cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Danielle Mitterrand
Danielle Mitterrand (bilêvkirina kurdî: Daniyel Miteran) (29ê çiriya paşîn, 1924 - 22ê çiriya paşîn, 2011 Parîs ) ji dayik bû. Ew şoreşger û nivîskareke fransî bû û jina serokkomarê Fransayê François Mitterrand bû.
Kurtejiyan
Paşnavê Danielle Mitterand beriya zewaca xwe Gouze bû.
Gouze weke keça Antoine Gouze, midurê dibistanekî, û Renée Flachot, mamosteyeke heman dibistanê hatiye dinyayê. Bi 17 saliya xwe ew tevlî Résistance, rêxistineke şoreşvan a fransî dibe, ya ku li dijî artêş û hikûmeta kolaborator ya faşîst xebitî. Di vê demê de François Mitterand nas dike. Di 28ê çiriya pêşîn a 1944an de ew di dêra Saint-Severin dizewicin. Sê zarokên wan dibin: Pascal, Jean-Christophe û Gilbert. Zewaca wan heta 8ê kanûna 1996an diajo: Di vê rojê de François jiyana xwe ji dest dide.
Xwişka Danielle, Christine Gouze-Renal, jina lîstikvan û derhênerê fransî Roger Hanin bû.
Fuad Omer
Dr. Fuad Omer (jdb. 1963) pizîşk û siyasetmedarekî kurd e.
Danielle Mitterrand
Şoreşa wê ya bo mafên mirovan
Danielle xanim demeke dirêj weke piştgira dewleta Kûba û hikûmeta wê ya marksîst-lenînîst dihate nasîn. Lê wê ji bo serbest berdayîna siyasetmedarê muxalefet Yndamiro Restano Diaz kar kir. Li gorî vê yekê, Fîdel Castro di sala 1995an de hatibû Fransayê, Danielle ji wî xwestiye ku muxalîfê wî bila serbest were berdan û Diaz bi daxwaza Michelle hatiye serbest berdan.
Wê piştgiriya xwe dabû sandînîstan, bi vî rengî mêrê wê alîkariya leşkerî dabû wan di şera wan a li Nicaraguayê li dijî DYA. Danielle bi taybetî bi gengeşiya li dijî Tirkiye dihate nasîn. Lewra wê piştgiriyê dabû Hereketa Serxwebûna Kurdistanê. Herwiha, wê pişgiriya xwe ya ji bo Saharawiyên separatîst, Subcomandante Marcos û gelê tîbetî eşkere kiribû.
Fuad Omer
Fuad Omer niha serokê Partiya Yekîtiya Demokrat (PYDê) ye. Demeke dirêj li welatên Ewropa û Rusyayê maye û dîploma wî ya pizîşkî heye. Heta serhildana 2004an li bajarê Heleb'ê dijiya û piştre derketiye derve.
Danielle Mitterrand
Empatiya wê ya ji bo kurdan
Di destpêka meha çiriya pêşîn 2009an de li bajarên kurd, Hewlêr û Silêmanî, dû dibistanên fransî ên bi navê Danielle Mitterandê hatin vekirin.
Xûlan
Xûlan, gundekî ser bajarê Geverê ye.
Tiwana Emîn
Tiwana Emîn (bi tîpguhêziya latînî ji alfabeya erebî: Twana Amin; z.1 Sermawez 1981 li Silêmaniyê. Çîroknivîs, nivîskar, wergêr û rojnamevan e. Di sala 2003 de, endamê desteya nivîskarên (Kovara Tekst) li Wezareta Rewşenbîrî bû. Di salên 2005-2007 de, serpereştyarê giştî yê bernameyên çandî yên Radyoya Newayê bû. Di sala 2007 de, sernivîskarê heftenameya çandî-kultûrî ya (Peyk)ê bû û pênc caran (Xelata yekemîn ya baştirîn çîrok) di salên 2007-2008-2010-2012 û 2015 de li Festîvala Gelawêj – ku mezintirîn festîvala edebî ya kurdî ye- wergirtiye. Di 2011 de, xelata (Baştirîn Ciwanê Salê) ya taybet bi çîrokê ji Wezareta Rewşenbîrî ya Hikûmeta Herêma Kurdistanê wergirtiye.
Zorwa Rojava
Zorwa Rojava, gundekî bi ser paytexta Kurdistanê Amedê ve ye.
Winterswijk
Winterswijk, bajarekî bi ser herêma Gelderlanda Holendayê ye.
Tiwana Emîn
Berhemên wî
Tiwana Emîn heta niha bêhtirî 10 pirtûkan çap kiriye ku girêdayî mijarên çîrok, lêkolîn, rexneya edebî û wergerandinê ne. Ev nav û sala çapê ya çend pirtûkên wî ye:
Bazîdan
Bazîdan, gundekî ser bajarê Geverê ye.
Schönau im Schwarzwald
Schönau im Schwarzwald bajarokekî navçeya (Landkreis) Lörrach li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Bursa
Bursa yek ji bajar û parêzgehên komara Tirkiyê ye. Rûerda parezgehê 11.087 km² ye û hejmara gelheyê 3,056,120 (2019) kes e.
Bursa, çaremîn mezintirîn bajarên Tirkiyê ye û li bajarê popûlasyona Kurda geleke. Pirraniya Kurdan di salên 90´î de ji aliyê artêşa Tirk ve hatine koçberkirin. Navê bajêr ê orgînal Prûsa ye û bi zimanê Grekî ye. Bursa di perê Derya Marmarayê de ye.
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2019an hêjmara gelhe ya bajarê 3 milyon 056 hezar 120 kes e.
Di salên 90î de jiber zextê dewleta tirk ji herêma serhedê hêjmareke girîng Kurd koçê vê bajarê bûne. Li navçeyê Osmangazi ya navenda bajarê hêjmarek girîng popûlasyona Kurd livir bicîh bûne.
Erdnîgarî
Bursa, bajareke Herêma Marmara ye û li başûrê Deryaya Marmarayê cîh digire. Li bakûr Deryaya Marmara û Yalova, bakûrêrojava Çiyayê Uludağ, Kocaeli û Sakarya, li rojhilat Bilecik cih digire.
Navbera bajarê Bursa û çar bajarê herî mezin ev in.
Mustafa Ceceli
Mustafa Ceceli ( li Enqere, Tirkiye) hunermend, amadekar û hilberînerê muzîkê tirk û rumen e. Mustafa Ceceli di sala 2021ê de, di konserên xwe yên li bajarên Agirî, Amed, Sêrt û Dihokê bi gotina stranên bi kurdî bal kişandiye.
Brûsk
Brusk Sultan
Lez
Birûsk (cem 0 °C) 332 mitiran di sanîyekê da dare
Mustafa Ceceli
Kariyera wî
Kariyera wî ya muzîkê bi komeke amator a lîseyê dest pê kir. Piştî lîseyê dest bi xwendina xwe ya Fakulteya Veterîner a Zanîngeha Enqereyê kir. Di pola sêyem de perwerdeya xwe ya bê fakulteyê bi dawî anî. Cara duyemîn kete ezmûna ketina zanîngehê û xwendina xwe ya zanîngehê bi beşa Rêveberiya Zanîngeha Yedîtepeyê dewam kir.
Karê wî yê muzîkê yê profesyonel piştî hevdîtina Ozan Doğulu û bi aranjeyên wî yên cuda ji bo Sezen Aksu dest pê kir. Yekem albûma wî di sala 2009an de bi sernavê wî jî bi navê xwe derket. Mustafa Cecelî di lîsteyên herî baş de zêdetirî bîst hîteyên herî baş çêkiriye, aranje kiriye an jî bi xwe gotiye.
Du caran Xelatên Muzîkê, di kategoriyên "Albuma Herî Baş" û "Hunermendê Mêr a Herî Baş", wergirtiye. Xelatên xwe di sala 2010 û 2014an de wergirtiye.
Hêmayên neteweyî yên Ûkraynayê
Eve lîsteya hin sembol û hêmayên neteweyî yên welatê Ûkrayna ye.
