cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Banu Güven
Jînenîgarî
Li Zanîngeha Bosforê mastera xwe di warê têkiliyên navneteweyî de qedand. Li Komîseriya Bilind a Penaberan a Neteweyên Yekbûyî sê mehan staj wergirt û demeke kurt wekî erkdar a lêkolînê xebitî. Di sala 1994an de li servîsa nûçeyan a biyanî ya rojnameya Milliyetê dest bi karê rojnamegeriyê kir. Di vê demê de, li gelek deverên cuda geriya û bi taybetî bi Rojhilata Navîn re eleqedar bû.
Piştî rojnameya Mîlliyetê, ji sala 1997an heta 2011ê 14 salan di NTVyê de xebitî. Cara yekem li vir karê nûçegihaniyê kir, di bernameyên Geçen Hafta-Bu Hafta û 24 Saat amade kir û pêşkêş kir. Bûltena nûçeyan a bi navê 24 Saat di nûçeyên şevê ya NTVyê de, pêşî bi Mirgün Cabas re, piştre bi tena serê xwe pêşkêş kir. Di navbera salên 2009 û 2010an de nûçeyên êvarê ya heman kanalê û di navbera salên 2010 û 2011ê de bernameyeke hevpeyvînê ya bi navê Banu Güven'le Artı yê di kanala NTVyê de pêşkêş kir.
Piştî ku hevpeyvîna wê ya bi Vedat Türkali re di de û hevpeyvîna wî ya bi Leyla Zana re hat astengkirin, neçar ma ku dev ji karê xwe yê li NTVyê ku 14 salan dixebitibû, berda.
Belle Vie en Auge
Belle Vie en Auge, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Balafirgeha Meletiyê
Balafirgeha Meletiyê (bi navê fermî: Malatya havalimanı), yek ji balafirgehên herêma Bakurê Kurdistanê û 34 km dûrî bajarê Meletiyê ye.
Şîrînbilax, Miyane
Şîrînbilax gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Mareuil-en-Brie
Mareuil-en-Brie, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Keyaniya Buyeoyê
Keyaniya Buyeoyê (bi korêyî 夫餘, 부여) keyaniyeke li bakurê Korêyê bû ku di sedsala 2em berî zayînê de hate damezrandin û di sala 494 piştî zayînê de hilweşiya û kete bin desthilatiya Goguryeoyê. Lê keyaniya Goguryeoyê û keyaniya Baekjeyê, herdu jî xwe wek wêrisê vê dewletê didîtin.
Lechang
Lechang, bajarekî di asta wîlayetê de ya welatê Çînê ye û di herêma Guangdongê de cih digire.
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2014an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 521.400 kesî
Şêxler, Miyane
Şêxler gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Burgsinn
Burgsinn şaredariyeke navçeya (Landkreis) Main-Spessart li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Sedef Kabaş
Sedef Kabaş (jdb. 8ê kanûna pêşîn a 1968 li London) rojnamevan, nûçegîhan û belavokvanekî tirk e.
Jiyan
Bavê Kabaş zêrker bû. Li Zanîngeha Bogaziçiyê ya Stenbolê xwendiye û paşê li Zanîngeha Bostonê masterê kiriye. Di sala 1995’an de doktoraya xwe ji Zanîngeha Marmarayê li ser teknîkên hevpeyvînê û raporê wergirtiye.
Ew beşdarî tîmê yekem a rojnamevanan li radyoya POWER FM bû. Paşê ew bû yekemîn rojnamevana tirk ku di CNN International de kar kir. Wê di sala 1998an de xelata CNN World Report/Nûçeya Aborî ya Herî Baş ji bo taybetmendiya li ser donerê li Almanyayê wergirt. Paşê vegeriya Tirkiyê û di weşanên cuda de xebitî. Bernama "Portreler" li NTV (Tirkiye), bernameya "Dönence" li Atv, bernameya "Sesli Düşünenler" li TV8, "Haber Ötesi" li Sky Türk û di weşana dewletê TRT2 de pêşkêşî Medya Medya kir.
Di kanûna 2014ê de, ew ji ber tweetekê hat girtin, jêpirsîn hat kirin û paşê hat dadgehkirin. Di tweeteê de hat gotin ku tu carî dadgerê ku ji ber skandala gendeliya Tirkiyeyê ya sala 2013an dosyaya xwe betal kiribû ji bîr nekin. Rûniştina dozê di cotmeha 2015'an de bi beraetê qediya.
Ji ber ku wê li ser Twîtterê meselokeke Çerkesî ya ku dibe ku bi Recep Tayyîp Erdogan ve girêdayî be vegot, Kabaş di Çileya 2022an de li Stenbolê hat girtin û bi heqareta li serokomar hat sûcdarkirin. Gotinên meselokê wiha digotin: "Ga biçe qesrê, nabe key, lê qesr dibe tewle."
Kabaş ji sala 2010an ve zewicî ye û zarokek wî heye.
Berhemên wê
Kabaş ev pirtûkan nivîsand:
Xanbazarî
Xanbazarî gundekî Bismilê ye. Li ser rêya Bismil û Farqînê li newalekê hatiye avakirin.
Li derdora wê Aslanoxlî û Qeselê hene. Debara gund bi çandinî û xwedîkirina heywanan e.
Angy, Oise
Angy, komuneke departmena Oisaê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Jale Resûl
Jale Resûl, Jalle Resûl, Jałe Resûl, bi tîpguhêziya latînî ji alfabeya erebî: Zhala Rasul (jdb. 24 adar 1994) pêşkeşvan û lîstikvana televizyonê ya kurd e.
Resûl di rêzefîlma dramayê Dawshaw (2020) de bi derhêneriya Karox Îbrahîm, ku di meha remezanê de li ser Kurdmaxê dihat weşandin, rola sereke lîst. Di sala 2021ê de, wî di "2021" de li gel Şuwan Etûf û Mahîr Hesen lîst.
Qesel
Qesel, gundekî Bismilê ye. Li ser rêya Bismil û Farqînê li newalekê hatiye avakirin. Li derdora wê Aslanoxlî, Xanbazarî û Kevnecarê hene. Debara gund bi çandinî û xwedîkirina heywanan e.
George Lincoln Rockwell
George Lincoln Rockwell ( jdb. Adar 1918 li Bloomington, Illinois ; m. 25 Tebax 1967 li Arlington, Virginia ) damezrîner û serokê Yekîtiya Cîhanî ya Karsaziya Azad a Neteweyî Sosyalîst û şûngirê wê, Partiya Nazî ya Amerîkî bû. Di medyayê de bi navê "Hitlerê amerîkî" hat naskirin.
Qesel
Niştecihên gund ji eşîra Bêrtî ne.
George Lincoln Rockwell
Perwerde û çalakî wek leşker
Rockwell li Bloomington, Illinois ji du lîstikvanên vaudeville ji dayik bû. Bavê wî George Lovejoy Rockwell bi eslê xwe Îngilîz-Skotlandî bû, diya wî Claire Schade Rockwell bi eslê xwe Alman-Fransî bû. Li gorî dêûbavên wî, ew fêrî jêhatiya axaftinê û bandorkirina girseyan bû. Ew wek xwendekar çû Akademiya Hebron li Maine û ji sala 1938-an de li zanîngeha Brown felsefe xwend. Di dema xwendina xwe de, wî bi taybetî ramana wekheviya mirovan red kir û tevgera Nasnameya Xiristiyan pêş xist.
