cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ynysow Balearek
Klass:Enesegi Klass:Kemmyniethow Omrewl Spayn
Bagas asteroydys
An bagas asteroydys yw an hanow rag an bagas korfow karnek nevek byghan y'n system howlek ynter Meurth ha Yow.
1969
1966 - 1967 - 1968 - 1969 - 1970 - 1971 - 1972
1969 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Mergher.
Mernansow
Klass:1969
Glyncorrwg
Glyncorrwg yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SS89NE48). Yma hi 23.8 mildir (38.3 km) dhiworth Kardydh ha 150.7 m (242.5 km) dhiworth Loundres. 5082 o braster an poblans yn 2011, ha 343 (6.7%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Bagas asteroydys
An brassa asteroyd yn bagas asteroydys ynter Meurth ha Yow yw Ceres. Ceres yw gelwys planet korr ynwedh.
Klass:Steronieth
Otto von Bismarck
Otto Eduard Leopold, Pennsevik a Bismarck, po Otto von Bismarck (1 mis Ebrel 1815 - 30 mis Gortheren 1898), o hembrenkyas Almayn a 1871 dhe 1890.
Klass:Almanyon Klass:Kenedhlogoryon Klass:Mernansow 1898 Klass:Politegoryon a Europa‎ Klass:Skriforyon Klass:Dinethyansow 1815
Epistemologieth
skeusennik|[[René Descartes a dybis meur a-dro dhe wovynnow epistemlogiethek yn y ober.]] Epistemologieth (a'n Grek ἐπιστήμη, epistēmē 'godhvos') yw skorren filosofieth yn kever godhvos. Epistemologydhyon a studh an gnas, dallathvos ha finyow a wodhvos, avowans epistemek, resonekter kryjyans, hag erel. Epistemologieth yw isran chyf a filosofieth, gans isrannow chyf erel kepar hag ewnhynsegieth, lojyk ha metafisek.
Yma dadhlow yn epistemologieth yn peswar leurnedh chyf:
Y'n dadhlow ma, hag erel, epistemologieth a assay gorthebi govynnow kepar ha "Pandr'a wodhon?", "Pandr'a styr ni dhe leverel y hwodhon neppyth?", "Pandr'a wra kryjyansow avowys dhe vos avowys?", ha "Fatel wodhon ni dhe wodhvos?".
Klass:Filosofieth
Nick Darke
Klass:Dinethyansow 1948 Klass:Mernansow 2005
Ke
skeusennik|An eglos yn Ke Tre yn Kernow yw Ke, yn Pluw Ge, unn mildir dhe'n soth a Druru hag ogas dhe Lanndege. Y leverir henwyn an diw dre, ha hanow an bluw keffrys, dhe vos war-lergh Sen Ke a dheuth dhe Lanndege dhyworth Wordhen y'n 5es kansvledhen. Deskrifys yw y vewnans y'n gwari meur Kernowek Bewnans Ke.
Klass:Trevow yn Kernow Klass:Pluw Ge
1968
1965 - 1966 - 1967 - 1968 - 1969 - 1970 - 1971
1968 OK yw blydhen lamm y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Lun.
Mernansow
Klass:1968
Hook
Hook yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM91SE52). Yma hi 77.8 mildir (125.2 km) dhiworth Kardydh ha 206.7 m (332.6 km) dhiworth Loundres. 803 o braster an poblans yn 2011, ha 106 (13.2%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Enrico Fermi
Enrico Fernando Fermi (Gwynngala 29, 1901 — Du 28, 1954) o fysegydh Italek-Amerikan a oberas war an kynsa dasoberor sprusek ha gweres dhe wruthyl tybieth kwantum. Genys veu ev yn Rom hag ev a verwis yn Chicago a ganker.
Posek o ev dhe fysegieth perthyglow ha mekanek statystek. Fermi a waynyas Pewas Nobel yn Fysegieth yn 1938 rag y ober ow studhya radyoweythres dynys. Y ober a ledyas dhe'n diskudhans a newtronow lent, falsans sprusek, ha gwruthyl elvennow nag usi war an Vosen Beriodek a'n termyn na.
Klass:Amerikanyon a dhevedhyans italek Klass:Godhonydhyon Klass:Italians Klass:Mernansow 1954 Klass:Pewas Nobel Klass:Ynkleudhyansow yn Illinois Klass:Dinethyansow 1901
Sharice Davids
Sharice Lynnette Davids (genys 22 Me 1980 yn Frankfurt, Almayn West) yw laghyades ha politegores amerikanek hag esel Chi an Ganasedhoryon Statys Unys rag an tressa ranndir kuntellesel yn Kansas a-dhia 2019. Hi yw esel Parti an Dhemokratyon.
Davids a veu etholys yn 2019, ow fetha an esel kyns hag an ombrofyer repoblikanek Kevin Yoder. Hi yw an kynsa esel kuntellesel demokratek yn Kansas (a-dhia Dennis Moore a gesys offis yn 2011), an kynsa esel kethreydhel apert etholys dhe Guntelles yn Kansas hag eyl esel benow amerikanek enesik (an huni aral yth yw Deb Haaland).
Klass:Dinethyansow 1980 Klass:Amerikanesow Klass:Amerikanyon LKDT Klass:Demokratyon Klass:Eseli Chi Kanasedhoryon an Statys Unys Klass:Politegoryon LKDT Klass:Kansas
Avon Kammel
Yma Avon Kammel yn gogledh Kernow, Breten Veur, ow sevel yn-dann Goen Hendraburnick hag owth omdhinewi yn Mor Havren orth kammas Lannwedhenek.
Yma Hyns Kammel, keryes da gans kerdhoryon ha diwrosoryon, ow talleth orth Keybridge hag owth holya glann est an Kammel bys Bosvenegh kyn' treylya rag sywya linenn an hyns-horn kyns war lann soth dre Bonsrys dh'y dhiwedh yn Lannwedhenek.
Ryskammel yw gwig arall treusys gans an avon.
Eglos Katholik Romanek
An Eglos Katholik Romanek yw unn eglos a Gristonyon a-dreus an bys ma yn komunyans leun gans an Pab (Epskop Rom) hag owth holya kryjyansow a gonsels an Eglos koth. Yma hi ow terivas kevrenn heb dorr a-dhia an Eglos fondys y'n 1sa kansblydhen gans Yesu Krist ha'n abostel Peder (deskrifys avel an kynsa Pab). Yth usi moy ages 1,200 vilyon a bobel eseli a'n Eglos ma.
An Eglos yw urdhas mayth yw klerji ordenys po epskobow, po pronteryon, po dyagonyon. Diwedh 2004, an bys yw diberthys yn 2755 epskobeth katholik. Penn oll an epskobethow ma yw huni Rom, se an Pab.
thumbnail|right|200px|Basilika Sen Peder yn Rom. Yn Breten Veur, tus katholik a veu persekutys wosa reyn Maria Tudur, ha Jamys VII a gollas y gurun rag own y fydh katholik an deylu ryal. (Y'n keth oes, gwlaskordhow katholik a bersekutya Protestans ynwedh, r.e. yn Spayn ha Pow Frynk.) An Eglos Katholik a besya krev yn Wordhon, yn despit dhe bersekuytans, ha rag henna y tannvenis trevesigoryon protestant dhe'n ynys yn termyn Elizabeth I.
Kryjygyon katholik a bys war lies sans rag gweres. An sans moyha kerys yw Maria, mamm Yesu yn tevri.
Klass:Kristoneth
Almaynek
Almaynek (po deutsch y'n taves y honan) yw yeth ermanek, kewsys yn Almayn, Estrych, Swistir, Lushaborg ha broyow erell. Yma savon Almaynek arnowydh ow talleth yn Sessoyn, yn arbennik gans Bibel Martin Luther.
