cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rosa Luxemburg
Luxemburg herwekî di modela rêxistinên sosyalîst de jî hinde guhertinên nû pêşniyar dike. Bi gelek sosyalîstên navdar ên hemdemî ve dikeve têkilî û nîqaşan. Ramanên wê li seranser Ewropayê tê şopandin. Luxemburg herwekî perwerdeya xwe jî li bajarê Zürichê didomîne. Di sala 1898an de bi Gustav Lübeck re dizewice û li Berlînê bicihdibe. Di nava refên SPD (Partiya Sosyaldemokrat a Alman) têdikoşe. Gelek caran tê zindanîkirin û bi destpêka Şerê Cîhanî yê Yekem ji SPD derdikeve. Lewra SPD piştgiriya şer dike.
Şakund
Şayes
Mezintirîn kund e, heta 68 cm digihê û navbera her du baskan jî dikare 174 cm bigihê. Ev kund guhbel e wek kundê şaxkidar.
Belvianes-et-Cavirac
Belvianes-et-Cavirac, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Bad Endorf
Bad Endorf şaredariyeke navçeya (Landkreis) Rosenheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Ferit Melen
1967ê ji CHPê îstîfa kir û bû damezerê Partiya Guvenê. Nava hûkemetên 1. û 2. yên piştî derbeyên leşkerî ji 26ê adarê 1971an heya 22 gulanê 1972 'an Wezeriya Parastinê kir. 22ê gulana 1972ê peywîra Serokwezeriyê kir. Di Hûkûmeta Demîral de disa bû wezirê parastina .( 1975) Sala 1980ê ye disa bû senetoyê Cumhuriyetê. Ew peywîra wî heya derbeya Leşkerî ya 12 îlonê 19822ê berdewam kir. Herî dawî hilbijartinên 1983ê de disa ji wanê parlementer hatiye hilbijartin.
3ê îlonê 1988ê li Enqerê jiyana xwe ji dest da.
Gogirî
Gogirî, gundekî bi ser navçeya Çinara Diyarbekirê ve ye.
Ehmedabad Sofla
Ehmedabad Sofla, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Bîwik
Bîwik (bi tîpguhêziya latînî ji alfabeya erebî: Biwik), gundekî bi ser navçeya Berdereşê ya parêzgeha Dihokê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Dîroka Amedê
Serdema Asûriyan
Di dema mîtaniyan de êdî Asurî ji jêr ve êrîsî mîtaniyan dikin. Hêdî hêdî Asûrî li herêmê xurt dibin û dixwazin bibin hakimê herêmê. Bz zayînî di salên 1300an de asûr herêma Amedê dagîr dikin û bajar dikeve bin destê wan. Herweha di gelek dem salaên ciyê ciyê de Asûrî herêmê dagîr dikin.
Osman Sebrî
Jînenîgarî
Di sala 1929ê de, careka din Osman digel 26 serokên kurd tê girtin, lê dîsa zû tê berdan. Ew di 24ê kanûna paşîn ayê pêşîna 1929ê de direve Sûriyeyê, bi maweya du salan wekî endamê Partiya Xoybûnê xebat dike û di kovara Hawarê de li ser mijarên cihêreng dest bi nivîsandinê dike. Gelek helbestên wî hatine çap kirin û hîn yên ne çap kirî jî hene.
Sala 1957ê Apê Osman ligel hin welatparêzên kurd, di xebata damezirandina Partiya Demokrat a Kurdî li Sûriyeyê de cih digire û wekî sekreterê partiyê tê hilbijartin.
Şîreta Qazî Mihemed
Nivîsa Wesiyetê
Ew tev li bîra min bûn û ti carî jî min ji eceman bawer nekiriye, lêbelê beriya ku vegerin vir, çendîn caran gotin û rasparin bi name û bi şandina kesên navdêrên Kurd û Fars, bi dayîna soz û ehdên yekcar pir û mezin ku niyaza xêrê ya dewleta ecem û Şah bi xwe jî heye û ne amade ne ku bi tenê dilopeke xwînê jî li Kurdistanê birije, niha hun bi çavê serê xwe encama sozên wan dibînin, ger mezinên hoz û eşîrên me îxanet nekira û xwe nefirotina hikûmeta ecem, weha nedihate serê me û we û Komara me jî.
Muradê ma nesîhet bûd û gufîtm
J. R. R. Tolkien
Yên ew sax hatine weşandin
1937 - The hobbit
1957 - The Lord of the Rings (Mîrê gustîlan)
Yên ew mirî hatine weşandin
1990 - The War Of The Ring (Şerê gustîlkan)
1992 - Sauron Defeated (Sauron têk çû)
1993 - Morgoth's Ring (Gustîlka Morgothê)
1998 - Roverandom
2007 - Zarokên Hurin'ê
Ecîrabad
Ecîrabad, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Ajel û lawirên nav malê
Hin ajel û lawirên nav malê bi piranî di hundurê malê de ne.Hin ji wan ne kedî ne,ger mirov wan berde der,diçin û venagerin.Ajelên navmalê,bêtir ji bo hogiriyê tên xwedîkirin.Piraniya wan di qefes û akvaryûman de tên xwedîkirin.Wek nimûne bi piranî çûkên evînê,mişkê hindî û masiyên akvaryûman in.
1901
Zayîn
(Kesen ku di vê salê de ji dayîk bûn)
Dûvmeqesk
Reftar
Xwarina dûvmeqeskan mêş û megez in. Dûvmeqesk li payîzê paşîn koçî Afrîkayê dikin.
Navên din
Li Kurdistanê ji bo cureyên dûvmeqesk û hechecik gellek navên cuda hene, çend ji wan ev in:
Kemal
Kemal navên van kesaye:
Serdûş, Merîwan
Serdûş gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Merîwanê ye.
Parsinîk
Parsinîk, gundekî girêdayê navçeya Têrcan a Erzînganê ye.
Bûm
Reftar û jîngeh
Bûmê taqtaqî şevger e ku li daristanê dijî û dengê wî ji yê kundan cuda ye, nêrê bûm fîkfîk dike mîna pwû-pwû-pwû
Qûla Jorîn
Qûla Jorîn, gundekî bi ser navçeya Xamûr a Agiriyê ve ye.
Mala Acamê
Gund
Mala Acamme pêk hatîye ji 12 gundan u evên xarê navên wan gundanin
Goma Hecîbayrem
Goma Hecîbayrem, gundekî girêdayê navçeya Têrcan a Erzînganê ye.
Babanezer
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 486 kes (146 malbat) bûn.
The Undertaker
Mark William Calaway (z. 24'ê adarê 1965), gemşevanekî amerîkî yê gelek bi nav û deng e. Weke The Undertaker (kurdî:Gorçêker) tê zanîn û ew li WWE yariyê dike.
İlter Rezan
Rêzan ji sala 1991an virve li welatên wek Almanya, Belgiya, Lûksembûrg, Swîsrê, Awûstûrya, Fransa û Polonyayê gelek pêşangeh û projeyên şexsî û hevpar vekirine.
Elok
Elok an jî şamî ji malbata mirîşkan e. Ser û qirika wan zilût in. Çermekî dirêj bi nikulê wan ve heye. Elok ji Amerikayê li dunyayê belav bûne û îro li her deverê hene û peyda dibin.
Kasandra
Kasandra pêşbiniyekê ji bo Parîs û Helenêyê dîtibû. Heger Helenê bihata Troyayê ti ew bibûya sedeme ketina Troyayê. Lê pêşbîniya wê ji aliyê her kesî hat paşguhkirin. Helen hate bajarê. Piştî hatina wê jî şerê Troyayê dest pê kir.
Qamişlî
Qamişlî, gundekî bi ser navçeya Xamûr a Agiriyê ve ye.
Marly-Gomont
Marly-Gomont, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Bizanet
Bizanet, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Birahîm Qasim
Karmendê dezgeha Cotkara ye.
Endamê desteya sernivîser a Kovara Pênûsa Azad de ye.
Mamostayê beşê wêje di Peymangiha Bedirxan de ye.
