cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ayetula Xumênî
Şoreşa Îslamî û kirinên Wi
Di 11ê şibatê 1979an de serokwezîrê Şah, îstîfa dike û Mehdî Bezargan derbaza şuna wî dibe. Du hefteyan ji pê wê re Partiya Komara Îslamî tê saz kirin. Ji pê referandûma di 30ê adarê 1979an re, Komara Îslamî ya Îranê tê saz kirin û Xumênî di 3ê kanûna pêşîn de tê Meqema Rehberiyê.
Naves, Allier
Naves, komuneke Departmena Allierê ya li herêma Auvergne-Rhône-Alpes a navendî ya Fransayê ye.
Amîdî
Ebû'l Hesen Seyfûdîn Amîdî yan jî bi tenê Amîdî (jdb. 1156 Amed - m. 1233 Şam) feqîh, û kelamnasekê navdar ê Amedê ye ku bi eslê xwe kurd e. Ew zanayekê fiqhê Şafiî ye ko bizav kiriye bi rêya zanistê kelamî fiqh û şerîetî li hev bîne.
Bidur
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2011an hêjmara gelhe ya bajarê 26.750 kes hatiye hejmartin
Naîad
Naîad (yewnanî: ναϊάδ) periyên kanî, gol, çem û rûbaran e. Di demên kevnar de mirovan wan xêrxwazên xwezayê dihesiband ji ber ku ew alikarî dikirin ji bo dar û giyayan wan xweyî dikirin. Dihat bawerkirin kesên ku ji avawan de vexwe ew paşeroja wan ti bizanibe ji ber vê yekê qabiliyeta pêşbinî jî ba wan hebû.
Xwere
Belavbûn
Xwere li herêmên bakur ji Amerîkaya Bakur, Asya û Ewropayê dijî ye.
Anthony Brandon Wong
Kariyer
Rolên din ên Wong di nav de Jumping Ship wek serkêşê keleşên îroyî, Little Fish, du stûnên li ser Home û Away, Mek - zanyarek di rêzefîlma Spellbinder: Land of the Dragon Lord, fîlma 2004ê Flight of the Phoenix û wekî Tasuke Kogo di rêzefîlma şeş-beşî ya sala 2008an, Samurai Girl. Ew rola Danny Law di pêkenoka rêzefîlma sala  2016ê  The Family Law de lîst.
Augustus
Jiyan û kargêriya wî
Navê wî Gaius Octavianus bû û inwana Augustus ji pê re ji hêlê senatoya Romê hat dane wî. Bi navê xwe ve ew wek Imperator Caesar Divi filius Augustus dihat binavkirin. Augustus dihat maneyê zadegan û di dema paşwera wî Tiberius re bû inwana împeratoran.
Di wê wextê de reqîbê wanî herî cidî Sextus Pompeius bû. Wî Sîsîlya kontrol dikir. Di sala 39 b.z. de jî bi peymanekê re Octavian heta penc salan senatoriya wî ewleyî kiribû û desthildariya Sardînya, Korsîka, Sîsîlya û Peloponesê dabû Sextus. Di sala 38 b.z. de triumvîrat bo pênc salan dîsa hat dirêjkirin. Di 36 b.z. de Octavianus Sîcîlya dest xwe xist û rojavaya Împeratoriyê xiste bin serweriya xwe.
Zave (navçe)
Zave yek ji navçeyên parêzgeha Xorasana Rezewî ye ku bi dewleta Îranê ve girêdayî ye û navenda vê navçeyê bajarê Dowlatabad e.
Ger û Geştên Gullivero (pirtûk)
Naverok
Ji ber mezinahiya mezin a Gulliver, ew tê birin ber împerator, ku di dawiyê de neçar e ku biryarê bide ka çi tê serê dêw. Lê ew demek dirêj nake û Gulliver wekî hevalek tê pejirandin, ku pir caran ji ber mezinahiya xwe dibe alîkar. Bi ser de, Gulliver azadiya xwe ji nû ve bi dest dixe, lê bi tenê eger ew hin mercan pêk bîne. Piştî serbestberdana xwe, ew serdana bajarê Milendo, ku wekî paytexta Lîlîpûtê tê binavkirin, dike. Digel ku axa Lilliput bi Blefescu re şer dike, Gulliver piştgiriya xwe ji Împeratorê Lilliput re pêşkêş dike.
Dêrika Çiyayê Mazî
Dîrok
Debara kesên ku li nava bajêr rûdinên, li ser deman û cenaniya rez, zeytûn û baxçeyan e û beşekî piçûk jî bi dikandarî û bazirganiyê re mijûl dibin. Debara gundiyên ku li hêla çiyê rûdinên, li ser xwedîkirina pez û hejik û êzingan e. Yên beriyê ji li ser çandinî û zîraetê ye. Ji xêndî zîraetê, tu tiştekî ku zêde bê kirin tune ye.
Lauingen
Lauingen bajarokekî navçeya (Landkreis) Dillingen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Prestesteinsvatnet
Prestesteinsvatnet, goleke di nava sinorê parêzgeha Opplanda Norwêcê de ye. Gol, dikeve aliyê başûrê rêya Sognefjellsvegenê ku li bakurê çiyayê Fannaråki û li Qeşayê Fannaråkbreenê ye.
Akîf Kendal
Ercan Tekin (navê wî yê têkoşînê Akîf Kendal) (jdb. 1977, Hebîban a Gimgimê, parêzgeha Mûşê - m. 30ê tebaxê 2008, li Çêrme ya Çewlîgê), şoreşger, gerîlla û siyasetmedarekî kurd bû.
Wiedergeltingen
Wiedergeltingen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Unterallgäu li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
The Time Machine (pirtûk)
The Time Machine (bi kurdî: "Makîneya Demê"), navê romaneke honaka zanistî ye û ji aliyê H. G. Wells ve hate nivîsandin.
Punarwas
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2011an hêjmara gelhe ya bajarê 43.996 kes hatiye hejmartin
Irrel
Irrel şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bitburg-Prümê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Şorbeya savarê
Çêkirin
Nîsk divê şevekê di avê de bê hîştin, nermijîkirin. Beriya hûn dest bi amadekirina xwarinê bikin, 9-10 SA avê berdin ser û bi qasî 30 deqeyê (mînûte) bikelînin. Li makêşê (safik) bixin.
Bernstadt a. d. Eigen
Bernstadt a. d. Eigen, bajarekî Almanyayê ye û yek ji bajarên herêma Saksonyaê ye.
Bûkink
Şayes
Rengê bûkinkê qehweyî tarî û zerikî bin zikê wê de. Dirêjiya nêr di navbera 350 - 460 mm û yê mê 290-394 mm, lê giraniya nêr di navbera 1-1.5 kg û yê mê 650-815 g.
Binecure
Heft binecureyên bûkinkan hatine danasîn.
Qela, Qerexan
Qela, Qeła, gundekî bi ser Qerexana navçeya Xaneqînê ya parêzgeha Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Seleteya fringî û merzekewê
Amadekirin
Ava siyaleyê bidarivînin, hûr hûr hûrbikin. Sîrê bikutin. Merzekewa xwe bişon, ava wê bidarivînin. Penîrê bipişirînin. Pîvazê kûbîkî jêbikin. Nîvê merzekewê hûr bikin. Di badiyekê de, penîr, pîvaz, sîr, siyale û merzekewê tevlîhev bikin. Xwê, îsota reş û ava lîmonê jî berdinê. Viya di sarincokê de bi qasî 1 katjimêr rawestînin.
Elîkirpûn
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2019an gelhe ya Gundê Elîkirpûn 430 kes e.
Ingrannes
Ingrannes, komuneke departementa Loireta li navîna bakurê Fransayê ye.
La Clotte
La Clotte, komuneke li departmena Charente-Maritime ya herêma Nouvelle-Aquitaine e ku li bakurê rojavayê Fransayê ye.
Amerîkaya Latînî
Amerîkaya Latînî welat û herêmên ko li başûra DYA dimên û bi zimanên latînî an zimanên romanî di axafvin. Erdnîgarî Meksîk (Amerîkaya Bakur), Amerîkaya Navîn, Karîbîk û Amerîkaya Başûr dikevine vê herêmê. Lê ew welatên ko li ser zimanên romanî nayên axivîn, wek îngîlîzî (Belîze, Guayana an Jamaîka) holendî (Sûrînam, Antîlên Holendî) tên axivîn, nekevine Amerîkaya Latinî. Amerîkaya Latîn li ser nêzÎ 20 mîlon km² dimê û li ser wê rûerdê nêzî 500 mîlon kes dijîn.