Wosa Russek, Almaynek yw an yeth an moyha kewsys yn Europa – yma neb 97 milvil a Almeynegoryon Europek. Yma neb 23 milvil den ow kewsel Almaynek a-ves Europa, yn arbennik yn Amerika (an Statys Unys, Brasil, Kanada...) ha Namibi. Almaynek Pennsylvani yw rannyeth devedhys a huni an Rheinland neb a gewsir yn Amerika Gledh.
Canarias
Canarias yw kemmynieth omrewl yn Keynvor Iwerydh.
Klass:Enesegi Klass:Kemmyniethow Omrewl Spayn
Kantabri
Cantabria yw kemmynieth omrewl yn north-west Spayn.
Joseph Chamberlain
Joseph Chamberlain o politeger bretennek.
Klass:Mernansow 1914 Klass:Meryon Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Dinethyansow 1836
Carson City, Nevada
thumb|300 px|Carson City thumb|250px| Carson City (hanow sodhogel: Consolidated Municipality of Carson City) yw penncita Nevada, Statys Unys. Yth esa dhedhi poblans a 58,639 a drigoryon yn 2020.
An sita a veu fondys yn 1858.
Gwiasva
Klass:Citys yn Nevada Klass:Penncitys y'n Statys Unys
Reno, Nevada
thumb|300 px|Reno thumb|250px| Reno yw sita ha se konteth Konteth Washoe, Nevada, Statys Unys. Yth esa dhedhi poblans a 225,221 a drigoryon yn 2010.
An sita a veu fondys yn 1858.
Gwiasva
Klass:Citys yn Nevada Klass:Seow konteth an Statys Unys
Blackadder
Blackadder yw towlenn pellwolok komedi Predennek. An peswar bagas a dowlenn a veu darlesys yntra 1983 ha 1989.
Yth yw komedi yn kever istori Predennek:
Tus
Klass:Towlennow pellwolok
Extremadura
Extremadura (Estremaura) yw kemmynieth omrewl yn west Spayn.
Gerhard Domagk
Gerhard Domagk o pathologydh almaynek.
Klass:Almanyon Klass:Mernansow 1964 Klass:Pewas Nobel Klass:Dinethyansow 1895
Greta Garbo
Greta Garbo (genys Greta Lovisa Gustafsson; 18 mis Gwynngala 1905 – 15 mis Ebrel 1990) o gwariores swedek-amerikanek.
Klass:Dinethyansow 1905 Klass:Gwarioresow fylm amerikanek Klass:Gwaynyoryon a Bewas Akademi der Enor Klass:Mernansow 1990 Klass:Swedesow
Hundleton
Hundleton yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM90SE21). Yma hi 77.3 mildir (124.4 km) dhiworth Kardydh ha 207.2 m (333.5 km) dhiworth Loundres. 877 o braster an poblans yn 2011, ha 98 (11.2%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
1967
1964 - 1965 - 1966 - 1967 - 1968 - 1969 - 1970
1967 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sul.
Mernansow
Klass:1967
Konteth Wyoming, Virjynni West
Konteth Wyoming (yn Wyoming County) yw konteth yn Virjynni West, Statys Unys Amerika.
Virgil
Publius Virgilius Maro, (15ves Mis Hedra, 70 KOK - 21a Mis Gwynngala 19 KOK) aswonnys dhe redoryon Sowsnek avel Vergil, o bardh gerys-da y'n Emperoureth Romanek.
Klass:Dinethyansow 70 KOK Klass:Italians Klass:Mernansow 19 KOK Klass:Prydydhyon
Audrey Hepburn
Audrey Hepburn (genys Audrey Kathleen Ruston; 4 mis Me 1929 – 20 mis Genver 1993) o gwariores sowsnek gerys da.
Klass:Dinethyansow 1929 Klass:Gwarioryon wariva Klass:Gwaynyoresow Pewas Akademi Gwella Gwariores Klass:Mernansow 1993
Sunbury, Pennsylvani
thumb|300 px|Sunbury thumb|250px| thumb|250px| Sunbury yw sita ha se konteth Konteth Northumberland, Pennsylvani, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 9,719.
An sita a veu fondys yn 1772.
Horace
Quintus Horatius Flaccus (8ves Mys Kevardhu, 65 KOK - 27ves Mys Du, 8 OK), aswonnys dhe redoryon Sowsnek avel Horace, o bardh gerys-da y'n Emperoureth Romanek. Klass:Dinethyansow 65 KOK Klass:Italians Klass:Prydydhyon Klass:Skriforyon Klass:Mernansow 8
Sunbury, Pennsylvani
Gwiasva
Klass:Citys yn Pennsylvani Klass:Seow konteth an Statys Unys
Eghen beryllys
Yma laghys dhe lies pow dhe dhifresya an losow ha'n miles ma. Mars obayir an laghys ma, y hyllir sawya an eghennow ma dre hedhi helghi ha displegyans tir po dre wul parkow ha gwithvaow. Gwriansow anlaghel, kepar ha ladra helgik, a yll aga distrui yn neb kas.
Saw losow ha miles boghes yn peryll a gowlvernans yw gorrys war rol dhe waynya difres y'n lagha, Lies eghennow a dheu ha bos kowlvarow heb aswon tus.
Nebes mil merkys avel peryllys yw:
Klass:Ekologieth
Serbi
An Repoblek Serbi (yn Serbek, Република Србија / Republika Srbija) yw gwlas yn deghow Europa.
Konteth Botetourt, Virjynni
Konteth Botetourt (yn Botetourt County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
James Cameron
Klass:Didhuwydhyon Klass:Dinethyansow 1954 Klass:Kanadians Klass:Kerghynedhoryon Klass:Kevarwodhoryon re waynyas Pewas Akademi
Dollar an Statys Unys
Klass:Istori a'n Statys Unys Klass:Mona kemmyn
Gwerinieth
alt=Protestyans erbynn rewl Sovyetek yn Lithuani yn 1991|skeusennik|Protestyans erbynn rewl Sovyetek yn Lithuani yn 1991 alt=Benenes ow ragleva yn Wyoming, Statys Unys|skeusennik|Benenes ow ragleva yn Wyoming, Statys Unys
Gwerinieth a styr rewl gans an werin. Yth usir an hanow ma rag furvow dyffrans a wovernans, may hyll an werin kemmeres rann a dhewisyow a yll menni an fordh mayth ober aga hemmynieth. Y'n dydhyow hedhyw, y hyllir gul hemma yn lies fordh:
Klass:Gwlasegeth
Torteval, Gernsi
Torteval (Frynkek: Torteval; Gernsek: Tortévas) yw plyw yn Gernsi.
Klass:Pluwow Gwernenys
Jeanie Johnston
Jeanie Johnston yw replica a worhel tri gwern neb a veu drehevys y'n dalleth yn Quebec, Kanada gans drehevyer gorhel John Munn, neb a veu genys yn Alban. Yma ryb Kay Tollji, Dulyn. skeusennik|An Jeanie Johnston|alt=
Jeanie Johnston dherowel a veu prenys gans Tralee ha Co., marchons dhyworth Kerry, avel gorhel karg ha marghasa yn sewen
yntra Tralee hag Amerika Gogleth rag lies bledhen. An gorhel a dhros divroysi dhyworth Iwerdhon dhe Amerika Gogleth,
hag ena dehweles dhe Europa gans prenn.
skeusennik|An Jeanie Johnston|alt=
Klass:Gwithtiow
Korn (klerheans)
Korn a yll styrya niver a daklow:
Teylu
skeusennik|400px|Gwedhen deylu ow tiskwedha neskerens ha'ga henwyn Sowsnek skeusennik|Teylu sprusennek a [[Nihon.]] skeusennik|Teylu ystynnys yn [[Spayn.]]
Teulu yw bagas a bobel neb, y’n brassa rann a achesonyow, a drig war-barth. I a gevrenn aga arghans ha boos ha gweres an eyl ha’y gila. Y eseli yw unwos po kelmys yn genynnek (avel broder ha hwor) po kelmys yn lagha an eyl dh’y gila, rag ensampel dre dhemedhyans. Yn lies gonisogeth, eseli a’n teylu a’s teves an keth hanow teylu po unn hevelep.