Zalbûn (bomawezanî)
Zalbûna netemam
Her çiqas guhaztina hin sîfetan bo weçeyê li gor qanuna zalbûnê ya bomaweya Mendelî rû bide jî, ev qanun ne ji bo hemû sîfetên ajal û riwekan e. Xebatên li ser bomaweya sîfetên gellek zîndeweran daye nîşankirin ko cota allelên cuda yên bo heman sîfetê, dibe ko li hember hev zalbûnek temam nîşan nedin. Di zalbûna netemam de, di weçeyên dureg de, ji herdu allelan yek li ser a din zal nîn e, loma rûxsarebabeta weçêya dureg, navinciyê rûxsarebabeta herdu bavanên yekreg e.
Montenegro
Dîrok
Di nîvê sedsala 11an de, çend padîşahiyan ji Bîzans serxwebûna xwe bi dest xistin. Navçeya ku paşê wê bibe Montenegro, paşê bû beşek ji mîrektiyê Duklja. Di 1186an de, Duklja ji hêla Grand Duke Stefan Nemanja ve wekî parêzgehek di nav Padîşahiya Sirb de hate girêdan. Pêşengê serdema navîn a dereng ji bo Montenegroya îroyîn, Mîrektiya Sirbî ya Zeta bû, ku di sala 1371 de ji Serbistan serxwebûna xwe bi dest xist, her çend ew jixwe di bin Prens Balša I de hinek otonomî hebû. ji sala 1356 de. Montenegro wekî beşek ji Zeta bû. Hilweşîna padîşahiya Sirbî bi serkeftina Osmaniyan li Kosovapolje di 1389 de bi gelemperî wekî xala destpêkê ya rastîn a hebûna Montenegro wekî dewlet tê hesibandin. Sirbî girseyên ku xwe spartin lê Zetayê şerê li dijî dagirkerên Osmanî berdewam kir û çendîn deman karî herêmê serbixwe bihêle, bi piranî bi saya eraziyê dijwar.
Çand
Montenegro ew welat ye ku di Franz Lehár operetta Jebebiya dilgeş, Die lustige Witwe (dema ku fictional) tê binavkirin a Ewropî mîranît Pontevedro). Çîroka fîlmê Casino Royale heta radeyekê li Montenegro derbas dibe lê li Karlovy Vary û bajarê piçûk ê Loket, hem li Komara Çek.
Sefera xaçperestan a çarem
Sedem
Paş Seferên xaçperestan ya sêyem bê serkeftî bû re dijwarên ewropa ji bo der xistinê sefereke dinê Orşelîm ji misilmanan bistînin re fersend çav dikir. Di wê demê de Eyûbiyan li Misir û Sûrî, derve çend bajarên dest Dewletên Xaçiya de, bi tunî serwerî dajotin.
Malpera Felsefevan
Malpera felsefevan, li ser tora internetê ji sala 2007 an ve weşana xwe didomîne. Di sala 2009 an de rastê erîşa heckerên fashist dibe û qasî 2 salan girtî dimîne. Piştra, di sala 2013 an de, ji nûve û bi şêweyeke nû cardin dest bi weşana xwe dike. Malpereyeke felsefî, zanistî û serbixwe ye. Xwediyê malperê û rêveberê giştî, mamoste Ali Gurdilî ye. Di malperê de beşên weke felsefe, civaknasî, zanist, mîtolojî, Aforîzma, Ferhenga Felsefeyê, Ferhanga Civaknasiyê, Ferhenga Mîtolojiyê û hwd. hene...
Amitabh Bachchan
Bachchan nuha li Mumbaiyê dijî.
Komelgeha Diyana
Diyala (bi guhêziya latînî ji alfabeya erebî: Diala), komelgeheke Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ye ku di sala 1988an de hatiye avakirin.
Poujols
Poujols, komuneke departementa Hérault ya herêma Oksîtanyaya li başûrê Fransayê ye.
.ba
.ba navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Bosniya û Herzegovîna ye. (ccTLD)
Rahdarxane Qûşçî
Rahdarxane Qûşçî gundekî ser bi nahiya Enzel ,bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Paşwan
Paşwan, gundekî bi ser navçeya Xamûr a Agiriyê ve ye.
Hemreş Reşo
Hemreş Reşo (jdb. 1939 − m. 2003) siyasetmedar û nivîskarekî kurd e.
Kurtejiyan
Piraniya jiyan û têkoşîna watedar a rewşenbîr û siyasetmedarê kurd mamoste Hemreş Reşo, ji bo vejandin, pêşvexistin û parastina ziman û çanda kurdî bûye.
Kovarên ku derxistiye
Hemreş Reşo gava ji dinyayê bar kir, serokê Partiya Demokrat a Kurdistan - Bakur bû.
Bermûda
Bermûda yan jî giravên Bermûdayê komeke giravan a li okyanûsa Atlantîkê ye, ku dikeve rojhilatê peravên Amerîkaya Bakur, bakurê Porto Rîkoyê û rojavayê Portûgalê. Herêmeke paşderyayî ya Keyaniya Yekbûyî ye.
.ge
.ge navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Gurcistan ye. (ccTLD)
Kinduz
Wilayetê Kinduzi (eve ziwanê Peştukî: كندز)) wilayetê Efxanîstanîo ke hîris u çehar wilayetê Efxanîstani mîyan di ca gêno. Merkezê nê wîlayetî kî Kinduzo u wîlayet namê cî naca ra yeno. Caê wilayetê Kinduzi zimey Efxanistani dero. No wilayet di xeylê mixtelîf şari weşîya xo rameni hama nifusê cı pêro pîya Tacîkan ra yeno pêra. Coke ra no wilayet tehdidê Talibani ra dûri mendo, nêvêrdo destê Talibani ra.
Mennevret
Mennevret, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Eyûb
Serhatiya Eyûb di Tewrat di Peymana Kevin de tê gotin. Ew mirovekî pir dewlemend bû û ji Xwedê tirsiya.
Hingê ew bi xwe di tevahiya bedena xwe de nexweş bû û êşên pir dijwar kişandin. Hevalên wî dev jê berdan û ew bi tenê ma. Heta jina wî jî jê re got ku bila ew li Xwedê nefret bike, lê Eyûb got: Ma em qenciyê ji Xwedê qebûl bikin û xerabiyê qebûl nekin?
Li dawiyê, Xwedê ji Eyûb re ji ezmên got û li ser gelek tiştên ku mirov nikare pê bizane pirs kirin. Bi wî awayî Xwedê jê re da fêmkirin ku aqilê mirov nikare fikrên Xwedê fêm bike. Eyûb ev yek qebûl kir û Xwedê her tişt li wî vegerand, wek berê bû sax û dewlemend.
Harat
Harat gundekî ku bi navçeya Şêrwana Sêrtê ve girêdayî ye.
Bedirlû
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 105 kes (33 malbat) bûn.
Fûad Ehmed
Fûad Ehmed (z. 1933 − m. 18 tebax 2004), stranbêj û muzîkvanekî kurd e.
Jiyan
Roja 18ê tebaxa 2004an hunermendê mezin Fûad Ehmed li Holendayê çû ser dilovaniya xwe û li gundekî di navbera bajarên Mûsil û Hewlêrê hate veşartin.
Sedvan
Sedvan, serpel, kaptan payeyek di artêşê, herwiha polîsiyê de tê bikaranîn e.
Wateya bêjeyê
Artêşên nûjen bingeha ji ji dîroka Mediyan, Romayê digirin. Ewropayiyan artêş ji nû ve sazkirine û bipêş xistine. Bi hatine ereban ve li Kurdistanê jiyan hatiye guhertin. Kurdan hêdî hêdî bêje û têgînên erebî û romî (tirkî) bikaranîne.
Sedvan li dibistan û akademiyên leşkerî perwerdeyê dibînin.
Sálganjávri
Sálganjávri, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol li Deşta Finnmarksviddayê cih digire û 15e kîlomêtre dikeve aliyê bakurê rojavayê gundê Masiê.
Honaka zanistî
Ferqa honaka zanistî ya sereke ji berhemên fantastîk ev e ku hêmanên honaka zanistî piranî di nav îmkanên pêşniyaz û peytên zanistî de ne. Ji ber vê ferqê, honaka zanistî wekî “wêjeya ramanan” tê navandin û piranî li ser lêgerîna alternatîfên zanistiyê tê afirandin.
