cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marcos Pizzelli
Marcos Pinheiro Pizzelli ji deyik bûyê( 3. Octoberirî 1984) .li (Piracicaba, Brezîlyayê ) lîstikvanekê berê ya Ermenîstanê ye.
Tîma neteweyî
Di Gulana sala 2008-an de. Marcos Pizzelli hemwelatî bûne welatê Ermeniyan wergirt. 28-ê. Gulan 2008 ew ji bo cara yekemîn di tîmê neteweyî ya Ermenistanê de yariya xwe kir. Di sala 2019-an de wî bi giştî 67 lîstik lîstibûn û yanzdeh gol jî kirbûn.
Le Breuil, Marne
Le Breuil, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Heretsried
Heretsried şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Germaw serû
Germaw serû gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 17 kes (4 malbat) bûn.
Nînyad
Nînyad (bi tirkî: Ninyat), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye. .
Paulo Rangel
Paulo Rangel do Nascimento Gomes ji deyik bûyê 4ê sibata sala 1985ê ye. li Belém. lîstikvanekî Brazîliy ê Futbolê ye.
Breuil-sur-Vesle
Breuil-sur-Vesle, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Paulo Rangel
serketin
Muangthong Yekbûyî
Gallmersgarten
Gallmersgarten şaredariyeke navçeya (Landkreis) Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Horgau
Horgau şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Çilaqilû
Çilaqilû gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Qîsrî
Qîsrî gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Gerwir
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 172 kes (40 malbat) bûn.
Pehle (herêm)
Pehle an jî di tesîra erewî yê de wek Fehle û Behle tê naskirin, navê herêmekê Kurdistanê ye û navê kevna parêzgeha Îlamê ye.
Yvetot
Yvetot, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Vertault
Vertault, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Yevgenî Prîgojîn
Yevgenî Vîktorîvîç Prîgojîn (bi rusî: Евге́ний Ви́кторович Приго́жин; jdb. 1ê hezîran sala 1961ê) olîgarşekî rûsî, serok û demazrînerê Koma Wanger û kesê berê ya nêzîkê serokê Rûsyayê Vladimîr Pûtîn e ku di hezîrana sala 2023an de serhildanek leşkerî bi Koma Wangerê ku komek paramîlîter e daye destpêkirin. Carinan ji Yevgenî Prîgojîn re dibêjin "şefê Pûtîn", ji ber ku ew xwediyê xwaringeh û pargîdaniyên xwaringehê ye ku karûbaran ji Kremlînê re dikir.
Dema ku Prîgojîn li Yekîtiya Sovyetê mehkûm dibe, toreke pargîdaniyên bi bandor kontrol dike, nemaze pargîdaniya leşkerî ya taybet Wagner ku ji hêla dewleta Rûsyayê ve hate piştgirî kirin û her weha sê pargîdaniyên ku bi destwerdana di hilbijartinên Dewletên Yekbûyî yên sala 2016 û sala 2018an de têne tawanbar kirin. Li gorî lêkolînek sala 2022-an ji hêla Bellingcat, The Insider û Der Spiegel ve, çalakiyên Prîgojîn "bi Wezareta Parastinê ya Rûsyayê û zendê wê yê îstîxbaratê, bi GRU re bi tundî girêdayî ne".
Piştî salan înkarkirina girêdanên bi Koma Wagner re, di îlona sala 2022an de wî piştrast kir ku ew damezrînerê komê ye. Wî diyar kiriye ku wî komê di gulana sala 2014an de damezrand ji bo piştgirîkirina hêzên wekalet ên Rûsî di Şerê Donbasê de li dijî Ûkraynayê bike. Vê pejirandinê ji hêla vîdyoyek viral ve hate destnîşan kirin ku tê de Prîgojîn li girtîgehek rûsî hate pêşandan ku girtiyan vedihewîne û soz dide wan ku ew 6 meh bi Koma Wagner re xizmet bikin û piştî vê xizmetê ew ji girtîgehê azad bibin. Koma Wagnerê roleke girîng di dagirkirina Rûsyayê ya Ûkraynayê de lîst. Her wiha piştgirî da berjewendiyên Rûsyayê li Sûriye, Lîbya, Komara Afrîkaya Navendî û çend welatên din.