Şîrava
Şîrava gundekî ser bi nahiya nazlûyê bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 207 kes (70 malbat) bûn.
Goma Boybeg
Goma Boybegê, gundekî girêdayê navçeya Mose ya Erzînganê ye.
Lahnau
Lahnau şaredariyeke navçeya (Landkreis) Lahn-Dill-Kreis li Hessen, Almanyayê ye.
Ebdulqadirê Kurdî
Ebdulqadirê Kurdî yan Şêx Ebdulqadir el-Kurdî, fiqihnasê Îslamê bû. Hevotina fiqihê li cem Osmanê Kurdî hildaye, hevotina wekî dinê jî li cem alimên mezin û navdar hildaye, Navê bavê wî "Şêx Yûsif" e, Bi xwe kurdê Helebê bû. Ebdulqadirê Kurdî piştî demekî çûye Mekeyê heca xwe kiriye û di sala 1491'an de wefat kiriye.
Fabrezan
Fabrezan, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Leyl-name
Leyl-name pirtukeke Ayhan Geverî ya ku di bin siya Dîwan'a Melayê Cizîrî û gotinên nivîskarê hêja Elî Şerîetî hatiye nivisîn. Pirtûk  bi çar beşan ve hatiye pêk û bi zimanek hestyarî û helbestane honandîye. Ligel vê, pirtûk hevpeyvîneke navxweyî ye ya ku nivîskarî ligel xwe, ligel yara xwe Leylayê û şev û leylên Stenbol, Wan û Mahabadê. Pirtûk ji nava Weşanxaneya Nûbiharê derketîye. bnr.:,.
Natalie Portman
Natalie Portman (bi navê xwe yê fermî Natalie Hershlag,   9ê hezîranê 1981an li Orselîm, Îsraêl) lîstikvanek amerîkî ye. Ji salên xwe yên ciwantiyê ve ew xwediyê serkeftineke mezin di pîşesaziya fîlm de ye. Wê di cûrbecûr fîlmên blokbuster û fîlmên serbixwe de lîstiye û gelek xelat wergirtiye, di nav de xelatek Oscar û du Xelatên Globeya Zêrîn.
Portman di diwanzdeh saliya xwe de dest bi kariyera xwe ya lîstikvaniyê kir, dema ku wê di fîlma Léon: The Professional (1994) wekî parêzvana ciwan ê mirdarê kîrakirî lîst. Dema ku di lîseyê de bû, wê di sala 1998an de di fîlma The Diary of a Young Girl de dest bi kariyera xwe ya şanoyê kir û bi rola xwe ya Padmé Amidala ya di fîlma Star Wars: Episode I - The Phantom Menace (1999) de lîst. Bi vê rolê Portman nasnameyek navneteweyî wergirt. Ji sala 1999an heta 2003an, Portman beşdarî Zanîngeha Harvardê bû, û bi lîsansê di warê psîkolojiyê de mezûn bû. Wê hejmara rolên xwe yên lîstikvaniyê kêm kir, lê lîstika xwe di sêrîlojiya pêşîn a Star Wars de (yên salên 2002 û 2005an) û di vejîna The Public Theater a sala 2001an de ya lîstika Anton Chekhov a bi navê The Seagull berdewam kir.
Di sala 2004an de, Portman ji bo Xelata Oscarê ji bo Lîstikvana Herî Baş a Piştgiriyê hate berbijêrkirin û Xelata Globeya Zêrîn wergirt ji bo lîstina stripperek nepenî di dramaya romantîk Closer de. Kariyera Portman bi rolên xwe yên stêrk pêşve çû, wekî bi rola Evey Hammond di V for Vendetta (2005), bi rola Anne Boleyn di The Other Boleyn Girl (2008) de, û bi rola balerinaya bi pirsgirêk di fîlma tirsnak a psîkolojîk de Black Swan (2010), ku ji bo wê Xelata Oscarê ya Lîstikvana Herî Baş wergirt. Wê di komediya romantîk No Strings Attached (2011) de cih girt û rola Jacqueline Kennedy di fîlma jînenîgariyê ya Jackie (2016) de lîst, ku bi vê rolê sêyem berendamtiya xelata Oscarê wergirt. Portman di heman demê de wekî rola Jane Foster di fîlmên superqehremanî yên Marvel Cinematic Universe de cih girt: wek di fîlmên Thor (2011), Thor: The Dark World (2013), û Thor: Love and Thunder (2022) de cih girt. Bi vê yekê ew bû yek ji lîstikvana herî payedar a cîhanê.
Serpêhatiyên derhêneriyê yên Portman kurtefîlma Eve (2008) û dramaya biyografîk A Tale of Love and Darkness (2015) dihewîne. Ew girîngî dide ser siyaseta DYA û Îsraêlê û parêzvanek mafên heywanan e. Ew bi danser û koreograf Benjamin Millepied re zewicî ye, ku du zarokên wê pê re hene.
Bida
Bida, Bîda?, Bêda? (1946: Bida; ), gundekî bi ser Êliha Batmanê ve ye.
Zaltbommel
Zaltbommel, bajarekî bi ser herêma Gelderlanda Holendayê ye.
Andernach
Andernach (Andêrnax) bajarekî elmanî li Herêma Rheinland-Pfalz, serjimara wî 30 hezar kes e.
Girêdanên derve
Malpera Şaredariyê http://www.andernach.de/de/startseite/startseite.html
Kîsan, Çinar
Kîsan, gundê Kîsanê, gundekî bi ser navçeya Çinara Diyarbekirê ve ye.
Eidfjordvatnet
Eidfjordvatnet, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gundê Øvre Eidfjord ji aliyê başûrê ve dikeve kêleka golê û Rêya Neteweyî ya Norwecî 7 li aliyê rojava ve di ber golê re derbas dibe.
Saint-Martin-de-Londres
Saint-Martin-de-Londres, komuneke departementa Hérault ya herêma Oksîtanyaya li başûrê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Kîsan
Çend cihên bi vî navî hene:
Zawra
Zawra, gundekî bi ser paytexta Kurdistanê Amedê ve ye.
Qerekanlû, Serab
Qerekanlû, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Operasyonên psîkolojîk
Operasyonên psîkolojîk, operasyonên derûnî, ji bo armanceke civakî yan polîtîk, bi giştî bikaranîna derûnnasiyê ye.
Mixabin zanistî ne tenê bi erênî, herwiha neyînî jî tê bikaranîn. Derûnnasî jî, pirranî ji aliyê dewletan ve, ji bo berjewendiyên sazûmaniyên wan tên bikaranîn. Operasyonên psîkolojîk, parçeyek ji şerê psîkolojîk in.
Ji bo berjewendiyên hundurîn an derveyî, operasyonên psîkolojîk tên lidarxistin. Dewlet statîstîkên xwe vedişêrin, agahiyên nerast belav dikin. Aliyên xwe yên xurt qels, ên qels jî xurt nîşan didin.
Ji bo welatekê dijmin wekî gef, provokasyon, navtêderî hwd, bo welatên hevalbend jî wekî çalakiyên sîmpatiya gelan bilindtir dikin hwd tên kirin. Bo mînak dewlet bixwaze li herêmekê xwe bicih bike, berê di qada navneteweyî de operasyona psîkolojîk lidardixe. Sedemê ketine xwe bi xelkê dide pejirandin.
Alavên operasyonên psîkolojîk
Dewleta an hêza ku li dijî komekê xelkê operasyona psîkolojîk lidarbixe, li gorî giringî û meziniya armancê û tecrubeyên xwe rêbaz û alavên bikaranînê dibijêre.
Li Tirkiye û welatên ereb bi giranî medya-çapemenî û nirxên pîroz ên neteweyî tên bikaranîn. Li Îranê operasyonên psîkolojîk di sazûmaniya şerê psîkolojîk de tê kirin û gelek pêşketî ye.
Gorî berjewendiyên xwe DYA, Ewropa û welatên din jî him operasyonên psîkolojîk, him jîşerê psîkolojîk dimeşînin.
