cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эрзя кыв
Эрзя кыв (эрзянь кель) тайӧ Мордовия Республикаын каналан кыв. Сiйӧн сёрнитӧ Мордовия Республикаса ӧтиныс вужвойтыръяс - эрзя йӧз (матӧ 614,3 сюрс морт).
Иранса риал
Иранса риал тайӧ сьӧм Иранын.
1998-ӧд во
1998 (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас кӧкъямысӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ четвергсянь.
Беллона
28 Беллона (символ: ) — тайӧ Шонді ылдӧсын астероид. Сылӧн ыджда — 97 ± 11 км. Беллона восьтіс германияса астроном Роберт Лютер 1854 воӧ.
Ёдзва комияс
Ёдзва комияс (ёдзва коми Пермякйӧз, Коми утьыр) тайӧ коми войтырлӧн этнографияса чукӧр.
Лыд
1926 воын Рочмуын - 3 163 морт.
Коми Википедия
Коми Википедиа — тайӧ мездмӧм вики-технология подув вылын восьса энциклопедия, кытчӧ вермас быдӧн гижны, содтавны да вежлавны.
История
Коми Википедия восьтӧма 2004-ӧд вося моз тӧлысьын медводдзаӧн Россияса мукӧд фин-йӧгра википедияясысь.
1030-ӧд вояс
Сюрс комынӧд вояс - 1031 восянь 1040 воӧдз.
Иракса динар
Иракса динар тайӧ сьӧм Иракын.
Рака тӧлысь 29-ӧд лун
Рака тӧлысь 29-ӧд лун — Григорий календарын 88-ӧд лун (кассяна воясӧ — 89-ӧд лун). Во помӧдз 277 лун.
Египетса фунт
Египет фунт тайӧ сьӧм Египет Араб Республикаын.
Хинди
Хинди ( हिन्दी либӧ हिंदी, Hindī, [ˈɦɪndi]), стӧчджыка मानक हिन्दी Mānak Hindī — тайӧ Индияын (Уттар-Прадеш, Мадхья-Прадеш, Харьяна, Бихар, Раджастхан, Дели штатъясын), Пакистанын да Фиджи діяс вылын инд-арий кыв, матіса урдулань. Хинди — Индияын федерал каналан кыв (англичанкӧд). Анбур — деванагари ( देवनागरी लिपि devanāgarī lipi).
Деванагари анбур
Гора пасъяс:
Мӧд пасъяс:
1040-ӧд вояс
Сюрс нелямынӧд вояс - 1041 восянь 1050 воӧдз.
1050-ӧд вояс
Сюрс ветымынӧд вояс - 1051 восянь 1060 воӧдз.
Фидес
37 Фидес (символ: ) — тайӧ Шонді ылдӧсын астероид. Сылӧн ыджда — 108,35 км. Фидес восьтіс германияса астроном Роберт Лютер 1855 воӧ.
Сора тӧлысь 28-ӧд лун
Сора тӧлысь 28-ӧд лун — Григорий календарын 209-ӧд лун (кассяна воясӧ — 210-ӧд лун). Во помӧдз 156 лун.
Рака тӧлысь 30-ӧд лун
Рака тӧлысь 30-ӧд лун — Григорий календарын 89-ӧд лун (кассяна воясӧ — 90-ӧд лун). Во помӧдз 276 лун.
Филиппинъясса песо
Филиппин песо тайӧ сьӧм Филиппинъясын.
1997-ӧд во
1997-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас сизимӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ середасянь.
Йӧлӧга (газет)
Медшӧр юӧр
«Йöлöга» — Коми Республикаса томуловлы коми кыв вылын петысь журнал. Петö 1991-ӧд восянь вежоннас öтчыд кыдзи газет; 2020-ӧд вося урасьӧм тӧлысьсянь ӧтчыдысь тӧлысьнас кыдзи журнал.
Ыдждаыс – А4 формат, 16 лист бок. Уна рöма.
Тиражыс — 1260 экз. 2020, 700 гöгöр экз. (2011), 314 (2020).
Газетлöн история
«Йöлöга» газет – творческöй томуловöс, енбиа гижысьяс да журналистъясöс сöвмöдöм йылысь; финн-йöгра кывъяс, культура да традицияяс видзöм-сöвмöдöм, финн-йöгра том войтырöс нимöдöм да öта-мöдкöд ёртасьöм йылысь.
«Йöлöга» 30 во чöж нин ёртасьö оз сöмын томуловкöд, но и верстьöджык йöзкöд – том мам-батькöд да велöдысьяскöд.
Воысь-во газет зiльö восьлавны визув олöмыскöд öтув – вежлалö газетлысь дизайн, восьтö выль рубрикаяс, юöртö выль конкурсъяс.
Газетын уджалысьяс вöчöны ставсö, медым ышöдны том лыддьысьысьясöс. Журналистъяс тöдöны, мыйöн олö талунъя томулов, кутшöм майшасьöмъяс налöн бергалöны юраныс, мый медъёна найöс ышöдö.
Но пыр жö медшöр могыс «Йöлöгалöн» – тайö творческöй томуловöс, енбиа гижысьяс да журналистъясöс сöвмöдöм. Öд буретш на пыр и водзö сöвмö чужан кыв да культура.
«Йöлöга» газет – тайö абу сöмын юöр сетан газет, сiйö аслыспöлöс йитöд коми томулов да финн-йöгра войтыр костын. Газет кутö топыд йитöдъяс Россияса да Коми Республикаса финн-йöгра культура шöринъяскöд, Сыктывкарса коми культура шöринкöд. Коми том войтырлöн «МИ» котыркöд öтув дасьтö да пöртö олöмö выль проектъяс, кодъяс йитчöмаöсь карса да сиктса том йöзкöд.
Нöшта ыджыд могöн газет дасьтысьяслöн лоö финн-йöгра кывъяс, культура да традицияяс видзöм-сöвмöдöм, финн-йöгра том войтырöс нимöдöм да öта-мöдкöд ёртасьöм. Газетлöн пырся рубрикаöн лоö «Рöдвуж ордын», кöнi ми юöртам финн-йöгра войтыр йылысь, тöдмöдам томуловлöн ас регионын водзмöстчöмъясöн.
Позьö стöча шуны, мый медся радейтана рубрикаясöн лоöны:
Том йöзлöн политика, коми кыв да культура сöвмöдöм-видзöм, томуловлöн гражданскöй водзмöстчöм, велöдчöм, дзоньвидза олöмö ышöдöм, патриотическöя быдмöм – со медшöр нырвизьясыс, мыйöн олö талунъя «Йöлöга» газет.
2004 вося урасьöм тöлысьын Коми Республикаса правительстволöн индöд серти котыртчис «Коми му» газет редакция» Коми Республикаса государственнöй учреждение, кодi öтувтiс «Коми му» да «Йöлöга» газетъяс, «Би кинь» да «Чушканзi» журналъяс. Сiйö кадсяньыс тайö ыджыд котырнас директоралö коми гижысь Александр Ульянов. Налöн лои öтувъя бухгалтерия да компьютернöй цех.
«Йöлöга» газетын веськöдлiсны В.В. Иванова (1991—1997), Александр Павлович Юдин (1997—2002), Виктория Вячеславовна Пименова (2002-ӧд во, косму тӧлысь — 2007-ӧд во, йирым тӧлысь), Галина Валерьяновна Макарова (2007-ӧд во, йирым тӧлысь — ). 1991-ӧд восянь 2020-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысьӧдз петӧма 314 номер (сы кадӧ тиражыс - 314 экз).
2020-ӧд восянь «Йӧлӧга» петӧ кыдзи том йӧзлы журнал, веськӧдлӧ Мария Игушева.
Редакциялöн адрес: Сыктывкар, Карл Маркс нима улича, 229 керка.
Сёрнитчан: 8(8212)24-32-01.
Ӧтуввез-листбок
2011 воын «Коми му» холдинглöн лоис асшöр öтуввез листбок. komimu.com öтуввез-листын эм торъя лист бокъяс быд петаслöн – "Коми му" да "Йöлöга" газетъяслöн, "Чушканзi" да "Би кинь" журналъяслöн.
Танi эм бöръя выльторъяс, снимокъяс. Позьö тöдмасьны газет-журналъяслöн историяöн. Ӧтуввезйö быд петас пуктöма pdf форматын. Выль номер петöм водзын йöзöдсьö анонс. Водзö вылö komimu.com кöсйö öтувтны коми блогеръясöс.
Сайтсö вöчöма М.А. Кастрен (Финляндия) нима котырлöн сьöм отсöгöн.
Мукӧд удж
Быд во «Йöлöга» газет нуöдö аслас лыддьысьысьяс пöвстын творческöй конкурсъяс. А во помын нимöдö вермысьясöс «Йöлöгакöд» Выль во» гаж вылын, кодi лоис нин традиционнöйöн.