Çavkanî
Yevgeny Prigozhin
Jill Marie Jones
Jill Marie Jones (z. 4 Çile, 1975) lîstikvanek Amerîkî ye û berê danser û dilşewatek pispor e. Jones Navdarbûna wê dinav temşevana, dema ku rûla xwe ya bi nave  "Toni" Childs–Garrett  gêrandî, di Filmê  Girlfriends (2000–2006). de. Herwesa hatîye xelatkirin bi xeltên weka  NAACP Image Award . Cara êkê ya Destpêkirina karê wê yê aktiriyê di Sala 2000 de bû.
Yville-sur-Seine
Yville-sur-Seine, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Arnouville
Arnouville, komuneke departementa Val-d'Oise ya li bakurê Fransayê ye.
Doris Day
Doris Day (jdb. 3 nîsana 1922, li Cincinnati, Ohio, DYA - m. 13ê gulana 2019 li Carmel Valley Village, Monterey County, Kalîforniya, DYA)  hunermend, lîstikvan û stranbêjeke amerîkî bû. Navê wê yê dayikî Doris Mary Ann Kappelhoff bû.
Di sala 1960î de bi nîşana Oscarê ve namzed buyê. Perçe wê Que Sera, Sera ("Her çi bibê bila bibê") di cîhanê de pir bi deng û navdare.
Gerwês
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 62 kes (17  malbat) bûn.
Împeratorê Çînê
Împeratorê Çînê (bi çînî: 皇帝; " Huangdì" ) ji damezrandina xanedana Qin di 221 BZ de heya hilweşîna Xanedana Qing di sala 1912an de, sernavê serokên Çîn ê bû.
Împeratorên ku ji heman malbatê bun, xanedan pêk danîn. Piraniya împeratorên Çînê bi gelemperî wekî endamên netewe yê Han têne dîtin. Di dema xanedanên Yuan û Qing de, Çîn ji hêla Mongol û Mançû ve hate desthilatdar kirin. Van împeratora ji bo Çîn rêve bibin xwe wek "Cîgirê Esman" îlan kirin.
Yekem împeratorê Çînê Qin Shi Huang bû (damezrînerê Xanedana Qin di 221 B.Z. de) û împeratorê dawî Puyi bû, ku piştî şoreşa Xinhai hate hilweşandin û komar hate damezrandin (di sala 1912an de).
Binêre
Lîsteya Monarşiyên Çînê
Bixo
Bixo (bi tirkî: Cevizpınar), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye. .
Gerhardshofen
Gerhardshofen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Çinar, Miyane
Gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Brimont
Brimont, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Bemergo
Bemergo (bi tirkî: Bermeğo), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye. .
Vesvres
Vesvres, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Şevka baranê (albûm)
Girêdanên derve
Şevka baranê
Orîgamî
Orîgamî bi Japonî pevgihana peyvên "orî"(ta kirin) û "gamî"(kaxiz) pêk tê û ji hunera takirina kaxizan re tê gotin. Her çiqas navê wî bi Japonkî bibe jî hin çavkanî angaşt dikin ku ew hunereke Çînî ye. Bi giştî bê bikaranîna meqes û zeliqandox, tenê bi takirin, nîgarên giyan an jî negiyanewer tê çêkirin. Cureyê ku meqes tê bikaranîn jê re Kîrîgamî tê gotin.
Kemele
Kemele gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Orîgamî
Cureyên wî
Orîgamî di nav xwe de bi navê Klasîk û bi navê bi parçe dibe du beş. Orîgamiyê Klasîk bi giştî ji kaxizê yekparçe tê çêkirin.Bi orîgamiyê klasîk nîgarên ajal an jî eşya tê çêkirin. Bi orîgamiyê bi parçe jî bi tevî hev bûna parçeyên wek hev pêk tê. Orîgamiyê bi parçe di çêkirina nîgarên hendesayî(geometrîk) yên sê dîmenî de tê bikaranîn. Gewşîna orîgamiyê ku Orîgamiyê ji Kîrîgamiyê ji hev dike kîrîgamî hunera sîmetrîkî ye û orîgamî jî hunera teşedana lewnê ye. Orîgamî hunereke navdar ya cîhanê ye.