Di sala 1940 de wî dev ji zanîngehê berdide û tevlî hêza deryayî ya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê dibe û li wir jî di Şerê Cîhanê yê Duyem de xizmet kiriye. Piştî Şerê Cîhanê yê Duyemîn di pîşesaziya reklamê de bû sêwirînerê grafîkê. Ew di sala 1950-an de dîsa hate şandin karûbarê û ji bo perwerdekirina leşkeran ji bo Şerê Koreyê hate veguheztin San Diego. Di sala 1952an de ji bo Îzlandayê hat veguhestin û di sala 1954an de xizmeta xwe bi dawî anî.
Weqf û serokatiya Partiya Nazî ya Amerîkî
Di sala 1955 de, Rockwell ji bo jinên leşkeran kovarek pro-cudabûn û antî-komunîst derxist. Ji ber tengasiyên aborî, piştî demeke kin hat vegerandin.
Di Adara 1959-an de wî Yekîtiya Cîhanî ya Karsaziya Azad a Neteweyî ya Sosyalîst (WUFENS) damezrand, partiyek nijadperest û antî-komunîst ku di serî de ji bo veqetandina nijadî û li dijî milkê hevpar û destwerdana dewletê di aboriyê de axivî. Di Kanûn 1959 de, navê wê hate guherandin Partiya Nazî ya Amerîkî, ku navenda wê li wîlayeta Arlington e.
Di bin Rockwell de, Partiya Nazî di destpêkê de piştgirî da Ku Klux Klan, nemaze li dijî daxwazên tevgera mafên sivîl ên reş û Martin Luther King. Lêbelê, Rockwell paşê Klan wekî pir bêbandor dît û piştgirî berda. Di sala 1965-an de, Rockwell ji Malcolm X telgrafek wergirt ku ew hişyarî da ku tolhildanek tund hebe ku Rockwell û gelê wî bi fîzîkî êrîşî King an jî kesên din ên reş bikin.
Di roja 25. Di 19ê Hezîrana 1961ê de, Rockwell bi deh endamên din ên partiya xwe re beşdarî çalakiyek Neteweya Îslamê bû, ku tê de Malcolm X jî diaxivî, û 20 $ bexş kir. Rockwell diyar kir ku ew tercîh dike ku endam biçin Afrîkayê, lê ew neteweya Îslamê wekî "Naziyên reş" dibîne ji ber ku ew heman tiştê ku ew dike dixwazin - veqetandin.
Rockwell herî baş ji bo hevpeyivînek berfireh a Nîsana 1966an bi kovara Playboyê re tê zanîn. Hevpeyvîn ji aliyê rojnamevanê reş Alex Haley ve li navenda Partiya Nazî ya Amerîkî hate kirin. Ji Rockwell re hat piştrast kirin ku dê tu Cihû wê hevpeyivînê neke û bi xeletî texmîn kir ku dê kesek reş jî neyê şandin. Lêbelê, wî piştre piştrast kir ku Haley dê bi wî re hevpeyivîn were kirin û biryar da ku her weha hevpeyvînê bike.
Wek serokê partiyê, Rockwell sirgûnkirina hemû reşikan ji bo Afrîkayê û darvekirina hemî "xayinên komûnîst" wekî armanc bi nav kir. Divê destûr bidin Cihûyan ku bimînin (ji bilî Cihûyên reş û komûnîst), lê tenê heke ew bên qefilandin û milkên xwe bidin Amerîkîyên din ên spî. Wî Holokost înkar kir û wek komployeke komûnîst bi nav kir. Wî Hitler wekî pîroziyek binav kir. Wî şerê Viyetnamê jî pejirand. Rockwell pirsgirêka bingehîn bi nav kir ku Dewletên Yekbûyî bûye neteweyek " beatniks û aştîxwaz". Wî her wiha ragihand ku wek Serokomar ew ê tavilê êrîşa nukleerî li dijî Çînê pêk bînin.
Mirin
Di roja 25. Ew di tebaxa 1967an de ji hêla John Patler ve li balavxaneyek hate kuştin. Piştî kuştinê, di navbera xizmên Rockwell de, ku dixwestin şervanê Şerê Cîhanê li goristanek leşkerî veşêrin, û partiya ku cenaze li ser bingeha wesiyeta îdîaya Rockwell girt, nakokî derket. Wezareta Parastinê di dawiyê de destûr da ku li Goristana Neteweyî ya Culpeper were veşartin, lê bi şertê ku endamên partiyê swastikas û nîşaneyên partiyê li xwe nekin. Ji ber ku hinekan bi cih neanîn, Artêşa Dewletên Yekbûyî di tebaxa 1967an de pêşî li goristana yekem girt. Piştî wê, şeş goristanên din red kirin ku Rockwell binax bikin. Di 31ê tebaxa 1967an de, serkeşiyên partiyê piştrast kirin ku Rockwell wê sibehê hat şewitandin.
Mareuil-le-Port
Mareuil-le-Port, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Fay-lès-Marcilly
Fay-lès-Marcilly, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Xirbê Sitîl
Xirbê Sitîl, gundekî Çinarê ye. Li derdora wê gundên Erefatê û Kanî Genîkê hene.
Erlenbach bei Marktheidenfeld
Erlenbach bei Marktheidenfeld şaredariyeke navçeya (Landkreis) Main-Spessart li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Benerville-sur-Mer
Benerville-sur-Mer, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Marfaux
Marfaux, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Milk, Gercan
Milk, gundekî girêdayî navçe Gercana bi ser Erzînganê ve ye.
Fays-la-Chapelle
Fays-la-Chapelle, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Ansacq
Ansacq, komuneke departmena Oisaê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Leizhou
Leizhou, bajarekî di asta wîlayetê de ya welatê Çînê ye û di herêma Guangdongê de cih digire.
Şêxderabad
Şêxderabad gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Leizhou
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 344.000 kesî
Margerie-Hancourt
Margerie-Hancourt, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Ferreux-Quincey
Ferreux-Quincey, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Margny, Marne
Margny, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Esselbach
Esselbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Main-Spessart li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Ansauvillers
Ansauvillers, komuneke departmena Oisaê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Şêxehmedlû, Miyane
Şêxehmedlû gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Eußenheim
Eußenheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Main-Spessart li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Altûnan
Altûnan gundekî li Bakurê Kurdistanê ya bajarê Erzîromê ya navçeya Tatosê ye.
Erdnîgarî
Ji navenda bajarê Erzîromê 195 km û ji navçeya Tatosê 38 km dûr e.
Antheuil-Portes
Antheuil-Portes, komuneke departmena Oisaê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Bahattin Gümgüm
Bahattin Gümgüm, endezyarê bilind ê kemiyayê ye ku sedema navdarbûyînê ya di nav kurdan de amadekirina ferhengekê ye. Bahattin Gümgüm, di sala 1949an de li navçeya Gimgimê ya bi ser bajêrê Mûşê ji dayik bûye. Ji ber ku li Gimgimê hatiye dinyayê, paşnavê wî bi tirkî Gümgüm(Gumgum) e. Bavê wî yê bi navê Abdullah, wek alimê dînî û şêx dihatin dîtin. Diya wî jî keça şêxekî navdar bûye. Herçiqas navê diya wî Müslimet bibe jî, li derdora navçeyê ji diya wî re Qîza Şêx dihatin gotin. Jixwe Bahattin Gümgüm wexta ku dest pê xwendina xwe ya di dibistana Malatya Akçadağ Öğretmen’ê de kiriye, navê diya xwe li ser nasnamayê xwe dîtiye û paşî hîn bûye.
