cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rol wlasow
S
Ynysow Salamon (Enesow Salamon) - Samoa - Sen Kitts ha Nevis - Sen Lusia - Sen Marin - Sen Vinsent ha'n Ynysow Grenadinek - Senegal - Serbi - Seychellys - Shri Lanka - Sierra Leon - Singapour - Slovaki - Sloveni - Somali - Soudan - Soudan Soth - Spayn - Statys Kesunys Mikronesi - Statys Unys - Surinam - Pow Swati - Swedherwyk - Swistir - Syri
T
Pow Tajik - Tanzania (Tansania) - Pow Tay - Taywan (Repoblek China) - Timor Est - Togo - Tonga - Trynses ha Tobago - Tunisi - Turki - Pow Turkmen - Tuvalu
U
Ukrayn - Urugway
V
Vanuatu - Cita Vatikan - Veneswela - Vietnam
W
Wordhen
Y
Yemen - Ysrael
Z
Zambi (Sambi) - Zimbabwe (Simbabwe)
Powyow ha'ga studh challenjyes
Abhazi - Kosova - Kobros Kledh - Konna Gasa - Glann West - Nagorno-Karabagh - Osseti Dhyhow - Palestayn - Transnistri
Powyow serhek
Angwilla - Aruba - Bermuda - Bonaire - Curaçao - Ynysow Faroe (Enesow Faroe) - Greunland - Gwadeloup - Jibraltar - Ynysow Kayman (Enys Kayman) - Ynys Manow (Enys Manow) - Martinik - Montserrat - Ynys Navassa (Enys Navassa) - Puerto Rico - Saba - Saint-Barthélemy - Sint Eustatius - Saint-Martin - Sint Maarten - Turks ha Kaykos - Ynysow an Wyrghes Predennek - Ynysow an Wyrghes a'n Statys Unys
Klass:Gwlasow Klass:Rolyow
Krypton
Elven gymyk yw krypton, niver 36 y'n Vosen Beriodek. Y furvell gymyk yw Kr. An hanow a dheu dhyworth an ger Greka kryptos, ow styrya kudhys. Diskudhys yw krypton yn ayrgylgh an planet Meurth.
1982
1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983 - 1984 - 1985
Krypton
Nyns eus rann dhe krypton y'n korf denel. Wosa diskudha heliom hag argon, William Ramsay (1852-1916) a brederas ev dhe dhiskudha bagas nowydh a elvennow. Ev a dhallathas hwila ragdha gans y skoodhyer, Morris William Travers (1872-1961). Wosa eksamnya 15 liter a argon tennys dhyworth an ayr, i a enyshas 25ml a gass avel remenant. Dhyworth y spektrum, i a aswonas hy bos elven nowydh. Usys yw dhe wul golowys sketh, war y honan gans golow medhel purpur, po gans gassys erel dhe dreylya aga liwyow, yn bollennow lughes skavder ughel ha laserow. Ny wra krypton dasoberi gans elvennow erel.
1982
1982 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Gwener.
Akira Kurosawa
Akira Kurosawa (23 Meurth, 1910 – 6 Gwynngala, 1998) o kevarwodher fylmow nihonek. Fest meurgerys yw fylmow Kurosawa yn Nihon keffrys ha powyow erel. Ev a wrug 30 fylm dres 50 bledhen. Prederys yw y vos onan a'n kevarwodhoryon fylmow posekka bythkweth.
Ev a oberas gans an gwarier Toshiro Mifune yn lies unn a'y fylmow, ow komprehendya 'Rashomon' ha 'An Seyth Samurai'.
Kurosawa a dhallathas y'n diwysyans fylmow nihonek yn 1936. Kyns henna ev a oberas avel lymner. Wosa ev dhe oberi bledhynnyow avel iskevarwodher ha skrifer fylmow, ev a dheuth kevarwodher yn 1943. Hemm o yn kres Nessa Bresel an Bys. An fylm na o fylm gwrians 'Sanshiro Sugata' (po 'Saga Judo').
'Rashomon' o diskwedhys rag an kynsa termyn yn Tokyo yn mis Est 1950. An 10ves a vis Gwynngala 1951, yn revedh, ev o gwaynyer an Pewas Lew Owr yn Gool Fylmow Venis. Diskwedhys o wosa henna yn Europa hag Amerika Gledh. Drefen bos an fylm na mar veurgerys, yth esa hwans dhe dus y'n bys west gweles moy a fylmow nihonek. Ytho kevarwodhoryon erel nihonek a dheuth a vri. Y'n 1950ow ha 1960ow a-varr, Kurosawa a gevarwodhas fylm pub bledhen.
Yn 1990, ev a dhegemeras an Pewas Akademi (Oskar) rag drehedhyans termyn bewnans. Wosa ev dhe verwel, enorys veu ev avel "Asian an Gansvledhen" yn klass "Artys, Lien ha Gonisogeth" gans lyver-termyn AsianWeek ha CNN.
Rol a'y fylmow avel kevarwodher
Klass:Asians Klass:Dinethyansow 1910 Klass:Kevarwodhoryon re waynyas Pewas Akademi Klass:Mernansow 1998 Klass:Skriforyon
1982
Mernansow
Klass:1982
Pobel Vrasil
Pobel Brasil yw tus dhyworth Brasil. Yth esa a-dro dhe 194,625,211 pobel vrasilek yn 2012.
Brasil yw den a Vrasil, ha Brasiles yw benyn a Vrasil.
Klass:Pobel vrasilek
Krypton
Poos atomek krypton yw 83.80, y boynt teudhi yw -157°C ha'y boynt bryjyon yw -52°C. Y dhosedh yw 3.7 gramm an liter. Gass diliw anvlasus yw krypton. Yma dhe krypton hwegh isotop naturel, mes dasoberoryon nuklerek ha gweythvaow dasdhyghtyans keunys nuklerek a liver krypton-85 radyoweythresek dhe'n ayrgylgh. Studhyes o nivelyow an isotop dres an Vresel Yeyn gans an Gorlewin awos ev dhe dhiskwedhes pygemmys daffar nuklerek o dyghtyes gans an Kesunyans Sovyetek.
Mirva
Klass:Elvennow kymyk
Gyni an Kehesedh
Gyni an Kehesedh (yn Guinea Ecuatorial; yn Frynkek, Guinée Équatoriale) yw gwlas yn Afrika Gres.
Llandeilo
Llandeilo yw tre yn Sir Gaerfyrddin, Kembra; (SN62SW65). Yma hi 44.7 mildir (72 km) dhiworth Kardydh ha 167.5 m (269.5 km) dhiworth Loundres. 1746 o braster an poblans yn 2011, ha 851 (48.7%) a wodhya kewsel Kembrek.
Nelson
Nelson yw tre yn Caerffili, Kembra; (ST19NW20). Yma hi 12.6 mildir (20.3 km) dhiworth Kardydh ha 135.8 m (218.5 km) dhiworth Loundres. 4502 o braster an poblans yn 2011, ha 553 (12.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Caerffili
J. K. Rowling
Joanne Rowling (genys 31 mis Gortheren 1965) yw awtoures bretennek (Harry Potter, Cormoran Strike).
Klass:Parti Lavur Klass:Skriforesow Klass:Skriforyon fugieth Klass:Sowsesow Klass:Dinethyansow 1965
Konteth Garrett, Tir Maria
Konteth Garrett (yn Garrett County) yw konteth yn Tir Maria, Statys Unys Amerika.
