cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mehmed Seîd Paşa
Jinengarî
Di sala 1896an de, ew li balyozxaneya Brîtanyayê ya li Konstantînopolê penaber bû û her çend wê hingê ji azadî û ewlehiya xwe ya kesane piştrast bû, bi pratîkî di mala xwe de girtî ma. Di şoreşa sala 1908an de dîsa bi awayekî demkî derketiye pêşî. Di 22ê Tîrmehê de li şûna Mehmed Ferîd Paşa bû wezîrê mezin, lê di 6ê Tebaxê de bi israra Tirkên Ciwan Kamil Paşa lîberaltir hat şûna wî. Di sala 1908an de jî Mehmed Seîd Paşa li navçeya Beyogluyê ku îro bi navê Çîçek Pasajî ("Derbasa Kulîlkan") tê binavkirin û qereqola Stenbolê ya navdar kirî. Navê nûjen di salên 1940î de gelemperî bû; di salên 1900 û 1910an de di dema xwedîderketina Mehmed Seîd Paşa de, ev der bi navê Sait Paşa Pasajı ("Dema Saîd Paşa") dihat naskirin.
Di dema krîza Îtalyayê di salan 1911-1912 de, ew dîsa ji bo serokwezîriyê hate gazî kirin. Ew dîsa ji aliyê Karbidestên Rizgar (ku piştgirîya Partiya Azadî û Lihevhatinê (Yekîtiya Lîberal) li dijî Komîteya Îttîhad û Terakkî kiribû) ji desthilatê hate dûrxistin û li şûna wî kabîneya nû ya ku ji aliyê Karbidestan û Partiya Azadî û Lihevkirinê ve tê destekkirin, hate danîn. CUP dê vegere ser desthilatdariyê, lêbelê, sala pêş de piştî darbeya Osmanî ya 1913an.
Seîd Paşa bû serokê meclîsa dewletê û paşê bû serokê Senatoya Osmanî. Hema berî destpêkirina Şerê Cîhanê yê Yekem, bi bronşîtê ket û di 1ê adar 1914an de li Stembolê mir. Li ber deriyê Mizgefta Eyûb Sultan hatî definkirin.
Mia Khalifa
Mia Khalifa (bi erebî <bdi class="arabic spanAr" dir="rtl" lang="ar" style="unicode-bidi:isolate;font-size:120%;"> ميا خليفة ) ( jdb. 10. Sibat 1993 li Beyrûtê, Libnan wekî Mia Mohammed)  aktorekî porno Amerîkî ye, ya bi Eslê xwe Libnanî. Ji xeynî Mia Khalifa, wê ji bo hin fîlmên xweyên pornoyê bernavkê Mia Callista jî bikar di anî.
Jiyan û kariyer
Mia Khalifa ji malbatek Xiristiyanên libnanî ye ,malbate wê di sala 2000an de ji bo Dewletên Yekbûyî koç kirin. Ew li Montgomery County, Maryland, Dewletên Yekbûyî mezin bû û hat katolîk. Ew bi serkeftî a temam pîleya bakeloryayê di dîrokê de li University of Texas at El Paso.
Di Cotmeha 2014 de, Khalifa dest bi çêkirina fîlmên porno kir. 28-ê. Kanûn 2014, malpera PornHub ya înternetê ya serhêl ragihand ku wê zêdetirî 1,5 mîlyonî heye Lêgerîn lîstikvanê herî populer bû, li şûna hejmarek berê Lisa Ann. Di nav çend rojan de, ev nûçe di medyayê de belav bû û tenê di navbera 3 û 6-an de Ile 2015, li gorî PornHub, lêçûna lêgerînê li pênc-dar zêde bû, bi çaremîn a lêgerînan tenê ji Urdun, Sûriye û Libnanê tê. Bi navgîniya xwe re, ew nakokiyek mezin derxist, di nav yên din de, ji ber ku ew pereyek wek jina Libnanî bi pornoyê çêkir; filmê pornoyê Mia Khalifa Is Cumming For Dinner for Bangbros.com, li wir, ku ew - jinek misilman lîst - li hijabê sex bû;, ji ber wê jî hebû cara yekem xeta ji sirûda millî ya Libnanî Tattooed li ser wê bi zendê û ji ber ku ew sembola hebû Libanaises Hêzên - a Christian- Lubnanê party - Tattooed. Malbata wê di heman demê de rastî êrişan jî hat, tevî ku wan ji têkiliya wê re qut kir ji ber ku keça wî biryar da ku bibe lîstikvanek porn. Wê jî gelek gefên mirinê xwar.
Sachsenkam
Sachsenkam şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bad Tölz-Wolfratshausen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Hadise
Jînenîgarî
Hedise Açikgöz, di 22ê çiriya paşîn sala 1985an de wekî keça dayikeke kumikî-tirk û bavekî lezgî (Çerkez) li bajaroka Mol a bi ser Anvers a Belçîkayê hatiye dinyayê. Dema ku ew di temenê 11e saliya xwe de bû, dêûbavên wî zewaca xwe bidawîkirin. Di 18e saliya xwe de beşdarî pêşbaziyê Idool 2003 a Belçîkayê dibe.
Stranbêj albûma xwe ya duyemîn a studyoyê derxist û yekem single a albûmê A Good Kisss weşand û klîba yekem a albûmê bi vî single li Stenbolê wênekir.
Qin Shi Huang
Qin Shi Huang (çînî: 秦始皇; "Qín Shǐ Huáng", xwendin: Çîn Şi Huanx), (B.Z. 247 - B.Z. 210), yekemîn împaratorê Çînê û damezrînerê xanedana Qin e.
Wî dîwarê mezin yê Çînê li hember Hun an û eşîrên din ava kir. Li Çîn ê yekemîn fermandariya dewleta burokratî ya navendî ya yekbûyî hate damezrandin. Ewî ji bo hemû kesî zagon ek, yekîtîya pereyê, rê, standardên pîvanê û dirêjahî yê, standartkirina nivîsandinê pêk anî. Wî ferman da ku hemî pirtûk ên ku ji hêla zanyarên Konfusyus ve hatine nivîsandin hilweşînin da ku gel kevneşopiyên kevn ji bîr bikin. Ev çalakî wekî "şêwitandina pirtûkan" kete dîrokê. Ewî li şûna Konfusyustî, legalîtî anî.
Pergala ku wî saz kirî, heya roja îro zindî maye.
Artêşa terrakotayî parastina gora Qin Shi Huang, dikin. Her çend ew împeratorekî ewqas hêzdar bû, lê dihat zanîn ku ew ji mirinê pir ditirsiya.
Binêre
Artêşa terrakotayî
Lîsteya Monarşiyên Çînê
Beykoz
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2014an hêjmara gelhe ya navçeyê 248,071 kes e.
Qazîzade Rûmî
Qazîzade Rûmî (bi tirkî: Bursalı Kadızade Rumi) yek ji stêrnas û matematîkzanên tirk yên serdema navîn bû ku di derdora sala 1364an de ji dayik bûye û di sala 1436an de wefat kiriye. Navê wî yê rastî Selahedîn bû. Bi koka xwe ji Semerqendê bû dû re hatiye Bursayê.
Engelthal
Engelthal şaredariyeke navçeya (Landkreis) Nürnberger Land li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Êşnar
Êşnar gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Axceme Meşhed
Axceme Meşhed gundekî Tuzxurmatuwê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Bidos
Bidos (bi tirkî: Narlıdere), gundekî bi ser navçeya Kolika Semsûrê ve ye. .
Êşliq
Êşliq gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Kadıköy
Kadıköy, yek ji navçeyên bajarê Stembolê ye li hêla Asyayê.
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2014an hêjmara gelhe ya navçeyê 482,571 kes e.
Serjan
Serjan gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 21 kes (6 malbat) bûn.