Ziman
Li welatên Amerîkaya LatînÎ bi piranî zimanê spanî tê axaftin. Li Brezîlê, ya ko welatê herî qelebalixa wê herêmê, portûgalî tê axaftin.
Ingré
Ingré, komuneke departementa Loireta li navîna bakurê Fransayê ye.
Keppeshausen
Keppeshausen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bitburg-Prümê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Haşim Öztunç
Jiyan
Sala 1978 tê girtin û li Girtîgeha Mûşê dimîne. Herwiha sala 1980 jî bo demekê li zîmdanê dimîne. Bi hatina cûntayê ve bi qasî salekê xwe vedişêre.
Badînawa
Badînawa, gundekî bi ser navçeya Şêxan a parêzgeha Dihokê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Körperich
Körperich şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bitburg-Prümê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Mişk
Mişkan (Muridae), famîleyek e gelek mezin ji guhandaran e. Ev famîle ji bêtirî 600 cureyên hene wek cirdon, jerbû û mişkan.
Qizil Ereq
Qizil Ereq an jî Ebuheye, gundekî bi ser Qerexana navçeya Xaneqînê ya parêzgeha Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Dalanper
"Peymana Sêsînor" li ser çiyayê Dalanper'î hatibû îmzakirin
Endam (biyolojî)
Di jînewerzanist anko biyolojiyê da, endam komek ji şaneyan in ko ji bi hezaran anko milyonan xaneyan pêkhatine û erk anko komek ji erkan anko funksyonan bicihdikin. Di her endamekî da hindek şaneyên serekî û hindek şaneyên neserekî hene. Ji bo mînak di dilî da dilemasûlke anko miyokardiyûm şaneyeka serekî ye û xwînborî û demar şaneyên neserekî ne. Carina komên çend endaman ko erkên wan ji hev nêz in koendamekê pêk tînin.
Ereban
Ereban, gundekî navçe Midyada bi ser Mêrdînê ve ye.
HTML element
Website elementen
h1 – h6: ser peyv/hevok
tt: <tt>monospace</tt>
em & strong: sernc rakêş
=Lîst=
Contré
Contré, komuneke li departmena Charente-Maritime ya herêma Nouvelle-Aquitaine e ku li bakurê rojavayê Fransayê ye.
HTML element
Website elementen
</tt> naw2 <tt>
Le <tt>radio</tt>'da nawêky lê denrêt.
Manerbe
Manerbe, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Hevzayendîtî
Pîvandina hejmarên kesên ji nasnameya gey û lezbiyen an jî serpêhatiya hevzayendî ceribandiye, ji bo lêkolîneran bi çend sedeman gelek zor e. Yek ji van sedeman ev e ku kesên hevzayendî ji ber cudakeriyên homofobîk û heteroseksîst nasnameyên xwe eşkere nakin/nikarin bikin. Tevgerên hevzayendî di heman demê de di nav gelek cureyên ajalan de hatiye çavderî kirin.
Rewş û etîmolojiya berpêbûniya zayendî
Her çiqas li welatên rojavayî de ji hev qetandina peywirên kesê/î ku li têkiliya zayendî de xelasbûyî be jî li welatên ku hevzayendî bi awayekî veşartî tê jîn, zilamên hevzayendî (nêrbaz) wekî aktîf û pasîf tê li nav kirin. Ev çandên kevneperestan bi taybetî zilamên pasîf ango/an jî yên jinokî wekî hevzayendî dipejirînin û van zilaman ji aliyê piraniya civakê tên vederkirin/dûrxistin.
Coming Out
Coming Out ("Derketin"), daxuyaniya kesî/ê ji bo berpêbûniya zayendiya xwe an jî nasnameya zayendê xwe ye û bi şeklên cuda wekî pêvajo yan jî rêwîtiya psîkolojîk tê pênaskirin an jî tê ceribandin. Coming out, bi gelemperî ji sê qonaxê pêk tê. Qonaxa yekem xwe naskirin û fêmkirina/pejirandina xwe ya ji bo avakirina/ketina têkiliyên hevzayendî ye. Ev qonax bi gelemperî wekî coming out’a navxweyî tê pênaskirin. Qonaxa duyem biryardana ravekirina berpêbûna xwe ya zayendî ya kesî/ê ku ji bo kesên din(wekî mînak ji malbat, heval û hemkarên xwe) e. Qonaxa sêyem bi gelemperî jîyîna kêsî/ê ku wekî ferdeke LGBT, dihewîne. Mirov, di van rojan de li Amerîkayê bi gelemperî di temenên lîseyê yan jî zankoyê de berpêbûna zayendiya xwe vedibêjin. Lezbiyen (mêbaz), gay (nêrbaz) û bîseksuel, dema bepêbûna wan a zayendî ji aliyê civakê ve neyê pejirandin, di be ku ji kesên din re bawernekin an jî alîkarî nexwezin.
Demografiya hevzayendî
Vekolîneke di sala 1992an de hatiye çêkirin, ragihandiye ku ji % 6. 1ê mêrên Brîtanyayî û ji % 4.1ê mêrên Fransiz têkiliyeke hevzayendî ceribandiye.
Li gorî statîstîkên serjimariya 2000ê di Amerîkayê de, 601.209 hevparên hevzayendî li heman malê de bê mehr dijîn.
Vekolînên genetîk
Hershberger (2001) di vekolîna xwe de 8 vekolînên ku li ser cêwiyan hatiye çêkirin, berawird kiriye. Di nav 6 vekolîn de li gorî cêwiyên fraternal, ahengiyeke mezin di cêwiyên monozygotic de hatiye dîtin. Ev daneyan piştgirî didin bandora faktorên genetîk a li ser pêkhatina berpêbûna zayendî.
Mihanî Licokic
Mewlûdê Kirdkî ra
To miletperwer û kurdê nasî rê
Hevzayendîtî
Bergehên werarî
Fikra yekem di sala 1932an de ji aliyê J.B.S. Haldane hatiye derpêşkirin. Piştî jî ji aliyên John Maynard Smith, W.D. Hamilton û Mary Jane West-Eberhard ve hat biteferuatkirin. Vekolîn îdîa dikin ku genên nêzîkî hevzayendî avantaj ji bo gayîn a heteroseksuelan didin. Ev jî werara hevzayendî û domandina wan li populasyonê ravedike.
Mihanî Licokic
Mewlûdê Kirdkî ra
Xêrnexwazan nay ro sênc û kelemî
Hevzayendîtî
Îdîa û xebatên bo guhartina berpêbûna zayendî
Kesin û komin hene ku hevzayendî wekî xerabûyîtiyeke werarî yan jî mehf û xelasbûna olî didin naskirin û îdîa dikin ku tevger û hestên hevzayendî bi riya psychotherapy û xebatên olî dikarin biguherînin. Tê dîtin ku ev kes û kom, ji bizav û rêbazên olî û polîtîk tên ku ew hevzayendî mîna tiştekî biçûkxistî û şermdêr dihesibînin.
Dê-bavitiya hevzayendî
Vekolînên zanyarî rê didin ku zarokên hevparên gey û lezbiyen qasî zarokên hevparên heteroseksuel ji hêla derûnnasî nojdar in û ahengdar û jêhatî ne. Vekolîneke beravajiya vê vekolînê rêdide, tune ye. Bi vê encamên vekolînê hatiye dîtin û îdîakirin ku zarokên hevparên hevzayendan her çiqas bi rêjeyeke mezin heteroseksel bin jî hinek ji ber faktorên genetîk (Li Amerîka ji % 80ê zarokên hevzayendan, zarokên bi xwe yê biyolojîk in) û ji ber pêvajoya sosyalîzasyona malbatê (xwendina zarokan di dibistanên bi tolerans, hawirên ne heteroseksîst) tevgerên zayendên kevneşopî pir hindik rê û tevdidin û ew ji bo têkiliyên homoerotîk ji yên din pir tir vekirî ne.
Qanûniya hevzayendîtî
Hindistan di de hevzayendîtî ji nav sûcê derxistiye.
La Petite-Marche
La Petite-Marche, komuneke Departmena Allierê ya li herêma Auvergne-Rhône-Alpes a navendî ya Fransayê ye.