Kariyera wî ya Akademîk
Bahattin Gümgüm, di sala 1968’an de di Beşa Kemiyê ya Zanîngeha Enqerê de dest pê hindekariya bilind kiriye. 5 sal paşî ew li çend cih dest pê kar kiriye. Di sala 1975’an de wek asistan derbasê Zanîngeha Dîcleyê kiriye. Di navbera salên 1975 û 1979’an de li ser xebata kêrdarîtiyê ya li ser fosfatên Şemrexê  sekiniye û ji ber vê yeke navnasa Dr. ji wî re hatiye dayîn. Di sala 1987’an de ew bûye Doçentê Kemiya Neorganîk û di sala 1993’an de di heman beşê de bûye Profesor. Di heman katî de jî ew di navbera salên1994 û 1998’an de bûye dekanê Peymangeha Fenî ya Zanîngeha Dîcleyê.
Bahattin Gümgüm li ser kemiya fosforê gelek xebat kiriye û birêvebiriye. Ew gelek bûjenên nû yên fosforî sentezkiriye û li ser van xebatên dozîneyî û lîsansa bilind daye çêkirin.
Bénouville, Calvados
Bénouville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Bahattin Gümgüm
Kariyera wî ya Akademîk
Profesor Gümgüm, nêzîkî 70 gotar nivîsandiye û ev gotar di gelek berheman de wek çavkanî hatine nîşandan. Ew gelek car di civînên netewî an jî navnetewî de danezan pêşkêş kirine û ew li gelek welatên wekî Spanya, Almanya, Holenda, Iraq, Swîsre, Swêd, Îtalya û hwd. bûye.
Ferhenga Termên Fenî
Bahattin Gümgüm, nivîskarê Ferhenga Termên Fenî ye û ev ferheng bi tirkî, kurdî û îngilîzî hatiye nivîsandin. Ew vê ferhengê di nav 15 salan de amade kiriye û di ferhengê de nêzîkî 26000 peyv hene. Prof. Gümgüm di amadekirina vê ferhengê de zimanê Îngilizî ji xwe re wek referans girtiye. Ev ferheng di zimanê kurdî de ferhenga yekem e ku derbarê biwêjên fenî de hatiye nivîsandin. Sedema giringbûna din ya vê ferhengê jî peyvên nû ne ku di zimanê kurdî de berê nehatine bikaranîn. Di amadekirina ferhengê de ji ber ku termine fenî yên ku di zimanê kurdî de tune bûne, Prof. Gümgüm gelek zehmetî kişandiye. Mesela ji bo peyva "Solution" ya bi îngilizî ew gelek tengayî dîtiye û ji bo vê peyvê çend meh li ser fikiriyaye. Paşî ew peyva vehûrê hilbijartiye. Bi vî awayî qasî 2000 peyv ji aliyê Prof. Dr. Bahattin Gümgüm ve hatiye çêkirin.
Derobiçûkqerejwêran
Kiçûkqerecewêran, Derobiçûkqerecewêran, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Paul F. Tompkins
Paul Francis Tompkins (z. 12'ê rezberê 1968'an li Mount Airy, Pennsylvania, DYA) aktor û mirovekî navdar ê şowên televîzyonê.
Balafirgeha Semsûrê
Balafirgeha Semsûrê, 22ê gulana 1998an hatiye vekirin û yek ji balafirgehên herêma Bakurê Kurdistanê ye.
Feuges
Feuges, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Narkîsos
Narkîsos (zimanê yewnanî: Ναρκισσος, Narkissos, latînî: Narcissus) di mîtolojiya yewnanî de çîrvanoka derheqê qurretiyê de ye, di heman demê de ji sosina nergîz re jî hatiye têkildarkirin. Ew bi redkirina xwezgîniyên xwe navdar bû. Kurê Kêfîsos û yên nîmfê Lîriopê an go yên Endîmion û yên Selênê.
Çîroka wî
Nargîsos bi qeşengiya xwe navdar bû. Di dema gencîniya wî de pir xoşewistên wî çêbû. Lê gelek ji wan hez nekir û dilê wan şikestî hişt û wan berda. Lê rojekê li ser avekî derbas dibû li wir sitava xwe dît. Dilê wî kete sîtava xwe lê. Lê dermana dilê wî lê nehat. Sîtav nekarî bersiva evîna lehengê bide. Lê Narkîsos nekarî li ser gola avê dûr bikeve her dem sîtava xwe temaşe dikir. Li ser avê birçîbûn û tîbûnê ziwa bû û mir. Laşê wî bû sosina nergîzê.
Narkîsos û Êxo
Versiyoneke din yên çîroka Narkîsosê de partnerekî wî jî heye. Di berhemên nivîskara romayî Ovidius de Narkîsos pir qeşeng e, dilê nîmfê Êxoyê dikeve wî. Lê wek her caran Narkîsos bersiva evîna wê nade. Perî her roj ji eşka wî kêmtir dibe heta dengvedana wê tenê dimîne. Ji ber bêtomariya xwe Narkîsos jî tê kuştin.
Antilly, Oise
Antilly, komuneke departmena Oisaê ye ku li bakurê Fransayê ye.
The Tales of Beedle the Bard (pirtûk)
The Tales of Beedle the Bard (bi kurdî: Çîrokên Hozan Beedle) pirtûkeke J. K. Rowling e. Ew pirtûk bi pênc çîrokên di cîhana Harry Potter de dilîze.
Naverok
Pênc çîrok bi sernavên The Wizard and the Hipping Pot, The Fountain of Fair Fortune, The Warlock's Hairy Heart, Babbitty Rabbitty and Cackling Stump û The Tale of the Three Brothers ne.
Pirtûk di heman demê de pêşgotinek jî ji hêla nivîskarê ve hatiye nivîsîn. Di wê de, di nav xwe de çîrokên Beedles ên bi çîroknivîsiya "me"; her çend gelek paralel hene, mîna serketina bingehîn a qenc, lê di heman demê de cudahiyan jî, mîna nûneriyeke kêmtir neyînî ya sêrbaz û serxwebûna mezintir a kesayetên jin.
Marolles, Marne
Marolles, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Bağcılar
Bağcılar, navçeya giredayî navenda Stembolê ye. Di navçeyê de %25-30 kurd dijîn, li Stembolê herî kurdên li wir dijîn e duyemîn.
The Tales of Beedle the Bard (pirtûk)
Wateya di cîhana Harry Potter de
Di pirtûkê de çar çîrok hatine behs kirin, çîroka The Warlock’s Hairy Heart jî ji hêla Rowling ve zêdek hatî afirandin.
Şehîdlû
Şehîdlû gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Fontaine, Aube
Fontaine, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Keyaniya Okjeoyê
Okjeo (bi korêyî 옥저, 沃沮), dewletekî qebîleyan li Nîvgirava Korêyê bû ku li sedsala 2emîn B. Z. hate damezrandin û heta sedsala 5emîn P. Z. hebûna xwe parast.
Fellen
Fellen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Main-Spessart li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Keyaniya Okjeoyê
Dong-okjeo (Okjeoya Rohhelat) herêma Hamgyong ya Bakurê Korêyê digirt nav xwe û Buk-okjeo (Okjeoya Bakur) jî devera çemê Tumenê digirt nav xwe.
Okjeo di sedsala pêncem de ji hêla hukimdarê Goguryeoyê Gwanggaeto ve hate fethkirin.