Teylu yw an unses leha yn kowethas. Bewnans teylu yw moy privedh hag ogas ages bewnans poblek. Yma dhe’n brassa rann a wlasow laghys a-dro dhe vewnans teylu, rag ensampel, demedhi a-ji dhe’n teylu ha synsi perthynyansow reydhek gans neskerens, yn arbennek fleghes.
Konteth Tartu
Konteth Tartu (yn Estonek, Tartu maakond po Tartumaa) yw konteth yn Estoni.
Monte Águila, Chile
Monte Águila (yn Spaynek, Monte Águila) yw sita yn Chile. Yth esa dhedhi poblans a 6,090 a drigoryon yn 2002.
Kevrennow a-ves
Klass:Chile Klass:Citys ha trevow yn Amerika
Konteth Saare
Konteth Saare (yn Estonek, Saare maakond po Saaremaa) yw konteth yn Estoni.
Saare Klass:Enesow
Wera Hobhouse
Wera Benedicta Hobhouse (genys von Reden; 8 Hwevrel 1960 yn Hanover, Almayn West) yw politegores a Vreten hag an Esel Senedh rag Karvadhyn (Sowsnek: Bath) a-dhia 2017. Esel an Parti Livrel Werinel yw hi.
Yn derowel, Hobhouse o esel an Parti Gwithadorek ha konselores withadorek mes hi a wrug defektya dhe'n Parti Livrel Werinel gans hy gour yn 2005.
Hi a veu etholys yn etholans 2017 rag Karvydhyn, ow fethas an ombrofyer gwithadorek gans 5694 vota moy. Hi a veu dasetholys yn 2019 gans rann vrassa a 12,322 vota.
Devynnow
Klass:Parti Livrel Werinel Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Sowsesow Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019-
Oklahoma City, Oklahoma
Oklahoma City yw an vrassa cita ha penncita Oklahoma, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 681,054.
Wera Hobhouse
Devynnow
Klass:Dinethyansow 1960
Oklahoma City, Oklahoma
An sita a veu fondys yn 1889.
Gwiasva
Klass:Citys yn Oklahoma Klass:Penncitys y'n Statys Unys Klass:Seow konteth an Statys Unys
Peter Jackson
Peter Jackson yw kevarwodher Mordir Nowydh.
Klass:Dinethyansow 1961 Klass:Kevarwodhoryon re waynyas Pewas Akademi Klass:Mordir Nowydh
Aguascalientes
Aguascalientes yw stat yn Meksiko.
Kastil-La Mancha
Kastil-La Mancha yw kemmynieth omrewl yn gres Spayn.
Tulsa, Oklahoma
Tulsa yw sita yn Oklahoma, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 413,066.
An sita a veu fondys yn 1836.
Gwiasva
Klass:Citys yn Oklahoma
Jori V
right|thumb|250px|An Vyghtern Jori V gans Sir Luke Fildes, 1911 Jori V (George Frederick Ernest Albert; 3 Metheven 1865—20 Genver 1936) o Myghtern a'n Rywvaneth Unys a-dhia 1910 bys termyn hy mernans yn 1936. Ev a veu genys yn Chi Marlborough, Westminster, Loundres. Tas Jori o Albert Edward, Pryns Kembra ha'y vamm o Alexandra, Prynses Kembra.
Klass:Emperours Klass:Mernansow 1936 Klass:Rielder Bretennik
Goeth Panama
skeusennik|An Woodh Panama yn 1994. An Woedh Panama yw dowrgleudh (kanel) y’n Repoblek Panama yn Amerika Gres, may jun an Keynvor Atlantek hag an Keynvor Hebask. Drefen an fordh may hwra stumma, an entrans dhe’n Keynvor Hebask yw pella dhe’n est. Hemma yw dhe’n kontrari dhe’n pyth may hwrussa desevos huni.
Korn (tirfurv)
Korn yw tirfurv furvyes gans ober rewlivow. I a hwer pan wra rewlivow komm a eskni a-dhelergh dhyworth moy ages unn tenewen, ow sertthe ledrow an menydh. Gesys yw menydh serth war bup tenewan ha kribow kul. Ensamplow da yw Menydh Everest, An Wodhva ha'n Matterhorn.
1966
1963 - 1964 - 1965 - 1966 - 1967 - 1968 - 1969
Korn (tirfurv)
skeusennik|300px|left|Destryppya a serttha leder an menydh skeusennik|500px|Tirfurvow rewlivel ow tiskwedhes korn
1965
1962 - 1963 - 1964 - 1965 - 1966 - 1967 - 1968
1966
1966 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Sadorn.
1965
1965 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Yow.
Mernansow
Klass:1965
1966
Mernansow
Klass:1966
Goeth Panama
77 km yw y hirder. Pub bledhen, y hwrons tremena dhe’n woedh a-dro dhe 14,000 gorholyon.
Klass:Dowrgleudhyow
Bloomfield, Pennsylvani
thumb|300 px|Bloomfield thumb|250px| thumb|250px| Bloomfield yw burjestra yn Konteth Perry, Pennsylvani, Statys Unys. Poblans an burjestra yn niveryans 2020 o 1,244.
An sita a veu fondys yn 1824.
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Andrei Tarkovsky
Andrei Arsenyevich Tarkovsky (Russek: Андрей Арсеньевич Тарковский, IPA: [ɐnˈdrʲej ɐrˈsʲenʲjɪvʲɪtɕ tɐrˈkofskʲɪj]; 4 mis Ebrel 1932 – 29 mis Kevardhu 1986) o kevarwodher russek sovietek.
Paul Feyerabend
Paul Karl Feyerabend (Almaynek: [ˈfaɪɐˌʔaːbm̩t]; 13 mis Genver 1924 – 11 mis Hwevrer 1994) o ostrek-genys filosofer a wodhonieth.
Klass:Dinethyansow 1924 Klass:Filosofers Klass:Mernansow 1994 Klass:Ostrians Klass:Skriforyon
Andrei Tarkovsky
Klass:Kevarwodhoryon fylm Klass:Mernansow 1986 Klass:Russians
Bob Shaw
Robert Shaw (31 mis Kevardhu 1931 – 11 mis Hwevrer 1996) o skrifer fugieth skiens fugiethek ha skoodhyer a Iwerdhon Gledh. Klass:Dinethyansow 1931 Klass:Godhyli Klass:Mernansow 1996 Klass:Skriforyon fugieth
Sajid Javid
Sajid Javid (genys 5 Kevardhu 1969 yn Rochdale, Pow Sows) yw politeger a Vreten hag an esel Senedh rag Bromsgrove a-dhia 2010. Ev yw esel an Parti Gwithadorek.
Javid o an Skifennyas an Pervedh a-dhia 2018 bys yn 2019 yn-dann Theresa May ha Chansler an Exchequer a-dhia 2019 dhe 2020 y'n governans Boris Johnson. Ev a omdennas dres dasapoyntyans an Kabinet yn 2020.
Klass:Parti Gwithadorek Klass:Politegoryon a Bow Sows Klass:Eseli Senedh a'n RU 2010-2015 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2015-2017 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2017-2019 Klass:Eseli Senedh a'n RU 2019- Klass:Dinethyansow 1969
Heida Reed
Heida Reed yw gwariores rewenysyades.
Klass:Dinethyansow 1988 Klass:Gwarioresow fylm Klass:Manykyns Klass:Rewenysyadesow
Furlanek
Fourlanek yw yeth reto-romanek kewsys yn Frioul, borlewen Itali.
thumb|250px|Arwoedh diwyethek yn Frioul
Bosni–Hercegovina
thumb|250px|right Bosni–Hercegovina (yn Serbek, Bosnek, ha Kroatek, Bosna i Hercegovina) yw gwlas yn dehow Europa. Y'n bresel civil (1992–1995) ogas ha kans mil person a veu marow. A-dhia 1995, yma kres yn Bosni, mes an pow yw diberthys yn diw rann: an Federacyon Bosniak ha Kroatek ha'n Repoblek Serbek.
