cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sainte-Colombe-en-Auxois
Sainte-Colombe-en-Auxois, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Tabye
Tabye gundekî ser bi navenda bajarê Nexedeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 40 kes (8 malbat) bûn.
Qişlaq Nerêkêş
Qişlaq Nerêkêş gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Axpisor
Axpisor (bi tirkî: Aksu), gundekî bi ser navçeya Tortima Erzîromê ve ye. .
Luigny
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Marmaris
Gelhenasî
Li gorî hêjmara sala 2018an gelhe ya navçeyê 94,247 kes hatiye tomarkirin. Hêjmarek zêde welatîyen Ewropayî li navçeyê dijîn.
Erdnîgarî
Navçe, li deverê perava Deryaya Navîn hatiye avakirin. Li rojavayê navçeyê, nîvgirav a Datça û xalîça Kerme, li bakûrê wê navçeya Ula, li rojhilatê navçeyê Çiyayê Balan û Tepeyê Gûnlûkê cih digire. Başûrê navçeyê bi Deryaya Navîn ve dorpêçkirî ye.
Noşehr Bostanabad
Noşehr Bostanabad, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Occitanie (herêm)
Occitanie herêmeke li Fransayê ye. Ev herêm di 1ê çileya 2016an de hatiye avakirin. Nifûsa vê herêmê 5973969 milyon e.
Luisant
Luisant, komuneke departementa Eure-et-Loir ya li bakurê Fransayê ye.
Saint-Romain-de-Colbosc
Saint-Romain-de-Colbosc, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Luisant
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Freudenberg, Bavyera
Freudenberg şaredariyeke navçeya (Landkreis) Amberg-Sulzbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Tezeqele
Tezeqele gundekî ser bi navenda bajarê Nexedeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 725 kes (143 malbat) bûn.
Kubîlay Xan
Kubîlay Xan ( 23'ê îlona 1215 - 18'ê sîbata 1294) xanê mongol an û damezrênêr û împerator ê yekem yê xanedana Yuan ya Çîn e.
Ew neviyê Cengîz Xan e. Birayê mîrê mongolan Mengu Xan e. Ew birayê Hulagu ye.
Jiyan
Kubîlay di ciwaniya xwe de bi zimanê Çînî fêr bû û pîr bi çanda Çînî va eleqedar bû. Birayê wî Mengu, ku di sala 1251an de wek serwerê Mongol hate hilbijartin, Kubilay şand welatên rojhilat û Hulagu jî ber bi welatên rojava yî şand. Dema ku Kubîlay li herêmên başûr (Çîn) bû rêveber, wî bi rêveberiya xwe ya adîl bal kişand.
Kubîlay pêşî bi artêşeke mezin Xi'an hilda. Wî parêzgerên mezin yên Çîn ê yek bi yek bi dest xist. Di sala 1258an de, ew gehişte herêmên Yunnan û Sichuan. Di sala 1259an de nûçe ya mirina Mengu Xan hilda. Lêbelê, Kubilay dorpêça xwe li Wuhan berdewam kir. Paşta venegerya. Di vê navberê de, dema ku ew fêr bû ku birayê wî Arik Boke hewl dide ku text bi dest bixe, wî bi xanedana Song re aştî îmze kir û artêş ê xwe zivirand Mongolya. Di sala 1260an de, Kubilay û birayê wî, xwe wekî Xan îlan kirin. Têkoşîna dû birayan 3 sal berdewam kir û bi serkeftina Kubilay bi dawî bû. Lêbelê, parêzgarê Yizhou ku sûd ji van tevliheviyên navxweyî qirt, li hember serdestiya Mongolan serhilda. Kubilay bi hêsanî ev serhildan têkbir. Lê ji ber vê bûyerê, Kubîlay bawerîya xwe bi neteweya Han ra winda kir. Pîştî ku bu împerator, di rêvebiryêda cîh neda neteweya Han.
Kubilay Xan xanedana Yuan li Çînê damezrand û di navbera 1271an û 1294an de desthilatdarî kir. Paytext a xanedanê Beijing bû. Wî di sala 1279an de xanedana Song bi dawî kir û Çîn kir yek parçe. Sînorên dewleta Kubilay heta Îran û Polonya belav bû. Kubilay Xan di serdegirtinên xwe yên li ser Japon û Viyetnam ê de serfiraz ne bû. Wî li Burma yê serkeftinek mezin bi dest xwe xist. Kubilay Xan di 1293an de berve Îndonezya yê çu û Java bi dest xist.
Kubilay Xan avakirina Kanala Mezin a Çînê berdewam kir. Vê piştgirî da pêşveçûna huner a çînî. Di dema wî da, cara yekemîn li Çînê pereyê kaxiz hat bikar anîn.
Nosale
Nosale, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Kubîlay Xan
Jiyan
Kubilay Xan di sala 1294an de dema ku 78 salî bû mir.
Binêre
Lîsteya Monarşiyên Çînê
Sainte-Marie-la-Blanche
Sainte-Marie-la-Blanche, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Qişlaq Lûledere Hacî Mînbaşî Olya
Qişlaq Lûledere Hacî Mînbaşî Olya gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Kuşîn
Kuşîn, gundekî bi ser navçeya Zaxoyê ya parêzgeha Dihokê (Badînan, Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Dolarê Trînîdad û Tobago
Dolarê Trînîdad û Tobago (bi Îngilîzî: Trinidad and Tobago dollar; ISO 4217 kod: TTD) diravekî fermî ye, ku li Trinidad û Tobago tê bikaranîn. Bi gelemperî sembola dolarê wekî ("$") an "TT$" tê kurt kirin da ku ew ji diravên din ên li ser bingeha dolaran cuda bike. Dolarê Amerîkayê bi rêjeya 6,25050 TT$ ye. Wekî dolarê Amerîkayê, dolarê Trînîdad û Tobago jî li ser 100 "cents" (¢) tê dabeş kirin.
Dolarê Trînîdad û Tobago ji aliyê Banka Navendî ya Trînîdad û Tobago tê weşandin. Ew bi awayên jêrîn têne belav kirin:
Vinod Dua
Vinod Dua (z. 11ê Adar 1954) rojnamevanek Hindî ye, ku li Doordarshan û NDTV Hindistanê xebitî.
Di 1996 de, ew bû yekemîn rojnamevanê medyaya elektronîkî ku bi Ramnath Goenka Xelata Rojnamevaniyê stand.
Ew di 2008 de ji hêla Hikûmeta Hindistanê ve ji bo Rojnamevaniyê Padma Shri hate xelat kirin. Di Hezîrana 2017an de, ji bo serfiraziya jiyana wî di warê rojnamevaniyê de, Klûba Çapemeniyê ya Mumbai xelata RedInk stand.
Nocedêh kûh
Nocedêh kûh, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Lîsteya bajarên Çînê
Li gorî rêveberiya herêmî ya komara Çînê sê kategorî yên rêveberênê he ye. Rasterast bajarên ku têne rêvebirin, herêmên îdarî yên taybet û navendên ku di asta navçeyan de ye.
