cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zülküf Kışanak
Zülküf Kişanak di sala 1967'an de li gundê Kerteşê ku girêdayê Sêwrega Rihayê ye ji dayik bûye. Wî piştî ku dev ji xwendinê Fakûlteya Rehberî, Şêwirmendî û Psîkolojiyê ya Zanîngeha Marmarayê b erda dest bi karê rojnamegeriyê kiriye. Kişanak di sala 1990'î de di rojnameya Yenî Ulke de dest bi rojnamegeriyê kir ku ew di rojnameyên wekî Ozgur Gundem, Ozgur Ulke, Yenî Polîtîka, Demokrasî, Ozgur Bakiş, 2000'de Yenîden Ozgur Gundemê de xebitî. Kişanak, demeke dirêj di rojnameya Azadiya Welat de edîtorî kir. Rojnameger Zulkuf Kişanak li ser gundên Kurdistanê yên ku ji aliyê dewletê ve hatine valakirin û şewitandin de lêkolînek jî kiriye û wê di Weşanxaneya Belge de derkeve.
Pirtûka Zulkuf Kişanak a bi navê 'Yitik Köyler - Bin Yılların Kültür Mirası Nasıl Yakıldı' ji aliyê weşanxaneya Belge ve di Gelaweja sala 2004'an de hate çapkirin.
...................
Bi kirmanckî (dimilkî) danasîn:
“Delala Çimrengîne rê Qesîdeyî” nameyê kitabê şîîran ê Zulkuf Kişanakî yo. Kitab hetê Weşanxaneyê Vateyî ra 2007 de Îstanbul de ginayo çape ro û 96 rîpelî yo. Zulkuf Kişanak 1967 de dewa Kerteş a Sêwregi de ameyo dinya. Unîversîteyê Marmara de qismê Rayberî û Şêwirmendiya Psîkolojî (PDR) wendo. 1990 ra nata rojnamegerîye keno; hem bi tirkî û hem zî bi kurdkî (kirmankî û kurmanckî) nuseno. Yew kitabê ey ziwanê tirkî de bi nameyê Yitik Köyler 2004 de hetê Weşanxaneyê Belge ra vejîyayo. Zulkuf Kişanakî bi na şîîra xo (Delala Çimrengîne rê Qesîdeyî) serra 2004 de Musabeqeya 12. ya Şîîran a Hüseyin Çelebi de xelata yewine girewta.
Richard Wilson
Jiyan
Di pey perwerdiya xwe ya bilinde Wilson diçû Artêşa Brîtanyayê li ku ew leşkeriya xwe li Singapûrê dikir. Di pey wê re ew di Royal Academy of Dramatic Art de perwerdiya aktorî fêr dibû û ew li Edinburgh, Glasgow û Manchester de şano dilîst. Di sala 1994an de ew ji bo destmêza xwe seva şanoya brîtanî ew wek Officer of the British Empire tayinkirî bû. Di sala 1996an de heta 1999 ew bireveberê Zanîngeha Glasgowê bû.
Wilson ji bo rola xwe ya wek pasevanê malnişînbûyî Victor Meldrew di rêzefîlma BBCOne Foot in the Grave navdar dibû.Ew rêzefîlm bi 6 sezon bû ku  di nav salên 1990 û 2000 weşandî bûn. Di rêzefîlma Merlin de ew rola bijîşkê keyanî Gaius dilîst.
Çat, Gercan
Çat, gundekî girêdayî navçe Gercana bi ser Erzînganê ve ye.
Baqilawa, Sine
Baqilawa gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Sine ye.
Actenoides
Actenoides, çûkeke biçûk a ku ji famîleya Alcedinidae ye.
Qorban Kendî, Heştrûd
Qorban Kendî gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Golî, Kirşehir
Golî, gundekî bajarê Kırşehirê ye. Ev gund yek ji gundên Kurdên Anatoliya Navîn e.
Steinhagen, Nordrhein-Westfalen
Steinhagen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Gütersloh li Nordrhein-Westfalen, Almanyayê ye.
Qivîciq
Qivîciq gundekî ser bi navenda bajarê Şahîndijê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 114 kes (20 malbat) bûn.
La Tremblade
La Tremblade, komuneke li departmena Charente-Maritime ya herêma Nouvelle-Aquitaine e ku li bakurê rojavayê Fransayê ye.
Barîka
Barîka (bi tîpguhêziya latînî ji alfabeya erebî: Barika), gundekî bi ser Navenda Silêmaniyê ya navçeya Silêmanî ya parêzgeha Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
NGC 2091
NGC 2091, cîsmeke asîmanî ye. Ji aliyê astronoma brîtanî John Herschel ve di sala 1834an de hatiye vedîtin.
Xanedam
Xanedam gundekî ser bi navenda bajarê Selmasê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 229 kes (48 malbat) bûn.
Qezancî
Qezancî, gundekî bi ser navenda Xinûsa parêzgeha Erzîromê ve ye.
Tût
Tût, navçeyeke Adiyemanê ye. Nifûsa navçeyê 18.396 kes e.
Toutainville
Toutainville, komuneke departemeta Eureyê li herêma Normandiya ya li bakurê Fransayê ye.
Çatax, Kanîreş
Çatax, gundekî girêdayî navçeya Kanîreşa bi ser Çewlîgê ve ye.
Sêrek
Sêrek an jî Hurmîk, gundekî bajarê Kırşehir ye. Ev gund yek ji gundên Kurdên Anatoliya Navîn e.
Diane Kruger
Diane Kruger, ( li Algermissen, Saksonya Jêrîn, Almanyaya Rojava) lîstikvaneke alman û amerîkî û modela berê ya modeyê (stîl) ye. Bi destpêka kariyera xwe re Kruger li çar aliyê cîhanê hatiye naskirin û li Festîvala Fîlman a Cannesê Xelata Trophée Chopard wergirtiye. Diane Kruger, di kariyera xwe ya lîstikvaniyê de bi giranî di fîlmên bi zimanê îngilîzî û fransî de rol wergirtiye. Her wiha wê wekî dedektîf Sonya Cross di rêzefîlma drama sûc a FX The Bridge (2013–14) rol wergirtiye. Di sala 2017an de, bi fîlma Fatih Akin, a In the Fade yekem rola xwe yê bi zimanê almanî wergirtiye û bi vî fîlmê despêkek baş bi dest xistiye. Kruger, li Festîvala Fîlman a Cannesê xelata lîstikvana Jin a herî baş wergirtiye.
Salên despêkê
Diane Heidkrüger di 15ê tîrmeha sala 1976an de li Algermissen, Almanyaya Rojava, li nêzîkî Hildesheimê, wekî keça pisporê komputerê Hans-Heinrich Heidkrüger û hevjîna wî, Maria-Theresa, ku karmenda bankê bû hate dinyayê. Diane, bi baweriya Katolîk a Romayê mezin bû û beşdarî perwerdeya dibistana Katolîk bûye. Wê diyar kiriye ku ji aliyê dapîra xwe ve polon e.
Diane Kruger zarokatiya xwe bi birayê xwe yê biçûk bi navê Stefan li Almanyaya Rojava derbas kiriye. Di ciwaniya wê de jibo îngilîzî ya wê baştir be, dayika wê wê şandiye bernameyên pevguhertina xwendekaran. Di zarokatiya xwe de, Kruger dixwest ku bibe balerîn û bi serketî li Dibistana Baletê ya Royalê li Londonê perwerdehîya xwe dewam kir lê jiber seqetiya çokê xwe kariyera xwe ya baletê bi dawî kir.
Piştre Kruger çû Parîsê û wek model dest bi karê xwe kir û li Parîsê dest bi fêrbûna zimanê fransî kiriye.
Modelî
Di sala 1993an de, Kruger di Elite Model Look de Almanyayê temsîl kir û piştî vî temsîl kirine dest bi karê modeliyê kir. Her çend bejna wê ya ji bo modelek hindik be jî, wê bi awayekî baş karê modeltiyê kir ku jibo rezervanên wekî reklamên Yves Saint Laurent, Chanel, Salvatore Ferragamo, Giorgio Armani, Jil Sander, Christian Dior, Burberry û Louis Vuitton karê modeltiyê kiriye. Ji Marc Jacobs, D&G û Sonia Rykiel û her weha wêneyên li ser bergê Vogue Paris, Marie Claire û Cosmopolitan re bû wêneya berga destpêkê.