Nivîskar (kovar)
Nivîskar kovareke edebî û çandî ye ku ji hêla Yekîtiya Nivîskarên Kurd li Sûriyê (YNKS) ve her sê mehan carekê tê derxistin. Kovar bi kurdî û erebî tê weşandin.
Globalîzasyona alternatîf
Globalîzasyona alternatîf an jî (Alter-Globalbûn ji peyva fransî "alter-mondialisation"—an jî tevgera dad a global) navekî tevgera sosyal e ku giregirê piştgiriya hevkariya global û vejîn e, ku di heman demê de li dijî tiştê ku ew weke bandorên neyînî yên globalbûna aborî salix e, hest dikin ku ew gelek caran li hember kar dike, yan rastir geşe ne, nirxên mirovan yên wek hawirdor û avhewayê parastina dadê, aborî, parastina kedê, parastina çand xwecî, aşitî, û azadîyên sivîl.
Êslamabad, Miyane
Êslamabad gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Feucht
Feucht şaredariyeke navçeya (Landkreis) Nürnberger Land li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Wackersberg
Wackersberg şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bad Tölz-Wolfratshausen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Adîs Abeba
Adîs Abeba (bi amharî: አዲስ አበባ, bi wateya kurmancî; „Kulîlka nû“) paytext û bajarê herî mezin a Etiyopyayê e. Di serjimêriya sala 2007an de, nifûsa bajêr bi 2,739,551 şênî hate texmîn kirin. Adîs Abeba navendek çandî, hunerî, darayî û îdarî ji welatê Etiyopyayê e, ku pir pêşkeftî û girîng e.
Dîroka damezrandina bajêr di dawiya sedsala 19an de ji hêla hikûmdarê Menelik II, di sala 1886an de piştî ku dû sal berê Çiyayê Entoto xwe re nerehet dît. Di wê demê de, bajar bajarokek havînê bû; pirbûna wê ya kaniya mîneral a mezin bala esilzadeyên împeratoriyê kişand û rê da wan ku niştecîhek daîmî ava bikin. Her weha gelek endamên çînên karker - di nav de esnaf û bazirgan - û mêvanên biyanî jî kişand. Paşê jî hikûmdar Menelîk II di sala 1887an de qesra xwe a împeratorî li bajêr ava dike. Adîs Abeba di sala 1889an de bû paytexta împeratoriyê, û paşê balyozxaneyên navneteweyî jî hatin vekirin. Pêşveçûna bajar di destpêka sedsala 20an de bû, û bêyî plansaziyek pêşîn dest pê kir.
Adîs Abeba di salên 1926 û 1927an de geşbûnek aborî ya berfireh dît, û zêdebûna hejmara avahiyên xwedan çîna navîn, di nav de xaniyên kevirî, ku bi mobîlyayên Ewropî yên îthalkirî dagirtî ne. Çîna navîn di heman demê de otomobîlên ku nû hatine çêkirin jî îtxal kir û saziyên bankê berfireh kir. Di dema dagirkeriya Îtalî de, bajarîbûn û nûjenbûn bi rêgezek plansaziyek bi domdarî zêde bû; hêvî dikir ku Adîs Abeba bibe bajarekî "Kolonyalî" û piştî dagirkirinê jî berdewam bike. Planên masterê yên paşerojê ji hêla şêwirmendên fransî û brîtanî ve ji salên 1940an û pê ve hatine sêwirandin, ku balê dikişîne ser bîrdariyê, avahiyên sivîl, bajarên satelîtê û hundurê bajêr. Bi heman rengî, masterplana paşîn a Italî-Etiyopyayî (di heman demê de di sala 1986an de hate pêşandan) tenê strukturên bajarî û karûbarên rûniştinê eleqedar bû, lê paşê ji hêla masterplana 2003an ve hate xwedîkirin.
Pendik
Pendik, yek ji navçeyên bajarê Stembolê ye li hêla Asyayê.
Adîs Abeba
Ji ber girîngiya xwe ya dîrokî, dîplomatîk û siyasî ji bo parzemînê jê re "paytexta siyasî ya Afrîkayê" tê binav kirin, Adîs Abeda wekî navenda rêxistinên navneteweyî yên mezin, wekî Yekîtiya Afrîkî û Komîsyona Aborî ya Neteweyên Yekbûyî ji bo Afrîkayê kar dike.
Bajar çend kîlometran li rojavayê rîfta rojhilata Afrîka e, ku Etiyopyayê dike dû paran, di navbera plateya nûbiyayê û plateya somalî de ye. Bajar ji aliyê Herêma Taybet a Ormiyê ve hatiye dorpêçkirin, û mirovên ji hêr herêmên Etiyopyayê lê dijîn. Zanîngeha Adîs Abeba li bajar e. Bajar goriyên Pêrista Pêşveçûna Mirovî bilind e, û bi çanda xwe ya zindî, dîmena moda bihêz, tevlêbûna sivîl û siyasî ya ciwan, dîmenek hunerî ya pêşkeftî, û bi xwedan mezinbûna aborî ya herî bilez a her welatekî li cîhanê tê zanîn.
Pendik
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2018an hêjmara gelhe ya navçeyê 693,599 kes e.
Siliktan
Siliktan gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 31 kes (8 malbat) bûn.
Lîlan
Lîlan (bi tirkî: Cumhuriyet), gundekî bi ser navçeya Kolika Semsûrê ve ye. .
Muhemmedê Qeredaxî
Muhemmedê Qeredaxî yan jî Mele Mihemedê Qeredaxî (z. 1798, Silêmaniye, Qeredax - m. 1864 Qeredax) zimannas, mentiqvan û matematîknasê kurd yê sedsala19'an e.
Şevval Sam
Türkdeniz Şevval Sam, ( li Stenbol, Tirkiye) lîstikvan û stranbêjeke tirk e.
Jînenîgarî
Şevval Sam, di 11ê mijdara sala 1973an de li Stenbolê ji dayik bûye. Diya wî Leman Sam stranbêj e û bavê wî Selim Sam muzîkvan e. Sam, perwerdeya xwe li dibistana seretayî û navîn ya Hasan Ali Yücel xwendiye. Lîseyê jî li Lîseya Zincirlikuyu ya Teknîka Avahiyê beşa restorasyonê xwendiye. Xwendina xwe ya bilind li Zanîngeha Marmarayê, Fakûlteya Hunerên Bedew, li Beşa Grafikê xwendiye.
Konakrî
Konakrî, paytext û bajarê herî mezinê Gîneyê ye. Bajêr bajarek benderî ye ku wekî navenda aborî, darayî û çandî ya Gîneyê kar dike. Nifûsa bajêr li gorî serjimêriya Gîneyê ya sala 2014an de 1.660.973 kes e.
Nifûsa heyî ya bajêr dijwar e ku were tespîtkirin. Buroya Karûbarên Afrîkî ya Wezareta Derve ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê nifûsa bajêr du milyon kes texmîn dike ku nifûsa bajêr ji şeşan yek ji tevahiya nifûsa welêt pêk tîne.
Hallstadt
Hallstadt bajarokekî navçeya (Landkreis) Bamberg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Merîfetname
Merîfetname berhema zanistvanê kurd ya Îbrahîm Heqiyê Erziromî ye.
Ev pirtûk di sala 1757an de hatiye nivîsandin. Di sala 1836 û 1864an de li Misirê, û di sala 1889 û 1914an de jî li Stembolê hatiye weşandin.
Pirtûk li ser stêrnasî, erdnîgarî, û hebûna Xwedê ye. Destnivîsa vê pirtûkê hîna heye.
Valparaíso
Valparaíso yek ji bajarên Şîleyê ye.