Weşanên J&J
Berhemên J&Jyê
8. Medya û bernamevanî, Dennis Dargul J&J-Lêkolînname: 9/1 ISBN: 978-60562251-8- Pîvan		 [Boyut]	: 13.5 x 21.0 cm Rûpel		 [Sayfa] 	: 272 [17 forma]
Hevzayendîtî
Qanûniya hevzayendîtî
Îro hevzayendî li piraniya welatên Rojhilata Navîn û Afrîka û hin welatên Asya û Pasîfîka Başûrê de sûc e. Tevgerên hevzayendî di nav şeş dewletê de bi cezaya zindanê ya heta mirinê û di deh dewletê de jî bi kuştinê tê cezakirin.
Weşanên J&J
Berhemên J&Jyê
13-	DILÊ ÇIYA [Helbest] Arîn Zîn J&J: 14 ISBN: 978-605-62937-3-3 Pîvan		 [Boyut]	: 13.5 x 21.0 cm Rûpel		 [Sayfa] 	: 56 [3,5 forma] Reng		 [Renk]		: 1+1 Berg		 [Kapak]	: 4 renk mat selefon Kaxid		 [İç kâğıdı]	: Enso 70 gr. Bergkarî	 [Mücellit]	: Amerikan Cilt Çapejmar	 [Baskı âdedi]	: 1.000 Buha		 [Fiyat]	: 8,50 TL (Daşikandın 8,00 TL) Têbinî: © Ev berhem ji aliyê AJANS J&J ve li ser navê nivîskêr ji bo weşanê hatiye amadekirin.
Mihanî Licokic
Mewlûdê Kirdkî ra
Nê Dêrsim û nê Helebçe nê Pîran
Şemsedîn û Extî zî şîy hey hawar
Hevzayendîtî
Heteroseksîzm û homofobî
Di heman demê de têgînên lezfobî û bîfobî jî hene.
Terapiyên tevgerî û nêzikahiyên analîtîk a li ser ji hevzayendiyê bûna heteroseksuelî hene û serkeftiyên wan gelek gumandar in. Ev terapî, dixwazin ku arezûya hevzayendî ji yê heteroseksuelî hindiktir bikin. Lê belê hatiye peyitandin ku li nav komekî baş motîvebûyî bin jî berpêbûniya zayendî û hestî nayê guhartin.
Pêşbiryarên li dijî hevzayendan
Lê belê zanyarî diparêze ku nasnameya zayendî, bandorî li ser armanca bingehîn a mirovan nake. Aliyên din, hatiye peyitandin ku normên kevneşopî û arişî mîna li çandên Yewnan a Kevn û Romayê ku ew bixwe civakên pederşahî bûn, her dem ne li hemberî hevzayendî nin.
Hiqûq, polîtika û civak
Hevzayendîtî li hin heremên Afrîkayê, Guyana, Jamaika, Koreya Bakur, Malezya, Papua Gîneya Nû, hin dewletên Asyaya Navîn û piraniya dewletên Misilman ên Rojhilata Navîn û Afrîkaya Bakur, bi qanûnî qedexe ye.
Rûkeşeşane
Cureyên rûkeşeşaneyê
Şaneya rûkeş li gor şêwe û çînên (qatên) xaneyan tê navkirin.
Xrîsanthos Theodorîdîs
Xrîsanthos Theodorîdîs (bi yewnanî: Χρύσανθος Θεοδωρίδης, Xrîsansos Seodorîdîs), kilambêjekî yewnanî yê pontî yê navdar bû ku di 22ê kanûna pêşîn a 1934an de li bajarê Kozanî, Yewnanistanê, hatiye ser dinyayê. Deybabên Xrîsanthos xelkê Pontosê, gundê Pezîrkiyan Kiyaçît (îro bi tirkî Eski Geçit) ê herêma Qersê bûn.
Algorîtma (kirmanckî)
Algorîtm, zanînê matematîk u komputeridê yeno şoxulnayîşî.
Başmax
Hejmara rûniştvanan
Li gor serjimariya giştî ya mirov û malan a Îranê ku di sala 2006'an de hat encamdan, hejmara rûniştvanên gundê Başmax 765 kes e. Herwisa hejmara malbatên vî gundî 164 e.
Bestenî
Bestenî, glasê komekê şîraniyan e ku ji qeşa û şîrê tê çêkirin. Bi bandora zimanên Ewropayê, kurdên li Ewropa îs, îskrêm jî dibêjin. Kurdên êdî baş bi zimanê xwe nizanin wê bi tirkî (dondurme) yan bi erebî û farisî jî binavdikin.
Poëzat
Poëzat, komuneke Departmena Allierê ya li herêma Auvergne-Rhône-Alpes a navendî ya Fransayê ye.
Jouy-le-Potier
Jouy-le-Potier, komuneke departementa Loireta li navîna bakurê Fransayê ye.
Gonabad (navçe)
Gonabad yek ji navçeyên parêzgeha Xorasana Rezewî ye ku bi dewleta Îranê ve girêdayî ye û navenda vê navçeyê bajarê Gonabad e.
Finningen
Finningen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Dillingen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Zêwe, Mirgewer
Zêwe navê yek ji gundên gundistana Mirgewera li navçeya Sîlvanayê ye. Sîlvana girêdayî şaristana Wirmê ye.
Qizil Ereq Birayim Hemûdî
Qizil Ereq Birayim Hemûdî, Qizil Ereq Birayim Ḧemûdî, gundekî bi ser Qerexana navçeya Xaneqînê ya parêzgeha Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Prémilhat
Prémilhat, komuneke Departmena Allierê ya li herêma Auvergne-Rhône-Alpes a navendî ya Fransayê ye.
Kapîtalîzm
Nav
Di sîstema kapîtalîst de ger ku yek dixwaze tiştekî xwe bifiroşe û yekî din dixwaze ku wî tiştî bikire û ew herdu kes li hev werin, ew ne hewce ye ku ew ji kesî destûre bistînin. Ev sîstema bazara serbest e. Di vê sîstemê de bi tunî(temamî) kirîn, firotin, deman kirin serbest e. Teorîsyenê pêşîn ê kapîtalîzm û bazara serbest fîlozof Adam Smith e û wî di pirtûka xwe ya bi navê The Wealth of Nations de teoriyên xwe weşandibûn.
Seksa komî
Peyvên vê boneyê
Orgy: Partiya seksê ye ku gellek kes tevlî dibê.
Komkujiya êzidiyan, 2014
Komkujîya Êzîdîyan, di 19´ê tabaxa 2014´an de bi ketina komên çete ên DAÎŞ´ê li herêmên şengalê re dest pê kir. Çeteyên DAÎŞ´ê, ketina navenda şengalê de. Berî ku çeteyên DAÎŞ´ê bikevina Şengalê de, gelek caran hatibû ragihandin ku çeteyên DAÎŞ´ê amedekariyê dikin ku bikevina şengalê de. Şengal, weke navenda kurdên êzîdî ya pîroz a. Piştî ku çeteyên DAÎŞ´ê ketina Şengalê de, bi sed hezaran kurdên êzîdî bi jin, zaro, pîr û kalan re xwe spartina çîyayê şengalê. Lê di wê navberê de, bi hezaran kurdên êzîdî ji aliyê çeteyên DAÎŞ´ê ve hatina qatil kirin. Ev komkujiya kurdên êzîdî, di çapameniya navnetewî de jî gelekî cih girt.
Buschvitz
Buschvitz şaredariyeke navçeya (Landkreis) Vorpommern-Rügen li Mecklenburg-Vorpommern, Almanyayê ye.
Mehrîz (navçe)
Mehrîz yek ji navçeyên parêzgeha Yezdê ye ku bi dewleta Îranê ve girêdayî ye û navenda vê navçeyê bajarê Mehrîz e.
Xankû
Hanusagi, gundekî girêdayî Navçeya Dêrsimê Zerenikê ye ku ji aliyê dewleta tirk ve hatiye valakirin.
Hîvika Biadan
Termînolojî
Têgiha ji hêla arkeolog James Henry Breasted ve di  "Navnîşên Dîroka Ewropayê" û  "Serdemên Kevnar, Dîroka Cîhana Kevnare" de hatiye populer kirin.
David Graeber
Zanîngeha Yale (1998–2005)
Di Kanûn 2005 de, Graeber pejirand ku Yale bihêle piştî sabbatîkek yek-sale. Wê biharê wî du dersên dawîn fêr bûn: "Destpêka Mirovnasiya Çandî" (ku zêdeyî 200 xwendekar tê de beşdar bûn) û semînerek, "Çalakiya Rastîn û Teoriya Civakî ya Radîkal".