Piştî biryar da ku bibe lîstikvan wê gav bi gav dest ji modeltiyê berda.piştî ku biryar da ku kariyera lîstikvaniyê bişopîne.
Lîstikvanî
Kruger bi lîstikvaniyê re eleqedar bû û li Cours Florent perwerdeya lîstikvaniyê wergirt. Wê di sala 2002an de li hemberî Dennis Hopper û Christopher Lambert di The Piano Player, fîlmek televîzyonê ya Jean-Pierre Roux de rola xwe ya yekem a fîlmê wergirtiye. Di heman salê de, wê di debuta derhêneriya hevjîn a xwe yê wê demê Mon Idole de jî lîst. Di sala 2003an de di lîstika Michel Vaillant û Lisa li Wicker Park (2004) de rola bi navê Julie Wood bi Josh Hartnett û Rose Byrne re lîst. Yek ji rolên wê yên payebilindtir heta roja îro ew e ku rola bi navê Helen of Sparta (Helena Spartayê) di destana Troya ya Wolfgang Petersen de ye. Di sala 2004an de, Kruger bi Nicolas Cage û Sean Bean (ku bi wê re li Troyê hev-lîstivan bû) di fîlma National Treasure de lîst, di fîlmên Joyeux Noël (2005) û Copying Beethoven (2006) de derket.
Kruger bû mêvandarê merasîmên vekirin û girtinê ya Festîvala Fîlman a Cannesê a sala 2007an. Di sala 2008an de bûye endamê juriyê ya 58emîn Festîvala Fîlman a Navneteweyî ya Berlînê. Di sala 2009an de, wê di fîlmê Quentin Tarantino ya Inglourious Basterds de, wekî lîstikvanek alman ku dibe sîxurê hevalbendan, bi hev re lîst. Di kanûna sala 2009an de, wê berendamiya xwe ya 67emîn Xelatên Kûreya Zêrîn ragihand û di heman demê de ji bo rola xwe di Inglourious Basterds de ji Koma Lîstikvanên Screenê ji bo Lîstikvana Piştgiriya Herî Baş û Performansa Berbiçav ji hêla Cast of a Motion de berendam hate hilbijartin.
Giştîve
Kruger di sala 2004an de di kovara People's di nava "50 Kesên Herî Bedew Li Cîhanê" cih digire û du caran di lîsteya Maxim "Hot 100" de derketiye: di sala 2005an de di rêza 50an de û di sala 2009an de di rêza 88an de cih girtiye. Di sala 2010an de di lîsteya AskMen ya "Rêza 99 Jinan" de jî di rêza 83 de cih digire.
Kruger balyozê brandê ye ji bo hilberînerê demjimêrên Swîsreyî Jaeger-LeCoultre e. Di kanûn sala 2009an de wekî "berdevkê modela" cîhanî ya L'Oréal hate ragihandin. Di gulana sala 2010an de hate ragihandin ku ew dibe rûyê herî dawî ji bo xeta bîhnxweş a herî nû ya Calvin Klein, Beautyê.
Jînenîgarî
Kruger bi awayekî baş bi zimanê almanî, inglîzî û fransî diaxive. Wekî din, wê heşt salan di dibistanê de latînî xwendiye, lê zimanê latînî baş nizane. Di salan 2013an de bûye hemwelatiya Amerîkayê. Kruger diyar kiriye ku tirsa wê ji hespan heye û di ti fîlmên ku hewce dike li hespan siwar bibe yan jî pê re têkilî daynin cih nagire û da zanîn ku ji ber vê yekê çend caran dev ji rola xwe berdaye. Tirsa wê ji ber ku berê bi qezayî ji heywanan ketiye xarê tê.
Di sala 1999an de, wê dest bi hevdîtina bi lîstikvan û derhênerê fransî Guillaume Canet kir û di 1ê îlona sala 2001an de zewicîn. Herdûyan di Joyeux Noël (2005) de bi hev re rol werdigirtin û di sala 2006an de ji hev cuda bûn. Kruger anî ziman jiber ku kariyera wan ew li deverên cuda yên cîhanê dihêle, zewaca wan bi ser neket.
Göllheim (Verbandsgemeinde)
Göllheim şaredariyeke kolektîv (Verbandsgemeinde) a navçeya (Landkreis) Donnersbergkreisê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Girdmela
Girdmela, gundekî bi ser navçeya Deşta Hewlêrê ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Baram
Baram, gundekî gundistana Zûlfeqara navçeya Sirşîwê ye. Sirşîw ser şaristana Seqizê ye.
Trizay
Trizay, komuneke li departmena Charente-Maritime ya herêma Nouvelle-Aquitaine e ku li bakurê rojavayê Fransayê ye.
Çatax, Gercan
Çatax, gundekî girêdayî navçe Gercana bi ser Erzînganê ve ye.
Qirace Qeye, Heştrûd
Qirace Qeye gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Cûzcanî
Cûzcanî yan Abū 'Ubayd al-Jūzjānī, (jdb. ? - m. 1030) (ابو عبيد جوزجانی) dîroknasê fars û bijîşkê sedsala 11an e. Ji bo jiyana Cûzcanî çavkanî û agahî pir kêm in. Tê gotin ku ew telebeyê Îbn Sîna ye.
Meqwîjo
Meqwîjo  gundekî girêdayî navçeya Qoser a girêdayî Mêrdînê ye.
Würzburg
Würzburg bajarek di herêma Bayern li Almanyayê ye.
Qîzkorpî
Qîzkorpî gundekî ser bi navenda bajarê Şahîndijê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Kanîkûrik
Kanîkûrik, gundekî bajarê Kırşehir ye. Ev gund yek ji gundên Kurdên Anatoliya Navîn e.
WYSIWYG
WYSIWYG (xwendina wî /wîziwîg/), bi kûrtî What You See Is What You Get bi wateyê Tu çi dibînê, tû wêna distînê, yek jî beranemeyen komputerê bo nivîsandin e, û karê wî jî serêrastkirinê nivîsan ji bona amadekirinê dîtinek wekî Web (HTML)ê.
Bi piranî ji bona çêkirina malperên internet ji alîya bikarhênerên destpêk tê bikaranîn.
Radar, Tebrîz
Radar, gundekî ser bi navenda bajarê Tebrîzê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Merşo
Merşo  gundekî girêdayî navçeya Qoser a girêdayî Mêrdînê ye.
Großräschen
Großräschen, bajarekî navçeya (Landkreis) Oberspreewald-Lausitzê li herêma Brandenburg a Almanyayê ye.
Treis-Sants-en-Ouche
Treis-Sants-en-Ouche, komuneke departemeta Eureyê li herêma Normandiya ya li bakurê Fransayê ye.
Pizbênika Jûr
Pizbênika Jûr an jî Mala Benê, gundekî bajarê Kirşehirê ye. Ev gund yek ji gundên Kurdên Anatoliya Navîn e.
Werther, Nordrhein-Westfalen
Werther bajarokekî navçeya (Landkreis) Gütersloh li Nordrhein-Westfalen, Almanyayê ye.
Qeremela
Qeremela, gundekî bi ser navenda Xinûsa parêzgeha Erzîromê ve ye.
Mahalebaşî
Mahallebaşî, taxeke girêdayê navçeya Palandöken a Erzirom e ye. Rûniştvanên vê taxê piranî ji navçeyên başûr û rojhilatê Erzîrom e wekê Qereyazî Tatos Xinûs Qereçan Oxlê Xursin û bajarên din ên kurdan hatine li ve derê bicîh bûne. Gelek caran rastê êrişên nîjadperestan hatiye. Kurden vê taxê tu carî serê xwe natewînin hemberê van êrişên hovane.
NGC 2092
NGC 2092 komeke stêran a vekirî ya komstêrka Dorado ye. NGC 2092 di 1834an de ji aliyê astronomê brîtanî John Herschel ve hate vedîtin.
Xosroabad
Xosroabad gundekî ser bi navenda bajarê Selmasê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 181 kes (48 malbat) bûn.
