasieth Klass:Sport
Cecilia Payne-Gaposchkin
Resegva
alt=Cecilia Payne-Gaposchkin|skeusennik|Cecilia Payne-Gaposchkin yn Harvard
Eseleth a vagasow ha kowethasow
Klass:Amerikanesow Klass:Dinethyansow 1900 Klass:Godhonydhesow Klass:Mernansow 1979 Klass:Sowsesow Klass:Steronieth Klass:Ynkleudhyansow yn Massachusetts
Nicolas Sarkozy
Ev a dhemmedhis an ganores-kanskrifores Carla Bruni an 2a a vis Hwevrer 2008 yn Palas Élysée, Paris.
Klass:Dinethyansow 1955 Klass:Drogoberoryon Klass:Frynkyon Klass:Lewydhyon
Hyns-horn Lynn Tegid
skeusennik|Jynn ethen war Hyns-horn Lynn Tegid yn 1975. Hyns-horn Lynn Tegid (Kembrek: Rheilffordd Llyn Tegid / Bala Lake Railway) yw hyns-horn kledhrennow kul a hol glann dhyghow Lynn Tegid yn Gwynedh, Kembra North. An linen, hag yw 4 1⁄2 mildir (7.2 km) a-hys, yw drehevys war rann a hyns-horn geyj savonek GWR yntra Rhiwabon hag Abermaw a veu degys yn 1965. Rann aral a'n hyns-horn deges ma yw devnydhyes gans Hyns-horn Llangollen. Hyns-horn Lynn Tegid, a bon war gledhrennow geyj 2 tros-hys (610 mm) gans kochys ha jynnow gwithys, yw esel a Great Little Trains of Wales.
Ystynnans y'n termyn a dheu
Yn 2010 an hyns-horn a dhasdallathas y dowl dhe worfen 0.75 mildir (1.2 km) an linen bys dhe gres trev an Bala.
An towlennow a gomprehend: chi jynnow nowydh, kresen havysi ha dasdrehevel an chi kochys, o gorfennys yn 2019, ha sett nowydh a gochys.
Mis Meurth 2017 an trest a leveris ev dhe brena an tir rag an gorsav nowydh y'n drev.
Klass:Hensi-horn yn Kembra
Aurora, Kolorado
thumb|300 px| thumb|300px| Aurora yw sita yn Kolorado, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 386,261.
Florence, Karolina Dheghow
thumb|250px| Florence yw sita yn Konteth Florence, Karolina Dheghow, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 39,899.
Bowling Green, Kentucky
thumb|300 px|Bowling Green thumb|300px| Bowling Green yw sita yn Konteth Warren, Kentucky, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 72,294.
Florence, Karolina Dheghow
An sita a veu fondys yn 1890.
Aurora, Kolorado
An sita a veu fondys yn 1891.
Bowling Green, Kentucky
An sita a veu fondys yn 1798.
Aurora, Kolorado
Gwiasva
Klass:Citys yn Kolorado
Bowling Green, Kentucky
Gwiasva
Klass:Citys yn Kentucky
Florence, Karolina Dheghow
Gwiasva
Klass:Citys yn Karolina Dhyghow
Asmara
Asmara (Ge'ez: Asmera; Arabek: أسمرا ‎Asmara) yw pencyta Eritrea.
Klass:Citys ha trevow yn Afrika
Mark Twain
skeusennik|Mark Twain yn 1907 Skrifer a'n Statys Unys ha genys yn Florida, Missouri a veu Samuel Langhorne Clemens (30 mis Du 1835 – 21 mis Ebrel 1910), gwella aswonys avel Mark Twain. Ev a oberi dre vras rag paperyow nowodhow hag avel lewyader gorhel tan war an Dowr Mississippi kyns es bos skrifer. Demedhys veu yn 1870, hag ev a vagas y deylu yn Hartford, Connecticut. Diwettha yn y vewnans, ev a gevarghewis ha kelli an mona o gwrys gans y skrifa, hag ev a wrug torn a'n bys ow ri arethyow a dhros dhodho mona lowr rag tyli y gendonow ha daskavos y fortun.