Çand
Quling, di çanda Japon an de cihekî mezin digire. Heman giringî ji bo qulinga orîgamiyê jî çûnbar e. Bawer dibin ku kî/kê 1.000 heb çûka qulingê  çê bike jîneke dirêj û baş dê bidomîne.Sedema girîngiya qulingê keçeke 11 salî ya bi navê Sadako Sasakî ye. Ev keç wexta şerê  cîhanê yê duyem de ji ber bombeya atomê ya ku li Hîroşîma yê hate avêtin bû losemî(êşa xwînspîbûnê). Ev keç bi heviya başbûnê dest pê çêkirina Qulingê dike. Lê belê piştî qedandina qulingê ya 664. ew jiyana xwe ji dest dide. Ji bo bîranîna wê her salvegera avêtina bombeyê(6'ê gelawêjê) li Japanê û li cîhanê zarokan çûka Qulingê çê dikin û dişeynin bîrdariya Sadakoyê ya ku li Hîroşîmayê ye.
Kaf
Kaf (bi tirkî: Kâf), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye. .
Orîgamî
Bikaranîna wî
Tê gumankirin ku Orîgamî  herî pir dekoratîf û wek hobî tê bikaranîn lê belê gelek qada bikaranînê orîgamiyê heye.
Klosterlechfeld
Klosterlechfeld şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Kleinaitingen
Kleinaitingen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Gizêle
Gizêle gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 357 kes (59 malbat) bûn.
Çêşmekêş
Çêşmekêş gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Veuvey-sur-Ouche
Veuvey-sur-Ouche, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Arronville
Arronville, komuneke departementa Val-d'Oise ya li bakurê Fransayê ye.
Çirûr
Çirûr gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Veuxhaulles-sur-Aube
Veuxhaulles-sur-Aube, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Gollhofen
Gollhofen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Gutenstetten
Gutenstetten şaredariyeke navçeya (Landkreis) Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Maharaştra
Maharaştra dewletek li herêma nîvgirava rojava û navendî  Hindistanê  ye ku beşek girîng ji  Deşta Dekanê dagir dike.Maharaştra li Hindistanê duyemîn dewleta herî bingaş e û duyemîn dabeşa welatê herî bingaşe a cîhanê ye.Ew di 1ê gulana 1960an de bi dabeşkirina dewleta duzimanî ya Bombay li Maharaştra-ya piranîya Maratî û Gujarat-Gujaratiaxêv di encama rêxistinek neteweyî ya dewletên li ser bingehê ziman de hate damezrandin.Maharaştra li 6 beşan û 36 navçeyan tê dabeş kirin, ku paytexta eyaletê Mumbai ye, herêma bajarî ya herî bingaşe li Hindistanê, û Nagpur  wekî paytexta zivistanê kar dike, di heman demê de rûniştina zivistanê  ya  meclîsa eyaletê jî dike.Godavarî û Krîşna du çemên sereke yên dewletê ne. Maratî zimanê herî zêde tê axaftin e û tenê zimanê fermî yê dewletê ye. Daristan ji sedî 16,47 erdnîgariya eyaletê pêk tîne. Ji tevahî erdên çandiniyê yên li eyaletê, ji sedî 60 ji bo dexlên li herêma Deccan, birinc li peravê Konkan û deverên din ên ku baran zêde tê bikar anîn.
Salvatore Sirigu
Salvatore Sirigu (jdb. 12ê kanûna paşîn a 1987 li Nuoro) ew golparêzê tîma Îtaliya ye û ji sala 2017 wera ewî girêbest bi FC Turin ra heye.
Mamşe
Mamşe gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Kühlenthal
Kühlenthal şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Silvia Saint
Silvia Saint (bi navê rastîn Silvie Tomčalová, di 12ê sibata 1976an de li Kyjov ,Çekoslovakya) pornostêrk û modela erotîkê ya çekyayî ya berê ye.
Silvia Saint yek ji wan jinên ji Ewropaya Rojhilat û Navîn bû ku piştî hilweşîna Yekîtiya Sovyetê hat Rojavayê da ku di pîşesaziya pornografiyê de dest bi karekî bike.Ew bi giranî bi hilberînerên mîna Marc Dorcel û Private re li Ewropayê gera dike û di heman demê de ji Dewletên Yekbûyî re jî hate hinardekirin ku ew bûye yek ji navdartirîn pornostêrn ewropî.
Everek, Aldûş
Everek (bi tirkî: Geçitli), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye. .