Şînok
Şînok kesên xêzeromanekê ne ku wek kesên dumahiyê rêzeya xêzeromana Johan et Pirlouit (Johan û Pirlouit) ji hêla kovara Spirou û xezkarê belcîkayî Peyo  dihatin afirandin. Peyva "şînok" ji renge şîn tê. Çinkî şînok şînin. Şînokan afirîdên merivî bi kulik û şelên spî ne ku  li nav daristane li malên kivar de dijîn. Ew ji 100 şînok pirtir he ne. Markeya Şînokê bi xêzeroman destpê dikir ema paşê bi fîlm, rêzefîlm, lîstikên xêvjimêrê, lîstok, parka kêfê û hwd ve berbelav dibû.
Kirchheimbolanden (Verbandsgemeinde)
Kirchheimbolanden şaredariyeke kolektîv (Verbandsgemeinde) a navçeya (Landkreis) Donnersbergkreisê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Ebû Kamil Şuca
Ebû Kamil Şuca zanayên matematîk û cebîrê ye ku di navbera (850-930) de jiyaye. Wî di cebîrê de hewl daye Xwarezmî.
Tugéras-Saint-Maurice
Tugéras-Saint-Maurice, komuneke li departmena Charente-Maritime ya herêma Nouvelle-Aquitaine e ku li bakurê rojavayê Fransayê ye.
Ebû Kamil Şuca
Carna ji Ebu Kamil Şuca re "Eslem el-Hasib" ("pisporê hesab" an "pisporê matematîkê") jî dibêjin. Ebû Kamil Şuca bi xwe ji Misirê bû. Her çiqas di derheqê jiyana wî de agahî kêm be jî gellekî berhemên wî gihiştine îro.
Guriyo
Guriyo, gundekî bajarê Kirşehirê ye. Ev gund yek ji gundên Kurdên Anatoliya Navîn e.
Meşqoqa Mezin
Meşqoqa Mezin  gundekî girêdayî navçeya Qoser a girêdayî Mêrdînê ye.
Qazîkendî, Heştrûd
Qazîkendî gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Şêx Wesal
Şêx Wesal, Şêx Wesał (bi tîpguhêziya latînî ji alfabeya erebî: Shekh Wasal), gundekî bi ser Navenda Silêmaniyê ya navçeya Silêmanî ya parêzgeha Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Muradan
Muradan, (bi tirkî: Dilektaşı ) yew dewa Dara Hênî ya. Serra 1750î de awan bîya. Cîranê na dewe başûrî de dewa Vazenan, rojhîlatî de dewa Sêfan, vakurî de dewa Şemsan, rojawanî de dewa Cansûrî est ê.
Dereziyaret Xwarû
Dereziyaret Xwarû, gundekî gundistana Zûlfeqara navçeya Sirşîwê ye. Sirşîw ser şaristana Seqizê ye.
Hejmara rûniştvanan
Li gor serjimariya giştî ya mirov û malan a Îranê ku di sala 2006'an de hat encamdan, hejmara rûniştvanên gundê Dereziyaret Xwarû 227 kes e. Herwisa hejmara malbatên vî gundî 41 e.
Le Tremblay-Omonville
Le Tremblay-Omonville, komuneke departemeta Eureyê li herêma Normandiya ya li bakurê Fransayê ye.
Großröhrsdorf
Großröhrsdorf, bajarekî navçeya (Landkreis) Bautzenê li herêma Saksonyaya Almanyayê ye.
Qîzce
Qîzce gundekî ser bi navenda bajarê Şahîndijê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 201 kes (41 malbat) bûn.
Tawira
Tawira, gundekî bajarê Kirşehirê ye. Ev gund yek ji gundên Kurdên Anatoliya Navîn e.
Xinavîn
Xinavîn gundekî ser bi navenda bajarê Selmasê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 320 kes (55malbat) bûn.
Qeleçe, Tebrîz
Qeleçe, gundekî ser bi navenda bajarê Tebrîzê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Qarqa, Heştrûd
Qarqa gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
La Vallée, Charente-Maritime
La Vallée, komuneke li departmena Charente-Maritime ya herêma Nouvelle-Aquitaine e ku li bakurê rojavayê Fransayê ye.
Fatih Portakal
Perwerdeh
Xwendina xwe ya seretayî li Nazeliyê û lîse jî li Lîseya Ataturk a Îzmîrê qedand. Zanîngeha Stenbolê, Fakulteya Zanistên Aborî û Îdarî qedandiye. Di sala 1994an de ji bo berdewamiya xwendina xwe û mamostetiya zimanên biyanî çû Australya.
Dema xebatê
Fatih Portakal, piştî xwendina xwe, demekê li Australya rêveberê xwaringehek navdar bû. Di sala 1997an de vegeriya Tirkiyê û bi Armagan Topper re zewicî.
NGC 2093
NGC 2093, cîsmeke asîmanî ye. Ji aliyê astronoma brîtanî John Herschel ve di sala 1836an de hatiye vedîtin.
Fatih Portakal
Dema xebatê
Fatih Portingale di navbera salên 2010 û 2013'an de pêşkêşvanê Calarsat bû. Di Îlona 2013'an de ji ber ku pêşkêşvana kanalê Nazli Tolga Berninke-Meyer zewicî û çû derve, Fatih Portakal bû lengerê FOX Evening News .
Di 43yemîn Xelatên Bilbilê Zêrîn de, Fatih Portakal xelata baştirîn lengerê nûçeyan wergirt.
Nordpfälzer Land
Nordpfälzer Land şaredariyeke kolektîv (Verbandsgemeinde) a navçeya (Landkreis) Donnersbergkreisê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Großschirma
Großschirma, bajarekî navçeya (Landkreis) Mittelsachsenê li herêma Saksonyaya Almanyayê ye.
Johnny Depp
John Christopher Depp II lîstikvan, hilberîner û muzîkvaneke amerîkî ye. Johnny Depp, ji bo deh cara Xelata Kûreya Zêrîn û ji bo rola wî yê bi navê Berberê Demon di Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street de ji bo Xelata Akademiya Akterê hate berbijêr kirin. Depp, bi gelemperî wekî "yek ji stêrkên herî mezin ên fîlimê li cîhanê" tê hesibandin.
Xorxore
Xorxore gundekî ser bi navenda bajarê Selmasê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 454 kes (82 malbat) bûn.
Qerebudax
Qerebudax, Qerebûdaq (, [sic], ), gundekî bi ser navenda Xinûsa parêzgeha Erzîromê ve ye.
Nürnberg
Nürnberg bajarekî xweser e li Bavyera, Almanyayê.
Amadeus Strobl
Amadeus Strobl ( jdb. 8ê hezîrana 1994) dûblajvanê alman e. Ew herî baş wekî dengê Son Goku yê ciwan li Dragonball GT û Son Goku yê mezin di Dragonball Z Kai de tête zanîn.
Jiyan
Amadeus Strobl di rêzefîlma anîmasyon a fransî Trotro (2005) û di rêzefîlma anime ya 51-beşî Dragon Ball GT (2006) de, ku tê de dûblajvanê Son-Goku yê ciwan, yekem rolên xwe yên pêşeng dan. Ev ji hêla bernameya nîvro ya RTL II ve, di nav de tevlêbûnên din, di nav de Die Legende von Nezha (2007) û wekî Rally Dawson li Yu-Gi-Oh! 5D (2009-2011). Wî wek Zane di Astro Boy: The Movie (2009), wekî Shouichirou di rêzefîlma Maid-sama (2011) û wekî Riley Marshall di Castle (2011) de lîst. Strobl Luke Bilyk wekî Drew Torres li Degrassi: The Next Generation (ji 2011 -an), Levi Meaden wekî AJ Fielding di The Killing (2013), protagonist Randy Cunningham di rêzefîlma eponîm de Randy Cunningham: The Ninja ji pola 9 -an (ji 2013 -an). Di sala 2014 -an de ew wekî dengê Yuuto Kiba û Tomoya Okazaki ji bo rêzefîlmên anime High School D × D û Clannad hate girtin.