Şorce Qasim
Şorce Qasim gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Marsangis
Marsangis, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Lufeng, Guangdong
Lufeng, bajarekî di asta wîlayetê de ya welatê Çînê ye û di herêma Guangdongê de cih digire.
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 1.358.000 kesî
Bény-sur-Mer
Bény-sur-Mer, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Bernesq
Bernesq, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Appilly
Appilly, komuneke departmena Oisaê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Fontaine-les-Grès
Fontaine-les-Grès, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Özgecan Aslan
Özgecan Aslan, (22 cotmeha 1995 – 11 sibata 2015an) ciwanek keç a xwendavanek kurd bû ku bi eslê xwe ji bajarê Dêrsimê ye. Özgecan Aslan, bi hewldanên destdirêjiyê ji aliyê kesekî endamê tevgera komelaya nîjadperestên tirk ve (endamê Ülkü ocakları) li navçeya Tersûs a Mêrsînê bi awayekî hovane hatiye kuştin.
Kes a kujer piştî kuştina hovane agir berda bedena Ozgecan Aslan û laşê wê piştê rojekî ji aliyê kes a kujer ve li cihê ku kuştibû hate dîtin û piştre ji aliyê timên tenduristiyê ve hate hilanîn.
Jînenîgarî
Ozgecan Aslan di 22ê Cotmeha 1995an de li bajarê Mêrsînê wek keça malbateke ku bi eslê xwe ji bajarê Dêrsimê bû hatiye dinyayê. Li Tersûsa Mêrsînê li Zanîngeha Çağê ya navçeya Tersusê beşa psîkolojiyê de dixwend.
Kuştina wê
Di 11ê Sibata 2015an de dema ku beriya kuştina wê, Ozgecan Aslan piştî ji dibistanê derket bi hevala xwe re li navenda bazirganiyê ya li Tarsûsê bû. Li navenda bazirganiyê ji hevalê xwe qetiya û ji bo biçî Mêrsînê li mînîbusa navbajêr siwar bû.
Piştî siwar bûna mînîbusa navbajarî agahî ji Ozgecan Aslan nehate hilanîn, di 11ê Sibata 2015an de ji aliyê malbatê ve bi hinceta winda ye serî li navenda polîsan hate dayîn.
Bi serlêdana malbatê re tima cendirmeyên ku li Ozgecan Aslan digeriyan, rastî mînîbusek bi guman hatin, piştî kontrol kirina hundirê mînîbusê de şopên xwînê hatin dîtin.
Piştî kontrolkirina mînîbusê bi şopên xwînê re kumê jinan hate dîtin û kumik ji aliyê bavê Ozgecan Aslan ve hate tesbîtkirin ku kumik ya Ozgecan e. Piştî van tespîtan Herdu gumanbarên bavê kujer Suphi Altindöken û hevalê wî li xwe mukir hatin ku Ozgecan Aslan kurê wî kuştiye.
Bertekên li dijî kuştina wê
Êvara 14ê Sibata 2015an li gelek bajarên Tirkiyê û Bakurê Kurdistanê ji bo protestokirina kuştina Ozgecan Aslan xwepêşandan girseyî hatin lidarxistin. Piştî belavbûna nûçeyên kuştina wê gelek saziyên cûda yên cîhanê bi awayekî dirêj niqaş û nûçeyên di derbarê vî kuştinê hate weşandin.
Kuştina kujerê wê
Kujer Ahmet Suphi Altindöken di 11ê Nîsana 2016an de li Girtîgeha Tîpa E ya Kurkçulera Edeneyê di encama êrîşa çekdarî de ji aliyê kesê girtî Gultekîn Alan ve hate kuştin. Kujer bi êrîşa çekdarî ji ber guleya ku li dilê wî ketibû kujer jiyana ji dest da.
Şemîkendî
Şemîkendî gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Menderes Samancılar
Menderes Samancılar (1'ê gulanê 1954, Edene) lîstikvanekî sînema û rêzefîlmên tirk ê bi eslê xwe kurd e.
Jînenîgarî
Samancılar, di 1'ê Gulana 1954'an de li Edeneyê ji dayik bûye, ji Amedê ye û bi eslê xwe Kurd e. Di pêşbirka padîşahê fotonovelê de ku di sala 1974an de ji hêla rojnameyekê ve hatî vekirin de xelata yekem wergirt. Wî di du salan de zêdetirî bîst fotonovela lîstiye. Di sala 1975'an de bi fîlmê Înce Memed Şot ku derhêneriya wê Yilmaz Duru dike, yekemîn fîlma xwe çêkir. Heya sala 1998an, wî di nêzîkî heştê fîlman de rolên cihê lîst, ku çar ji wan rolên sereke bûn. Di sala 1998 de, wê di fîlma derhênerê fransî Claude Lelouche "Hazards ou coïncidences" (Şans ya da Tesadüf) de lîst. Di van demên dawî de di gelek rêzefîlmên televîzyonê de lîstiye. Di şanoya Selvi Boylum Al Yazmalım de ku di sala 2005an de li Navenda Çandê ya Sadrî Alışik hat pêşandan, bi Kerem Alışık û İpek Tuzcuoğlu re rola sereke parve kir.
Fontaine-Mâcon
Fontaine-Mâcon, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Helmut Rellergerd
Helmut Rellergerd an jî bi bernavk Jason Dark (jdb. 25ê kanûna paşîn, 1945, Dahle bei Altena, Almanya), nivîskarekî alman e yê kesê romanê John Sinclair  ji jiyanê afirand û yek ji nivîskarên ku herî zêde tê de beşê wî tê xwendin e.
Jiyan
Helmut Rellergerd li Dortmundê mezin bû û piştî ku dibistan û artêş qedand, romana xwe ya yekem nivîsand. Lêbelê, ev berhema yekem ji hêla weşangeran ve hate red kirin.Yekem romana Rellergerd ku ji hêla Bastei ve hatî weşandin de, bi sernavê  Im Kreuzfeuer des Todesdrachen, di rêzeromana Cliff Corner de bû. Piştî ku wî di destpêka kariyera xwe ya nivîsandinê de bi romanên polisye re mijûl bû, ew di 1973 de romana Die Nacht des Hexers nivîsand û di pêşveçûna din de karakterê aşopî John Sinclair afirand.Serpêhatiyên lehengê îngilîz ji hêla weşanxaneya Bastei-Lübbe ve di forma romana lênûskê û pirtûka berîkê de têne çapandin û di salên 1970î de di nav rêza herî serfiraz a tirsnak a Almanyayê de tê pêşve xistin. Gelek hejmarên nû jî bi zimanên din hatine wergerandin. Ji bo xebata jiyana wî, bi taybetî jî wekî afirînerê John Sinclair, Rellergerd di 2018 de Xelata Vincentê wergirt. Rellergerd rêzeromanên Professor Zamorra û Damona King dahênand û 2 roman wek Dave Morris ji bo rêzeromana Fledermaus nivîsand û nivîskarê rêza polisye Franco Solo bû. Di bin bernavkê Red Geller de wî rêzepirtûkên ciwanan Das Schloß-Trio nivîsand. Ji sala 2006an pê ve ew rêzeromana Don Harris Psycho-Cop di bin bernavkê xwe yê naskirî de, ku ji hêla weşanxaneya Blanvalet ve hatî weşandin. Rellergerd îro li Bergisch Gladbach dijî.