David Owen
David Anthony Llewellyn Owen, Baron Owen, CH, PC, FRCP (genys 2 mis Gortheren 1938) yw politeger ha medhek bretennek. Klass:Dinethyansow 1938 Klass:Politegoryon a Bow Sows
Syri
An Repoblek Syrian Arabek yw gwlas yn Asi West. Syri arnowydh a waynyas hy anserghogeth dhiworth Pow Frynk yn 1946, mes pur kottha yw gonisogeth gwreydh Syri. Pennsita an Emperoureth Umayyad o Dhimashq, ha kyns henna kres Emperoureth an Selewkydys o yn Syri. Hwarheansow Mesopotami ha Foenisi a vleujyowas yn Syri; aga lytherennek Ugaritek ha Foenisek re dhros dalleth dhe re an Rekys, Romanyon ha Slavyon.
Dowrlam Angel
Dowrlam Angel (Salto Ángel; yeth Pemon: Kerepakupai Merú ow styrya "dowrlam an tyller downna", po Parakupá Vená, ow styrya "an dowrlam dhyworth an tyller ughella") yw dowrlam yn Veneswela soth-est yn Amerika Dhyghow. Desedhys yw war ledrow Menydh Auyantepui yn Park Kenedhlek Canaimo. Ev yw an dowrlam ughella y’n Bys (979m – 3212 tros-hys).
Syri
An vrassa rann (dro dhe 90%) a bobel Syri hedhyw yw Arabyon, y'ga mysk 400 000 a foësigyon Balestinek. Kurdys a wra 9% a'n poblans, hag i ow triga dre vras yn Borlewen an wlas. Yma poblansow merkyadow a Assyryon hag Armenyon. Arabek yw taves soedhogel an stat; hwath pella, kenedhlogeth Arabek yw fondyans ideolojek an parti ow rewlya, h.y. an Parti Sosyalistek Arabek Ba'ath.
Dowrlam Angel
An hanow a dheu dhyworth Jimmie Angel, neyjer amerikanek, an kynsa dhe neyja dres an dowrlam yn 1933. Yn 1937 Angel a asssayas tira jynn ebron war benn Auyantepui, mes veu droglam. Res o Angel, y wrek Marie ha dew goweth kerdhes war woles an tepui. Unnek dydh awosa i a dhrehedhas an gwik nessa. Henwys veu an dowrlam dh’y enora yn 1939. Lies tornyas a dhe weles an dowrlam, mes pur enyshes yw an tennvos. 600px|thumb|Dowrlam Angel ha Keynans an Jowl
Syri
Islam yw an kryjyans a 90% a'n dus; dre vras Sunnityon poken Alawityon yw an poblans muslumanek; le yw niveryow a Dhrusyon ha Shi'ityon. Kristoneth yw kryjyans nebes 10% a'n drigoryon – Orthodoks ha Katholik yw an brassa sektys.
Dowrlam Angel
Klass:Dowrlammow Klass:Veneswela
Syri
Ysrael a gemmeras an Ugheldiryow Golan dhiworth Syri yn bresel 1973; kontrarion hwerow yw Syri hag Ysrael hwath.
Klass:Gwlasow yn Asi
Konteth Fayette, Pennsylvani
Konteth Fayette (yn Fayette County) yw konteth yn Pennsylvani, Statys Unys Amerika.
Kolji Hweghves Klass Welbeck Defens
Kolji Hweghves Klass Welbeck Defens o skol anedhel piwys gans an Menystrans Defens. Degeys veu an skol yn 2021.
Gorsav Tewynblustri
skeusennik|Skovva dhe Worsav Tewynblustri y' jydh hedhyw. skeusennik|Klas 150 Unses Liesek Disel dhe Dewynblustri. Gorsav a serv an dre a Dewynblustri yn Kernow yw Gorsav Tewynblustri. Termynus usi oberys gans Great Western Railway yw war an Linen Arvordiryow Atlantek a dreus Kernow Kres dhyworth Porth. Yma'n gorsav ogas dhe gres an drev ha's trethow ow kweles trenow dhyworth Porth, Aberplymm ha Loundres-Paddington (y'n hav). CrossCountry a ober trenow-hir war bennseythennyow y'n hav dhe Dundee ha Manchester.
Pobel Alban
Pobel Alban yw tus dhyworth Alban.
Cambridge, Massachusetts
thumb|300 px| thumb|300 px| Cambridge yw sita yn Konteth Middlesex, Massachusetts, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 118,403.
Pobel Alban
Alban yw den a Alban, hag Albanes yw benyn a Alban.
Gorsav Tewynblustri
Istori
skeusennik|Penn an linen dhe Dewynblustri. skeusennik|[[Tren Tooth Bras First Great Western dhe Worsav Tewynblustri.]] An kensa hyns-horn war an tyller veu oberys gans mergh war hyns-tramm a veu drehevys gans Joseph Treffry y'n 1840ow. Ystynnys veu an linen ma gans an Hyns-horn Monow Kernow yn 1874 ha trenow trethysi a dhallathas yn 1876. Hyns-horn an West Bras a oberas pub tren dhyworth 1877 ha prena Hyns-horn Monow Kernow yn 1896.
Cambridge, Massachusetts
An sita a veu fondys yn 1630.
Gwiasva
Klass:Citys yn Massachusetts
Pobel Alban
Klass:Albanyon
Gorsav Tewynblustri
Istori
Yn hwreydhek, yth esa unn kay unsel ha tro-voos dhe Worsav Tewynblustri. Eyl-vyldyes veu yn 1905 gans dew gay ha tri lergh ha'n linen dhe Porthperan a ygeris y'n keth bledhen a styryas y hylli trenow ponya dhyworth Tewynblustri dhe Druru.
An penn-gay veu ystynnys yn 1928 ha 1935, ha'n nessa kay veu ystynnys yn 1938. An ystynnansow ma veu gwrys rag an trenow hir leun a havysi dhyworth Loundres ha pella dhe-ves. Yth esa lies lergh-gwitha rag an trenow ma ynter an servisyow ma.
Nyns o a gorsav gwithys yn ta, ha gweladow o hemma was an linen dhe Druru dhe dheges yn 1963. An garth gwara a dhegeas yn 1965 ha to kayys dew ha tri veu removyes yn 1964. Berrhes veu kay tri yn 1966 hag erbyn 1972 y feu removyes peswar lergh-gwitha. Degys veu an gist sinellow y 1987, an kledhrennow yn kay onan veu dideklys ha pub daffar sinnel keffrys. An lergh-gwitha finek veu degys keffrys. Gwithys veu an kledhrennow ryb tenewen kay tri bys dhe gres an 1990ow.
Servisyow
Termynus an skorr dhyworth Porth yw Twynblustri. Ev a handel lies tren yntra-cita y'n hav ha trenow leel maga ta.
Gweller ynwedh
Klass:Kernow Tewynblustri
Konteth Hampshire, Virjynni West
Konteth Hampshire (yn Hampshire County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Hampshire
Jynn amontya
Jynn amontya yw jynn a wra devnydh a elektronegas dhe ynworra, gwitha, hag eskorra deur. Deur yw kedhlow kepar ha rivow, geryow, ha rolyow. Styr ynworra deur yw redya kedhlow dhywar vysowek, devis gwithans kepar ha plasen gales, po sensor. Yth argerdh jynn amontya po chanjya an deur herwydh an danvonadow usi yn gweythvannow medhelweyth. Dell yw usys y hweythres gweythvannow reknansow awgrymel, golegi deur, po y waya a-derdro. Gwithys yw an deur a-wosa yn devis gwitha, diskwedhys dre dhispletva, po danvenys dhe jynn amontya aral. Y hyll jynnow amontya bos kelmys war-barth dhe furvya rosweyth kepar hag an kesrosweyth, hag a as an jynnow amontya dhe geskomunya yntredha.
Y hwrer argerdhell an jynn amontya a drogelghennow keskelmys (skomennow) may ma lies treffendyell. Bysyel yw brassa rann a jynnow amontya, ytho y hyllons delinya kedhlow der usya rivennow dewek, po bit (a'n hanow binary digit yn Sowsnek). Yma jynnow amontya yn lies furv ha braster herwydh aga merk, eghen, ha porpos. Yma palster anedha a jynnow byghan kepar ha sleygodhow ha barlenellow, dhe jynnow bras kepar ha gorjynn amontya.