Şêrkan, Ûrmiye
Şêrkan gundekî ser bi nahiya Enzel ,bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Zoxe
Zoxe, gundekî bi ser paytexta Kurdistanê Amedê ve ye.
Şimte
Şimte, gundekî ser bajarê Geverê ye.
Schopfheim
Schopfheim bajarokekî navçeya (Landkreis) Lörrach li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Xemrî
Xemrî, gundekî bi ser paytexta Kurdistanê Amedê ve ye.
Komelgeha Şanederî
Şanederî (bi guhêziya latînî ji alfabeya erebî: Shanadari), komelgeheke Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ye ku di sala 1978an de hatiye avakirin.
Di sala 1978an de hijmara şêniyên komelgehê gihaye 553 kesan.
Mufesîr
Mufesîr (bi erebî: مُفسر‎, mufassir, dirêjiya wî: مفسرون‎, mufassirūn), peyva erebî ye ku Ew alimên Quranê tefsîr dikin ji wan re dibejin.
Mufesîr bi belabûna Îslamê ve  pêdivêtî bûye ji ber ku Îslam li Mekeyê ve dest pê kir û bela bû çaxa  hate Îran û cîhê weke Kurdistanê ji ber ku yên erebî nizanibin Quranê fahm nedikirin mufesîran ji wan re Quranê şîrove dikirin.
Gao Xingjian
Gao Xingjian [] (bi çînî: 高行健, Gāo Xíngjiàn) di 4ê kanûna paşîn a 1940î de li Ganzhou (parêzgeha Yiangxi) hatiye dinê, dramatîker, werger, rejîsor, rexneger, hunermend û nivîskarekî navdar ê çînî yê hemwelatiyê Fransa ye. Ew di sala 2000î de Xelata Nobelê ya wêjeyê werdigire.
Beriya ku di warê huner û wêjeyê de xwe bide naskirin, kurteçîrok û senaryoyan dinivîsîne. Gelek caran lîstikên wî bixetere tên dîtin û ji aliyê mezinên Partiya Komûnîst a Çînê (Komara Gel a Çîn) ve tê cezakirin. Carekê bo 5 salan di karên cotyariyê de didin xebitandin. Lê ew ji ya xwe nayê xwar û nivîsandina xwe didomîne. Bi alîkariya sazî enstîtuyên Alman û Fransî tê Ewropayê û dibe hemwelatiyê Fransayê. Ji aliyê Çînê ve wekî "mirovê nayê xwastin" tê propagandakirin. Ewropa jî bo berjewendiyên xwe wekî Aleksander Soljenîtsînê Rûs, wî jî li dijî sîstema sosyalîst propaganda dike û îndîrekt bikartîne.
Ostel
Ostel, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Verinkax
Vernikax, gundekî girêdayê navçeya Mose ya Erzînganê ye.
Evangervatnet
Evangervatnet, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye.
Avetir
Avetir, gundekî ser bajarê Geverê ye.
Şiwane, Qerehesen
Şiwane gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
PCKurd.com
PCKurd.com an jî KURDMCSE malperek bûye ku dixwest agahî li ser mijarên IT (information technology, teknolojiya înformasyonê) û kompûterê bi kurdî bidaya. Tê de li ser pir mijaran cara yekê bi kurdî hatiye nivîsandin.
Di KURDMCSE'yê de eFerheng, ferhenga termên kompûterê û Dibistana Torê waneyên li ser înternetê bi kurdî hebûne.
Kurtenivîsa MCSE tê wateya Microsoft Certified Systems Engineer, yanî "Teknîkerê Sîsteman ê Belgedar ê Microsoftê.
Xashewar
Xashewar, gundekî bi ser paytexta Kurdistanê Amedê ve ye.
Çanakkale
Çanakkale, Çenaqqele (, navê kevnar bi grekî: Δαρδανέλλια, Dardanellia) bajarê navend ê parêzgeha Çanakkale li Tirkiyê ye.
Rûbera parêzgehê 9.737 km² û hejmara niştecihan jî 464.975 (2000) e.
Navçeyên Çanakkaleyê
Herêm ji aliyê bermahiyên dîrokî ve gelek dewlemend e. Navê bajêr di dema Roma û bîzansiyan de Hellespontos bû. Herwekî grekiyan Dardanel, Dardanos jî bikaranîne.
Piştî damezrandina Komara Tirkiyê hemî navên cografîk hatine qedexekirin an tirkîzekirin. Efsaneya Troyan a grekan li vir qewimiye. Lewra bajarê Troya û gelê Troyayê li vir e. Aboriya herêmê pirranî li ser çandiniyê û bazirganiya çandiniyê ye.
Zevenaar
Zevenaar, bajarekî bi ser herêma Gelderlanda Holendayê ye.
Saint-Mathieu-de-Tréviers
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Tonghua
Tonghua, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Jilinê de cih digire.
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 2.325.242 kesî
Elî bin Îsa
Elî bin Îsa, di sedsala 9'an de li Bexdayê hatiye dinyayê di sala 1039'an de wefat kiriye.
Ew zanistvanekî misilman bû li ser stêrnasî, erdnîgarî û optîkê xebat kiriye
Xebata wî ya herî girîng jî pîvandina dev û dorê dinyayê ye, Wî bi Xalit bin Ebdulmelîk ve di sala 837'an de dev û dorê dinyayê pîvaye û 40.248 km dîtîye li gorî hin çavkaniyan jî 41.136 km buye.
Elî bin Îsa li ser nexweşiya çavan jî pirtûk nivîsiye, Bi salan li Rojhilata Navîn û li Ewropayê hatiye xwendin.
Fajac-en-Val
Fajac-en-Val, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Fexrûlnîsa Dîneweriye
Şehre Dîneveriye yan jî bi navê naskirî Fexrûl Nîsa (z. 1091, Bexda - 1179 Bexda) nivîskar, hedîsvan û helbestvana kurd a pêşîn e.
Navê bavê wê Ehmed bin el-Ferec bin Omer el-Dînewerî ye. Fexrul-Nîsa li cem Ebi el-Xetab Nasir bin Ehmed el-Batirvanî, Ebi Ebdullah el-Huseyîn bin Ehmed el-Neabî û Talha bin Mihemed el-Zeynebî xwendiye.
Îbn Elcewzî ji di berhema xwe a bi navê "El-Tasdik Bilnazar ilallah Azze Wecel" de behsa wê kiriye û besna wê dide.
Waging am See
Waging am See şaredariyeke navçeya (Landkreis) Traunstein li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Çeman, Gever
Çeman, gundekî ser bajarê Geverê ye.
Bjarne Stroustrup
Bjarne Stroustrup (z. 1950, Aarhus, Danîmarka), profesorê lêkolînê yê zanistên teknolojiyê ya li Zanîngeha A&M Texas (DYA) û rêvebirê giştî yê beşa teknolojiyê ya banka Morgan Stanley. Ew di 1975 an da ji beşa Zanistiya Komputer a Zanîngeha Aarhusê mezûn bû. Wî di 1979an de doktoraya xwe ji Zanîngeha Cambridgeyê wergirt. Ji damezrandina wê heya 2002an, ew seroka beşa Lêkolînên Bernameyên Mezin a AT&T Laboratories (Bell Labs) bû.
Summerside
Summerside, bajarekî herêma Girava Prenses Edward ya Kanadayê ye.
Bjarne Stroustrup
Stroustrup afirînerê zimanê bernamenûsiya C++ e. Ew bi awayekî aktîv beşdarî standardkirina C ++ (ANSI / ISO) bû û di vê mijarê de xebatê xwe didomîne. Pirtûk a wî "The C++ Programming Language"  destpêkek ji bo C++ e.  Ji ber vê yekê, ew yek ji pirtûkên herî bijare di warê xwe de ye. Ev pirtûk ji zêdetirî 19 ziman an hatiye wergerandin. Stroustrup bi giştî heft pirtûk û bi sedan gotar nivîsandine. Deverên lêkolîna wî ,pergalên belavkirî, sêwirana nermalavê, teknîkên bernamekirinê, amûrên pêşxistina nermalavê û zimanên bernamenûsê ye.