Коми Республикаса пöшти быд пельöсысь ныв-зон воöны тайö выльвося гаж вылас, öд буретш танi чолöмалöны быдöнöс коми Кöдзыд Пöль да Лымныв. Челядь ворсöны, сьылöны-йöктöны. И гöгöр кылö сöмын чужан коми кыв. Редакцияын уджалысьяс асьныс тайö гаж вылас и артисталöны, и режиссёралöны.
Кваоар
50000 Кваоар (символ: ) - тайӧ Шонді ылдӧсын карлик планет. Сылӧн радиус - 425-585 км. Сылӧн эм спутник - Вейвот. Кваоар восьтісны америкаса астрономъяс Майкл Браун да Чедвик Трухильо 2002 воын.
Европаса Союз
Европаса Союз (Евросоюз) тайӧ войтыркостса котыр.
Сидоров Алексей Семёнович
Сидоров Алексей Семёнович (комиӧн Семен Ӧльӧш, 1892—1953) — нималана коми учёнӧй–энциклопедист, филологияса доктор, коми кыв, литература, фольклор да археология туялысь.
Сылӧн научнӧй корсьысьӧмъясыс вӧлі йитчӧмаӧсь литературоведениекӧд, археологиякӧд, фольклоркӧд, этнографиякӧд, историякӧд. Буретш тайӧ мортыс тӧдмӧдіс коми войтырӧс медводдза коми поэт И.А. Куратовлӧн гижӧдъясӧн. Сійӧ вӧлі Комиын чужан му туялӧмлы подув пуктысьӧн. Таысь ӧтдор А.С. Сидоров гижис школаяслы да вузъяслы учебникъяс.
Олан туй
Семен Ӧльӧш чужлӧма 1892 вося йирым тӧлысь 10-ӧд лунӧ (важ стиль серти — кӧч тӧлысь 28-ӧд лунӧ Вӧлӧгда губерняысь Яренск уездса Пальын (ӧні — Сыктывдін районса Паль сиктын. Помавлӧма Пальын кык класса училище. 1907 воын пырӧма велӧдчыны Тотьма велӧдысьяслӧн семинарияӧ, кӧні сійӧ медъёна велӧдіс кывъяс. 1911 воын Сидоров помаліс семинария, сы бӧрын вит во чӧж велӧдіс Емва вожын Кониса школаын.
Водзӧ тӧдӧмлунъяс босьтӧм могысь 1915 воын А.С. Сидоров пырис велӧдчыны Вӧлӧгдаса учительскӧй институтӧ и велӧдчис сэні куим во.
1918 воӧ институт помалӧм бӧрын Семен Ӧльӧш воис чужанінӧ. А сэк, 1918 воын, Коми муын ёся сулаліс йӧзӧс велӧдан проблема: колісны грамота йӧз. Комияс пӧвстысь петісны и гырысь учёнӧйяс, аслыссяма гижысьяс и поэтъяс. Но сэки, кор коми войтыр водзын сувтісны могъяс артмӧдны выль национально-государственнӧй, культурнӧй органъяс, грамотнӧй йӧз эз тырмыны.
Йӧзӧс велӧдӧм да местаяс вылын интеллигенция котыртӧм могысь 1918 вося лӧддза-номъя тӧлысь 22-ӧд лунӧ Яренскын А.С. Сидоров лӧсьӧдіс велӧдысьясӧс дасьтан курсъяс вылын «Коми котыр» чукӧр. Тайӧ вӧлі культурно-просветительскӧй общество, коді зілис котыртны вӧр–ва велӧдан экспедицияяс, лӧсьӧдавны сиктъясын библиотекаяс, музейяс, петкӧдлыны спектакльяс, паськӧдны тӧдӧмлунъяс лекцияяс да печать пыр. Но «Коми котыр» эз дыр уджав: гражданскӧй война дырйи сійӧ разаліс.
1918 воын Емдінын воссис велӧдысьяслӧн семинария. Яренск уездса Сӧвет ыстіс сэтчӧ велӧдны Семен Ӧльӧшӧс. Та бӧрын сійӧ бара 1920 во помӧдз велӧдіс учительясӧс дасьтан курсъяс вылын Яренскын. Тайӧ кадӧ сійӧ кутіс пырӧдчыны наукаӧ.
А.С. Сидоров кӧсйис восьтыны Коми муын вылысь – выль велӧдчанінъяс, научнӧй учреждениеяс.
1920 вося ӧшым тӧлысьын А.С. Сидоров котыртіс, кыдзи комиссияса член, Усть-Сысольскын ПИНО (Практический институт народного образования), 7–ӧд классӧдз велӧдчысьясӧс дасьтан институт. Семен Ӧльӧшыд институтын лои медводдза правлениеса председательӧн, лыддис этнография курс, веськӧдліс студентъяслӧн кружокӧн. 1921 воын сійӧ гӧтрасис Людмила Степановна Куратова вылӧ, коми литературалы подув пуктысь И.А. Куратовлӧн племянница вылӧ. Сентябрын А.С. Сидоров муніс научнӧй командировкаӧн Ленинградӧ (ӧні Санкт-Петербург), кӧні велӧдіс археология Археологическӧй институтса география факультетын. Во мысти сійӧ бара воис ПИНО–ӧ уджавны, и лоис ректорӧн. Но административнӧй удж сылы эз кажитчы. Сы вӧсна 1923 воӧ, ПИНО–ӧс педтехникумӧ вуджӧдӧм бӧрын, Семен Ӧльӧш бара лоӧ велӧдысьӧн.
1923 воын Визин сиктын олысь тестьыслӧн архивысь сійӧ аддзис И.А. Куратовлысь гижӧдъяс, и сійӧ жӧ воӧ «Парма ёль» журналын йӧзӧдіс поэтлысь кык неыджыд кывбур да поэт йылысь статья. Тайӧ вӧлі сӧветскӧй печатьын И.А. Куратов йылысь медводдза гижӧдӧн.
1926 вося рака тӧлысьын А.С. Сидоров бара мунӧ велӧдчыны Ленинградӧ. Кык воысь унджык сійӧ велӧдӧ археология да лингвистика Н.Я. Марр юрнуӧдӧм улын. Тайӧ вӧлі нималана кыв велӧдысь, археолог да этнограф. Сійӧ чуйдіс коми учёнӧйясӧс гижны вель уна удж археология кузя. Семен Ӧльӧш йӧзӧдіс ыджыд небӧг — «Знахарство, колдовство и порча у народов коми» (1928 во).
1929 воын А.С. Сидоров лои Ленинградса Герцен нима педагогика институтса доцентӧн. Сійӧ лыддис сэні велӧдчысь студентъяслы лекцияяс, коми этнография, археология, кыв йылысь, гижис ассьыс научнӧй уджъяс.
1934 вося кӧч тӧлысьын А.С. Сидоров вуджис овны Ленинградӧ. Сійӧ сэні куим во чӧжӧн вӧчис унатор: дасьтіс И.А. Куратовлысь кывбуръяс чукӧр, пыдіа пырӧдчис сэсся нин официальнӧй кывлӧн «яфетическӧй теорияӧ», кодӧс лӧсьӧдіс Н.Я. Марр.
1937 вося кӧч тӧлысь 21 лунӧ локтӧны и сы дорӧ, шобӧны патерасӧ, асьсӧ нуӧны. Лагерысь бӧрсӧ воис куим во мысти. Но учёнӧй эз ланьтӧдчы, эз лэдзчысь.
Уна во Семен Ӧльӧш сетіс и чужан коми кыв туялӧмлы. В.А. Молодцов, Илля Вась, А.С. Сидоров гӧгӧрвоӧдісны чужан кывйӧс кедзовтӧмлысь лёксӧ, лӧсьӧдісны графика, литературнӧй нормаяс. Семен Ӧльӧш чуксаліс пыртны сэтчӧ став сёрнисикасъяслысь озырлунсӧ, та вӧсна и пондіс найӧс велӧдны. 1924 воын сійӧ вӧлі Изьва да Печора вожъясын. А.С. Сидоров медводдзаяс лыдын кутіс лыддьыны педтехникумса студентъяслы лекцияяс комиӧн.
Пансис нин Айму вӧсна Ыджыд тыш. 1941 во помӧдз сійӧ уджаліс Новгород обласьтын топографическӧй экспедицияын техникӧн да совхозса рабочӧйӧн. Сӧмын 1942 воӧ Семен Ӧльӧш локтӧ Сыктывкарӧ да уджалӧ научнӧй сотрудникӧн Коми туялан институтын.
1944 воӧ А.С. Сидоров лоӧ СССР-са наукаяс Академиялӧн Коми базаын старшӧй научнӧй сотрудникӧн. Кык во мысти лои филология наукаясса кандидатӧн, во мысти – докторӧн.
1952 воын муніс Сыктывкарын кыв туялӧмысь конференция. Сы бӧрын, во мысти, А.С. Сидоров муніс командировкаӧ Мӧскуаӧ, библиотекаын да архивъясын уджавны. Рака тӧлысь заводитчигӧн сійӧ висьмис. 1953 вося рака тӧлысь 5-ӧд лунӧ Семен Ӧльӧш кувсис. Сійӧс дзебӧма Мӧскуаса Введенньӧ шойнаын.