Marson
Marson, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Frammersbach
Frammersbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Main-Spessart li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Projeyên pratîkî yên avakirina rêveberiya xweser (pirtûk)
Projeyên pratîkî yên avakirina rêveberiya xweser, kitêbeke ku di sala 2011an de ji aliyê Mezlûm Ebdî û Polat Can ve bi erebî hatiye nivîsin û weşandin.
Armanca pirtûkê
Armanca pirtûkê ew e ku gel û xebatkarên şoreşa Rojavayê Kurdistanê projeya Xweseriyê binasin û li gorî armanc û pîvanên wê kar bikin û gav bi gav pêk bînin.
Pirtûk bi giştî li gorî xweserî û taybetmendiyên Rojavayê Kurdistanê hatiyê nivîsin û hemû projeyên tê de jî li gor rastiya rewşa herêmê hatine dareştin.
Çapên pirtûkê
Yekem çapa pirtûkê li Qamişlo di payîza sala 2011an de hatiye belavkirin. Çapa duyem jî di havîna sala 2012an de ji aliyê Konfedresyona Xwendekarên Kurd ên Welatparêz ve hatiye belavkirin. Çapa sêyem ji aliyê Navenda Ragihandina HSD di bihara sala 2020an de hat belavkirin.
Di havîna sala 2020 de, pirtûk bi sê zimanan (farisî, erebî, îngilîzî) û du zaravayên kurdî (soranî û kurmancî) ji aliyê Navenda Xezelnûs ya Çap û Weşanê ve hat çapkirin û belavkirin.
Wergera pirtûkê
Pirtûk cara yekê di sala 2011an de bi zimanê erebî bi navê ( المشاريع العمليّة لبناء الإدارة الذّاتيّة) hatiye nivîsîn. Di sala 2020an de ji bo ziman û zaravayê din hatiye wergerandin.
Antîkomûnîzm
Antîkomunîzm dijberiya siyasî û îdeolojîk a li hemberî bawerî, kom û kesayetên komûnîst e. Antîkomûnîzma birêxistinkirî piştî Şoreşa Cotmehê ya 1917an li Împeratoriya Rûsî pêş ket, û ew di dema Şerê Sar de, dema ku Dewletên Yekbûyî û Yekîtiya Sovyetê di nav hevrikiyek dijwar de bûn, gihîşt asta gerdûnî. Antîkomûnîzm di nav de anarşîzm, navendparêzî, kevneperestî, faşîzm, lîberalîzm, neteweperestî, sosyal demokratî, sosyalîzm, çepgirî û azadîxwazî û her weha tevgerên berfireh ên li dijî rêveberiya komûnîst di nav de, di nav de anarşîzm, navendparêzî, kevneperestî, faşîzm, lîberalîzm, neteweperestî, sosyalîzm, sosyalîzm, çepgirparêzî û azadîxwazî jî di nav de, di çarçoveyeke siyasî de bûye hêmaneke gelek tevger û helwestên siyasî yên cuda. Antîkomûnîzm di felsefeyê de, ji hêla çend komên olî ve û di edebiyatê de jî hatiye îfade kirin. Hin alîgirên navdar ên antîkomûnîzmê komûnîstên berê ne.
Yekem rêxistina ku bi taybetî ji bo dijberiya komûnîzmê bû, “tevgera Spî” ya Rûsyayê bû, ku di şerê navxweyî ya Rûsyayê de ku di sala 1918an de dest pê kir, li dijî hikûmeta Bolşewîk a vê dawiyê hate damezrandin şer kir. Tevgera Spî bi leşkerî ji hêla çend hikûmetên biyanî yên hevalbend ve hate piştgirî kirin ku mînaka yekem a antîkomûnîzmê wekî siyasetek hikûmetê temsîl dikir. Lêbelê, Artêşa Sor tevgera Spî têk bir û Yekîtiya Sovyetê di 1922 de hate afirandin. Di dema hebûna Yekîtiya Sovyetê de, antîkomûnîzm bû taybetmendiyek girîng a gelek tevgerên siyasî û hikûmetên cihêreng ên li seranserê cîhanê. Li Dewletên Yekbûyî, antîkomûnîzm di dema Yekem Scare Sor a 1919-1920 de derket pêş. Di salên 1920 û 1930an de li Ewropayê mixalefeta komûnîzmê ji aliyê kevneperest, monarşîst, faşîst, lîberal û sosyaldemokratan ve dihat pêşxistin. Hikûmetên faşîst di salên 1930-an de wekî dijberên sereke yên komûnîzmê derketin pêş. Li Almanyayê lîberal û sosyaldemokratên Eniya Hesinî ava kirin da ku li dijî komunîst, faşîstên Nazî û monarşîstên kevneperest ên revanşîst derkevin. Di sala 1936 de, Peymana Antî-Komintern, di destpêkê de di navbera Almanyaya Nazî û Japonya Imperial de, wekî hevalbendiyek antîkomûnîst hate damezrandin. Li Asyayê, Împeratoriya Japonya û Kuomintang (Partiya Neteweperest a Çînî) di vê serdemê de hêzên pêşeng ên antîkomûnîst bûn.
Di sala 1945an de, Yekîtiya Sovyetê ya komûnîst di nav welatên sereke yên Hevalbend de bû ku di Şerê Cîhanî yê Duyem de li dijî hêzên Axis şer dikirin. Demeke kin piştî bidawîbûna şer, hevrikiya di navbera Yekîtiya Sovyetê ya Marksîst-Lenînîst û Dewletên Yekbûyî yên kapîtalîst ên lîberal de di encama Şerê Sar de derket. Di vê serdemê de, hikûmeta Dewletên Yekbûyî di piştgirîkirina antîkomunîzma gerdûnî de wekî beşek ji siyaseta xwe ya ragirtinê de rolek pêşeng lîst. Pevçûnên leşkerî di navbera komûnîstan û antîkomûnîstan de li deverên cihêreng ên cîhanê qewimîn, di nav de di dema Şerê Navxweyî yê Çînê, Şerê Koreyê, Rewşa Awarte ya Malayan, Şerê Viyetnamê, Şerê Sovyet-Efxanistanê û Operasyona Condor. NATO di sala 1949’an de weke hevbendiyeke leşkerî ya li dijî komûnîst hate damezrandin û di tevahiya Şerê Sar de berdewam kir.
Samhan
Samhan (bi korêyî 삼한, 三韓), li tarîxa Korêyê li mavînê û li başûrê Nîvgirava Korêyê heyna konfederasyona Mahan, Jinhan û Byeonhanê ye ku li navbera sedsalên dawî yên B. Z. û sedsalên ewil yên P. Z. ye. Heyna Samhanê bi giştî wek binebeşa Heyna Sisê Keyaniyan jî tê qebûlkirin.
Tê ramandin ku heyna Samhanê li dema ku tomarên nivêskî yên dewleta Jinê wenda bûn û Gojoseona li bakurê Korêyê li sala 108 B. Z. hilweşiyabû dest pê kir. Li sedsala 4emîn Mahan Qiraltiya Baekjeyê ra, Jinhan Qiraltiya Sillayê ra û Byeonhan jî Konfederasyona Gayayê ra ku paşînga ji hêla Sillayê ve hat îlheqkirin, hat girêdan.
Venus (mîtolojî)
Venus di mîtolojiya romayî de xwedawenda evîn û bedewiyê ye. Di mîtolojiya yewnanî de wekheva wê Afrodîtê ye.
Şahelî Bêglû
Şahelî Bêglû gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Apremont, Oise
Apremont, komuneke departmena Oisaê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Lianzhou
Lianzhou, bajarekî di asta wîlayetê de ya welatê Çînê ye û di herêma Guangdongê de cih digire.