Gwella aswonys yw rag y ober yn fugieth, hag yn arbennek rag y dhevnydh a hwarthuster. Dyllys veu y gensa hwedhel yn 1865, henwys The Celebrated Jumping Frog of Calaveras County. Lies a breder bos Adventures of Huckleberry Finn ober gwella Twain. Godhvedhys yw an hwedhel a vaw gwynn a weres den du ow skapya kethneth yn soth an Statys Unys rag y dhenses.
Gis Twain a longya dhe vos anfurvus ha hwarthus, a'n gwrug dihaval orth lies skrifer posek a'n 19ves kansvledhen ma nag o da aga lyvrow ganso. Rag ensampel, drog o ganso ober Jane Austen kepar ha Sense and Sensibility ha Pride and Prejudice, hag ev a gampollas, "Hi a wra dhymm kasa oll hy fobel, heb omwith".
Komet Halley a omdhiskwedhas y'n ebron dres an vledhen may feu Twain genys hag ynwedh an vledhen may feu marow.
Cas-wis
Cas-wis yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SN01NW46). Yma hi 76.5 mildir (123.1 km) dhiworth Kardydh ha 204.4 m (328.9 km) dhiworth Loundres. 1066 o braster an poblans yn 2011, ha 231 (21.7%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Seythen
right|200px|Diagramm a dhydhyow an seythun. Seythun yw spys a amser berra es mis ha hirra es jorna. Hirder unn seythun yw seyth dydh, dell vydh usys. Y'n dydhyansow gregorek ha hindou, pub huni a'n dydhyow a'n jeves hanow dallethys avel re an planettys, an howl, po an loer.
Yma seythun a seyth dydh y'n vrassa rann a dhydhyansow an bys a-dhia dermyn an Vabylonyon goth. Unn jydh a bub seythun yw dydh sans (an Saboth) y'n dydhyansow yedhowek ha kristyon. Kristonyon a efanhes an seythun a seyth dydh a-dreus an Emperoureth Romanek. Y'n dydhyans islamek, unn jydh an seythun yw يوم السَّبْت yowm as-sabt (dydh an Saboth) mes dydh arall, يوم الجُمْعَة yowm al-jumʿa, yw omres dhe guntelles ha gordhyans.
Klass:Kalender
Fred Astaire
Fred Astaire (10 mis Me 1899 - 22 mis Metheven 1987) o donsyer amerikanek.
Klass:Dinethyansow 1899 Klass:Donsyoryon Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Gwarioryon wariva amerikanek Klass:Gwaynyoryon a Bewas Akademi der Enor Klass:Kanoryon amerikanek Klass:Mernansow 1987 Klass:Ynkleudhyansow yn Kaliforni
Sumter, Karolina Dheghow
thumb|250px| thumb|250px| Sumter yw sita yn Karolina Dheghow, Statys Unys. Yn 2010, poblans an sita o 40,524.
An sita a veu fondys yn 1845.
Mynsonieth
Mynsonieth yw skorr a mathemategydh rag ow studhya an vrasterow, an furvyow, an leow hag an mynsow a taklow. Ni a yll gweles o gul furvyow plat (dew vynsow) o soled (tri mynsow), mes gans Mynsonieth avonsys yw possybyl studhya furvyow peswar mynsow ha moy.
Pedregow, kelghow ha trihern ymons nebes a’n furvyow sempel yn mynsonieth plat. Kubow, hirgrennow, pigern ha pelyow ymons nebes a’n furvyow sempel yn mynsonieth soled.
Klass:Awgrym
Broder Wella
Kuntel a hwedhlow berr yw Broder Wella gans Jowann Richards, skrifys yn Kernewek Kemmyn. Dyllys veu gans Kowethas an Yeth Kernewek avel daspryntyans yn 2007 a dri lyver dyllys a-gynsow, hemm yw:
An hwedhlow a sew bewnans Broder Wella, managh yn managhti yn Kernow. Yn pub hwedhel, an Jowl a assay gul pratt war Vroder Wella yn govennek ev dhe begha, mes gans gweres Sen Pyran, Broder Wella a'n feth pub tro.