Dûblajvanî
Ki Hong Lee
Josh Hutcherson
La Trinité, Eure
La Trinité, komuneke departemeta Eureyê li herêma Normandiya ya li bakurê Fransayê ye.
Moers
Moers, bajarekî navçeya (Landkreis) Weselê li herêma Nordrhein-Westfalen a Almanyayê ye.
Mesta Jêr
Mesta Jêr, gundekî ku bi navçeya Qosera Mêrdînê ve girêdayî ye. Gunde êşîra Deqorî ye.
Versmold
Versmold bajarokekî navçeya (Landkreis) Gütersloh li Nordrhein-Westfalen, Almanyayê ye.
Mesta Jor
Mesta Jor ( bi  tirkî: Doğruyol ) gundekî girêdayî navçeya Qoser a girêdayî Mêrdînê ye.
Firîna bi şev (pirtûk)
Wergera kurdî
Pîrtûk ji aliyê nivîskar û wergêr Omer Dilsoz ve hatiye wergerandin bo zimanê kurdî.
Dereziyaret Serû
Dereziyaret Serû, gundekî gundistana Zûlfeqara navçeya Sirşîwê ye. Sirşîw ser şaristana Seqizê ye.
Alkmênê
Alkmênê, lehengê mîtolojiya Yewnanî û mîtolojiya Romayî de dayika Heraklesê hêzdar. Alkmênê neviya Perseus a lehengekî mîtolojîk e. Bi bedewî û fezîletiya xwe tê zanîn.
Ji ber şerekî neçar maye koçber bûye û Amfîtrîon ê ra zewiciye. Zeus ji şeklê mêrê xwe digire da ku Alkmênê bixapîne. Li gorî gotegotan, li ser fermana Zeus, Hermes ferman dide Helios ku ronahiya rojê vemirîne, bi saetan bêhna xwe bide û piştre pir hêdî ber bi Heyvê ve biçe, hemû mirovan di xew de bihêle, da ku kes nizane di xewê de çi diqewime. Ev tekîliyên cinsî sê rojên tije dom dike, ji ber ku Zeus ferman daye roj ev dem derbas nebe xuya neke. Dema Zeus barana zêrîn li bajêr barand, Alkmênê ji Heraklesê ra ducanî bû. Zeus tasa Karxesia jî diyarî Alkmênê dike û diçe. Amphitryon jî sibê seferê vedigere û bi jina xwe re radizê, û Alkmênê ji zarokekî duyemîn, Îphîkles ê ra jî ducan dike. Qeder jî dibêje ku ev zarokê ku dê ji neviyên Perseûs çêbibe, dê li ser mirovan xwedî hêzek mezin be û derkeve ser textê. Lêbelê Hera vê yekê seh dike. Jina Zeusê Hera, mîna ku ji çavnebariyê hêrs dibe diçe Mîken ê. Key Stehenolos a kurê Perseus, li wir keyaniya Mîkenê desthilatdar e. Hera soz dide jina key Stehenolosê Nîkîppe yê kurek berî ya Alkmênê çêbibe; ew lawik Eurîstheus e. Ji bo vê yekê, ew ferman dide Îlîtiya yê (xwedawenda jidayikbûnê), û Moira yan (xwedawendên qederê), ku pêşî li zayîna Alkmênêyê bigirin. Ew neh roj û neh şev û dest û milên xwe girêdidin, li ber deriyê qesrê rûdinin. Dayika belengaz tenê bi hîlekariya Galanthis a hevalê xwe ji wan rizgar dibe: ew xwedawendan agahdar dike ku Alkmênê kurek anî. Hîstorîs a keça Teîresîas ê jî, odeya zayînê da bi qîrînek derewîn kir  ku wan birevîne da ku zarok çêbe. Ew nehesiyan ketine kemînê. Dema ku xwedawend ji tirs û hêrsê radibin, Alkmênê wê çaxê zayînê dike. Lê dema ku xwedawend pê dihesin ku hatine xapandan, Galanthis dikin heywanek ku jê re dibêjin wesîle. Zeus di pişta Alkmênêyê ve tu carî jinikekî fanî ra ba hev nabe.
Ji zarokê re dibêjin Herakles, serkeftina Hera. Ev sernavek e ku ew heq dike, ji ber ku xwedawend heta ku ew sax be dê bi hovîtî li pey wî biçe, bi taybet jî zorê bide wî ku bikeve xizmeta pismamê xwe Euryîstheus.
Riza Qişlaq
Riza Qişlaq gundekî ser bi navenda bajarê Şahîndijê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 150 kes (43 malbat) bûn.
Groß-Umstadt
Groß-Umstadt, bajarekî navçeya (Landkreis) Darmstadt-Dieburgê li herêma Hesse ya Almanyayê ye.
Girweşîn
Girweşîn, gundekî bi ser navçeya Deşta Hewlêrê ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Catalina Larranaga
Catalina Larranaga (jdb. 27ê çiriya paşîn a 1969an li El Paso, Teksas, DYA ) ku bi navên Carol Larranaga an Catalina Martone jî tê nasîn xureknas, nivîskar û lîstikvaneke berê ya amerîkî ye.
Jiyana wê
Ew bi pêşandana xwe ya di fîlmên televîzyonê yên erotîk ên nerm ku ji hêla Playboy TV ve hatibûn hilberandin û weşandin, pêşandana şevê ya kanala Cinemaxê  Max After Dark  û thrilleryan de tê nasnîn. Piştî ku ji lîstikvaniyê vekişiya, di sala 2006an de ew û mêrê wê Charlie Martone, navendek tenduristiyê li Santa Monica, Kalîforniya ava kirin.
Di heman demê de wê bi navê Kitty Martone, wê dest bi pêşxistina tenduristiya gelemperî bi riya malpera xwe Healthy Gut Girl kir. Wekî bijîjkek tenduristiyê ya pejirandî û şêwirmenda xwarinê, ew nivîskara blogek û pirtûkên li ser xwarina tendurist e, û di heman demê de li ser profîla xwe ya YouTubeê podkastên li ser xwarina mirovan dimeşîne.Ew bi mêrê xwe re li Venice, Kalîforniya dijî.
Paşabêyg
Paşabêyg gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Winnweiler (Verbandsgemeinde)
Winnweiler şaredariyeke kolektîv (Verbandsgemeinde) a navçeya (Landkreis) Donnersbergkreisê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Mezrê
Sê gundên bi vî navî hene
Île-de-France
Île-de-France ([];Îl do Frans bixwîne) (bi kurdî: Girava Fransa) hêrema mezintirîn Fransayê ye û li li Bakûrê vî welatî ber bi navendê ve ye. Paytexta Fransayê Parîs û çend bajarên mezin li vê herêmê ne. Ev hêrem 8 wilayetên Fransewî digre nav xwe: Essonne, Hauts-de-Seine, Parîs, Seine-Saint-Denis, Seine-et-Marne, Val-de-Marne, Val-d'Oise, Yvelines. Li wir nezîkî 11 mîlyon kesî dijîn.
Mölln
Mölln, bajarekî navçeya (Landkreis) Lauenburgê li herêma Schleswig-Holstein a Almanyayê ye.
Vanzac
Vanzac, komuneke li departmena Charente-Maritime ya herêma Nouvelle-Aquitaine e ku li bakurê rojavayê Fransayê ye.
Mewlida Nebî
Mewlida Nebî (bi dimilî: Mewlidê Nebî), mewlidek di sala 1899an de ji aliyê Mela Ehmedê Xasî ve li bajarê Diyarbekir hatîye nivîsandin e. Cara pêşîn li Diyarbekirê li çapxaneya Lîtografyayê li çapê ketiye. Paşê Firat yayinlari di 1994an de bi tîpên latînî li Stenbolê ji nû ve çap dike. Mewlida Xasî nivîsandî yekemîn pirtûka bi zaravayê (yan jî ziman) dimilî hatîye nivîsandin e. Herwiha ev berhem pirtûka kurdî a ewil e ku di çapxaneyên nûjen de li çapê ketîye.
Mewlida Nebî
Bîsmîllahîrrehmanîrrehîm
Ez bi bismillahî îbtida kena, Raziqê 'aman û xasan pîya kena.