Koçberiya Kanadayê
Ji sala 2019an, Kanada xwediyê heştemîn nifûsa herî mezin a koçber a cîhanê ye, dema ku mirovên biyanî ji pêncan yek (21% di sala 2019an de) nifûsa Kanadayê yek ji rêjeyên herî bilind ên welatên rojavayî yên pîşesazkirî pêk tînin.
Werdixam
Werdixam (bi tirkî: Çavuşlu), gundekî bi ser navçeya Baskila Xarpêtê ve ye.
Koçberiya Kanadayê
Di qanûnên heyî yên Kanadayê de, koçber bi çar kategoriyan têne cûda kirin:
Xizorika Jor
Xoziroka Jor (bi tirkî: Aydemir), gundekî bi ser navçeya Tortima Erzîromê ve ye. .
Koçberiya Kanadayê
Dîroka koçberiyê
Li dû kolonîzasyona destpêkê ya Brîtanî û Fransî ku niha dewleta Kanada ye, çar pêlên mezin (an lûtkeyên) koçberî û niştecîbûna gelên ne Aborjînî di dirêjahiya du sedsalan de dîtiye. Kanada niha pêla xwe ya pêncemîn derbas dike.
Statîstîkên penaberiyê
Kes dikarin li Kanadayê dergehekî têketinê, li ofîsekî hundurê CBSA an ofîsek hundurê IRCC doza penaberiyê bikin. Karbidestên CBSA an IRCC dê paşê diyar bikin ku kesekî mafdar e ji bo serlêdana penaberiyê bike.
Çavkanî
<references group="lower-roman"/>
Qişlaq Lûledere Hacî Mînbaşî Sofla
Qişlaq Lûledere Hacî Mînbaşî Sofla gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Gebenbach
Gebenbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Amberg-Sulzbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Saint-Saëns, Seine-Maritime
Saint-Saëns, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Lumeau
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Nocedêh Sadat
Nocedêh Sadat, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Hahnbach
Hahnbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Amberg-Sulzbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Serhildana Babayiyan
Serhildana Babayiyan, serhildana peyrewên Wefayiyan Baba Îlyasê Xorasanî û şagirtê wî Baba Îshak e ku di sala 1240an de li ser axa Dewleta Selcûqiyan li Anatoliyê qewimiye.
Kulmbach
Kulmbach bajarokekî navçeya (Landkreis) Kulmbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Qişlaq Gazlû Hacî Yûnis
Qişlaq Gazlû Hacî Yûnis gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Axasar
Axasar (bi tirkî: Kireçli), gundekî bi ser navçeya Tortima Erzîromê ve ye. .
Tezekend cibil
Tezekend cibil gundekî ser bi navenda bajarê Nexedeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 306 kes (80 malbat) bûn.
Saint-Saire
Saint-Saire, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Melekan, Bongilan
Melekan (bi tirkî: Mutluca), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Sainte-Sabine
Sainte-Sabine, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Hirschbach, Bavyera
Hirschbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Amberg-Sulzbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Dornî
Dornî (bi tirkî: Bozkanat), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Luplanté
Luplanté, komuneke departementa Eure-et-Loir ya li bakurê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Axîleûs
Axîleûs an jî Aşîl (bi yewnaniya kevin: Ἀχιλλεύς, [a.kʰilˈleu̯s] Achilleus) di mîtolojiya yewnanî de lehengê Şerê Troyayê, şervanê herî mezin ê şervanên yewnanî û lehengê sereke yê Îlyadaya Homerê ye. Kurê Tetîs û Pêleûsê keyê Ftiayê ye.
Mûsaqeye Ebolhesen
Mûsaqeye Ebolhesen, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Nîşana dolarê
Nîşana dolarê ($) nîşana ji bo danasîna diravên cihêreng ên li seranserê cîhanê ye. Ji bilî pereyên wekî dolar û peso tê zanîn, nîşana dolarê li Nîkaraguayê bi cordoba, li Samoa bi tala û li Tonga bi pa'anga jî tê destnîşankirin. Pesoya fîlîpînî (₱) yekane diravê pesoyê ye ku bi nîşana dolarê nayê destnîşankirin.
Anshuman Tiwari
Anshuman Tiwari (jdb. 25a adara 1974an) di Delhiya Nû de sernivîskarê rojnameya India Today (Hindî) ya India Today Group e. Ew serokê berê yê Buroya Neteweyî û Cîgir Sernivîskare Dainik Jagran e. Ew Hevkarê Bernameya Rojnamevaniya Asya Başûr ya sala 2017an bû.
Axîleûs
Axîleûs herî zêde bi kuştina Hektorê prensê Troyayê tê naskirin. Di dema Şerê Troyayê de li ber deriyên sûrên Troyayê ji bo tola hevalê xwe Patroklos hilîne bi Hektor re şer dike û di dueloyê de Hektor dikuje. Her çiqas mirina Axîleûs li Îlyadayê nehatibe qalkirin jî li gorî hinek çavkaniyên din, di dawiya Şerê Troyayê de ji aliyê Parîs ve tê kuştin. Parîs bi avêtina tîrekî li pehniya Axîleûs, ew dikuje.
Li gorî hinek efsane û çîrokan, Aşîl tenê di pehniya xwe de nemir nîn e ji ber ku diya wî Tetîs bi girtina pehniya wî ew xistiye di nav ava nemiriyê (Çemê Stîxê) de. Ji ber wê yekê pehniya Axîleûs ango tendona Axîleûs wek zeîfbûn û kelsbûna yekî pênase dike û herwiha ev têgeh di warê tibê de jî tê bikaranîn.
Kulê, Zaxo
Kulê, gundekî bi ser navçeya Zaxoyê ya parêzgeha Dihokê (Badînan, Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Bodrum
Etîmolojî
Navê navçeyê di demê kevnar de Halîkarnassos bû. Dema binavkirina (Qela Bodrumê) Qela Ezîz Petrus, navçê bi navê Petrium hatiye binavkirin. Nav, di nav deman de petrum, potrum û wekê Bodrum hatiye guhertin.
Gelhenasî
Li gorî hêjmara sala 2015an hêjmara gelhe ya navçeyê 155,815 hatiye tomarkirin.
Erdnîgarî
Navçe, li ser perava Deryaya Egeyê û li rojavayê bajarê Muglayê cih digire, Rûrerdî ya navçêya ya herî zêde li ser nîvgirav a Bodrumê de cîh digire.
Girêdanên derve
Malpera şaredarîyê
Qişlaq, Keleyber
Qişlaq gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Sivra Jêr
Sivra Jêr (bi tirkî: Çamlıca), gundekî bi ser navçeya Tortima Erzîromê ve ye. .
Kupferberg
Kupferberg bajarokekî navçeya (Landkreis) Kulmbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Topizawa, Nexede
Topizawa ,Nexede gundekî ser bi navenda bajarê Nexedeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 549 kes (111 malbat) bûn.
Hazarşah
Hezarşah (bi tirkî: Hazarşah), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Vorpommern-Greifswald
Vorpommern-Greifswald, yek ji navçeyên (Landkreis) herêma Mecklenburg-Vorpommern, Almanyayê ye.
