cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Christy White
Jiyana wê
Christy White lîstikvan û modeleke Yewnanî ye, di de li Atînayê, Yewnanistanê ji dayik bûye. Di sala 2021ê de, wê di pîşesaziya AV-ê de bi studyoya fîlmê "V.T." dest bi kariyera xwe kir.
Merdîs, Aldûş
Merdîs (bi tirkî: Çifthisar), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Çavkanî
Di dîroke de navên gund û bajarokên Aldûşê
Heinrichsthal
Heinrichsthal şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Zhangye
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 1.199.515 kesî
Gîvdiş
Gîvdiş Yan jî Gîvdîş (bi tirkî: Yayladalı), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Çavkanî
Di dîroke de navên gund û bajarokên Aldûşê
Lîsteya gundên Miyaneyê
Navên gundên Miyaneyê bi rêza alfabê:
Felsefeya dîrokê
Felsefeya dîrokê lêkolîneke felsefî ya dîrok û dîsîplîna wê ye. Ev têgih ji aliyê fîlozofê fransî Voltaire ve hatiye danîn.
Di felsefeya hevdem de cudahiyek di navbera felsefeya dîrokê ya spekulatîf û felsefeya dîrokê ya rexneyî de ku niha wekî analîtîk tê binavkirin, derketiye holê. Felsefeya dîrokê ya spekulatîf li wate û armanca pêvajoya dîrokî digere lê belê ya rexneyî bingeh û encamên dîrokê û rêbaza dîrokî lê dikole. Navên van ji ciyawaziya C. D. Broad a di navbera felsefeya rexneyî û felsefeya spekulatîf de hatine wergirtin.
Röslau
Röslau şaredariyeke navçeya (Landkreis) Wunsiedel li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Aÿ-Champagne
Aÿ-Champagne, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Sofiyan, Aldûş
Sofiyan (bi tirkî: Sofiyan), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Çavkanî
Di dîroke de navên gund û bajarokên Aldûşê
Johannesberg, Bavyera
Johannesberg şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Hösbach
Hösbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Tart-le-Bas
Tart-le-Bas, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Kanchan Rup
Kanchan Rup, bajarekî welatê Nepalê ye û li Herêma Jimare 2 (Province No 2) de cih digire.
Baconnes
Baconnes, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Xizmeta Parastina Sînor a Ûkraynayê
Xizmeta Parastina Sînor a Ûkraynayê (Державна Прикордонна Служба України, Derzhavna Prykordonna Sluzhba Ukrayiny; bi kurte. ДПСУ, DPSU) an XPSU nobedarên sînorên dewleta Ûkrayna ye. Ew ajansek qanûnî ya serbixwe ya peywira taybetî ye, ku serokê wê di bin serokatiya Serokê Ûkraynayê de ye.
Claudia Antonelli
Claudia Antonelli (jdb. 1987 li Chiavari, Lîgûrya, Cenova, Îtalya) pornostêrkeke ya berê ya  îtalyan bû.
Jiyana wê
Claudia Antonelli di sala 1987 de li Cenova, Îtalya ji dayik bû. Ew ji salên 2006 heta 2010 wekî pornostêrk xebitî. Ew ji bilî zimanê îtalî, inglîzî û spanî jî dizane.
Tellecey
Tellecey, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Tensta
Tensta taxeke devera Västerortê ya şaredariya Stockholmê ye, li Swêdê.
Chaozhou
Chaozhou, bajarekî di asta wîlayetê de ya welatê Çînê ye û di herêma Guangdong de cih digire.
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2016an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 2.646.000 kesî
Valmont, Seine-Maritime
Valmont, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Kahl am Main
Kahl am Main şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Teleskopa Fezayê ya Hubble
Teleskopa fezayê ya Hubble an jî Teleskopa esmanî ya Hubble teleskopa fezayê ku di sala 1990an de ber xulgeha Zemînê ya nizm hatiye şandin, û hê li kar e. Tevî ku ew ne teleskopa esmanî ya pêşîn jî be, Hubble ya herî mezin û piralî ye. Teleskopa Hubble bi navê esmangerê amerîkayî Edwin Hubble binavkirî ye.
Neynika wê 2-4 metre e. Xulgeha Hubble ku li derveyî çelexwariya atmosfera Erdê digere, rê dide wê wêneyên bi kalîteya zêde bikşîne, ji ber ku ronahiya paşxaneyê ji teleskopên zemînî gelek kêmtir e. Hubble wêneyên ronahiya berçav ên herî kitekit kişandin, rê dide bergeheke kûr ber valageh û demê. Gelek ji çavdêriyên Hubble astrofizîkê pêş xisitye, wek diyarkirina rêjeya radana gerdûnê.
Heydik
Heydik (bi tirkî: Haydik), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Çavkanî
Di dîroke de navên gund û bajarokên Aldûşê
Armûdaq
Armûdaq gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Bagneux, Marne
Bagneux, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Ternant, Côte-d'Or
Ternant, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Baxbanan Olya
Baxbanan Olya gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Karlstein am Main
Karlstein am Main şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Bromsten
Bromsten taxeke devera Västerortê ya şaredariya Stokholmê ye, li Swêdê.
Aşma
Aşma (bi tirkî: Açma), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Çavkanî
Di dîroke de navên gund û bajarokên Aldûşê
Terrefondrée
Terrefondrée, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Thiersheim
Thiersheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Wunsiedel li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Dongguan
Dongguan, bajarekî di asta wîlayetê de ya welatê Çînê ye û di herêma Guangdongê de cih digire.
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 8.220.207 kesî
Silêmanê Hacî Bedriya
Silêmanê Hacî Bedriya (z. 1922 - m. 2012), yek ji kesayetiyên navdar yên devera Zaxoyê ye. Kolîja leşkerî ya Îraqê qetandiye û bûye efser. Di şerê cîhanî yê duyem de di nav rêzên leşkerê Brîtanî de efser bû û li Kîprosê li dijî Almanyaya Nazî şer kiriye. Rolê wî di şoreşa îlonê de pir mezin bû, berpirsê hêza Helgord bû û kesayetiyek herî nêzîk yên serkirde Mistefa Barzanî bû. Di gelek şeran de li dijî rêjîma melbendî ya Bexdê pişikdar bûye, weke şerê serê Metînî, Geliyê Zaxo, Eyn Zale, Makok, Karox, Hendrîn, Geliyê Elî Beg, Sefîn û gelek şerên din.
The Residents
The Residents komek hunerî ya amerîkî ye û komek rockê ya hunerî ye. Ew bi muzîka xwe ya avant-garde û karên multimedia têne naskirin. Destpêka derketina wan a fermî di sala 1974an de bû. Wan bêtirî 60 albûm û gelek klîbên muzîkê derxistîne. Herwisa gelek xelat jî wergirtîne.
Bannay, Marne
Bannay, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Varengeville-sur-Mer
Varengeville-sur-Mer, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Baxderesî
Baxderesî gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Bannes, Marne
Bannes, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Sanaa
Sanaa (erebî:صنعاء Ṣanʿâʾ). Paytexta Yemen'ê ye. Gor hejmarên 2017 nûfusa bajer 2,545 mîlyon kes e.