Миян Кулӧмдін (газет)
Медшӧр юӧр
Кулӧмдiн — Коми Республикаса Кулӧмдін сикт овмӧдчӧминысь Сӧветлӧн да Веськӧдланiнлӧн газет.
Петö 2007 восянь комиӧн вонас нёльысь. Тиражыс — 998 экз.
Шӧрредактораліс медводз Иван Морохин, а сэсся — Иван Ногиев.
История
Медводдза номерыс петіс 2007 вося ода-кора тӧлысь 9 лунӧ. Медводдза куим номер петіс «Кулӧмдiн» ним улын. Нёльӧдыс воис лыддьысьысьӧдз «Миян Кулӧмдiн» нимӧн. Газет лэдзӧм заводитӧмӧ ыджыд пай пуктісны Л.И. да Н.А. Лютоевъяс, Н.В. Русинова.
Нырвизь
Газетын йӧзӧдӧны Кулӧмдiн сиктса войтыр да история йылысь гижӧдъяс, выльторъяс, чолӧмалӧмъяс. Эм гижӧдъяс торъя овмӧдчанінъяс йылысь, кодъяс пырлісны Кулӧмдін сиктсӧвет улӧ, Комиын овъяс артмӧм йылысь, сёян-юан дасьтӧм йылысь. Босьтчисны гижны учрежденньӧяс история йылысь.
«Кулӧмдiн» газет дасьтӧны сиктса олысьяс, история велӧдысьяс да чужан му туялысьяс. Сійӧс вӧчӧны Н.И. Буткина, И.И. Ногиев, С.П. Касева, Д.П. Мингалёва, А.А. Корецкий. Ичӧтик челядьлы лист бок «Кеша ордын» дасьтӧны С.К. Тесленко, А.В. Мишарина, И.Е. Лютоева.
Газет петӧ ас вылӧ уджалысьяслӧн сьӧм вылӧ. Разӧдӧны киысь киӧ. Лыддьӧм бӧрын редакция вӧзйӧ сетны газетсӧ сылы, кодi абу на лыддьӧма.
Адрес
Редакциялӧн адрес: 168060. Кулӧмдiн сикт, Гагарин улича, 1.
Амфигена
Амфигена (Amphigena ) — орхидея котырса быдмас увтыр.
1060-ӧд вояс
Сюрс квайтымынӧд вояс - 1061 восянь 1070 воӧдз.
Мельпомена (астероид)
18 Мельпомена (символ: ) — тайӧ Шонді ылдӧсын астероид. Сылӧн ыджда — 170 × 155 × 129 км. Мельпомена восьтіс британияса астроном Джон Рассел Хайнд 1852 воӧ.
ӦАЭ-лӧн дирхам
ӦАЭ-лӧн дирхам — Ӧтувтчӧм Араб Эмиратъясын сьӧм. Неофициальнӧй дженьдӧдӧм — DH либӧ Dhs.
1070-ӧд вояс
Сюрс сизимдасӧд вояс - 1071 восянь 1080 воӧдз.
Сора тӧлысь 29-ӧд лун
Сора тӧлысь 29-ӧд лун — Григорий календарын 210-ӧд лун (кассяна воясӧ — 211-ӧд лун). Во помӧдз 155 лун.
Саудса риал
Саудса риал тайӧ сьӧм Саудса Аравияын.
1080-ӧд вояс
Сюрс кӧкъямысдасӧд вояс - 1081 восянь 1090 воӧдз.
Рака тӧлысь 31-ӧд лун
Рака тӧлысь 31-ӧд лун — Григорий календарын 90-ӧд лун (кассяна воясӧ — 91-ӧд лун). Во помӧдз 275 лун.
Бангладешса така
Така тайӧ сьӧм Бангладешын.
Майкоп
Йӧз: 156,7 сюрс гӧгӧр (2007).
1996-ӧд во
1996-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас квайтӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
Сёлькуп кыв
Сёлькуп кыв (шӧльӄумыт әты, чумыль ӄумыт әты, сӱccӱ ӄумыт әты, шӧш ӄумыт әты, тӱй ӄумыт әты) - тайö Ямал-Яран асвеськӧдлан кытшын, Томск обласьтын да Красноярск ладорын самодий кыв, чудь-йöгра кывъяс матынöсь.
Сёлькуп анбур
Войвыв сёлькуп анбур
Сора тӧлысь 30-ӧд лун
Сора тӧлысь 30-ӧд лун — Григорий календарын 211-ӧд лун (кассяна воясӧ — 212-ӧд лун). Во помӧдз 154 лун.
1090-ӧд вояс
Сюрс ӧкмысдасӧд вояс - 1091 восянь 1100 воӧдз.
Индонезияса рупия
Индонезияса рупия тайӧ сьӧм Индонезияын.
1100-ӧд вояс
Сюрс сёӧд вояс - 1101 восянь 1110 воӧдз.
Об
Об (Обь,, , Саля-ям, ) тайӧ ю Войвыв Азияын, Сибирын.
Виктория (астероид)
12 Виктория (символ: ) — тайӧ Шонді ылдӧсын астероид. Сылӧн ыджда — 112,8 ± 3,1 км. Виктория восьтіс британияса астроном Джон Рассел Хайнд 1850 воӧ.
Таиландса бат
Бат тайӧ сьӧм Таиландын.
Сора тӧлысь 31-ӧд лун
Сора тӧлысь 31-ӧд лун — Григорий календарын 212-ӧд лун (кассяна воясӧ — 213-ӧд лун). Во помӧдз 153 лун.
1110-ӧд вояс
Сюрс сё дасӧд вояс - 1111 восянь 1120 воӧдз.
Испан кыв
Испан кыв (español [espa'ɲol]) либӧ кастиль кыв (castellano [kaste'ʎano]) - тайӧ роман кыв, Испанияын, Латин Америкаын (Бразилия кындзи) да Филиппинъясын каналан кыв.
Анбур
А сідзжӧ: Áá Éé Íí Óó Úú Üü Çç
Коми Республикаса Каналан Сӧвет
Коми Республикаса Каналан Сӧвет (рочӧн: Государственный Совет Республики Коми) — Коми Республикаын оланпасъяс дасьтан ӧти палата каналан орган.
Якушев (Кӧрткерӧс район)
Якушев (Якушевск) – Коми Республикаса Кӧрткерӧс районысь Вомын сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Коми Республикаса Каналан Сӧвет
Медводдз вӧлі бӧрйӧны 50 депутатӧс: 20 мортӧс — ӧти депутатӧн быд кар да районсянь, 30 мортӧс — быд бӧрйысян кытшсянь. Депутатӧн вермисны бӧрйыны мортӧс, кодлы тырис 21 арӧс да оліс Коми муын 5 воысь не этшаджык. Депутатӧн эз вермыны лоны министръяс, канму комитетӧн да веськӧдлан котыръясӧн веськӧдлысьяс. Каналан Сӧвет бӧрйӧны 4 во кежлӧ.
Каналан Сӧвет:
Медводдза созыв
Сӧветӧн веськӧдлысьӧн бӧрйӧма Владимир Торлопов, вежысьясӧн — Егор Кулаков да Валерий Марков.
Мӧд созыв
Источник: Список депутатов I созыва Государственного Совета
Коймӧд созыв
Источник: Список депутатов II созыва Государственного Совета
2015 во
Медводдза чукӧртчылігас бӧрйӧма сӧмын Сӧветӧн веськӧдлысь (Надежда Дорофеева) (Ӧтувъя Россия); комитетӧн веськӧдлысьясӧс абу бӧрйӧмаӧсь. Мӧд чукӧртчылігас (йирым тӧлысь 15-ӧд лун) став должносьтӧ пуксисны «Ӧтувъя Россия» ютырӧ пырысьяс: Каналан Сӧветса веськӧдлысьлӧн медводдза вежысьӧн бӧрйӧма Александр Макаренко, вежысьясӧн — Владимир Косов да Валентина Жиделева, оланпас дасьтӧм да меставывса веськӧдлӧм комитетӧн веськӧдлысьӧн — Нина Нестерова, социальнӧй политика комитетӧн веськӧдлысьӧн — Наталья Паншина, вӧр-ва ресурс, вӧр-ваӧн вӧдитчӧм да экология комитетӧн веськӧдлысьӧн — Василий Смалий. Иван Медведевӧс пуктісны сьӧмкуд, вот да экономика политика комитетын веськӧдлысьӧс вежысьӧн. Валерий Марковӧс вӧзйӧма Коми Республикаса Каналан Сӧветсянь Рочмуса Федеральнӧй Собранньӧлӧн Федерация Сӧветӧ пырысьӧн. Регламент да депутат этика комиссияса веськӧдлысьӧс вежысьӧн бӧрйӧма Владимир Жариков.