Rebî, hemed û şukrî ancax to rê bê, Kibr û medh û fexrî pêro to rê bê.
Çende rey bê ma sewa bê hemdê ma, La belê nêrê hisaban çendê ma.
Hemd û şukrê to eda qet nêbenê, Ma sera Rebbî, ti zanê vînenê.
Halê miskîn û feqir û naqisan, Rûreş (Rışa u zer şiyahê) û zer sîyahê zey hesan. ...
Yalqûzaxac
Yalqûzaxac gundekî ser bi navenda bajarê Selmasê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
NGC 2094
NGC 2094, cîsmeke asîmanî ye. Ji aliyê astronoma brîtanî John Herschel ve di sala 1836an de hatiye vedîtin.
Sorik, Nazmiye
Sorik an Sayrike an jî Gere (bi trikî: Çevrecik), gundekî navçe Nazmiye a bi ser Dêrsimê ve ye.
Koma gindorikên keyan
Koma gindorikên keyan (Zygophyllales) komeke riwekan e. Riwekên wê giha, devî yan darokî ne.
Sîstematîk
Di koma gindorikên keyan de 2 famîle hene:
Çarenivîs
Çarenivîs an jî qeder, rêça bûyerên ku ji berê de diyarkirî û bi rengekî nayê guhertin e. Çi gelemperî çi jî takekes, ev yek dikare wek pêşerojeke diyarkirî bê dîtin. Tevgera determînîzmê di felsefeyê de li ser çarenivîsê ye. Têgeha çarenivîsê jî di gelek olên cuda de xwedî cihekî girîng e.
Herwiha Binêre
Qeder (Îslam)
World Wide Web
World Wide Web (WWW anjî bi hesanî Web) cîheke agahî xwendin-nivîsandina yê cîhanî ye.
Wek çavkanî tên zanin, bi kûrtî û tenê ye, dokumanên nivîskî, wêne, multimedia û her wek agahiyên din, gerîna nasîkerê cîhanî bi Uniform Resource Identifiers (URIs) peyda dibin kû rêya hesantirê ji bona hundir ketinê wî.
Web yek jî bernameyên Internetê ye, bi postaya elektronîk, mesajgerê zû, Usenet, hwd.
Web piştiya salan Internetê de hat îcad kirin, lê Web bi xwe îmkanên bona gelê da û ne wekî Internetê bû.
Darbirên hêrsok (rêzefîlm)
Darbirên hêrsok ( sernavê resen The Angry Beavers) anîmasyoneke destkir e ku ji hêla Mitch Schauer ve hatiye afirandin û ku li ser Norbert û Daggetê du birayên dînoke ye ku hem ji hev hez dikin hem jî hez dikin şerê hev bikin.
Naverok
Rêzefîlm di derbarê birayên darbir Daggett û Norbert de ye, ku du xwişkên piçûk hatine dayîn û ji ber vê yekê ji hêla dêûbavên xwe ve  ji malê hatine avêtin. Naha ew di bendava xwe de wek bekar dijîn û serpêhatîyên ecêb li wê derê û li derûdora wê dijîn. Car carinan, her du bira jî li bajêr an jî li deverên din ên ku berê darbirek nedîtine, rêwîtiyê dikin. Di serpêhatiyên xwe de, ew pir caran dikevin nav cedelên hişk û dûv re aliyên xwe bed zer re nîşan didin, ku sernavê diyar dike. Norbert û Daggett bi gelemperî kesên ku bi wan re hevdîtin dikin weke batînok têne hesibandin.
Qeremezre
Qeremezre (1928: قاره مزره عه / Karamézréa; 1946: Karamezrea; ) gundekî Xelfetîyê li herêma Rihayê ye.
Agahiyên Sosyal Erdnîgarig
Gelek jîwar navê xwe ji şert û mercên xwezaya derûdora xwe û ji rasteqîniya civakî distîne. Bi taybetiyên xwe yên erênî û neyinî ev navê mayînde li ser wan dimîne. Bi wext re ev taybetî bên guhertin jî nav bi mayinde bû na xwe desthilatdariyê li sedsalan dike.
Aqûbeta Qeremezreyê jî ku navê wê yî tirkî  Karaotlak  e, weke vê gotinê ye. Çi bû ne bû ji vê qere bû nê xelas ne bû. Heta roja îroj bi wê hate bibîranîn. Gotin di cih de be, her dem bi reş bû ne xwe jiyaye.
Li Bezkiyê
Qeremezre li Bezkiyê. Bezkî navê deşta ku ji Hewagê ber bi Bîrecîk û Xelfetiyê ve li aliyê rojava û başûr dirêj dibe, ye. Erdeke bi giştî qelaç û dûz e. Hewag ku bi xwe navenda projeya GAPê ye, li ser deşta Bezkiyê xwe digihijîne Xelfetiyê.
Web
Bi wateya:
Qeremezre
Li Bezkiyê
Hewag ku bi xwe navenda projeya GAPê ye, li ser deşta Bezkiyê xwe digihijîne Xelfetiyê. Qeremezre li 30emîn kîlometreya rêbejahiya Bîrecîk û Xelfetiyê ye. Heft kilometreyan ji Xelfetiya Kevn ya ku di bin ava bendavê de maye, dûr e. Cihê lê ji derûdora xwe bilindtir e. Li hember heybeta çiyayên Semsûr û Mereşê sekinî ye. Hebûna van çiyayan bayekî hênik bi xwe re tîne ser gund. Çiqas dûr bin jî rêzeçiyayên Semsûrê û Çiyayê Nemrûdê di hewayên vekirî de bi çavan dikare bên dîtin.
Serpêhatiya Qeremezrê
Ligel gelek şertên pir giran Qeremezrê serê xwe tu carî netewandiye. Li ber xwe da û xebitî û li cihê qere perçeyeke bihûştê yê hêşin ava kir. Standarta jiyanê û asta civakî ya gel bilind bû. Îro di Qeremezrê de kesekî ku mirov bibêje ev pir xizan e, tune ye. Bûye embara fisteqan ya heremê. Salê bi sedan ton fisteqê xwe difiroşe. Ligel fisteqan van salên dawî zeytûn jî pir tên çandin. Li bîstanan jî zebeş, petêx û fêkiyên curbecur tên çandin. Ne tenê li Qeremezrê gundên li derdorê jî hêdî hêdî erdên vala bi daran dixemilînin û bi vî awayî jî daristaneke xwezayî tê holê. Sewalxwedîkirin hêdî hêdî ji qiymetê xwe dikeve û xelk êdî bi çandiniyê debara xwe dike. Hin kesan jî dest bi danûstendinê kiriye.
Aboriya Qeremezreyê di salên 1960î û 70yî de li ser pez û çandiniyê bû. Li erdê bikêrhatî bêtir rez û zad hebûn. Darên fisteq û zeytûnan hema hema bê tune bûn. Her sal ji ber ku şilî kêm bû bandoreke pir nebaş li ser çandinî û pêz dikir. Digel vê yekê gellek carî havînî Qeremezre dibû embara tirî. Niştecihên gund tiriyê xwe yî zêde dibirin li Edene û Diyarbekirê difirotin. Carinan di havînekê de sed qeymon tiriyê gund dihat firotin.
Mêrgên ku di mehên biharê de hêşin dibûn bi qiçîna germa havînê re bi ser zere de diqulipîn. Ev dîmenên hanê di hundirê çend salan de guherîn û Qeremezre êdî kete rewşeke din. Di wexteke pirr kin de weke daristanekê hêşin bûye. Weke tejaneya Ferêt her der bûye daristana darên zeytûn û fisteqan. Êdî ne qere ye Qeremezre. Bi mirovên xwe yên jîr û jêhatî pêşiya wê her dem wê vekirî be. Bûye cihekî dilbijandinê...
Dara Reşo
Dara Reşo heta sala 1996an wekî navbera gund dihat nasîn: Ji xwe Dara Reşo dibû cihê hevdîtina gel. Mezinên gund di bin vê dare dihatin cem hev û bi hevre sohbet dikirin. Gelê Qeremezre di rojên tayet de (cejna Remazanê, cejna Qurbanê, pîrozbahiyên defan, rojên Sokanîyê) di bin siya Dara Reşo kom dibû.