Çavkanî
http://www.stroustrup.com/bio.html
Scootera elektrîkî
Scootera elektrîkî, skûtera elektrîkî an Ser seknîkeka Elektrîkî ye ya hatin û çoyinê,( bi Înglîziy Motorized scooter)
Di van demên dawî de, Duçerxa Elektrîkê ji bo bu kirêdan jî têne dayin li cihên taybet. Kesê daxwazker dikar ji heya demake diyarkirî ra Duçerxeke Elektrîkê bi kirê bigir e. li bajarên mezin hewl tê dayin ji bo baştirkirin û Pêşvebirana van Duçerxên Elektrîkî di warên weka reka de gerwesa bitir pêşve birin Duçerxa Elektrîkî jî, Daku ew karibin qanûn û rêyan biguherînin da ew ewletir bibin.
Elatrîkî
Skûterên lêdana elektrîkê ji sala 2000-an ve bi gelemperî di skûterên motora gazê de ne. Ew bi gelemperî du tekerên piçûk ên hişk, digel şasek qatkirî, bi gelemperî alumînyûm, hene. Hinek scooterên lêdanê sê an çar teker hene, an jî ji plastîkê hatine çêkirin, an mezin in, an qat nakin. Performansa Bilind a scooters trickster ku ji bo mezinan hatine çêkirin xwediyê tekerê pir mezintir in. Scooter kick-electric ji scooters- mobîlîteyê cuda ne ku ew di heman demê de rê didin pêsengiya mirovî, û tirên wan tune. Range bi gelemperî ji 5 to 50 km, û leza herî zêde dora 30 km/h
Di 2017 de, hin pargîdaniyên parvekirina bîsîkletê wekî Lime, û hin pargîdaniyên tenê scooter, mîna Bird, dest bi pêşkêşkirina pargîdaniyên parvekirina scooter kick elektrîkî dockless kirin. Vê beşa sûka mîkro-livînê di 2018-an de, bi gelek scooter kehrebayî yên bêkêr, li bajarên mezin ên cîhanê, carinan jî di roll-derketinên nerazî û nîqaşkirî de, wekî li San Francisco. Di vê navberê de, ji bo siwarên lêdana elektrîkê yên scooter girîng e ku gava ku ew li ser rê ne qaîdeyan fam bikin.
Bikaranîn
Scooters kick-motorized di pêkanîna qanûn, dewriyeya ewlehiyê û dema vala de têne bikar anîn. Pergalên nû yên parvekirina rêwîtiyê scooterên elektrîkê bi hêsanî peyda kirine. Ew li deverên bajaran populer in û wekî alternatîfa duçerxeyê an meşînê têne bikar anîn. Pargîdaniyên parvekirina siwariyê yekemcar di sala 2018-an de dest bi avêtina van skûterên li bajarên mezin ên Dewletên Yekbûyî yên Yekbûyî kirin, û hewcedariya ji bo veguhastina gihîştina hêsan a ji dûr ve ya kurt li gelek bajaran tê vê wateyê ku ew ji hêla pargîdaniyên bêtir û bêtir digerin ku beşdarî bazarê bibin re populer bûne.
Tendurist û ewlehî
Scooters kareba dikarin wekî awayek kesane ya veguhastina alternatîf ya hawîrdorparêz a ku li mîhengên bajarî û ji bo mesafeyên kurt bangawazî dike, nîşan bidin. Lêbelê, ew ji mexdûriyetên ku bikarhêner dikarin di birîndarên trafîka rê de bibînin dişibihe xuyangkirinên peyayan û duçerxeşokan rê parve kirine ne. Mînakî, Israelsraîl di heyama du salan de li ser 120,000 anîna e-bike û e-scooter dîtiye, lê ji ber binesaziya bîsîkletê ya xirab, duçerxevan timûtim têne zorê li peyarêrên peyayan dikin, û peyade jî rêçên bisîkletê bikar tînin û bi vî awayî metirsiya pevçûna trafîkê.
Her ku berdestbûn û daxwaziya scooterên kehrebayî li rex motorên bi hêz ên ku kapasîteyên wan digihîje heya 50 kîlometre di saetê de zêde dibe, zêde dibe, hejmara bûyerên qezayên trafîkê jî zêde bûye. Israelsraîl di heyama sê salan de şeş qat zêdebûna qezayên e-bike û e-scooter dît, û Çîn di rêjeya birîndarbûnê de çar qat zêdebûn û di rêjeya mirinê de şeş qat zêde bû. Lêbelê, di zanîna der barê tedbîrên ewlehiyê û bandora scooterên elektrîkê de valahiyên girîng dimînin.
Ji ber ku scooterên kehrebayî di mîhengên seyrûsefera bajar û bajaran de populer dibin, ewlehiya bikarhêner li rex rîskên tenduristiyê yên din ji bo ajokar, peyade, bîsîklet û komên din ên zehfî yên wekî pîr û zarokên rê parve dikin re dibe sedema fikarek mezin. Lêkolînek ku li Çînê hate kirin tevgerên metirsîdar ên e-bike, e-scooter, û siwarên duçerxeyê li derbaskirina xaçerêkên nîşankirî nirxand û sê celeb cûre tevgerên xeternak dît ku di nav wan de rawestandina ji xeta rawestgehê, siwarbûna li rêyên motorê, û siwarbûna li dijî trafîkê.
Di heman lêkolînê de hat dîtin ku yên li e-scooter siwar dibin bêhtir dibe ku tevgerên bi rîsk bikin. Di taybetî de, siwarên e-scooter pirtir dibe ku li rêyên motor siwar bibin û li hember herikîna seyrûseferê siwar bibin di cûrbecûr qezayên ku diqewimin cûrbecûrbûnek mezin heye û li gorî wextê rojê dikarin biguherin. Famkirina bandorên tenduristiyê yên scooter-ên elektrîkê divê dema ku pîvan û siyasetên ji bo van awayên veguhastinê yên nû lê serdest pêşdikevin were hesibandin. Mînakî, divê siyasetmedar pir bihesibînin ka bisîkletên kehrebayî û scooterên kehrebayî di rêçên duçerxeyê, rêçên otomobîlan de, an jî li ser rêyan in. Nêçîrvanî wekî valahiyên zêde di zanînê de çêdibe, ji ber ku rûxînên piçûk, ji bo nimûne, dibe ku kêm werin raporkirin û bi vî rengî di tevahî belavbûna birîna scooter elektrîkê de nayê hesibandin û di lêkolînê de li ser birînên ku bi scooterên elektrîkê ve têkildar in valahî hene. Sîstemên parvekirina scooter wekî Lime an Bird xwediyê tedbîrên ewlehiyê yên li ser scooter bixwe ne, wekî: "helmet hewce ye, lîsans hewce ye, ne siwarbûna li peyarêkan, ne siwarbûna du qat, 18+ salî". Di heman demê de sepanên ku ji bo vekirina û kirêkirina scooter têne bikar anîn dê bîranînên ewlehiyê jî hebin û ji siwaran bixwazin ku dema ku wan bikar tînin rêzê li qanûnên herêmî bigirin. Lêbelê, van pêşniyaran her gav nayên şopandin, û cûdahiya qanûnên di navbera bajar û eyaletan de rêziknameyê dijwar dike.
Qeza dibe ku kujer be.
Berf
Berf yek ji wan barînan e. Hilma ku ji erd û deryayê bilind dibe bi çavan nayê dîtin. Ev hilm li jor sar dibe û dibe ewr. Ger ev hilm têra xwe hebe û sariya wê bikeve bin sifirê, wê demê krîstalên qeflayî pêk tên. Ev krîstal bi stêrkên biçûk dimînin. Dema ku ev krîstalên qeflayî digihin hev, dibin kuliyên berfê û tên xwarê, wê demê mirov dibêje berf dibare.