Dîrok
Li dora kovarên honaka zanistî yên di serê sedsala 20an de derdiketin, nifşekî nivîskarên nû peyde bû ku piraniya wan Amerîkayî bûn û ew di bin têsîra Hugo Gernsbackê bûn. Piştî John W. Campbell bû edîtora Astounding Science Fictionê di dawiya salên 1930î de komek nivîskar derket holê ku bi navê Futurians dihatin nasîn û di nav vê komê de nivîskarên wekî Isaac Asimov, Damon Knight, Donald A. Wollheim, Frederik Pohl, James Blish û Judith Merril jî hebûn. Nivîskarên din ên vê demê yên tê nasîn ev in: Robert A. Heinlein, Arthur C. Clarke, A. E. van Vogt û Stanislaw Lem. Li gorî gelek kesan vê dema ku Campbell li ser Astoundingê bû, dema zêrîn a honaka zanistî tê pejirandin. Taybetmendiya karekterîstîk a çîrokên vê demê ev e ku pesnê pêşveçûn û serkeftinên zanistiyê didin û ev wekî honaka zanistî ya hişk dihat navandin.
Binecûr
Binecûrên honaka zanistî ji nivîskar û senarîstan zêdetir ji aliyê bazarger û rexnegiran ve têne senifandin û gelek caran jî nêrîn û kategoriyên rexnegir û bazargeran ji hev cuda dibin.
Operaya fezayê
Operaya fezayê çîrokên romantîk in ku bi qismî an jî bi temamî li fezayê derbas dibin, pir caran lihevxistinên li navbera rikeberên qewî yên xwediyê teknolojî û têkiliyên melodramatîk dişuxlînin. Taybetmendiya herî mezin a vê binecûr ev e ku girîngî didin mezinahiya leheng, şer, hêz û temayan. Aliyê din weke kevneşopî, ev binecûr şopînerê Homêros in: “Komekî piçûk a serhatîperest, têkoşînî li hemberî hêzekî ji wan gelek mezintirîn, didin.” Star Wars û Revelation Space mînakên herî populer ên vê binecûr in.
Binecûrên din
• Honaka zanistî ya feminîst: Berhemên vê binecûrê pirsên ku qala rola mêranî yê civakî, guherîna rolên polîtîk û civakî yên jin û mêran dipirsin. Xebatên herî balkêş ên vê binecûrê du şikil in: utopyaya ku li wir ferqa zayendiyan ji hev tune ne yan jî dîstopyayek li ser desthilatdariya mêranî disêwirînin.
Wêjeya sûperleheng
Li nav nivîskarên vê cûreyê de Stan Lee û Dean Wesley Smith (Spiderman, The Fantastic Four, X-man, Hulk hwd); Marv Wolfman (Blade, The New Teen Titans), Roger Stern û Elliot S. Maggin (Superman) hene. Weşanxaneyên Marvel Comics û DC Comics piştgirî û girîngî didin wêjeya sûperlehengê.
Babensham
Babensham şaredariyeke navçeya (Landkreis) Rosenheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Ruffigné
Ruffigné, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Bad Feilnbach
Bad Feilnbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Rosenheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Atlantîs
Atlantis (yewnanî: Ατλαντις) baweriyekê serdemên kevnar de keyaniya girav yên ku ji hêla Yezdanan ve ji ber cezakirina gunehên mirovan hatibû noqandin.
Pizirk
Pizirk girreke biçûk e ku di laşê mirovan de dertê. Carina û nemaze di deka kamilbûn e de,li rûyê mirovan pizirk derdikevin. Pizirk weha çêdibin:Di çermên mirovan de qul hene,ew carina dixetimin,eger mikrop yan ji gamar têkevin qulekê,ew nêmê digire,kul dibe û pizirk çêdibe.
Komîkqaso
Komîkqaso, gundekî bi ser navçeya Xamûr a Agiriyê ve ye.
Windows CE
Windows CE (Carna bi kurtî WinCE) yek ji guheranan Windowsê bona sîstemên barkirî û yên din wek sîstemên mînîmalîst, bi piranî di nava PC yên berîka anjî Handheldê tê karanîn. Ev dendikek dinê ye, ne wek Windows, nezîkî versiyonek sivik û piştê avahîsazê xebatkêr Intel x86 û neynîka wî, MIPS (heta CE 3.0 re), ARM û hem jî Hitachi SH dike.
Soagŋojávri
Soagŋojávri, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye. Gol li Deşta Finnmarksviddayê cih digire û 20 kîlomêtre dikeve aliyê rojavayê gundê Masi.
Harry Potter
Harry Potter and the Philosopher's Stone
Bi alîkariya Hagrid, Harry amadekariya xwe dike û dest bi xwendina xwe ya sala yekem a li Hogwartsê dike. Gava ku Harry dest bi venasîna cîhana sêrbaziyê dike, xwendevan li gelek deverên sereke yên ku li seranserê rêzeromanê de têne bikaranîn, nas dike. Harry bi piraniya lehengên sereke re hevdîtinê dike û bi du hevalên xwe yên herî nêzîk re li hev tê: Ron Weasley, endamê malbatekî kevn, mezin û şa, lê hejar e û Hermione Granger ciwaneke hêja, jêhatî û zaroka dêûbaveke ne-sêrbaz e. Ji wan pê ve Harry rastî van kesan jî tê: mamosteyê îksîrê yê xwendingehê, Severus Snape ê ku her tim bi dilsarî nêzî Harryî dibe; Draco Malfoyê ku ji destpêkê ve dijminatiya Harryî dike û Quirinus Quirrellê ku dersa Parastina Li Dijî Hunerên Tariyê dide ku piştre hevalbendiya wî ya bi Lord Voldemortî re eşkere dibe. Her wiha ew behreya xwe ya ajotina melkisên firrindeyê vedibîne û piştî serkeftinên xwe li tîma Quidditch tê peywirdarkirin, ku ev werzîşek e di cîhana sêrbaziyê de. Pirtûka yekem bi rûbirûmana duyem a Harryî bi Lord Voldemortî re dawî dibe, ku ew pir dixwaze ji bo laşekî nû, bibe xwediyê kevira fîlozofê, ji ber ku hêza kevir derfeta jiyaneke bêdawî û behreya zêrkirina hemû metalan dide xwediyê xwe.
Harry Potter and Order of the Phoenix
Di pirtûka pêncem de, Harry Potter and Order of the Phoenix, Harry divê bi darî Voldemortê nûvekirî keve. Ji bo bersivê bide nûvekirina Voldemortî, Dumbledore Order of the Phoenixê (Celebiya Sîmirê) ji nû ve çalak dike ku ev civakek veşartî ye û di mala malbata tarî ya Sirius Black de dixebite da ku peyrewên Voldemortî têk bibin û li hemberî armancên Voldemortî bi taybetî Harryî jê biparêze. Tevî ku daxûyaniya Harryî li ser çalakiyên vê dawiyê yên Voldemortî, Wezareta Efsûnê û gelek kesên din ên li cîhana sêrbaziyê red dikin û dibêjin Voldemort venegeriyaye. Li hemberî hewilên Dumbledore û Harryyî yên ku hewil didin ku qala vegera Voldemortî, Cîhana Sêrbaziyê hişyar bikin, Wezareta Efsûnê Dolores Umbridgeê wek Vekolînera Bilind a Hogwartsê û mamosteya Parastina Li Dijî Hunerên Tariyê dişînin xwendingehê. Ew dibistan vediguherîne rejîmek dîktatorî û destûrê nade xwendekaran ku li hemberî sêrbaziya tarî, dersên parastinê bistînin.
Werger
Pirtûk li 80 zimanan hatiye wergerandin, Rowling di nav nivîskarên herî wergerandî yên di dîrokê de cih digire. Pirtûk ji zimanên cihêreng ên wekî koreyî, ermenî, ûkraynî, erebî, urdu, hindî, bengalî, bulgarî, afrîkî, albanî, letonî, viyetnamî û hawaîyî hatiye wergerandin. Romana yekem ber bi latînî û hetta yewnaniya kevn ve hatiye wergerandin, û ji ber vê wergerandinê ew wekî xebata herî dirêj a nivîsandî ya yewnaniya kevn e, ji romanên Heliodorusê Emesayî yê vir ve ya ku di sedsala 3an PZ. hatibûn nivîsandin. Romana duyem jî bo zimanê Latînî hat wergerandin.