Teybet
Teybet tak metafîzîk (bi îngilîzî: "particular" ) di metafizîkê de teybetiyek ku di gerdûnê de tê cûda kirin  û dikare teybetiya xwe hebe û dinav komeke tiştan de were nimûne kirin. Lêbelê, teoriyên hûrgelên razber an tropes jî hene. Bo nimûne, Feylesof Sokrate taybetiyeke xwe heye, jiber ku di dinyayê de, bi tinê yek Sokrate heye (bi tenê Sokratek heye yê ku mamosteyê Aflaton-î ye, û mirov nikare kopîyeka dî ya feylesof Sokrat-î çêbike). Berevajî vê yekê rengê sor di gerdûnî de nebe tiştekî taybetî û yek jimare, jiber ku bi milyonan tiştên reng sor di gerdûnî de hene. (mînak bisîkletek û sêv û porê jinek, pir normal e, heke her sê bi rengê sor bin).
Heilsbronn
Heilsbronn bajarokekî navçeya (Landkreis) Ansbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Saint-Sylvain, Seine-Maritime
Saint-Sylvain, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Avakirin
Di çarçoweyê xwe ya herî berfireh de tê dastpêkirin. Ew yekem car bi gelemperî ji plansazkirin û nexşeya avakirinê tê dest pêkirin, û  heye bi dawîhatinê berdewam dike.
Mardavank
Mardavank (bi tirkî: Ürekli), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Melamehmûd
Melamehmûd, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Manjari Joshi
Manjari Joshi nûçegihanek / Nivîskar a nûçegihanên TV-yê ya tora televîzyonê ya weşana televîzyona Doordarshan ê bû.
Luray, Eure-et-Loir
Luray, komuneke departementa Eure-et-Loir ya li bakurê Fransayê ye.
Herrieden
Herrieden bajarokekî navçeya (Landkreis) Ansbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Luray, Eure-et-Loir
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Mensûrabad
Mensûrabad, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Saint-Germain-de-Modéon
Saint-Germain-de-Modéon, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Taliqan, Nexede
Taliqan gundekî ser bi navenda bajarê Nexedeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 58 kes (11 malbat) bûn.
Stadtsteinach
Stadtsteinach bajarokekî navçeya (Landkreis) Kulmbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Saint-Euphrône
Saint-Euphrône, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Solxan
Solxan (bi tirkî: Yenidal), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Mamie Gummer
Mary Willa " Mamie " Gummer (Rojbûn 3.8.1983) Aktereka Amerîkîye. Navdarbûna wê dinav temşevana di Filmên weka Emily Owens, M.D û The Good Wife û yên din de bû. Herwesa hatîye xelatkirin bi xeltên weka ( NAACP Image Award li (1989, 1987) û Çend xelatên din)).
Qişlaq Qeredaxlû
Qişlaq Qeredaxlû gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Magny, Eure-et-Loir
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Mamie Gummer
Fîlmografî
Xelat (Awards)
Datça
Datça navçeyeke turîstîk a bi ser bajarê Muglayê ve ye.
Gelhenasî
Li gorî hêjmara sala 2018an gelheya navçe ya Datçayê 22 261 kes hatiye hejmartin.
Erdnîgarî
Datça yek ji wan navçeyên bi ser parêzgeha Muglayê ve ye û li ser perava Deryaya Egeyî hatiye avakirin.
Girêdanên derve
Malpera şaredarîyê
Saint-Vaast-d'Équiqueville
Saint-Vaast-d'Équiqueville, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Qişlaq Qerebaxlû
Qişlaq Qerebaxlû gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Realme
Realme, (wekî realme hatiye stîlîze kirin) yek ji hilberînerên têlefonê ye ku pergala xebatê ya Androidê bikar tîne. Realme ji aliyê pargîdaniya Realme Chongqing Mobile Telecommunications Corporation, Ltd. ve li bajarê Shenzhen a Çînê tê pêşve xistin. Pargîdanî ji aliyê Li Bingzhong (wekî "Sky" Li tê zanîn) di 4ê gulana 2018an de, ku cîgirê serokê berê yê Oppo bû, hate damezrandin. Realme di destpêkê de xwe wekî bin-brandek Oppoyê dest pê kir û niha bi navê marqeya xwe ya realmeyê dewam dike.
Mêşgînciq
Mêşgînciq, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Spongîolojî
Lûfên ku ajalên bêmovik in, li binê avê bi zinaran, qalikên ajalan an jî li erdê disekinin. Lûf avê dikişîne û parzûn dike, bi vî awayî avê paqij dike. Paşê ew mîkroorganîzmayên di nav wan de asê mane jî dixwin. Ew dikarin bi pirbûna zayendî an pirbûna nezayendî zêde bibin. Weki din lûfên ku heterotrof in ji hêla mirovan û hin delfînan ve têne bikar anîn. Wekî din jî, lûf ajalên xwedî potansiyela bijîjkî ne di dermankirina gelek warên wekî penceşêr, tumor, vîrus û bakteriyan de. Zanistvanan dixwazin ku li va nexweşîyan da lûfa bikar bînin.
Etîmolojî
Yewnanî; σπόγγος-spongos "lûf", λόγος-logos "zanîn, zanist"
Kixmût
Kixmût (bi tirkî: Gelintepe), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Leutershausen
Leutershausen bajarokekî navçeya (Landkreis) Ansbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Grafengehaig
Grafengehaig şaredariyeke navçeya (Landkreis) Kulmbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Maillebois
Maillebois, komuneke departementa Eure-et-Loir ya li bakurê Fransayê ye.
Schönebeck (Elbe)
Schönebeck, bajarekî navçeya (Landkreis) Salzlandkreisê li herêma Saksonya-Anhalt a Almanyayê ye.
Sivra Jor
Sivra Jor (bi tirkî: Yukarısivri), gundekî bi ser navçeya Tortima Erzîromê ve ye. .
Maillebois
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Melaqasim
Melaqasim, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Ûxsar
Ûxsar gundekî ser bi navenda bajarê Nexedeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 238 kes (48 malbat) bûn.
Qişlaq Qiraxanlû
Qişlaq Qiraxanlû gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Schneverdingen
Schneverdingen, bajarekî navçeya (Landkreis) Heidekreisê li herêma Saksonya Jêrîn a Almanyayê ye.
Saint-Germain-lès-Senailly
Saint-Germain-lès-Senailly, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Snowdrop
Snowdrop (bi koreyî: 설강화, Seolganghwa) rêzefîlmekî televîzyona Koreya Başûr e ku tê de Jung Hae-in, Jisoo, Yoo In-na, Jang Seung-jo, Yoon Se-ah, Kim Hye-yoon û Jung Yoo-jin dilîzin. Rêzefîlm ji 18ê Kanûna Paşiyê 2021ê dest pê dike her Şemî û Yekşem di 22:00 de li ser JTBC tê weşandin.
1806
Cîhan
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)
Samsung Galaxy ên M
Samsung Galaxy M rêzeyek taybetin ên ku ji hêla Samsung Electronics ve hatine çêkirin. Modelên yekem ên rêzê, Samsung Galaxy M10 û M20, di 5ê Sibata 2019 de derketin; li pey wan di 7ê Adarê de Samsung Galaxy M30 û di 18ê Hezîranê de jî ji hêla Samsung Galaxy M40 ve hat şandin. Galaxy M10s û M30s di 18ê 9 de hatin ragihandin, û her du jî di 29ê 9 de serbest hatin berdan. Galaxy M01 û M11 di 2-ê Hezîranê de serbest hatin firotinê. .