Сьӧмкуд, вот да экономика политика комитетӧн веськӧдлысьӧн бӧрйӧма Дмитрий Шатохин, коді таӧдзыс юрнуӧдіс Кулӧмдін районса администрацияӧн.
2016 во
Коми Республикаса каналан сӧветын вежсьӧмъяс лоины 2016 вося бӧрйысьӧмъяс дырйи. Валерий Марков, коді сенатораліс, да Анатолий Родов пыдди, коді 2015 восянь босьтчис веськӧдлыны Луздор районӧн, 2016 вося бӧрйысьӧмъяс дырйи Коми Республикаса каналан сӧветса депутатъясӧс лоины Физкультура да спорт агентствоӧн вӧвлӧм веськӧдлысь Степан Чураков (Лунвыв кытшсянь) да Емдін районса бурдӧдчанінысь тэрыб отсӧгса фельдшер Андрей Климушев (Рытыввыв кытшсянь).
Кибела
65 Кибела — тайӧ Шонді ылдӧсын астероид. Сылӧн ыджда — 302 × 290 × 232 км. Кибела восьтіс германияса астроном Эрнст Вильгельм Темпель 1861 воӧ.
Коми Республикаса Каналан Сӧвет
2016 во
Дмитрий Шатохин пыдди, кодӧс Коми Республикаса Юралысь С.А. Гапликов вӧзйис Рочмуса Федеральнӧй Собранньӧлӧн Федерация Сӧветӧ сенаторӧн, сьӧмкуд, вот да экономика политика комитетӧн босьтчис веськӧдлыны Игорь Терентьев. Депутат мандатысь эновтчис Иван Медведев, коді лои Рочмуса Федеральнӧй Собранньӧлӧн Канму Думаса депутатӧн.
2018 во
Каналан сӧветӧ кӧч тӧлысь 9-ӧд лунӧ содтӧд бӧрйысьӧм нуӧдӧм бӧрын депутатъясӧн лоисны Сергей Гагаузов («Ӧтувъя Россия», 5-ӧд Войвыв бӧрйысян кытш), Марина Карельская («Ӧтувъя Россия», 8-ӧд Печораса бӧрйысян кытш), Екатерина Дьячкова (9-ӧд Приполярнӧй бӧрйысян кытш), Алексей Чупров («Ӧтувъя Россия», 10-ӧд Йираёльса бӧрйысян кытш), Сергей Усачёв («Ӧтувъя Россия», 2-ӧд Академическӧй бӧрйысян кытш). ;
2020-ӧд во
Коми Республикаса Каналан Сӧветӧн веськӧдлысьӧн бӧрйисны «Ӧтувъя Россия» ютырӧ пырысь Сергей Усачёвӧс, медводдза вежысьӧн — Александр Макаренкоӧс, вежысьясӧн — Сергей Артеев, Валентина Жиделева и Владимир Косов. Каналан Сӧветын Регламент да депутат этика серти комиссияӧн веськӧдлысьӧн бӧрйисны Владимир Жариковӧс, Оланпас дасьтан да меставывса веськӧдлӧм комитетӧн — Андрей Климушевӧс, бюджет, вот да экономика политика комитетӧн — Степан Чураковӧс, социальнӧй политика комитетӧн — Надежда Дорофееваӧс, вӧр-ва ресурсъяс, вӧр-ва видзӧм да экология комитетӧн — Александр Поповӧс. Ставныс «Ӧтувъя Россия» ютырысь.
С.А. Усачёв лои депутатӧн сы бӧрын, кыдзи ас мандатысь эновтчис Г.И. Габушева, коді вӧлі «Ӧтувъя Россия» ютырса ӧтувъя бӧрйысян списокас. Парламентсянь сенаторавны бӧрйӧмаӧсь Елена Шумиловаӧс.
1120-ӧд вояс
Сюрс сё кызьӧд вояс - 1121 восянь 1130 воӧдз.
Монголияса тугрик
Монголияса тугрик тайӧ сьӧм Монголияын.
Евфросина
31 Евфросина — тайӧ Шонді ылдӧсын астероид. Сылӧн ыджда — 255,9 ± 5,8 км. Евфросина восьтіс америкаса астроном Джеймс Фергюсон 1854 воӧ.
Бахрейнса динар
Бахрейнса динар тайӧ сьӧм Бахрейнын.
1130-ӧд вояс
Сюрс сё комынӧд вояс - 1131 восянь 1140 воӧдз.
1140-ӧд вояс
Сюрс сё нелямынӧд вояс - 1141 восянь 1150 воӧдз.
Вӧльгым тӧлысь 1-ӧд лун
Вӧльгым тӧлысь 1-ӧд лун — Григорий календарын 305-ӧд лун (кассяна воясӧ — 306-ӧд лун). Во помӧдз 60 лун.
Вӧркута
Вӧркута (Воркута) – тайӧ Россияын кар, Коми республикаысь Вӧркута каркытшлӧн веськӧдлан шӧрин.
Ним артмӧм
Кар ним артмӧма Вӧркута ю нимсянь.
Трихосалпинкс
Трихосалпинкс (Trichosalpinx) –  Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Вӧркута
Фольклор
Карын олысьяс ас йывсьыс шуӧны: Вӧркута — мирлӧн юркар (роч: Воркута — столица мира)
Лофопиксис котыр
Лофопиксис котыр (Lophopyxidaceae) — мальпигия чукӧрса корья пу быдмӧг котыр. Лофопиксисъяс 1 увтыр (Lophopyxis) да 1 сикас (Lophopyxis maingayi).
Маду кыв
Маду кыв (Онай базаан) - тайӧ Таймырын самодий кыв, чудь-йӧгра кывъяс матынӧсь.
Кадакыв
Кадакывъяслӧн кывпод пасъяс: -ҫь (кодиҫь - узьны), -чь (оочь - сёйны), -дь (покдудь - вӧйны).
Захаренко Ангелина Михайловна
Захаренко Ангелина Михайловна (1946—2018) — Россияса нимйӧза велӧдысь (2008), общественнӧй удж вӧчысь.
Олан туй
Ангелина Захаренко чужӧма 1946-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 1-ӧд лунӧ Кӧрткерӧс районса Шойнаты сиктын. 1970-ӧд восянь уджалӧма сэтчӧс школаын,1980-ӧд восянь веськӧдлӧма велӧдчанінӧн.
Сылӧн веськӧдлігӧн Шойнатыса школаын восьтӧмаӧсь прогимназия да видз-му нырвизя классъяс, а 2001-ӧд воын — 20-ӧд номера училишӧлысь филиал.
Водзмӧстчысь ань зільӧма коми кыв видзӧм-сӧвмӧдӧмын, вӧлӧма 8-9 классъясын велӧдчысьяслы небӧг дасьтысьяс пиысь ӧтиӧн.
Кулӧма 2018-ӧд вося йирым тӧлысь 14-ӧд лунӧ. Гуалӧма шойнатыса шойнаын.
Общественнӧй удж
Ангелина Захаренко тӧдса кыдзи зіль да водзмӧстчысь общественник. 1996-ӧд воын пырӧдчылӧма Венгрияын Фин-йӧгра войтыр II Ставмирса конгрессӧ.
Водзмӧстчӧма «Коми войтыр» ӧтмунӧмын, Коми Республикаса вужвойтыр аньяслӧн котырын, Коми Республикаса Общественнӧй палатаын.
Сійӧс бӧрйывлӧмаӧсь сиктса да районса сӧветъясӧ депутатӧн.
Анфа
Анфа — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн радиус — 1 км гӧгӧр. Сатурнӧдз шӧр кост 197 700 км. Анфа восьтісны Америкаса астрономъяс 2007 воын.
Гуж (Койгорт район)
Гуж (Гуж) — Коми Республикаын Койгорт районысь Кажым сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Орхидея котыр
Орхидея котыр (Orchidaceae) — быдмӧг котыр. Орхидеяяс 21.950 али 26.049 сикас.
Кувейтса динар
Кувейтса динар тайӧ сьӧм Кувейтын.
Вӧльгым тӧлысь 2-ӧд лун
Вӧльгым тӧлысь 2-ӧд лун — Григорий календарын 306-ӧд лун (кассяна воясӧ — 307-ӧд лун). Во помӧдз 59 лун.
1150-ӧд вояс
Сюрс сё ветымынӧд вояс - 1151 восянь 1160 воӧдз.
Висер (Кам вож)
Висер (Вишера, ) - тайӧ Перым ладорын ю. Шуйга вож Кам юлӧн.
1170-ӧд вояс
Сюрс сё сизимдасӧд вояс - 1171 восянь 1180 воӧдз.
Иорданияса динар
Иорданияса динар тайӧ сьӧм Иорданияын.
Лӧддза-номъя тӧлысь 2-ӧд лун
Лӧддза-номъя тӧлысь 2-ӧд лун — Григорий календарын 153-ӧд лун (кассяна воясӧ — 154-ӧд лун). Во помӧдз 212 лун.
Малайзияса ринггит
Ринггит тайӧ сьӧм Малайзияын.