Bazarcix
Bazarcix an jî bi devoka herêmê Markaz yek ji navçeyên Gurgum a Bakurê Kurdistanê ye.
Bugan
Pişte mamostaye M. Salim Sapkıran: navdane Quwatan ji bo Bugan, li ser binîvise Anabasisa Ksenofon hatine dîtin.
Waldenburg, Baden-Württemberg
Waldenburg bajarokekî navçeya (Landkreis) Hohenlohe li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Anafîlaksî (soranî)
Êpîdmolojî û pêşîney nexoşî
Le sertaserî cîhanda -0,05% le xellkî cîhan anafîlaksî le birrgeyek le jîyanî xoyanda taqî dekenewe. Wşey anafîlaksî le wşey yonanî ἀνά ana "le beramberî" û φύλαξις phylaxis "parastin", wergîrawe.
Henase
Nîşanekanî henasekêşan brîtîye le tengî nefes, henasekêşanî dijwar û hawrrî legell dengî xis xis, yan henasekêşanî dijwar be dengî berz (hawrrê legell fîke) henasekêşan be dengî xis xis begşitî be hoy girjî masulekanî xwarewey rêgey henasekêşane(masûlkekanî borî hewa)weye. henasekêşanî hawrrê legell dengî fîke be hoy awsanî beşekanî sereweyî rêgey henasekêşaneweye, ke debête hoy tengî rêgekanî henasekêşan gîranî deng, êş le katî qût danda û koxeş lewaney rû bdat
Dermanekan
Her dermanêk lewaneye bbête hoy anafîlaksî. Bawtirînyan antî¬bîwtîkekanî bêtalaktam(wekû pnîslîn), aspirîn û dermanekanî dje îltîhabî naîdtroîdye(NSAIDis). eger kesîk sebaret be yekêk le dermanekanî dje îltîhabî nastirîdye(NSAIDis)hesasyet(Allergiy)î hebê, detwanê corêkî tir lem dermanane bekar bhênî bebê handerî bedîhatnî anafîlaksî. hoyekanî trî baw bo bedîhatnî anafîlaksî, çareserî be madey kîmyayî, vaksîn, prrutamîn(naw spêrrm)û dermanekanî gyayî bexowe degrê. hendêk le dermanekan wekû wankomaysîn, morrfîn, û ew dermananey ke bo aşkarkirdnî wênekanî tîşkî îkis bekardehêndirên(radyokantrast hênerekan)be xesargeyandin be xanekanî dyarîkra le şanekrawekan û handeryan be azadkirdnî hîstamîn (dêgranolasyon mist sêlekan) debne hoy anafîlaksî. Berifrawanî kardanewe le ast dermanêk ta radeyek peywendî be ewe heye ke em dermane çend kerret carêk bidrête kesekan û ta radeyekîş bewe ke dermaneke çon lenaw leşda kardekat. anafîlaksî peywendîdar be pnîslîn yan sfalosporînekan tenya dway peywendî girtinyan be prroteînekanî naw leş bedî dê, û hendêk asayî tir lewanî tir peywendîyeke drûsit deken. anafîlaksî peywendîdar be pnîslîn le nêwan her 2000 hetakû 10000 kes le wergranî pnîslîn, tenya le yek kesda pêş dê. Mirdin le kemtir le yek kesda le her 50000 kesî wergir pêş dê. Anafîlaksî peywendîdar be aspirîn û dermanekanî dje îltîhabî na sitrrîîdî(NSAIDis)nzîk be yek kes le her 50000 kesda pêş dê. eger kesêk sebaret be pnîslînekan lexoy kardanewe nîşan bdat, xeterî kardanewey sebaret be sfalosporîn zortir debê, bellam em metrisê le yek le 1000 kemtre. dermane konekan ke bo baştirkirdnî wênekanî tîşkî îkis bekardehêndran (radyokantrast hênerekan) le 1% carekan tûşî kardanewe debû. Le dermanekanî nwêda, rêjey kemtirî le madey radyokantrast hênerî usmolar Osmolar radiocontrast) tûşî kardanewe le 0.04% carekan debê.
Taqîkarî alêrjî
Taqîkarî alêrjî lewaneye yarmetî ewe bdat ke çi ştêk bote hoy anafîlaksî keseke. Taqîkarî alêrjî pêstî (wekû peçî taqîkarî) bo xwardemenî û jehrî dyarîkraw heye. taqîkarîyekanî xwên bo djetenekanî taybet bo nasandin ew alêrjyaney ke be hoy şîr û hêlke û paqley sudanî û mêşkî darî û masî bedî dê, karîgere. Taqîkarîyekanî pêstî detwanê alêrjî be pnêslînî bselmênê. Bellam bo dermanekanî tir taqîkarî pêstî nîye. Anafîlaksî naasûdeyî tenya be lêkollînewey pêşîney keseke yan be dananî wî le ast madey alêrjî hênerda ke lewaneye le rabridûda bubête hoy kardanewe ,dyarî dekat. Hîç taqîkarîyekî pêstî û xwênî bo anafîlaksî naasûdeyî nîye. .
Berrêweberayetî
Anafîlaksî barudoxêkî lenakawe ke pêwîstî be hewll û têkoşanî rizgarkirdin wek kontirroll kirdnî rêgakanî henase, oksîjênî zyadî, defrayetî zorî şlekanî naw demare xwênîyekan û çawedêrî wird heye. êpî nêfrîn dermanêke ke sebaret be dermanekanî tir yekemayetî heye, cge le pî nêfrîn, antî hîstamîn û îstroîdiş kellkyan lê¬werdegîrtirê. . katêk barudoxî tak asayî debêtewe, debê 2 takû 24 katjimêr le nexoşxane lejêr çaewedêrî bêt takû le dûbare nebûnewey nîşanekan dillnyayî dest kewêt, çunkû ger tak tûşî anafîlaksî dû qonaxî bûbêt, nîşanekan degerrênewe. ..
Store Måsvannet
Store Måsvannet, goleke di nava sinorê parêzgeha Finnmarka Norwêcê de ye.
Gundê Mala Şerîfo
Gundê Mala Şerîfo, mezrikeke Omera ya bi ser navçeya Çinara Diyarbekirê ve ye.
Nûredîn Zaza
Nûredîn Zaza û Yekîtiya Xwedekarên Kurd li Ewropayê
Di sala 1956an de, Nûredîn Zaza du karên pir girîng pêk tîne. Yê pêşî, ew doktoriya di zanistên perwedeyiyê de ji zanîngiha Lozanê werdigre. Karê didwan, ew Yekîtiya Xwedekarên Kurd li Ewropayê didamezrîne. Dûv re, ew dide rê û divegere Sûriyê. Di bîranînên xwe de Bîranîn¡, Dr Nûredîn Zaza dinivîse: “di paşiya hezîrana sala 1956an de, ez bi hisret bûm ku ez tiştekî ji kurdan re bikim. Min rabû da rê, di rêya deryayê re Îtalya-Bêrûd, berê xwe da Sûriyê. Li Bêrûtê, piştî 9 salan ji mayîna li xurbetê, bira yê min yê mezin Dr Nafiz û hin dostên me yên dilsoz, hatibûn pêşwaziya min. Çawa ez ji gemiyê peyabûm, min naskir ku Kurdên Sûriyê ji mêj ve li hêviya vegera minin. Vêce gelo ezê bikaribim wan ji bin sitem û te’dariyê xilas bikim û maf û daxwaz û meremên wan di heyif û salên werin de bi cih bênim, yan na?!”.
Komeleya Nivîskarên Kurd
Her wiha, kongreya 8an a PENa Kurd di 18-19ê gulana 2013an de li Amedê hatiye amadekirin û di encama vê kongreyê de komîteya nû ya birêveberan hate hilbijartin ku ji heft endamên sereke û du endamên yedek pêk tê. Di 2013an de serokê PENa Kurd Şêxmûs Sefer e, cîgira serok Bêrîvan Doskî û sekreter Kekşar Oremar in.