Kûzikê nas
Kûzik (Mustela nivalis), cureyekî kûzeyan (Mustelidae) e. Kûzik xweciyê Asya, Ewropa, bakurê Afrîkayê û Amerîkayê Bakur ye. Kûzik nêçîrvanekî xurt û hov e ku dikanê kerguhekî ji wê bi 5-10 caran girsetir bikuje.
Xwarin û parêzî
Kûzik guhandarên biçûk wekî kojer, kerguh, mişk, hamester û cirpoq dixwe. Lê demê ku kojer hindik bin, kûzik hêk û ferxên çûkan dixwe. Kûzik qirtîş û mêş û mûr jî dixwe. Di hinek herêmên ku nêçîr hindik bin, kûzik laşê mirî yê mişkê lêmûsê qehweyî dixwe
Nêçîrvan û dijminên kûzikan
Tevahiya ku kûzik nêçîrvanê hov û êrîşkar e, lê dijminên ji wê hêzdartir hene wekî rovî, kûzeyê semûr, bûkinkê çolê, bûkinkê daristanan, banevank, şakund, kundê kadînan, kundê spî, bazî an baz û marê cirdonê reş, maregîska serpaxir ku kûzikan dixwin.
David Graeber
Çalakî
Ji bilî xebata xweya akademîk, Graeber rasterast û neyekser tevlî aktîvîzma siyasî bû. Ew endamê sendîkaya karkeran Karkerên Pîşesazî yên Cîhanê bû, di Foruma Aborî ya Cîhanî li New York City di 2002 de xwepêşandan kir, piştgirî da xwenîşandanên xwendekarên 2010 UK, û di tevgera Occupy Wall Street de rolek zû lîst. Ew hev-damezrênerê Hevgirtina Dij-Kapîtalîst bû.
Graeber piştî ku çû serdana herêmê di sala 2014an de, bû pir alîgirê konfederalîzma demokratîk a Rêveberiya Xweser a Bakur û Rojhilatê Sûriyê, gelek caran paraleleyan di navbera wê û şoreşa Spanî ya ku bavê wî di 1930an de ji bo wî şer kirî xêz kir.
Harekat Occupy
Graeber di sala 2014-an de tweet kir ku ew ji 50 salan zêdetir ji mala malbata xwe hate derxistin ji ber tevlêbûna wî bi dagirkirina Wall Street re. Wî lêzêde kir ku kesên din ên bi Dagirker re têkildar bûn "tacîza îdarî" ya bi vî rengî peyda kirin.
Siyaseta Brîtanya
Di Çiriya Paşiyê ya 2019 de, digel kesayetiyên din ên gelemperî, Graeber nameyek piştgirî da serokê Partiya Karker Jeremy Corbyn, û jê re digot "di têkoşîna li dijî neteweperestiya rastgiriya tund, xenofobî û nijadperestiya li piraniya cîhana demokratîk de çiraya hêviyê" û pejirand wî di hilbijartina giştî ya 2019 a Brîtanya de. Di Kanûna 2019 de, digel 42 kesayetiyên çandî yên din, wî nameyek îmze kir ku Partiya Karker di bin serokatiya Corbyn de di hilbijartina giştî ya 2019 de pejirîne. Di nameyê de hat diyarkirin ku "Manîfestoya hilbijartinê ya Kedê di bin serokatiya Jeremy Corbyn de nexşeyek veguherîner pêşkêşî dike ku pêdiviyên mirovan û gerstêrkê ji qezenca taybet û berjewendiya çend kesan pêşîntir dike." Graeber, ku Cihû bû, di heman demê de parastina Corbyn ji tawanbarîyên antîsemîtîzmê kir, û got ku "Ya ku bi rastî Cihûyan tehdît dike, kesên ku bi rastî dixwazin me bikujin, Nazî ne", û ku tawanbarî "çekdanîn" a antisemitism jibo mebestên sîyasî.
Bandor û pêşwazî
Kate Burrell, di kovara Civaknasîyê de nivîsand ku xebata Graeber "nêrînên anarşîst ên guherîna civakî pêşve dixe, ku ji hêla Çep ve pir ne mimkûn e, lêbelê her roj di nav tevgerên civakî de têne jiyîn" û ku xebata wî "ji bo rastiyên rojane yên jiyanê wekî çalakvanek, anarşîzmê bi eşkereyî pêş dixe, û cejnek bihêvî ya tenê ya ku dikare ji hêla komên nisbeten piçûk ên kesên pabend ve rastiya xwe bi zelalî bijîn pêk tîne. "
Çiyayên Şingalê
Pêşangeh
Şengal ciya
Mehmet Hakkı Suçin
Biyografî
Suçin wekî endam di nav tîma ku belgefîlma nîv-dramatîk a bi navê "Baskên Zêrîn: Çîrokek Wêrekiyê" çêkir de cih girt, ji hêla Saziya Radyo û Televizyonê ya Tirkiyeyê (TRT) ve hat piştgirîkirin. Di heman demê de ew li Zanîngeha Manchesterê jî wekî akademîsyenê mêvan di Navenda Wergerê û Lêkolînên Çandî ya Navneteweyî de xebitî (2006).
Lêylîxane
Lêylîxane gundekî ser bi navenda bajarê Verzeqan li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Muxerath
Muxerath şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bitburg-Prümê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Lîlab
Lîlab gundekî ser bi navenda bajarê Verzeqan li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Langesse
Langesse, komuneke departementa Loireta li navîna bakurê Fransayê ye.
Manîfestoya Komunîstî
Beşa pêşin: Birjûva û Proleterya
Marx û Engels di va beşa manîfestoyê de pêşketinên cîvakîyên heta wê çaxê wek têkoşîna çînan salix didi. Heta niha Azad û Sklav, Patrîsyan û Pleb, Baron û serf... Gorî Marx û Engels jî niha ew têkoşîna çînan peresendîye têkoşîna navbera birjûva û proleteran.
Trêna lezgîn
Dîroka trênên lezgîn
Sala 1964 bana (xeta) Tōkaidō Shinkansen tê vekirin. Fîrmaya bi navê Kawasaki Heavy Industries di bana Tokyo–Nagoya–Kyoto–Osaka de trêna xwe Shinkansenê dixebitîne. Ev trên vala heya 256 km/katjimêr diajo.
Deverûn
Çêkirin
Tehîn û rûnê helandî di ser wan pelhevîrkan de bidin, wan bikin wekî rûloyê. Rûloyan badin. Hinekê di sarincokê de rawestînin.
Abdi İpekçi
Piştî bidawîkirina dibistana amadeyî li Galatasarayê, di zanîngeha Stenbolê de çendekê perwerdeya dadnasiyê dibîne. Di sala 1943ê de bi amatorî dest bi rojnamevaniyê dike. Di sala 1954î de dikeve rojnameya Milliyetê û di sala 1959î de dibe redaktorê giştî.
Gulîstan (pirtûk)
Ji helbesta nav çîrokan mînakek
Çîrokên di Gulîstanê de hatine gotin bi piranî rast in û serpêhatiyên Şêx Se'dî bi xwe ne. Şêx Se'dî di koçberiya dawiyê de, ji Fasê heya Hindistanê, ji Tirkîstanê heya Kurdistanê li gelek deveran geriyaye."
Arsène Lupin
Pêkhatin
Nivîskarên din, bi taybetî kolektîvê nivîskar Boileau-Narcejac, ku pênc roman jê hene, çîrokên li ser dizê camêr Arsène Lupin nivîsandin. Rêzeromanên Arsène Lupin etapeke girîng di dîroka çîroka detektîvan de temsîl dikin ji ber ku ew perspektîvan ji detektîv vediguhezînin tawankar û celebek nû ya dizê camêr destnîşan dikin. Lêbelê, nivîskarê îngilîz Ernest William Hornung berê dizê xwe A. J. Raffles afirandibû.
Qota
Qota, gundekî girêdayî Efrîna başûr rojavayê Kurdistanê ye.
Neolîtîka B ya berî Cervaniyê
Şêwejiyan
Meylên çandî yên vê heyamê ji Neolîtîka A ya berî Cervaniyê (NABC) cuda bûn. Kesên ku di vê pêvajoyê de dijîn li ser ajalên kedîkirî zêdetîr îtîmad kirine ji bo ku karibin debara xwe ya nêçirî-komkerî temam bikin.