1806
Mirin
(Kesên ku di vê salê de mirî ne.)
Samsung Galaxy ên M
Rêzeya 2019 (nifşa 1)
Samsung Galaxy M10
Samsung Galaxy M10s
Samsung Galaxy M20
Samsung Galaxy M30 (li Çînê wekî Galaxy A40s tê firotin)
Samsung Galaxy M30s
Samsung Galaxy M40 (li Çînê wekî Galaxy A60 tê firotin)
Mauna Kea
Mauna Kea (di heman demê de Mauna a Wākea bi zimanê hawayî tê wateya "Çiyayê Berfê" ) volkan û çiyayê herî bilind ê Hawaiiyê ye ku bi dirêjahiya 4205 m ye. Ger mirov dema pîvandina bilindahiyê qada binê deryayê jî têxin nav xwe, Mauna Kea bi 10 203 metreyan mezintirîn û bilindtirîn çiyayê li ser rûyê erdê tê hesibandin. Mauna Kea di çanda Hawaiiyê de cîhek pîroz tê hesibandin.
Erdnasî
Mauna Kea bi jêdera xwe volkanîk e. Ji binê deryayê bi qasî 6000 metre di binê erdê de heta lûtkeyê zêdetirî 10 000 metre bilind e.Ji ber ku ji ber giraniya xwe di binê deryayê de binav bû, rastî lingê çiyê di binê deryayê de ye.Ji bingeh heya lûtkeyê, Mauna Kea zêdetirî 17,000 metre dirêj e.
Merkendorf, Bavyera
Merkendorf bajarokekî navçeya (Landkreis) Ansbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Saint-Vaast-Dieppedalle
Saint-Vaast-Dieppedalle, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Saint-Hélier, Côte-d'Or
Saint-Hélier, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Metniq
Metniq, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Schönberg, Mecklenburg
Schönberg bajarokekî navçeya (Landkreis) Nordwestmecklenburg li Mecklenburg-Vorpommern, Almanyayê ye.
Maintenon
Maintenon, komuneke departementa Eure-et-Loir ya li bakurê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Baxik
Baxik (bi tirkî: Aksakal), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Guttenberg, Bavyera
Guttenberg şaredariyeke navçeya (Landkreis) Kulmbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Çinaçor, Tortim
Çinaçor (bi tirkî: Çardaklı), gundekî bi ser navçeya Tortima Erzîromê ve ye. .
Qişlaq Qane
Qişlaq Qane gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Normandî
Normandî herêmeke Fransa ye. Bi eslê xwe ji peyva "mêrê bakur" di çend zimanên Skandînavî ye. Ew yek ji 18 herêmên Fransa ye. Ev herêm ji hêla 5 parêzgehan ve hat dabeş kirin: Calvados, Eure, Manche, Orne û Seine-Maritime.
Schöneck/Vogtl.
Schöneck, Saksonya, bajarekî navçeya (Landkreis) Vogtlandkreisê li herêma Saksonyaya Almanyayê ye.
Mafên kesên LGBT li Kurdistanê
Endamên LGBT yên Kurdistanê di bin perdeya şerm, êş, kîn û tevliheviyê de jiyana xwe derbas dikin. Gelek kes matmayî dimînin dema ku pê dihesin ku civateke LGBT li vir heye lê yên din jî bi rastî bawer dikin ku "li Kurdistanê gey tune". Dîsa yên din bawer dikin ku ew nexweşiyek e ku dikare bi dermankirina bijîjkî, psîkolojîk an giyanî were dermankirin, ku bi mentiqî ne wusa ye. Fermo civakên LGBT li Kurdistanê di hemû etnîsîte, dîn û bajaran de hene û hinek ji wan perdeya bêdengî û nepenîtiyê ji holê rakirine.
Her çend ew li herêmekê ku homoseksuelî qanûnî ye jî bijîn, ji wan re dijwar e ku xwe wekî hemwelatiyên xwedî heman mafan bibînin. Civaka LGBT loma bi gelemperî di civakek muhafezekar, dînî de ku tercîhkirina cinsê berevajî wekî hevjînek hîn tabû ye, di bin çavdêriya tund de tê.
Bakurê Kurdistanê
Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) ji damezrandina xwe heta niha piştgiriya xwe ya ji bo kêmîneyên etnîkî, olî û zayendî ragihandiye. Di manîfestoya hilbijartinê ya sala 2015an de wê giranî da ser parastina li dijî cihêkariyê û polîtîkayên civakî yên ji bo kesên LGBTI. Endamên komîteya rêvebir ya partiyê ya wê demê ya ku ji 80 kesan pêk dihat, ku di sala 2015an de hatibûn hilbijartin, sê nûnerên tevgera LGBT jî hebûn.
Hikûmeta herêma Kurdistanê
Rewşa civata lezbiyen, hevzayendan, bîseksuel, transgender û pirsyar an queer (LGBTQ) ya hikûmeta herêma Kurdistanê carinan nîsana 2021ê bû mijar, dema ku hat ragihandin ku hêzên ewlekariya kurd li Silêmaniyê çend hevzayend girtine. Hikûmetê armanckirina girûpê red kir û got ku operasyona wê bêtir ji bo tepeserkirina fuhûşê ye. Endamên civaka LGBTQ li seranserê Rojhilata Navîn cudakariya berbelav radigihînin. Di dema desthilatdariya xwe ya drav li Îraq û Sûriyê de, grûpa terorîstî ya Dewleta Îslamî vîdeo belav kirin ku tê de endamên wê zilamên hevzayend bi avêtina wan ji ser banên avahiyan dikujin. Pispor dibêjin valahiyeke qanûnî di navenda pirsgirêka civaka LGBTQ de ye. Parêzera mafên mirovan a îraqî Asrîn Cemal got: "Ne yasaya Iraqê û ne jî guhertinên Herêma Kurdistanê ti pênaseyek ji bo civaka LGBTQ pêşkêş nekirine."
Omeran, Bongilan
Omeran (bi tirkî: Sülünkaş), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Mafên kesên LGBT li Kurdistanê
Girîngiya kesen LGBT di hunera kurdî de
Di huner û şoreşa kurdî de meyla zayendî ti carî roleke girîng nelîstiye. Tevî ku civaka Kurd di vî warî de hîna pir kevneperest be jî, di van demên dawî de hunermendên ku bêyî ku xwe veşêrin li ser meyla xwe ya zayendî radiwestin, zêde bûne. Heta: ew beşek ji îmaja wan e wek hunermend û bi giştî jî wisa têne qebûlkirin. Di nav pêşengên van 50 salên dawî de şervanê berê yê Gerîlla Rotînda, tevî ku wî qet li ser meyla xwe ya zayendî daxuyaniyek nedaye, gelek sirûdên kurdî nivîsandiye û bandoreke erênî li ser bi milyonan kurdên cîhanê kiriye. Projeyên muzîkî û wêjeyî yên ji bo zarokan ku çend nifş pê re mezin bûne, divê nebên ji bîr kirin (mînak: Projeya koma Gulên Mezrabotan yek ji navdartirîn û bi bandortirîn komên kurdî bo zarokan e di perwerdekirina zarokan de).