Cinge
Cinge, gundekî bi ser navçeya Berdereşê ya parêzgeha Dihokê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Sincawî
Zwan
Zwan merdim Sincawî beşîg e le Kurdî xuarîn ki le Kirmaşanî û Lekî nizîk e.
POP3
Gav 1. Xwe piştrast bike ko ew kes yan şirketa ko xizmeta Interneta te dike, Post Office Protocol (POP3) bi kar tîne.
Gav 2. Sindoqnameya xwe tertîb bike, da tu e-posteyên xwe ji e-postkontoyên POP-ê bigirî. 1. Ji navîgasyona sereke Options bitikîne.
6. Çarçika li pêşiya Retrieve new messages only bitikîne û nîşan bike, da tu tenê mesajên nû ji e-postkontoya xwe ya dî bigirî. Heger tu çarçikê nîşan nekî û vala bihêlî, hingê ew dê hercar hemî mesajên di e-pstkontoya te ya dî de bîne.
Gevaşîn
Gevaşîn, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Mutesewif
Mutesewif, an Sofîtî (erebî: متصوف) mirovê xwe li tesawifê digre re tê gotin. Ew mirovên ji bi riza Xwedê xwe li tiştê dinyewî dide alikî, Xwe dide rêya Xwedê.
Mewlanzade Rifat Beg
Rojnamevanî û sirgûn
Mewlanzade Rifat Beg yek ji rojnamevanên herî berbiçav û pir xwendî ya Împeratoriya Osmanî bû. Ew xwedan û sernûserê rojnameya Serbestî û hevalê rojnamevanê kuştî Hasan Fehmi bû. Wî piraniya jiyana xwe li sirgûnê derbas kir ku Fransa, Yemen, Misir, Sûriye û Yewnanistan jî di nav de. Dijberê Ebdulhemîd II ew di destpêkê de endamê komîteya navendî ya Ciwantirk bû lê pişt re yek ji wan rexnegirên wê yên herî germ û paşê jî endamê partiya Liberal Entente bû. Ew di nav çend kesayetiyên giştî yên dewleta Osmanî de bû ku polîtîkayên CUP-ê li dijî Ermeniyan şermezar dikir, û not kir ku dersînorkirinên hatine kirin ji hêla Ciwantirk ve bi rengekî sîstematîk wekî navgînek ji bo çareserkirina pirsa Ermeniyan bi jenosîdê hate plan kirin.
Dörzbach
Dörzbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Hohenlohe li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Pelêgozê
Pelêgozê, gundekî girêdayê navçeya Têrcan a Erzînganê ye.
Binbat
Binbat bajarokeke ku bi navçeya Şêrwana Sêrtê ve girêdayî ye.
Belweşîn
Amaje, sîmptomên belweşînê
Herwiha du tabloyên wê yên guherbar jî hene, belweşîna guherbar û belweşîna îndetermîne.
Prémian
Prémian, komuneke departementa Hérault ya herêma Oksîtanyaya li başûrê Fransayê ye.
Kupferzell
Kupferzell şaredariyeke navçeya (Landkreis) Hohenlohe li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Hochborn
Hochborn şaredariyeke navçeya (Landkreis) Alzey-Wormsê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Peloponês
Nav
Nav bê guman ji egîdê mîtolojîk hatiye girtin. Navê duyem nesos jî tê maneya girav, anku "girava Pelops".
Hin deman ew bi navê îtalî Morea jî hatibû navandin.
Îron, Şêrwan
Îron an jî Îrûn gundekî ku bi navçeya Şêrwana Sêrtê ve girêdayî ye.
Koleksiyona Aleksander Jaba
Aleksander Jaba, konsolos û kurdnas
Aleksander Jaba kurdnasekî nav û deng e. Jaba wexta konsolosê Erzirûmê bûye ew bi çanda kurdî mijûl bûye û wê demê li gel gelek kurdên navdar yên wek Mele Mehmûdê Bazîdî û gelekî din ve têkilî danîye. Jaba gelek berheman dide hev, her wiha ji bo koleksiyona xwe gelek berhemên li ser kurdan bi perên xwe dikire. Ji ber vê yekê berhevoka wî gelek dewlemend e.
Missy-lès-Pierrepont
Missy-lès-Pierrepont, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Mem Mîrxan
Mîrxan di sala 1968'an de li gundê Xidranîyê ku girêdayî navçeya Amedê ya Erxenîyê hatiye dinê. Dibistana seretayî li heman gundî xwendiye, dibistana navîn li gundê Gîsgîsê ku sê gund ji Xidraniyê wê de bû xwendiye. Dibistana amadehiyê li Erxeniyê xwendiye û piştre jî mafê xwendinê li Zanîngeha Dîcleyê beşa mamostetiya zarokan bi dest xistiye û xwendiye. Piştî 13 salên mamostetiyê ku li gundê Başkoy (Dîgor a Qersê), gundekî navçeya Karapinar a Konya, gundê Şukurlî ya navçeya Çinarê ya Amedê û hwd, ji ber ku rêveberê Sendîkaya Mamosteyan (Egitim Sen) surgûnî Osmanelî ya bajarê Bilecîkê bû.
Birvîr
Bervîr gundekî ku bi navçeya Şêrwana Sêrtê ve girêdayî ye.
Çûplû
Çûplû gundekî ser bi navenda bajarê Tîkabê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 1788 kes (368 malbat) bûn.
DVD
DVD navgînek hilanîna daneya dîjîtal, optîkî ye ku dişibihe CD -yê, lê xwedan kapasîteya hilanînê bilindtir e. Akronîm "DVD" bi eslê xwe ji kurteya Digital Video Disc tê. Îro kurtenivîs wekî Digital Versatile Disc tê şirove kirin. [[Wêne:DVD_logo.svg|thumb|Logoya DVD -ya fermî.
]]
Vaughan
Vaughan, bajarekî herêma Ontarioya Kanadayê ye.
Jefferson City
Jefferson City, paytexta federedewleta DYA yê Missouriyê ye. Hejmara niştecihên federedewletê 39.636 (2000) kes e. Bajêr li ser 73,2 km² rûerdê hatiye avakirin. Rûbera parêzgeha Jeffersonê 70,6 km² ye. Bilindahiya bajêr a ji asta deryayê 192 mêtre ye.
Kurdon
KurdON.com bazarê online e bû bazirganîyê di navbera xelk û kompanîya da û her wesa di navebera kesan da. Kurdon.com li seranserê Îraqê dihêt bi kar înan. Ew portaleke kû firoşîyar kerestên xwe radgehînin û rêklam diken bû bikira, da kû ew tiştê wan hez li ser hebît bibînin û bikirin. Tiştên serekî yên firotinê destê dûyê ne lê kerestê yên nû jî dihên eriz kirin.
Kurdon malpereke bû kirîn û firotinê li Îraqê. Lojîka wê pêkhatîye ji nexşeyeka Îraqê, ku li wêrê ew kesên seredana malperî diken dikarin bi rêya nexşeyî cihê ew hezdiken helbijêrin û ew alavê/tiştê wan bivêt lêbigerin û bibînin.
Abdus Salam
Ew yekem zanistvanê misilman e ku bi Xelata Nobelê hatiye xelatkirin.
Îslam Zaxoyî
Li sala 1997ê dest bi karê hunerî kiriye. Li sala 2000î yekem stran tomar kiriye û klîp kiriye bi navê "Ez nahêlim welatê xo".
Albûmên wî
Îslam Zaxoyî gelek aheng û konsêrt encam dane li hemî Ewropa û Amerîkayê.
Qerejdax
Qerejdax çiyayekî li Kurdistanê ye. Qerejdax bi zîvirok, bilind û dirêj e û volkaneke vemirî ye. 1.957 m bilind e. Lavên ku ji çiyayê Qerejdax hatine avêtin, bi kilometreyan li dora çiyê belav bûye û wekî kevirê reş tê binavkirin. Li her derê dora çiyayê Qerejdax mirov dikare li van keviran rast bê ku li gund û bajaran jî kela û xanî bi piranî pê hatine lêkirin. Çiyayê Qerejdax ji Amedê her ku ber bi navçeya Wêranşarê diçe nizim dibe û dû re bi deşta Herranê re dibe yek.