Balafirgeha Qersê
Balafirgeha Qersê (bi navê fermî: Kars Harakani Havalimanı), yek ji balafirgehên li herêma Bakurê Kurdistanê ye û di sala 1998an de li bajarê Qersê hatiye vekirin.
Çavkanî
https://www.kars.dhmi.gov.tr/
Gössenheim
Gössenheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Main-Spessart li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Matignicourt-Goncourt
Matignicourt-Goncourt, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Şal, Miyane
Şal gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Elî Teter
Elî Teter Tewfîq Mihemed Emîn (jdb. 15ê çiriya pêşîn 1968 li Nêrwe, Rêkan, Amêdî, Başûrê Kurdistanê) siyasetmedarekî kurd ê Partiya Demokrat a Kurdistanê (PDK) ye. Ji meha hezîranê ve parêzgarê Dihokê ye.
Jiyana berî û perwerde
Teter di malbateke siyasî de hatiye dinyayê û di salên 1970î de tevî malbata xwe di zaroktiya xwe de sirgûnê Îranê bûye. Di sala 1989an de tevlî hêzên rizgariya Kurdistanê dibe û demekê ji aliyê hêzên Îraqî ve tê girtin. Teter bekeloriyos li koleja hunerî - beşa dîrok li Zanîngeha Dihokê wergirtiye û bawernameya masterê di beşa dîroka nû û hevdem de qedandiye û di sala 2008 de doktoraya xwe wergirtiye.
Kariyera pîşeyî
Di navbera salên 2002 û 2011an de Rêveberê Giştî yê Nihênîkariya Parêzgeha Dihokê bû û di nava PDKê de çendîn wezîfeyên xwe girtibû û di sala 2020ê de ji aliyê serokwezîr Mesrûr Barzanî ve weke parêzgarê Dihokê hat destnîşankirin.
Fontette
Fontette, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Armancourt, Oise
Armancourt, komuneke departmena Oisaê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Bernières-sur-Mer
Bernières-sur-Mer, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Xerîbdûsit
Xerîbdûsit gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Matougues
Matougues, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Hafenlohr
Hafenlohr şaredariyeke navçeya (Landkreis) Main-Spessart li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Pêragihandin
Pêragihandin (hevpeywendîkirin, ragihanî an jî komunîkasyon) bi gelemperî wekî veguhestina agahdariyê tê pênase kirin. Di heman demê de têgîn dikare peyamê bixwe, an qada lêpirsînê ya ku van veguheztan dixwîne, ku wekî lêkolînên ragihandinê jî tê zanîn, vedibêje. Pênaseya rast a ragihandinê tê nîqaşkirin. Pirsgirêkên nakokî ev in ku gelo veguheztinên bê mebest an têkçûn tê de ne û gelo ragihandin ne tenê wateyê vediguheze lê diafirîne jî. Modelên ragihandinê armanc dikin ku nêrînek hêsan a pêkhateyên wê yên sereke û pêwendiya wan peyda bikin. Di gelek modelan de fikra ku çavkaniyek pergalek kodkirinê bikar tîne da ku agahdariya di forma peyamê de diyar bike. Çavkanî kanalek bikar tîne da ku peyamê ji wergirek re bişîne ku divê wê deşîfre bike da ku wateya wê fam bike. Kanal bi gelemperî di warê hestên ku ji bo têgihîştina peyamê têne bikar anîn, mîna bihîstin, dîtin, bîhn, dest û çêj têne nîqaş kirin. ​
Gotara Înglîzî
Gotara Soranî​ ​
​
Luoding
Luoding, bajarekî di asta wîlayetê de ya welatê Çînê ye û di herêma Guangdongê de cih digire.
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 959.067 kesî
Şintil
Şintil (bi ermenî: Շենթիլ, Şentil,, , ), gundekî bi ser nahiya Melakendiyê ya navçeya Xarpêtê ve ye li parêzgeha Xarpêtê (Elezîz).
Beuvillers, Calvados
Beuvillers, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Fontvannes
Fontvannes, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Eberhard Werner
Eberhard Werner (jdb. 21 adar 1966 - m. 4 tebax 2023 ) antropolog û zimannasekî alman bû ku xelkê herêma Swabyayê bû.
Ew li gel hevjîna xwe ya zimannas Brigitte Werner ji sala 2000an û pê ve lêkolînên li ser zimanê zazayî dikin. Ew semînerên li ser zimanê zazayî (zazakî) didin û gotarên cuda cuda li ser mijarên ziman û çanda zazayan dikin. Werner di destpêkê de hînî zazakiya herêmên Pilemor û Erzinganê dibe, lê piştre bi taybetî li zaravayên Çêrmik, Sêwreg û Gergerê disekine.
Di sala 2012an de Werner pirtûka xwe ya bi navê Bibelübersetzung – Schnittstelle zwischen Kulturen: Zusammenhänge dargestellt an der Sprache und Kultur der Zaza bi almanî derxist.
Di 2017an de pirtûkeke wî li ser ziman û çanda zazayan a bi navê Rivers and Mountains ("Çem û çiya") hat weşandin.
Eberhard Werner gelek nivîsên li ser ziman û çanda zazayan belav kirine.
Mirina wî
Di 4ê tebaxa 2023an de Eberhard Werner çû ber dilovaniya Xwedê.
Teorema Pîtagoras
ku li vir c dirêjahiya hîpotenûsê, a û b dirêjahiya her du kenarên din ên sêgoşeyê temsîl dike. Teorema ku bi wateya dîrokî pir hatiye nîqaşkirin, navê xwe ji fîlozof û matematîkzanê yewnaniya kevn Pîtagoras (Πυθαγόρας, 570 BZ – 495 BZ) wergirt
Vê teoremê îsbata gelek teoremên matematîkî piştrast kir Bi şertê hundîrina isbatên geometrîkî ku bi hezaran salan digihîje berê û bi isbatên cebirî jî ev curbicur e.
Renato Rosaldo
Renato Rosaldo (jdb. 1941) mirovnasekî çandî yê amerîkî ye. Wî lêkolîna meydanî di nav Ilongot li bakurê Luzon, Fîlîpîn de kiriye, û ew nivîskarê Ilongot Headhunting: 1883-1974: A Study in Society and History (1980) û Culture and Truth: The Remaking of Social Analysis (1989) ye.
Ew di heman demê de edîtorê Creativity/Anthropology (bi Smadar Lavie û Kirin Narayan re) (1993), Anthropology of Globalization (bi Jon Inda re) (2001), û Cultural Citizenship in Island Southeast Asia: National and Belonging in the Hinterlands (2003) bû, tevî pirtûkên din.
Rosaldo ji 1989an heya 1998an li San Jose, California, lêkolînek li ser hemwelatîbûna çandî pêk anî û beşdarî pêşgotin û gotarek ji bo Latino Cultural Citizenship: Claiming Identity, Space, and Rights (1997) kir.
Ew di heman demê de helbestvan e û çar bergên helbestan çap kirine, ya herî dawî The Chasers (2019).
Rosaldo wekî Serokê Civata Etnolojî ya Amerîkî, Rêvebirê Navenda Stanford ji bo Lêkolînên Chicano, û Serokê Beşa Mirovnasiyê ya Stanfordê kar kiriye. Ew niha li NYUê ders dide, ku li wir wekî Rêveberê Destpêkê yê Lêkolînên Latînî kar kir.