Kleinostheim
Kleinostheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Thenissey
Thenissey, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Kleinkahl
Kleinkahl şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Kevirsor
Kevirsor (bi tirkî: Burçaklı), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Çavkanî
Di dîroke de navên gund û bajarokên Aldûşê
Carthago delenda est
Ceterum autem censeo Carthaginem esse delendam ("Hê jî, ez dibînim ku Qertac divê bê hilweşandin") gelek caran wek Carthago delenda est yan Ceterum censeo tê kurtkirin, hevoka latînî ye, ji aliyê Katoyê Mezin ve hatiye gotin, siyasetvanekî Komara Romê. Hevok ji nîqaşên ku li Senatoya Romî rû da peyda bû berî Şerê Pûnîk ê Sêyem di navbera Rom û Qertacê de, tê gotin ku Kato ew wek encama hemû axaftinên wî bi kar aniye da ku bavêje şerê derkeve.
Jandirvank
Jandirvank (bi tirkî: Çamiçi), taxeke biser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Varneville-Bretteville
Varneville-Bretteville, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Jandirvank
Çavkanî
Di dîroke de navên gund û bajarokên Aldûşê
Başbilax, Miyane
Başbilax gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Radyoya Swêdê
Radyoya Swêdê (bi swêdî: Sveriges Radio, bi inglîzî: Radio Sweden Kurdish) pişka kurdî ya Radyoya Swêdê ye. Bi kurmancî û soranî rapor û nûçeyên derbarê Swêdê û revenda kurd li Swêdê pêşkêş dike.
Xebatkarên ku heta niha demên dirêj di pişka kurdî ya Radyoya Swêdê de kar kirine: Nasser Sîna, Zana Schiroyi, Şîlan Diljen, Lorîn Berzencî, Nazanîn Mahmoud, Niştiman Irandoust, Beşir Kavak, Şaho Mwany û Robin Şahin.
Barbonne-Fayel
Barbonne-Fayel, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Thoires
Thoires, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Alman, serdeşt
Alman, serdeşt gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 0 kes (0 malbat) bûn.
Ebûbekirê Şaşî
Ebû Bekir Şaşî an Muhemmed Meyahanî yek ji zanyarekî îslamê yê girîng yê kurd ê mezheba şafiî ye.
Di sala 1037-38an de li Farqînê ji dayik bûye, Navê bavê wî Ehmed e. Ji bo perwerdehiya xwe çûye Bexdayê li cem Şêx Ebû Îshaq Şîrazî xwendiye. Li ser fiqihê gelek pirtûk nîvîsandiye.
Bi xwe di sala 1113-14an de li Bexdayê wefat kir.
Badlû
Badlû gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Krombach, Bavyera
Krombach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Thierstein, Bavyera
Thierstein şaredariyeke navçeya (Landkreis) Wunsiedel li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Çamik
Çamik ( an ?), mezreke gundê Seydmehmûdê bi ser navçeya  Aldûşa Semsûrê ve ye.
Axsan
Axsan (bi tirkî: Aksan), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Mespelbrunn
Mespelbrunn şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Baslieux-sous-Châtillon
Baslieux-sous-Châtillon, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Vassonville
Vassonville, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Alwatan
Alwatan gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 931 kes (139 malbat) bûn.
Thoisy-le-Désert
Thoisy-le-Désert, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Reddit
Reddit malpereke berhevoka nûçeyên civakî, nirxandina naverokên înternetê, û nîqaşê ya amerîkî ye.
Endamên tomarkirî dikarin naverokên wan bispêrînin malperê wek lînk, nivîs, û wêneyan ku endamên din dengê xwe didin ê erênî yan neyînî. Şandî li gorî mijarê di desteyên ku ji aliyê bikarhênerên tên çêkirin de tên rêzkirin, ji wan desteyan re "subreddit" tê gotin, tê de mijarên cûr bi cûr, wek nûçe, siyaset, werziş, zanist, fîlm, lîstikên vîdyoyê, mûzîk, pirtûk, saxlemî, lênan, heywanên malê, û parvekirina wêneyan hene.
Reddit ji aliyê hevalên odeyê yên Zanîngeha Vîrjînya Steve Huffman û Alexis Ohanian ve di 2005an de hate damezrandin.
Vatierville
Vatierville, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Tia Mowry
Tia Dashon Mowry-Hardrict (née Mowry ;( z.6 Tîrmeh 1978) lîstikvanek Amerîkî ye. Navdarbûna wê dinav temşevana, dema ku rûla xwe ya bi navê ( Tia Landry) gêrandî, di  (sitcom Sister, Sister (1994–1999)  ) de. sala 1990 de destbi vî karî kirîya.
Kalêbadrê
Kalêbadrê an Kalêbedrê gundekî ser bi komelgeha Şariya ve ya. piştî gundê kalêbadrê yê kavin ji ba rejîma bahs va wek gundên diyên kurd li başur tê wêrankirn xalkê gûnd heman gûnd bi hamnan nav li komegeha şariya ava dikin.
Tia Mowry
Jiyana kesane
Jiyana kesane di 2008 de digel Cory Hardrict di zewica. ,  û Di 2011 de hat ragihandin, ku Mowry û Hardrict li benda zarokê xwe yê yekem in ew di 28ê hizêrana 2011 de bû dayika  kurekî    û herwesa  keça jî  di 5ê Gulana 2018an de ji bo wan çêbû. .
Mainaschaff
Mainaschaff şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Tröstau
Tröstau şaredariyeke navçeya (Landkreis) Wunsiedel li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Galaksiya Andromedayê
Galaksiya Andromedayê, wek Messier 31, M31, an NGC 224 jî tê nasîn, galaksiyeke lûleyî ye ku ji Zemînê teqrîben 2,50 milyonên salên ronahiyê bi dûr e. Ew galaksiya herî nêzîk ji Kadizê û gelek caran wek Nebuloza Mezin a Andromedayê di nivîsên kevn de dihat nişankirin.
Dirêjahiya Andromedayê teqrîben 220,00 salên ronahiyê, û a herî mezin li Koma Deverî, a ku tê de Kadiz û Galaksiya Triangulumê jî hene, û galaksiyên din ên biçûk. Tevî keşf û vedîtinên berê ku bêhtir hêmana tarî di Kadizê de heye û dibe ku galaksiya herî mezin di komê de, di sala 2006an de çavdêriyê Teleskopa Esmanî ya Spitzer eşkere kir ku di Andromedayê de 10 trilyon stêrk hene: bi kêmî du caran hejmara stêrkên Kadizê ye, ku li gorî texmînan 200-400 milyar in. Girseya Andromedayê wek 1.5×1012 girseyên rojê tê texmînkirin, lê girseya Kadizê wek 8.5×1011 girseyên rojê tê texmînkirin.
Tê pêşbînîkirin ku Kadiz û Andromeda dê piştî 4.5 milyar sal bi hev bixin, û di dawiyê de dê bibin yek û galaksiya hêkeyî ya girs çêkin. Mezinahiya xuya ya Galaksiya Andromedayê 3,4 e, wê bi çavê rût di şevên bê heyvê de dixwiye.
Çavkanî
Kategorî:
Jêdera pileya yekem
Di rojnamevaniyê de jêdera pileya yekem dikare keseke ku xwedî zanîna rasterast a rewşekê yan belgeyeke ku ji hêla keseke wiha ve hatiye nivîsandin, be.