Li ser bajarên Kurdistanê taybetî ên Serhadê zehf berf dikeve û demeke dirêj ew bajar binê berfê de dimînin. Zarok berfê re dilîzin û berfê ve Bûka Berfê çêdikin.
Di devokên kurdî de ji berfê re befr jî tê gotin.
Todtnau
Todtnau bajarokekî navçeya (Landkreis) Lörrach li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Demaxê navberê
Navberedemax, demaxê navber, nêwanedemax an jî demaxê navê ( bi îngilîzî: interbrain, diencephalon) beşa demaxê yê di navbera mejî û qedê demaxê de cih bûye.
Navberedemax di navbera mejî û beşên din ên koendama demarê de girêdanan ava dike, belavkirina agahiyên ji mejî an jî ber bi mejî li vir rû dide. Ango ji bilî hestê bêhngirtinê, agahiyên ji dirkepetik û demarekoendama çêwe, pêşî li vir tên tekûzkirin û yekkirin paşê tên şandin ji boy mejî. Beşên koendama demarê yên bi karê bêhngirtinê ve mijûl dibin awarte ne, hestewergirên bêhngirtinê û demarexaneyên hestê bêhngirtinê raste rast bi mejî ve girêdayî ne. Talamus (lanik), hîpotalamus (jêrlanik), subtalamus, hîpofîz û epîtalamus beşên sereke ne di navberedemax de. Epîtalamus rijênê kajî ( bi îngilîzî: pineal gland) lixewe digire. Ji van beşên navberademaxê, talamus û hîpotalamus pêwendiya wan raste rast bi koendama demarê heye. Di demaxê mirov de çar kelênên piçûk heye, navê van kelênan bi îngilîzî “ventricle” e. Talamus û hîpotalamus li derdora kelêna sêyem( bi îngilîzî: third ventricle) de cih digirin.
Talamus
Talamus ji du pişkên madeyê gewr pêk tê. Ev herdu pişk li jor û kêlekên kelêna sêyem de, li jêrê tenê req de cihbûyî ne. Hestewergir ji her aliyê laş de demareragihandin werdigirin, bi navbeynkariya demarexaneyên hestê, demareragihandin tên şandin boy talamusê. Talamus ragihandinan ji hestedemarexane yên hatî digire, ragihandinan tekûz dike. Li talamusê ragihandinên(kartêkir) girîng ji yê ne girîng tên cihê kirin. Hêza (bandora) ragihandinan tên kêmkirn an jî zêdekirin. Piştî polenkirinê, talamus ragihandinan dişîne boy beşa guncav a tûkila mejîyê. Wekî mînak gava mirov li cihekî qerebalix de hewla xwendina pirtûkek bike, talamus dengên derdorê parzûn dike û naşîne mejiyê, bi vî awayê mirov di nav dengê bilind a qerebalixê de dikare bala xwe bide ser xwendina pirtûkê. Herwisa talamus mejiyê agahdar dike ko demareragihandin ji kîjan hestewergirê tê û bi kîjan hestê re têkiliye. Wekî mînak, talamus ji mejî re dide zanin ko demareragihandina hatî ji çavan tê, loma agahiyên dîtinî lixwe digire. Ji bilî van karan, talamus ji mejî û ji beşên din ên demaxê agahî yên ji boy rêkxistina hest û arezûyan(tehrîk) jî digire.
Hîpotalamus
Li jêrê (xwarê) talamusê de cih digire. Hîpotalamus kontrola berhremkirin û derdana hormonan dike. Loma di navbera koendama demar û koendama hormonan de navbeynkarî dike. Hîpotalamus sinyalan dişîne rijenê hîpofîzê, Ji rijênê hîpofîzê çend hormon tên derdan, van hormonên hîpofîzê bandor li ser rêjênên din û xaneyan dike. Karê esasî ya hîpotalamusê rêkxistina hevsengiya navî ya laş e. Ta (germahî) ya laş, xwarin û vexwarin ji aliyê hipotalamusê ve tê rêkxistin. Rijênê kajî jî li navberedemaxê de cih digire. Hormona melatonîn ji aliyê rijenê kajî ve tê berhemkirin û derdan.
Anatole France
Anatole France (François-Anatole Thibault, jdb. 16ê nîsanê 1844 li Parîs; m. 12ê çiriya pêşîn 1924 li Saint-Cyr-sur-Loire a li cem Tours) nivîskarekî Fransî bû û xwedî Xelata Nobelê ya wêjeyê ya sala 1921î bû. Di her cureyê wêjeyê de berhemên wî hene lê ew pirranî bi klasîsîzma xwe hat naskirin.
Çankırı
Çankırı (Çankiri tê xwandin) yek ji bajar û parêzgehên Tirkiyê ye.
Rûbera parêzgehê 7.388 km², gelhe 269.579 (2000) e. Navçeyên Çankiriyê: Navenda bajêr Atkaracalar Bayramören Çerkeş Eldivan Ilgaz Kızılırmak Korgun Kurşunlu Orta Şabanözü Yapraklı
Navê bajêr ê herî kevn Gangra ye. Bajêr û herêm di bin desthilatdariya Pontûsan de bipêşketiye. Di qeydên dîrokî de ji bajêr re herwekî Germanikopolis, Çangiran, Çangirî jî hatine gotin. Li herêmê çend gundên Kurdan jî hene.
Bell Labs
Bell Labs (di paşerojê de wekî Bell Labs û AT&T Bell Laboratories û Bell Telefon Laboratories dahate navkirin) saziya lêkolîn û pêşkeftinê ya Telefon û Telgraf ya Amerîkî (AT&T) bû. Naha ew saziya lêkolîn û pêşkeftinê ya Alcatel-Lucent e. Navendên wê li Murray Hill, Nû Jersey, DYA ne.
Di demên xwe yên herî serfiraz de, Bell Laboratories yekem sazî ya pêşvexistina teknolojiyan bû. Di warê stêrnasî, radyo, transîstor, lazer, teoriya agahiyê, pergala xebitandina UNIX, û zimanê bernamekirina C da gelek xebat hatin kirin.
Heft xebatên ku di taqîgehên Bell de hatine bidest xistin xelata Nobel wergirtin.
Xirabê Qitrebîl
Xirabê Qitrebîl, gundekî bi ser paytexta Kurdistanê Amedê ve ye.
Elqemê
Elqemê (1928: القمى / Elkami (Elqemî); ), gundekî bi ser Êliha Batmanê ve ye.
Ûçqûyû
Ûçqûyû, gundekî bi ser paytexta Kurdistanê Amedê ve ye.
Zutphen
Zutphen, bajarekî bi ser herêma Gelderlanda Holendayê ye.
Xrawreşk
Xrawreşk, mezrekî li Hewage. Sala 1980'e da bi alikariya Kadiri Reşid, Hemi Heso, Ayzeri Mehmud, Hesoy Mise hwd. hat avakirin
Çemparêzan
Çemparêzan, gundekî ser bajarê Geverê ye.
Tilelo
Tilelo, gundekî bi ser paytexta Kurdistanê Amedê ve ye.
Zêrê, Gever
Zêrê, gundekî ser bajarê Geverê ye.
V for Vendetta (fîlm)
V for Vendetta fîlmek aksyonê ya siyasî-dîstopîk a sala 2005an e ku ji hêla James McTeigue ve ji senaryoya derhênerên Wachowski ve hatî çêkirin.(a) Ew li ser bingeha xêzeçîrokên 1988 DC Vertigo Comics hatine amadekirin, yên ku bi heman sernavê ji hêla Alan Moore, David Lloyd û Tony Weare ve hatine çêkirin. Fîlm di paşerojeke ku rejîmeke totalîter a faşîst Brîtanyayê xistiye bin destê xwe de dilîze û giranî dide li ser V (Hugo Weaving), anarşîst û şervanekî azadiyê yê bi maske, yê ku hewl dide bi kiryarên terorîstî yên berfireh şoreşekê bide destpêkirin. V alîkarî ji jinek ciwan a bi navê Evey Hammond (Natalie Portman) distîne. Li hemberî wan detektîf Stephen Rea lêgerînek bêhêvî dike ji bo rawestandina V.