Bendava Dihokê
Bendava Dihokê, Sikrê Dihokê, bendaveke bi axê dagirtî ye ku li ser çemê Dihokê hatiye çêkirin. Ew 2 km li bakurê Dihokê ye. Bendav di sala 1988'an de ji bo avdanî û dabînkirina avê hate çêkirin. Bilindahi ya wê 60 metre ye û ew kare di xwe de 52.000.000 m³ av bihewîne. Di heman katî de jî ew xwediyê rêherk eke zengildevî ye. Zerengiya deşarja maksîmûm a rêherkê 81 m³/s ye
Arsy
Arsy, komuneke departmena Oisaê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Renato Rosaldo
Jiyan
Renato Rosaldo di 15ê nîsana 1941an de li Champaign, Illinois, DYA ji dayîk bûye. Di temenek ciwan de, Rosaldo bi bavê xwe yê meksîkî re spanî û ji diya xwe ya îngilîz re îngilîzî diaxivî. Dema ku ew çar salî bû, malbata wî koçî Madison, Wisconsin kir, ku bavê wî li Zanîngeha Wisconsinê waneyên wêjeya Meksîkî û Latîn-Amerîkî dide. Dema ku ew diwanzdeh salî bû, ew çûne Tucson, Arîzona, ku bavê wî li Zanîngeha Arîzonayê di beşa Spanî de wane daye. Rosaldo beşdarî Dibistana Bilind a Tucson bûye, li wir ew bûye endamê "klûbek civakî" ya bi navê The Chasers, ku li ser wî paşê pirtûkek helbestan bi heman navî nivîsand.
Xêyrabad, Miyane
Xêyrabad gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Gräfendorf
Gräfendorf şaredariyeke navçeya (Landkreis) Main-Spessart li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Johnny Hardwick
Johnny Hardwick (jdb. 21 îlon 1958 li Austin, Teksas, DYA - 8 tebax 2023 li Austin, Teksas, DYA) aktorekî amerîkan bû.
Maurupt-le-Montois
Maurupt-le-Montois, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Beuvron-en-Auge
Beuvron-en-Auge, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Xûrde Bilax
Xûrde Bilax gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Mécringes
Mécringes, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
La Fosse-Corduan
La Fosse-Corduan, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Attichy
Attichy, komuneke departmena Oisaê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Fouchères, Aube
Fouchères, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Le Meix-Saint-Epoing
Le Meix-Saint-Epoing, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Maoming
Maoming, bajarekî di asta wîlayetê de ya welatê Çînê ye û di rêveberiya herêma Guangdongê de cih digire.
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 5.817.494 kesî
Xacê Xiyas
Xacê Xiyas gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Biéville-Beuville
Biéville-Beuville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Banga wehşetê (pirtûk)
Banga wehşetê romaneke serpêhatî ya kurt a Jack London e, ku di sala 1903an de hat çapandin  û li Yukon, Kanada, di salên 1890an de  Klondike Gold Rush de, dema ku kûçikên kaşokên hêzdar  daxwazek zêde bûn. Karakterê navendî yê romanê kûçikekî bi navê Buck e.
Çîrok li rencek li Santa Clara Valley, Kalîforniya vedibe, dema ku Buck ji mala wî tê dizîn û wekî kûçikek kaşokê li Alaska tê firotin. Ew di hawîrdora dijwar de, ku ew neçar dimîne ku şer bike da ku bijî û serweriya kûçikên din bike, pêşkeftîtir û hovtir dibe. Di dawiyê de, ew rûkeniya şaristaniyê dirijîne, û xwe dispêre însiyata seretayî û ezmûna fêrbûyî da ku di çolê de wekî rêber derkeve holê.
London hema salek li Yukonê derbas kir, û çavdêriyên wî pir materyalê pirtûkê pêk tîne. Çîrok di havîna 1903an de di The Saturday Evening Post de hate weşandin û paşê wê salê di forma pirtûkê de hate weşandin.Popularîteya mezin û serkeftina pirtûkê ji bo Londonê navûdeng kir. Di destpêka sala 1923an de, çîrok ji bo fîlmê hate lêanîn û ji hingê ve çend lêanînên sînemayî yên din jî dîtine.
Wergera kurdî
Wergêrê kurd Serdar Roşan ev berhema Jack London li ser sernavê: Banga wehşetê (2014) wergerand bo kurdî. Pirtûk Weşanxaneya Azad de derket.
Diana
Diana di mîtolojiya romayî de xwedawenda nêçîrê, wekheva wê yên mîtolojiya yewnanî de Artemîs e. Bavê wê Jupîter diya wê Latona ye.
Yewnanên pontî
Yewnanên pontî (yewnanî: Πόντιοι, ponti) komeke etnîkî ye ku bi kevneşopî li herêma Pontosê, li ser peravên Deryaya Reş û li Çiyayên Pontî ên li bakurê rojhilatê rojhilata Anatolyayê jiyan kirine. Di dîrokên cûrbecûr de gelek yewnanên pontî koçî deverên din ên Bakurê Kurdistanê, Parêzgeha Qersê, Qefqasyayê mezin û koçê Gurcistanê bûne. Di nav pêlên cûrbecûr de di dema dagirkirina Osmanî ya li ser Împeratoriya Trebzonê di sala 1461ê de û Şerê Rûs-Tirkî yên 1828-1829an de koç bûne. Yewnanên ji başûrê Rûsya, Ûkrayna û Krîmê bi gelemperî wekî "pontiyên bakur" têne binavkirin.
Gelekên Pontosê xwedan bav û kalên yewnanî ne û bi zaravayê yewnanî yê pontî diaxivin. Zimanê pontî formek cihêreng a zimanê yewnanî yê standard e ku ji ber dûrbûna Pontosê, ji ya dinyaya yewnanî ya mayî veguherîyek zimanî derbas kiriye. Yewnanên pontî herî kêm ji sala 700 berî zayînê heta nijadkujiya yewnanan û pevguhertina nifûsê bi Tirkiyeyê re ya sala 1923an, li herêma Pontosê (bakur-rojhilatê Tirkiyeya îro), Gurcistan û Herêma Pontosê hebûna wan ên domdar hebûn. Îro piraniya yewnanên pontî li Yewnanistanê dijîn, nemaze li Tesalonîkiyê, derdora wê û li Makedonyayê yewnanî dijîn.
Mîtolojî
Li gorî mîtolojiya yewnanî Jason û Argonotan ji bo dîtina Posta Zêrîn bi keştiyê çûne herêma Deryaya Reş. Amazonan, şervanên jin ên di mîtolojiya yewnanî de li Pontosê dijiyan û hindikahiyek jî li Taurica, ku wekî Krîm jî tê zanîn, dijiyan, ku di heman demê de niştecîhek bêhempa ya yewnaniyên pontî ye. Carekê dihat gotin ku taybetmendiyên şerker ên yewnaniyên pontî ji Amazonên Pontosê hatine wergirtin.
Gelhe
Niha ji ber zewacên berfireh (di heman demê de bi yewnaniyên ne-pontî re jî) hejmara rast a yewnaniyên ji Pontos yan î mirovên bi bav û kalên wan ên yewnanî hîn li wir dijîn, nayê zanîn. Piştî sala 1988an, Yewnaniyên pontî yên li Yekîtiya Sovyetê dest bi koçkirina Yewnanistanê kirin û li Atîna û Tesalonîkiyê û bi taybetî Yewnana Makedonyayê bi cih bûn. Civatên herî mezin ên grekên pontî (an mirovên bi eslê xwe yewnanî yên pontî ne) li çaraliyê cîhanê ne.