Silvia Saint
Jiyana wê
Silvia Saint bi navê rastîn Silvia Tomcalova di 12ê Sibata 1976an de li ku niha Çekya ye ji dayik bû. Berî ku ew têkeve pîşesaziya pornoyê, Tomčalová wekî rêvebera otêlê li Brno perwerde kir û di vê demê de li otêlek mezin li Zlínê  di rêveberiyê de xebitî. Wê paşê ji bo pargîdaniyek din di jimaryariyê û bazarkariyê de xebitî. Ji ber nebûna pereyan dest bi karê modeliyê kir, pêşî ji bo kincên binî, paşê jî ji bo wêneyên tazî. Di sala 1996 de ew li welatê xwe bû Penthouse Pet of the Year. Du sal şûnda, wê heman tişt li DYAyê serkeftand.
Ji sala 1997 de Saint di fîlmên porno de dilîze. Fîlma yekem ji bo Private li Pragê hate kişandin piştî ku hevalê wê wê demê ew razî kir ku ji bo castinga Pierre Woodman beşdarî bike. Hevkarên fîlmandinê wekî din Rocco Siffred û Vince Vouyer bûn.Ji hingê ve, ew beşdarî zêdetirî 200 berheman bûye, pêşî bi taybetî ji bo Private, paşê li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê jî ji bo hilberînerên din.Ew wekî "keybanûya zayenda qûnkî " tê hesibandin û di nav tiştên din de dîmenên ducar qûnkî jî kişandiye.
Saint ji bo demek bi pornostêrkê  amerîkî  Mr. Marcus hevjîn bû heta  bi mêrê xwe yê niha re, ku Çekyayî ye, bizewice.Piştî zewacê û zayîna zaroka xwe, ew di destpêkê de ji pîşesaziya pornoyê vekişiya û tenê carinan wekî modelek tazî ji bo wênegirên stêrkên navdar çalak bû. Di sala 2005'an de di fîlma Silvia Saint’s Fetish Desires de vegeriya xwe da û piştî wê tenê di dîmenên lezbiyenî de lîst.
Payeya Saint di hundurê pîşesaziyê de ji hêla gelek xelatan ve tê destnîşan kirin.Di sala 1997 de wê Xelata Hilbijartina Mirovan a Salmezinan ji bo Nûhatiya Herî Serkeftî, di 1998 de Xelata AVN ji bo Performansa Tease ya Herî Baş di Fresh Meat 4 de, û di 1998 de ew bû Penthouse Pet of Month.
Gulaspîd
Gulaspîd gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 34 kes (7 malbat) bûn.
Ángel Di María
Ángel Fabián Di María Hernández (jdb. 14. sibata 1988an li Rosario) lîstikvanekî Arjentînî ê futbolê ye. Ewî hem di tîmê neteweyî ya Arjentînê de lîstikvanî kiriye û hem jî li sala 2015 . û vir ve li Parîs Saint-Germain di Lîga 1 ya Frensî de lîstikvanî kiriy ye.
Vianges
Vianges, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Kutzenhausen, Bavyera
Kutzenhausen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Zimanê îndonezî
Îndonêzî (Bahasa Indonesia) zimanê fermî ya Îndonezya ye. Îndonêzî yek jî zaraveyên Zimanê malayî ye ku hatîye standardîkirin. Zimanê malayî û Îndonezî heman yekin.
Piranî ya kesên lî Îndonezya yê dijîn, xwedanê zimanên heremîne û Îndonêzî bî avayê zimanê fermî dizane. Îndonêzî zimanê nivîsên fermî, rojname û perwerdehî yê ye.
Çavkanî
http://www.ethnologue.com/language/ind
Max Stirner
Johann Kaspar Schmidt (z. 25 tebax 1806 – m. 26 puşper 1856), bêtir bi navê Max Stirner  tê zanîn, fîlozofekî alman e. Ew bêtiri pêşîvaniyê nihilîzm, existentialism, psychoanalytic theory, Postmodernîzm û anarchism, taybeti îndividualîst anarşîzm tê pejirandin. Pirtûka wî ya sereke "Ez u Xwe" (Der Einzige und sein Eigentum) e. Ev pirtûk cara pêşîn di sala 1845an de li Leipzigê hatiye çapkirin.