Fajac-la-Relenque
Fajac-la-Relenque, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Oulches-la-Vallée-Foulon
Oulches-la-Vallée-Foulon, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Şêrokendî
Şêrokendî gundekî ser bi navenda bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 134 kes (22 malbat) bûn.
Vrije Universiteit Brussel
Zaningeha Vrije ya Brukselê bi Holandî: (Vrije Universiteit Brussel) zaningeheka civaka Holandiya ku Di Bajarê Brukselê, li paytexta Belçîkaê da ye
Altenmarkt an der Alz
Altenmarkt an der Alz şaredariyeke navçeya (Landkreis) Traunstein li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Vrije Universiteit Brussel
•Etterbeek •Jette •Kaai ( Anderlecht)
Weil am Rhein
Weil am Rhein bajarokekî navçeya (Landkreis) Lörrach li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Limburg-Weilburg
Limburg-Weilburg, yek ji navçeyên (Landkreis) herêma Hessen, Almanyayê ye.
Sosinga
Sosinga (bi romî: Eşmepınar), gundekî girêdayê navçeya Mose ya Erzînganê ye.
Zhuangzi
Zhuangzi, Chuang Tzu, Chuang Tsu, yan jî Chuang Tse (bi çînî: 莊子; xwendina wê Juang-jî) di sedsala 4 B.Z. de li Çînê di dema şerên mîrekan de jiyaye. Kêm tişt li ser kesayetiya wî tên zanîn. Li gor dîroknasan, ew li navçeya Mengê cihekî li binya çemê zer re li cihekî herema Hemanê jiyaye. Tê gotin ku wî di karê birêvebirinê de cihekî girîng digirt û bi heta ku keyê herêma Şu wezîrtî pêşniyarî wî kiriye lê belê wî qebûl ne kiriye.
Pirtûka wî jî bi navê wî "Zhuangzi" tê bi naskirin.
Wî di dawiya jiyana xwe bi timametî daye paş wek koçerekî di nav gel de geriyaye.
Jacinto Benavente
Jacinto Benavente y Martínez (jdb. 12ê tebaxê 1866 li Madrîd; m. 14ê tîrmehê 1954 li heman derê) dramatîker û rojnamevanekî Spanî bû.
Finsevatnet
Finsevatnet, goleke di nava sinorê parêzgeha Hordalanda Norwêcê de ye. Gol, li başûrê gundê Finseyê cih digire û pîvana perava golê 11,71 km ye.
Şîlbê
Şîlbê, gundekî bi ser paytexta Kurdistanê Amedê ve ye.
Conanê çavsor (fîlm)
Conanê çavsor (sernavê resen: Conan the Barbarian) fîlmeke epîk a şûrê û efsûnî ji sala 1982an e ku fîlmname ji hêla John Milius ve hatiye rêvekirin û ji hêla Milius û Oliver Stone ve hatiye nivîsandin. Bingeha fîlmê li ser karakterê romanê ye ku ji aliyê Robert E. Howard ve hatiye afirandin. Arnold Schwarzenegger û James Earl Jones rolên sereke dileyzin. Fîlm di derbarê şervanekî barbarê ciwan û maskûledar yê bi navê Conan de ye ku dixwaze ji bo kuştina dêûbavên xwe ji destê rêberê ayîna maran Thulsa Doom de, tol hilde.
Hîsark
Hîsark, gundekî ser bajarê Geverê ye.
Oulchy-la-Ville
Oulchy-la-Ville, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Şêxkend
Şêxkend, taxekî Bajarê Nû yê Diyarbekirê ye.
Lazer
Lazer ji amûrên optîkî yên ku ji bo bidestxistina ronahiya pir hişk, bihevre û monochromatic hatine pêşve xistin ra tê gotin û bî kurtasî ji vê ronahîra jî têm gotin. Peyva Lazer/Laser jî Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation tê.
''Ew yekemcar di sala 1917 de ji hêla Albert Einstein ve hat pêşnîyar kirin. Di 1960 de, Theodore Maiman radyasyona lazer wergirt û hebûna laserê wî îsbat kir. Piştî vê bûyerê, di karanîna lazerê de pêşkeftinên girîng çêbûn.''
Lazer di, endazyarî, başkirina nexweşiyê, vekolîna zanistî, meteorolojî, ragihandin, holografî û amûrên parastinê da tê bikar anîn.
Karanîna wê ya yekem di jiyana rojane de di sala 1974-an da bû. Xwendevana barcode yên supermarketan, xwendevanên dîskê ên ku di 1982-an da ku derketin holê yekem amûrên bi karanîna lazer bûn.
Şorîncey Qerehesen
Şorîncey Qerehesen gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Saint-Maurice-Navacelles
Saint-Maurice-Navacelles, komuneke departementa Hérault ya herêma Oksîtanyaya li başûrê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Qirxbilax, Serab
Qirxbilax, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Tilmerc
Tilmerc, gundê Tilmercê (1928: تلمرج / Tilmerdj (Tilmerc); 1946: Tilmerç; ), gundekî bi ser Êliha Batmanê ve ye.
Xanîxecê
Xanîxecê, gundekî ser bajarê Geverê ye.
La Fajolle
La Fajolle, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Borrîmîz
Borrîmîz, an jî borriya mîzê (bi latînî: ureter) cotek pêkhateyên lûleyî ne, mîzê ji hewza gurçikan, diguhazînên bo mîzdankê.
Ji her gurçikek mirov, borrîmîzek ber bi mîzdankê ve dirêj dibe. Dirêjiya asayî ya borrîmîzên mîrovê temenê pêgihîştî bi qasî 25 heta 30 santîmetre ne.
Borrîmîz ji hewza gurçikan derdikevin, li aliyê paşê zikekelênê de ber bi jêr heta mîzdankê dirêj dibin. Li nêzîkê binê mîzdankê, li aliyê paş de, di beşa trîgonê ya mîzdankê de di nav masûlkeyên detrusorê derbas dibin û digihîjin mîzdankê.
Kotahiya borrîmîzê di nav masûlkeyan de piçek xwar dirêj dibe.Borrîmîz di dîwarê mîzdankê de wisa derbas dibe ko dema mîzdank bi mîzê tijî dibe û pestoya nav mîzdankê zêde dibe, masûlkeyên detrusor ên li diwarê mîzdankê, serê borrîmîzê diguvêşên. Guvaştina masûlkeyan, rê li ber mîza nav mîzdankê digire ko paşve neherrike nav borrîmîzan. Dîwarê borrîmîzê ji sê çînan pêk tê
Zanîngeha Soran
Zanîngeha Soran, zanîngehê dewletê ya ku di sala 2009an de hatiye damezirandin e. Navenda wê li Soranê ye.
Borrîmîz
Çîna navî, ango navpoşê borrîmîzê ji lînceperdeyê pêk tê. Lînceperde rûkeşeşanaya guherbar û xaneyên goblet lixwe digire. Xaneyên goblet lîncemade der didin û navpoşê borrîmîzê ji madeyên ziyanbexş diparêzin.
Giresun
Gîresûn yek ji bajêr û parêzgehên Tirkiyê ye.
Borrîmîz
Çîna naverastê ya borrîmîzê ji lûsemasûlkeyên dirêjkî û bazinî pêk tê û wekî çîna masûlkî tê navkirin. Çîna masûlkeyên dirêjkî li aliyê derve, masûlkeyên bazinî ji li aliyê navî de cih digire. Lûsemasûlke bi perîstalsîyê mîzê di nav borrîmîzê de ber bi mîzdankê tehn didin.
Zanîngeha Soran
Fakulteyên wê
Zanîngeha Soranê xwediyê pênc fakulteyê ye.