Rêdûr Dîjle
Ji weşanxaneya Ronahî dîwana wî ya yekem bi navê Eşêfa Temenekî di 2012'an derket. Niha li Amedê dijî.
Spanya
Kurdên li Spanyayê
Gori texmînan 1.500 heya 5.000 kurd li Spanyayê hene.
Medlingen
Medlingen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Dillingen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Keledoşiya masiyê
Mînakek keledoşiya masiyê
Berkeliya we:
Ralswiek
Ralswiek şaredariyeke navçeya (Landkreis) Vorpommern-Rügen li Mecklenburg-Vorpommern, Almanyayê ye.
Bêrborê
Bêrborê, gundekî bi ser navçeya Şêxan a parêzgeha Dihokê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Qudbê
Qudbê, gundekî navçe Midyada bi ser Mêrdînê ve ye.
Cumhuriyet (rojname)
Rojnameya ku di her serhildanê de Kurdistan dikir goristanê
Cumhuriyet ji derketinê heya îro piştevaniya artêşa tirk dike, nêrînên dijminane bo kurdperweran dihewîne. Di serhildanên kurdan de gelê kurd û şervanên wê reş dikir, kurd wekî mirovên hov û paşdemayî nîşan dida. Di dawîanîna serhildana Agirîyê de sernivîsa xwe wiha avêtibû "Kurdistana xeyalî li vir binerdkiriye! Me di ser Kurdistanê de beton rijand êdî hew şîndibe". Dîsa vê rojnameyê bi serbilindî serê jêkirî yê serokê kurd Elîşêr Beg û xanima wî Zerîfe Xanimê weşandibû. Herwekî wêneyên di sêpiya mirinê de yên Şêx Seîd û wêneyê di nava kincên Ewropayî de yê piçûkxistinê yên Seyîd Riza jî weşandibû û di bin sernivîsa "Binêrin me ev Kurdê di şikeftan de jiyaye kir şareza" pêşkêşî xwendevanan kiribû.
Xerabeka
Xerabeka, gundekî navçe Midyada bi ser Mêrdînê ve ye.
Cravans
Cravans, komuneke li departmena Charente-Maritime ya herêma Nouvelle-Aquitaine e ku li bakurê rojavayê Fransayê ye.
Niedergeckler
Niedergeckler şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bitburg-Prümê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Lalebêcan
Lalebêcan gundekî ser bi navenda bajarê Verzeqan li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
W. K. Merdimîn
EZ KAM A?
Çiyê ke mi dejnênê, şarî bêqiymet ê, Ez nêzana şar bêhiş o, yan ez korfam a?
Schwenningen, Bavyera
Schwenningen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Dillingen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
W. K. Merdimîn
Di hebî siyayan ra yew sipî vejiyen o? Şar têde mendo, kam helal a, kam heram a?
Werreyê ê merdimî ke tim xo bizano Çûnkê, mabên îman û kufrî yek gam a
Lugaignac
Lugaignac, komuneke li departmenta Girondaya Fransayê ye.
Gêsan
Gêsan, gundekî bi ser navçeya Tîl a Mûşê ve ye.
Qorta
Qorta, gundekî girêdayî Efrîna başûr rojavayê Kurdistanê ye.
Saint-Caprais, Allier
Saint-Caprais, komuneke Departmena Allierê ya li herêma Auvergne-Rhône-Alpes a navendî ya Fransayê ye.
Sinc (felsefe)
Sinc an exlaq zagonên nenivîskî yên subjektîv û guherbar ên mirovan in. Civak jiyana xwe li gorî zagonên sinc bi rêxistin dike û digihîne pergalekî. Pêwendiyeke yekser di navbera çand, ol û sincê de heye. Avakerê sincê mirov in. Civak li gorî berdewamî û parastina jiyana xwe zagonên sincê diyardike. Sinc gorî jiyana mirovahiyê kêm an zêde dibe, diguhere. Wekî zagonên dadmendiyê tên guhertin. Hin caran çawa kû di dadmendiyê de, hin kiryar tên qedexekirin û paşê qedexe tê rakirin, di sincê de jî wisa ye. Bo mînak ji vir 30 sal berê herçendî bo azadiya gel û welêt ba jî di nava Kurdan de derketina jinan a çiyê baş nedihate dîtin. Lê îro wekî şeref û serbilindî tê nirxandin. Mijara zanîstiya etîkê ne. Herwekî ol, felsefe, çand, dadmendî, polîtîka hwd hemî zanîstî û dîsîplîn kêm zêde li ser sincê radiwestin.
Gebola kundirê mîranî û savarê
Gebola kundirê mîranî û savarê, gebola pîrê, çavzerka kundir û savarê ya bimast xwarineke ji kundirê ye. Gebolek (gevol, çavzerk) ji pêjgeha kurd e.
Kelhurî
ckb:کەلھوڕی Kalhuri
Tilan
Tilan, gundekî bi ser navçeya Şêxan a parêzgeha Dihokê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Tazawa
Tazawa, gundekî gundistana Tîlekoa navçeya Zêwyeê ye. Zêwye ser şaristana Seqizê ye.
Mebya
Mebya (1946: Mebiye; ), gundekî bi ser Heskîfa Êlihê ve ye.
Zanîngeha Amerîkayî ya Kurdistanê
Kolêja Zanistan
Kolêja zanistan ji van pişkan pêk dihêt:
Neolîtîka berî Cervaniyê
Neolîtîka A ya berî Cervaniyê
Periyoda vê demê bi xaniyên kerpîç ên dorpêçkirî yên biçûk, çandiniya dexlan, nêçîrkirina heywanên kovî, û adetên goristanê yên bêhempa ku tê de laş di binê xaniyan de dihatine veşartin, tê karekterîzekirin.
Neolîtîka B ya berî Cervaniyê
Neolîtîka B ya berî Cervaniyê (salên 8.800-6.500 ) beşeke ji Neolîtîka berî Cervaniyê ye, çandeke neolîtîk a ku li Mezopotamyaya jorîn û Levendê bi cih bûye. Ji aliyê Kathleen Kenyon ve dema kolandinên arkeolojîk ên li Jerichoyê ya Urduna Rojava de hatiye karekterîzekirin.
Semsam Kendî
Semsam Kendî gundekî ser bi navenda bajarê Verzeqan li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Lugon-et-l'Île-du-Carnay
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan statîstîkên gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Tusib
Tusib, gundekî bi ser navçeya Şêxan a parêzgeha Dihokê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Schorfheide, Brandenburg
Schorfheide şaredariyeke navçeya (Landkreis) Barnim li Brandenburg, Almanyayê ye.
Gutî
Gutî an jî Kuti, Kurti, Qurti, Kurdu di dirokê de yek ji pêşiyê kurdan e li çiyayê Zagros û li kêlêka çemê Zapê jiyan e, 2700 sal beriya zayînê, dewleteke xurt û serbixwe sazdikin û tênê heta Mezopotamya, lewre axa wir gelek xweş û bijun bû. Di sala 2649'an a pêşiya zayînê de êrîş dibin ser sumer û akadiyan welatê akadiyan ji zevt dikin du qerna wan îdare dikin, peşe di sala 2400'î ya beriya zayînê de bi biraye xwe gele lolora yekbunê çêdikin dewleta wan bi vî rengî gelek xurt û pêşve diçe. Lê piştre li hember akadayî dîsa mexlûb dibin û diçin warê xwe yê kevn çiyayê Zagrosê. Piştre di sala 2270'î ya beriya zayînê de di dema padişahê asûriyan Salmanasarê yekem de bi wan re şereki giran datinin. Navê keyê dawî yê gutiyan Tîrîgan bû.
Nîhat Çirr
Bi nameyê Ez Tirkî Nêzana yew kitabê hîkayeyan kurdkî nuşto. Xeylê wext o Medyaya Komelkî de kurdkî nuseno. Xeylê kitabê şaîr û nuştoxan rê redekte kerd. Zewecnaye û pîyê yew domanî yo. Nîhat Çirr tirkî û kurdkî zano.
Geliyê Behram
Geliyê Behram, bi tirkî kirine Toptepe, gundekî ser Elka Şirnexê ye.
Tilek
Tilek, gundekî girêdayî Navçeya Dêrsimê Zerenikê ye ku ji aliyê dewleta tirk ve hatiye valakirin.
Mardié
Mardié, komuneke departementa Loireta li navîna bakurê Fransayê ye.
Wandlitz
Wandlitz şaredariyeke navçeya (Landkreis) Barnim li Brandenburg, Almanyayê ye.