Jînenîgarî
Stirner li Bayreuth, Bavyerayê ji dayik bûye.
Pir hindik di derbarê jiyana wî de tê zanîn û ew jî bi piranî bi saya nivîskarê alman ê skotlandî John Henry Mackay hatine tomarkirin ku wî biyografiya Stirner (Max Stirrer - sein Leben und sein Werk) nivîsandiye û pirtûk di sala 1898an de bi almanî hatiye çapkirin (di 1910 û 1914an de hatiye mezinkirin). Stirner zarokê tenê yê Albert Christian Heinrich Schmidt (1769–1807) û Sophia Elenora Reinlein (1778–1839) bû, ku ji mezhebê luterîtî bûn. Bavê wî di 19ê nîsana 1807an de di 37 saliya xwe de ji ber nexweşiya zirav mir. Di 1809an de diya wî bi Heinrich Ballerstedt (dermansaz) re zewicî û li Kulma Prusyaya Rojava (niha Chełmno, Polonya) bi cih bû. Dema ku Stirner bû 20 salî, ew beşdarî zanîngeha Berlînê bû, li wir fîlolojî xwend û beşdarî dersên Georg Wilhelm Friedrich Hegel bû, ku ji bo ramanên wî Hegel dûre bûye çavkaniyeke îlhamê. Ew beşdarî dersên Hegelî yên li ser dîroka felsefeyê, felsefeya dîn û rihê subjektîf bû. Stirner paşê çû zanîngeha Erlangen, li wir bi Ludwig Feuerbach re di heman demê de bû.
Cem Adrian
Cem Filiz (jdb. 30ê sermawezê sala 1980 li Edirne), ku bi navê xwe yê sehneyê Cem Adrian tê naskirin, muzîkjen, stranbêj û strannivîsekî tirk e.
Kurtejiyan
Bave wî tacîrekî, dema dayîk jina malê bû. Adrian di malbatekî ji Bosniya wekî zaroka duyemîn li Edirne hatiyê dine. Navê xwe rast Cem Filiz e. Adrian hilbijart ku navê xwe ji navê orijînal ya kevnar a bajarê Edirne, Adrianople, bibe. Paşê bi rêya Demet Sağıroğlu, Fazıl Say nas kir û bi vexwendina Say xwe li beşa Hunerên Performansê ya Zanîngeha Bilkentê tomar kir.
Kariyera wî
Di sala 2003an de di koma Mystica de wek solîst û danser xebitî. Di sibata 2005an de albûma xwe ya yekem, „Ben Bu Şarkıyı Sana Yazdım“, derxist. Di vê albûmê de stranên ku Adrian di navbera salên 1997 û 2003an de li Edirne ji aliyê xwe ve tomar kirine hene. Di Çile 2006 de, wî dest bi xebata li ser albûma xwe ya duyemîn a xweser kir. Albûma „Aşk Bu Gece Şehri Terk Etti“, ku tê de 13 stranên bi destê wî hatine nivîsandin, di Kanûna 2006 de derket.
Di 30ê berfanbarê 2015an de albûma wî ya yekem „İlk ve Son Kez“ ku du stran tê de hebûn li ser înternetê derket. Yek ji wan stranan “İlk ve Son Kez” e ku berê hatibû weşandin, ya din jî versiyona nû ya “Sessizce” bû ku di eslê xwe de di albûma Aşk Bu Gece Şehri Terk Etti de cih girtibû.
Di 21ê Çile 2016an de albûma wî Seçkiler 2 ji aliyê Dokuz Sekiz Müzik ve derket. Di Îlona 2016an de, wî roja serbestberdana albûma xwe ya Tuz Buz di îlona 2017an ragihand, lê di dawiyê mijdara 2017an de hate berdan.
Di sala 2017an de ji bo emeliyata zarokekî pere kom bikin Adrian bi Manuş Baba, Ceylan Ertem, Mabel Matiz û Derya Köroğlu re bi navê "Bir Çocuk İçin Şarkılar" konserek da.