Giresun
Rûbera parêzgehê 6.934 km², gelhe 523.819 (2000) ye. Navçeyên Giresunê: Navenda bajêr Alucra, Bulancak, Çamoluk, Çanakçı, Dereli, Doğankent, Espiye, Eynesil, Görele, Güce, Keşap, Piraziz, Şebinkarahisar, Tirebolu, Yağlıdere
Navê bajêr ji zimanê yewnanî tê. Kerasous, Cerasous, Chirizonda, Cerasonte, Kerassunde hatine gotin û piştî avabûna Komara Tirkiyê kirine Giresun. Parêzgeh di herêma Derya Reş de ye. Gelê herêmê aboriya xwe bi çandiniyê, masîgeriyê û bazirganiyê dike.
Borrîmîz
Ji gurçikê ber bi mîzdankê, girjbûn û xavbûna masûlkeyên borrîmîzan, beş bi beş rû dide. Ango hemû masûlke bi carek ve girj nabin. Dor bi dor û bi ahengî girjbûn û xavbûna masûlkeyan borrîmîzan wekî perîstalsî tê navkirin. Bi pêlên perîstalsiyê, mîz di nav borrîmîzan de ji gurçikan ber bi mîzdankê ve tê tehnkirin .Ji ber paldana masûlkeyan, pestoya mîza nav borriyan bi têra xwe zêde dibe. Loma tevî guvaştina masûlkeyên detrusor, dîsa jî mîz ji borrîmîzan diherrike nav mîzdankê.
Ebûlwefa Bûzcanî
Ebûlwefa Bûzcanî, (bi erebî Ebu'l Wefa el-Buzcanî, (jdb. - m. ), matematîknas û stêrnasekî îranî bû.
Xebata wî yên girîng li ser sêgoşenasiyê ye.
Tumen, Jilin
Tumen, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Jilinê de cih digire.
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2017an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 121.000 kesî
Beselich
Beselich şaredariyeke navçeya (Landkreis) Limburg-Weilburg li Hessen, Almanyayê ye.
Zimanê fînî
Fînî (bi fînî: suomi) zimanekî malbata zimanên fîn û ûgrî ye. Piraniya rûniştevanên komara Fînlendayê (92% di sala 2006an de) fînîaxêv in. Hindikayiyên zimanê fînî li Swêd, Norwêc û Rûsyayê jî tên dîtin. Li ser hev 6 milyon fînîaxêv hene.
Komelgeha Sîrwan
Sîrwan (bi guhêziya latînî ji alfabeya erebî: Seerwan), komelgeheke Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ye ku di sala 1978an de hatiye avakirin.
Ezberek
Ezberek, gundekî girêdayê navçeya Mose ya Erzînganê ye.
Deywan
Deywan , bajarokekî ser navçeya Kerborana  Mêrdînê  ye.
Hergul
Hergul gundekî ye parêzgeha Sêrtê ser navçeya Dihê (Eruh) ye.
Ehle we hemu jı yek babkine u aşireta şüva ne. Gund peşiya xırabine nizike 70 mala bun. Pışti xırabu ehlewe çun stanbul,edene,mersin izmir. Vega nizike 10 mala çune gund.
Şaş, Milîna, Parês, Dirişkê, Spantka, Selpena, Darayê, Buzikiya, gundên cîrane Hergule ne. 3 kehni gunde hene, avi nizike we heye jere dıbejin ava beste. Le bele ne boşe.
Gund dahle we hene hemu newiya feki tede çedibin (tirî, xox hejîr. gûz, hölü, beyf, hazirani,tû, sıncıri, fıstake hi e) reze waji hene payze dıvse(dıms) çedıkın, sabuna kızvana çedıkın.
Zad û dexwil ji dıçenin, hın pazo deware wa ji hebun.
ASCII
ASCII (tê xwendin "askîî") kurtenivîsa American Standard Code of Information Interchange e. Organîzasyona ASCII biryare li ser Tîpe (karakter) kompûter dide. ASCII hemu Tîpan nimre dike vek 0-255, Çesidek ASCII ji terefe IBM hatiye damezerandin iro piranî tê bikaranîn vek Extended ASCII te naskirin ev versiyona IBM ji dewla ku 7 bits'a 8 bits bikartine.
Ji ber ku bi ASCII tîpên wekî "ş" pirsgirêk in, îro gav bi gav Unicode zêdetir tê bi kar anîn.
Hergul
Berri gund ser tahtık 50 metre bilnd hatbi awakirin.mıle gund ye dıji divar kıribun 2 ree tına  dıçu ye gund ew ji dergeh berbun.
Maznaya aşireta şüva dıkiryan nav mıntıka eruh e de cıheg gırıng dıgırta.
Lawrence Gilliard Jr.
Lawrence Gilliard Jr. (jdb. 22.9, 1973) lîstikvanek Amerîkî ye ku di gelek fîlim, rêzefîlmên televîzyonê û şanoyê de cihê xwe girtiye. Ew di heman demê de bi rola xweya wekî Bob Stookey di drama tirsê The Walking Dead de law tê nas kirin. Her wesa di gellek fîlmên din jî de, wî bi rolên xwe lîstikvanî kirî ye.
Koma rozagulan
Koma rozagulan (Rosales) komeke riwekan e, li ser riwekên kulîlkdar (Magnoliopsida) tê hejmartin. Riwekên vê komê dar û devî ne. Hin jî gihayên bejayî ne.
Bergen, Bavyeraya Jorîn
Bergen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Traunstein li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Koma rozagulan
Sîstematîk
Koma ji aliyê genetîkî be bi Fagales û Cucurbitales re lêzim e. Ev famîleyên riwekan, li ser koma rozagulan in:
Eisfeld
Eisfeld, bajarekî navçeya (Landkreis) Hildburghausenê li herêma Turîngiyaya Almanyayê ye.
Xalidava, Gever
Xalidava, gundekî ser bajarê Geverê ye.
Erbaş
Erbaş, gundekî ser bajarê Geverê ye.
Qarqa
Qarqa, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Şerabî
Şerabî, gundekî bi ser Ameda parêzgeha Diyarbekirê ve ye.
Manûnan
Manûnan, gundekî ser bajarê Geverê ye.
Aitern
Aitern şaredariyeke navçeya (Landkreis) Lörrach li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Oulchy-le-Château
Oulchy-le-Château, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Saint-Michel, Hérault
Saint-Michel, komuneke departementa Hérault ya herêma Oksîtanyaya li başûrê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Sîlîmî
Sîlîmî, gundekî bi ser paytexta Kurdistanê Amedê ve ye.
Kurdistan24
Kurdistan 24 (anku "Kurdistan Bîst û Çar", K24), kenala u radyoya nûçeyan li Başûrê Kurdistanê, di 31ê cotmehê sala 2015an de dest bi weşanê kiriye, bi herdu zaravayên kurdî (kurmancî û soranî). Xwediyê wê qereqolê Hikûmeta Herêma Kurdistanê ye. Ew bi piştgiriya kanala fransî France24 hatiye damezirandin.
Rêveberê giştî yê televizyonê, Nûredîn Weysî, Lezgîn Çalî û Redwan Badînî damezirînerên televizyonê bûn.
Max Weber
Max Weber sosiyolog û aborîvanê (ekonomist) Alman (jdb. li Erfurt; m.  li München). Wî bi kesayetên wek, Vilfredo Pareto, Ferdinand Tönnies, Émile Durkheim û Georg Simmel re civaknasiya hemdem ava kirin.
Max Weber wek damezrênerê civaknasiya ziman-zelal tê dîtin, yanî nêzîkbûnek civakî, ku wateyek subjektif ji tevgera civakî tê.
Zayn Malik
Zain Javadd "Zayn" Malik (zayîn 12ê kanûna paşîn 1993), kîjan wekî Zayn bi qeydkirî re, strankarek brîtanî û lîderperwer e. Rojbûn û mezinbûna xwe li Bradfordê bû, ku Malik hewl kir di muzika ciwan de pêşengiya xwe ya ji bo hunermendekî solo ji bo rastiya muzîka televizyonî ya Brîtanyayê 2010'an de di bernama X-Factor bi lêpirsînek peyda dikir. Piştî Malik wekhevek serbixwe hilweşand, vegeriya pêşbaziyê û hevpeymanên din ve hatin şandin, da ku kurê dê wek yekser tê naskirin.