Eric Bauza
Eric Adrian Bauza (jdb. 7ê kanûna pêşîn a 1979an li Toronto, Ontario, Kanada) aktor û mirovekî navdar ê şowên televîzyonê amerîkî û medyayên sosyal e.l}}
Tuzla
Tuzla, yek ji navçeyên bajarê Stembolê ye li hêla Asyayê.
Gelhenasî
Li gorî hêjmara sala 2018an hêjmara gelhe ya navçeyê 255,468 kes e.
Elîbêglû, Miyane
Elîbêglû gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Ekta Kaul
Ekta Kaul (jdb. 16 gulan 1987) model û lîstikvana televîzyonê ya hindî ye.
Zanîngeha Bîrûnî
Zanîngeha Bîrûnî (tirkî: Biruni Üniversitesi), zanîngeheke Stembola Tirkiyeyê ye ku di sala 2014an de ava bû.
Zanîngeh navê xwe ji zanyarê fars Bîrûnî digire.
Scheßlitz
Scheßlitz bajarokekî navçeya (Landkreis) Bamberg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Elî Çilaxa
Elî Remezan (Ali Ramadan), bi nasnavê Elî Çilaxa (Ali Chilagha) (jdb. 1970 – m. 28 kanîna paşîn 2021), awûkat, helbestvan û nivîskarekî kurd bû.
Jiyan û perwerdehiya destpêkê
Elî Çilaxa di sala 1970ê de li gundê Girgê Xelo (Girkê Xalo) li Rojavayê Kurdistanê ji dayîk bûye. Xwendina xwe ya seretayî li gundê xwe dest pê kir, paşê çû Çilaxa û li wir xwendina xwe ya seretayî û navîn qedand. Fakulteya Hiqûqê ya Zanîngeha Helebê qedandiye.
Karê wêjeyî
Elî Çilaxa di berhemên xwe yên wêjeyî de bi gelek hunerên wêjeyî êş û azarên gelê kurd rawestandiye, wek helbesta xwe ya bi navê “Berxwedana Efrînê” û çîrokeke ku tê de jiyana sêwî vejîne. Her wiha gotarên der barê rewşa gelê kurd de dinivîse.
Du berhemên helbestî yên Elî Çilaxa hene, ya yekem bi navê "Aria" di sala 2021an de ji aliyê Yekîtiya Nivîskarên Kurd li Sûriyê ve hatiye çapkirin û tê de mijarên evîn, welat û pirsgirêkên civakî diaxive. Ya duyem jî bi navê “Hiyas” ku di sala 2022an de derketiye û tê de behsa hestên wî yên welatparêzî kiriye.
Elî Çilaxa ji bo gelek kovar û malperên çandî yên herêmî wek kovara Nivîskar, rojnameya Vedeng û Bûyer nivîsandiye.
Her wiha li rojavayê Kurdistanê beşdarî gelek konferans û semînerên çandî bû. Di sala 2020an de bû endamê Komîteya Îdarî ya Yekîtiya Nivîskarên Kurd li Sûriyê û herwiha bû endamê Yekîtiya Rewşenbîrên Rojavayê Kurdistanê.
Mirina wî
Elî Çilaxa di 28ê kanûna paşîn a 2021an de di 51 saliya xwe de koça dawî kir û bi merasîmekê bi amadebûna hejmareke zêde ji xelkê herêmê, rewşenbîr û kesayetiyên siyasî û civakî hat veşartin.
Elîqişlaqî, Miyane
Elîqişlaqî gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Sinciwe
Sinciwe gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 403 kes (77 malbat) bûn.
Freetown
Freetown (wate: Bajarê azad) paytext û bajarê herî mezin ê Sierra Leone ye. Bajêr, bajarek benderî ya sereke ye ku li ser Okyanûsa Atlantîkê ye û li herêma rojavayî ya welêt e. Ji ber ku bajêr cihê rêveberiya Sierra Leone ye, Freetown navenda bajarî, aborî, darayî, çandî, perwerdehî û siyasî ya sereke ya Sierra Leone ye. Nifûsa Freetown li gorî daneyên sala 2015an 1.055.964 kes e. Freetown li bakurê rojavayê Nîvgirava Freetownê ye ku nîvgiravek li ser peravên Okyanûsa Atlantîkê û li ser deltaya Çemê Sierra Leoneyê ye.
Happurg
Happurg şaredariyeke navçeya (Landkreis) Nürnberger Land li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Çamçin
Çamçin (bi tirkî: Çamlıca), gundekî bi ser navçeya Kolika Semsûrê ve ye. .
Ecemî Keleboz
Ecemî Keleboz gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Schlüsselfeld
Schlüsselfeld bajarokekî navçeya (Landkreis) Bamberg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Monrovia
Monrovia paytextê welatê Afrîkayê rojava ya Lîberyayê e. Bajar di sala 1822an de hate damezrandin, ew li Cape Mesurado li peravên Atlantîkê ye û gorî serjimêriya 2008an de 1,010,970 niştecîh hebûn, ku 29% ji nifûsa giştî ya Lîberyayê diki.
Wekî bajarê sereke a neteweyê, Monrovia navenda aborî, darayî û çandî ya welêt e; aboriya wê di serî de li bendera û rola xwe wekî kursiya hikûmeta Lîberyayê ye.
Behcet Elî Îbrahîm
Behcet Elî Îbrahîm, ledaykbûy 1î kanûnî duwemî 1970, syasetmedarêkî kurde le Partiya Demokrata Kurdistanê ew nuke endamî Perelman Kurdistanê. Behcet endamî lîjney darayî û karubarî abûrî cêgrî serokî lîjney awedankirdnewe û weberhênanî Perlemanî Kurdistane. Be zimanî kurdî û farisî û îngilîzî dizanît û herweha zimanî erebî têdegat.
Sitwan
Sitwan gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 0 kes (0 malbat) bûn.
Koçerî, Kolik
Koçerî (bi tirkî: Göçeri), gundekî bi ser navçeya Kolika Semsûrê ve ye. .
Samira Wiley
Samira Denise Wiley (jdb. ) lîstikvaneke amerîkî ye. Navdarbûna wê dinav temşevana, dema ku rola xwe ya bi nave  Poussey Washington  gêrandî, di rêzefîlma  Orange Is the New Black de li ser  Netflix. Herwesa hatiye xelatkirin bi xelatên weka Primetime Emmy Award. Cara êkê ya Destpêkirina karê wê yê aktiriyê di Sala 2011de bû.
Iraqi Premier League
Lîga Bilind a Iraqê, asta herî bilinde ya sîstema lîga futbolê ya Iraqê ye. Ew ji hêla 20 Tîman ve tê kirin, ew ji hêla Yekîtiya Futbolê ya Iraqê (IFA) ve tê rêvebirin, û li ser pergala pêşkeftin û daketinê digel Beşa Yekem a Iraqê kar dike.
Adalar
Adalar, yek ji navçeyên bajarê Stembolê ye li hêla Asyayê û navçe ji çar giravan pêk tê.
Iraqi Premier League
Lîga ji hêla IFA ve di sala 1974-an de wekî Lîga Yekem yên tîmên Iraqê bû, û yekem lîga neteweyî ya tîmên îraqê lê wê salê hate danan. Di yarîya tîmên Iraqê de her 20 Tîm ij wan di 38 maçan dilîzin.
Demsala 2022-23
Bîst tîmên di Lîga Bilind a Îraqî ya 2022-2023 de hevrikiyê dikin, di nav wan de sê ji Lîga Yekem derketin: a : Endamê damezrîner ê Lîga Bilind a Iraqê  b : Tu carî ji Lîga Bilind a Iraqê derneketiye
Maltepe
Maltepe, yek ji navçeyên bajarê Stembolê ye li hêla Asyayê.
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2018an hêjmara gelhe ya navçeyê 497,034 kes e.
Ecemî, Miyane
Ecemî gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Siwîro
Siwîro gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 284 kes (47 malbat) bûn.