Karl Popper
Syr Karl Raimund Popper (28 mis Gortheren 1902 –17 mis Gwynngala 1994) o filosofer, akademik ha derivador socyal ostrek-bretennek.
Klass:Dinethyansow 1902 Klass:Filosofers Klass:Istorioryon Klass:Mernansow 1994 Klass:Ostrians
Gwauncaegurwen
Gwauncaegurwen yw tre yn Castell-nedd Port Talbot, Kembra; (SN71SW03). Yma hi 37.1 mildir (59.6 km) dhiworth Kardydh ha 162.1 m (260.8 km) dhiworth Loundres. 4100 o braster an poblans yn 2011, ha 2352 (57.4%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Norman, Oklahoma
thumb|300 px|Norman, Oklahoma thumb|250px| Norman yw sita yn Konteth Cleveland, Oklahoma, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 128,026.
An sita a veu fondys yn 1889.
Gwiasva
Klass:Citys yn Oklahoma
Ernest Hemingway
Ernest Hemingway o skrifor amerikanek.
Klass:Mernansow 1961 Klass:Omladhansow Klass:Pewas Nobel Klass:Prydydhyon Klass:Skriforyon fugieth amerikanek Klass:Ynkleudhyansow yn Idaho Klass:Dinethyansow 1899
Fluminense Football Club
right|thumb|Fluminense Football Club
Fluminense Football Club yw bagas pell-droes yn Rio de Janeiro, Brasil. Yn 1902 y feu va fondyes. Hanow an bagas, fluminense, a styr "a'n avon" poken "teythek a Rio de Janeiro".
Fluminense re waynyas diwweyth kesstrivyansow kenedhlek ha diwweyth an tornament Rio-São Paulo. I yw onan a beswar bagas pell-droes chyf a'n sita, warbarth gans Botafogo FR, CR Vasco da Gama ha CR Flamengo.
Klass:Brasil Klass:Pel droos
Edward VII
Klass:Dinethyansow an 19ves kansvledhen Klass:Mernansow 1910 Klass:Rielder Bretennik
Hyns-horn Gwili
skeusennik|Tren o trehedhes gorsav Bronwydd Arms war an Hyns-horn Gwili. Hyns-horn ertach yn Pow Kerverdhin yn Kembra soth-west yw an Hyns-horn Gwili (Kembrek: Rheilffordd Gwili, Gwili Railway) a ober linen hyns-horn gwithys gayj savonek a-dhyworth tyller Dibarthva Abergwili (ogas dhe Gerverdhin) a-hys 4½ mildir (7.2 km) rann a'n kyns linen Kerverdhin dhe Aberystwyth. An hyns-horn derowel a dhegeas yn 1965, ha lyftyes a veu an kledhrennow yn 1975.
Skravinansow
Skravinansow yw kravasow gwrys gans an argerdh rewlivel a skravinas. Rutyes ha polsyes yw an garrek weli gans bili ha grow yn-dann an rewliv.
Hyns-horn Gwili
Hanow an hyns-horn a dheu a-dhyworth Avon Gwili, an avon a fros der an nans ryb tenewen an linen.
Skravinansow
skeusennik|300px|Skravinansow yn [[Swistir gwrys gans an Rewliv Gorner]] skeusennik|300px|Skravinansow war garrek weli yn [[Mayn|Maine, an Statys Unys.]]
Hyns-horn Gwili
Llanpumsaint (Lannpympsens)
Kompani an hyns-horn a berghenn an gweli-kledhrennow yntra Danycoed ha Llanpumsaint. Awos nivel an ponsow war an rann ma, yth o gwell gans an kompani dhe fogella war an ystynnans dhe'n soth dhe Dhibarthva Abergwili. Yma eth pons forsakyes war an gweli-kledhrennow yntra Danycoed ha Llanpumsaint a lett an ystynnans dhe'n north.
Danycoed Halt (Gorta yn-dann an Koos)
skeusennik|Tren ow kortos dhe Danycoed Halt. Byldyes a veu an gorta ma y'n 1990ow hag ygerys a veu yn 2001. Dhe'n pols ma yth yw penn north an hyns-horn, mes y halsa dos dres nivera wosa an hyns-horn gwithys dhe ystyn dhe dyller gorsav Cynwyl, mildir dhe'n north, ha dhana dhe Llanpumpsaint, 2½ mildir dhe'n north.
Llwyfan Cerrig (Kay Kerrik)
Avel Danycoed, nyns esa Llwyfan Cerrig gorsav war an hyns-horn derowel. Y feu byldyes yn 1998 gans an Hyns-horn Gwili. Y teu byldyans an gorsav a-dhyworth Felinfach war hyns-skorr Aberaeron.
Bronwydd Arms (Tavern Bronn Wydhel)
Hemm o gorsav war an hyns-horn derowel hag yw pennplas oberansow an Hyns-horn Gwili.
Abergwili Junction (Dibarthva Abergwili)
skeusennik|Lokomotyv ethen Moonbarrow dhe Abergwili Junction. Ottomma gorsav nowyth a ygeris yn 2017 wosa gorfenna ystynnans a-soth an hyns-horn gwithys. Y feu byldyes war tyller an gorsav dibarthva derowel.
Redya pella
Klass:Hensi-horn yn Kembra
Pyotr Ilyich Tchaikovsky
Klass:Dinethyansow 1840 Klass:Komposydhyon Klass:LKDT Klass:Mernansow 1893 Klass:Russians
Lynx (ranneves)
Lynx yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Hwlffordd
Hwlffordd yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SM91NE01). Yma hi 80.1 mildir (128.9 km) dhiworth Kardydh ha 208.6 m (335.6 km) dhiworth Loundres. 11514 o braster an poblans yn 2011, ha 1682 (14.6%) a wodhya kewsel Kembrek.
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Wilfred Melville Bennetto
Wilfred Melville Bennetto (11 Est 1902 – 11 Est 1994) o dyskader, novelydh, prydydh ha bardh Kernewek.
Bewnans a-varr ha teylu
Genys veu Wilfred Bennetto (aswonys ynwedh gans y leshanow lienek Melville Bennetto) yn 1902 yn Tregarrek, an tressa a beswar mab dhe Barnabas Brice Bennetto ha Clare Agnes née Doney. Dyskader yn skol gynsa o y das. Ughelhwans Wilfred o dos ha bos dyskader, yn kethsam maner ha dew a'y vreder. Ytho wosa gradhya dhyworth Pennskol Bristol yn 1922 yn Yeth ha Lien Sowsnek ha kavos testskif adhysk an vledhen wosa henna, ev a removas dhe Surrey le mayth oberas yn skol vebyon Portland Road yn South Norwood, Loundres. Ynter 1943 ha 1964, ev o skolvester yeth Sowsnek yn Skol Ramasek Sedhurst rag mebyon yn Croydon. Gweythresek o y'n Unyans Kenedhlow kyns Nessa Bresel an Bys.
Yn 1929 ev a dhemedhis Kitty Dawes Scrivens yn Surrey. I a gavas diw vyrgh.
An yeth Kernewek
Berdhys veu yn 1968 yn Lanust gans an hanow bardhek.
1964
1961 - 1962 - 1963 - 1964 - 1965 - 1966 - 1967
Wilfred Melville Bennetto
Dyllansow avel Melville Bennetto
Klass:Mernansow 1994 Klass:Skriforyon fugieth Klass:Skriforyon yn Kernowek
1964
Mernansow
Klass:1964
Broken Arrow, Oklahoma
Gwiasva
Klass:Citys yn Oklahoma
Hyldreth
skeusennik|Kowbal war an Hyldreth Dowr yn cita Truru yw an Hyldreth. Sewyans yw a geskeveryans an dowryow Ydhi hag Alan a res yn-dann an cita, ha frosa a wra bys y'n dowr Fala, heyl mayth eus meur a vewnans gwyls, ha pella dhe Vorlynn an Garrek. Lewyadow yw an dowr bys yn Truru. Yma lett liv war an dowr, ogas dhe Bark Bosskawen.