Klass:Teknologieth
Jason Bateman
thumb|Jason Bateman Jason Bateman (genys 14 Genver 1969) yw gwarier Amerikan geryes da.
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans sowsnek Klass:Dinethyansow 1969 Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Kevarwodhoryon fylm
Treharris
Treharris yw tre yn Merthyr Tudful, Kembra; (ST09NE94). Yma hi 13.9 mildir (22.3 km) dhiworth Kardydh ha 136.9 m (220.3 km) dhiworth Loundres. 6126 o braster an poblans yn 2011, ha 716 (11.7%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Merthyr Tudful
Pengam
Pengam yw tre yn Caerffili, Kembra; (ST19NE14). Yma hi 13.1 mildir (21.1 km) dhiworth Kardydh ha 133.3 m (214.4 km) dhiworth Loundres. 3687 o braster an poblans yn 2011, ha 466 (12.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Caerffili
Parc
skeusennik|Parc Parc yw tre yn Merthyr Tudful, Kembra; (SO00NW84). Yma hi 21.1 mildir (34 km) dhiworth Kardydh ha 140.8 m (226.6 km) dhiworth Loundres. 4213 o braster an poblans yn 2011, ha 335 (8%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Merthyr Tudful
Dowrlammow Victoria
Dowrlammow Victoria (yeth Lozi: Mosi-oa-Tunya, "An mog hag a darenn"; yeth Tonga: Shungu Namutitima, "Dowr Bryjyon") yw dowrlam war an Dowr Zambesi yn Afrika Soth. Prederys yw avel onan a dhowrlammow brassa an Bys dre reson y lester (1708m – 5604 tros-hys). Desedhys yw war an or yntra Zambi ha Zimbabwe. Apoyntys veu avel Ertachva an Bys UNESCO yn 1989, an unnik unn yn Zambi hag onan a bymp yn Zimbabwe.
An hanow
David Livingstone, an kannas eglos ha hwithrer tiryow a Alban, o an kynsa European dhe vires orth an dowrlam yn 1855. A-dhesempis ev a’y henwis dhe enora Myghternes Viktorya, mes kemmyn yw an hanow Lozi Mosi-oa-Tunya ha’n Rol Ertachvaow an Bys a aswonn an dhew hanow.
Myns
Nyns yw Dowrlammow Victoria an dowrlam ughella y’n Bys, na’n ledanna naneyl, mes aswonnys yw avel an dowrlam brassa y’n Bys, drefen y lester (1708m) hag ughelder (108m – 354 tros-hys). Ymons i diwweyth ughelder Dowrlammow Niagara yn Amerika North ha moy ages diwweyth aga lester. Diskargans an avon a wra varya polta, gans seson glawek yntra mis Du bys mis Ebrel, ha seson segh rag remenans an vledhen. Ewon a’n dowrlam a drehav dhe ughelder moy ages 400m, treweythyow diwweyth henna, y hyllir y weles dhyworth 50km ha moy. An liv leha (dalleth mis Du) yw degves rann a’n liv moyha (dalleth mis Ebrel). Yma prederow bos chanj an hin owth ynkressya an varyans ma. 600px|thumb|Skeusen a’n dowrlam, ow tiskwedhes an bons hyns horn ha’n keynansow
Keynansow
Yn-dann an dowrlam yma kevres a geynansow eskniys gans an dowr le mayth o gwanderow y’n karrygi (torvaow yn basalt dre vras). I a hembronk ygam-ogam drefen an dowr dhe dhisplegya unn dorva wosa y gila. Lemmyn usys yns i rag sportow aventur, kepar ha skathow klos dowr gwyls, lamma bunjee ha kayakya.
An hyns horn ha tornyaseth
Cecil Rhodes ha’y ‘Kowethyans bretennek-Afrika Soth’ a vynnas efani rewl an emperoureth vretennek pella dhe’n north, ha dhe wul henna, ev a restras drehevelyans hyns horn dhyworth Cape Town dhe’n dowrlam yn 1905, dres pons pur ogas dhe’n dowrlammow, hag erbynn 1909 mar bell avel Repoblek Werinel Kongo belgek y’n north. Drehevys veu ostel yn 1904, an Victoria Falls Hotel, awos tornysi dhe dhalleth dos dhe weles an tennvos. Bys dhe diwedh an 1990ow, a-dro dhe 400,000 a dus an vledhen a wre vysytya an tyller, an brassa rann anedha war du Zimbabwe. A-dhia an termyn na, kudynnow politek yn Zimbabwe a styr dell wra le a dus mos dhe’n ostelyow ena ha moy dhe’n ostelyow yn Zambi.
Godhvewnans
Desedhys yw dew bark kenedhlek byghan ogas dhe’n dowrlammow. I a gomprehend olifanses, jirafes, lewyon, bualyon Afrika ha gaverewiges.
Klass:Afrika Klass:Dowrlammow Klass:Ertachva an Bys UNESCO
Huw Edwards
Huw Edwards (genys 18 mis Est 1961) yw jornalyas kembrek (BBC News). Klass:Dinethyansow 1961 Klass:Kembrion
Park Kenedhlek Canaimo
Park Kenedhlek Canaimo yw park kenedhlek yn Veneswela soth-est yn Amerika Dhyghow. Desedhys yw ogas dhe oryon Brasil ha Gwayana. Yma dhe Park Kenedhlek Canaimo or orth park kenedhlek yn Brasil, Park Kenedhlek Monte Roraimo. An dhew bark a ober war-barth dhe restra tornyaseth, godhvewnans ha hwithrans. Apoyntys veu avel Ertachva an Bys UNESCO yn 1994.
Doronieth
Park Kenedhlek Canaimo yw an hweghves moyha y’n Bys (30,000 km pedrek), an keth arenebedh avel Pow Belg. An park a gomprehend koswigow glaw ha tepuis (65% a’n arenebedh), moosdiryow gans fosow serth ha toppow gwastas. An alsyow serth ha dowrlammow ughel a styr tirwedhow marthys da. An tepuis moyha aga hanow yw Monte Roraima (an essa dhe grambla) hag Auyantepui, le mayth yw Dowrlam Angel. Krag yw dororieth an tepuis war sel a garrygi pur goth. Usys veu an tepuis gans Syr Arthur Conan Doyle avel tyller y lyver The Lost World, le mayth yw diskudhys arghpedrevanes war voosdir gans Professor Challenger. 600px|thumb|Dowrlam Angel ha Keynans an Jowl
Pobel
An looth Pemon yw an dus deythyek neb a drig y’n park. I a grys bos an tepuis trigva dhe spyrysyon ‘Mawari’. An Pemon re dhisplegyas niver a gampow rag tornysi. An tennvosow moyha gerys-da yw dew a’n dowrlammow ughella y’n Bys, Dowrlam Angel ha Dowrlam Kukenan.
Godhvewnans
Yma dhe’n park divers enevales, ow krog war ughelder hag sort a losowedh. I a gomprehend
Menydh Erebus
Menydh Erebus yw loskvenydh gweythresek, an nessa ughella yn Antarktika (wosa Menydh Sidley) ha'n loskvenydh pella dhe'n dhyghow war an planet. Y ughelder yw 3,794 meter (12,448 tr.), ha desedhys yw y'n Serghogethtir Ross {Ross Dependency) war Enys Ross. War an keth enys yma tri loskvenydh anweythresek: Menydh Terror, Menydh Bird, ha Menydh Terra Nova.
An loskvenydh re beu gweythresek 1.3 milvil vledhen. Desedhys yw lynn lava hir y vewnans y'n kowdoll downna war dopp an menydh. An lynn re beu gwelys a-dhia an 1970ow a-varr.