Mixabin di sala 1996an de ji ber şeveke bi bahoz Dara Reşo qelibî. Li gorî hin gundiyan jî ne bahoz, lê brûskek li dar ketiye û şikandiye. Herwiha, ev dar ji ber qelibandin/şikandina xwe ji xwediyê vê erdê hat qutkirin û Dara Reşo, ku di sosyolojîya gund de rolekî pir mezin dileyst, wekî êzing hat bikaranîn.
Îro li cihê ku berê Dara Reşo disekinî maleke yekqatî peyde ye.
Dara Zaretê
Dara Zaretê bi çar darên ku pirr nêza hev in pêk tê û ewan, ji dûr ve wekî dareka mezin xûya dibe. Li gorî gotinên mezinan ev tepe û ev daran dîrokî û pîroz in.
Li gorî gotinên mezinan be, rojeke grubek gundî xwestiye ew daran jê bike, lê di heman rojê de hemî malbat nexweş ketine û ji tirsan ve dev ji plana xwe berdane. Lewma hin gundî bawer in ku ew dar û tepe pîroz in.
Qoçgirî, Gercan
Qoçgirî, gundekî girêdayî navçe Gercana bi ser Erzînganê ve ye.
Qeremezre
Zozana Qesîl
Ji neslên piştî sala 1999an bêtir, hemû gelê vî gundî Qesîl dîtiye û baş nas dike. Gelek bîranînên wan ên pîroz li Qesîl veşartî ne. Mixabin bi lêkirina bajarê ‘Xelfetiya Nu’ ev warê pîroz, ev bihuşta xwezayî êdî bû bihuşta kelmeşan…
Qesîl yek ji derên xwezayî yên herêmê ye. Yek ji cihên ku gelê Qeremezre wek cihê pîknîkê û şênayiyê bikardianîbû ye. Îro ev der ji aliyê gel ve hatibe ji bîr kirin jî, Qesîl hîn jî peyda ye û mixabin wek kanalîzasyona qaçax a bajarê nu tê bikaranîn. Navê Qesîl ka ji ku derê tê û ka tê çi manê mixabin naye zanîn, lê peyva 'qesîl' navê gihayekê ye û navê latînî yê wê gihayê Typha ye. Lê wer xuya dike ku Qesîl ji berê ve (kî dizane çend sed sal, çend hezar sal berê) wek cihekî mayîne hatiye bikaranîn.
Yek ji taybetiyên balkêş ên Qesîle zinarek bu, ya ku li hêla bakûr disekiniya û zozana Qesîle di bin siya xwe de diparast. Di hundirê vî zinarî de gelek qulik û şikeftên cùrbicûr hebûn. Şikefta herî nas a zinarê mîna xuşxuşonekeke kevirî bû: ji jor ve destpê dikir, ji hundira zinêr ve ber bi jêr diçû û digihişte heta zozana Qesîlê. Yanî meriv ji jor ve dixuşiya jêr – bo ku hêsantir bigihêje jêr. Meriv ferq dikir ku ev şikeft u xuşxuşoka di hundirê zinêr de bi destê mirovan hatine şekilkirin… Bêguman, ji neslên piştî sala 1999an bêtir, hemû gelê vî gundî Qesîl dîtiye û baş nas dike. Gelek bîranînên wan ên veşartî li Qesîlê hene. Û wer tê xuyan e ku bi “wendabûyîna” Qesîlê ev bîranîn jî ketine bin erdê.
Bihuşteke xwezayî bûye bihuşteke kelmêşan…
Qesîl ne kanalîzasyon e. Lê ixabin, avên qirêj ji malên bajêr bi xortimekê digihêjin Qesîl – û av bi awayeke qaçax li wir tê talkirin. Divê avên qirêj ên bajêr azad-azad neherikin Qesîlê. Heger gel şiyar be û daxwaza xwe bîne ziman, ev rewş kare bê guhertin.
Gelê Qeremezrê
Gelheya gund di sala 2005an de nêzî 1000an e. Her çiqas gelek malbat koç kiribin Ewrûpayê jî, gelheya Qeremezreyê dîsa jî ew qas kêm nebûye. Bi ser de jî piştî Xelfetiya Kevn di bin avê de ma gelek gundên derdorê koçî vê derê kirine.
Şêniyên Qaramezreyê pir nêzî hev in û bi piranî jî merivên hev in. Qeremezre ku şêniyê wê giş Kurd in, devoka wan bi ser devoka Semsûr, Mereş û Meletiyê ye. Devok her ku diçe bêtir bêjeyên tirkî di nav xwe de dihewîne. Her çiqas hestên welatparêziye qels be jî, disa jî mirov sekneke polîtîk tê de dibîne.
Koçberî
Gelek kesên ji Qeremezreyê niha li dewletên Ewrûpayê yên curbecur dijîn. Bi dehan kes li Elmanya, Swîsre, Frensa û Brîtanyayê belav bûne. Malbateke ku kulfetekî wê li Ewrûpayê najî hema hema tune ye. Çûna Ewrûpayê her dem bûye xeyala ciwanên Qeremezreyê. Lê ev rewş bi xwe re xetereyeke ciddî jî tîne; biyanîbûn, ji rastiya gelê xwe bi dûr ketin, wendabûna nifşên nû...
Dîroka Qeremezrê
Şecere û dîroka vî gundî bi temamî derneketiye holê.Ji xeynî çîrokan tiştekî berbiçav di dest me de tune ye.Kî zane bê di arşîv û pirtûkxaneyan de çiqas agahî hene? Heta niha kesekî ji giregir û ranakbîran xwe di mijarê de nedaye. Hema mirov dikare bibêje bi zanebûn dîrokek wenda dibe.
Hew çend tiştên ku kal û pîrên gund ku ew jî yên pêşiya xwe bihîstine û dibêjin heye. Her çiqas gotinên Mihemedê Qedir, Hecî Wes û Hemê Elê li hev dernekevin jî tê fahmkirin ku hinek ji gund ji hêla Semsûrê hinek jî ji hêla Rihayê hatine.
Çîroka Aydin
Qeremezre xwedîye çîrokekê ye, ev çîrok jî wiha tê gotin:
Aydın hîn 4-5 salî ye, hêdî hêdî fêra axaftin û meşînê dike. Kurê Yasînê Îsoyê Ebilê (Yasin Seker). Sal 1977. Dayka xwe ji gundê Hemqê ye û bûye bûka Qeremezriyan (Hemq li başûrê Qeremezrê ye). Dayk rojek a buharê jibo serlêxistina malbata xwe vedigere Hemqê, lawkê xwe yê biçuk li mal dihêle lê ew bi dizî li ser şopê dayka xwe diçe u di rêya xwe de xwe şaş dike. Dayka wî tê mal lê lawkê wê heta danê êvare venagere malê. Heta şeva tarî hemî gund li wî digere, lê mixabin Aydin êdî naye dîtin…
Çend roj bişunde şivan kincên qetî yên Aydin u tomarên porê wî dibînin. Derdikeve holê ku Aydin bûye xwarinê heywanên wehşî...
Ev rûdan gundiyan ewqas bandor dike ku meseleya Aydin vediguhêre çîrokekê û ev çîrok heta îro ji zarokan re tê gotin da ku tu zarok bi tenê ji gund dernekeve.
La Trinité-de-Réville
La Trinité-de-Réville, komuneke departemeta Eureyê li herêma Normandiya ya li bakurê Fransayê ye.
Famîleya doçika tûtiyan
Famîleya doçika tûtiyan, famîleya strelîtzan (Strelitziaceae) famîleyeke riwekan e, di koma zencefîlan (Zingiberales) de cih digire.
Di vê famîleyê de 3 cins û 7 cure hene. Navê vê famîleyê yê botanîkê ji keybanû Charlotte von Mecklenburg-Strelitz (1744 - 1818) tê. Pirranî bo baxçevaniyê tên çandin.