Causses-et-Veyran
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Qornê
Qornê, gundekî girêdayî Efrîna başûr rojavayê Kurdistanê ye.
Shreya Ghoshal
Kariyera wê
Yekem strana wê ya tomarkirî "Ganraj Rangi Nachato" bû ku versiyonek cover ya stranek Maratî ye ku Lata Mangeshkar jî vî stranê gotiye. Yekem albuma wê ya studyoyê Bendhechhi Beena bû û albûm wê di 14 Çile 1998 de, bi 14 stran derket. Hinek albumên wê yên berê O Tota Pakhi Re, Ekti Katha di sala 1999an, û Mukhor Porag di sala 2000an de derketine. Ghoshal albuma studyoya Bengalî Rupasi Raate di sala 2002an de tomar kir. Ghoshal stranên dilsoz di albumên wekî Banomali Re ya 2002an, û albûma Krishna Bina Ache Ke ya 2007an de tomar kir.
Qelandina goştê berxê û kartolê
Çêkirin
Tîkegoştê bidin ser agirê nizm, heya ava xwe kişand bihêlin. Rûn berdin navê, goşt bi tevî pîvaza hurkirî biqelînin. Fringî û îsota hûrkirî tevlî bikin, heya fringiyan ava xwe kişand biqelînin. Xwê, îsota tûj, merge û kartolê berdin navê, çend kelan pê bînin.
Google Maps
Google Maps (bi kurdî: Nexşeyên Google) xizmeteke Google e, a ku di 10'ê sibata 2005'an de dest pê kiriye û derfeta lêgerîna cih, otel û tiştên din dide.
Saint-Didier-la-Forêt
Saint-Didier-la-Forêt, komuneke Departmena Allierê ya li herêma Auvergne-Rhône-Alpes a navendî ya Fransayê ye.
Lussac, Gironde
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan statîstîkên gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Świnoujście
Świnoujście gundek li başûrê rojhilatê Polonyayê ye. Gundê Świnoujście nezîkê herêma Świnoujście û herêma Rojavayê Pomeranya ye.
Şal û şapik
Xuyakirin
Wek hate gotin, şekl, reng û xuyakirina şal û şapikê li gor herêm û ol diguhêre. Şekl çiqas cuda be jî bila bibe, divê rengê her du beşan tim wehev be. Berê qumaşa şal û şapikê tenê bi dest û ji pirçikên bizinên mohayîr (mohair) hatibû çêkirin. Îro qumaşên nujên û prefabrîk jî têne bikaranîn.
Wateya şal û şapik ji bo kurdan
Îro şal û şapik ji nu ve dibe perçeyeka jiyana rojane. Êdî pir caran ciwan jî di rojên neteweyî û yên dîlanê de şal û şapik li xwe dikin. Lewra dukan û derzîkerên ku şal û şapik didûrin û difiroşin her ku diçin zêde dibin. Herwiha, dûrandin û kirîna şal û şapikan biha ye - û evya navnîşaneke din a bedewiya wê ya ji bo kurdan e.
Rohat Alakom
Rohat Alakom (z. 13'ê gulanê, 1955 Qebaqom, Kaxizman) nivîskarekî kurd e.
Otomobîl
Kronolojiya otomobîlan
1769 - Brîtanî James Watt motora hilmê ya ku demekî dirêj dikare bixebite, çêkir.
1867 - Endezyarên alman Nicolaus August Otto (1832-1891) û Eugen Langen (1833-1895) li ser prensîbên Alphonse Eugène Beau de Rochas motorek 4-derbeyê çêkirin.
1902 - Di 27 saliya xwe de, Ferdinand Porsche wesayîta yekem a ku dikare hem benzîn hem jî bi elektrîkê ve here, çêkir.
1903 - Gustave Liebau- yê fransî yekem kemberek ewletîyê çêkir û patent kir.
1934 - Citroën dest bi çêkirina wesayîtên front-wheel kir.
1962 - Yekem otomobîla bi turbo motor Chevrolet Corvair Monza hat çêkirin. Li dû wê Oldsmobile F85 Jetfire hat çêkirin.
Pizongan
Pizongan, gûndeke bi ser navçeya Tîl a Mûşê ve ye.
Wieck auf dem Darß
Wieck auf dem Darß şaredariyeke navçeya (Landkreis) Vorpommern-Rügen li Mecklenburg-Vorpommern, Almanyayê ye.
Caussiniojouls
Caussiniojouls, komuneke departementa Hérault ya herêma Oksîtanyaya li başûrê Fransayê ye.
Zusamaltheim
Zusamaltheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Dillingen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Bockenem
Bockenem, bajarekî Almanyayê ye û yek ji bajarên herêma Saksonya Jêrîn e.
Sondaxir
Sondaxir gundekî ser bi navenda bajarê Verzeqan li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Dan Brown
Daniel Gerhard Brown (jdb. 22ê hezîrana 1964) nivîskarek Amerîkî ye ku bi romanên xweyên dilşewat tê nas kirin, di nav de Roman Langdon romanên Angels &amp; Demons (2000), Koda Da Vinci (2003), Sembolê Windabû (2009), Inferno ( 2013) û (2017). Romanên wî nêçîrvanî ne ku bi gelemperî di nav 24 demjimêran de pêk tên. Ew mijarên dubare yên şîfre, huner û teoriyên komployê vedibêjin. Pirtûkên wî li 57 zimanan hatine wergerandin û ji sala 2012-an ve, li ser 200 mîlyonî nusxî hatine firotin. Sê ji wan, Milyaket & onseytan, Koda Da Vinci, û Inferno, di fîliman de hatine adapte kirin.
Marsainvilliers
Marsainvilliers, komuneke departementa Loireta li navîna bakurê Fransayê ye.
Caux, Hérault
Caux, Hérault, komuneke departementa Hérault ya herêma Oksîtanyaya li başûrê Fransayê ye.
Daniel Auber
Her çiqas ku bavê Daniel bazirganek jî bû, wî ji hezkirina muzîkê xwe gihande Londonê. Piştî perwerdehiya muzîkê ya li Londonê, ew di sala 1804an de vegeriya Parîsê û bi tevahî xwe tevlî hunerê kir. Di sala 1811an de operaya xwe ya yekemîn a bi navê "Julie" qedand. Piştî vê re bi bestekarê navdar ê îtalî, Luigi Cherubini re xebitî.
Rêzkerdişê çimokan
Nimûne
( 1 5 4 2 8 ) \to ( 1 4 5 2 8 )
Qodê Programî
}	//xêzê kew temyarogunaye viraze u vende rêzÇimokî public static void rezCimokMain{ List<Integer> xeze = shuffleXeze; rezCimok(xeze); System.out.println("Xêza kewta rêze:\n" + xeze); }	/*herguray xêzê ra di tenan(element) bide têver, egir teno verin pilose cayê cînan bibedelne hatagurki bedelnayişê ke nêvirazyo bigeyre serê xêzê u	 reyna banî tera*/ public static void rezCimok(List<Integer> xeze){ Boolean kewtareze = false; while(!kewtareze){ kewtareze = true; for (int i=0; i<xeze.size-1;i++){ if (xeze.get(i)>xeze.get(i+1)){ //cay cînan bibedelne int bilesebe = xeze.get(i); xeze.set(i, xeze.get(i+1)); xeze.set(i+1, bilesebe); kewtareze = false; }			}		}	}	//xêzê ke viraze public static List<Integer> shuffleXeze{ List<Integer> xeze = new ArrayList<Integer>; createRandomData(xeze); Collections.shuffle(xeze); System.out.println("Xêza hama nêkewta rêze(temyarogunayî):\n" + xeze); return xeze; }	//zeray xêzê bike pirî public static void createRandomData(List<Integer> xeze){ int enZede = 22; int derg = 5; Random RND = new Random; for (int i=0; i<derg; i++){ xeze.add(new Integer(RND.nextInt(enZede))); }	} }
Maransin, Gironde
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan statîstîkên gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Any-Martin-Rieux
Any-Martin-Rieux, komunekî departmena Aisneê li herêma Hauts-de-Franceê ya li bakurê Fransayê ye.
Seqay
Seqay gundekî ser bi navenda bajarê Verzeqan li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Dompierre-sur-Mer
Dompierre-sur-Mer, komuneke li departmena Charente-Maritime ya herêma Nouvelle-Aquitaine e ku li bakurê rojavayê Fransayê ye.