Билимби
Билимби (Averrhoa bilimbi) —  оксалис котырса корья пу сикас. Сійӧ быдмӧ Азияын.
1160-ӧд вояс
Сюрс сё квайтымынӧд вояс - 1161 восянь 1170 воӧдз.
Бамберга
324 Бамберга — тайӧ Шонді ылдӧсын астероид. Сылӧн ыджда — 229,4 ± 7,4 км. Бамберга восьтіс австрияса астроном Иоганн Пализа 1892 воӧ.
Брунейса доллар
Брунейса доллар тайӧ сьӧм Брунейын.
Мылдін район
Мылдiн район (Троицко-Печорский район) — Коми Республикалӧн район.
Юрсикт: Мылдiн
Юклӧм
Мылдін районын 11 веськӧдланін: ӧти кар (Мылдiн) да 10 сикт овмӧдчӧмин.
Оланінъяс
Мылдін районын 34 оланін: ӧти кар овмӧдчӧмин (Мылдін), 16 посёлок, 4 сикт да 13 грезд.
1180-ӧд вояс
Сюрс сё кӧкъямысдасӧд вояс - 1181 восянь 1190 воӧдз.
1190-ӧд вояс
Сюрс сё ӧкмысдасӧд вояс - 1191 восянь 1200 воӧдз.
Вӧльгым тӧлысь 3-ӧд лун
Вӧльгым тӧлысь 3-ӧд лун — Григорий календарын 307-ӧд лун (кассяна воясӧ — 308-ӧд лун). Во помӧдз 58 лун.
Шри-Ланкаса рупия
Шри-Ланкаса рупия тайӧ сьӧм Шри-Ланкаын.
Эвен кыв
Эвен кыв (эвэды торэн) либӧ ламут кыв - тайö Чукот асвеськӧдлан кытшын, Магадан обласьтын, Хабаровск крайын, Камчатка крайын да Саха республикаын тунгус-маньчжур кыв.
Эвен анбур
Ӧнія кирилл
Лӧддза-номъя тӧлысь 3-ӧд лун
Лӧддза-номъя тӧлысь 3-ӧд лун — Григорий календарын 154-ӧд лун (кассяна воясӧ — 155-ӧд лун). Во помӧдз 111 лун.
Емдiн район
Ust-Vymin piiri
Туапсе
Туапсе (Туапсэ) — тайӧ Рочмуса кар, Краснодар ладорлӧн кар, Сьӧд саридз дорын. Ыджыд порт. Йӧз лыд: 62,1 сюрс гӧгӧр (2008).
1200-ӧд вояс
Сюрс кыксёӧд вояс - 1201 восянь 1210 воӧдз.
Непалса рупия
Непалса рупия тайӧ сьӧм Непалын.
1995-ӧд во
1995-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас витӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ вежалунсянь.
Сыктыв
Сыктыв (Сысола) - тайӧ Коми Республикаын ю. Шуйга вож Эжва юлӧн.
Трихотосия
Трихотосия (Trichotosia) –  Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын да Океанияын.
Лӧддза-номъя тӧлысь 4-ӧд лун
Лӧддза-номъя тӧлысь 4-ӧд лун — Григорий календарын 155-ӧд лун (кассяна воясӧ — 156-ӧд лун). Во помӧдз 210 лун.
Андрокорис
Андрокорис (Androcorys ) — орхидея котырса быдмас увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Днестрдорса шайт
Днестрдорса шаит тайӧ сьӧм Днестрдорын.
Милан
Mилaн (Milano) — тайӧ Италияса кар.
1994-ӧд во
1994-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас нёльӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ субӧтасянь.
Брахихитон
Брахихитон ( Brachychiton ) —  стеркулия котырса корья пу увтыр. Сійӧ быдмӧ Австралияын.
Аа (быдмӧг)
Аа ( Aa ) — Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Инта
Инта – Рочмуын кар, Коми республикаысь Инта каркытшса веськӧдлан шӧрин.
Вӧльгым тӧлысь 4-ӧд лун
Вӧльгым тӧлысь 4-ӧд лун — Григорий календарын 308-ӧд лун (кассяна воясӧ — 309-ӧд лун). Во помӧдз 57 лун.
Выру кыв
Выру кыв (võro kiil) тайӧ лунвыв Эстонияын чудь-йӧгра кыв.
Бутанса нгултрум
Нгултрум тайӧ сьӧм Бутанын.
1210-ӧд вояс
Сюрс кыксё дасӧд вояс - 1211 восянь 1220 воӧдз.
Паллена
Паллена — тайӧ Сатурнлӧн спутник. Сылӧн ыджда — 5,76 × 4,16 × 3,68 км. Сатурнӧдз шӧр кост 212 280 км. Паллена восьтісны Америкаса астрономъяс 2004 воын.
Тригонидиум (быдмӧг)
Тригонидиум (Trigonidium ) –  Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Шöрвыв да Лунвыв Америкаын.
Мьянмаса кьят
Мьянмаса кьят тайӧ сьӧм Мьянмаын.
Матильда
253 Матильда — тайӧ Шонді ылдӧсын астероид. Сылӧн ыджда — 66 × 48 × 46 км. Матильда восьтіс австрияса астроном Иоганн Пализа 1885 воӧ.
Лӧддза-номъя тӧлысь 5-ӧд лун
Лӧддза-номъя тӧлысь 5-ӧд лун — Григорий календарын 156-ӧд лун (кассяна воясӧ — 157-ӧд лун). Во помӧдз 209 лун.
Камбоджаса риель
Риель тайӧ сьӧм Камбоджаын.
Ньывсер
Ньывсер (Нившера) - тайӧ Коми республикаын ю. Шуйга вож Висер юлӧн.
1220-ӧд вояс
Сюрс кыксё кызьӧд вояс - 1221 восянь 1230 воӧдз.
Кар
Кар (قَرْيَة (qarya) ) (קִרְיָה (kiryá) ) (קֶרֶת (qeret) ) (Угарит 𐎗𐎊𐎚/𐎖𐎗𐎚 (qryt/qrt) ) (Финикия 𐤒𐤓𐤕‎ (qrt) ) тайӧ уна йӧза оланін.
Абдоминеа
Абдоминеа (Abdominea minimiflora) –  Орхидея котырса быдмӧг увтыр да увтырысь Монотипи сикас. Сійӧ быдмӧ Азияын.
Ангрекопсис
Ангрекопсис (Angraecopsis ) — орхидея котырса быдмас увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын да Азияын.
Вӧльгым тӧлысь 5-ӧд лун
Вӧльгым тӧлысь 5-ӧд лун — Григорий календарын 309-ӧд лун (кассяна воясӧ — 310-ӧд лун). Во помӧдз 56 лун.
Таншоннят (аэропорт)
Таншоннят  (Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, Tan Son Nhat International Airport) тайӧ аэропорт Хошиминын.
1230-ӧд вояс
Сюрс кыксё комынӧд вояс - 1231 восянь 1240 воӧдз.
1993-ӧд во
1993-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас коймӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ пекничасянь.
Антосифон
Антосифон (Anthosiphon ) — орхидея котырса быдмас увтыр.
Трифора
Трифора (Triphora) – Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Америкаын.
Португал кыв
Португал кыв (Português [puɾtu'geʃ]/[poɾtu'gejs], língua portuguesa) - тайӧ роман кыв, Португалияын да Бразилияын каналан кыв, Анголаын, Мозамбикын, Тимор-Лештеын, Кабо-Вердеын, Гвинея-Бисауын, Экваториал Гвинеяын, Сан-Томе да Принсипиын да Аомыньын (Макаоын) официал кыв.
Португал анбур
EP - Португалияын, BP - Бразилияын.
А сідзжӧ: Áá, Ââ, Ãã, Àà, Çç, Éé, Êê, Íí, Óó, Ôô, Õõ, Úú, Üü
Португалӧн кывбур
O TESTAMENTO Depois de eu morrer, enterrai-me Na terra por sobre a cаlina, No meio do largo deserto Da minha querida Ucraina. Afim de eu poder contemplar A vasta campina ao redor, E ouvir as correntes do Dnipr Descer com saudos o rumor. Depois de elle ter, da Ucraina, O sangue do inimigo, levado, P’ra o fundo do mar, deixarei Os campos com o solo lavrado. Despido de tudo ás alturas Do ceu voarei, subirei A Deus, dirigir-lhe preces… A Deus por enquanto eu não amei… Irmãos, sepultai-me, surgi As ferreas correntes quebrai! Com o sangue do vosso inimigo O livre terreno regai. Irmãos, não deixai de enviar De mim em palavras bondosas P’ra grande familia, p’ra o lar Paterno, lembranças saudosas.
Ёдз
Ёдз (Ёдж; Язьва) - тайӧ Перым ладорын ю. Шуйга вож Висер юлӧн.
Лаосса кип
Лаосса кип тайӧ сьӧм Лаосын.