Droklam jynn ebron
Tyller veu an menydh rag droklam jynn-ebron, Air New Zealand Neyj 901, a hwarva yn mis Du 1979. Ladhys veu pubonan war an jynn ebron, 259 anedha. An neuj o rag porpos gweles an menydh, hemm yw rag tornysi. An tybyans yw nag wrug an lewyader gweles an menydh, drefen bos an howl a-dhelergh an jynn ebron. An menydh ytho o golowys gans an howl, gwynn drefen an ergh ha rew, gans kommol gwynn a-dryv dhodho. Gelwys yw an studh ma 'flat light'. Ny wra neyjow hevelep mos dhe weles an menydh lemmyn.
An loskvenydh
Marthys yw an loskvenydh rag godhonieth. Y dardhansow yw a'n eghen Strombolek (tardhansow byghan ha hir y vewnans), ytho godhonydhyon a yll studhya an loskvenydh yn ogas. Desedhys yw an loskvenydh ogas (35km) dhe dylleryow Gorsav McMurdo (Statys Unys) ha Gorsav Scott (Mordir Nowydh).
Mogdollow rew
Menydh Erebus yw a vri rag y lies mogdoll rew (ice fumaroles), touryow a rew a furv a-dro dhe'n gassys a dhienk dhyworth tollow war an enep. An fogow rew furvyes gans an mogdollow yw tewl, heb lower a daklow byw ynna (bakteria ha fongow dre vras). Ytho godhonydhyon a gar gul hwithrans ynna, ow studhya oligotrofow (organedhow a yll treusvewa yn le mayth eus fowt a asnodhow). An chif eghennow a vakteria kevys ena yw Chloroflexi hag Acidobacteria.
Diskudhans ha hanow
Menydh Erebus veu diskudhys 27 Genver 1841 (pan veu tardhans loskvenydhyek), gans hwithrer tiryow penneghlek Sir James Clark Ross. Ev a'n henwis ha Menydh Terror yn ogas dhe enora y worhelyon, HMS Erebus ha HMS Terror.
Kameroun
Kameroun (yn Frynkek, Cameroun; yn Cameroon) yw gwlas yn Afrika Gres.
Edward Short, Baron Glenamara
Edward Watson Short, Baron Glenamara, CH, PC (17 mis Kevardhu 1912 – 4 mis Me 2012) o politeger bretennek. Klass:Dinethyansow 1912 Klass:Mernansow 2012 Klass:Parti Lavur Klass:Politegoryon a Bow Sows
M. C. Gainey
thumb|Gainey, [[2010]] Michael Connor "M. C." Gainey (18 Genver 1948) o gwarier amerikan geryes da.
Klass:Dinethyansow 1948 Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek
John Maynard Keynes
John Maynard Keynes, kynsa Yurl Baron Keynes, CB (5 Metheven 1883 – 21 Ebrel 1946) o erbysiethor Bretennek. Y dybyansow, gelwys erbysieth Keynesek, o delanwes meur war dhamkanieth arnowydh erbysek ha politek keffrys ha war bolisiow erbysek ha toll a lies governans. Ev a leveris y talvia dhe wovernans usya skantlyns toll ha arghanti dhe hedhi an effyethyow a kildro erbysek, difygow ha sewenow. Onan a'n tasow a gowrerbysieth dhamkaniethek arnowydh.
Genys veu John Maynard Keynes yn Kergront, Pow Sows. Y das o John Neville Keynes, arethor erbysieth orth Pennskol Kergront. Y vamm o Florence Ada Brown, awtour a vri ha dasformyer sosyel. Keynes eth dhe Golji an Myghtern, Kergront, yn 1902, dhe studhya awgrym.
Onan y garoryon dhrudh o an artydh Duncan Grant a wrug ev metya yn 1908. Keynes o maglys ynwedh gans an skrifer Lytton Strachey. Y hevel y hwrug Keynes hedhi sewya karoryon gethreydhel dres Kynsa Bresel an Bys. Yn 1918, ev a vetyas Lydia Lopokova, donsyer korol russek a vri. Keynes ha Lopokova a wrug demmedhi yn 1925.
Klass:Didhuwydhyon Klass:Filosofers Klass:Godhonydhyon Klass:Kresydhyon Klass:Mernansow 1946 Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Politegoryon LKDT Klass:Skriforyon LKDT Klass:Dinethyansow 1883
Pow Kyrgys
Pow Kyrgys (yn Kyrgysek, Кыргызстан) yw gwlas yn Asi Gres.
Lannhydrek
Chi a'n 19ves kansblydhen yw Lannhydrek war Avon Fowydh, yn Kernow. Yma an chi yn kyrghynn Bosvenegh. An abatti Sen Petrok yn Bosvenegh a biwo an stat, mes yn termyn Henry VIII y'n prenas perghennow priva.
Yn 1620 y feu drehevys an kottha rann a'n chi a rowan; mes tan yn 1881 a dhistruyas an brassa darn. An perghenn, an 7ves Isyurl Clifden, a ros an chi dhe'n Fydhyans Kenedhlek yn 1953 gans 162 ha a diryow.
Pow Kyrgys
Klass:Gwlasow yn Asi
Alban Nowydh
300px|thumb|left|Lunenburg, Alban Nowydh: tyller Ertach an Bys Alban Nowydh yw pow yn Kanada. An pow a gomprehend diw rann boesek: konna-tir Alban Nowydh hag Ynys an Pennrynn Bretonek. Hemma yw tiredh koth an dus Míkmaq – neb a drig ena hwath – hag o an drevesigeth frynkek Akadi (Acadie) wosa henna. An gurun bredennik a gemmeras an pow yn 1713 ha ri dhodho an hanow arnowydh, Alban Nowydh (Nova Scotia).
Lannhydrek
Yma Eglos vyghan plyw Lannhydrek yn ogas.
Klass:Pluw Hedrek
Alban Nowydh
Yma hwath nebes tus yn Ynys an Pennrynn Bretonek ow kewsel an taves Albanek. Yma'n kemmyniethow akadian, míkmaq, ha portyngalek ow kewsel aga thavosow hengovek (Frynkek y'n kas akadian), mes Sowsnek yw yeth an fest brassa niver. An taves na yw yeth soedhogel unnik an pow.
Klass:Powyow ha tiredhow Kanada
Pobel an Statys Unys
Pobel an Statys Unys yw tus dhyworth an Statys Unys. Yth esa 308,745,538 den y'n Statys Unys yn 2010.
Amerikan yw den a'n Statys Unys, hag Amerikanes yw benyn a'n Statys Unys.
Penmaen
Penmaen yw tre yn Caerffili, Kembra; (ST19NE65). Yma hi 13.3 mildir (21.4 km) dhiworth Kardydh ha 131.7 m (211.9 km) dhiworth Loundres. 5044 o braster an poblans yn 2011, ha 510 (10.1%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Caerffili
Drew Massey
Drew Massey o gwarier amerikan geryes da.
Klass:Gesyoryon Klass:Gwarioryon lev amerikanek
Konteth Hancock, Virjynni West
Konteth Hancock (yn Hancock County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Hancock
New Bedford, Massachusetts
thumb|300 px| thumb|300 px| New Bedford yw sita yn Konteth Bristol, Massachusetts, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 101,079.
An sita a veu fondys yn 1640.
Gwiasva
Klass:Citys yn Massachusetts
Migorn
Migorn yw gwias junya hebleth kevys yn lies rann a'n korf. Ev a yll plegya nebes, mes sevel orth tenna.
Chif gweythres migorn yw dhe junya eskern warbarth. Kevys yw ynwedh y'n mellow, kloos dhivronn, skovarn, tron, briansen hag ynter eskern an keyn. Gweythres aral dhodho yw dhe wrythul tyller may hallo eskern tevi warnodho pan vons displegys yn kynsa. Migorn a weres difresa an tylleryow le may hwrello eskern ruttya an eyl erbyn y gila. Yn nebes puskes kepar ha morvleydhes ha karvleythow, migorn a furv oll an eskern korf.