Monako
Prynseth Monako (yn Frynkek Principauté de Monaco, yn Oksitanek Principat de Mónegue, yn Ligurek Principatu de Múnegu) yw sita-stat yn deghow Europa.
Broder Wella
Rol a hwedhlow
Klass:Hwedhlow berr
Monako
Monte Carlo yw desedhys y'n Prynseth.
An teylu Grimaldi a reyn avel bennsevigyon Monako a-dhia 1297.
thumb|left|Gwel Monako
Cas-mael
Cas-mael yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SN02NW19). Yma hi 80.1 mildir (128.9 km) dhiworth Kardydh ha 206.3 m (332 km) dhiworth Loundres. 550 o braster an poblans yn 2011, ha 287 (52.2%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Aidan Turner
Aidan Turner (genys 19 mis Metheven 1983) yw gwarier iwerdhonek (The Hobbit, Poldark).
Klass:Dinethyansow 1983 Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon wordhenek
David Henry Watkins
David Henry Watkins (28 Genver 1891 - 14 Me 1969) o dyskader, prydydh ha bardh Kembrek ha Kernewek.
Bewnans a-varr ha teylu
Genys veu D H Watkins yn 1891 yn Troedyraur, Kastel Nowydh Emlyn, Kembra, an eyl mab hag ethves flogh dhe David Watkins, tiek, ha Margaret (née Jones). Ev a studhyas yn Pennskol Aberystwyth hag ena mos ha bos dyskader. Yn Kynsa Bresel an Bys yn 1916, ev a vodhegas avel gonner yn Rejiment Riel Artilleri. Wosa an vresel, ev a oberas avel dyskader doronieth yn Skol Ramasek Kelliwik (Callington School), hag Skol Aberteifi, Kembra. Yn 1924 ev a dhemedhis Winifred May Bennett. I a gavas unn mab, David Emlyn, a studhyas yethow yn Pennskolyow Rysoghen ha SOAS, Loundres. Wosa Nessa Bresel an Bys, Watkins a removas dhe Konteth Rysoghen dhe oberi yn Skol Chinnor. Y wrek a verwis yn 1946. Ev a dhemedhis arta yn 1953, dhe Doris Miriam Morgan.
An yeth Kernewek
Drefen bos Watkins ow kewsel Kembrek, hag ev ow tyski yn Kernow, yth esa bern dhodho y'n yeth Kernewek. Ev a vetyas Henry Jenner ha Robert Morton Nance hag ytho y tyskas Kernewek. Wosa omdenna, ev a'y eyl wrek a dhehwelas dhe Gelliwik le may hylli displegya y vern yn yethow. Berdhys veu yn 1961 yn Kastel Porthbud gans an hanow bardhek. Ev a veu berdhys ynwedh gans an hanow bardhek Bryn Ceri yn Esedhvos Kenedhlek Kembra yn 1966. Ev a veu kannas lieskweyth rag Kernow yn Esethvos Kembra.
Ev a skrifas bardhonieth, dyllys yn 'An Lef kernewek', kepar ha Tarth an jeth ha Spyrys an Meneth a Lever y Gevrynyow. Chif ober Watkins o gorfenna Trystan hag Ysolt, h.y an kynsa ha hirra kan hwedhlek yn Kernewek arnowdyh. Treylyans rydh yw yn vers a Le Roman de Tristan et Iseut gan Joseph Bédier. An brassa rann a'n gan, ogas dhe 7000 linen, a veu komposys gans A.S.D. Smith ‘Caradar’. Ena David Watkins a geworras ogas dhe 1000 linen wosa mernans Caradar rag kowlwul an hwedhel. Rag henna, ev a waynyas Hanaf Mordon-Caradar, an kynsa dhe'n gul. Ev a oberi avel onan a jif arholysi Kesva an Taves Kernewek. Islewydh Kowethas Kernow Goth Kelliwik o.
Klass:Mernansow 1969 Klass:Skriforyon yn Kernowek
Lakewood, Kolorado
thumb|300 px|Lakewood thumb|250px| Lakewood yw sita yn Konteth Jefferson, Kolorado, Statys Unys. An sita a veu fondys yn 1889 hag ynkorforys yn 1969. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 155,984.