Лӧддза-номъя тӧлысь 6-ӧд лун
Лӧддза-номъя тӧлысь 6-ӧд лун — Григорий календарын 157-ӧд лун (кассяна воясӧ — 158-ӧд лун). Во помӧдз 208 лун.
1240-ӧд вояс
Сюрс кыксё нелямынӧд вояс - 1241 восянь 1250 воӧдз.
Висер (Эжва вож)
Висер (Вишера) — тайӧ Коми республикаын ю, Эжва юлӧн веськыд вож.
Висер юлöн кузьтаыс 247 км, ковтысыслöн ыдждаыс — 8 780 км². Юас ваыс содö ёнджыкасö лым сылöмысь. Висер ю кынмалö вӧльгым тӧлысьö, йиыс воссьö косму тöлысь помын. Вонас шöркодя ваыс визувтö — 79,1 м³/сек (Лунь грезд весьтын).
Висерлöн медыджыд вожъяс — Пугдым, Ньывсер (шуйгаладорас).
Висер петö Сiмдор ты бокса нюръяссянь. Висер йылыс визувтö ёнджыкасö асыввылö, Пугдым вомянь неуна улынджыксянь бергöдчö лунвылö.
Висер ю йылын пöшти оз овны. Ньывсер вомсянь улынджык эм Шойнаты—Одыб чорыд туй. Висер ю бокö пусьöмаöсь Ыджыдвидз да Висер сиктъяс да на улö пырысь грездъяс: Лунь, Сюзяыб, Зулӧб, Выльыб, Джиян.
Висер усьö Эжваö Кöрткерöс районса Шойнаты сиктсянь неылын. Ньывсер ю вомöдз позьö катны ыджыд пыжöн, жар гожӧмъяс дырйи — вывтi ляпкыд.
1250-ӧд вояс
Сюрс кыксё ветымынӧд вояс - 1251 восянь 1260 воӧдз.
Разгорт (Сыктывдін район)
Разгорт (Разгорт) – Коми республикаын Сыктывдін районса Паджга сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География
Жуӧд пукалӧ Сыктыв юлӧн шуйга берегын. Грездсянь Паджга шӧрсиктӧдз 4 км, Выльгорт юрсиктӧдз 38 км.
Олысь лыд
Грездын олӧны комияс.
Медводдза овъяс
1719 — Габов, Сыскин
Вылыс Турунъю (Койгорт район)
Вылыс Турунъю (Верхний Турунъю) — Коми Республикаын Койгорт районысь Улыс Турунъю сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь посёлок.
Сингапурса доллар
Сингапурса доллар тайӧ сьӧм Сингапурын.
Лӧддза-номъя тӧлысь 7-ӧд лун
Лӧддза-номъя тӧлысь 7-ӧд лун — Григорий календарын 158-ӧд лун (кассяна воясӧ — 159-ӧд лун). Во помӧдз 207 лун.
Попов Серафим Алексеевич
Попов Серафим Алексеевич (комиöн Öльöш Сим; 1913—2003) — коми гижысь, Коми АССР-са нимйӧза поэт (1984), РСФСР-са культураын нимӧдана уджалысь (1972).
Олан туй
Серафим Попов чужӧма 1913-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 8-ӧд лунӧ (важ стильӧн — 1912-ӧд вося öшым тӧлысь 26-ӧд лунӧ крестьянин семьяын Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Зьӧвсьӧртын (ӧні — Емдін районса Зӧвсьӧрт сикт). Гражданскöй тыш бöрын зонка велöдчӧма школаын. Уна сьöкыдлун веськалӧма сылöн челядьдырся кад вылö: сьöкыд удж и тшыгъялöм. 1924-ӧд воын С. Попов аслас вокыскöд, кодi лоӧма сизим вося школаын директорöн, мöдöдчӧма Слӧбӧда сиктö. Гижысь бöрынджык казьтывлӧма пöсь кывйöн, медрадейтана, виччысяна коми кыв урокъяс, кодъясöс сэк кадö нуöдлӧма Павел Доронин. Сизим вося школа помалöм бöрын С. Попов велöдчӧма Емдінса мöд тшупӧда школаын. Бöрас уджалӧма вöр пöрöдчанiнын, Эжва кузя кылӧдӧма пуръяс Архангельскӧдз.
1934—1938-ӧд воясын гижысь служитӧма Гöрд Армияын. Воӧм бӧрас уджалӧма «Коми комсомолец» газетын литературнӧй сотрудникӧн, кывкутысь секретарӧн, а сэсся редакторӧн. 1941-ӧд вося сора тӧлысьсянь Серафим Попов Айму вӧсна Ыджыд тыш вылын. Демобилизируйтчӧма 1943-ӧд воын ранитчӧм да контузия бӧрын. Война помалӧма капитанӧн. Тышын вермӧмъясысь сійӧс наградитӧма Гӧрд Кодзув орденӧн, медальясӧн.
Нималана гижысь кулӧма 2003-ӧд вося моз тӧлысь 11-ӧд лунӧ Сыктывкарын.
Гижан удж
Айму вӧсна Ыджыд тышöдз Серафим Поповлöн тыдалö куим тематическöй визь: томлун, удж да оборона. Тайö визьö пырöны «Гожöмын» (1938), «Рöдиналы» (1938), «Майскöй» (1940), «Тувсов асылö» (1940), «Бригада» (1941) да мукöд кывбур.
С.Попов вöлӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш вылын, и тайö визьыс пырö сылöн творчествоö дыр кад кежлö. Сiйӧ висьталö и солдатлöн быдлунъя олöм йылысь, и кыдз найö öти ыджыд вынöн тышкасьöны вӧрӧгкöд, и кыдзи усьöны том зонкаяс, а юрас налöн сöмын рöдина, ас сикт да мамлöн чужöм.
1943 воӧ С.А. Попов пырӧ CCCР-са гижысь котырӧ.
Война кольӧма ыджыд дой гижысьлöн сьöлöмас. 1953 воын йӧзӧдӧма «Сталинградскöй баллада», кодi сиöма дас квайт гвардеечлы, кодъяс сетӧмаӧсь ассьныс вынсӧ Рöдина дорйигӧн. Гижысь петкöдлӧма выль героическöй баллада прöст салдатъяс йылысь. Балладаяс босьтöны ыджыд юкöн гижысьлöн творчествоын. На лыдö тшöтш пырöны «Баллада о партийном билете», «Куслытöм би йылысь баллада» (1975), «Квайт сус пу йылысь баллада» (1973) да мукöд.
Серафим Попов кывбуръяс кындзи тшöтш уджавлӧма и поэма жанрын: «Машук» (1958), «Вошлытöм морт» (1958), «Вöрса мойд», «Учитель» (1960).
Быдпöлöс тема вöрзьöдö гижысьлысь сьöлöмсö, кажитчö быттьö сiйö полö мыйкö кольны, мыйкö не аддзыны, та вöсна и гижö став йылысь. Сылöн гижöдъясын и эм ас му радейтöм, гижысь пасйö и сылысь мичсö и рамлунсö, и кыдзи вöр-ва олö морткöд öти öтувъя олöм. С. Попов — гижысь, код внимание улысь оз вермы нинöм вошны, быд прöст явлениеын сiйö аддзö мыйкö сьöлöм вöрзьöдысь тор.
1960-öд воясö Серафим Попов гижис историко-патриотическöй поэмаясысь цикл, кöнi восьтöма куим том мортлöн образ: Костя Никифоровлöн, Вася Шахтаровлöн да Дима Бушуевлöн. Тайö характеръясыс аддзисны аслас олöмсö «Щугöрса зон» (1966), «Варыш Вась» (1966), «Ме вöлi ракетчикöн мама» (1967) поэмаясын.
Гижысьлöн корсьöмъясыс тыдалöны «Мирон мыльк» (1963), «Мам» (1963), «Пыста ыб» (1964), «Илыдз йылын» драмаын. Сiйö жö кадö петö уна кывбур разнöй тематика вылö. 1960 воö петö «Лöз енэж улын» сборник, кытчö пыртöма уна выль кывбур.
Война бöрын морт мöд ногöн заводитö видзöдны олöм вылö. Война колис дой гижысь сьöлöмын, и кор гижысь аддзис мый му пасьта киссьö морт вир, сiйö ёна переживайтис, тöждысис йöз вöсна. Тайö тыдалö «Лулумбалöн сьöлöм» кывбурысь (1964), кöнi пасйысьö, мый быд вир тусьыс, кодi усис Лулумбалöн, сэтысь петас вöлялöн дзоридз. Кор ылi муын, Чилиын ыпнитiс фашистскöй террор, гижысь аслас сьöлöмкылöмъяссö лэдзис «Пабло Нерудалы» (1974) кывбурын.
Уна критик пасйисны, мый художествоа кыв да серпасалана средствояс дiнö, гижысь эз ёна матысмы. Уна кывбурын сьöктöдöма абу коми кывъясӧн: «глетчер», «контраст», «отважнöй», «страшнöй», «общöй», да мукöдӧн. Серафим Поповлöн творчествоын тыдалö аслас модернизация, кыв лоис современнöйöн.