Jêderên pileya yekem ji jêderên pileya duyem tên cudakirin. Jêderên pileya duyem belgeyên ku jêderên pileya yekem vedibêjin, şîrove dikin, an jî li ser wan ava dibin in. Bi gelemperî, qeydên ku piştî bûyerê hatine nivîsandin jêderên pileya duyem in. Jêdereke pileya duyem jî li gorî awayê bikaranînê wekî jêdereke pileya yekem dikare were hesibandin. Wek mînak, dibe bîranînên nivîskarekê di lêkolînên derbarê nivîskarê xwe de yan jî li ser hevalên wê yên ku di hindurê wê de têne destnîşankirin de wekî jêdereke pileya yekem were hesibandin, lê heman bîranîn dikare bibe jêdereke pileya duyem heke ji bo lêkolîna çanda ku nivîskarê wê tê de jiyaye were bikaranîn. Divê "yekem" û "duyem" wekî têgihên guherbar werin fêmkirin, piştî ku çavkanî li gorî konteskta dîrokî ya taybet û tiştê ku tê lêkolandin were kategorîzekirin.
Ale (kommun)
Ale kommun, anku şaredariya Ale, şaredariyek e li parêzgeha Västra Götaland li rojavayê Swêdê. Navenda şaredariyê Nödinge-Nol e.
Elesker Novrûzov
Çîroka jiyana wî
Elesker Novrûzov di 1ê tebaxa 1949an de di malbatekî kurd li navçeya Laçînê yê gundê Kurdhacê ji dayik bûye. Dibistana navîn a bajarê Kurdhacê di sala 1966an de lîsansa bilind xwendî ye. Di salên 1968-1970 de li Komara Sovyeta Sosyalîst a Ermenîstanê li bajarê Gyumriyê wezîfe kir. Di sala 1971ê de tevlî Teknîka Şûşa Pedaqojî dibe, di sala 1973an de mezûn dibe û pisporiya mamosteyê perwerdeya bedenî wergirtiye. Di wan salan de li bajarên ku lê ji dayik bûye di dibistanên pispor de dest bi kar dike. Di dema xebatê hurmeta mezin a mamoste û xwendekaran girt. Di sala 1979an de hatiye Xocaliyê û wek pisporiya xwe li dibistanê xebatên xwe yên mamostetiyê domandiye. Ji sala 1990î heta mirina xwe, wek birêvebirê daîreya bacê ya Xocaliyê kar kiriye.
Qehremanbûna neteweyî
Bi biryarnameya Serokatiya Komara Azerbaycanê ya di 25ê sibata 1997an de û hejmara wê 533 ye, Elesker Novrûzov piştî mirina xwe wek "Lehengê Netewî yê Azerbaycanê" hat ragihandin.
Ale (kommun)
Şaredariya Ale di sala 1974an de hate damezrandin, piştî yekkirina şaredariyên berê yên Nödinge, Skepplanda û Starrkärr. Yekeya îdarî ya nû navê xwe ji navê kevn Ale Hundred girtiye.
Li Aleyê yek ji yarîgehên herî pêşîn ên bandî (bandy) yên hundirê xaniyî hatiye avakirin.
Batlaq, Miyane
Batlaq gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Aqêl
Aqêl gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Barîkayî
Barîkayî gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 123 kes (34 malbat) bûn.
Kalêbadra kavn
Kalêbadra kavin an Kalêbedr kavn ew gûndaya yê ji ba Rijêma bahs ve wek gundên diyên başur tê xirbkirin. li piştî rijêma bahs nemayê carek dî ev gûnd wek Gûndên din yê başur ji ba harêma kurdistanê ve tê avakirin. li niha dû gûn hene û herdû jî jiyan lê berdwam bi navê (kalêbadrê) û (kalêbadra kavin)
Mafên kesên LGBT li Çeçenistanê
Mafên kesên lezbiyen, gay, bîseksuel û transgender li Çeçenîstanê ji mêj ve bû sedema fikaran di nav rêxistinên mafên mirovan ên wekî Amnesty International û Human Rights Watch. Wekî beşek ji Federasyona Rûsyayê, qanûnên LGBT yên Rûsyayê bi fermî derbas dibin. Lê de facto, ji bo hemwelatiyên LGBT ti parastin tine, û tê îdiakirin ku rayedarên Çeçen malbatan teşwîq dikin ku zarokên xwe yên hevzayend bikujin.
Ji Adara 2017an vir ve, çewisandineke tund li ser civaka LGBT bû sedema revandin û binçavkirina mêrên hevzayend û bîseksuel, ku rastî lêdan û îşkenceyê hatin. Zêdeyî sed mêr, û dibe ku çend sed mêr, bûne hedef. Herî kêm sê, û tê gotin ku bi qasî 20 kes hatine kuştin. Hejmara kesên hatine binçavkirin û kuştin ne diyar e. Panelek ji şêwirmendên pispor ên Konseya Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî di destpêka Nîsana 2017an de ragihandibû ku: "Ev kiryarên çewisandin û tundûtûjiyê ne di astek nedîtî de li herêmê û binpêkirinên cidî yên berpirsiyariyên Federasyona Rûsyayê li gorî qanûnên mafên mirovan ên navneteweyî ne."
Aliyên çandî
Çeçenistan civakeke îslamî ya pir kevneperest e ku tê de homofobî berbelav e û homoseksuelî tabû ye. Piştî du pevçûnên çekdarî yên cudaxwaz ên salên 1990î – Şerê Yekem ê Çeçenistanê û Şerê Duyemîn ê Çeçenistanê – Çeçenistan di bin serokatiya Axmad Kadyrov û kurê wî Ramzan Kadyrov, serokê niha yê komara Çeçenistanê, de "her ku ber bi kevneperstiyê ve çû". Li Çeçenistanê, wekî li herêmên din ên başûrê Rûsyayê, Serokê Rûsyayê Vladîmîr Pûtîn "desthilat da serokên herêmî ku şirovekirina nirxên kevneşopî yên misilmanan bi cih bînin." Rêxistina Çavdêriya Mafên Mirovan di 2017an de ragihand: "Zehmet e ku meriv binirxîne ka li Çeçenîstanê homofobî çima ewqas zexm û zêde ye, mirovên LGBT çima ewqas xeternak in. Kesên LGBT ne tenê di bin metirsiya çewsandina desthilatdaran de ne, di heman demê de ji ber xerakirina namûsa malbatê ji aliyê xizmên xwe ve dibin qurbaniyên 'kuştinên namûsê'." Çalakvanek ji Tora LGBT ya Rûsyayê diyar kir ku ji ber ku rayedar dizanin ku girtiyên hevzayend ji hêla malbata wan ve wê bên kuştin, bi zanebûn ji zindanan têne berdan. Kadîrov jî angaşt kir ku li Çeçenistanê homoseksuel tine ne û heke hebin jî, "wan bibin Kanada, pesnê Xwedê bidin, ji bo ku xwînê paqij bike".