Serbestî (rojname)
Serbestî rojnameyeke osmanî bû. Di sala 1908an de ji aliyê Mewlanzade Rifat Beg ve, ku di sala 1924an de bû yek ji 150 kesên nexwazîxwaz ên Komara Tirkiyeyê ya nû avabûyî, hate damezrandin. Ji ber ku rojname û damezrînerê wê helwesteke dijber û dijminane li hember tevgera serxwebûnê ya bi serokatiya Mustafa Kemal hebû.
Mafên kesên LGBT li Kurdistanê
Girîngiya kesen LGBT di hunera kurdî de
Ji wê demê ve çend hunermendên wêrek hene û meyla wan a zayendî beşek ji îmaja wan e: Ew dixwazin gel bihejînin û loma bi serbilindiya xwe hin derdorên kevneperest provoke dikin. Wek mînak, dema ku Semyanî Perîzade yekem strana xwe ya "Alo" derxist, li ser wê hyp eke rastbirast derket. Gotûbêjên bêdawî hatin kirin, li ser mijarên wek "Jina Kurd çi rewa ye, divê çawa be û divê çi li xwe bike". Dema ku Semyanî bi xwe axivî û ragihand ku ew bîseksuel e, ev yek bû sedema şoreşeke zayendî di nava muzîk û hunera Kurdî de. Îro ew wek hunermendeke hemdem a ku tabû şikandiye bi giştî tê qebûlkirin û cidî tê girtin.
Serbestî (rojname)
Rojname li dij rêxistina Îtihad û Tereqî ku di dema damezrandina xwe de dihat ser serwerî kir. Sernivîskarê Serbestiyê Hasan Fehmî Beg di 6ê nîsana 1909an de ji aliyê kesên nenas ve hat kuştin. Piştî vê bûyerê Mewlanzade Rifat Beg ji Stenbolê derket û li Parîsê bi cih bû û li wir ji bo demeke kurt Serbestî çapand. Paşê ew çû Misirê û heta sibata 1910an ew rojname li wir çapand ku ew hat qedexe kirin. Piştî ku vegeriya Împeratoriya Osmanî, di 12ê tîrmeha 1912an de li Stenbolê dest bi weşana Serbestî kir. Lê belê di Îlona 1912’an de ji aliyê desthilatdarên Osmanî ve hat qedexekirin. Rojname paşê dîsa dest pê kir û heta sala 1923an bi hin navberan hate weşandin.
Mafên kesên LGBT li Kurdistanê
Giringiya kesên LGBT di şoreşa kurd de
Rêzek wêne derketin holê ku çekdarên sergirtî bi pankartekê li ber avahiyên beton ên bombebarkirî li Reqayê nîşan didin. Di înternetê de heyecan mezin bû: Li kêleka ala keskesor û pankarteke pembe ku bi tivinga êrîşê û tabelaya anarşiyê hatibû xemilandin, şervanan pankarta ku li ser nivîsîbû, "Ev qûnekên ha faşîstan dikujin" vekirin. Di broşûra xwe ya damezrandinê de, koma TQILA ragihand ku ew beşek ji Hêzên Gerîla yên Şoreşger ên Gel ên Navneteweyî (IRPGF) in, wek artêşek dilxwaz a ku ji çekdarên çepgir ên radîkal ji çar aliyên cîhanê pêk tên. Hat gotten ku kom di adara 2017an de ji bo piştgirîkirina QSDê di êrîşa li ser asêgeha DAIŞê ya Reqayê de hat damezrandin. Berdevkê HSDê red kir ku girûp endamekî fermî yê hevpeymaniyê ye, lê piştgiriyeke berçav ji nav kurdan heye. Komê wêneyek belav kir ku li kêleka pankarta wê jî Heval Mahîr -fermandarê bilind ê hemû lîwayên SDF yên biyanî - bi ala keskesor nîşan dide. Piştî çend salan vîdyoyek jî hat belavkirin ku tê de Heval Mahîr behsa hevkariya bi TQILA re li Reqayê dike.
Vezne
Vezne gundekî ser bi navenda bajarê Nexedeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 272 kes (55 malbat) bûn.
Schöningen
Schöningen, bajarekî navçeya (Landkreis) Helmstedtê li herêma Saksonya Jêrîn a Almanyayê ye.
Kormela
Kormela, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Saint-Jean-de-Bœuf
Saint-Jean-de-Bœuf, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Kuxlû
Kuxlû, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Rothenburg ob der Tauber
Rothenburg ob der Tauber bajarokekî navçeya (Landkreis) Ansbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Saint-Vaast-du-Val
Saint-Vaast-du-Val, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Fethiye
Fethiye navçeyeke turîstîk a bajarê Muglayê ye.
Gelhenasî
Li gorî hêjmara sala 2018an hêjmara gelhe ya navçeyê 157.745 hatiye tomarkirin.
Mainvilliers, Eure-et-Loir
Mainvilliers, komuneke departementa Eure-et-Loir ya li bakurê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Saint-Jean-de-Losne
Saint-Jean-de-Losne, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Schöppenstedt
Schöppenstedt, bajarekî navçeya (Landkreis) Wolfenbüttelê li herêma Saksonya Jêrîn a Almanyayê ye.
Qişlaq Some
Qişlaq Some gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Tabassum
Tabassum (z. Kiran Bala Sachdev, 9ê Tîrmeh 1944) lîstikvanek fîlimê Hindî ye û hosteyê nîqaşê ye, ku di 1947-an de wek lîstikvanê zarok Baby Tabassum dest bi karê xwe kir.
Çirav
Çirav, avzêm , avzêl , werte an cawa mazin, bi gelemperî li peravên gol û çeman têne dîtin. Ew bi gelemperî ji hêla giya û çîmen an qamîş ve têne derdor girtin. piraniya caran ava wan taqnî û şêlû ye.
Mezradewrêş
Mezradewrêş (bi tirkî: Düzağaç), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Çirav
Çirav ji bo gelek cureyên teyran û zîndiyan jîngeheke minasib a jiyankirinê ye û gelek giyanberên wek bilbil, masî, beqan, çûkan tê de dijîn.
Saint-Julien, Côte-d'Or
Saint-Julien, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Schortens
Schortens, bajarekî navçeya (Landkreis) Frieslandê li herêma Saksonya Jêrîn a Almanyayê ye.
Saint-Valery-en-Caux
Saint-Valery-en-Caux, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Yekmal, Bongilan
Yekmal (bi tirkî: Beşevler), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Kulo
Kulo, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Maisons, Eure-et-Loir
Maisons, komuneke departementa Eure-et-Loir ya li bakurê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Saint-Léger-Triey
Saint-Léger-Triey, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Wergera Leyla û Mecnûn a Mele Mehmûdê Bazîdî
Ev werger çi qasî ku wergera berhemeke menzûm be jî Bazîdî ev wergera xwe bi pexşanî nivîsîye. Ji berawirdkirina berhema Fuzûlî û ya Bazîdî di vê wergerê de riste bi riste û beş bi beş wergereke rasterast pêk anîye û tu mijar an bûyer ne fewitandiye.