Hartenstein, Bavyera
Hartenstein şaredariyeke navçeya (Landkreis) Nürnberger Land li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Cheniers
Cheniers, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Burgebrach
Burgebrach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bamberg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Tel Avîv (navçe)
Navçeya Tel Avîvê (bi îbranî : מָחוֹז תֵּל א ָבִיב ; erebî : منطقة تل أبيب ) yek ji şeş navçeyên îdarî yên Îsraêlê e, bi nifûsa xwe ya 1.35 milyon niştecîh ya herî piçûk û herî qelebalix navçe ji welêt e.
Gûdûlge
Gûdûlge (bi tirkî: Güdülge), gundekî bi ser navçeya Kolika Semsûrê ve ye. .
Tel Avîv (navçe)
Paytexta navçeyê bajarê Tel Avîv e, yek ji du bajarên herî mezin ê Îsraêlê û paytexta aborî, karsazî û teknolojîk a welêt. Navçeya metropolê ya ku ji hêla navçeya Tel Avîv û bajarên cîranên wê ve hatî çêkirin, bi herêmî navê Guş Dan e.
Ew yek ji şeş navçeyan e ku ne cîranê Urduna Rojavayê e û ne jî sînorek navneteweyî de ye, ku li bakur, rojhilat û başûr ji hêla Navçeya Navendî û li rojava jî ji hêla Deryaya Navîn ve hatî dorpêç kirin. Girjîya nifûsê navçeya Tel Avîvê 7259/km2 ye.
Seydawa, serdeşt
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 0 kes (0 malbat) bûn.
Avhewa
Avhewa an jî Avûhewa, nîvekiya bûyerên meteorolojîk ên wekî germahî, xenam (nem), pestoya mehwayî (pestoya atmosferîk), ba, şilî ye ku li cihekî bi salan tê çavdêrîkirin. Avhewa ji rewşa hewa yê cuda ye. Hewa di nava hefteyek de diguhere belam avhewa bi salan nayê guhertin.
Hêlîpan, cih û bilindayî avhewaya cihekî karin biguherînin. Okyanûs û qadên ava mezin jî di nîşankirina avhewaya cihekî de roleke girîng digire. Avhewa bi giştî li gorî germahî û şiliyê tên senifandin. Senifandina herî pir tê bikaranîn, senifandina avhewayê ya Köppen e ku cara yekem ji aliyê Wladimir Köppen ve hatiye çêkirin.
Avhewa piştî demeke dirêj karin biguherin. Îstatîstîkên îroyîn didin xuyakirin ku di van salên dawî de cîhan ji berê germtir bûye. Bi vî awayî jî avhewa diguherin. Sedema vê guhertina germahiyê jî li gorî naseran germbûna kadî (global warming) e.
Ji avhewaya herêmekê re navên wekî hênkayî, dihm, sar, ziwa, tundra, tropîkal, ekvatoral, savan û hwd tê dayîn.
Ataşehir
Ataşehir, yek ji navçeyên bajarê Stembolê ye li hêla Asyayê.
Yamussukro
Yamussukro paytexta welatê Peravê Diranfîlê ye. Zêdetirî ji 360,000 kes li şaredariya Yamussukroyê dijîn. Di sala 2014an ve, bajar li welêt pêncemîn mezintirîn bajarî bû; Ger mirov şaredariyên xweser ên Abidjanê bi serê xwe bihesibîne yazdehemîn şaredariya herî mezine. Di nava şaredariyê de 31 gund hene. Bi Kossou re, Yamussukro Daîreya Yamoussoukro (yek ji dû ku Navçeya Xweser a Yamoussoukro pêk tîne) ava dike.
La Cheppe
La Cheppe, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Burgwindheim
Burgwindheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bamberg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Enderûd Olya
Enderûd Olya gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Enderûd Sofla
Enderûd Sofla gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Henfenfeld
Henfenfeld şaredariyeke navçeya (Landkreis) Nürnberger Land li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Rêzedîroka Kurdistanê
BÛYER Û HEJMAR:
Rûerd
(Herêmên Kurdan) li gor. 400 000 km²
Ziman:
Bi pênc zaravayên kurdî:
Dîn
Baweriya ola li Kurdistanê bi pirrengî hene û ev jî ev in:
Sancaktepe
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2018an hêjmara gelhe ya navçeyê 414,143 kes hatiye tomarkirin
Ancoz
Ancoz (bi tirkî: Eskitaş), gundekî bi ser navçeya Kolika Semsûrê ve ye. .
Şalge
Şalge gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 44 kes (10 malbat) bûn.
Bharatpur
Bharatpur, bajarekî welatê Nepalê ye û li herêma Bagmati Pradesh cîh digire.
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2020an hêjmara gelhe ya bajarê 107.157 kes e
Buttenheim
Buttenheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bamberg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Plzeň
Plzeň bajarek li rojavayê Bohemyayê ye, paytexta herêma Pilsen. Ew li kombûna çemên Mže, Radbuza, Úhlava û Úslava ye, ku çemê Berounka jê derdikeve. Rûbera parêzgehê 137,65 km², gelhe 168 733 (2022) e. Pilsen wekî bajarekî pîşesazî û bîra tê zanîn. Bajar di sala 1295 de hate damezrandin.
Emîrabad Germêcinûbî
Emîrabad Germêcinûbî gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Chepy
Chepy, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Tevgerên lîberal di Îslamê de
Tevgerên lîberal di Îslamê de têgeheke kolektîf e ji bo kom û kesên di nava Îslamê de yên ku temsîla Îslamê dikin ya ku li ser bingehê prensîbên demokrasî û mafên mirovan hatiye damezrandin wek ku di pêvajoya humanîzmê de hatine pêşxistin. Ji ber vê yekê, Îslama lîberal a ku ji aliyê van tevgeran ve tê temsîlkirin, berovajî tevgerên kevneperest ên Îslamê û diyardeyên heyî yên di Îslama siyasî de ye, ku demokrasî û mafên mirovan bi tevayî yan jî bi parçeyî red dikin.
Misilmanên lîberal teşwîqkirina nirxên pêşverû yên wekî demokrasî, wekheviya zayendî, mafên mirovan, mafên LGBT, mafên jinan, pirdengiya olî, zewaca di navbera olan de, azadiya derbirînê, azadiya ramanê, û azadiya olî piştrast dikin. Ew li dijî teokratiyê ne û bi tevahî îslamîzmê û fundamentalîzma îslamî red dikin;[1] Ew ji bo nêrînek nûjen a teolojiya îslamî, ehlaq, şerîat, çand, kevneşopî û pratîkên din ên rîtuelîst ên di Îslamê de têdikoşin. Îslama lîberal tekezî li ser ji nû ve şîrovekirina pirtûkên pîroz ên îslamî dike da ku girîngiya wan di sedsala 21-an de were parastin.
Îslama lîberal di eslê xwe de ji tevgera vejîna îslamî ya sedsalên 18-19 derketiye. Fikrên lîberal û pêşverû yên di nav Îslamê de ji hêla hin misilmanên kevneşop ve têne nîqaş kirin, ku misilmanên lîberal bi hinceta ku pir rojavayî û / an jî rasyonalîst in rexne dikin.
Rêbazên îslama lîberal û pêşverû li ser ji nû ve şîrovekirina pirtûkên pîroz ên kevneşopî yên îslamî (Quran) û metnên din (Hedîs) disekinin, ya ku wek pêvajoya îctîhad tê bi nav kirin. Ev dikare ji sivik bigire heya ya herî azadîxwaz, ku tenê wateya Quranê wekî wehî tê hesibandin. Fermo Îslama lîberal Quranê wekî xebata pêxember Muhammed ya di dem û çarçoweya wî ya taybetî de dibîne û lewma divê ne wek çavkaniyeke ku peyv bi peyv bê fêmkirin, lê çavkaniyek e ku şirovekirina hemdemî dixwaze.