Jiraf
An jiraf (Giraffa) yw genus bronnviles Afrika, an hirra enyval tir yn fyw, ha'n brassa daskniasor. Jiraf tevesik a yll bos 5-6 m (16-20 troos-hys) yn ughelder.
Migorn
Dihaval dhe wiasow junya erel, ny wra migorn komprehendya gwythiennow. Proviys yw goos dhe'n kellow dre terlesans. Hemm yw an skila may hwrello migorn tevi hag ewnhe lentta. Ny wra migorn komprehendya nervennow ynwedh, ytho mars yw damach kawsys, nyns eus payn. Byttegyns, yn fenowgh, terri migorn a styr bos damach kawsys dhe skennys po keher, gans meur a bayn.
Brian Friel
Brian Patrick Friel (c. 9 mis Genver 1929 - 2 mis Hedra 2015) o dramasydh iwerdhonek (Philadelphia, Here I Come!, Faith Healer, Translations, Dancing at Lughnasa).
Jiraf
Klassans an jiraf yw mater dadhlans, ha hwithrans DNA a wra dismygi onan bys dhe eth eghen jiraf yn fyw. Byttegyns, ny wra an Kesunyans Keswlasek rag Gwithheans Natur aswonn marnas onan eghen Giraffa camelopardalis, gans naw is-eghen. Yma seyth eghen arall neb yw difudhys, aswonnys a venhesennow.
Migorn
Lies dises yw kawsys gans fowtow yn migorn. Onan a'n huni moyha kemmyn yw osteoarthritis, may hwisk an migorn mar danow dell wra askorn ruttya erbynn askorn. Migorn a ober avel lett, ow sevel orth entrans lymfocytes po terlesans immunoglobulins. Ytho leuvvedhygon a yll treusworra migorn dhyworth unn person dhe aral heb own a dhenaghans gwias.
Jiraf
An semlant a dhiskwa y nasenn yn apert yw y gonna ha'y dhiwarr pur hir, ha patron y gota. Y wandrans a ystynn diworth Chad y'n north bys dhe Afrika Deghow y'n soth, ha diworth Niger y'n west bys dhe Somali y'n est. Dell usys, jirafes a drig yn gwelstiryow ha koswigow. Aga boos yw del, frothys ha bleujennow plansow prennek, yn arbennik an akasia.
Valladolid
Klass:Spayn Klass:Citys ha trevow yn Europa
Migorn
Rannow
Gwrys yw migorn a gellow arbennik henwys chondroplasts a askor myns meur a vatriks a-ves an kellow. Gwrys yw an matriks a
Klass:Korfonieth
Jiraf
Goliadow yw an jiraf bos difudhys, ev re beu difudhys diworth meur a'y wandrans istorek.
Y Faenor
Y Faenor yw tre yn Merthyr Tudful, Kembra; (SO01SW90). Yma hi 22.7 mildir (36.5 km) dhiworth Kardydh ha 140.7 m (226.4 km) dhiworth Loundres. 3459 o braster an poblans yn 2011, ha 328 (9.5%) a wodhya kewsel Kembrek.
Jiraf
Dismygrivow yn 2016 a wra meneges bos a-dro dhe 97,500 a jirafes y'n gwyls, ha moy ages 1,600 yn milvaow yn 2010.
Dustuniow
Klass:Bronnviles
Brian Friel
Klass:Godhyli Klass:Mernansow 2015 Klass:Skriforyon Klass:Dinethyansow 1929
Y Faenor
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Merthyr Tudful
Paul and Gaëtan Brizzi
Paul ha Gaëtan Brizzi (genys 24 mis Kevardhu 1951 yn Paris, Pow Frynk) o lewydh Frynkek gwariva ha fylm.
Dewis fylmskrif
Klass:Dinethyansow 1951 Klass:Frynkyon Klass:Kevarwodhoryon fylm
Llanedi
Llanedi yw tre yn Sir Gaerfyrddin, Kembra; (SN50NE73). Yma hi 41.6 mildir (67 km) dhiworth Kardydh ha 168.9 m (271.9 km) dhiworth Loundres. 5477 o braster an poblans yn 2011, ha 2476 (45.2%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Gaerfyrddin
Konteth Forest, Pennsylvani
Konteth Forest (yn Forest County) yw konteth yn Pennsylvani, Statys Unys Amerika.
Niver atomek
Niver atomek (arwodh: Z) atom yw an niver a brotonow yn sprusen an atom. An niver atomek a lever py elven yw. Yn atom diduel, an niver atomek yw ekwal dhe'n niver a elektronow ow resek a-dro dhe'n sprusen. Elvennow an Vosen Beriodek yw restrys yn array niver atomek owth ynkressya.
Karow
Bronnvil esel teylu Cervidae yw karow.
Klass:Bronnviles
Matthew J. Munn
Matthew James Munn (1981) o gwarier amerikan geryes da.
Llandyfaelog
Llandyfaelog yw tre yn Sir Gaerfyrddin, Kembra; (SN41SW33). Yma hi 52.4 mildir (84.4 km) dhiworth Kardydh ha 179.8 m (289.3 km) dhiworth Loundres. 1281 o braster an poblans yn 2011, ha 727 (56.8%) a wodhya kewsel Kembrek.
Matthew J. Munn
Klass:Gwarioryon lev amerikanek
Llandyfaelog
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Gaerfyrddin
Llandybïe
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Gaerfyrddin
Hippocrates
Hippocrates (c. 460 – c. 370 KOK) o medhek grek gelwys "tas medhegneth". Ev o an kynsa den dhe dhyski tus dhe godha klav rag skilys godhoniethel. A-gynsow, pobel a grysi bos kleves kawsys gans duwow serrys.
Lower a skrifow Hippocrates yw posek dhe vedhogyon hedhyw. Rag ensampel, kelyfydhys perthyer, ow styrya y hyll medhogyon omgussulya perthyer saw gans an perthyer y honan. Unn aral a'y dybyansow yw na dal medhek nevra a'y wodhvos hebronk perthyer dh'y vernans. Rann yw tybyansow kepar ha'n re ma a ethek medhegel.
Henwys yw an "Ti Hippokratek" dh'y enora. Sett a rewlys yw an ti medhogyon dhe assentya rag obaya. An rewlys a sew yw unn versyon a Di Hippokratek arnowydh usys yn Skol Medhegneth, Pennskol Carolina North.
An Ti Hippkratek
My a li yn sad gans oll a synsav dhe vos sanssa
Klass:Dinethyansow 460 KOK Klass:Grekys Klass:Skriforyon Klass:Mernansow 370 KOK
Denis Healey
Denis Winston Healey, Baron Healey, CH, MBE, PC, FRSL (30 mis Est 1917 – 3 mis Hedra 2015) o politeger bretennek. Klass:Dinethyansow 1917 Klass:Mernansow 2015 Klass:Parti Lavur Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Politegoryon gemynegorek
Sally Hamwee
Sally Rachel Hamwee, Baroness Hamwee (genys 12 Genver 1947) yw politegores a Vreten hag esel Chi an Arlydhi. Hi yw esel a'n Parti Livrel Werinel.
A-dhia 1978 bys yn 1998, Hamwee o konselores yn Richmond upon Thames yn Loundres. Hi a veu gwrys barones yn mis Metheven 1991. Hamwee o kaderyores Kesva Loundres a-dhia Me bys yn Gwynngala 2002, a-dhia 2005 bys yn 2006 hag a-dhia 2007 bys yn 2008.