Kelxan
Kelxan, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Schillingsfürst
Schillingsfürst bajarokekî navçeya (Landkreis) Ansbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Schraplau
Schraplau, bajarekî navçeya (Landkreis) Saalekreisê li herêma Saksonya Jêrîn a Almanyayê ye.
Erich von Manstein
Erich von Manstein, xwedî dîrokek dirêj a leşkerî bû, di temenek piçûk de tevlî artêşê bû û di dema Şerê Cîhanê yê Yekem (1914-1918) de li her du eniyên rojava û rojhilat xizmet dît. Ew di dawiya şer de gihîşte pileya kaptanê û di serdema navberê de çalak bû û alîkariya Almanya ji nû ve avakirina hêzên xwe yên çekdar kir. Di îlona 1939an de, di dema dagirkirina Polonya de di destpêka Şerê Cîhanê yê Duyemîn de, ew wekî serekê karmendê Koma Artêşa Başûr a Gerd von Rundstedt kar dikir. Adolf Hitler stratejiya Manstein hilbijart ku di gulana 1940 de êrişî Fransa bike, planek ku paşê ji hêla Franz Halder û endamên din ên OKH-ê ve hate berfireh kirin.
Bi pêşbîniya reaksiyoneke tund a Hevalbendan ger ku îmkana sereke ya dagirkirinê bi ser Hollandayê ve hatibe, Manstein operasyonek nûjen çêkir - paşê bi navê Sichelschnit ("Kurkirina Tozê") - bang kir ku êrîşek di nav daristanên Ardennesê de û ajotinek bilez ber bi navçê ve. Kanalê Îngîlîzî Fransa û Hevalbendan ji Belçîka û Flanders qut dibin. Di dawiya kampanyayê de, ew bi pileya generaliyê hate bilind kirin û di meha hezîranê de di dagirkirina Yekîtiya Sovyetê de çalak bû. Di dorpeçkirina Sevastopolê (1941-1942) û… Şerê Nîvgirava Kerçê de pêşengiya hêzên sînorî kir û di de wekî Field Mareşal hate destnîşankirin, piştî ku ew beşdarî dorpêçkirina Lenîngradê bû.
Di şer de bextê Almanyayê di Kanûna 1941ê de zivirînek nebaş girtibû, û sala paşîn di dema şerê karesatbar a Stalîngradê de, Manstein di Kanûna Pêşîn de ("Operasyona Bahoza Zivistanê") ferman da xebatek alîkariyê ya têkçûyî. Dûv re wekî "greve paşvekişînê" tê zanîn, dijberiya Manstein di Şerê Sêyemîn ê Kharkiv (sibat-adar 1943) de erdek girîng ji nû ve bi dest xist û di encamê de sê artêşên Sovyetê hatin hilweşandin û sê leşkerên din jî vekişiyan. Ew yek ji fermandarên destpêkê yên Şerê Kurskê bû (tîrmeh-tebax 1943). Nakokiyên wî yên domdar bi Hîtler re li ser birêvebirina şer bû sedema ji kar dûrxistina wî di adara 1944 de, wî qet fermanek din bi dest nexist û ew di tebaxa 1945an de, bi mehan piştî têkçûna Alman, ji hêla Ingilîzan ve hate girtin.
Manstein di tebaxa 1946an de di darizandinên sereke yên sûcên şer ên Nurnbergê de şahidî kir û axaftinek amade kir ku ligel bîranînên xwe yên paşîn, bû alîkar ku efsaneya Wehrmacht-a pak were bicîkirin - ku hêzên çekdar ên Alman di sûcên hovane de ne sûcdar in. Ew ji ber tawanên cengê li Hamburgê di sala 1949an de hat dadgehkirin û bi neh ji hivdeh tawanan hat mehkûmkirin, di nav wan de muameleya xerab bi girtiyên şer re û neparastina jiyana sivîlan di warê operasyonên xwe de. Cezayê wî yê hejdeh salan paşê daxist diwanzdeh salan û wî tenê çar sal xizmet kir berî ku di sala 1953 de were berdan.
Di nîvê salên 1950an de wek şêwirmendê leşkerî yê hikûmeta Almanyaya Rojava, wî alîkariya ji nû ve avakirina hêzên wê yên çekdar kir. Bîranînên wî, Verloren Sieg (1955), ku bi Englishngilîzî wekî Serkeftinên Wenda hatin wergerandin, pir rexne li serokatiya Hitler dikir, û tenê bi aliyên leşkerî yên şer re mijûl dibû, guh neda çarçoweya wê ya siyasî û exlaqî. Manstein di sala 1973an de li nêzîkî Munchenê mir.
Qişlaq Şahvelî
Qişlaq Şahvelî gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Schüttorf
Schüttorf, bajarekî navçeya (Landkreis) Grafschaft Bentheimê li herêma Saksonya Jêrîn a Almanyayê ye.
Xelîfan, Nexede
Xelîfan ,Nexede gundekî ser bi navenda bajarê Nexedeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 591 kes (128 malbat) bûn.
Wassertrüdingen
Wassertrüdingen bajarokekî navçeya (Landkreis) Ansbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Harsdorf
Harsdorf şaredariyeke navçeya (Landkreis) Kulmbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Didim
Gelhenasî
Li gorî hêjmara sala 2018an gelheya navçe 85 hezar 55 kes hatiye tomarkirin. Li navçeyê hêjmarek girîng Kurd lê dijîn.
Erdnîgarî
Dêdîm, navçeye giradayê parêzgeha Aydînê ye. Navçe li ser perava Deryaya Egeyê hatiye avakirin û rûerda navçeyê 402 km2 ye hatiye pîvandin.
Hon, Bongilan
Hon (bi tirkî: Hun), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Xelîfelû
Xelîfelû gundekî ser bi navenda bajarê Nexedeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Saint-Victor-l'Abbaye
Saint-Victor-l'Abbaye, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Xelîfelû
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 741 kes (131 malbat) bûn.
La Mancelière
La Mancelière, komuneke departementa Eure-et-Loir ya li bakurê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Kezbîn
Kezbîn, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Şerê Şeş Rojan
Şerê Şeş Rojan (,, herba 1967, an şerê Hezîranê) şerê ereb-îsraêlî yê 1967an e ku di navbera Îsraêl û koalîsyoneke dewletên ereban de (di serî de Misir, Sûriye, Iraq û Urdun) ji 5 heta 10 hezîran 1967 de qewimî.