Депутаталӧм
С.А. Попов вӧлӧма Сыктывкар Сӧветса да Коми АССР-са Вылыс Сӧветын депутатӧн.
Вӧльгым тӧлысь 6-ӧд лун
Вӧльгым тӧлысь 6-ӧд лун — Григорий календарын 310-ӧд лун (кассяна воясӧ — 311-ӧд лун). Во помӧдз 55 лун.
Амфитрита
29 Амфитрита (символ: ) — тайӧ Шонді ылдӧсын астероид. Сылӧн ыджда — 233 × 212 × 193 км. Амфитрита восьтіс германияса-британияса астроном Альберт Март 1854 воӧ.
1992-ӧд во
1992-ӧд (сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас кыкӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ середасянь.
Эвкалипт
Эвкалипт (Eucalyptus)- тайö аслыспöлöс пу сикас. Быдмö Австралияын.
Некымын эвкалипт породаяс быдмöны зэв джуджыда – 160 м-öдз; тайö медся джуджыд пуяс му вылын; мукöд породаясыс абу джуджыдджыкöсь миян пожöмъясысь да роч тыпуясысь, но быдмöны вывтi öдйö. Эвкалипта вöръясын гожсай этша, сы вöсна мый пуясыс сулалöны шоча, а корйыс абу сук дай коръясыс бергöдчöмаöсь вывлань дорышöн; шондi югöръяс пырöны татчö дзик му бердöдзыс, кöнi быдмö турун. Тайö вöръясыс паркъяс кодьöсь либö пуяса видзьяс кодьöсь; сэнi быдлаын позьö ветлыны вöлöн-доддьöн да видзны скöт.
Австралияысь эвкалиптъяссö нуöны мукöд канмуясö да вöдитöны сэнi не сöмын öдйö быдмöмыс вöсна, но и сы вöсна, мый найö сетöны зэв чорыд, тыпуысь ён, лес, а коръяссьыс перйöны чöскыд дука выйяс, таысь öтдор, найöс вужйöдöны нюръяс косьтöм вылö, сы вöсна мый найö öдйö кыскöны мусьыс васö.
1260-ӧд вояс
Сюрс кыксё квайтымынӧд вояс - 1261 восянь 1270 воӧдз.
Ливанса фунт
Ливанса фунт тайӧ сьӧм Ливанын.
Коми-Ёдз кыв
Коми-Ёдз кыв тайӧ чудь-йӧгра кыв Красновишерск районын (Перым ладор).
Трисетелла
Трисетелла (Trisetella) –  Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Америкаын.
Сикт
Сикт тайӧ уна йӧза оланін.
Сикт — грезд серти ыджыдджык овмӧдчанін. XVII-XVIII нэмъясӧ сиктъясӧн лоины погостъяс, слӧбӧдаяс да пӧсадъяс. Сиктъяс ыдждаммисны мӧдлаысь йӧз воӧм тшӧт весьтӧ да ичӧт грездъяс ӧтувтчӧм вӧсна. Тшӧкыда грездъяс дзикӧдзсӧ оз вӧлі йитчыны, найӧс вӧлі торйӧдӧны шоръяс, гуранъяс да муяс.
Сиктын век вӧлі вичко, сиктлӧн шӧрин вӧлі шусьӧ Вичкосикт, Вичкодор, Погост. Сикт XX нэм панӧмӧдз вӧлі вӧлӧсьт шӧринӧн (сэсся — сикт сӧвет, сикт овмӧдчӧмин), кӧні уджалісны веськӧдланіҥъяс.
Лӧддза-номъя тӧлысь 8-ӧд лун
Лӧддза-номъя тӧлысь 8-ӧд лун — Григорий календарын 159-ӧд лун (кассяна воясӧ — 160-ӧд лун). Во помӧдз 206 лун.
Антилланорхис
Антилланорхис (Antillanorchis ) — орхидея котырса быдмас увтыр.
Сету кыв
Сету кыв (seto kiil´) тайӧ лунвыв Эстонияын да Псков обласьтын чудь-йӧгра кыв зэв матіса выру кывлань.
Оманса риал
Оманса риал тайӧ сьӧм Оманын.
Акампе
Акампе (Acampe) –  Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Африкаын да Азияын.
Грезд
Грезд тайӧ уна йӧза оланін, коми йӧзлӧн медшӧр овмӧдчаніҥ сикас.
Грезд век вӧлі неыджыд овмӧдчанінӧн.
Коми кывйын грезд пыдди нӧшта шуӧны грез, сик, сикт. Уна ыджыд сиктын, кодъяс артмисны ичӧтджык грездъяс подув вылын, ӧніӧдз на торйӧдӧны юкӧнъяс: шуам, Кулӧмдінын эм Ӧльӧшсикт, Петырсикт, Куричасик и с.в.
Гижöмбур
Literatur Literatura
Улича
Улича тайӧ туйлӧн элементыс.
Косъёль (Изьва район)
Косъёль (Косъёль) — Коми республикаын Изьва районса Мокчой сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
География
Грезд пукалӧ Изьва юлӧн шуйга берегын. Косъёльсянь Мокчой шӧрсиктӧдз 5 км. Матысса Гам грездӧдз - 2 км.
Олысь лыд
Грездын олӧны комияс.
Геркулина
532 Геркулина — тайӧ Шонді ылдӧсын астероид. Сылӧн ыджда — 111,195 ± 2,1 км. Геркулина восьтіс германияса астроном Макс Вольф 1904 воӧ.
1270-ӧд вояс
Сюрс кыксё сизимдасӧд вояс - 1271 восянь 1280 воӧдз.
Клейн Александр Соломонович
Клейн Александр Соломонович (1922—2009) — роч поэт, драматург, велӧдысь, искусствовед. Збыль нимыс — Рафаил. Овліс да уджаліс Комиын.
Олан туй
Чужис 1922 вося рака тӧлысь 20-ӧд лунӧ Киевын бурдӧдысьяслӧн семьяын.
Шӧр школа помалӧм бӧрын пырис велӧдчыны Ленинградса театральнӧй институтлӧн актёрскӧй факультетӧ.
Куліс 2009 вося косму тӧлысь 8-ӧд лунӧ Сыктывкарын.
Гижан удж
А.С. Клейн гижис куим кывбура небӧг, пьесаяс, мойдъяс, автобиографическӧй прозы («Дитя смерти», «Улыбки неволи»).
Ляшев Владимир Александрович
Ляшев Владимир Александрович (комиӧн — Ӧльӧксан Володь) (1942—1999) — коми кыв туялысь, филология наукаясса кандидат (1977).
Олан туй
Владимир Ляшев чужӧма 1942-ӧд вося урасьӧм тӧлысь 7-ӧд лунӧ Сыктыв районса Визин сиктын. 1964-ӧд воын помалӧма Коми канмуса педагогика институтысь история-филология пакультет. 1964—1965-ӧд воясын служитӧма армияын. 1965—1971-ӧд воясын велӧдӧма Сыктывдін районса школаясын. 1971-ӧд воын пырӧма велӧдчыны СССР-са наукаяс академиялӧн Коми филиалысь аспирантураӧ «Фин-йӧгра кывъяс» специальносьт серти. Аспирантура помалӧма 1974-ӧд воын Москваса Кыв туялан институтын, кӧні пропессор Илля Вась веськӧдлӧм улын гижӧма «Фонетико-морфологические особенности вымского диалекта коми языка» кандидат ним вылӧ диссертация. Диссертация дорйӧма Тартуса университетын 1977-ӧд воын. Кыв, литература да история институтын 1974-ӧд восянь уджалӧма младшӧй научнӧй сотрудникӧн, 1982-ӧдсянь — старшӧй научнӧй сотрудникӧн.
1987-ӧд воын вуджӧма уджавны Велӧдысьясӧс сӧвмӧдан институтӧ. 1996—1997-ӧд воясын веськӧдлӧма Велӧдан юкӧнын уджалысьяслысь уджсикас кыпӧдан республикаса институтын коми кыв, литература да культура кафедраӧн.
Кулӧма 1999-ӧд вося косму тӧлысь 13-ӧд лунӧ Сыктывкарын, гуалӧма Сыктывдін районса Сёськаын.
Туясян удж
Туясян нырвизьяс — коми кывлӧн сёрнисикасъяс да лингвогеография. 1976-ӧд воын уджалӧма «Лингвистический атлас мира» канмукостса тема серти.
Йӧзӧдӧма 80 сайӧ туясян удж да велӧдчан небӧг, на лыдын Кыв, литература да история институтын уджалігӧн — 52 удж. Мукӧдыскӧд ӧтвылысь гижӧма «Современный коми язык. Лексикология» (М., 1985) монография, «Словарь антонимов коми языка» (Сыктывкар, 1992), «Школьный этимологический словарь коми языка» (Сыктывкар, 1996), 8-9 классъяслы коми кывйысь велӧдчан небӧг (Сыктывкар, 1991, 1995), «Коми кыв» энциклопедия (М., 1998), коми кывйысь кык велӧдчан пособие.