Misilmanên lîberal xwe wek kesên ku vedigerin prensîbên ummetê yên pêşîn dibînin û niyeta etîk û piralî ya Quranê bi pêş dixin. Tevgera reformê yekxwedayîtiyê (tewhîd) "wek prensîbeke rêkxistina civaka mirovî û bingeha zanîna olî, dîrok, metafizîk, estetîk û ehlaqê û her wiha nîzama civakî, aborî û cîhanî" bi kar tîne.
Şome
Şome (bi tirkî: Aydınpınar), gundekî bi ser navçeya Kolika Semsûrê ve ye. .
Robert Downey junior
Robert John Downey Jr. ( jdb. 4ê nîsana 1965 li New York City, New York ) lîstikvan û stranbêjekî amerîkan ye. herwesa kurê şanoger Robert Downey sr e. Ew di temenek zû de ket têkiliyê bi pîşesaziya fîlman de. û ewî zewciya digel heval xwe (Susan Downey ) û herdûya ( 2 ) zarok hene.
Xelat
Oscar
Xelata Kûreya Zêrîn
Xelatên Fîlm û Televîzyonê yên Îrlendî
Xelata Saturn
Xelata Guildê Actors Actran
Xelata Hilbijartina Teen
Hande Yener
Makbule Hande Özyener yan jî Hande Yener, ( li Kadıköy, Stenbol) stranbêj û strannivîseke tirk e ku ji destpêka sala 2000an ve bi stranên xwe yê cûreya pop muzîkê hatiye naskirin.
Jînenîgarî
Li dikana ku tê de dixebitî dixwest ku Sezen Aksu re hevdîtinê pêk bîne. Piştî çendekî bi alîkariya Hülya Avşar, Sezen Aksu wê naskir û piştre wekî vokalîstê dikê ya Sezen Aksu dest bi karê muzîkê kir. Bi Altan Çetin re dest bi karê çêkirina albuma xwe ya yekemîn kir û di sala 2000 de albûma xwe ya yekem a bi navê Senden İbaret derxistiye.
Ebrach
Ebrach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bamberg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Şile, Stembol
Şîle, yek ji navçeyên bajarê Stembolê ye li hêla Asyayê ve.
Cherville
Cherville, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Emîrabad Şêxderabad
Emîrabad Şêxderabad gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Enver Çingizoğlu
Enver Çingizoğlu 1962)  edîtor û nivîskarê  azerî ye.
Bircîyan
Bircîyan (bi tirkî: Gökçe), gundekî bi ser navçeya Kolika Semsûrê ve ye. .
Komara Xweser a Krîmê
Komara Xweser a Krîmê (bi ûkraynî: Avtonomna Respublika Krym, bi teteriya Krîmê: Qırım Muhtar Cumhuriyeti, wek de jure, komara xweserî ya Ukraynayê ye, ku piraniya xwe ji pêvekirina Krîmê ya ji aliyê Rûsyayê di sala 2014an de dihewîne.
Paşbingeh
Ji sala 1954an vir de, herêma Krîmê ji aliyê Ukraynaya Sovyetî wek îdarî ve beşek e. Demek kin berî belavbûna Yekîtiya Sovyetê, Krîmê ji aliyê Sovyeta Bilind a Ukraynaya Sovyetî ve piştî referandumek ji hêla dewletê ve di 20ê Berfanbarê 1991an de hate kirin û statuya Komara Xweser wergirt. Welat bûye sedema aloziyên di navbera Rûsya û Ukraynayê, ji ber ku Fîloya Deryaya Reş li ser nîvgiravê bû.
Hikûmet û rêveberî
Desthilata îcrayê li Komara Xweser a Krîmê ji aliyê Encûmena Wezîrên Krîmê, bi serokatiya Pêşewar tayînkirin û ji wezîfeya Konseya Bilind a Krîmê bi razîbûna Serokê Ukraynayê hat girtin. Her çend ne saziyek fermî be jî Meclîsa Tatarên Krîmê dikare gazincên xwe bigihîne Navenda Hikûmeta Ukraynayê, Hikûmeta Krîmê û saziyên navneteweyî.
Komara Xweser a Krîmê xwediyê 25 herêmên îdarî ye: 14 rayon (herêm) û 11 mis'kradas û mistos (şaredariya bajar), bi fermî wekî herêmên ji aliyê meclîsên bajaran ve têne birêvebirin. Navendên sereke yên pêşveçûna bajarî: • COA Simferopol.svg Sîmferopol
• Kerch coat.svg Kerç
• Feodos Soviet.png Feodosiya
• COA Yalta, Krym.svg Yalta
• Dzhankoy-arms.jpg Cankoy
• COA Bakhchysarai.svg Baxçesaray
• COA Krasnoperekopsk.svg Krasnoperekopsk
• COA Alushta.svg Aluşta
Gipsy Kings
Gipsy Kings (ku. „Keyên Qereçî“) yek eslê fransî, spanî Koma Muzîkê ya Flamenko-Pop e.
Jiyana Bandê
Dîroka Gipsy Kings di sala 1975'an de dest pê dike, dema ku kurên Jose Reyes stranbêj, flamenko - civîyan û kurê wî Chico Bouchikhi bi wî re - Nicolas, Paul, Canut, Patchai û André. Di destpêkê de bi navê Meriva José Reyes et Los Reyes û tingelte di navbera dawetan, festîvalên û performansa kolanan û ewanê. Li dawetan de, ew bi sê Baliardobrüdern Diego, Paco û Tonino ji bo xebatê li hev kirin. Paşê ew bi navê band xwe ji bo "Gipsy Kings" guhertin. Lê break mezin neda yekem bê ne; du albûmên pêşiyê bal nekişandin ser. Di vê demê de li bilûrê Qereçiyan û ne jî alîyêkî xwe yên gelêrî, enerjîk Flamenko, ji alîyê Toninos kar gîtar û dengê Nicolas. Berhemkar Claude Martinez, li Gipsy Kings bi bandora ji Rojhilata Navîn, Amerîkaya Latîn û Afrîkaya Bakur dewlemendtir dike. Band di sala 1987'an de 'Djobi, Djoba' 'û' 'Bamboleo' li ser tomarkirina serbixwe de serbest hate berbijêrkirin.
Chichey
Chichey, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Kirchensittenbach
Kirchensittenbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Nürnberger Land li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Merûfê Nûdhî
Merûfê Nûdhî yan jî Şêx Merûfê Nûdhî (jdb. 1753 Silêmaniye - m. 1837 ?) zimannas û wêjevanê kurd e.
Nynäshamn
Nynäshamn, bajarek e li parêzgeha Stockholmê ya Swêdê. Di 2010an de hejmara nîştecihên bajêr digehe 13.510 kesî.
Merûfê Nûdhî
Merûf Nûdhî perwerdehiya xwe ya pêşîn li Kalakoçanê di medreseya "El-Xaziye"yê de girtiye û piştî wextan koçî Hezarmerdê kiriye li wêderê jî li cem alim Mele Muhemmed el-Hacî ders girtiye li wan deran bi wêjevanê kurd Ebdullahê Beytûşî re tê naskirin û berhemên wî yên wêjeyê û helbestan xwendiye.
Gulûce Êslam
Gulûce Êslam gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Merûfê Nûdhî
Berhemên xwe bi zimanê kurdî, erebî û farisî nivîsiye. Tê gotin Zehawî telebeyê wî bûye.
Hêjmara pirtûkên wî 50yê zêdetir in, ji van berheman 30 heb li ser îslamê (fiqih, hedîs, kelam), 20 heb jî li ser wêje û yê helbestan e.
Şerexwûr
Şerexwûr gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 3 kes (1 malbat) bûn.