Piştî Peymanên Agirbestê yên 1949, ku di dawiya Şerê Yekem Ereb-Îsraêlî de hatibûn îmzekirin, dijminatiyên di navbera têkiliyên xirab ên Îsraêl û cîranên wê yên ereb de zêde bûbûn. Di sala 1956an de, aloziyên herêmî yên li ser tengava Tîranê ku bi navê Qeyrana Suezê tê zanîn, zêde bûn. Îsraêl ji ber girtina rêyên deryayî yên Misirê ji keştiyên Îsraêlê re bi awayê êrîsî Misirê kir, di encamê de Tengava Tîranê ji nû ve ji Îsraêlê re hat vekirin û her wiha Hêzên Lezgîn ên Neteweyên Yekbûyî (UNEF) li ser sînorê Misir-Îsraêlê hatin bicihkirin. Di mehên beriya destpêkirina Şerê Şeş Rojan a hezîrana 1967an de, alozî dîsa bi awayekî xeternak zêde bûn: Îsraêl helwesta xwe ya piştî 1956an dubare kir ku girtina din a Misirê ya Tengava Tîranê ji keştiyên îsraêlî re dê bibe sedemek casus belli. Di gulana 1967an de serokê Misirê Cemal Ebdul Nasir ragihand ku tengava Tîranê dê dîsa ji keştiyên Îsraêlê re were girtin. Dûv re wî leşkerê Misirê li ser sînorê bi Îsraêlê re seferber kir û her weha ferman da ku tavilê hemî personelên UNEF vekişin.
Êrîşên esmanî yên Îsraêlê
Di 5ê hezîrana 1967an de, dema ku UNEF di pêvajoya derketina ji herêmê de bû, Îsraêl rêzek êrîşên esmanî yên pêşîlêgirtinê li dijî balafirgehên Misirê û tesîsên din pêk anî û dest bi xebata xwe ya şer kir. Hêzên Misirî bi vê yekê surprîz bûn, û hema hema tevahiya asmanî yên leşkerî yên Misirê hatin rûxandin. Ev bû sedema avantaja Îsraêlê di serweriya hewayî de. Di heman demê de, artêşa Îsraêlê dest bi êrîşa bejayî bo ser nîvgirava Sîna ya Misirê, û her wiha Zîvala Gazayê ya di bin dagirkeriya Misrê de, kir. Piştî hin berxwedanên destpêkê, Nasir fermana valakirina nîvgirava Sînayê da;  di roja şeşemîn a pevçûnê de Îsraêl tevahiya Nîvgirava Sînayê dagir kiribû. Urdun, ku beriya destpêkirina şer bi tenê hefteyekê bi Misirê re ketibû peymana parastinê, li dijî Îsraêlê xebitî. Urduniyan êrîş li dijî hêzên Îsraêlî pêk anîn da ku pêşveçûna Îsraêl sist bikin. Di roja pêncan de Sûriye bi topbarankirina çeperên Îsraêlî li bakur tevlî şer bû.
Misir û Urdun di 8ê hezîranê de, Sûriye jî di 9ê hezîranê de li ser agirbestê li hev kirin û di 11ê hezîranê de fermana agirbesta bi Îsraêlê re hate îmzekirin.
Encam
Şerê Şeş Rojan bû sedema zêdetir ji 20,000 qurbaniyên Ereb û ji 1,000 kêmtir windahiyên îsraêlî. Di dema rawestandina şer de, Îsraêlê Girên Golanê yên Sûriyê, Şerîeya Rojava ya ji aliyê Urdunê ve hatiye girêdan (Qudsa Rojhilat jî tê de) û nîvgirava Sîna ya Misrê û herwiha Zîvala Gazayê ya ji aliyê Misrê ve hatiye dagirkirin, bi dest xistibû.
Jicîhûwarkirina xelkê sivîl di encama Şerê Şeş Rojan de dê encamên demdirêj hebe, ji ber ku derdora 280,000 heta 325,000 filistînî û 100,000 sûrî ji Şerîeya Rojava û Girên Golanê reviyan an jî hatin derxistin.
Nasir piştî serketina Îsraêlê ji şermê îstifa kir, lê piştî çend xwepêşandanên li seranserê Misirê ji nû ve hat vegerandin. Piştî şer û pevçûnan, Misirê heta sala 1975an Kanala Suezê girt, ku ev yek bû sedem ji bo krîza enerjiyê ya 1970 an û krîza neftê ya 1973 an, ji ber ku bandorek li ser şandina nefta ku ji Rojhilata Navîn bi rêya Kanala Suezê diçû Ewropayê hebû.
Windsbach
Windsbach bajarokekî navçeya (Landkreis) Ansbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Norek
Norek (bi tirkî: Murat), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Himmelkron
Himmelkron şaredariyeke navçeya (Landkreis) Kulmbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Schwaan
Schwaan, bajarekî navçeya (Landkreis) Rostockê li herêma Mecklenburg-Vorpommern a Almanyayê ye.
Saint-Marc-sur-Seine
Saint-Marc-sur-Seine, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Schwanebeck
Schwanebeck, bajarekî navçeya (Landkreis) Harzê li herêma Saksonya-Anhalt a Almanyayê ye.
Qişlaq Darçîn
Qişlaq Darçîn gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Manou, Eure-et-Loir
Manou, komuneke departementa Eure-et-Loir ya li bakurê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin.
Xinxine
Xinxine gundekî ser bi navenda bajarê Nexedeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 399 kes (82 malbat) bûn.
Çeşme
Çeşme, navçeyek tûrîstîk ya bajarê Îzmîrê ye.
Erdnîgarî
Navçeya Çeşmeyê li rojavayê bajarê Îzmîrê cîh digire û li ser nîvgirav a Urla yê hatiye avakirin. Li rojhilatê navçeyê Urla û li bakûr, rojava û başûrê navçeyê bi Deryaya Egeyê hatiye dorpêçkirin.
Kergan Qedîm
Kergan Qedîm, gundekî ser bi navenda bajarê Bostanabadê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Saint-Vigor-d'Ymonville
Saint-Vigor-d'Ymonville, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Saint-Martin-de-la-Mer
Saint-Martin-de-la-Mer, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Wolframs-Eschenbach
Wolframs-Eschenbach bajarokekî navçeya (Landkreis) Ansbach li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Arzink
Arzink (bi tirkî: Oymapınar), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Ankang
Ankang, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Shaanxiyê de cih digire.
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2018an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 225.000 kesî
Sûkyan
Sûkyan (bi tirkî: Sükyan), gundekî bi ser navçeya Bongilana Çewligê ve ye.
Marboué
Marboué, komuneke departementa Eure-et-Loir ya li bakurê Fransayê ye.
Eyşe Şan
Eyşe Şan (jdb. 1938 Amed − m. Îzmîr), stranbêjeke navdar a kurd e.
Di dîroka serhildana çand û hunera Kurdistanê de, yek ji wan hunermendên ku li diji siyaseta çewt û asimilasyona reş û bi hêza Kemalistan li bakurê Kurdistanê mina şêre jinekê li berxweda Eyşe Şan bû. Eyşe Şanê bi wi dengê xwe yê şilik û nazik, bi wan kilamên xwe yên resen, gotina bav û kalên me anko (şêr şêre çi jin çi mêr e) di çax û serdemekê de da ispatkirin ku komara stemkara Tirkiyê xewna ji holê rakirina gelê Kurd û hemû taybetmendiyen kulturi û çandiyên Kurdan deqideyekê ji serê xwe dernedixistin.