Wuzhishan City
Wuzhishan, bajarekî di asta wîlayetê de ya welatê Çînê ye û di herêma  Hainanê de cih digire.
Daxuyaniya Mafên Mirovan û Welatiyan
Nivîsk; ku mirov azad çêdibe û divê ew bi wekhevî bijîn, mafê mirovan heye ku li dijî zordariyê li ber xwe bidin, ku esasê her serwerî li ser bingehê netewe ye, ku serweriya mutleq nikare ji hêla kesek an komek ve were girtin, ku yên ku dewlet ji ber baweriyên olî û civakî yên tu kesî bi giranî ji miletê berpirsiyar e.Ev îspat kir ku ew nayê mehkûm kirin.
Bend
Bend 2 Armanca her yekîtiya siyasî; ji bo parastina mafên mirovan ên xwezayî û destdirêjker. Eva; ew mafê azadî, mal, ewlehî, û mafê berxwedana li dijî zextan e.
Bend 8 Zagon divê tenê cezayên bi zor û zelal hewce be diyar bikin, û çu kes çu qanûnek din nayê cezakirin ji bilî yên ku berî ku tawan pêk were bi rêk û pêk hatine sepandin.
Koma kojeran
Şayes
Kojer bi cotek tenê ji diranên pêşî (didantûj), yê jêr û yê jor, tim mezin dibe di devên wê.
Diadumenianus
Diadumenianus di sala 218 de împeratorê Romê bû.
Alfa
Transkrîpsiyona kurdî a ye.
Zarrendorf
Zarrendorf şaredariyeke navçeya (Landkreis) Vorpommern-Rügen li Mecklenburg-Vorpommern, Almanyayê ye.
Kemê
Kemê, gundekî navçe Midyada bi ser Mêrdînê ve ye.
Mela Mehemedê Hezanî (zazakî)
Boyweş a, qorçîçek a
Minare
Minare, ji ser mizgeftê ku li hin mizgeftne qible û li hin mizgeftên mezin çar quba li dorê hene, ew awahîya bikevir çekerî a ku bilind dibê ya. Her mizgeft, têde minereyek heya. Li ser wê jî yek heya. Lê ku li mizgeftekê minere nebe, û hê ne hatibê çêkirin, wê weke sembola wê bi îdereten" tiştekî dênina cihê wê heya ku minere were çêkirin.
Haki Karer
Haki Karer (bixwîne wekî: Hakî Karer) (1950-1977) têkoşêrekî PKKê ye ku bi eslê xwe ne Kurd bû. Di 18'ê gulanê 1977an de hat kuştin. Kuştina wî bû sedema damezrandina PKKê.
Partiya Karkerên Kurdistanê
Kongreya yekem
Di Kongreya Yekem de PKK li gundê Fîsê hat damezrandin. Roja damezrandinê 27ê çiriya paşîn a 1978an e. Wekî komîteya navendi (MK) heft kes hatin hilbijartin: Abdullah Öcalan, Cemil Bayık, Şahîn Dönmez, Mehmet Karasungur, Bakî Karer, Mazlum Dogan û Mehmet Xeyrî Durmuş.
Şerê çekdarî, avakirina enî û arteşê
PKKê di kongreya xwe ya pêncem de (1995) ala xwe guhert.
Berxwedana zindanan
Partiya Karkerên Kurdistan bi qasî derve, li zindanan jî tekoşînek mezin meşandiye û li ber xwe daye. Di van berxwedanan de gellek kadroyên grîng û endamên komîteya navendî jiyana xwe ji dest dane.
Agirbesta pêncem
Agirbesta 5em li ser daxwaza rewşenbîrên kurd û tirk ên Tirkiyê, DTP, DYE, YE, ji aliyê KKKê hate îlankirin. Agirbest li 1ê çiriya pêşîn a 2006an dest pê kir. Li gorî daxuyaniyên rêvebirên PKKê û KKKê heger ti gavên erênî neyên avêtin ev agirbest li gulana 2007an bidawî bû.
Fat Joe
Yekemîn beşa navê Fat Joe ji leqabê wî Joe (Ûs) pêk tê. Ya duwemîn jî destnîşana qelawbûna wî dike.
Marcheprime
Marcheprime, komuneke li departmenta Girondaya Fransayê ye.
Rodershausen
Rodershausen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bitburg-Prümê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Messas
Messas, komuneke departementa Loireta li navîna bakurê Fransayê ye.
Anguo
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2017an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 415.000 kesî
Saint-Félix, Allier
Saint-Félix, komuneke Departmena Allierê ya li herêma Auvergne-Rhône-Alpes a navendî ya Fransayê ye.
Boizenburg/Elbe
Boizenburg/Elbe bajarokekî navçeya (Landkreis) Ludwigslust-Parchim li Mecklenburg-Vorpommern, Almanyayê ye.
Hêzên Çekdar ên Tirkiyeyê
Dîrok
Mejûyê damezrandina Artêşa Meclîsa Mezin a Newengeran a Tirkiyeyê 8ê çiriya paşîn a 1920an tê diyarkirin. Bi têkçûna Împeratoriya Osmanî ve, sala 1923ê Komara Tirkiyeyê tê avakirin.
Mîtanî
Hûrî di dawiya hezarsala 3yemê berî zayînê de li herêmê bûn. Padîşahê Ukreş yê bi navê Hûrî, Tupkish, li ser mohra axê ya sedsalê 2300 de li Girê Mozan, hatiye dîtin. Yekem nivîsa tomarkirî ya zimanê wan a Tiş-atal (B.z. sedsala 21an) di derbarê şahê Girê Mozan de ye. Paşê Hûriyan nifûsa sereke ya padîşahiya Mîtaniyê pêk anîn ku pêşî bi navê Ḫabigalbat, li Babîlê, di du nivîsarên serdema dawîn a Babîliya Kevin de, di serdema Emmî-Sedûqa de, (dor 1646) –1626 BZ), di kronolojiya navîn de hatiye diyarkirin.
Dîrok
Bikaranîna yekem a naskirî (heta niha) navên Hindo-Arî ji bo serwerên Mîtannî bi Shuttarna I dest pê dike ku li cihê bavê xwe Kirta li ser text bû. Padîşahê Mîtannî Barattarna padîşahiya rojava ber bi Helebê ve berfireh kir û padîşahê Amorî, Îdrîmî ya Alalakh xiste bindestê xwe û dixuye ku pênc nifş vî padîşahiyê (ku bi navê Parattarna jî tê zanîn) ji bilind bûna Padîşahiya Mîtannî vediqetînin. Dewleta Kizzuwatna ya li rojava jî bi mîtannîyan re girêdaye û Asûrya li rojhilat bi giranî di nîveka sedsala 15an a berî zayînê de bûye dewletekî mîtanîyan. Gelê Mîtanî, di serdema Şauştatar de bi hêztir bû, lê Hûriyan dixwest ku Hîtîtiyan di hundirê çiyayên Anatolyayê de bihêlin. Li dijî Hîtîtan, Kizzuwatna li rojava û Ishuwa li bakur hevalbendên hev ên girîng bûn.
Eve McVeagh
Eva Elizabeth "Eve" McVeagh (15 .7.1919 - 10.12 1997) Aktereka Amerîkî ye. ya fîlim, televîzyon û radyoyê jî bû. Kariyera wê 52 sal ji rola xwe ya qonaxa yekem bi berhema xweya qonaxa paşîn de derbas kir.
Koçberiya ekolojîk
Sedemên koçberiya ekolojîk
Felaketên ku di nihêrîna pêşîn de yek ji faktorên herî mezin ên penaberên ekolojîk xuya dike, di heman demê de qada ku mînakên herî berbiçav ên penaberiya ekolojîk e ku têne lêkolîn kirin. Erdheja ku bi lerza 7.2 ya ku di sala 1988an de li bajarê Ermenîstanê ya Êrîvanê pêk hatiye, bûye sedema mirina 25 hezar mirovên li herêmê û di pey re jî bû sedema koçkirina nêzî 500 hezar kesî ber bi Rûsya û herêmên bakurê Ermenîstanê ve. Wekî din, pêlên koçberiyên ku jiber erdhejên li Kalîforniyayê pêk hatiye ku di kemberek krîtîk de ye, diqewimin, di vê çarçoveyê de yek ji koçbûnên herî naskirî yê koçberiya ekolojîk e. Piraniya karesatên ku em tenê di nav de ku erdhej jî heye, xwedî hêzeke wêranker a pir tewa (cidî) ne û ji ber vê yekê rasterast jiyana mirovan diguherînin û dibin sedema vî koçberiyê. Felaket faktorek tewa (cidî) ye ku dibe sedema penaberiya ekolojîk, hem ji ber sedemên bandorên mirovî û hem jî ji ber sedemên xwezayî derdikevin.