Rewşa qanûnî
Piştî ku Rûsyayê di dawiya salên 1800î de Çeçenistanê dagir kir, yekemcar hevzayendîtiyê li Çeçenistanê neqanûnî hate kirin. Piştî Şoreşa Cotmehê, tevahiya Rûsyayê dîsa hevzayendîtiyê qanûnî kir, lê ew di bin destê Joseph Stalin de ji bo tevahiya Yekîtiya Sovyetê ji nû ve hate sûcdar kirin. Li Rûsyayê di sala 1993an de hevzayendî careke din hat qanûnîkirin, tevî ku di navbera 1991 û 2000an de Çeçenistan defakto ji Rûsyayê serbixwe bû. Serokê Çeçenistanê Aslan Maşhadov, ji bo ku bi şerxwazên îslamîst re li herêmê reqabetê bike, di sala 1996an de qanûnên şerîatê pejirand û xala 148ê ya qanûna cezaya Çeçenistanê derxist. Li gorî vê xalê têkiliya hevzayendî ya anal a lihevhatî di du sûcên pêşî de wê bên ceza kirin û di sûcê sêyemîn de wê cezaya îdamê bê pejirandin.
Rêberê niha Ramzan Kadyrov, yê ku Rûsyayê piştgirî dide, Îslam anî rojeva jiyana rojane ya Çeçenistanê, û hevzayendên ku zayendiya xwe eşkere dikin, her ku diçin ji hêla malbatên xwe ve têne cûdakirin û dûrxistin. Ramzan Kadyrov di sala 2006an de dest bi siyaseta xwe ya civakî ya "kampanyaya fezîletê" kir. Wî pêşî êrîşî "bêexlaqiya" jinên ciwan ên Komarê kir û siyaseta teşwîqkirina kuştinên namûsê destnîşan kir û rola Kadyrov wekî parastvanê rolên zayendî yên "kevneşopî" di dawiyê de berbi kampanyaya dijî-LGBT ve çû.
Gelek Çeçen, bi taybetî li deverên bêtir bajaran, ji ajansên nûçeyan re bi awayeke anonîm nîşan didin ku ew bi taybetî li dijî polîtîkayên civakî yên Kadyrov in, wek ji nû ve yekkirina bi darê zorê ya hevberdanan û zextên nû yên lixwekirina hîcabê. Ew diyar dikin ku ev yek li dijî koda kevneşopî ya Çeçen a li ser cil û bergên jinan e, ku jin li şûna hîcaba tam a ku por vedişêre, divê bendekî teng li xwe bikin. Ew herwiha "mezinkirina nifşek a bi tevahî tundrew û olî" jî rexne dikin û ditirsin ku ev yek kesên muxalíf û malbata wan dixe xetereya lezgîn.
Organên dewletê di perwerdehiyê de û li deverên din çavkaniyên ji bo kampanyaya îslamîkirina Kadyrov veqetandine;  jinên ku tê dîtin ku cil û bergên wan "ne îslamî" xuya dikin, rastî êrîşa paintballê tên, û xortên xciwan di dibistanê de tên agahdarkirin ku ger destûra derketinê bidin xwişkên wan bêyî ku porê xwe veşêrin, ew ê rûbirûyê leneta herheyî bibin, û ew jî têne teşwîq kirin ku rayedaran agahdar bikin ka dê û bavên wan bi têra xwe li malê îslamê dikin.
Ferzkirina qanûnên Îslamî ya ji aliyê Kadyrov ve li dijî qanûnên berfirehtir ên Federasyona Rûsyayê û her wiha xaleke destûra Çeçenistanê ne, û Kadyrov bi eşkere dibêje ku Çeçenistan laîk e û tu ol nikare bibe fermî û mecbûrî, lê ew dîsa jî vê yekê bi piştgirîya diravî û siyasî ya Pûtîn dike. Ji ber vê yekê Rûsya rastî rexneyên komên mafên mirovan hat.
Rûsya bi fermî di Hezîrana 2013an de qanûnek dijî propagandaya hevzayendîtiyê derxist. Ew bi fermî belavkirina "propagandaya ji bo têkiliyên cinsî yên ne kevneşop" di nav zarokan de qedexe dike. Qanûn ji hêla gelek komên mafên mirovan ve, di nav de Human Rights Watch, hate rexne kirin ku li hember nifûsa LGBT de "bi eşkere cudakarî" dike. Ev qanûn wek yek ji sedemên ku Kremlin bi têra xwe zû bersiv nedaye çewsandina hevzayendan li Çeçenistanê, hatiye binavkirin.
Kortiyan
Kortiyan (bi tirkî: Beşgöze), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Çavkanî
Di dîroke de navên gund û bajarokên Aldûşê
Berg (kommun)
Bergs kommun, anku şaredariya Bergê (bi sámiya başûr: Bïerjien tjïelte), şaredariyek e li parêzgeha Jämtlandê li bakurê Swêdê. Navenda wê Svenstavik e. Şaredariya îro di sala 1971ê de hate damezrandin.
Thomirey
Thomirey, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Berg (kommun)
Parka jîngeha parastî ya çiyayê Hoverberget li Bergê ye, li nêzîkî Svenstavikê. Çiyayê Helags (Helagsfjället, bi sámiya başûr: Maajåelkie) û riya giştî ya herî bilind a Swêdê Flatruet, li rojavaya Bergê ne.
Berg bi swêdî tê wateya "çiya" û navê şaredariyê bi navê çiyayê Hoverberget binavkirî ye.
Sanaa Lathan
Sanaa McCoy Lathan (z. 19 .9.1971) lîstikvanek Amerîkî ye. Wekî lîstikvanek deng, Navdarbûne Wê bi rêya gelek fîliman bû weka fimên The Best Man (1999). Love &amp; Basketball (2000), Brown Sugar (2002), Alien vs. Predator (2004), Something New (2006), The Family That Preys (2008), Contagion (2011), and Now You See Me 2 (2016). dastpêka karê wê di sala 1996 de bû.
Film
Çavkanî
Hicaba mecbûrî li Îranê
Hicab li Îranê di 18’ê Gelawêja 1362’an de û ji aliyê meclisa Îslamî ya Îranê ve bi pesendkirina yasaya cezayên îslamî, ji ber neparastina hicabê li kolanên giştî û diyarkirina sizayê hat ferzkirin. Hinek jî li dijî pêwîstiya gotûbêjkirina hicabê ne, ji ber ku ew pirseke takekesî dihesibînin, ne bi komî. Ew dibêjin ku di destpêka şoreşa sala 1357`an de, mijara ferzkirina hicabê bûye cihê nakokiyê di navbera zanayan de. Li gorî hin dijberan, ferzkirina hicabê ne aliyê şerîetê ye û di Quranê de jî bi zelalî behsa wê nehatiye kirin.
Piştî ku Erebistana Siûdî di 2ê Cotmeha 2018an de qanûna hicabê ya mecbûrî betal kir û azadiya çalakiya jinan bi perdeyê nas kir, Komara Îslamî ya Îranê bû tekane hikûmeta fermî ku ligel komên nefermî yên bingehîn ên wek Talîban, DAIŞ û Boko Haram bi hicaba mecbûrî bawer dikin û wek qanûnê pêk tînin    , û cezayê binpêkirina wê jî heta 72 qamçiyan û cezayê girtîgehê ye.
Dozgerê Komara Îslamî ya Îranê Mihemed Cefer Montazerî roja Pêncşemî 23ê Hezîrana 2018ê, xeta sor a sîstemê bi nepêçayî ragihand û got ku ewê bi hemû hêza xwe li hember wê yekê bisekinin.