Klass:Dinethyansow 1947 Klass:Eseli Chi an Arlydhi a'n RU Klass:Parti Livrel Werinel Klass:Politegoryon a Loundres Klass:Sowsesow
Peter Shore
Peter David Shore, Baron Shore a Stepney, PC (20 Me 1924 – 24 mis Gwynngala 2001) o politeger bretennek. Klass:Dinethyansow 1924 Klass:Mernansow 2001 Klass:Parti Lavur Klass:Politegoryon a Bow Sows
Y Gurnos
Y Gurnos yw tre yn Merthyr Tudful, Kembra; (SO00NW96). Yma hi 21.3 mildir (34.3 km) dhiworth Kardydh ha 140.5 m (226.2 km) dhiworth Loundres. 5015 o braster an poblans yn 2011, ha 303 (6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Merthyr Tudful
Lawrenciom
Elven gymyk synthetek yw lawrenciom, niver 103 y'n Vosen Beriodek. Y furvell gymyk yw Lr. An hanow a enor Ernest O Lawrence (1901-1958), deviser an cyclotron, jynn dhe wul elvennow synthetek yn Pennskol Kaliforni, Berkeley.
Gwrys veu lawrenciom rag an kynsa prys yn 1961 gans Albert Ghiorso ha'y gowethysi yn Pennskol Kaliforni. Yma peswardhek isotop dhe'n elven. An unn gans an hanter-bewnans hirra yw lawrenciom-266 - deg our.
Mirva
Klass:Elvennow kymyk
1980
1977 - 1978 - 1979 - 1980 - 1981 - 1982 - 1983
1980 OK yw blydhen lamm y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Meurth.
Mernansow
Klass:1980
Konteth Franklin, Pennsylvani
Konteth Franklin (yn Franklin County) yw konteth yn Pennsylvani, Statys Unys Amerika.
Konteth Hardy, Virjynni West
Konteth Hardy (yn Hardy County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Hardy
Sen Tommas ha Pryns
Sen Tommas ha Pryns (yn Portyngalek, São Tomé e Príncipe) yw gwlas ynysek yn Afrika Gres.
Klass:Gwlasow yn Afrika Klass:Enesow
Gwinwydh
Gwinwydh (unnplek Gwinwydhen, Lat. Viburnum lantana) yw ehen a wydhen vyhan yn genas Viburnum, hag yn teylu Adoxaceae. Trygys yw yn Europa dyhow ha howlsedhes, Afrika north-west hag Asi soth-west.
Gwenonek yw an frooth.
Klass:Plansow afinus Klass:Viburnum
1840
bledhen lamm
Klass:1840
Parti Bavaria
An Parti Bavaria (Bayernpartei yn Almaynek) yw parti politek ranndiryel ha gwithyasel yn Bavaria, stat yn Almayn. Ev a skoodh anserghogeth Bavaria a-berth yn Unyans Europa. An parti o fondys yn 1946 hag esel Keffrysyans Rydh Europa yw.
Devynnow
Klass:Partiow Klass:Bavaria
Ynys-wen
Ynys-wen yw tre yn Merthyr Tudful, Kembra; (ST09NE59). Yma hi 15.9 mildir (25.5 km) dhiworth Kardydh ha 138.2 m (222.5 km) dhiworth Loundres. 3695 o braster an poblans yn 2011, ha 373 (10.1%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Merthyr Tudful
Llanegwad
Llanegwad yw tre yn Sir Gaerfyrddin, Kembra; (SN52SW43). Yma hi 49.8 mildir (80.1 km) dhiworth Kardydh ha 174.1 m (280.2 km) dhiworth Loundres. 1428 o braster an poblans yn 2011, ha 847 (59.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Gaerfyrddin
Pontllan-fraith
Pontllan-fraith yw tre yn Caerffili, Kembra; (ST19NE51). Yma hi 12.1 mildir (19.4 km) dhiworth Kardydh ha 131.8 m (212.2 km) dhiworth Loundres. 8237 o braster an poblans yn 2011, ha 831 (10.1%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Caerffili
Lyskanasedh
alt=Kenedhlow_Unys|skeusennik|Pennplas an [[Kenedhlow Unys yn Evrok Nowydh]]
Klass:Gwlasegeth Klass:Kres
Knowen
skeusennik|left|250px|Know gwerthys yn marghas Know yw frooth ow konsistya a gragen gales ow tifresa sprusen yth yw debradow, dell yw usys. Yn usadow kemmyn hag yn keginieth, diversita efan a hasennow segh yw gelwys know, yn losowiethel, "knowen" a styr na wra an gragen ygeri dhe livra an sprusen.
An brassa rann a hasennow a dheu dhyworth frooth a livra aga honan dhyworth an gragen, mes nyns yw hemma gwir yn know kepar ha know koll, kesten ha mes. Byttegyns, kyn nag yw alamandow, pekanow, pistashyow, know Frynk ha know Brasil degemerys avel know y'n styr losowiethel, keginieth a's degemmer. Know yw rych yn nerth ha megyans.
Klass:Bosow
Baton Rouge, Louisiana
thumb|300 px|Baton Rouge thumb|300 px| Baton Rouge (yn Frynkek: Bâton-Rouge, yn Kernewek: glena rudh) yw pennsita Louisiana, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 227,470.
An sita a veu fondys yn 1719.
Gwiasva
Klass:Citys yn Louisiana Klass:Penncitys y'n Statys Unys
Konteth Harrison, Virjynni West
Konteth Harrison (yn Harrison County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Skenna
Gwias junya yw skennys po giow. I a wra junya po keher dhe'n askorn po askorn dhe askorn, yn tus hag enevales erel. Y hyllons sevel orth tynder. Yn Sowsnek, gelwys yw an re a jun keheren dhe askorn tendon, ha junya askorn dhe askorn ligament. Ny wra Kernewek decernya yntra'n dhew.
Fentynnyow Loskven Pooth
Fentynnyow Loskven Pooth (Hot Sulphur Springs) yw tre ha se konteth Konteth Veur (Grand County), Kolorado. An dre a veu fondys yn 1860 hag ynkorforys yn 1903. Poblans an dre yn niveryans 2020 o 687.
Skenna
Aga homposyans
Gwrys yw an skenna (po giowen) a fibrow kolajen gwaskys yn tynn warbarth. Gwelys yw kolajen furv I dell yw usys, mes kolajen furv III ha V a hwer ynwedh. Protinyow erel a's glen warbarth. Gwythiennow tanow a woos a res keslinek dhe'n skennys, mes ny gryjys bos nervennow byghan ynna. Rag drehevel posow, pyth da yw kavos skennys byghan ha keher meur;, mes rag resek, skenna Achilles hir yw posekka ages keher meur. Yma meur a varyans yn myns skennys ynter unn person hag unn aral, ow kregi war an genynnieth a-der omoberi.
Klass:Korfonieth
Kehysedh
Yn doronieth, linen dhismygel yw an kehysedh a ystyn a-derdro an bys yn playn war elin pedrek dhe eghel y resegva. Yma dhe bub planet y gehysedh y honan, mes dell yw usys, "Kehysedh" a gampoll linen war an Norvys. Y sev an Kehysedh yntra dhiw benn-aghel an planet poran. Hemm a styr y vos an keth pellder a Bennaghel an Ogledh avel y vos a Bennaghel an Dhyghow. An Kehysedh a rann an bys yn dew: Hanter-bys an Ogledh ha Hanter-bys an Dhyghow. Mappow a dhiskwedh dorles an kehysedh avel 0° ha'n pennow-aghel avel 90°.
skeusennik|200px|An powyow a sev war an Kehysedh (rudh) ha'n Penn Hanterdydh (glas) skeusennik|300px|Tyller an Kehysedh ow resek der [[Ouganda]]
Kevys yw niver a gresennow fusen ogas dhe'n Kehysedh, r.e. Kresen Efanvos Gwayana yn Kourou, Gwayana Frynkek, chif porth efanvos dhe Bow Frynk ha Maynorieth Efanvos Europa (European Space Agency / ESA). An skila yw drefen bos tylleryow war an Kehysedh ow kwaya yn uskissa ages tylleryow war dhorlesow erel. Hemm a styr fusennow dhe usya le a geunys.