Menegys yw an dowr y'n gwari meur Bewnans Ke, avel Hildrech.
Klass:Truru Klass:Doronieth Kernewek Klass:Avonyow Klass:Pluw Ge
Richard Burbage
Richard Burbage o gwarier sowsnek.
Klass:Dinethyansow 1567 Klass:Gwarioryon sowsnek Klass:Gwarioryon wariva Klass:Mernansow 1619
Spayn
Spayn (Spaynek ha Galijek: Reino de España; Katalanek: Regne d'Espanya; Baskek: Espainiako Erresuma; Asturyek: Reinu d'España; Aragonek: Reino d'Espanya) yw rywvaneth werinel yn Howlsedhes Europa, yntra Pow Frynk ha Portyngal war gonna-tir Iberi. Andorra ha Jybraltar yw hy hentrevigyon ynwedh. Yma sitys Ceuta ha Melilla, war vorrep Marokk, ow perghenn dhe Spayn, ha'n ynysek Canarias yn kres Keynvor Iwerydh.
Kemmyniethow Omrewl
Spayn yw diberthys yn 17 kemmynieth omrewl:
Leth
Bronnviles a askor leth rag boosa aga babanes. Leth a gomprehend lower a vethynnow gwiw dhe enevales na yll goi boos kales.
Konteth Brunswick, Virjynni
Konteth Brunswick (yn Brunswick County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Leth
Tus a wra devnydh a leth nebes enevales, dre vras leth bugh, gaver, margh, davas ha bual dowr rag gul dehen, menyn, keus, yogort ha dehen rew. Mar nag yw leth synsys yn yeynell, ev a treyl trenk wosa neb termyn. An argerdh a wra hemma yw gwyth, gwrys gans bakteria trenken laktik ow treylya sugra leth dhe drenken laktik. Usys yw gwyth rag gul askorrasow lethek. Yn fenowgh, pasterys yw leth kyns tus dhe'y eva.
Klass:Diwosow
Lyra (ranneves)
Lyra yw ranneves aswonnys avel onan a'n 88 aswonnys gans an Unyans Steroniethek Keswlasek (IAU).
Menek
Menek (Meneage) yw tyller yn Kerrier, Kernow, yntra Hellys ha Lannaghevren. Herwydh Bywnans Meryasek, Lystewdar yn Menek o pennsita an turant pagan Tewdar y'n 4a kansblydhen.
Agatha Christie
Dame Agatha Mary Clarissa Christie DBE (15 Gwynngala 1890 – 12 Genver 1976) o awtoures sowsnek a fugieth dhrogober. Pur veur yw hanow hy lyvrow a-derdro'n bys, ha hi re werthas moy ages 4 bilvil lyver yn ollvysel. Hy lyvrow re beu treylyes dhe voy a yethow ages lyvrow awtour aral vytholl, 103 a yethow herwydh an reknans diwettha. Hy hwedhlow dell yw usys yw yn kever moldransow ha diskudha piw a's gwrug. Hi a wrug devnydh a niver a hwithroryon yn hy lyvrow dhe dhiskudha an voldroryon, an moyha aswonys anedha yw Hercule Poirot ha Miss Marple. Benen goth yw Miss Marple, ow triga yn gwik sowsnek kosel, St Mary Mead. Hi a wra devnydh a hevelepterow dhe hwarvedhyansow y'n termyn usi passyes yn St Mary Mead dhe gonvedhes piw a wrug an moldrans. Hwithrer privedh yw Hercule Poirot, den a Bow Belg neb a vyw yn Loundres. Ev a wra devnydh a'n "kellow byghan loos" dhe gachya an moldrer. Pub hwedhel gans Christie re beu gwrys avel towlennow pellwolok ha fylmow.
Ynwedh Christie a skrifas gwariow. Onan anedha, The Mousetrap, a dhallathas y'n 'West End' yn 1952. Ev yw an gwari re beu performys an hirra y'n bys.
Genys veu Christie yn Torquay yn Dewnens. Ny eth dhe skol, mes kavos gwersyow gans hy mamm pan veu yowynk drefen hy mamm dhe brederi na godh dhe fleghes dyski redya bys pan vons eth bloodh. Christie a dhyskas hy honan pan veu peswar bloodh. Hi a redyas lies lyver, ytho hi a dhyskas fatel bos skrifer da. Hi dheuth ha bos pianydh ka kantores dha ynwedh. Yn Kynsa Bresel an Bys, hi a oberas yn klavji ha ferylva. Hi a dhemedhis diwweyth, Archibald Christie, hag ena an hendhyskonydh Max Mallowan. Hi a wodhevas iselder wosa an dorrva dhemedhyans kynsa, ha pan wovynnas hy gour kynsa rag didhemedhyans hi eth a wel nebes dedhyow. An paperyow nowydh a gemeras meur a vern y'n hwarvedhyans. Diskudhys veu wosa 10 dydh yn ostel yn Harrogate. Hi a wrug devnydh a'y frofyansow war viajys dhe dylleryow kepar hag Irak hag Ejyp yn hy lyvrow.
Yn 1971, enorys veu gans an Vyghternes gans an titel Dame Commander of the Order of the British Empire po DBE. Christie a verwis 12 Genver 1976 yn 85 bloodh dhyworth achesonyow naturel yn hy chi yn Konteth Rysoghen. Ynkleudhys yw hi yn korflan St Mary's, Cholsey.
Renkys yw gans an Guinness Book of World Records avel an romansydh re wrug gwertha an niver moyha bythkweth, a-dro dhe 4 bilvil dasskrif. Hy romans re wrug gwertha an moyha yw And Then There Were None, a-dro dhe 100 milvil dasskrif. Christie a dyllas hwegh romans yn-dann an hanow Mary Westmacott ynwedh. Ny wra an rol a-is komprehendya an palster a hwedhlow berr dyllys yn lies kuntel.
Treylyes veu An Rin Kernewek (The Cornish Mystery), onan a'n hwedhlow berr y'n kuntel Poirot's Early Cases, dhe Gernewek gans Roger Henley, ha dyllys yn An Gannas yn 2021.
Rol a lyvrow
Klass:Dinethyansow 1890 Klass:Mernansow 1976 Klass:Skriforesow Klass:Skriforyon fugieth Klass:Sowsesow
1963
1960 - 1961 - 1962 - 1963 - 1964 - 1965 - 1966
1963 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Meurth.
Roumantsh
Roumantsh yw yeth reto-romanek kewsys yn Swistir.
Konteth Valga
Konteth Valga (yn Estonek, Valga maakond po Valgamaa) yw konteth yn Estoni.
Meryasek
Sen Meryasek (Meriadeg yn bretonek) o sans kristyon a'n 4ves kansblydhen OK, moy po le. Yth aswonnys y vywnans dre Vywnans Meryasek, gwari kernewek, ha nebes kampoellansow erell. Ev yw tasek Kammbronn, ha'y dhydh goel yw an kynsa dy' Gwener yn mis Metheven herwydh y destament diwettha.
Breton a deylu dugys o Meryasek. Konan, myghtern a Vreten Vyghan y'n eur na, a vynn araya demmedhyans politek ragdho; mes gwell yw dhe Veryasek mos ha bos pronter. Y eretons ev a nagh ynwedh, hag a-dreus an Chanel yth a ev rag fondya oratri yn Kammbronn, Kernow Veur. Yn spys y vyaj, y tiserr ev tewedh dre bysadow. An glevyon ev a saw, ha fenten dowr dhiworth karrek ev a wra. Mes yma turant ha pagan ow rewlya an rannvro – Tewdar, y lys yn Menek – ha Tewdar a'n chas a Gernow.