Liechtenstein
Prynseth Liechtenstein (yn Almaynek, Fürstentum Liechtenstein) yw stat yn kres Europa ynter Swistir hag Awstri.
Fort Collins, Kolorado
thumb|300 px|Fort Collins thumb|300px| Fort Collins yw sita ha se konteth Konteth Larimer, Kolorado, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 169,810.
An sita a veu fondys yn 1864 hag ynkorforys yn 1883.
Gwiasva
Klass:Citys yn Kolorado Klass:Seow konteth an Statys Unys
Columbia, Karolina Dheghow
thumb|250px| thumb|250px| Columbia yw an vrassa cita ha penncita Karolina Dheghow, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 136,632.
An sita a veu fondys yn 1786.
Gwiasva
Klass:Citys yn Karolina Dhyghow Klass:Penncitys y'n Statys Unys Klass:Seow konteth an Statys Unys
Elisabeth I a Bow Sows
right|thumb|250px|Lymnans Elisabeth yn termyn hy [[kurun|hurunans.]]
Elisabeth Ia o Myghternes a Bow Sows (hag yn titel a Wordhon ha Pow Frynk ynwedh) a-dhia 1558 bys termyn hy mernans yn 1603. Genys yn 1533, myrgh Henry VIII a Bow Sows hag Ann Boleyn o hi; mes wosa dibennans hy mamm, y tiskleryas hy bos bastardh.
Ny dhemmedhis Elisabeth bythkweth – rag henna yth aswonni hi avel an 'Vyghternes Wyrgh'. Hy henderow, Jamys Stuart a Alban, a gemmeras an gurun war hy lergh.
Klass:Dinethyansow 1533 Klass:Rielder Bretennik Klass:Mernansow 1603 Klass:Sowsesow
Konteth Taylor, Virjynni West
Konteth Taylor (yn Taylor County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Taylor
Gleneagles Hotel
Gwelewgh Ynwedh
Klass:Dewnans Klass:Ostelyow
Amerika Latin
Amerika Latin yw rannvro yn Amerika.
Frankfort, Kentucky
thumb|300 px|Frankfort thumb|300px| Frankfort yw pennsita Kentucky, Statys Unys. Yn 2008, poblans an sita o 25,527.
An sita a veu fondys yn 1786.
Gwiasva
Klass:Citys yn Kentucky Klass:Penncitys y'n Statys Unys Klass:Seow konteth an Statys Unys
Saint-Dié-des-Vosges
Saint-Dié-des-Vosges yw cyta yn département an Vosges, Pow Frynk.
Dorydhyeth
120 px|thumb|left|Mappa: Desedhans Saint-Dié-des-Vosges yn [[Pow Frynk ]] Poblans Saint-Dié-des-Vosges yw moy po le.
An enep yw 46.15 km², an doesedh 489 triger/km².
Ystory
thumb|210 px|Mappa Universalis Cosmographia (1507) 1507 : Cosmographiae Introductio + mappa Universalis Cosmographia  (Martin Waldseemüller)
Unyversyta
Institut universitaire de technologie (IUT)
Tus geryes da genys yn Saint-Dié-des-Vosges
Yn mysk an dus eryes da a-dhyworth Saint-Dié-des-Vosges, attendyn:
Hendhyskans yn Kernow
Yma niver a dylleryow hendhyskans yn Kernow a vri, r.e. Bargen-Tir Magor yn Egloshal ogas ha Rysrudh (an villa romanek unnik neb usi y'n west a Garesk).
Yma leun a veyn hir ha men erell a'n par na.
Ynysow Pitcairn
Ynysow Pitcairn (FSS: Enesow Pitcairn; Pitcairn Islands; Pitkern: Pitkern Ailen) yw tiredh ynysek y'n Keynvor Hebask. Pow omrewlys Predennek yw.
1525
Klass:1525
Portland, Mayn
Portland yw an vrassa sita yn Mayn, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 68,408.
An sita a veu fondys yn 1633.
Gwiasva
Klass:Citys yn Mayn
Kernowek
Kernowek po Kernewek yw yeth keltek Kernow. Bretonek yw y gar nessa, hag yma an dhiw yeth na, gans Kembrek, ow kul an bagas Brythonek a'n kordh keltek.