Hinyow war an Kehysedh yw tomm dres an vledhen gans moy a law pan vo an Howl a-vann misyow an kehysnosow (Meurth ha Gwynngala). skeusennik|400px|left|Fusen Ariane 5 ow trehevel a Borth Efanvos Europa yn Kourou
Klass:Doronieth
Lanthanom
Elven gymyk yw lanthanom, niver 57 y'n Vosen Beriodek. Y furvell gymyk yw La. An hanow a dheu dhyworth an ger Greka lanthanein, ow styrya growedha yn kel. Onan a'n elvennow gelwys dor-tanow yw mes kamm yw an hanow ma awos nyns yw re anedha tanow vytholl. Lanthanid via term gwell, hanow a dheu dhyworth an elven ma. Nyns eus rann dhe lanthanom y'n korf denel, mes usys yw lanthanom avel medhegneth dhe weres pobel gans kudynnow loneth.
Diskudhys veu lanthanom yn mis Genver 1839 gans Carl Gustav Mosander (1797-1858) y'n Fondyans Karolinska, Stockholm. Ev a hwithras ceriom nitrat hag ev a gavas gwrysow elven 'nowydh' dhyworto. Y goweth Baron Jöns Jacob Berzelius a grampollas an hanow lanthanom.
An moon monazit a gomprehend a-dro dhe 25% lanthanom. Askorrys yw 12,500 tonnas an vledhen, dre vras y'n Statys Unys, China ha Russi. Usys yw avel kesalkenyow, rag ensampel lanthanom ha nikel - LaNi5 yw pur dha rag sugna an gass hidrojen (da vydh hemma y'n termyn a dheu mars yw usys hidrojen avel keunys). Usys yw meur a lanthanom dhe wul batriow hidrid nikel-alkan La(Ni3.6Mn0.4Al0.3Co0.7). Usys yw avel katalydhyon, avel kathodow pooth yn pibennow gwakter elektronek, hag yn livwolowys.
Poos atomek lanthanom yw 138.91, y boynt teudhi yw 921°C ha'y boynt bryjyon 3460°C. Y dhosedh yw 6.1kg an liter. Alkan arghansek yw, medhel lowr dhe dreghi gan kollell.
Mirva
Klass:Elvennow kymyk
Donny Lucas
Donald James "Donny" Lucas (1981) o gwarier amerikan geryes da.
Klass:Gwarioryon bellwolok Klass:Gwarioryon fylm Klass:Gwarioryon ganadek Klass:Gwarioryon lev
Garry Shandling
Klass:Dinethyansow 1949 Klass:Gesyoryon Klass:Gwarioryon bellwolok amerikanek Klass:Gwarioryon fylm amerikanek Klass:Gwarioryon lev amerikanek Klass:Mernansow 2016 Klass:Skriforyon amerikanek
Llanfair-ar-y-bryn
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Gaerfyrddin
Ed O'Neill
thumb|O'Neill, [[2015]] Edward Leonard "Ed" O'Neill (1946) o gwarier amerikan geryes da.
Kangarou
skeusennik|kledh|Kangarou rudh benow (Macropus rufus) skeusennik|kledh|Kangarou loos a'n west (Macropus fuliginosus) skeusennik|kledh|Kangarou gavrewik
An kangarou yw porsvil a'n teylu Macropodidae (a wra styrya "troos bras").
Yn us kemmyn, an ger kangarou yw rag an peswar eghen brassa a'n teylu ma, a'n genus Macropus: an kangarou rudh, kangarou gavrewik, kangarou loos a'n est ha'n kangarou loos a'n west. Pub eghen a gangarou a drig yn Ostrali.
An ger kangarou a dheuth diworth yeth Guugu Yimithirr gangurru, ow styrya kangarou loos.
Yma'n kangarou gwydh genus arall (Dendrolagus) a Macropodidae a drig yn Gyni Nowydh, rannow north-est a Queensland ha nebes enesow y'n ranndir.
Eghennow byghanna a Macropodidae yw walarous ha walabis.
Dustuniow
Klass:Porsogyon Klass:Ostrali
1815
bledhen gemmyn
Konteth Fulton, Pennsylvani
Konteth Fulton (yn Fulton County) yw konteth yn Pennsylvani, Statys Unys Amerika.
Barbara Castle
Barbara Anne Castle, Baroness Castle a Blackburn, PC (née Betts; 6 mis Hedra 1910 – 3 mis Me 2002) o politegores bretennek.
Klass:Dinethyansow 1910 Klass:Mernansow 2002 Klass:Parti Lavur Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Skriforesow Klass:Socyalydhyon Klass:Sowsesow
Elerghi
Tre yn Kernow yw Elerghi, yn Pluw Severyan. Yma an dre dhe'n soth-est a Druru y'n Ros. Godhvedhys yw rag hy threven rond, drehevys gans an parson Jeremiah Trist a-varr y'n 19ves kansvledhen.
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Severyan
Porthlogh
Tre vyghan yn Kernow yw Porthlogh, yn Pluw Severyan. Yma an dre dhe'n soth-est a Druru y'n Ros, war arvor an Mor Bretannek.
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Severyan
Shreveport, Louisiana
thumb|300 px|Shreveport thumb|250px| Shreveport yw sita yn Louisiana, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 187,593.
An sita a veu fondys yn 1836.
Gwiasva
Klass:Citys yn Louisiana
Ieva Narkutė
Ieva Narkutė–Šeduikienė (aswonnys ynwedh avel hy hanow gwari Jieva) yw kaner/skrifer kanow a Lithouani. Hi a skrif bardhonieth maga ta.
Bewskrif
Genys veu yn Kaunas an 22ns a vis Metheven 1987. Megys veu yn trev Šiauliai. Hy herens yw ilewydhyon. Hi a studhyas brysonieth y’n pennskol. Yn 2015 hi a dhemedhas souder Mindaugas Šeduikis yn Vilnius. Wosa demedhi, hi a us hanow dewblek.
Kevrennow
Klass:Dinethyansow 1987 Klass:Kanoresow Klass:Lithuanians
Konteth Jackson, Virjynni West
Konteth Jackson (yn Jackson County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Skaw dowr
Skaw dowr (unnplek skawen dhowr, Lat. Viburnum opulus) yw ehen a blans bleujek yn genas Viburnum, hag yn teylu Adoxaceae. Trygys yw yn Europa, Afrika kledh, hag Asi kresel.
Gwenonek klor yw an frooth.
Klass:Viburnum
An Sorr ha'n Own
Hwedhel berr skrifys gans Jowann Richards yw An Sorr ha'n Own. Dyllys veu yn 1995 gans Kowethas an Yeth Kernewek.
Kemerys yw Alan ha Beth gans sorr po own skruthys pan wrons tava menhir bras henwys 'An Goelyador'. Pan wrons kampolla an mater yn dewotti an gorthugher na, i a dhysk an keth tra dhe hwarvos dhe bobel erel ynwedh. I a vynn hwithra moy, mes omviskys yns i yn oberyansow an kreslu erbynn drogoberoryon hag a franklond droggys dhe'n wlas.
Chif kemeryansow
Klass:Hwedhlow berr
Lafayette, Louisiana
thumb|300 px| Lafayette thumb|250px| Lafayette yw sita yn Louisiana, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 121,374.
An sita a veu fondys yn 1821.