Dhe-dre yn Breten Vyghan, y hwra ev chapel yn Josselin, yn bro Yurl Rohan. An Yurl a'n dervynn fesya an ladron a Josselin. Meryasek a bys, ha niver a ladron a ha bos kristyon; an erell a fi. Yma Meryasek hwath ow sawya klevyon hag evredhogyon, heb kemmeres gober y'n bys. Ofis a epskop Venetens a nagh ev wostalleth; mes epskop Kernow Vyghan, yurlys, h.e. a der y vos ha bos epskop. Hevis reun a hwisk ev hwath, ha gwell yw dhodho kowethyans klavorogyon es ugheloryon. Eledh a'n mag. Kyn' marow, Meryasek a dhiskler y fydh tyller sans y japel yn Kammbronn, le y hyll tus pysi dhodho rag yaghus.
Klass:Bretonyon Klass:Sens kernowek Klass:Kammbronn
Jack Clemo
skeusennik|Chapel Trewydhosa. Reginald John Clemo (Jack Clemo / Pryvyth an Pri) (11 mis Meurth 1916 – 25 mis Gortheren 1994) o prydydh ha skrifer a-dhyworth pluw Eglosstefan yn Branel ogas dhe Sen Ostell, Kernow a esa junyes yn fenowgh gans Kernow ha y grysyans Kristyon. Yth esa y ober prederys avel gwelesigethek hag y feu awenys gans tirwedh garow Kernow. Mab fornyer pri o, ha'y vamm, Eveline Clemo (Polmounter kyns † 1977), o angesfurvyer laghasek.
Bewnans a-varr
Ledhys a veu tas Clemo orth diwedh Kensa Bresel an Bys ha megys a veu gans y vamm hag yth esa gensi delanwes gwarthevyek warnodho. Y feu adhyskys yn skol an treveglos, mes wosa y 13ves bloodh y stoppyas y adhyskans formel gans dallathvos y dhelni. Y teuth bodhar a-dro dh'y 20ves bloodh, ha dall nebes 19 bledhen a-wosa yn 1955. An mongleudhyow ha hwelyow pri china a-dro dhe'n arenebedh le may tevis ev a omdhiskwedhas yn krev yn y ober.
Resegva liennek
Ober a-varr Clema a veu dyllys gans gwask leel, mes y resegva skrifa gwir a dhallathas gans y romans Wilding Graft (Lavur Anwonedhys) a dhyllas gans Chatto and Windus yn 1948, ow kwaynya Atlantic Award. Hemma a veu holyes gans y omvewskrif Confessions of a Rebel (Avowansow Rebel) yn 1949, a selyas Clemo avel skrifer marthek ha derowel. Clemo a dhisplegyas pella avel skrifer hag yn 1951 y tyllas y gensa kuntel The Clay Verge (An Amal Pri). Gorrys yn tirwedh sogh, an bardhonegow a ros nerthow natur hag oberansow gras kales-gwaynyes. Y recevas aswonvos kenedhlek rag an kensa tro dres The Festival of Britain (Gool Breten) le may feu res gwober liennek.
Yn 1970 y feu ordenys bardh a Orsedh Kernow gans titel. Yn 1981, ha 65 bloodh, y recevas doktorieth liennek enor a-dhyworth Pennskol Keresk.
Demedhyans
Pur gryjyk o Clemo hag y krysyas y vos hwans Duw ragdho dhe dhemedhya. Byttegyns nyns o kyns ev dhe dhrehedhes y 50ow a-varr pan vetyas ha dhana demedhya Ruth Peaty a-dhyworth Weymouth yn 1968. Wosa y dhemedhyans yn 1968 y hyllas trovya amal skaffa yn bewnans hag yn y vardhonieth. Y gerensa rag Ruth yw gwithys war gartennow romansek bian a skrifas ragdhi pub bledhen.
Itali
Chanj anwortys yn y skrifa a hwarva wosa dew viaj dhe Itali diwedhes yn y vewnans. Yn 1987 y kodrigas orth Gweneseg ha dhana, hwegh bledhen a-wosa, y viajyas dhe Florence. Hemm a hevelis dhe dhalleth gwersyow lieskweyth liwussa, owth omjunya drama personel bewnans y honan gans skub kryjyans, gonisogeth, tirwedh hag istori Itali. Yn Heretic in Florence y lever yn-kever fler an avon Arno segh ha'y wellheans, orth y dhiskwedhes avel metafor rag livreson y honan a art difeyth.
Mernans hag a-wosa
Clemo a verwis yn Weymouth war 25 mis Gortheren 1994, dhe 78 bloodh.
Yn 1995 y feu dallathys Kestif Bledhennek Bardhonieth Jack Clemo gans an Arts Centre Group wosa degemeres legaci a-dhyworth stat Jack Clemo.
Yn bledhynnyow diwedhes y feu dastardh a les yn Jack Clemo, hembronkys gans skrifer ha golegor Luke Thompson. Hemm a ledyas dhe dhyllans a lyvrow nowyth: Selected Poems (Enitharmon, 2015), A Proper Mizz-Maze (Francis Boutle, 2016), ha The Clay Dump (Guillemot Press, 2016). Plassen a vardhonieth Clemo Clay Hymnal gorrys dhe ilow gwerin Jim Causley a veu dyllys yn 2016, ha'n kensa bewskrif kowal a Jack Clemo, Clay Phoenix (Ally Press, 2016), skrifys gans Luke Thompson, a veu dyllys y'n keth bledhen.
Gorthargyans wosa mernans
Kyns chi Jack Clemo a veu distuys gans Kompani Pri China Goonvian war 6 mis Gwynngala 2005 dhe wul le rag arbrovjiow nowyth. Hemm a vrosas lies sorr gans tus leel ha gans skoodhyoryon an prydydh, re drigsa rag brassa rann y vewnans y'n dyji, marnas an diwettha 10 bledhen wosa movya dhe Weymouth yn 1984.
Lawton, Oklahoma
thumb|300 px|Lawton, Oklahoma thumb|250px| Lawton yw sita yn Konteth Comanche, Oklahoma, Statys Unys. Yth esa dhedhi poblans a 96,867 a drigoryon yn 2010.
Jeffreyston
Jeffreyston yw tre yn Sir Benfro, Kembra; (SN00NE73). Yma hi 70.4 mildir (113.3 km) dhiworth Kardydh ha 199.6 m (321.2 km) dhiworth Loundres. 560 o braster an poblans yn 2011, ha 69 (12.3%) a wodhya kewsel Kembrek.
Lawton, Oklahoma
An sita a veu fondys yn 1901.
Jeffreyston
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Sir Benfro
Llansawel
Pednventydnyow
Klass:Trevow yn Castell-nedd Port Talbot
Lawton, Oklahoma
Gwiasva
Klass:Citys yn Oklahoma
Ranndiryow Kernow
Kyns 2009, yth esa hwegh ranndir war dir meur Kernow hag unn ranndir unnik, an Ynysek Syllan. Yma rol aga foblansow omma herwydh Niveryans an Rywvaneth Unys, 2001.
1991
1988 - 1989 - 1990 - 1991 - 1992 - 1993 - 1994
1991 OK yw blydhen gemmyn y'n dydhyans gregorek, ow talleth dy' Meurth.
Mernansow
Klass:1991
Ted Hughes
Edward James "Ted" Hughes (1930 - 1998) o prydydh sowsnek.
Jack Clemo
Feythyel
Klass:Dinethyansow 1916 Klass:Mernansow 1994 Klass:Skriforyon a Gernow Klass:Skriforyon fugieth
Kristoneth
right|frameless|upright Kristoneth yw kryjyans poesek y'n bys ma, gans moy ages diw vil vilvil a gryjygyon. An Drynses yw dyskas chyf Kristoneth: henn yw, yma Dyw unnik gans tri ferson – Dyw an Tas, Yesu Krist, ha'n Spyrys Sans. Yma lies eglos kristyon; an moyha anedha yw an Eglos Katholik Romanek. Kristoneth yw kryjyans an brassa niver a dus yn Europa, Amerika, Afrika Is-Sahara, Ostralasi, ha'n Filipinys.
Kepar ha kryjyans yedhowek hag Islam, Kristoneth yw fay unndywyel a linyeth Abrahamek.