Sîstematîk
Di famîleyê de 3 cins hene, du ji wan monotîpîk, bi hev re 7 cure:
Wêne
Dara rêwingan (Ravenala madagascariensis):
Oread
Oread di mîtolojiya yewnanî de nîmfêyên çiyayan e. Heman demê de bi navê periyên çiyayan jî tên zanîn. Cudahiyên navbera nîmfêyan li ser awaya cihên ew dijîn e. Mînak Oreada çiyayê Îdê (îro: çiyayê Kaz), Oreada çiyayê Dîktê (îro: çiyayê Dîktî).
Hin Oreadên tên zanîn:
Grünberg, Hesse
Grünberg, bajarekî navçeya (Landkreis) Gießenê li herêma Hesse ya Almanyayê ye.
Mirella Galletti
Mirella Galletti (, nêzîkî Bolonya, Îtalya - m. 4ê îlona 2012an, Roma, îtalya), siyasetnas, kurdnas û rojnamevaneke îtalî bû.
Di zanîngeha Napolî, li ser dîroka îslamê dersdariyê dike. Li ser kurdan gelek xebatên wê hene. Pirranî bi başûrê Kurdistanê dizane, têkiliyên wê bi parçeyên din ên Kurdistanê re nînin. Li Îtalya wê wekî kurdologeke îtalî jî dizanin.
Sarûcey Serû
Sarûcey Serû gundekî ser bi navenda bajarê Şahîndijê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 40 kes (20 malbat) bûn.
Hingiv
Hingiv (bi soranî: hengwîn),
Verl
Verl bajarokekî navçeya (Landkreis) Gütersloh li Nordrhein-Westfalen, Almanyayê ye.
Hingiv
Mêşhingiv hingivê ji nektarên kulîlkan di kewaran de çêdikin. Nektar derdana kulîlka ye. Têdahiya (mûhteva) nektaran bi piranî şekir e, nektar 80% ji av û 20% ji şekir pêk tê. Mêşhingiv bi zimanê xwe yên dirêj û luleyî nektar ji kulîlkan dimijin.
Mêşhingiv gava li ser kulîlkan e, nektar naxwin, di gedeya hingiv de berhev dikin. Şekirê di nav nektarê, sukroz e. Ji ber ko ji du molekul şekirên biçûktir (monosakarît) çêbûye, ev şekir di grûba karbohîdratan de wek dîsakarît tên navkirin. Şekirê çay jî sukroz e, ango nektar dişibe şekirê çay.
Di gedeya hingiv a mêşhingivên karker de enzîmek bi navê învertaz te çêkirin. Sukroza nav nektar bi vê enzîmê tê heriskirin û sukroz parçe dibe, glukoz û fruktoz çêdibe. Gava mêşhingivên gede bi nektar tijî, tên kewarê, ew nektarê vedirêşin nav çavikên şaneyê. Ji ber ko di nav nektar de av zêde ye, mêşhingiv di hundirê keware de perên xwe ba didin, bi alîkariya ba û hênikayî ya hundirê kewarê, ava di nav nektar dûkel dibe. Dema ava nav nektar daket 20%, nektara ronkirî êdî tîr dibe. Bi alîkariya enzîmên mêşhingivê, nektara tîr êdî dibe hingiv. Mêşhingiv devê çavikê bi pelika şima digrin û derbasî çavikek din a vala dibin.
Hingiv çi lixwe digire?
Hingiv bi piranî şekir û av lixwe digire.
Hingiv çima şekir digire?
Şekirgirtina hingivê siruştî, tiştekî asayî e. Sedema şekirgirtin (belûrîbûn, krîstalîbûn) a hingiv, glukoz e. Rêjeya avê di nav hingiv de bi qasî 17% an e, lê rêje ya şekir 80% an e. Ango hingiv pir tîr e. Ji ber vê sedemê glukoz di nav hingiv de belûrî dibe. Belûrîbûn di germahiya neqeba 10-21°C de dest pê dike. Dema belûrîbûn dest pê kir, glukoz ji avê vediqete û wek belûrên piçuk û gewr telp dibe. Hingivê belûrî (krîstalbûyî) di nav ava 45°C de bi qasî çend deqeyan bimîne, wê cardin bibe hingivê dobe.
Li Kurdistanê û gelek cihên din mirov ji bo hingiv mêşhingivan xwedî dike.
Çavkanî
https://en.wikipedia.org/wiki/Honey
Kozmetîk
Kozmetîk (ji grekî κοσμετικός, kosmetikós, bêjeya κοσμέω, kosméo di wateya "lêanîn, bicihkirin, nexşandin") ji nexşandin, xemlandina laşê mirov, berhemên ji bo wê tên bikaranîn û pîşe û karên bi wê ve girêdayîne re tê gotin.
Dîrok
Pirr berê mirovan pîgmentên nivîsandin û xemlandinê dizanîn. Berê ji bo parastin, kamûflaj, kêmkirina ziyanên mêş û mûran, ayînan laş dihatin birengkirin, nexşandin. Pirranî qurşûna spî, komir, gêç, înkar, (girêt, tebeşîr), riwek ûêd dihatin bikaranîn.
Di dînê hînduîzmê de jin divê xwe bixemilînin, pakij bin. Li Kurdistanê kil, hine, deqandin ji jinan dihate payîn. Di şarezayiyên Yewnanistana kevnare, Mezopotamya û Çînê de sûdwergirtina ji rojê, diyetetîk, pakijiya laşê girîng bûye ku viya jî rê daye nexşandin û xemlandina laşê.
Romayî û ewropayiyan kêm qîmet dane kozmetîkê, li Ewropayê kozmetîk pirr dereng rûdaye. Di sedsala 18em de li Fransa û Brîtanyayê di warê kozmetîkê de şoreşek pêk hatiye.
Madeyên xam ên kozmetîkê
Di bin sê koman de tên rêzkirin;
Mistefamîlik
Mistefamîlik   gundekî girêdayî navçeya Qoser a girêdayî Mêrdînê ye.
Parfûm
Parfûm, bêhndarî (ji fransî parfum, ji latînî per funum, ango bêhndarî, bi bêhnê re) ji têkelên alkolî yên bêhnê didin, di bêhndariyê de tên bikaranîn re tê gotin. Ji bo bandora xwêdan û bêhnên nebaş kêm bibe tên bikaranîn.
Bikaranîna parfûmê
Bikaranîna parfûmê pirr kevn e. Mezopotamyayê (pareke Kurdistanê jî dikeve vê herêmê) rûdaye, li Çîn, Eqîpt (misir), Îsrael, Hindistan, Anatoliya û li welatên ereban pêşketiye. Parfûmên nûjen li Ewropayê forma xwe girtine.
Sorik, Çiçekdaxi
Sorik, gundekî navçe Çiçekdaxiya ser bi Kırşehir ve ye. Ev gund yek ji gundên Kurdên Anatoliya Navîn e.
Peyik
Peyik, gundekî bi ser navenda Xinûsa parêzgeha Erzîromê ve ye.
Rengerêjan
Rengerêjan, Rengeřêjan, gundekî gundistana Zûlfeqara navçeya Sirşîwê ye. Sirşîw ser şaristana Seqizê ye.
Hejmara rûniştvanan
Li gor Serjimariya giştî ya mirov û malan a Îranê ku di sala 2006'an de hat encamdan, hejmara rûniştvanên gundê Rengerêjan 400 kes e. Herwisa hejmara malbatên vî gundî 71 e.
Gopîte
Gopîte (bi tîpguhêziya latînî ji alfabeya erebî: Gopita), gundekî bi ser Navenda Silêmaniyê ya navçeya Silêmanî ya parêzgeha Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Gomegurî
Gomegurî, gundekî bi ser navçeya Deşta Hewlêrê ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Kerzenheim
Kerzenheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Donnersbergkreisê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Bend
Bend bûjenên drêj, zirav, dikarin werin tewandin û karê girêdanê bi wan ve dikare were kirin, in. Mînak bendên solan, prêzê gîha pê tê girêdan.
Yenikce
Yenikce gundekî ser bi navenda bajarê Selmasê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 490 kes (107 malbat) bûn.
Varaize
Varaize, komuneke li departmena Charente-Maritime ya herêma Nouvelle-Aquitaine e ku li bakurê rojavayê Fransayê ye.
La Trinité-de-Thouberville
La Trinité-de-Thouberville, komuneke departemeta Eureyê li herêma Normandiya ya li bakurê Fransayê ye.