Chigny-les-Roses
Chigny-les-Roses, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Indian Premier League
Indian Premier League (IPL) an Lîga Premierê ya Hindistanê, lîga kriketê ya mêran a profesyonel e, ku ji hêla deh tîmên ku ji deh bajarên Hindistanê ve têne pêşbaz kirin. Lîga ji hêla Lijneya Kontrolê ya Cricket li Hindistanê (BCCI) di 2007 de hate damezrandin.
IPL li cîhanê lîga krîketê ya herî zêde tê temaşekirin e û di sala 2014-an de ji hêla tevlêbûna navînî ve di nav hemî lîgên werzîşê de di rêza şeşan de bû. Di sala 2010-an de, IPL bû yekem bûyera werzîşê li cîhanê ku bi zindî li ser YouTube-ê hate weşandin.
Çardeh demsalên tûrnûvaya IPL hene. Xwediyên sernavê yên IPL-ê yên heyî Chennai Super Kings in, ku sezona 2021- an qezenc dikin.
Ouagadougou
Ouagadougou paytexta Burkîna Fasoyê e û navenda îdarî, ragihandinê, çandî û aborî ya neteweyê ye. Ev bajarê herî mezin ya welêt e, bi nifûsa xwe di sala 2019an de ku 2,415,266 hat texmîn kirin. Bajar jî bi kurtasî Ouaga tê gotin. Ji niştecîhanên bajêr re ouagalais tê gotin.
Pira Konfederasyonê
Pira Konfederasyonê pirekî girêka sindoqê ya riya Trans-Kanada di ser Derbasbûna Abegweit ya Tengava Northumberland re derbas dike, parêzgeha Girava Prince Edward bi parêzgeha New Brunswick a li ser axa sereke ve girêdide. Di 31ê Gulanê 1997an de hate vekirin, 12.9 km pira herî dirêj a Kanadayê ye û pira herî dirêj a cîhanê ya li ser ava qeşagirtî ye.
Avakirin ji Cotmeha 1993an heta Gulana 1997an pêk hat û 1,3 milyar C$ lêçûn. Berî navê wî ya fermî, Girava Prince Edward pir caran pirê wekî "Girêdana Sabît" binav kir. Ew bi fermî di 31ê Gulana 1997an de ji bo trafîkê hate vekirin. Di Nîsana 2022an de, Meclîsa PEI bi yekdengî deng da ku navê pirê bibe "Xaçerêya Epekwitk", di heman demê de Epekwitk ji bo Girava Prince Edward navekî kevneşopî ya Mi'kmaq e. Guhertina nav pêdivî ji aliyê Hikûmeta Federal a Kanadayê ve hate pejirandin da ku bikeve meriyetê.
Awayî
Ew pirekî kandîkal a hevsengê pir-span e, ku bi avahiyekî girêka qutiya betonê ya paş-tengkirî ye. Piraniya pira kulkirî 40 m li ser avê ye, bi 60 m dirêjahiya navîgasyonê ya ji bo trafîka keştiyê ye. Bermahiyên pirê li ser 62 stêrkan e, ku 44 stûnên sereke 250 m jê ne ji hev cuda. Firehiya pirê 11 m e.
Leza ajotinê ya li ser pirê 80 km/h e, lê dikare li gorî ba û mercên hewayê biguhere. Dema ku bi sînorê lezê rêwîtiyê dikin, derbasbûna pirê bi qasî 12 hûrdeman digire.
Girêdanên veguhestina avê
Li dû Konfederasyonê, karûbarên destpêkê keştiyên li seranserê Tengava Northumberlandê benderên giravên Charlottetown û Georgetown bi tesîsên trênê yên li Pictou, Nova Scotia ve girêda. Karûbaran bi vî rengî ji Summerside ve girêdayî bi tesîsên trênê yên li Shediac, New Brunswick ve têne xebitandin.
Karûbarê keştiyê di destpêkê de berpirsiyariya Rêhesinên Hikûmeta Kanadayê (1917-1918) û paşê Rêhesinê Neteweyî ya Kanadayê (1918-1983), paşê jî pargîdaniyek CNR ya CN Marine (1977-1986) bû. Di salên 1986an de, CN Marine hate guheztin, dema ku hemû karûbarên ferîbotên hikûmeta federal ên li Kanadaya Atlantîk ji pargîdaniya nû ya Crown Marine Atlantic re hatin veguheztin.
Pêşveçûna pirê
Parmendên Strait Crossing Development Inc. ev in:
Binavkirin
Tevahiya avakirinê, bi pêşniyarên hikûmeta federal navan wergirtin. Komîteya di 1ê Gulanê 1996an de, bi serokatiya serokwezîrê berê ya PEI Alex Campbell hate damezrandin, ku navê nû ji radestan hilbijartin. Komîteyê navê "Xaçerêya Abegweit" hilbijart û hurmetê dan Derbasbûna Abegweitê ya gelekî tê de derbas dibe. Keştiya M/V Abegweit dê gelekî şûna wan bigire û navê kevneşopî ya girava Mi'kmaq bide.
Tesîr
Hejmara tûrîstên diçin Girava Prince Edwardê di sala 1996an de ji 740,000 kesan (sala berî vekirina pirê) û di 1997an de gihîşt 1,200,000 kesan, lê ev yek dîsa daket nêzî 900,000 mêvanên salane.
Heiligenstadt in Oberfranken
Heiligenstadt in Oberfranken şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bamberg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Amed Dicle
Amed Dicle ( li Amedê) rojnamevan, pêşkêşvanê nûçeyan û rêveberê giştî ya weşanên nûçeyên televîzyonên kurd e.
Jînenîgarî
Amed Dicle, di sala 1980an de li Amedê dinyayê. Di temenê ciwaniya xwe de çûye Ewropayê di televîzyonên wekê Roj TV û Nûçe TVyê pêşkêşvaniya nûçeyan û rêveberiya giştî weşana nûçeyan kiriye.
Aliağa
Aliaga navçeyek bajarê Îzmîrê ye, li ser perava Deryaya Egeyî hatiye avakirin.
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2018an gelheya navçe yê 95,392 kes hatiye tomarkirin
Hendilan
Hendilan gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Şilmen
Şilmen gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 106 kes (17 malbat) bûn.
Chouilly
Chouilly, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Zapfendorf
Zapfendorf şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bamberg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Birayên Rayit
=Zarokatî= Orville Wright di 1871-an de ji dayik bû û berê ji birayê xwe Wilbur re wekî çêkerê bisîklêtan, mekanîzan û teknîsyen dixebitî.Birayên Wright ji biçûkaniya xwe ve eleqeya balafirê nîşan didin.
Birayên Wright bi ezmûn û serfiraziyên xwe, ku roja din di rojnameyên mezin ên Dewletên Yekbûyî de hatin weşandin, derketin ku nûçeyan li cîhanê belav bikin. Bêyî ku bigehine armanca xwe.
Ferda Çetin
Ferda Çetin, ( li Xarpêt, Baskîl) rojnemavan û koordînatorê weşanên nûçeyan ên televîzyonê ye ku bi eslê kurd e. Ferda Çetîn jiber zextên li ser rojname û rojnamevanên kurd di sala 1995an de ji Bakurê Kurdistanê koçê Ewropayê bûye.