Yma an yeth ow kevrenna 80% a'y erva selvenek gans Bretonek, 75% gans Kembrek, ha 35% gans an yethow Godhelek, Iwerdhonek ha Gwydhelek an Alban. Yma Kembrek ow kevrenna 70% a'y erva selvenek gans Bretonek.
Avel yeth ranndiryel a Bow Kernow, yma Kernewek dhe les dh'unn gre sodhogel, hag yma Konsel Kernow (gwelewgh Politegieth Kernow) ow ri arhans rag hwarvedhyansow y'n yeth dasserhyes.
Lien
Yma dew vagas a oberow lien Kernewek, herwydh an prys. An kynsa yw an lien hengovek, hag an nessa yw lien an dasserhyans. Manahow gatholik ha pronteryon erel a skrifas oberow chyf a'n lien hengovek. An lien arnowydh yw askorras kenedhlogoryon hag erel a erviras gul devnydh a'n yeth. Y'n termyn ma, brassa yw korf an lien arnowydh ages an korf hengovek.
Kernewek yw pupprys skrifys y'n lytherennek romanek, mes war-lergh manerow pals. Yn Kernewek hengovek, oberow liennek o skrifys yn peswar system dre vras: onan an Vocabularium Cornicum (Kernewek Koth); onan a Gernowek Kres (warbarth gans vershyon arbennek Radulphus Ton); onan a Gernewek diwedhes a-dro dhe Bensans (Tonkin, Borlase, an teylu Boson h.e.); hag onan a Edward Lhuyd.
Istori an yeth
thumbnail|right|Arwodh dhiwyethek yn Pennsans Yth esa trigoryon Vreten Veur ow kewsel yeth keltek kyns termyn Iulius Caesar. An Romanyon a asas an enys yn 410, hag an Sowson a drevesigas yn Pow Sows. Kas Dyrham yn 577 a dhiberthas an Vrythonyon yntra "Brythonyon an Worlewin" (an Gembroyon) ha "Brythonyon an Dehow" (an Gernowyon).
Hensi-horn Kledhrennow Kul an Harz
Kompani hyns-horn a ober rosweyth geyj-meter (1,000 mm / 3 tros-hys 3 skeusennik|Jynn 99 7243-1. 3⁄8 meusva) yw Hensi-horn Kledhrennow Kul an Harz (Almaynek: Harzer Schmalspurbahnen po HSB) yn menedhyow an Harz yn kres Almayn (an Republik Demokratek Almayn kyns). Y hwres an kompani wosa Nessa Bell an Bys avel kesunyans a dhew gompani a-varra. Yma dhodho nebes 140 kilometer (87 mildir) a gledhrennow a jun an penndrevow a Wernigerode, Nordhausen ha Quedlinburg ha seul trevesigeth le y'n arenebedh. Yma ledrasow serth war veur a'n rosweyth teg. Penn-hyns mogha kerys-da an linen yw Brocken, menydh ughella an arenebedh. Meur a drenow an hyns-horn yw tennys gans lokomotyvow ethen 2-10-2 a-dhyworth an 1950ow.
Kernowek
Istori an yeth
Yn 936 y tryghas luyow Athelstan (an myghtern sows) bro Kernow hag apoyntya Dowr Tamer avel an amal ynter tus Dewnans ha'n Gernowyon. Yma nebes skrifennow Kernewek Koth ow tydhya a'n oos ma, yn arbennek an Vocabularium Cornicum.
Hensi-horn Kledhrennow Kul an Harz
An rosweyth
[[Restren:Karte Harzer Schmalspurbahnen.png|skeusennik|Mappa a Hensi-horn Kledhrennow Kul an Harz
Hatshepsut
alt=Tempel Hatshepshut|skeusennik|Tempel Hatshepshut ryb Nans an Vyghternedh Hatshepsut (1507–1458 KOK) o an pympves Faro a'n 18ves ternieth Hen Ejyp. Hi a rewlyas hirra es benyn aral a dernieth deythyek ejypek. Hy hanow a styr Chyf a Venenes Nobyl.