Gwiasva
Klass:Citys yn Louisiana
Rhydri
Rhydri yw tre yn Caerffili, Kembra; (ST18NE74). Yma hi 6.8 mildir (11 km) dhiworth Kardydh ha 130.9 m (210.7 km) dhiworth Loundres. 1028 o braster an poblans yn 2011, ha 122 (11.9%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Caerffili
Rol a novelow yn Kernewek herwydh bledhen ha lytherennek
Ottomma rol a novelow ha novellas skrifys yn Kernewek, ha'ga dedhyans dyllo. (W) a styr bos an novel kavadow warlinen. An re na yn lytherennow italek yw treylyansow.
Kernewek Unys
Wilfred Melville Bennetto, An Gurun Wosek a Geltya, 1984. Robert Louis Stevenson, Enys Tresor, tr. Rod Lyon, 1984. Myghal Palmer, Enys Ancow, 1986. Myghal Palmer, Jory, 1992. Myghal Palmer, Sterlester dhe'n Norvys Nowydh, 1993. Myghal Palmer, Dyvroans, 1998. Myghal Palmer, An Kaskyrgh Diwettha, 1999. Myghal Palmer, Rebellyans, 2001. Myghal Palmer, Godros, 2004. Charles Dickens, Carol Nadelek, tr. Ray Chubb, 2011. Oscar Wilde, Tarosvan Canterville, tr. Eddie Climo, 2012. Hugh Lofting, Drolla Dr Doolittle, tr. Eddie Climo, 2016. J. M. Barrie, Peder Pan, tr. Eddie Climo, 2016. Washington Irving, Rip van Winkle, tr. Eddie Climo, 2017.
Kernewek Kemmyn
Jowann Richards, Blas a Vellyon, 1994. Jeffrey Shaw, Yn Bro Nowydh, 1997. Lewis Carroll, Alys y'n Vro a Varthusyon, tr. Ray Edwards, 1998. Jeffrey Shaw, Yma an chi ow leski, 1999. Peter Trevorah, Brenda, 2004. Jowann Richards, Broder Wella, 2005. Charles Dickens, Karol Nadelik, tr. Steve Harris, 2012. Lilian James, Anethow Ostralek, 2012. Polin Prys, Kas ha Dial, 2015. A. A. Milne, Winni an Pou, tr. John Parker, 2015. Peter Trevorah, Ow Broder vy, Zombi, 2020. Peter Trevorah, Ow Hwor vy, Zombi, 2022. J. R. R. Tolkien, Arloedh an Bysowyer, tr. Jerry Sethir, 2022. (W)
Kernowek Standard
Jules Verne, Adro dhe'n Bÿs in Peswar Ugans Dëdh, tr. Kaspar Hocking, 2009. Craig Weatherhill, Jowal Lethesow, tr. Nicholas Williams, 2009. Robert Louis Stevenson, Enys Tresour, tr. Nicholas Williams, 2010. Alan Kent, Devocyon dhe Greryow, tr. Nicholas Williams, 2010. Arthur Conan Doyle, Ky Teylu Baskerville, tr. Nicholas Williams, 2012. Edith Nesbitt, Flehes an hens Horn, tr. Nicholas Williams, 2012. Kenneth Graham, An Gwyns y'n Helyk, tr. Nicholas Williams, 2013. H. G. Wells, Gwerryans an Planettys, tr. Nicholas Williams, 2013. J. R. R. Tolkien, An Hobys, tr. Nicholas Williams, 2014. Jerome K. Jerome, Tredden in Scath, tr. Nicholas Williams, 2014. Robert Louis Stevenson, Cass Coynt Dr Jekyll ha Mr Hyde, tr. Nicholas Williams, 2014. Lewis Carroll, Der an Gweder Miras, tr. Nicholas Williams, 2015. Lewis Carroll, Aventurs Alys yn Pow an Anethow, tr. Nicholas Williams, 2015. Jane Austen, Gooth ha Gowvreus, tr. Nicholas Williams, 2015. H. Rider Haggard, Honna, tr. Nicholas Williams, 2016. Bram Stoker, Dracùla hag Ôstyas Dracùla, tr. Nicholas Williams, 2016. L. Frank Baum, Pystrior Marthys Pow Òz, tr. Nicholas Williams, 2017. Carlo Collodi, Aventurs Pinocchio, tr. Nicholas Williams, 2018. John Buchan, An Nawnjek Stap warn Ugans, tr. Ian Jackson, 2019. Emily Bronte, Jane Eyre, tr. Nicholas Williams, 2020. Anthony Hope, An Prysner in Castel Zenda, tr. Ian Jackson, 2020. George Orwell, Amethva an Bestes, tr. Ian Jackson, 2021. (W) Matthi Clarke, Kepar ha Cyta Encledhys, tr. Nicholas Williams, 2021.
Furv Skrifys Savonek (Kres)
Antoine de Saint-Exupéry, An Pennsevik Byhan, tr. Davydh ap Stephen, 2010. Owain Owain, An Jydh Finek, tr. Sam Brown, 2020. (W) Owain Holland, Mab an Gov, 2021.
Kernowek Diwedhes
Alan Kent, Best Goon Bren, tr. Neil Kennedy, 2011. Rod Lyon, Dhe emlow an Galaksi, 2015. Rod Lyon, Tenkys, 2016. Rod Lyon, Dicky Holla, 2017. Rod Lyon, Dadhel an Dega en Pluw Pawl, 2023.
Klass:Rolyow
Arachnida
Arachnida (/əˈræknɪdə/) yw klass a enevales divellkeynek garrow mellek (melldrosogyon), y'n isfylum Chelicerata. Arachnida a gomprehend, yn-mysk erel, kevnis, skorpyones, torek, mitys, fugskorpyones, mejwesyon, kevnis kowrvargh, kevnis hwypp ha skorpyones hwypp.
Ogas dhe bub esel a Arachnida a'n jeves eth garr, ytho aga hanow ethhgarrogyon, kyn fo an kopel a arrow a-rag treylyes dhe weythres a'n sensys yn nebes eghennow. Yn eghennow erel, lostennow erell a yll tevi bras lowr dhe gemeres semlant kopel aral a arrow. An term a dheu dhyworth an ger Hen Rek, ἀράχνη (aráchnē, 'kevnisen'), dhyworth myth an gwiader denel Arachne, treylyes dhe gevnisen.
An brassa rann a ethgarrogyon yw kigdebroryon, ow tybri korfow hwesker hag enevales byghan erel trethys a-gynsow. Saw mejwesyon ha nebes mitys a dheber perthyglow boos soled. Tretha a-gynsow a avoyd arviles pervedhek. Ethgarrogyon a dhiver sugennow tretha askorrys yn aga saghow boos dres aga freydh wosa ladha. An sugennow a dreyl an preydh dhe gowl a vethynnow, sugnys gans an ethgarrek.
Klass:Arachnida
Lyver Henwhethlow
Kuntel a hwedhlow berr Kernewek y'n keth gis ha re Aesop yw Lyver Henwhethlow, dyllys yn 1973 gans Kesva an Tavas Kernewek. Skrifys vons yn Kernewek Unys gans an Revrond D.R. Evans.
Rol a hwedhlow
Klass:Hwedhlow berr
Bracla
Bracla yw tre yn Pen-y-Bont ar Ogwr, Kembra; (SS97NW39). Yma hi 16.6 mildir (26.8 km) dhiworth Kardydh ha 147.6 m (237.5 km) dhiworth Loundres. yw braster an poblans, ha 1126 (10%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Pen-y-Bont ar Ogwr
Hyns-horn Hellys
skeusennik|Kyn-worsav dhe Drevranow. Yth yw degys an gorsav ma y'n jydh hedhyw. Hyns-horn ertach 4 tros-hys 81⁄2 meusva (1,435mm) yn Kernow yw an Hyns-horn Hellys. Yma kowethas an Hyns-horn Hellys owth assaya dasdhrehevel ha gwitha kemmys a'n linen HWB gwreydhek dell vo possybyl yntra Nansigolen ha Bal Walter Trout yn arenebedh Hellys.