Mayumi Iizuka
Mayumi Iizuka (jdb. 3ê kanûna paşîn 1977 li Tokyo) stranbêj, komponîst û aktrîsteke japonî ye.
Mizqeynter
Mizqeynter  gundekî girêdayî navçeya Qoser a girêdayî Mêrdînê ye.
Qizildizec
Qizildizec, gundekî ser bi navenda bajarê Tebrîzê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Sêhrbazê Ozê gewre (pirtûk)
Sêhbazê Ozê gewre (sernavê resen The Wonderful Wizard of Oz ) romaneke zarokan a sala 1900 ye ku ji hêla nivîskar Lyman Frank Baum ve hatiye nivîsandin û ji hêla William Wallace Denslow ve hatiye xêzkirin.Di rêzeromana Ozê de yekem roman e.Keçikek cotkar a ji Kansasê ya bi navê Dorothy piştî ku ew û kûçikê wê Toto ji ber bahozek ji mala xwe dûr dikevin û wisa têne welatê efsûnî yê Oz.Bi hatina wê di cîhana efsûnî ya Oz de, ew fêr dibe ku ew nikare vegere malê heya ku ew caduya bed a rojavayê ne kuje.
Wergera kurdî
Pîrtûk ji aliyê nivîskar û wergêr Omer Dilsoz ve hatiye wergerandin bo zimanê kurdî.
Omrankendî
Omrankendî gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Grünhain-Beierfeld
Grünhain-Beierfeld, bajarekî navçeya (Landkreis) Erzgebirgskreisê li herêma Saksonyaya Almanyayê ye.
Mihemedê Canşah
Mihemedê Canşah, dengbêjekî navdar ê kurd bû.
Canşah di 11ê sibatê 1933an de li Qereyaziya Erzîromê li gundê Dêlikan hatiye rûyê dine.
Bi 31 salan ve çûye Almanyayê. Piştê çend salan li Almanyayê ziviriye welêt. Mala xwe barê Stembolê kiriye.
Di 5ê nîsana 2003an de li Stembolê çûye ber dilovaniya xwedê.
Koçeran, Hênê
Koçeran, gundekî bi ser navçeya Hênê ya Diyarbekirê ve ye ku ji aliyê dewleta tirk ve hatiye valakirin.
Sarûcey Xwarû
Sarûcey Xwarû gundekî ser bi navenda bajarê Şahîndijê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 519 kes (101  malbat) bûn.
Ta (bestir)
Ta daringek bingehîn ê bestir (tekstîl) e. Ta dirêj û zirav e, dikare were ristin û hevrêsîn, da ku çek (kinc), caw û xalîçe pê werin darxistin.
Oda
Oda  gundekî girêdayî navçeya Qoser a girêdayî Mêrdînê ye.
NGC 2095
NGC 2095, cîsmeke asîmanî ye. Ji aliyê astronoma brîtanî John Herschel ve di sala 1835an de hatiye vedîtin.
Koçeran, Gercan
Koçeran, gundekî girêdayî navçe Gercana bi ser Erzînganê ve ye.
Ramsen, Rheinland-Pfalz
Ramsen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Donnersbergkreisê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Yoşlanlû
Yoşlanlû gundekî ser bi navenda bajarê Selmasê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 195 kes (44 malbat) bûn.
Monheim am Rhein
Monheim am Rhein, bajarekî navçeya (Landkreis) Mettmannê li herêma Nordrhein-Westfalen a Almanyayê ye.
Gilezerde
Gilezerde, Giłezerde (bi tîpguhêziya latînî ji alfabeya erebî: Gilazarda), gundekî bi ser Navenda Silêmaniyê ya navçeya Silêmanî ya parêzgeha Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Qerehesen (navend), Kerkûk
Qerehesen, navenda nahiyeya Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Varzay
Varzay, komuneke li departmena Charente-Maritime ya herêma Nouvelle-Aquitaine e ku li bakurê rojavayê Fransayê ye.
Gereşêxan
Gereşêxan, gundekî bi ser navçeya Deşta Hewlêrê ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Serdere
Serdere, gundekî gundistana Zûlfeqara navçeya Sirşîwê ye. Sirşîw ser şaristana Seqizê ye.
Hejmara rûniştvanan
Li gor serjimariya giştî ya mirov û malan a Îranê ku di sala 2006'an de hat encamdan, hejmara rûniştvanên gundê Serdere 355 kes e. Herwisa hejmara malbatên vî gundî 68 e.
Yalçın Küçük
Yalçın Küçük (jdb. 1938 li Îskenderûn, Antakya) yek ji îdeologên dewleta Tirk ên navdar e.
Malbata wî ji Heleb a Sûrî hatiye û li Îskenderûnê bicihbûye. Li zanîngeha Ankara, beşa zanistiyên ramyarî de dixwîne û di sala 1960' î de wekî karmendeke bilind di saziya plansazî û pêşketinê ya dewletê de dest bi kar dike. Di heman salê de têkilî bi hêzên tarî yên dewletê re datîne û di nava çepgîriya Tirkiyê de ciheke mezin ji xwe re çêdike.
Di sala 1961î de dizewice û ji aliyê dewletê ve bo perwerdeya sovyetolojî, şerê psîkolojîk û operasyonên taybet tê şandin bo DYAyê.
Zekere
Zekere, gundekî navçeya Çiçekdaxiya ser bi Kırşehir ve ye. Ev gund yek ji gundên Kurdên Anatoliya Navîn e.
Yalçın Küçük
Küçük tevlî dagirkirina girava Kîprosê dibe û wekî serleşker di şerê Tirk û Yewnan de cihdigire. Di sala 1980î de nakokî di navbera hêzên Ewroparêz û Amerîkaparêz ên dewletê de derdikeve û Küçük bo demekê tê zîndanîkirin. Lewra darbeya leşkerî ji hêla Amerîkaparêzan ve hatibûkirin û Küçük jî Ewropaparêz bû.
Bi derketina PKKê ve Küçük ji aliyê "dewleta kûr" ve tê peywirdarkirin. Bi serokê PKKê Abdullah Öcalan re hevpeyvîn û têkiliyan datîne. Piştî derketina Öcalan ji rojhilata navîn roja 29ê çiriya pêşîn ango roja avabûna Komara Tirkiyê vedigere ser karê xwe li Enqereyê.
Küçük niha li ser "sebetayîstan - kesên bingeh Cihû yên xwedî dewleta Tirk" lêkolînan dike. Li dijî Başûrê Kurdistanê derdikeve û Saddam Huseyîn diparêze. Wekî mîsyonek giregirên Kurdan û mirovên demokrat û Ataturk rexne dikin, bi esilcihûtiyê tewanbar dike, bobelatan belav dike.
Tê gotin ku Küçük ji arşîvên fransî nivîsaran werdigerîne û wekî nêrînan xwe diweşîne. Li Tirkiyê gelek pirtûkên wî hatine weşandin.
Ew jî bi sedema endametiya rêxistina veşarî ya artêşa Tirk Ergenekonê hate girtin, demekê di binçavan de ma û darizandina wî berdewam e. Piştî deşîfrekirina wî di TVan de gef li Kurdan xwar û got "Di civînekê de jinên Kurdan pêlav avêtin min. Hela binêrin ka em ê çi bavêjin Kurdan. Ew ê bibînin". Küçük xwedî nêrînên antîsemîtîst e û pesnê serdestiya artêşa Tirk dide.
Triqueville
Triqueville, komuneke departemeta Eureyê li herêma Normandiya ya li bakurê Fransayê ye.
Pirmîr
Pirmîr  gundekî girêdayî navçeya Qoser a girêdayî Mêrdînê ye.
15 km dûrî qosere ye li gund dibistana seretayî heye.
Grünstadt
Grünstadt, bajarekî navçeya (Landkreis) Bad Dürkheimê li herêma Rheinland-Pfalz a Almanyayê ye.
Qeretepe, Tebrîz
Qeretepe, gundekî ser bi navenda bajarê Tebrîzê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Qanûn
Qanûn  gundekî girêdayî navçeya Qoser a girêdayî Mêrdînê ye.