Bêwar Diyadînî
Ew di sala 1947an de li Diyadîna Agiriyê hatiye dinyayê. Di temenê xwe yê biçûk de bavê xwe wenda dike û ji aliyê bamariyî ve tê mezinkirin. Bamariyê wî wî dişîne dibistanê. Li Wanê dixwîne û dibe mamosteyê polê.
Madalya
Madalyayên ji bo bîranîne jî hene. Ji bo bîranîna kes û bûyeran.
Şêx Şemsedînê Şehrînûhî
Wî u Şêyx Seyda li ser çiyayê Cudî hev du di ihtifalên pîrozbahiyan de didîtin. Yên dîtîn di bêjin wechê her du yan ji wessa spî u munewwer bu ferq ji hev ne di hat kirin. Şêx Şemsedîn li Gundik wefat kirîye. Tirba wî li zîyereta temtemê ye. Cihê zîyeretê ye. Herweha çend şê’r u beytên wî hene. Ger bê kom kirin dibe dîwançeyek. Li ser Dîwana Hz. Mewlana Xalid terbî’ ( çarmalî ), texmîs (pênçmalî )u tesdîsê ( şeşmalî ) wî hene. Piştî Şêx Elî û Şêx Xalid postnişînî kurê Şêx Elî, Şêx Şemsedînê Şehrînûhî kirî ye. Şêx Şemsedîn, xebatên ilmî yên muhîm nivîsî ne. Wekî şerhên hinek fessên Fusûsu’l-Hikem’a Şêxu’l-Ekber Muhyîddînê Erebî û çarmaliya li ser hejdeh beytên Mesnewiya Hz. Mewlana. Şêx Şemsedîn sala 1943’ê yê wefat kirîye.
Pinzor
Pinzor, gundekî ku bi navçeya Şêrwana Sêrtê ve girêdayî ye.
V. S. Naipaul
Sir Vidiadhar Surajprasad Naipaul TC (jdb. li Xagûanas, Trînîdad û Tobago - m. ) nivîskarekî hindistanî yê xwedî Xelata Nobelê ya 2001î ya wêjeyê ye. Îro li Brîtanyayê dijî.
Xwepêşandanên li dijî kuştina Jîna Emînî 2022
22ê îlonê
Xwepêşanderan li Tehran û bajarên din navendên polêsan û otomobîlên polêsên rejimê şewitandin. Xwepêşandan li hemberî qutbûna berfireh a înternetê dîsa jî li seranserê Îranê berdewam kirin. Li herêmên cuda yên bakur û başûrê paytexta Tehranê gel bi sloganên curbicûr çalakiyên xwe berdewam kirin. Çapemeniya dewleta Îranê diyar kiriye ku heta niha herî kêm 17 kes hatine kuştin, di heman demê de li gorî daxuyaniya Rêxistina Mafên Mirovan a Îranê ku navenda wê li Osloyê ye, herî kêm 31 sivîl hatine kuştin.
28ê îlonê
Polîsên Îranê li meydanên sereke yên Tehranê hatin bicihkirin û li hember kesên ku sloganên "mirin ji dîktator re" diqîrin, bisekine. Li bajarê Berlîn a Almanyayê li Brandenburger Torê bi beşdariya derdora 1800 kesî, siyasetmedara CSU Dorothee Bär û lîstikvana Îranî-Alman Pegah Ferydonî jî di nav de çalakiyeke jibo piştgiriya xwepêşandanên li Îranê hate lidarxistin.
Sainte-Reine-de-Bretagne
Sainte-Reine-de-Bretagne, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Jackson, Mîsîsîpî
Bingeha bajêr di 1822´î de hatiye avêtin. Navê xwe ji General Andrew Jackson ê navdar digire.
Windsor, Ontario
Windsor, bajarekî herêma Ontarioya Kanadayê ye.
Golî Rûsta
Golî Rûsta, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
.kh
.kh navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Kamboçya ye. (ccTLD)
Govendistan (pirtûk)
Nivîskar di vê kitêba xwe de pirsgirêkên siyasî, civakî û rewşenbîrî yên serdest û bindestan bi şêweyeke îronîk nirxandiye.
Serbistan
Yugoslavya hilweşiya. Şerên Yugoslavyayê
Di sala 1989 de Slobodan Milošević li Serbistanê hat ser desthilatê, ji Komela Komunîstên Serbistanê, ku hemû dijberên xwe bi sîyaseta fêlbazî û tirsandinê derxistibû. Yek ji tedbîrên wê yên pêşî rakirina xweserîya parêzgehên serbî yên Kosova û Vojvodînayê bû. Di 28ê hezîrana 1989an de, di helwesandina hemû neteweperestan de, Milošević li Kosovo Polje, dîmenê şerê Kosova di 600 saliya têkçûna li hember Tirkan de, ku li ber girseyek di navbera 500,000 de derket. û 1,000,000 Serb, Axaftina Gazîmestan ya navdar pêşkêş kir, bilindkirina îdealên Serbî ku encamên cidî bi xwe re anî.
Mîgren
Êşa mîgrenê nîvmezin an an mezin e. Di alîkî serî de cîh digire û ku asta êş mezin be, jiyana rojane ya nexweş asteng dike û herwekî derdorê wê jî aciz dike. Êş xwe wekî gurminiyan bi periyoda lêdana dil dide der. Mîgren bi pirranî xwe di jinan de dide der. Ev jî nîşan dide ku mîgren hem bingehlaşî ye û hem jî nexweşiyeke bingeh-psîkolojîk e. Ango jiyana civatî, malbat, stres hwd. di mirov de hin nexweşiyên psîkosomatîk jî çêdike.
Bugarach
Bugarach, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Zivzîk
Zivzîk gundekî ku bi navçeya Şêrwana Sêrtê ve girêdayî ye.
Gstadt am Chiemsee
Gstadt am Chiemsee şaredariyeke navçeya (Landkreis) Rosenheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Celal Bayar
Mahmud Celâl (ji sala ku zagona paşnavan derket, ango 1934, paşnava wî kirin Bayar) (jdb. 16ê gulanê 1883 li Umurbey, Bursa; m. 22ê gelawejê 1986 li Stembol) siyasetmedar û sêyem serokkomarê Tirkiyeyê bû.
Neasayîtiya kromozomê
Jêbirin (bi înglîzî: deletion)
Dibe ko bi beşa windabûyî re bi mijarek zêde zanyarî jî winda bibe û mirina zîndewerê pêk were. Ango mutasyona jêbirin, hin caran wekî mutasyonek kujer rû dide.
Nexweşiya cri-du-chat (krî du şa) ji ber mutasyona jêbirînê peyda dibe. Ji milê kurt a kromozoma 5 de beşek diqete. Zarokên bi vê nexweşiyê ne mîna “qêrîna pisikê”(bi frensî: cri-du-chat ) deng der dixin. Kesên bi vê nexweşiyê ne, bi pirsgirekên henaseyê rû bi rû dimînin. Bi gelemperî nexweşên cri-du-chat temenkurt in.
Wergeriyan (bi înglîzî: inversion)
Her çiqas hemû mirovahî bi heman cor û hejmar kromozom û heman cor sîfetan lixwe digirin jî, lê dîsa jî di zincîra ADN-yê de rêza genên her mirovek ji hev piçek cuda ye. Ji ber ko mutasyona wergeriyan di her mirovek de, di heman kromozomê de û di heman beşê de rû nade, rêza genên mîrovan jî ji hev cuda ne.
Veguhaztin (bi înglîzî: translocation)
Veguhaztina beramber ji parçe guherînê (bi înglîzî: crossing-over) cuda ye. Di veguhaztinê de parçeya ji kromozmê diqete ne bi kromozoma homolog re, lê bi kromozomek din ve yek dibe.