В.А. Ляшев отсасьӧма дасьтыны финн-йӧгра туялысьяслысь XV ставсоюзса конференция (1979), финн-йӧгра туялысьяслысь VI Войтыркостса конгресс (1985).
Сійӧ лыддьӧма лекцияяс коми кыв грамматикаысь да сёрнисикасъясысь Сыктывкарын, Будапешт да Удмурт университетъясын.
Кам
Кам (Чулман; Кама, Чолман) - тайӧ Киров обласьтын, Перым ладорын, Удмуртияын, Башкортостанын да Тотарамуын ю. Шуйга вож Волга юлӧн.
Лӧддза-номъя тӧлысь 9-ӧд лун
Лӧддза-номъя тӧлысь 9-ӧд лун — Григорий календарын 160-ӧд лун (кассяна воясӧ — 161-ӧд лун). Во помӧдз 205 лун.
1991-ӧд во
1991-ӧд (Сюрс ӧкмыссё ӧкмысдас ӧтиӧд) во — Григорий календар серти абу кассяна во, пансьӧ воторниксянь.
Катарса риал
Катарса риал тайӧ сьӧм Катарын.
Вӧльгым тӧлысь 7-ӧд лун
Вӧльгым тӧлысь 7-ӧд лун — Григорий календарын 311-ӧд лун (кассяна воясӧ — 312-ӧд лун). Во помӧдз 54 лун.
Сирияса фунт
Сирияса фунт тайӧ сьӧм Сирияын.
Тропидия
Тропидия (Tropidia) –  Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
1280-ӧд вояс
Сюрс кыксё кӧкъямысдасӧд вояс - 1281 восянь 1290 воӧдз.
Йеменса риал
Йеменса риал тайӧ сьӧм Йеменын.
Вуктыл
Вуктыл — тайӧ Россияын кар, Коми республикаысь Вуктыл районса юркар.
География
Кар пукалӧ Печӧра юлӧн веськыд берегын. Вуктылсянь Сыктывкар юркарӧдз 530 км.
Спаспоруб (Луздор район)
География
Сикт пукалӧ Луз юлӧн веськыд берегын, Поруб ю вомын. Спаспорубсянь Абъячой юрсиктӧдз 76 км.
Аорхис
Аорхис (Aorchis ) — орхидея котырса быдмас увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
1290-ӧд вояс
Сюрс кыксё ӧкмысдасӧд вояс - 1291 восянь 1300 воӧдз.
Апода-прорепентия
Апода-прорепентия (Apoda-prorepentia ) — орхидея котырса быдмас увтыр.
Акантефиппиум
Акантефиппиум (Acanthephippium ) –  Орхидея котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын.
1300-ӧд вояс
Сюрс куимсёӧд вояс - 1301 восянь 1310 воӧдз.
Пакистанса рупия
Пакистанса рупия тайӧ сьӧм Пакистанын.
Лунвыв Кореяса вона
Лунвыв Кореяса вона тайӧ сьӧм Корея Республикаын.
Весыва (Княжпогост район)
Весыва (Весляна) — Коми Республикаын Княжпогост районысь Ветью сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Вӧльгым тӧлысь 8-ӧд лун
Вӧльгым тӧлысь 8-ӧд лун — Григорий календарын 312-ӧд лун (кассяна воясӧ — 313-ӧд лун). Во помӧдз 53 лун.
Вельвичия
Вельвичия ( Welwitschia mirabilis ; < австри /словен ботаник Фридрих Вельвич 1806 – 1872) — вельвичия чукӧрса вельвичия котырса корья пу увтыр. Сійӧ быдмӧ Лунвыв Африкаын.
Лӧддза-номъя тӧлысь 10-ӧд лун
Лӧддза-номъя тӧлысь 10-ӧд лун — Григорий календарын 161-ӧд лун (кассяна воясӧ — 162-ӧд лун). Во помӧдз 204 лун.
Кулісны
+: Категория:Кулісны лӧддза-номъя тӧлысь 10-ӧд лунӧ
Апоростилис
Апоростилис (Aporostylis bifolia ) — орхидея котырса быдмас увтыр. Сійӧ быдмӧ Выль Зеландын.
Аврора
94 Аврора — тайӧ Шонді ылдӧсын астероид. Сылӧн ыджда — 225 × 173 км. Аврора восьтіс америкаса астроном Джеймс Крэйг Уотсон 1867 воӧ.
1310-ӧд вояс
Сюрс куимсё дасӧд вояс - 1311 восянь 1320 воӧдз.
Авиценния
Авиценния ( Avicennia ) — акант котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азияын, Африкаын да Америкаын.
Попов Николай Павлович
Попов Николай Павлович (Жугыль; 1901–1971) — коми гижысь, драматург.
Олан туй
Николай Попов чужӧма 1901 вося ӧшым тӧлысь 6-ӧд лунӧ Усть-Сысольскын уна челядя кресьтянин семьяын. Водз кольӧма батьтӧг. Велӧдчӧмас вылыс начальнӧй училишӧын, велӧдысьяслӧн Усть-Сысольскса семинарияын. 1918-ӧд воын ас кӧсйӧм серти пырӧма Гӧрд армияӧ. Тышкасьӧма А.В. Колчак да Н.П. Врангельлы паныд. Гражданскӧй тыш бӧрын — красноармеечьяслӧн грамота школаын велӧдысь, Коми обласьтса военнӧй комиссариатын уджалысь. Редактируйтӧма «Ордым» журнал. Уджалӧма ВКП(б)-лӧн обласьтса комитетын пропаганда да агитация юкӧнса веськӧдлысьӧн. 1934—1935-ӧд воясӧ вӧлӧма пролетарскӧй гижысьяслӧн Коми ассоциациаын веськӧдлысьӧн. Помалӧма Журналистикалысь коммунистическӧй институт.
Кулӧма 1971-ӧд вося ода-кора тӧлысь 29-ӧд лунӧ.
Гижан удж
1923 воын йӧзӧдіс «Коді мыжа?» да «Олыштан да муса лоӧ» пьесаяс, а 1927 воын — «Ая-пиа — коммунистъяс». 1928 воын помаліс «Чурка Нина» пьеса. Тайӧ гижӧдъясас петкӧдлӧма коми йӧзлӧн важъя оласног.
1934-ӧд восянь СССР-са гижысь котырӧ пырысь.
2024-ӧд во
2024 (кык сюрс кызь нёльӧд) во — Григорий календар серти кассяна во, пансьӧ выльлунсянь.
Калопанакс
Калопанакс ( Kalopanax septemlobus ) — аралия котырса быдмӧг увтыр. Сійӧ быдмӧ Азия (Сахалин, Япония да Китай).
Войвыв Кореяса вона
Войвыв Кореяса вона тайӧ сьӧм Корея Войтыр Демократия Республикаын.
1320-ӧд вояс
Сюрс куимсё кызьӧд вояс - 1321 восянь 1330 воӧдз.
Никарагуаса кордоба
Кордоба тайӧ сьӧм Никарагуаын.
Вӧльгым тӧлысь 9-ӧд лун
Вӧльгым тӧлысь 9-ӧд лун — Григорий календарын 313-ӧд лун (кассяна воясӧ — 314-ӧд лун). Во помӧдз 52 лун.
Арахнитес
Арахнитес (Arachnites ) — орхидея котырса быдмас увтыр.
Лӧддза-номъя тӧлысь 11-ӧд лун
Лӧддза-номъя тӧлысь 11-ӧд лун — Григорий календарын 162-ӧд лун (кассяна воясӧ — 163-ӧд лун). Во помӧдз 203 лун.
Кулісны
+: Категория:Кулісны лӧддза-номъя тӧлысь 11-ӧд лунӧ
Кубаса песо
Кубаса песо тайӧ сьӧм Кубаын.
Кулига (Слудка сикт овмӧдчӧмин)
Кулига (Кулига) — Коми Республикаын Луздор районса Слудка сикт овмӧдчӧмин улӧ пырысь грезд.
Шунгаг
Шунгаг (Myriapoda) тайӧ пемӧс.
1330-ӧд вояс
Сюрс куимсё комынӧд вояс - 1331 восянь 1340 воӧдз.
1340-ӧд вояс
Сюрс куимсё нелямынӧд вояс - 1341 восянь 1350 воӧдз.
Аргентинаса песо
Аргентинаса песо тайӧ сьӧм Аргентинаын.
Сочи (ю)
Сочи (Шəача, Шъачэ, Шьача) - тайӧ Краснодар ладорын ю. Сочи карлӧн Шӧр да Хоста районын.
1350-ӧд вояс
Сюрс куимсё ветымынӧд вояс - 1351 восянь 1360 воӧдз.
Вӧльгым тӧлысь 10-ӧд лун
Вӧльгым тӧлысь 10-ӧд лун — Григорий календарын 314-ӧд лун (кассяна воясӧ — 315-ӧд лун). Во помӧдз 51 лун.