Brechen
Brechen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Limburg-Weilburg li Hessen, Almanyayê ye.
Mîz
Mîz (bi înglîzî:urine) şilemeniyek laş e ji aliyê gurçikan ve ji plazmaya xwînê tê berhemkirin, di mîzdankê de tê embarkirin û bi mîzerê ji laş tê avêtin.
Di gurçikan de mîz ji plazmaya xwînê bi sê gavên serekî tê cihêkirin; parzûnkirin, dubaremijîn û derdan. Çêbûna mîzê di nefronên gûrçikan de bi parzûnkirina plazmaya xwînê dest pê dike. Her ko şilemenî di nefronan de derbas dibe, hinek av û molekulên kêrhatî ji nefronan dubare tên mijîn û derbasî nav xwînê dibin, paşmayî û madeyên bêkêr di nefronan de dimîne. Di heman demê de hin paşmayiyên nav palzmaya xwînê yên nehatine parzûnkirin, bi derdanê, derbasî nav nefronan dibin. Bi vî awayê mîz peyda dibe. Ango çavkaniya mîzê, plazmaya xwîna mirov e. Mîz ji gurçikan derbasî mîzdankê dibe û li wir tê embarkirin. Dema mîzkirinê, mîz ji mîzdankê ber bi mîzerê diherike, mîz ji mîzerêyê ji laş tê deravêtin.
Pêkhateya mîzê
Mîz şilemeniyek avî ye. Av, paşmayiyên nîtrojenî, xwêyên zêdeyî û madeyên bêkêr pêkhateyên serekî yên mîzê ne. % 96ê mîzê ji avê, % 2.5ê ji paşmayiyên nîtrojenî, % 1.5ê mîzê ji xwêyan pêk tê.
Taybetmendî û pêkhateya mîzê guherbar e, li gor mêjara vexwarina avê, germahiya hawirdorê, cora xurekên hatine xwarin û çalakiya laş rêjeya pêkhateyên nav mîzê diguhere. Wekî minak; rojên ko mirov karên giran dike û gellek xwêdan dide, rengê mîza mirov ji rengê zer a vekirî diguhere bo zer a tarî û ji mîza mirov piçek zêdetir bêhn ra dibe
Qebareya mîza di rojek de tê berhemkirin, guherbar e. Li gor mêjera vexwarina avê û madeyên tîwawe yên nav ava mîzê, qebare û xestiya mîzê jî diguhere. Mirovek tendurist rojê 1 heta 2 lître mîz bi mîzkirinê ji laş davêje. Ji bo dûrxistina paşmayiyên ziyanbexş, divê gurçik rojê herî kêm nîv lître mîz berhem bike û ji laş dûr bixe.
Paşmayiyên ji tekşikestina xirokên sor bandor li ser rengê mîzê dikin. Xirokên sor proteîna hemoglobînê lixwe digirin. Her hemoglobînek jî çar komeleyên hem lixwe digire. Komeleyên hem di kezebê de tên guhertin û ji bo berhemanîna zeravê tên bikaranîn. Mîza asayî rengê xwe ji zeravê digire, lê hin derman, vîtamîn an jî hin cor xurek jî bandor li ser rengê mîzê dikin.
Heke mirov ji bo demek vexwarina avê kêm bike, qebareya miza mirov jî kêm dibe, mîz xest (tîr) û zer dibe, lê heke mirov di demek kurt de mêjerek zêde av vebixwe, vê gavê qebareya mîza mirov zêde, dibe, mîz roḧn û bêrenk dibe. Koendama mîzê bo rêkxistina hevsengiya osmozî çevderiya mêjera av û tîwaweyên nav şilemeniya laş dike. Heke di laş de av zêde be, ava zêdeyî bi navbeynkariya gurçikan ji xwînê tê parzûnkirin û di nav mîza rohn û bêrenk de ji laş tê avêtin. Herwisa heke di nav xwînê de mêjera tîwaweyên wekî iyonên sodyum, potasyum hvd zêde be, vê gavê evan iyon û xwêyan di nav mîza tîr û zer de tên avêtin.
Çêbûna mîzê ji bo paqijkirana xwînê ye. Mîz şilemeniyek asîdî ya bi pH ya 4.5 heta 8 e. Ji ber zîndeçalakiyên laş gellek asîd peyda dibe. Lê pH ya asayî ya xwîna mirov 7.4 e û divê di xwînê de pH neguhere. Bi gelemperî iyonên hîdrojenê (H+) dibin sedema zêdebûna asîdiya hawirdorê. Gurçik bi du rêkan rê li ber guherîna pH ya xwînê digire. Gurçik ji bo kêmkirina pH ya xwînê, iyonên bîkarbonatê (HCO3-) ji şilemeniya mîzê dubare dimijîne nav xwînê. An jî Îyonên hîdrojenê yên nav xwînê der dide nav şileya mîzê û ji laş dûr dixe.
Testa mîzê
Mîza asayî ya mirovek tendurist xwediyê hin taybetmendiyan e, guherîna van taybetmendiyan dibe ko nîşana hin nexweşiyan be. Loma gava pirsgirekên tendrustiyê li mirov peyda dibe, doktor bi testa mîzê hewl didin ko ji laşê nexweşê hê pirtir agahî bistînin.
Divê di mîza mirovê tendurist da xaneyên xwînê hema qet tune bin. Di mîzê de hebûna xirokên sor nîşana kulbûna nefronan e.
Herwisa divê di mîzê de hejmara xirokên spî jî gellek kêm be, di nav mîzê de hejmara zêde ya xirokên spî nîşana hebûna birîn û kûlbûniyên coga mîzê, stûyê malzarokê an jî zêyê ye.
Di nav mîzê de hebûna belûrên (krîstal) kalsiyumê, magnezyumê û yên amonyumê tiştek asayî ye. Lê heke belûrên sîstîn(bi înglîzî: cystine) û tîrozînê (bi înglîzî: tyrosine) di mîzê de were dîtin, dibe ko ev nîşana nexweşiyên kezebê be.
Gava asta glukoza xwînê ji 180 mg/dL bilindtir dibe, di mîzê de glukoz jî tê dîtin. Di nav mîzê de hebûna glukozê dibe ko nîşana nexweşiya şekir (diyabet) be.
Keton paşmayî yê çewriyan e. Heke di nav mîzê de bi mêjerek zêde keton were dîtin, ev rewş dide nîşankirin ko xane ji bo destxistina enerjiya ATP yê, li dewsa glukozê asîdên çewriyê bikar tîne. Her wisa heke di laş de kêmasiya karbohîdrat û proteînan hebe, asta rêjeya ketona mîzê jî bilind dibe.
Qirix
Du wateyên vê peyvê hene:
Ermê
Ermê (1928: عرمى / Ermi; 1946: İrmi; ), gundekî bi ser Êliha Batmanê ve ye.
Şorîncey Heybe
Şorîncey Heybe gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Denis Diderot
Denis Diderot (jdb. li Langres (Fransa); m.  li Paris) nivîskar, fîlozof û ensîklopedîstek fransî ye. Bîst salên jiyana wî û angajmana wî di berhema "Lumières (Ronî)" de ji bona ansîklopediyê karekî mîsoger e.
Paars
Paars, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Harşîn
Harşîn, gundekî girêdayê navçeya Mose ya Erzînganê ye.
Semaqî
Semaqî yan Simaqî, gundekî bi ser paytexta Kurdistanê Amedê ve ye.
Félines-Termenès
Félines-Termenès, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Qarxûn, Serab
Qarxûn, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Chieming
Chieming şaredariyeke navçeya (Landkreis) Traunstein li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Berkevî
Berkevî, gundekî ser bajarê Geverê ye.
Mela Yasîn
Mela Yasîn, gundekî ser bajarê Geverê ye.
Bad Bellingen
Bad Bellingen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Lörrach li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Sehdî
Sehdî and Sadî, gundekî bi ser paytexta Kurdistanê Amedê ve ye.
Rezûk, Sat
Rezûk, gundekî ser bajarê Geverê ye.