Li gor amarên ku ji aliyê Enstîtuya Gaman ve di sala 2020an de hatiye weşandin, %72 xelkê Îranê li dijî hicaba ferz in. Li aliyê din %15 alîgirê hicaba mecbûrî ne. 58% bi hîcabê bawer nakin, %26.6 jî bi hîcabê bawer dikin. Zêdetirî 50 hezar kes di vê rapirsiyê de beşdar bûne û nêzîkî %90 ji beşdaran rûniştvanên Îranê bûne. Encamên vê raporê nêrîna kesên xwendewar ên ji 19 saliyê zêdetir ên li Îranê dijîn (wek %85 ji mezinan li Îranê) nîşan dide û dikare bi asta pêbaweriyê 95% û rêjeya xeletiyê 5 ji vê nifûsê re giştî bike Herwiha di Îlona 2019an de, Mehdî Nasirî, sernivîserê berê yê rojnama Keyhanê, di kanala 4 televîzyona Komara Îslamî ya Îranê de ragihandibû: “Li gorî rapirsiya ku ji aliyê Wezareta Rewşenbîrî û Îrşada Îslamî ve hatiye encamdan, %70ê xelkê Îranê. civak li dijî ferzkirina hicabê ye." Wî her wiha got: Her sal hejmara kesên ku hîcabê li xwe dikin bi qasî 5% kêm dibe û encamên rapirsiya herî dawî ya ku ji aliyê Wezareta Îrşadê ve hatiye kirin jî nîşan dide ku li bajarên olî yên mîna Qumê jî piraniya xelkê li dijî hicaba mecbûrî ne. Nasirî her wiha ragihand, rayedarên Komara Îslamî ya Îranê ji ber ku encamên rapirsiyan derbarê hîcabê baş nabînin, rê li ber weşandina wê girtine.
Dîrok
Heya sala 1362’an tu qanûnek li ser pêwîstiya hicaba îslamî tune bû. Yekem zagona ku derbarê cilûbergên jinan de hat pesendkirin, madeya 102 ya zagona cezayê bû, ku piştre wek têbînî li madeya 141 a zagona sizaya îslamî ya sala 1375’an hate pejirandin.
Li gorî madeya 141 a cezaya îslamî "kesê ku li cemawerî, li cihên giştî û li ser rêyan rastî kirina heramê bê, ji bilî cezayê wê ji 10 rojan heta 2 mehan tê cezakirin." an jî 74 qamçiyan, û eger ew kiryareke ku nayê cezakirin, lê nefsbiçûkiya gel dişkîne, tenê bi cezayê girtîgehê ji 10 rojan heta du mehan an jî 74 qamçiyan tê cezakirin. Û di têbiniyê de wiha tê gotin: "Jinên ku bê hîcaba îslamî li kolanan û li ber çavan derkevin, ji 10 rojan heta du mehan yan jî ji 50 hezar heta 500 hezar rîal cezayê pereyan tê cezakirin." Piştî van hukm û belavokan pêlek qada medyayê ya ravekirin û danasîna hîcabê dest bi xebatê û afirandina çandê kir.
Bûyer û qewimîn
Gotinên Seyîd Ruhullah Xumeynî yên derbarê hîcabê de bi lez rastî xwepêşandanên nerazîbûnê yên komek jinan li navçeyên bakur, navend û rojavayê Tehranê hat, lewra wêneya vê xwenîşandanê li kêleka manşeta rojnameyên 17ê Esfanê hat danîn. “Daxwaza Îmam ew e ku li welat hicaba Îslamî were girtin. Dirûşma jinên berxwedêr ew bû ku hîcab paqijiyê nayne û hicaba her kesî di saziya xwe de ye. Axaftvana merasîmê her wiha di wê baweriyê de bû ku ji ber ku jin û mêr ji bo serketina vê şoreşê xebat kirine, divê her du jî azad bin. Van dijberiyan di rojên pêş de jî berdewam kirin. Keç û jin li hin dibistanên Tehranê xwepêşandan kirin. Karmendên jin ên firokexaneya neteweyî ya Îranê li dijî vê fermanê derketin. Komek xebatkarên jin ên li Tehran û hin bajarên mezin jî tevlî van çalakiyan bûn. Helbet ev tevgerên nerazîbûnê yên girûpek ji alîgirên fermana Îmam bê bersiv neman û carna nakokiyên devkî di navbera her du girûpan de gur dibûn û carna jî tundrewî ji aliyê hêzên şoreşger ve dihatin ragihandin. Di vê kêliyê de slogana “Ya Sarri, Ya Tosarî” hat berzkirin û di rojnameyan de jî cih girt.
Mihemed Husên Sefer Herendî li ser tundrewên wan salan wiha dibêje:Di vê derbarê de, Hesen Rûhanî ku yek ji yekem pêşdebirên hicaba mecbûrî bû, di bîranînên xwe de wiha dinivîse:
Xwepêşandanên 17’ê Adara 1357’an
wepêşandana jinan di 8`ê Adara sala 1357`an de (wekhev 17`ê Adara 1357`an) û pênc rojan piştî wê, yek ji girîngtirîn rojên dîroka tevgera jinan li îranê û bûyerên çarenivîsa şoreşa Îranê ya sala 1357`an bû. 8ê Adarê Roja Jinan a Cîhanê ye.
Piştî du hefteyan ji serkeftina şoreşa 1357’an, nivîsgeha Xumeynî biryar da ku yasaya piştevaniya malbatê betal bike û hîcaba Îslamî ferz bike. Her wiha rojek beriya pîrozbahiya roja cîhanî ya jinan, Seyîd Ruhullah Xumeynî di gotarekê de li Medreseya Refah ragihandibû, ku jinên karmendên dezgehên hikûmetê ji bo parastina kerameta xwe, divê hicaba Îslamî biparêzin. Roja din destûr nehat dayîn xebatkarên jin bê hicab bikevin cihê kar. Hejmarek zêde jinên karmend neçûn ser kar û jinên xebatkarên Wezareta Karên Derve jî li derveyê wezaretê nerazîbûn nîşan dan. Nêzî 5 hezar û 8 hezar jin li zanîngeha Tehranê kom bûn û slogan avêtin. Her wiha hejmareke zêde ji xwendekarên dibistanên keçan jî tevlî xwenîşandanên jinan li Tehranê bûn. Li gorî nûçeya rojnameya Keihan a çapa 17’ê Adarê, îro danê sibê bi boneya roja cîhanî ya jinan û ragihandina nêrînên xwe yên derbarê hicaba jinan de, girûp û aliyên cuda yên jinan li kolanên bakur û navendî yên Tehranê meşiyan. Di meşên îro yên jinan de, hejmareke zêde ya xwendekarên dibistanên keçan jî beşdar bûn. Her wiha li dijî kesên ku di van rojên dawî de êrîşî jinên bi perde kirine dirûşm berz kirin... Meşa îro ji saetên serê sibehê ve bênavber berf dibariya hat lidarxistin. »
Mîtîng li ber Qesra Dadmendiyê
Roja şemiyê 19ê Adarê, kombûna jinên xwepêşander li ber avahiya Dîwana Dadmendiyê ya Tehranê birêve çû, lê vê carê alîgirên biryara Seyîd Ruhullah Xumeynî ku di heyama çend rojên derbasbûyî de bi awayekî demdemî duruşm li dijî xwepêşanderan bilind kiribûn, bi tundî rabûn. dema amade. Ji ber vê yekê hêzên komîteyên şoreşgerî hatin erkdarkirin ku li pêşberî girseyên hêrsbûyî yên ku daxwaza pêkanîna hicabê di civakê de dikin, xwedî li jinên xwepêşander derkevin. Nivîsgeha rêberê şoreşê bi daxuyaniyekê ragihand ku dê bi tundî bi wan jinan re rûbirû bibin.