Akra
Akra anku Nkran paytext û bajarê herî mezin a Ganayê e. Di serjimêriya sala 2021an de, Navçeya Metropolê ya Akrayê, di dewerekî 20.4 km2, nifûsa wê 284,124 niştecîh bû, û di herêma Akraya mezin de, herî 3245 km2 dewer, nifûsa wê 5,455,692 şênî dibe. Di karanîna gelemperî de, navê "Akra" bi gelemperî behsa axa Navçeya Metropolê ya Akrayê dike ku ew beriya sala 2008an hebû, dema ku ev dewerekî 199.4 km2 vegihand. Ev xak ji hingê ve li 13 navçeyên rêveberiyên herêmî hatiye dabeş kirin: 12 navçeyên şaredariyê yên serbixwe (bi tevahî rûber: 179.0 km2) û navçeya Metropolê ya Akra ya kêmkirî (20.4 km2), ku yekane navçe di nav paytextê de ye ku statûya bajêr jê re tê dayîn. Ev xaka 199.4 km2 di serjimêriya 2021an de 1,782,150 niştecîhan vedihewîne, û wekî paytexta Ganayê kar dike, dema ku navçe di bin serweriya Meclîsa Metropolê ya Akraya rojavayî (20.4 km2) ji paytextê mayî wekî "Bajarê Akrayê“ tê cuda kirin.
Ferda Çetin
Jînenîgarî
Ferda Çetîn di sala 1960an de li navçeya Baskîl a bi ser Xarpêtê ve hatiye dinyayê. Di dema xebatên xwe yê rojnameya Özgür Ülkeyê de ew û bi hemî xebatkarên rojnameyê li Tirkiyeyê hatine binçavkirin û hatiye îşkencekirin. Piştî van zextan Çetîn di gulana sala 1995an de diçe Ewropayê û li Ewropayê di televîzyonên kurd wekî Med TV, Roj TV û Medya TVyê de dixebite.
Akra
Ji yekbûna niştecihên cihêreng ên li dora Fort Jamesê ya Brîtanî, Kela Hollandî a Crêvecoeur (Ussher Fort), û Kela Danîmarkî ya Christiansborg wekî Jamestown, Usshertown, û Christiansborg bi rêzê ve hatî çêkirin, Akra di navbera salên 1877 û 1957an de wekî paytexta Perava Zêrîn a Brîtanî xizmet kir, lê ji vir ve bajêr veguherî wek metropolek nûjen. Mîmariya paytextê vê dîrokê nîşan dide, ji mîmariya kolonyal a sedsala 19an heya ezmanan nûjen û blokên apartmanan.
Gêjik
Seyal ekê bi sedema guhêrka pesto yê di derdora navendeke tewereyî de tevgera vizbûnê dike. Ji bo terîfkirina vê tevgerê jî têgînên wekî gêjik, xerqe, gêjgerîn û avger tên bikaranîn. Tewereya ku li derdora seyalê de viz dibe, karê wekî xwar an jî rast, tenê an jî pir, peytandî an jî tevgerî bibe. Bi tevdana seyalekê gêjgerîn çêdibe. Em vê pêkhatinê bi hêsanî di hundirê çaya ku em tev didin, karin bibînin. Di heman katî de jî, li paşiya balafir ên ku tevdigerin û di hin pêkhatiyên ba yê de dîtina gêjikê gengaz e. Ev bûyera şirûştî, ji aliyê Bernoulli ve bi rêgezên mekanîka seyalan hatiye ravekirin.
Kategorî:
Hempa, Miyane
Hempa gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Clamanges
Clamanges, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Rattelsdorf
Rattelsdorf şaredariyeke navçeya (Landkreis) Bamberg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Şimûle
Şimûle gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 78 kes (17 malbat) bûn.
Balçova
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2018an hêjmara gelhe ya navçeyê 79,357 kes hatiye tomarkirin.
Temendirêjtirîn( pîrtirîn) Rešçal
Temendirêjtirîn( pîrtirîn) Rešçalên kešfbûyî ya cîhanê, emrê wê 13 milyard sal e û cirma wê 2 milyar qasî ya Tavê ye.
Çêbûna wê vedigere serdema Big Bang'ê û ew hê jî mijûlî daqurtandina kehkešanên( galaxy) derdora xwe ye.
Leinburg
Leinburg şaredariyeke navçeya (Landkreis) Nürnberger Land li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Hefçêşmê, Miyane
Hefçêşmê gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Elliot Page
Ellen Grace Philpotts-Page (jdb. 21ê sibatêa 1987an, li Halifax, Nova Scotia, Kanada) aktrîs û hilberînera fîlman a kanadayî ye.
Jiyan
Di deh saliya xwe de dilxwaziya xwe ya ji bo lîstikvaniyê kifş kir. Di heman salê de, ew, modelên rola wî, ku Sissy Spacek û Laura Linney hene, rola xwe ya pêşîn a planê ya ji bo televizyona kanadayî Pit Pony, Gava ku Moon dibe Sun. Portreyê wê Maggie MacLean ew yekem namzetên xelatên fîlmê bi dest xistiye. Ji hingê ve, ew di hilberên TV, rêzefîlm û fîlmên serbixwe de ye, û di 2004 û 2005an de cara pêşî xelata baştirîn lîstikvanê wergirtiye.
Fîlmografî
Lîstikên vîdyoyê
Ebas III
Ebas III, Ebasê Sêyê ( Çile 1732 - Reşemî 1740 ) (bi farisî : شاه عباس سوم ) kurê Şah Tahmasp II û Şahparî Begê xanedana Sefewî bû û ji 1732 heta 1736 padîşah bû. Şah)
Ebasê pitik di 7ê îlona 1732an de wek hikûmdarê Îranê hat tayînkirin. Nadir Xan, ku mîrê rastîn ê welêt bû, postên cîgirê dewletê û cîgirê şahê girt. Ebas III di adara 1736sn de, dema ku Nader Xan xwe wek Nadir Şah tac kir, ji kar hat avêtin. Ev yek dawiya fermî ya xanedana Sefewî nîşan dide. Ebas ji bo ku tev bavê xwe bibe di zindana Sabzewar a Xorasanê de hat şandin. Mohammed Hosein Tahmasp xeniqand, Ebas ciwan bi şûrê xwe birrî û birayê wî Esmaîl jî kuşt. Li gorî Michael Axworthy dîroka van bûyeran spekulatîv e, lê dibe ku ew di gulan an hezîrana 1739an de pêk hatine.
Clesles
Clesles, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Zêrên Madalyayên Olempîka 2020'an
Japonî, biryar dane ku zêrên madalyayên Olempîka 2020'an ya Tokyo'yê, ji Mobayl û Tabletên ku tên avêtin, bidest bixin.
Frekans
Frekans an jî hejmara lerzê di nava demekî de bûyerekî çend car hatiye wekilandin pîvandina wê ye, bi îfadeya matematîkî vajiyê periyodê yê li gorî carkirinê ye.
Pîvandina wê
Ji bo pîvandina frekansa bûyerekî, di nava demekî de ev bûyer çend car wekiliyaye tê hejmartin û paşî jî ev hejmar ji dûrînga demê re tê parkirin û ev encam ji me re nirxa frekansê dide.
Frekans di sîstema navneteweyî ya yekeyan(SI) de bi Hertz(Hz) ve tê nîşandan.Wateya hertzekê, bûyerekî ku di nav saniyeyek de carek wekiliyaye ye. Yanê frekanseke 60 hertzî tê wateya ku ev bûyer di saniyeyek de 60 car tekrar bûye.
Frekansa pêlê
Pêlekê ji hawirekî derbasê hawirekî din bike frekansa wê naguherê. Bi tenê lez û dirêjiya pêla wê diguherê. Ji bilî Bandora Doppler frekans tu car naguherê.
Heşîabad
Heşîabad gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Lomé
Lomé paytext û bajarê herî mezin a welatê Togo ye. Nifûsa bajarî 837,437 e, û dema ku ji serjimêriya 2010an de 1,477,660 niştecîhên daîmî li metropolê wê hebûn. Lomé navenda îdarî û pîşesazî ya welêt e, ku tê de parzûngehek neftê vedihewîne, ku li ser Kendava Gîneyê li quncika başûr-rojavayê welat, bi tevahî sînorê wê yê rojavayî li ser herêma herî rojhilat a Voltayê ku li welatê Gana ye.