Saint-Vincent-Cramesnil
Saint-Vincent-Cramesnil, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Eyşe Şan
Jiyan
Eyşe Şan ku di nava civata Kurdan da bi navên mina Eyşana Kurd, Eyşe Şan, Eyşe Xan, Eyşana Osman, Eyşana Eli û Ayşa Şan tê nasîn di çiriya paşîn a sala 1938an li bajarê Diyarbekirê hat dinê. Ji aliyê bav û dê de xwedî malbatek mezin û navdare. Navê diya wê Heciye Xanim û ji êla Hacî Mistefa Begên Erziromê ye, navê bavê wê jî Osman e û ji eşîreta mezina Cibriyan e. Bavê Eyşe Şanê Osman bi xwe ji dengbêjeki navdar û herwiha miroveki gelek dindar û xwedêtirs bû.
Qişlaq Xanlû
Qişlaq Xanlû gundekî ser bi navenda bajarê Keleyber li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Eyşe Şan
Jiyan
Dema ku dengbêjên Kurd di mala bavê Eyse Şanê de li dora hev diciviyan Eyşe Şanê jî ji wan çaxên bi qîmet mifa werdigirt û bi heval û destexuşkên xwe re li pişta deriyê dîwanxanê heya berê sibê rûdinişt û bi evînek kûr li dengê stranbêj û dengbêjên mêvan guhdarî dikir. Eyşe Şan carna bi bîhîstina dengê wan mest û mendehoş dibû û haya wê ji dinyayê nedima. Ew dibû Zîn û li Cizira Botan bi Memê Alan re dipeyvî, carna ji ew dibû Xecê û li serê çiyayên Sîpan û Xelatê bi Siyamend Silîvî re di geşt û gulzaran de digeriya. Dane berheva dengbêjê mezinê Kurdistanê Evdalê Zeynikê û Gulêya Ermenî weke careke din jêre zindî dibûn. Bi deng û naveroka stranên dengbêjên Kurd serbihuriya Derwêşê Evdî û Edûlê, mîna rêze filmekê li ber çavên wê zindî û derbas dibû. Di vê derbarê de Eyşe Şan dibêje:‘’ Xweziya der û diwarên mala bavê min bi ziman bûna ku ji were behsa wan roj û şevan bikirana, erê ez hertim bi hesret dibêjim xweziya zimanê dîwarê mala me ya li Diyarbakirê hebûya û ji me re qala wan sevbêrkên dengbêjan bikira. Min di quncikan de li dengbêjan guhdarî dikir. Min wisa guhdarî dikir ku yekî gazî min bikira, ezê veciniqiyama. Dengê bavê min yê zîz û xemgîn teisîrek mezin li min dikir. Sal diborîn lê dengê wî ji guhê min derneket ‘’
Eyşe Şan ji despêka xûyakirina hunera xwe ji aliyê bav û birayên xwe ve rastî nerazîbûnan tê, bavê wê ji bo jin û keçan stranbêjiyê bi gunehek mezin dihesbîne û li gor şerieta islamê dengê jinê ji bo stranbêjiyê heram û guneh dizane. Dema ji bavê Eyşe Şanê tê xwestin ku çend stranên xwe li kompaniyekê tomar bike, ew bi xwe jî pêşnyara pilakçiyan ya ji bo amadekirina kasêtekê napejirîne, lê Eyşe Şan bi hemû zehmetî û çanda paşverotiyê ya li diji xebata huneriya jinan, li berxwe dide û dixwaze ew ji bi dengê xwe ji civata xwe re xizmetekê bide meşandin.
Naveroka stranên Eyşe Şanê
1_ Stranên kilasik û kilamên bav û kalan ku bi sedan sale sing bi sing ji aliyê dengbêjên Kurd ve hatine gotin û parastin û samanek netewi û diroki tên hesibandin. Eyşe Şanê ji riya wan şopandiye û gelek stranên kilasik ji mirinê rizgar kirine: Weke strana Cembeliyê mirê Hekariyê, Strana Mem û Zinê(1), Lê lê Bêmal(2), Zeriî heyran, Cemîle, Bêrîvanê, Kocerê, Lawikê Metînî, Meyro, Hesenîko û gelekên din.
2_ Stranên ku serûkaniya wan jiyan û ditinên Eyşe Şanê ne û wê di çaxê jiyana xwe de afirandine û xwindine. An ji mirov dikare bêje naveroka wan stranan xwedik û awêneya jiyana Eyşe Şanê ne.
Ji wan strana (Derdê Hewiyê an wela te nastînim) ku li ser paşverotiya adet û orfên civaka Kurdistanê û zordariya mêran û tehqirkirina şexsiyeta jinên Kurd hatiye gotin, bala mirovan pir dikişine ser xwe. Herwiha strana (Qederê Yar) ku li ser jiyan û bextreşiyên xwe yên di cihanê de kişandine, weke tabloyeki bedew neqişandiye.
Eyse Sanê strana (Xerîbim Dayê) li ser mirina dayika xwe gotiye ku beriya mirinê ji kurên xwe daxwaza dîtina Eyse Sanê kiribû, lê wan ew daxwaza dayika xwe nepejirandibûn.
3_ Pişti sala 1990an ku agirê şoreş û serhildanên netewi li bakurê Kurdistanê berfirawan bûn, êşiq û heza Eyşe Şanê ya ji bo Kurdistanê ku bi salan ji aliyê Kemalistan ve hatibû serkutkirin, ji nûve geş û gor bûn. Ji bona wê ji Eyşe Şanê bi dengê xwe yê hertin xweş bûyerên siyasi ji ku di civata wê de diqewmin anin ziman. Stranên siyasi ku Eyşe Şanê di salên dawiya jiyana xwe de xwindine bi pirani behsa wêrankirina gund û bajarên Kurdistanê û qetilamên ku dagirkerên Kurdistanê pêkanine dike û bi vi rengi Eyşe Şan helwesta xwe ya ji doza welatê xwe re dide diyar kirin.
Stranên Werin werin Pêşmergene, Newroz û Diyarbekir li ser bûyerên Kurdistanê hatine strin.
Giringiya xebat û hunera Eyşe Şanê di vir de ye ku wê di wan salên reş de ku siyaseta asimilasyona Tirkan her dera Kurdistanê girtibû bin bandora xwe û zimanê kurdî li bakûrê Kurdistanê heta di nava malbatên Kurd de jî qedexe bû, bi zimanê şirînê kurdî lorik û stranên kurdî gotin û awazên wê bûn melhemek ji bo tenahiya dilbirindar û Kurdistaniyên ku nedixwastin serê xwe ji ber dagirkeran bitewinin.
Dengê wê bû hêviya wan kesên ku baweriya xwe bi Kemalîsm û asîmîlasyona dijwar neanîbûn.
Di çaxê ku jin û mêrên Kurdan li her derê neçar bûn kincên kurdî ji ber xwe bavêjin, Eyşe Şan bi kiras û fîstanên kurdî li bajarên Kurdistan û Tirkiyê derket pêşberiya gel û bi dengê xwe yê şilik û nazik evîna ji bo welat, ziman û strana kurdî di dilê herkesî de diafirand. Ew ji dijminên axa bav û kalên xwe qet netirsya, ji ber ku heya dawiyê baweriya wê bi hebûna gelê Kurd hebû. Li hemberi vê heza wê dijminê nifşparêz jî li her derê jê re astengi derxistin û ew ji çalakiyên kar û xebata hunerî berbend kirin.