An Pader yw an gologhas aswonnys yn kwell gans Kristonyon. Lyver sans a Gristonyon oll yw an Bibel; yma lyvrow erell degemmerys avel skryptor gans nebes bagasow kristyon, r.e. Lyver Mormon gans eseli Eglos Yesu Krist a Sens Dhiwedhes.
Klass:Kristoneth
Eksodus
Raglavar
An hanow 'Eksodus' diworth treylyans Grew Septuagint a styr 'mos yn-mes'. Yth yw hwedhel dasprenans ha delivrans an pobel Ysrael diworth kethneth yn Ejyp.
Awtour
Haval orth Jenesis, hengov an Yedhewon a lever bos Moyses an awtour lyver Eksodus.
Hwedhel
An lyver a dhalleth gans an bobel Ysrael yn kethneth yn Ejyp. Moyses yw gelwys dhe hembronk an bobel na. Duw a wra dri breus war Ejyp awos Faro a nagha gasa pobel Ysrael gasa Ejyp. Deg pla o gorrys war Ejyp hag an bobel Ysrael] a wra treusa an [[Mor Rudh ha gasa Ejyp. Rag termyn hir, Ysrael a wandra y'n difeythtir. Duw a ros an deg arghadow ha rannow arall system lagha dh'y bobel orth Menydh Sinay.
Kastil ha Leon
Kastil ha Leon yw kemmynieth omrewl yn north-west Spayn.
Leon:
Kastil:
Florens
250px|right|thumb|Pedneglos Florens
Florens (Italek: Firenze) yw cita en Italy, en radnvro Toscana. Yma 368,362 a dus yw trigys en Florens.
Klass:Itali Klass:Citys ha trevow yn Europa
37 WK
Klass:37
Doronieth
alt=Mappa an bys gwrys yn Amsterdam yn 1689 ha gwithys yn Iseldiryow.|skeusennik|Mappa an bys gwrys yn [[Amsterdam yn 1689 ha gwithys yn Iseldiryow.]] Doronieth yw an rann a wodhonieth ow tochya studhya tiryow, tus ha happyansow an Norvys ha planetys. Y hwra doronieth assay konvedhes an bys ha'y deythi denel ha naturel, le may ma taklow ha fatel wrussons treylya ha praga maga ta. Ny dal kemyska an geryow 'doronieth' ha'y studhyans kelmys 'dororieth'.
Giuseppe Verdi
skeusennik|Lymnans a Giuseppe Verdi gans Giovanni Boldini, 1886 Giuseppe Fortunino Francesco Verdi (Italianek: [dʒuˈzɛppe ˈverdi]; 9 po 10 mis Hedra 1813 – 27 mis Genver 1901) o komposydh gwariow-kan. Ev a veu genys ogas dhe Busseto dhe deylu gans gober kresel ha Verdi a sewyas y a-dhyskans gans skoodhyans den kevothek.leel. .
Ev a skrifas an gwari kan Aida (1871), hag ena y Requiem (1874), ha'n gwariow kan Otello (1887) ha Falstaff (1893). Klass:Dinethyansow 1813 Klass:Italians Klass:Komposydhyon Klass:Mernansow 1901
Seru Epenisa Cakobau
Seru Epenisa Cakobau (1815-1883) o penntern ha hembrenkyas breselek yn Fiji a unnyas, dres y ledyans, an kordhow esa ow kwerrya yn y vro. Ev a reynyas avel Myghtern a Fiji dhiworth an 5ves a vis-Metheven 1871 bys an 10ves a vis-Hedra 1874, pan hepkorras ev y vro dhe Vyghternes Viktoria a'n Rywvaneth Unys.
Doronieth
Yma dew rann jyf a dhoronieth: doronieth dhenel ha doronieth fisegel. Doronieth dhenel a studh tus ha'ga kemenethow, gonisogethow, erbysiedhow hag ynterweythresow gans an kerghynnedh dre studhya aga ferthyansow dres spas ha le. Doronieth fisegel a studh argerdhow ha patronyow y'n kergynnedh naturel kepar ha y'n ayrgylgh, dowrgylgh, bewgylgh ha dorgylgh.
68 BK
Klass:68
Na Fíréin
alt=Na Fíréin|skeusennik|Na Fíréin
Doronieth
Nebonan a studh doronieth yw doronydh. Mappys yw toul posek yn doronieth, gwruthyl ha studhya mappys yw gelwys skiens mappys po kartografieth. alt=Alexander von Humboldt, onan a'n ragresoryon a dhoronieth avel testen akademek arnowydh|skeusennik|[[Alexander von Humboldt, onan a'n ragresoryon a dhoronieth avel testen akademek arnowydh]]
Broadcasting House
Broadcasting House (Chi Darlesans) yw pennplas an BBC, desedhys yn Plas Portland ha Plas Langham yn Loundres.Yma an drehevyans yn gis Art Deco. Drehevys yn 1932 o Broadcasting House gans 12 leuryow (9 war'n dor ha 3 yn-dann an dor). Yth esa nowydhheansow hag ystynnans, hag usi henwys 'new Broadcasting House' gans n vyghan, ynter 2002 ha 2012. New Broadcasting House a veu ygerys yn 2013. Drehevyans rolys gradh II* yw Broadcasting House.
Devynnow
Klass:Loundres Klass:Sodhvaow
Na Fíréin
Bagas rokk Iwerdhonek yw Na Fíréin furvys yn mis Me 1984 gans Colm Mac Séalaigh, Eoin Smith, Gearóid Ó Murchú ha Franny McBride. Y karsons i formya an kynsa bagas rokk dhe gana yn Iwerdhonek. Skrifys veu lies kan an bagas gans Colm Mac Séalaigh mes treylyes veu aga han moyha a vri gans Colm a'n Kembrek, h.y. "Tír na nÓg". Usys yw an kan gans lies skol hav an Gaeltachta.
Plasenskrif
Sin Mar A Bhíonn    1986    label - Gael Linn
Klass:Rock
Seru Epenisa Cakobau
Klass:Mernansow 1883 Klass:Myghternedh Klass:Ostralasi
Konteth Buchanan, Virjynni
Konteth Buchanan (yn Buchanan County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
David Hare
Klass:Sowson Klass:Dinethyansow 1947
Konteth Viljandi
Konteth Viljandi (yn Estonek, Viljandi maakond po Viljandimaa) yw konteth yn Estoni.
Kroati
An Repoblek Kroati (yn Kroatek, Republika Hrvatska) yw gwlas yn deghow Europa.
Rom
Rom (po Roma yn Latin hag Italek) yw sita vras yn kres Itali. Pennsita a Emperoureth veur o hi seulabrys. Repoblek o Rom a-dhia 509 kyns OK. An Emperoureth y'n West a dhiwedhas yn 476 OK.
Y'n termyn ma, pennsita an Repoblek Italek yw hi, gans poblans a 3,5 milvil a drigoryon.
Kres an Eglos Katholik Romanek yw Rom ynwedh: Yn kres Rom yma Sita an Vatikan, nag yw rann a'n repoblek italek, le may trig an Pab, lywydh an Eglos Katholik Romanek.
The Beatles
skeusennik|The Beatles yn 1964 Bagas rock a Bow Sows veu The Beatles, dallethys yn Liverpool yn 1960. Eseli an bagas o John Lennon, Paul McCartney, George Harrison, ha Ringo Starr. Y leverir aga bos an bagas an moyha sewen hag awedhyek yn istori ilow gerys-da. Rann vras ens a worthwonisogeth y'n bledhynyow 1960.