Fralignes
Fralignes, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Roman
Çend gotarên bi vî navî hene:
Himmelstadt
Himmelstadt şaredariyeke navçeya (Landkreis) Main-Spessart li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Stefanie Scott
Stefanie Noelle Scott (jdb. 6 Kanûn 1996 ) lîstikvan û stranbêjek Amerîkî ye. Navdarbûna wê dinav temşevana de bi rol gêrandina wê  bû bi navê   Quinn Brenner  di Filmên  ''Insidious: Chapter 3',   de. Herwesa hatîye xelatkirin bi xeltên weka  Young Artist Award . Cara êkê ya hatiya dinav dinyaya karê aktiriyê di li 2008ê bû.
Navnivîska telefonan
Di sedsala 21-an de hatina Înternet û jîrfonan hewcedariya pirtûkek têlefona kaxizê pir kêm kir. Hin civak, wekî Seattle û San Francisco, hewil dan ku belavkirina wan a nexwestî wekî dorpêç, nexwestî û zirarê bide jîngehê qedexe bikin.
Fravaux
Fravaux, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Asoyên Çareseriyê
Pirtûka ASOYÊN ÇARESERIYÊ (Gotûbêjên li gel Mezlûm Abdî) ji aliyê nivîskar Polat Can ve hatiye amadekirin.
Blainville-sur-Orne
Blainville-sur-Orne, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Asoyên Çareseriyê
Asoyên Çareseriyê cara yekem bi zimanê erebî di payîza sala 2011 de hatiye nivîsin û weşandin. Pirtûk wek hevpeyvînên dirêj û birfereh di navbera Polat Can û Mezlûm Ebdî de ye. Di derbarê şoreşa suriyê, rewşa siyasî û civakî ya Kurdên Rojava, helwesta Kurdan li hember rejîma Suriyê û Îxwanên Muslimîn, projeyên pêwîst yên misogerkirina pêşeroja Kurdan û gelek mijarên din di nava pirtûkê de bersîv dibînin.
Beşên Pirtûkê
Asoyên Çareseriyê ji 200 rûpelan pêk tê.
Pirtûk ji sê beşan pêk tê, ew jî:
Çapên Pirtûkê
- Çapa yekemîn: Çapa yekemîn ya pirtûkê di kutahiya sala 2011 de bi zimanên Erebî hatiye çapkirin û bi awayekî teng û nehênî hatiye belav kirin.
- Çapa duyemîn: Şibata sala 2021 li Qamîşlo ji weşanxaneya Şilêr bi zimanê Erebî û Kurdî çap û belav bûye.
Auchy-la-Montagne
Auchy-la-Montagne, komuneke departmena Oisaê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Asoyên Çareseriyê
Çapên Pirtûkê
- Çapa sêyemîn: Di meha Adarê sala 2021 de, ji Navenda Xezelnûs ya çap û weşanê ve bi 5 ziman û zaravayan hatiye çapkirin û belav kirin.
Gavmîşan
Gavmîşan gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Asoyên Çareseriyê
Wergerên Pirtûkê
Pirtûk cara yekem bi zimanê erebî bi navê (آفاق الحل) di sala 2011 de hatiye nivîsîn û belav kirin. Di sala 2021 de bi zimanên erebî, farisî, îngilîzî, kurdî (kurmancî) û kurdî (soranî) hatiye çapkirin.
Gavmîşan
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 24kes (4 malbat) bûn.
Merfy
Merfy, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Asoyên Çareseriyê
Wergerên Pirtûkê
- erebî: آفاق الحل - حديث البدايات في الثورة والقضية الكردية
- kurdî (soranî): ئاسۆکانی چارەسەر - İngilîzî: Solution Prospects - farisî: چشم انداز راه حل
Keyaniya Goguryeoyê
Goguryeo yan jî Koguryo (bi korêyî 고구려) yek ji keyaniyên berê yên Korêyê ye. Ev keyanî dikeviya Nîvgirava Korêyê, başûrê Mançuryayê û başûrê Deryaya Rûsyayê îroyîn.
Damezirênerê wî Jumong bû. Ew tîravêjekî û şervanekî efsanewî bû. Goguryeoyê ku wî damezirandibû li Korêyê hiroyîn 705 sal hukim kiriye.
Baekje û Silla bi Goguryeoyê yek ji sisê keyaniyên Korêyê bûn. Goguryeo bi saya civakên xwa yên li Nîvgirava Korêyê hêzeke bibandor ji hêla siyasî û karûbarên derva li Çînê û li Japonê bû.
Li gorî Samguk Sagiyê ku li sedsala 12emîn li ser tarîxê Korêyê hatiye nivêsandin, Goguryeo li sala 37 B. Z. ji hêla prensekî buyeoyî bi navê Jumong hatiye damezirandin. Bi hilweşîna keyaniya Joseon ê kevnar ji ber zextên xanedana Hanê li sedsala 2emîn B. Z. xalkê Gojoseonê koçî welatên û qebîleyên cuda kirin. Jumong vê xelkê ku belavbûyî û di bin zilmê Hanê da mayî di bin direfşekî da yekkir, Mançuryayê û Korêya Bakur dagir kir û keyaniya Goguryeoyê damezirand.
Goguryeo li Bakurrohhelata Asyayê di navbera dema ku hêzekî herêmî bû hetanî reqabetê bi xanedana Tang ve dikir hêdî hêdî lawaz bû. Li sala 668 tifaqekî di navbera Tang û Sillayê xanedan qulipand û bi vê yekê Goguryeo ji holê rabû. Piştî têkçûna Goguryeoyê axên wî ji hêla xanedana Tang, Silla û Balhaeyê ve hatin dabeşkirin. Goryeo wek paşhatiyê Goguryeoyê tê zanîn. Damezirênerê Goryeoyê Taejo ye.
Karbach, Bavyera
Karbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Main-Spessart li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Michelle Keegan
Jiyan
Keegan ji Kanûn 2010 de digel stranbêjê The Wanted Max George têkiliyê hebû. di zewce û dibe Hevjîn wî di Hezîrana 2011de.
Fresnay
Fresnay, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakur a navnedî ya Fransayê ye.
Xenavend
Xenavend gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Gayince
Gayince gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 22 kes (4 malbat) bûn.
Merlaut
Merlaut, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Blangy-le-Château
Blangy-le-Château, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Auger-Saint-Vincent
Auger-Saint-Vincent, komuneke departmena Oisaê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Méry-Prémecy
Méry-Prémecy, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Karsbach
Karsbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Main-Spessart li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Heinrich von Kleist
Bernd Heinrich Wilhelm von Kleist 10ê çiriya pêşîn an jî 18ê çiriya pêşîn 1777 (agahî ji pirtûka dêrê) li Frankfurt (ji Oder) /Împeratoriya Romê ya Pîroz ; m.21ê çiriya paşîn 1811   Kleiner Wannsee, Berlîn/ Prûsya) helbestvan û nivîskarekî Alman bû. Di nav berhemên wê yê girîngtirîn şanonameyên Das Käthchen von Heilbronn,  Der zerbrochene Krug, Amphitryon, Penthesilea û romana Michael Kohlhaas tên hesibandin. Kleist xwe bi hevala xwe ya nesaxbûn  Henriette Vogel ve  kuşt.
Çavkanî
https://de.m.wikipedia.org/wiki/Heinrich_von_Kleist
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Heinrich_von_Kleist