Neasayîtiya kromozoman ji ber cihênebûnê
Têkçûna cihêbûnê bi gelemperî di miyozê de, di navbera kromozomên homolog de an jî di navbera kromotîdên xwîşk de rû dide. Heke di kromozoma homolog de cota kromozoman ji hev cihê nebin, herdu kromozom diçin xaneyek, an jî herdu kromatîdên xwîşk diçin xaneyek. Di encama cihênebûnê de li dewsa gametên asayî yên bi 23 kromozomî, gametên neasayî peyda dibin. Hin caran di dabeşbûna mîtozî de jî cihênebûna kromatîdan rû dide. Wekî mînak, sendroma Down a mozayîk bi vî awayê çê dibe. Têkçûna cihêbûnê dibe ko di kromozomên laşê an jî di kromozomên zayendê de rû bide. Ji ber têkçûna cihêbûna kromozoman, dibe ko kesên bi kromozoma zêde an jî yên bi kromoza kêm ji dayik bibin.
Monceau-lès-Leups
Monceau-lès-Leups, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Beuzevillette
Beuzevillette, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Meihekou
Meihekou, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Jilinê de cih digire.
Großkarolinenfeld
Großkarolinenfeld şaredariyeke navçeya (Landkreis) Rosenheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Engîn Sîncer
Sîncer ji aliyê Kurdistaniyên li Ewropa û Botanê, ji nêzîk ve dihat naskirin. Sîncer dema li Ewrûpayê dixwend tevlî xebatên rêxistiniyê yên ciwanan bû û di nav 10 salan de xwe gîhand gelek astên bilind. Seha xebatê ya herî dawî ya Sîncer dîsa Ewrûpa bû. Sîncer ku di rêxistinkirina gel û dîplomasiyê de xwediyê kedek mezin bû, ji bo têkoşîna azadiyê ya gelê Kurd 18ê tebaxê çavên xwe li jiyanê girt.
.br
.br navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Brezîl e. (ccTLD)
Karakas
Karakas (bi spanî: Caracas) navê paytext û mezintirîn bajarê Venezuêlayê ye. Niştecihên bajar bi navê caracueño ("karakwenyo") tên nasîn. Karakas dikeve kêleka Deryaya Karayîbê.
Davut Özalp
Ji sala 1993an heta niha di nava kar û barê rojnamegeriyê de ye. Piştî salên 2000î di rojnameya Azadiya Welat de karê edîtoriyê kiriye... Bi damezrandina Ajansa Nûçeyan a Dîcleyê (DÎHA) re di vê ajansê de dest bi kar kiriye û berpirsiyariya beşa kurdî kiriye. Di 2007-2008an de edîtoriya kovara lêkolîn û lêgerînên zanistî ZENDê kiriye. Di gelek kovar û malperên kurdî de, nivîsên wî hatine weşandin. Her wisa xwediyê kovara Kürt Tarihi yê berê û yek ji damezrînerên Weşanxaneya Peywendê ye.
.bs
.bs navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Bahama ye. (ccTLD)
Krît
Erdnîgarî
Krît yek ji 13 navçeyên Yewnanistanê ye. Li şûna herî fireh bakur başûrî de 60 km firehî, rojhelat-rojavayî jî 260 km direjahiya wê he ye. Li cîhî herî teng jî 12 km firehiya xwe he ye. Ew li ser 8,336 km² reşahîye rûniştîye û 1046 km beravên xwe he ne. Li bakur Deryaya Krîtê, li başûr jî Deryaya Lîbî, li rojhilat Deryaya Karpatî, li rojava jî Deryaya Mîrtoyî he ye. Nifûsa wê yê di 2005an de 650.000 kes bû. Girav nêzî 160 li başûra reşahiyê Yewnanistanê bingehî dikeve.
Semyanî Perîzade
Kariyera wê
Perîzade ku ji bo strana xwe ya Alo klîbek li gorî standardên navneteweyî yên muzîka pop a îro wêne kiriye, di nav guhdarvanên muzîka kurdî de cihekî nû ji re vekiriye.
.hr
.hr - navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Kroatya ye. (CcTLD)
Bjørnstjerne Bjørnson
Jînenîgarî
Xwandina dibistana amadeyî li Osloyê bidawî dike û dest bi karê rojnamegeriyê dike. Henrik Ibsen nasdike û ew bandora xwe lê dike. Navbera salên 1857 û 1859an de gerînendetiya şanoya Bergenê dike. Li Almanya û Îtalyayê dijî û dixebite. Salên 1881-1882ê li DYAyê û ji 1882 heya 1887an jî li Parîsê dijî. Cih û civatên ew lê dima, bandora çand û neteweparêziya norwêcî lê dima. Ew sala 1903î de dibe yekemîn kesê skandînavî yê Nobelwergir.
Cailhavel
Cailhavel, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Partenheim
Partenheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Alzey-Wormsê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Ribnitz-Damgarten
Ribnitz-Damgarten, bajarekî navçeya (Landkreis) Vorpommern-Rügenê li herêma Mecklenburg-Vorpommern a Almanyayê ye.
Eskerabad, Serab
Eskerabad, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
.by
.by navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Belarûs e. (ccTLD)
Pezmijok
Dabeşandin
Binecinsa Odatria:
Binecinsê Psammosaurus:
Binecinsa Soterosaurus:
Binecinsa †Varaneades:
Riesa
Riesa, bajarekî navçeya (Landkreis) Meißenê li herêma Saksonyaya Almanyayê ye.
Şêx Seîd
Li hemberî zorbetî û îxanetên kemalîstan kalê Şêx Seîd di de serî bilind kir. Kurdistanê bajar bi bajar ji destên dewleta romiyan (navê niha Tirkiye) derxistin. Êrişê ser Amedê kirin û bi mehan bajar dorpêç kirin. Berhingariyeke dirêj da nîşan ku Amed nakeve. Dagirkirin bi qerera şûrayê hat rakirin. Têkoşer pêl bi pêl derbasî başûr û rojavayê Kurdistanê bûn. Rêberê bizavê Şêx Seîd û 49 hevalên wî ji bo derbasî Başûr bibin, bi rojê xwe diveşartin û bi şev dimeşiyan. Armanc berdewam kirina cenga awarte û xeyrî nîzamî bû. Bi xiyaneta bacenaxê Şêx Seîd ê serdar Qasim (Qaso), serokên serhildanê, Şêx Seîd û hevalên wî hatin dîlgirtin.
Kiefersfelden
Kiefersfelden şaredariyeke navçeya (Landkreis) Rosenheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Cotzeyandî
= Parvebûne grûpên zayendê =
G-berhemên (Avê û Şîr)🍶🍵
* |}
Mînak
= Girêdanên derve =
Giosuè Carducci
Jînenîgarî
Ew kurê (lawê) kesekî welatparêz bû. Di piçûktiya xwe de bala xwe berda ziman û çanda Grekî û dîroka Romayê. Kesayetî, serpêhatî û efsaneyên çanda devkî bandoreke mezin lê dikir. Li Zanîngeha Pîsayê perwerdeya fîlozofiyê dibîne. Dersên retorîk, wêjeya Îtalî, Grekî dide û bi wan dijî. Miroveke ateîst bû. Ev yeka han hin caran jê re astengî derdixist. Wî lîrîkên dîrokî berhevdikir, di kovarên wêjeyî de nivîsarên zîrekî diweşand. Ew wekî realîstekî mezin ê Îtalî jî tê naskirin.
Saint-Julien-de-Concelles
Saint-Julien-de-Concelles, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
1204
Mirin
(Kesên ku di vê salê de mirî ne.)
Zimanê norwêcî
Li welatê norwêcê du awayên cida ji zimanê norwêjî yên fermî jibo nivîsînê hene: bokmål (bi gotineka dî "zimanê pirtûkê") û nynorsk ("norwêciya nûî). Lê zimanê fermî yê axivtinê nîne û herkesek bi devok anko lehceya xwe diaxivit.
Rietberg
Rietberg, bajarekî navçeya (Landkreis) Güterslohê li herêma Nordrhein-Westfalen a Almanyayê ye.
Gazbêl
Gazbêl (tirkî: Kazbel) yek ji gundên Qereyazîye.
Graben-Neudorf
Graben-Neudorf şaredariyeke navçeya (Landkreis) Karlsruhe li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Şoxîk
Şoxîk (bi tirkî: Özler), gundekî bi ser navçeya Aşqelaya Erzîromê ve ye. .