Di kombûna jinan a li ber Qesra Dadmendiyê de dîroknasa hevdem Homa Natak axaftinek kir û got ku em ne li dijî hicabê, li dijî ferzkirina wê ne. Di heman rojê de Kayhan bi Şahabudîn Eşraxî, zavayê Seyîd Ruhollah Xumeynî re hevpeyvînek çêkiribû. Wî di vê hevpeyvînê de got:
Di rojên pêş de komên cuda yên jinan li herêmên cuda yên Tehranê dest bi xwenîşandanên xweser kirin. Li gorî rojnameya Kayhanê, nêzî 15 hezar jin jî li ber ofîsa Serokwezîrê hikûmeta demkî Mehdî Bazargan kom bûne.
Xwepêşandan li bajarên din ên welêt
Li pêşberî jinên berxwedêr jî hin kes hebûn ku ji ber dijberiya jinan û destekkirina hicaba ferz êrîşî jinan kirin. Li gorî nûçeya rojnameya Kayhanê, hinek ji van kesan guleyên berfê yên bi kevir avêtin hundirê jinên xwepêşander.
Tevlîbûna jinan a referandûmê
Piştî mehekê ji van aloziyan jinên bi hicab û bêhicab di referanduma Komara Îslamî de çûn ser sindoqan. Lê Seyd Ruhollah Xumeynî di yekem meha damezrandina Komara Îslamî de, roja 8ê Adarê wek roja jinên nederbasdar û rojbûna keça pêxemberê îslamê jî wek roja jinan bi nav kir.
Dijberê Seyîd Mehmûd Taleganî bi hicaba ferz
rast|thumb| Hevpeyvîna Seyîd Mehmud Taleganî di rûpela yekem a rojnama agahiyê ya roja 20.03.1357 Bi belavbûna xwepêşandanên jinan re, melayan dest bi çalakiyan kirin û her cure zordarî û tundî di mijara hîcabê de, ji wan Seyîd Mehmûd Taleganî û Fezlûllah Mehelatî, qedexe dîtin. Serdozgerê Tehranê di daxuyaniyekê de ragihand, her kesê bêzariyê li jinan bike dê bi tundî were cezakirin.
Qedexekirina jinên bê hicab di sala 1359’an de
Xumeynî ku di sala 1957’an de, piştî daxuyaniya xwe ya fermî li ser hîcabê, heya Tîrmeha sala 1358’an, behsa wê nekiriye. Di tîrmeha sala 1359’an de, di axaftinekê de, bi tundî rexne li hikûmetê kir ku nîşaneyên padîşahiyê li dezgehên hikûmetê nebire. Ji bo îslamîkirina rêveberiyan 10 roj dem da hikûmeta Benî Sedr. Helbet di 13ê Tîrmeha heman salê de Seyîd Ruhullah Xumeynî di peyamekê de daxwaz kir ku êrişî jinên bi perde neyên kirin.
Qedexekirina jinan a bê perde ketina cihên giştî
Pêvajoya ferzkirina hicabê heta sala 1360’an berdewam bû. Di meha Remezanê ya wê salê de, Mihemed Teqî Secadî, nûnerê dozgerê inqilaba li dadgeha dijî hovîtiyê, rêziknameya têkildarî meha Remezanê ragihand.
Li gorî vê qanûnê, cihên giştî mecbûr bûn ku li ber mişteriyên xwe tabelayek bi vê hevoka "Em ji qebûlkirina mêhvan û mişteriyên ku xuyaniyên îslamî nagirin li gorî fermana Dadgeha Dijî Mehrûmbûnê bêpar in." Ev daxuyanî di demekê de ye ku endamê meclisa islamî Ezam Taleganî 2 meh beriya vê dîrokê pesendkirina her proje yasaya têkildarî hicaba ferz li parlamentoyê red kiribû.
Qanûna Cezaya Îslamî û Hicaba Mecburî
Bi pesendkirina Yasaya Cezaya Îslamî ya li Meclîsê, ji ber negirtina hicabê 74 qamçiyan hat diyarkirin. Ev hukm heta niha jî hebûye û ji bilî wê jî tiştên weke têkoşîna li dijî hîcabê, dewriyeyên rênîşanderê û yên wekî din hatine bicihkirin.
Di Sibata 2016an de li dijî hicaba mecbûrî protesto kirin
Xwepêşandana li dijî hicaba mecbûrî dest pê kir dema ku Vîda Mowahed, di bin navê medyayê Keça Kolana El-Englab, çarşefa cadeya Wasal Şîrazî û El- Englab wek nîşana protestoyê di Kanûna 2016an de, çarşefa serê xwe bi darekê daleqand. wêne bû yek ji manşetên girîng ên çapemeniyê û bû rojnameyên cîhanê. Vîda Mowahed jineke 31 salî ye ku di destpêka Çileya 2016an de û çend roj beriya destpêkirina pêla xwepêşandanan li dehan bajarên Îranê, li xaçerêya cadeya Elxebal û cadeya Wesal Şîrazî, li dijî fermana ferzkirinê xwepêşandan kiribû. Hîcaba bê perde dema ku şapikekî spî li serê xwe kiribû, li ser platformekê rawesta û di bêdengiyeke tam de hejand. Mohavad piştî demekê hat girtin û heta niha ti nûçeyek derbarê çarenivîsa wî de nîne. Xwepêşandana sembolîk a jinan û keçan li dijî hicaba ferz li Tehranê roja Sêşemî 10ê Behmenê berdewam bû û berfirehtir bû. Roja Sêşemî 10ê Behmenê, bikarhênerên Înternetê wêneyên jin û keçan belav kirin ku li ser girekî li kêleka cadeyên sereke yên Tehranê rawestiyane, çarşefên xwe derxistine û li serê darekê xistine.
Bassuet
Bassuet, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Axqişlaq, Miyane
Axqişlaq gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Mehmedê Siloyê Bava
Mehmedê Siloyê BAVA (Babayêv Mamêd Sulêymanovîç) (1920 gundê Araratê, Ermenîstan - 2011 Bakû, Azerbaycan) sertêkoşerê ji nûva dasekinandina Kurdistana Sor, avakar û serokê  rêxistina «Yekbûn» ê, pêşeng û rêberê kurdên Yekîtiya Sovyêt a berê. Ji salên 1940-50 î ji bo parastina maf ê gelê xwe yên siyasî, cîvakî, aborî, çandî dest bi têkoşînê dike. Di sala 1946an de li Mehabadê bi serok û mêrxasên kurdan, Qazî Mehemed, M.M.Barzanî re hevdîtina pêk tîne. Di avakirina Komara Mehabad`ê rola wî jî heye.
Gotinên Babayêv: «Gulla ku bere gel ê min didin, bila ya ewlîn li singê min keve». Mehmedê Siloyê Bava (Mamêd S. Babayêv).
Basikdo
Basikdo gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 0 kes (0 malbat) bûn.
Mömbris
Mömbris şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Berdeso
Berdeso (bi tirkî: Kesertaş), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Çavkanî
Di dîroke de navên gund û bajarokên Aldûşê
Aydemir
Aydemir gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Kurdî Muhemmed Efendî
Kurdî Muhrmmed Efendî perwerdehiya xwe ya olê qedandiye piştî wexta diçê  Stembolê di medreseya "Enderûni Hûmayûn" ders daye piştî Stenbolê ji diçê Bursayê di mizgefta mezin de ders dide talebeyan. Kurdî Muhemmed Efendî 3 pirtûk nivîsiye û di sala1673'an de mir.