Klass:Rock Klass:Sowson
54 BK
Klass:54
Tamar
Tamar a ell bos:
Kumbrek
Cumbri o an hanow usys gans an dus a gowsas Kumbrek dh’aga gelwel aga honan, dhyworth Brythonek *kom-brogī, ow styrya "kestrevesigyon". Kembroyon ha’n dus a gowsas Kumbrek a brederas aga bos a’n keth bagas ethnik. Kowsoryon a Iwerdhonek Koth a’s gelwas Brythonyon, Bretnach, po Bretain. An Vykingas a’s gelwel Brettar. Yn Latin, an termow Cymry ha Cumbri o eylskrifys avel Cambria ha Cumbria a-gettep. Y’n yeth Lallansek, gelwys veu kowser Kumbrek avel Wallace – dhyworth an ger Albanek Wallis/Wellis po "Welsh" yn Sowsnek.
Usys veu an term Cambria rag deskrifa Kembra yn fenowgh: byttegyns, an lyver Life of St Kentigern (dyllys yn 1200 OK gans Jocelyn a Furness) a’n jevo an lavar ma:
John T. Koch a leveris bos ranndir Kumbrek desedhys yntra Dowr Mersey ha’n Dowrow Forth ha Clyde. Kenneth H. Jackson a geworras Keyn an Pennines avel or est dhe’n ranndir a gowsoryon Kumbrek.
Dustuni kavadow
thumb|Ranndiryow yethoniethel y’n 12ves kansvledhen yn Alban.{{legend|#0fe3e3|ow kewsel [[Albanek}}{{legend|#eb82df|ranndir Norsek-Albanek}}{{legend|#eed4e0|ranndir ow kewsel Sowsnek}}{{legend|#0ff183|ranndir Kumbrek}}]] An brassa rann a’n dustuni a-dro dhe’n yeth a dheu dhyworth henwyn tylleryow. Ynwedh yma henwyn personel a Vretonyon Strathclyde yn pennfentonyow albanek, gwydhalek hag anglo-saxon ha nebes geryow Kumbrek a dreusvewas dhe’n Kresosow yn Alban southwest avel termow laghel. Y hyllir dadhla dell dheu an hengov bugeledh a rekna yn ugensow dhyworth Kumbrek ynwedh.
Pan veu skrifys an gan Y Gododdin, a-dro dhe 600 KK, yth esa Brythonek ow chanjya dhe vos an yethow Kumbrek, Kembrek Koth (yn Kembra) ha Brythonek Sothwest (hendas Kernewek ha Bretonek). Y Gododdin a venek pobel ha tylleryow y'n Hen Ogledh. Kenneth Jackson a brederas dell hwarvsa an brassa rann an chanjyow a dreusfurvyas Brythonek dhe Gembrek Koth ynter 450 ha 600 KK. Ytho hevelep yw dell veu skrifys Y Gododdin y’n yeth Gumbrek a der Kembrek. Studhoryon erel a lever y vos skrifys ynter an 7ves ha’n 11ves kansvledhen.
Henwyn tylleryow
Henwyn tylleryow Kumbrek a hwer yn Alban dhe’n dyghow a Dowrow Forth ha Clyde. Henwyn Brythonek dhe’n gogledh a'n Forth ha Clyde yw Piktek. Henwyn tylleryow Kumbrek yw kemmyn ynwedh y’n kontethow istorek a Cumberland ha Northumberland west. Le kemmyn yns i yn Westmorland, Northumberland est, ha Durham, gans nebes anedha yn Lancashire ha Yorkshire north. Ogas dhe Cheshire, henwyn tylleryow Brythonek Diwedhes yw moy hevelep dhe Gembrek ages Kumbrek. skeusennik|right|Ranndiryow henwyn tylleryow Kumbrek yn Cumbria Niver a’n citys ha trevow posekka y’n ranndir ma a’s teves henwyn a dheu dhyworth Kumbrek, ow komprehendya:
Nebes geryow Kumbrek a hwer yn fenowgh yn henwyn tylleryow y’n ranndir.
Systemow nivera
Rann a’n dustini dell dhelenwis Kumbrek war rannyethow Sowsnek leel yw bagas a systemow nivera rekordys yn lies tyller (dres 100 anedha) yn Pow Sows north. An brassa rann anedha o usys yn gwariow fleghes, ow kwia po yn gwersiow fleghes (yn despit dhe’n hwedhel dell esens usys dhe nivera deves).
Kumbrek, avel Kernewek ha’n yethow Brythonek erel a us system nivera yn ugensow. Yma lies varyans y’n niverow a-dreus an ranndir.
Erthyglen stroth
right|skeusennik|Karrek Triermain ha menydh Watson's Dodd yn [[Pow an Lynnyn]] right|skeusennik|Menydh Pen y Ghent
Konteth Võru
Konteth Võru (yn Estonek, Võru maakond po Võrumaa) yw konteth yn Estoni.
Burlington, Vermont
Burlington yw sita yn Vermont, Statys Unys. Poblans an sita yn niveryans 2020 o 44,743.
An sita a veu fondys yn 1783.
Gwiasva
Klass:Citys yn Vermont
Konteth Buckingham, Virjynni
Konteth Buckingham (yn Buckingham County) yw konteth yn Virjynni, Statys Unys Amerika.
Kumbrek
Erthyglen stroth
An yethow Brythonek arnowydh an jeves furvow dyffrans a’n erthyglen stroth: Kembrek yr, -'r, y, Kernewek an, ha Bretoekn an, ar, al. An re ma oll a dheu dhyworth furv diboslevys a’n Brythonek Kemmyn *sindos. An furv Kembrek Koth yw ir (po -r wosa bogalen), mes yma dustini yn Kumbrek rag erthyglen yn -n keffrys ha  -r. Rag ensampel an re a sew:
Milford, Pennsylvani
thumb|300 px|Milford thumb|250px|Konteth Pike yn Pennsylvani thumb|250px|Konteth Pike Milford yw burjestra yn Konteth Pike, Pennsylvani, Statys Unys. Poblans an burjestra yn niveryans 2020 o 1,103.
Kumbrek
Dedhyas mernans
Anpossybyl yw dhe ri dedhyas kewar dhe vernans Kumbrek. Yn kres an 11ves kansvledhen nebes perghennow tir a’s teva henwyn Kumbrek, rag ensampel Dunegal (Dyfnwal), arlodh Strathnith, Moryn (Morien), arlodh Cardew ha Cumdivock; hag Eilifr (Eliffer), arlodh Penrith.
Milford, Pennsylvani
Gwiasva
Klass:Burjestrevow yn Pennsylvani
Kumbrek
Dedhyas mernans
Yma gwig ogas dhe Carlisle gelwys Cumwhitton (a-gynsow Cumquinton). Hemm a gomprehend, dell hevel, an ger Kumbrek ‘cum’ (komm) ha’n hanow Norman ‘Quinton’. Nyns o Normanow y’n ranndir na kyns 1069.
Yn Batel an Standard yn 1138, kampollys veu Kumbroryon avel bagas ethnik diblans. Kyn fe aga gonisogeth pur hevelep dh’aga hentrevogyon Albanek ha Sowsnek, aga yeth o an dyffrans martesen. An kastell yn Castle Carrock (Kastell Karnek - Castell Caerog yn Kembrek) veu drehevys a-dro dhe 1160–1170. Barmulloch, (Badermonoc a-gynsow, dhyworth an Kumbrek bos menegh veu presentys dhe’n eglos gans Myghtern Malcolm IV a Alban ynter 11.53 ha 1165.
An hanow teylu Wallace a styr "Kembro" po "Kumbro" yn Lallansek. Possybyl yw dell dheuth re a’n Wallaces y’n ranndir Clyde dhyworth Kembra, mes moy gwirhaval yw dell veu usys dhe dheskrifa pobel a brederys aga bos "Welsh" drefen aga yeth Kumbrek. Ny usys veu henwyn teylu kyns 1200. William Wallace, aswonys yn Albanek avel Uilleam Breatnach;– hemm yw Wella Brython po Kembro), a dheuth dhyworth ranndir Renfrew, hanow Kumbrek y honan. Wallace a ladhas sheryff Lanark (hanow Kumbrek ynwedh) yn 1297. Ha kyn kavsa an hanow dhyworth y das, possybyl yw dell gowsas an teylu Kumbrek may fe henwys yndella.