Delîriyûm
Delîriyûm tê wateya "nelirêbûna hiş". Delîrîûm nexweşiya zû ya psîkologîk a bingeh-organîk tê ravekirin. Heger di mejî û fonksiyonên mejî de yan di mekanîzmaya neurologîk de pirsgirêk, tûmor hwd derketibe di fonksiyonên hiş û hişarê de jî xwe dide der. Di bîrkan (hafize) a kurtdemî, dirêjdemî de problem, problemên oryantasyonê, di axavtinê e problem hwd xwe bi gelek awayan dide der.
Zimanê proto-hind-ewropî
Dîrok
Vekolînên Hindo-Ewropayî bi William Jonesî re dest pê kir piştî ku hewl da hevşibiya di navbera zimanê sanskrîtî û klasîkên Latînî û yewnanî de çêke û derxîne. Wî di pirtûka  Zimanê Sansikrîtî  de (1786) wisa got ku rehên her sê zimanan yek in û herwiha zimanên kotî û Keltî û yên farisî jî nêzîkî wan in.
Fazil Mîranî
Fadel Mîranî (bi kurdî: Fazil Mîranî) siyasetmedarekî kurd ê Iraqî ye, di 1ê tîrmeha 1948ê de li bajarê Mûsilê ji dayik bûye, postê Sekreterê Polîtburoya Partiya Demokrata Kurdistanê (PDK) digire.
Wêje û Rexne (kovar)
Wêje û Rexne, kovareke çarmehane ya lêkolîn, rexne û teoriya wêjeyê ye. Yekem kovara rexneya wêjeyî ye ku li Bakurê Kurdistanê dest bi weşana xwe kiriye. Kovar çar mehan carekî bi nivîsên xwe yên kurmancî û zazakî ve derdikeve pêşberî xwînerên xwe. Carinan nivîsên bi soranî, bi alfabeya latînî di kovarê de cihê xwe digirin. Kovar di hejmara xwe ya pêşîn de, di nîşeyekê de dibêje "Ev kovar bi hevkariya endamên Klûba Xwendinê ya Diyarbekirê û Koma Xwendinê ya Mêrdînê tê weşandin."
Fire allelî
Sîstema ABO ya komeleya xwînê, mêşê mêweyê (bi înglîzî: fruit fly) de çêbûna rengê çav, çêbûna rengê pûrt di pisîkan de   û di hin corê kîvroşkan de çêbûna rengê pûrt hin mînakên ji bo fire alleliyê ne.
Saint-Lumine-de-Coutais
Saint-Lumine-de-Coutais, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Ebdalcix
Ebdalcix (bi tirkî: Abdalcık), gundekî bi ser navçeya Aşqelaya Erzîromê ve ye. .
Herisa mekanîk
Heriskirina xurek bi du riya rû dide; herisa mekanîk û herisa kîmyayî. Herisa kîmyayî bi navbeynkariya enzîman pêk tê. Piştî herisa kîmyayî pêkhateya xurek bi awayekî kîmyayî diguhere, ji molekulên aloz ên gewre, molekulên nû yên hûrik û sakar(sade) tê çêkirin. Herisa mekanîk pêkhateya xurekê naguherîne, xurekê perçe dike, nerm dike û rûyê xurekê fire dike. Bi vî awayê xurek bi hêsanî di nav coga herisê de dilive û diherike. Herwiha ji ber zêdebûna rûyê xurekê, enzîmên herisê hê pirtir çalak dibin.
Meyab
Meyab, gundekî bi ser dêhistana Miyankûhê ya şaristana Deregezê ya parêzgeha Xorasana Rezewî ve ye. Di gund de zimanê kurmancî tê axavtin.
Miştenûr
Miştenûr, kaşê Miştenûr an jî girê Miştenûr, cihê herî bilind li Kobaniyê (Rojavaya Kurdistanê) ye. Li başûrî navenda bajêr dikeve. Ew di dema berxwedaniya Kobaniyê ya li dijî hêzên tunderew de bibû simbola berxwedanê.
Lloyd Banks
G-Unit
Paşê serfiraziya albuma 50 Cent a pêşîn, Get Rich or Die Tryin' , G-Unit albuma xwe ya pêşîn, Beg for Mercy, jî derxist. Vê albumê jî pir serfiraz bû û vê buyerê ji Banks re riyê vekir ku albuma xwe ya pêşîn jî derxe.
The Hunger for More
Navê vê albumê The Hunger for More (Birçîtiya êde) bû û 14 şopan tê de hebûn. Di Hezîranê 2004 de li labelê G-Unit/Interscope Records hat derxistinê û di hefta pêşîn vê derxistinê de 400.000 album dihatin firotinê.
Lorna Wing
Lorna Wing yek ji psîkologên Brîtanyayî ye. Li Sussex dijî. Wê li ser xebatên Hans Asperger gelek pêşdebirin kiriye. Wê li Brîtanya bi navê "Komeleya Otîstîk a Neteweyî" komeleyek damezrandiye. Li ser pirsgirêkên kûr yên psîkologiya gihîştinê lêkolînan kiriye û dike. Wing "Sendroma Asperger" ji xwe re kiriye armanc û di pêşxistina spektrûma otîstîzmê de keseka navdar e.
Kasa pîroziyê
Kasa pîroziyê an jî Graal, di mîtolojîya xiristiyaniyê de kas xwedî hêza derhozeyî ye û li gor gotinan Îsa ev xas şîva dawiyê bi kar anîye. Tê bawerandin ku Ûsivê Aramatî dilopên xwîna Îsayê xaçkirî di vê piyanê de civandine.
UTC+1
UTC+1 yek Beşên Demjimêrê ye. Ew li wan navçeyên demê tê bikaranîn:
Jodelle Ferland
Jodelle Micah Ferland, (Nanaimo, Kolumbiya Brîtanî, Kanada) lîstikvaneke Kanadî ye. Di temenê çar salî ya xwe de, di filmê televîzyonê fîlma Mermaid a sala 2000an de rol wergirtiye. Bi vî fîlmê bû namzetiya xelata Daytime Emmy û di heman demê de bû namzetê herî biçûk ya saziyê. Jodelle di filmên wekî Tideland, Silent Hill, Good Luck Chuck, Case 39, The Twilight Saga: Eclipse and the Tall Man de jî rol wergirtiye.
UTC+2
UTC+2 yek Beşên Demjimêrê ye. Li wan navçeyên ev dema tê bikaranin:
Namilke
Çap
Namilkeyan bi gelemperî bikaranîna pêvajoyek çar-reng li ser kaxezeke stûr û ges têne çapandin da ku bertekek kalîteyê bide. Dibe ku karsazî namilkeyan li ser çapera xêvjimêrî an çapera dîjîtal bi hebên piçûktir çap bikin, lê çapandina offsetê ji bo lêçûnên biha kêmtir dibe .Ne wekî belavokek, namilke  bi gelemperî kaxeza bi kalîteya bilind û rengê bêtir bikartîne, ku hilmaştî ye.
Hosting
Cureyên wan jî hene. Shared Hosting, Co-Location, Reseller û Dedicated Hosting. Di Shared hostingê de mirov dikare di pêşkêşkerekê de gelek domain bi cih bike. Co-Location, pêşkêşkera mirov di Data Center ên bi taybetî hatine amadekirin de bi lezeke bilind a xizmetê ji weşanê re vedike. Dedicated, xizmetên wekî pêşkêşker û girêdanî jî tevlê hemû xizmet ji aliyê fîrmayê ve tên dayin. Di Reseller Hostingê de bi hejmareke belî domain, disk û bandwidth hatine sînorkirin.
Serhildana Şêx Ubeydullahê Nehrî
Danasîna wî
Şêx Ubeydullah ji malbateke wiha tê ku tesîra wê malbatê li hemû Kurdistanê heye. Kurê Seyîd Tahayê Nehrî ye. Şêx Ubeydullah li sala 1877ê di şerê osmaniyan û rûsî de diçe cebheyê. Ji aliyê Osmaniyan wek serleşkerê hemû hêzên eşîrên kurdan tê tayîn kirin. Di vî şerî de jî nasandineke mezin li ser xelkê Kurdistanê hêlaye. Piştî şer, Şêx Ubeydela vedigere Nehriyê. Li vê derê dest bi weezan dike. Zanînê li xelkê vir û yê derûdorê belav dike. Bi dûçûna di van civînan de 500 heta 1000 kesan beşdar dibûn.