Sînorên bajarê wê digihîje sînorê Ganayê, ku çend sed metre li rojavayê navenda bajêr e, heya bajarê Aflaoê û navçeya Ketuya Başûr ku bajar lê ye, di sala 2010an de 160,756 niştecîh hebûn. Kombûna der-sînor a ku navenda wê Lomé ye, ji sala 2020an vir ve nêzî 2 mîlyon niştecîh ye.
Rezerva Madenên Zêran Ya Cîhanê
Rezerva madenên zêran yên ku li seranserê Erdê hene û hê bi temamî nehatine derxistin, hin zêde ne ku serê her kesî 5 gustîlên zêra dikeve.
Bayındır
Bayındır, navçeyek Îzmîrê ye û 78 km dikevê rojhilatê Îzmîrê
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2018an hêjmara gelhe ya navçeyê 40,584 kes hatiye tomarkirin.
Jîna Emînî
Jîna Emînî (jdb. 20 tîrmeh 2000, Saqiz, Rojhilatê Kurdistanê – m. 16 îlon 2022, Tehran, Îran), bi zimanê farisî wekê Mehsa Amînî dihate naskirin, keçeke 22 salî ya kurd bû ku di 13ê îlona sala 2022an de ji aliyê hêzên Îranê ve bi hinceta ku xwepêçana wê sererast nîne hatiye desteserkirin û ji aliyê heman hêzan ve di dema desteserkirin wê de hatiye îşkence kirin. Ji ber derbên ku li serê Jîna Emînî dikeve di 19ê îlona sala 2022an de li Nexweşxaneya Kasrayê ku li ser Kolana Alvand a li Qada Arjantîn a Tehranê ye jiyana xwe jidest daye.
Jîna Emînî keçeke kurd e ku ji bajarê Seqiz a Rojhilata Kurdistanê bû. Jîna di nav malbateke rewşenbîr de mezin bibû.
Desteserkirina wê
Jîna Emînî ji bo serlêdana xizmên wan ên ku li Tehranê ye bi malbata xwe re diçe Tehranê.
Piştî çûyîna Tehranê, saet di 6ê piştî nîvroya roja sêşem a 13ê îlona 2022an de li nêzîkê rawestgeha metroya Şehîd Heqanî ya li ser rêya Şehîd Heqanî ya Tehranê dema ku Jîna li gel birayê xwe bû, ji aliyê hêzên bi navê "polêsên exlaqê" ji bo xwepêçana wê hate desteserkirin û jibo sedema şîret û fêrkariya xwepêçandanê, wê dibin navenda polêsan a li kolana Wuzera ya Tehranê.
Piştî birina wê yê navenda polêsan a ku li kolana Wuzera ya Tehranê ye, li gorî daxuyaniyên jinên ku di heman demê de bi Jîna Emînî re li navenda polêsên exlaqê bûn, Jîna Emînî ji aliyê heman hêzên ku wê desteser kirine bi awayekî giran hatiye derb kirin. Jiber sedemên derbên ku li serê Jîna Emînî dikeve, di êvara 13ê îlona 2022an piştî ku jiber êşa serê bêhiş dibe dikeve erdê, wê sewqê Nexweşxaneya Kasrayê dikin.
Margaret Heafiel Hamilton
Margaret Hamiltona 81 salî, rêber û berpirsê bernamenivîsîna projeya Apolo 'ya 11 bûye.
Jîna Emînî
Derb kirina ji aliyê polêsên Îranê ve
Jinên ku bi Jîna Emînî re hatine binçavkirin diyar kirin e ku ji ber li hemberî heqaretê ji aliyê polêsên ku wê girtine, Jîna li ber xwe daye û rastî derbên giran ên lêdanê hatiye.
Piştê du saetan agahî ji birayê wê re tê ku Jîna bi ambûlansê ji polisxaneyê derxistine. Hatiye ragihandin ku Jîna ji aliyê polîsên Îranê ve hatiye derb kirin û ji ber derb ên li serê wê ketiye û xwînrijîna mejî ya Jîna Emînî pêk hatiye. Birayê wê Kiyareş li ser û lingên Jîna Emînî birîn û şopên lêdanan dibîne.
Mirina wê
Hejmarek bijîjkan li ser bingehê nîşaneyên klînîkî ku di nav de xwînrijîna ji guh û birînên ku di bin çavan de heye ragihandin ku birînek mêjî ya Jîna Emînî heye. Tomografiya serê Jîna Emînî ku aliyê hacktivîstan ve ji komputerên nexweşxaneyê hatine derxistin, şikestinek hestî ya ser, hemorrajî û edema (perç) mejî nîşan dide. Bavê wê Emcet Emînî diyar kiriye ku di dema teşhîsa keça wî de tenê rû û lingên keça wî nîşanê wî dane. Destûra ku li laşê Jîna binêrin ka şopên birînan heye yan na, nedane malbata wê. Bavê wê di axaftina xwe de tîne ziman ku li ling û rûyê Jîna Emînî birîn hebûn. Dema bavê wê ji nojdaran pirsa birînên ling û rûyê wê dike, bersiva "emê lê binêrin we agahdar bikin" hildide. Heta niha rapora sedemên birînên li laşê Jîna Emînî ji aliyê rayedarên Îranê ve bi malbata wê re nehatiye parvekirin.
Cloyes-sur-Marne
Cloyes-sur-Marne, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Jîna Emînî
Mirina wê
Jîna Emînî, piştî sê rojan di 16ê îlona sala 2022an de li Nexweşxaneya Kasrayê ku li ser Kolana Alvand a li Qada Arjantîn a Tehranê ye, jiyana xwe ji dest daye.
Xwepêşandanên li bajaran
Piştî mirina Jîna Emînî li bajarê wê, bajarê Seqizê jî ku di nav de ye li gelek bajaran xwepêşandan hatin lidarxistin. Di demên destpêkê de komek ji niştecihên Tehranê li nêzîkê Nexweşxaneya Kasrayê kombûn siloganên wekê "Bimre dîktator" "Polîsên exlaqê kujer in" "Kesên ku xwîşka min kuştiye ezê wê/wî bikujim" "Em bi xwîna te sond dixwin Mehsa, dê Îran azad bibe" "Xamineyî kujer e, desthilatdariya wî betal e" û "Zexta li ser jinan ji Kurdistanê heta Tehranê" anîn ziman. Piştî mirina Jîna Emînî roj bi roj xwepêşandan û meş li bajarên cuda zêdetir bûn û li seranserê Îranê belav bû.
Li ser medyaya civakî
Girtin, îşkencekirin û kuştina Jîna Emînî ji aliyê Polîsên Exlaqê ve li ser torên civakî bû sedema nerazîbûnan. Di vê demê de, hashtag #MahsaAmini bûye yek ji hashtagên herî tweetkirî yên tweetên farisî. Hejmara tweet û retweetên van hashtagan heta 9ê Çirîya pêşîn a (Cotmehê) 2022an ji 200 milyonan derbastir bûn. Hinek hûnermendên jinên fars, kurd û hûnermendên jin ji neteweyên cûda jiber kuştina Jîna Emînî bi birîna porên xwe nerazîbûn û bertekên xwe nîşan dan.
Şimeşêyxe
Şimeşêyxe gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 40 kes (8 malbat) bûn.
Lekkeya Scooter
Lekkeya Scooter, lekkeyeke ku jiber bagerên pir pir bixof yên ku li atmosfera Neptun'ê, çêdibin, tên xûyan.
Lekkeya ku bi qasî Goga Erdê ye û leza bagerên wê 2400 kîlometr di seetekê da ne.
http://www.windows2universe.org/neptune/atmosphere/N_clouds_scooter.html
Abuja
Abuja paytext û bajarê heştemîn herî mezin ji welatê Nîjeryayê.