Berhem
Şerh el-Adab,
Thorey-en-Plaine
Thorey-en-Plaine, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Baudement
Baudement, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Vattetot-sous-Beaumont
Vattetot-sous-Beaumont, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Gaffar Okkan
Ali Gaffar Okkan (1952 – m. 24ê kanûna paşîn a 2001) fermanderekî polîsê tirk bû ku li Amedê li bakûrê kurdistanê di kemînekê de hat kuştin.
Piştî qedandina akademiya polîsan, ji bo şerê Hîzbullah û PKK’ê bike şandine diyarbekirê. Di 17 Çile 2000 de serokê Hizbullahê Kurd Huseyîn Velîoglu di vila xwe ya li Beykozê ya Stembolê de di serdegirtina hêzên polîs de hat kuştin. Okkan di çewisandina Hîzbullah a Kurd de roleke mezin lîst.
Hefteyek beriya mirina xwe, di civîneke çapemeniyê de lîsteya 26 kuştiyên Hizbullahê eşkere kir. Û 45 xulekan berî êrîşa li ser wî, di hevpeyvînekê de ligel rojnamevanekî diyar kiribû ku ew ji Hizbullahê natirse. Carekê gotibû li Amedê kes nikare wî bikuje, ji ber ku welatî dê wî biparêzin.
li Amedê hat kuştin. tu grûp sûcdar nehat dîtin, lê her kes ji ber ku hefteyek berê gefa kuştinê xwaribû, gumana hezbullahê heye.
Check (fîlm)
Check tê watêya fîlmê vekolîn ku tê da vekolîna li ser tawanên zîndanan dikin. Ew fîlimekê drama zindanê ye û bi zimanê Telugu yê Hindî ye. Fîlm ji hêla Chandra Sekhar Yeleti ve hatî nivîsandin, û her ji hêla heman kes vê, di sala 2021-an karê derhênaniyê bo hatiye kirine. Herwisa jî hêla Mîdiyaya V. Fîlm ve di 26 Sibat 2021an de dihê pêşwazîkirin.
Bax, serdeşt
Bax, serdeşt gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 300 kes (52 malbat) bûn.
Vattetot-sur-Mer
Vattetot-sur-Mer, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Veder
veder ji wan kesa ra tê gotin ewên xqe ji xelkê û mirova dirû dikin û bi tinê dijîn.
=bidber=
Mnêmosînê
Mnêmosînê, di mîtolojiya yewnanî de xwedawenda bîrê ye û diya neh periyên îlhamê ne. Ew yek ji tîtanan e, donzdeh zarokên wê he ne. Diya wê erd xwedawend Gê û bavê wê xwedayê ezman Ûranus. Peyva Mnêmosînê ji heman çavkaniya peyva mnemonîk hatiye wergirtin, ku peyva yewnanî mnēmē ye, ku tê wateya "bîranîn, bîranîn".
Mnêmosînê ji Zeus neh periyên îlhamê çêkir:
Mîtolojî
Zeus, bi şiklê şivanekî Mnêmosînê ra neh şevên li pey hev bi tekiliyen cinsî kir. Paşê Mnêmosînê neh periyên îlhamê bi hev re anîn dinê.
Mnêmosînê di heman demê de serokatî li hewzekê ba Hadês dikir, navê hewzê jî Mnêmosînê bû. Ew hewza dijî hewza Letê bû. Kesên ku benda reenkarnasyonê bûn ava Letê vedixwarin û jiyana xwe ya kevn bîr dikirin lê yên ava Mnêmosînê vexwin jiyana wan ya berê dihat dîsa bîra wan.
Baye, Marne
Baye, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Kaarst
Kaarst, bajarekî navçeya (Landkreis) Rhein-Kreis Neussê li herêma Nordrhein-Westfalen a Almanyayê ye.
Thorey-sous-Charny
Thorey-sous-Charny, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Vatteville-la-Rue
Vatteville-la-Rue, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Thorey-sur-Ouche
Thorey-sur-Ouche, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Seyîdmehmûd
Seyîdmehmûd (bi tirkî: Seyitmahmut), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Balan, serdeşt
Balan, serdeşt gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 158 kes (29 malbat) bûn.
Rothenbuch
Rothenbuch şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Kovara Temaşe
Kovara hunerî ya sînemayê Temaşe weke kovareke nû hejmara xwe ya yekem derxist.
Di weşangeriya kurdî de kovara Temaşe jî cihê xwe girt. Temaşe kovareke hunerî ya sînemayê ye û hejmara xwe ya yekem weke e-kovar derxist.
Temaşe wê li ser sînemaya cîhanê û sînemaya kurdî xebatên xwe pêk bîne. Edîtoryaya Temaşeyê armanca kovarê weke ku him derbarê sînemaya cîhanê û him jî li ser sînemaya kurd de agahî bidin, bidin naskirin pênase dikin.
Her wiha edîtoryaya Temaşeyê, girîng dibînin û dixwazin bi hemû zaravayên kurdî nivîs, gotar û analîzên li ser sînemayê di kovar de cih bigirin.
Di hejmara yekem a Temaşeyê de gelek cure nîvis, gotar û analîz cî girtine.
Yên ku bixwazin dikarin ji vê lînka jêr xwe bigihênin kovara Temaşeyê
http://www.kovaratemase.com/
Schöllkrippen
Schöllkrippen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Alatêymûr
Alatêymûr gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Sailauf
Sailauf şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Kahla
Kahla, bajarekî navçeya (Landkreis) Saale-Holzland-Kreisê li herêma Turîngiyaya Almanyayê ye.
Kaiserslautern
Kaiserslautern, bajarekî serbixwe ye li herêma Rheinland-Pfalz a Almanyayê ye.
Dipstick
Dipstick amûrên pîvanê ye. Ew ji bo ceribandin û zanîna astê Oil a trimbêla tê bikar anîn. Herwisa her ji dawiya sedsala 20-an û vir ve, amûre pîvanê yê diyarkirini astê Oil bi rêya "Dipstick" tê bkar anîn.
Çavkanî
Ölwechsel
Thoste
Thoste, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Keferge
Keferge (bi tirkî: Keferge), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Çavkanî
Di dîroke de navên gund û bajarokên Aldûşê
Kaisersesch
Kaisersesch, bajarekî navçeya (Landkreis) Cochem-Zellê li herêma Rheinland-Pfalz a Almanyayê ye.
Alexander Van der Bellen
Alexander Van der Bellen (z. 18'ê rêbendanê 1944, li Viyana ) siyasetmedarekî Awistiryayê ye. Van der Bellen ji sala 1997 heya 3ê cotmeha 2008ê serokê Keskan bû. Ji 26ê Çileya 2017an heya îro serokatiya Awistirya dike.
Ew profesorekî xanenişînkirî yê aborî ye li zanîngeha Viyanayê. Di navbera salên 1994-2012’an de endamê Konseya Neteweyî ya Avusturyayê bû û serokê parlamentoyê bû. Ji sala 1997 heta 2008 berdevkê partiya xwe bû.
Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim
Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim, yek ji navçeyên (Landkreis) herêma Bavyera, Almanyayê ye.
Bajarok û şaredarî
Bajarok:
Şaredarî:
Alfred Gusenbauer
Alfred Gusenbauer (jdb. 8ê reşemiyê 1960, li St. Pölten), siyasetmedarekî ji Awistirya yê, wekî ji Serokatiya Partiya Sosyaldemokrat a Awistriyayê ye.
Azerbaycan (Îran)
Azerbaycana Îranê herêmeke jeo çandî yê li bakurê rojavayê Îranê ye ku li beşa rojhilata herêma bi piranî azerî, li beşa rojavayê herêmê bi pirranî kurd lê dijîn.
Herêm îro ji sê parêzgehên wekî Azerbaycana Rojava, Azerbaycana Rojhilat û parêzgeha Erdebîlê pêk tên. Piraniya gelheya Azerbaycana Rojava kurd in. Nifûsa beşa rojhilatê herêmê bi piranî ji azeriyan pêk tê ku li herêmê kurd, ermenî, tat, talîş, asûrî û farisî hene.
Karl Nehammer
Karl Nehammer (18 Cotmeh 1972) siyasetmedarek Awistirya ye ku ji 6 Kanûnan 2021 ve wekî serokwezîrê Awistirya kar kiriye. Ew endamê Partiya Gel a Awûstûryayê (ÖVP) ye û berê ji 2020 heta 2021 Wezîrê Karên Hundir, ji 2018 heya sala 2020 Sekreterê Giştî yê ÖVP ye û ji 2017 heta 2020 endamê Konseya Neteweyî bû.
Baltan
Baltan gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 34 kes (7 malbat) bûn.
Soumia Benkhaldoun
Soumia Benkhaldoun (jdb. 13 adar 1963 - m. 28 hezîran 2023) endezyar û siyasetmedara marokî bû. Ew di karê wekheviya zayendî de aktîv bû.
Benkhaldoun di 13ê adara 1963an de hatiye dinyayê. Ew ji École Mohammadia d'Ingénieurs (EMI) mezûn bû. Wê di sala 1986an de dest bi karê endezyariya dewletê kir, dû re Benkhaldoun di navbera 1987 û 1994an de li École Superieure de Technologie Fès û di navbera 1994 û 2006an de li Zanîngeha Ibn Tofail profesor bû. Di heman demê de bi Rêxistina Perwerde, Zanist û Çandê ya Îslamî (ISESCO) re wek pispora mijarên jin û pêşvebirinê dixebitî. Her wiha ew beşdarî karê gelek rêxistin û komîteyên cuda yên wekheviya zayendî bû.
Benkhaldoun di 28 hezîranê 2023an de, di jiyê 60 saliyê de, miriye.
Barzo, Aldûş
Barzo (bi tirkî: Korulu), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye.
Thury, Côte-d'Or
Thury, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Mûqadîme
Mûqadîme berhema Îbn Xeldûn a herî bi nav û deng e.
Pirtûk di sala 1375an de hatiye nivîsandin ku mijara wî civaknasî û dîrok e.
Axtûriq
Axtûriq gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Tichey
Tichey, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Sommerkahl
Sommerkahl şaredariyeke navçeya (Landkreis) Aschaffenburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Banûy
Banûy gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Beine-Nauroy
Beine-Nauroy, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Banûy
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 143 kes (30 malbat) bûn.
Veauville-lès-Quelles
Veauville-lès-Quelles, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Îbrahîm Elfeqî
Îbrahîm Elfaqî (z. 5 tebax 1950 li Misrê - m. 10 sibat 2012) nivîskarekî misirî ye. Dr. Îbrahîm Alfaqî xwediyê çendîn ktab û gotara ye di Micalê Nefisî de.
Mirin
Sibeha Îniyê ya Sibatê 10, 2012, Elbrahîm Elfiki, xwişka wî, di xaniyê wan de ew mirî hatin dîtin piştî ku agir bi xaniyê wî di kevit.
Tamara Tunie
Tamara Tunie (z. 14ê Adarê 1959) lîstikvan, û derhênerê televîzyon ya filmên amrîkî ye,. Ew gellek baş hate naskirin di nav xelkê de, dema ku bi rola xwe ya wek parêzer Jessica Griffin li ser operasyona Soapê CBS ''X gêrandî. sala wê ya dastpêkirna karê kateriyê li sala 1981 de bû.''
Jiyan Û Nasandin
Evê Akterê ji bo xwe dû mêr kirbûn mêrê êkê Tunie bû ji sala 1988 heta 1991 digel hav man. û Ji 1995 heta 2018-an, ew digel muzîkjenê jazz Gregory Generet ya zewicî bû.
Vladîmîr Pûtîn
Vladîmîr Vladîmîrovîç Pûtîn (bi rûsî: Влади́мир Влади́мирович Пу́тин, Vladimir Vladimirovich Putin) (jdb. 7ê cotmeha 1952an li Sankt Petersbûrgê), siyasetmedarekî rûsî ye û duyem serokdewletê Federasyona Rûsyayê (7ê gulana 2000an - 7ê gulana 2008an) bû û dîsa ji 7ê gulana 2012an û vir ve çarem serokdewletê rûs e.
Ji 8'ê gulana 2008'an heta 7 gulana 2012'an serokwezîrê Federasyona Rûsyayê bûye.
Zaroktî û ciwantî
Vladîmîr Vladîmîrovîç Pûtîn di 7'ê cotmeha 1952'yan li Lenîngradê (îro Sankt Petersbûrgê) ji dayîk bûye. Bavê wî, Vladîmîr Spîrîdonovîç Pûtîn (23.02.1911 — 02.08.1999) beşdarvanê Şerê Cîhanî yê duyem bûye. Berî şer di artêşa deryayî, di keştiyên noqî de peywirdar bûye, piştî şer di fabrîkeya çêkirina trênan a bi navê Î.Y. Yêgorov de kar kiriye. Diya wî jî Mariya Îvanovna Şêlomova (1911—1998) karkereke ji heman fabrîkê bûye. Kalikê wî Spîrîdon Îvanovîç Pûtîn, aşpêjekî navûdeng bûye, ji mirovên dewletê re xwerin çêkiriye; di dema xwe de ji bo Lenîn û Stalîn jî aşpêjî kiriye.
Vladîmîr kurê sêyem ê malbatê ye. Herdu birayên wî yên mezin hê di zaroktiya xwe de çûbûne ser dilovaniya xwe. Navê birayekî Vîktor bûye, navê yê din Alîk (Albert). Malbata Pûtîn li Lenîngradê di daîreke komunal li kuçeya Baskovy Pereulok jiyan kiriye. Dema ku Vladîmîr Pûtîn bû serokdewlet, di bîranînên xwe de wî digot ku hê ji zaroktiya xwe ve wî gelekî ji fîlmên Sovyetê yên şer hez kiriye û herdem xwesiye bibe acenteyê îstîxbaratê.
Di salên 1960-1970'î de Vladîmîr li Lenîngradê di dibistanên seretayî û navendî de xwendiye. Di salên 1970-1975 de di beşa navnetewî ya fakulteya hiqûqî ya Zanîngeha Lenîngradê ya dewletê ya bi navê A.A. Jdanov de xwendiye. Di wê demê de bûye endamê Partiya komunîst a Yekîtiya Sovyetê (PKYS-КПСС).