Encamên koçberiya ekolojîk
Civakên ku ji ber bûyerên xwezayî bi bandor dibin û ji ber vê yekê erdnîgariya ku lê dijîn terikandine û nasnameya penaberiyê ya ekolojîk distînin, li cihê ku koç bûne encamekî polîtîk bi xwe re tînin. Ji aliyê qanûnî ve penaberên ekolojîk ên ku ji ber rêziknameyên heyî yên li welatê ku lê dijîn nikarin nasnameyeke qanûnî û qada jiyanê ya zelal bibînin, di derbarê cihên jiyanê yên nû de ku ew ê li welatê ku lê koçber bûne bidest bixin de gelek vebijarkên wan hene. Her çend ji bo wan wekî alternatîfek baş xuya bike ku di nav van vebijarkan de erdên nû bikirin û jiyaneke nû ava bikin, penaberên ekolojîk wekî komek dimînin û piştî vê gavê fersendên çênabin ku xwe wekî netewe ji nû ve biafirînin.
Parêzgehên Îranê
Parêzgehên Îranê (bi farisî: ostan), yekeyên îdarî yên herî mezin ên welatê Îranê ne. Îro Îran ji 31 parêzgehan pêk tê. Karûbarên îdarî yên parêzgehê ji aliyê karmendekî dewletê yê bi navê parêzgar (ostandar) ve tên kirin.
Koçberiya ekolojîk
Penaberên ekolojîk ên ecele
Penaberên ekolojîk ên ecele (acîl) ew kes in ku ji ber bûyerên zû dest pê dikin hewce ne ku birevin ku jiyana xwe biparêzin.
Penaberên ekolojîk ên mecbûrî
Penaberên ekolojîk ên mecbûrî ew kes in ku ji ber têkçûna hawîrdorê ya gav bi gav neçar mane ku birevin û pir caran şensê wan tune ku vegerin cihwarên xwe.
Penaberên aboriya jiber sedemên ekolojiyê
Penaberên aborî yên girêdayî ekolojiyê ew kes in ku ji bo ku ji lawazbûna debara jiyana xwe bê par nemînin û ji ber sedemê neçar dibin ku ji cihûwarê xwe koç bibin.
Dîroka siyasî
Dîroka siyasî vegêran û şiroveya bûyerên siyasî, hizrûbîrên siyasî û rêberên siyasî ye. Bi awayekê edetî, dîroka siyasî li dorê netewe-welatan dihêt pêkanîn. Ew ji tayên dî yên dîrokê yên mîna dîroka civakî, dîroka aborî û dîroka leşkirî cida ye, lê nêzî wan e jî.
Kozê
Kozê, gundekî navçe Midyada bi ser Mêrdînê ve ye.
Pêrista Pêşveçûna Mirovî
Hikûmeta Herêma Kurdistanê
PPM ya Hikûmeta Herêma Kurdistanê jî 0,750 e.
Benamlî Qereqûyû
Benamlî Qereqûyû, gundekî Cîngîfeya Entabê ye.
Qatjimara Gini
Çavkanî
Kategorî:
Margueron
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan statîstîkên gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Anushka Sharma
Anushka Sharma (jdb. ) lîstikvan û hilberînera Hindî ye ku di fîlmên Bollywood de lîst. Wê gelek xelat stendin, di nav de Xelatên Filmfare ye. Sharma, yek ji lîstikvanên herî populer û payegirên Hindistanê ye.
Voyvodîna
Gel û Ol
Hejmara niştecihên Voyvodînayê li gor serjimêra sala 2002a 2.031.992 bû. Li gor sejimêra 2002a (û 1991ê) gelê Herêmê ji van netewan pêk dikat: 65,05 (56,79) % serb, 14,28 (16,86) % macar, 2,79 (3,16) % slovak, 2,78 (3,71) % kroat, 2,45 (8,65) % jugoslav, 1,75 (2,23) % montenegr, 1,50 (1,93) % roman. Ên din jî (4,4) % bulgar, bunjewatz, goran, mazedon, rûs, sintî û roma, alman, slovên, çekî, ûkraynî und netewên din bûn. 68,97 % ji gelê Herêmê xirîstiyanîyên ortodoksin, 19,11 % katolîk, 3,55 % protestanin.
Baoding
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2009an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 1.064.900 kesî
Gamma (cudakirin)
Pir wateyên Gamma hene.
Famîleya gafiş û melvaşan
Sîstematîk
Famîle sala 1789'ê bi navê „Gentianae“ ji aliyê Antoine Laurent de Jussieu ve, di Genera Plantarum, rûpel 141'ê de hatiye binavkirin. Navên din ên vê famîleyê: Chironiaceae Bercht. & J.Presl, Coutoubeaceae Mart., Potaliaceae Mart., Saccifoliaceae Maguire & Pires în. Îro tenê û bêhtir Gentianaceae tê bikaranîn.
Beyazit Taş
Jînenîgarî
Sala 1981ê li İzmirê dibistana amadeyî Hava Özişbakanê bidawî dike. Ji sala 1989ê ve li Swîsreyê dijî. 2003yê ji zanîngeha Freiburgê, fakûlteya wêjeyê, beşa etîk û fîlozofiyê destûrdar dibe. Sala 2007ê li heman zanîngehê angaşta wî ya doktorayê tê pejirandin. Babeta angaştê, "Di Platon, Nietzsche û Mill de, takekesê wekî heybereke aqilbend û pozberiyan çareser dike" bû.
Stan
Bi vê ramanê stan dibit yek ji parên serekî yên desthilata kargêrî ya her welatekî. Her stan ji çend bajaran û dever û gundên derdora wan pêk dihêt û sînor anko tuxîbekê diyarkirî jî heye ko wê ji bajar û herêmên stanên dî yên derdorê cida dikit.
Pirrezîz
Çêkirin
Birinca xwe bikelînin û pîlawa xwe çêbikin. Di heman demê de goştê kişandî, nanê kartû, rûnê ron, xwê û biharatê tevlîhev bikin, bistrên. Ji viya girikên bi qasî hêkê çêkin, nava wan bi tiliyan vebikin û birinca we hazir kiribû têxinê.
Rûzî
Rûzî gundekî ser bi navenda bajarê Verzeqan li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Joey King
Joey Lynn King ( jdb. 30ê tîrmeha 1999 li Los Angeles, Kalîforniya, DYA)  lîstikvan û modeleke amerîkan e. Deybabên wî Terry King û Jamie King in. Du xwişkên wê hene, Hunter King û Kelli King.
Mukrî (êl)
Mukrî navê êleke kurdan li Rojhilatê Kurdistanê ye. Warê vê êlê re bi kevneşopî Mukriyan tê gotin. Du hev eşîrên bi vî navê li Bakurê Kurdistanê (li Wanê) û di nava êl û eşîrên kurdan ên Xorasanê hene.
Kosova
Pêjgeh
Pêjgeha Kosovayê ji xwarin-vexwarinên Kosovayê re tê gotin. Pêjgeha Kosovayê ji yên gelên cîran ne cudatir e. Şaxek ji pêjgeha balkanî ye. Di bin bandora xwarin-vexwarinên albanî, yewnanî, romî (tirkî), slavî, îtalî û gelên cîran serb, kroatî û bosnayî de rengê xwe girtiye.
Sêneke
Sêneke, gundekî ser Pilêmoriya Dêrsimê ye. Gund ji aliyê dewleta tirk ve hatiye valakirin.
Êlxan Penaber
Êlxan Penaber (jdb. li herêma Serhed a bakurê Kurdistanê), rojnamevan û nivîskarekî kurd-alman e. Li Almanyayê dijî. Endamê sendîkayên rojnamevanan ên alman e.
Eynan, Gimgim
Dîrok
Navê gund hinekan wekî Çerkez Eynan belav kirine, ev ne rast e. Li vê gundê Çeçen hene ku Osmanîyan anîne bicih kirine. Lê ew ne Çerkes in. Li ser dîroka gund lêkolînek nehatiye kirin.
Xewnên zîvîn (pirtûk)
“Şerbikek suryaniyan, şekirê îda ermeniyan, agirek ji tifika êzdiyan û kêfa civateke êvara Midyadiyan...” hene.