Rexne
Adrian di nav wan hunermendan de ye ku bi eşkere behsa sensûra li Tirkiyeyê, azadiya gotinê û mafên mirovan kiriye. Di bersiva pirsên li ser cinsiyeta xwe de wiha got: "Gelo mirovê ku bi dengekî bilind stranan dibêje, bi şîroveyên wiha re rû bi rû nabe?" Albûma wî ya Kayıp Çocuk Masalları, ku di sala 2010an de derketiye, qavereke ku temaya LGBTyê hebû û derbarê wê de wiha got:
- Cem Adrian, mijdara 2010an
Piştî ku di sala 2010an de ji ber piştgirîkirina civaka LGBT rastî rexneyan hat, wî got: "Bi rastî pirsgirêka min bi kesên ku bi nasnameya zayendî ya mirovan re pirsgirêk re heye." Di sala 2012an de ji albûma xwe ya bi navê Siyah Bir Veda Öpücüğü re klîba strana "Yalnızlık" a ku tê de jineke trans hat nîşandan, tomar kir. Di heman demê de dîmenek ku tê de xortek masturbasyon dikî hebû, ku tê wateya tenêtiyê, bi ser sernavê stranê.
Arthies
Arthies, komuneke departementa Val-d'Oise ya li bakurê Fransayê ye.
Benoke
Benoke (بەنۆکە) gundekî nahiya Xelîfan a bi ser navçeya Soranê ve ye li parêzgeha Hewlêrê (Herêma Kurdistanê, Îraqê).
Çirn
Çirn gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Jeffrey Lang
Jeffrey Lang di sala 1954an de li Bridgeport (Connecticut, DYA) ji dayik bûye, zanyarê matematîkê û nivîskarê emerîkî ye ku dû re bûye misilman.
Sengeto
Sentego (bi tirkî: Sentego), gundekî bi ser navçeya  Aldûşa Semsûrê ve ye. .
Gulkanik
Gulkanik gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 534 kes (99 malbat) bûn.
Langenneufnach
Langenneufnach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Çîrkînlû
Çîrkînlû gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Hagenbüchach
Hagenbüchach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Vic-de-Chassenay
Vic-de-Chassenay, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Broussy-le-Grand
Broussy-le-Grand, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Gulo, Serdeşt
Gulo, Serdeşt gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Langerringen
Langerringen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Gulo, Serdeşt
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 63 kes (14 malbat) bûn.
Bibal
Bibal yan jî Dêro (bi tirkî: Konacık), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye. .
Sênawe
Sênawe gundekî nahiya Xelîfan a bi ser navçeya Soranê ve ye li parêzgeha Hewlêrê (Herêma Kurdistanê, Îraqê).
Metare
Metare gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Vic-des-Prés
Vic-des-Prés, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Çexmûr
Çexmûr gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Robinho
Robinho, navê rastîn Robson de Souza (jdb. 25ê kanûna paşîn a 1984an li São Vicente), futbolvanekî brezîlî ye. Êrîşber ji bo dribbên xwe tê zanîn û, ji bilî teknolojiya wî, ji her tiştî bi bileziya wî ve tête taybet kirin.
Di klûbê de
FC Santos
Guangzhou Evergrande
AC Milan
Atlético Mineiro
Stembol Basakşehir
Hemmersheim
Hemmersheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Memlî
Memlî gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Asnières-sur-Oise
Asnières-sur-Oise, komuneke departementa Val-d'Oise ya li bakurê Fransayê ye.
Mistefe Axa
Mistefe Axa bi navê fermî Mistefa Öztürk (jdb. 1859, Gundê Erganê, Dêrsim - m. sala 1938an) siyasetmedarekî osmanî û kurd bû.
Endamê Dadgeha Bîdayetê, Serokê Eşîra lawên Ebesê, Parlamenterê Serdema Yekem ê Mamekîyê yê Meclisa Mezin a Tirkiyeyê û Qeymeqamê bajarê Qisle bû. Mistefe Zewicî bû û bavê heft zarokan bû.
Broussy-le-Petit
Broussy-le-Petit, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Gulîne gewre
Gulîne gewre gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 166 kes (33 malbat) bûn.
Vic-sous-Thil
Vic-sous-Thil, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Langweid am Lech
Langweid am Lech şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Çetap Olya
Çetap Olya gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Rehîm Luqmanî
Rehîm Luqmanî (jdb. 1959 li bajarê Saqiz ê, Rojhilatê Kurdistanê) helbestvan û nivîskarekî kurd ê rojhilatê Kurdistanê ye. Li ser piraniya qalib û giraniya helbesta kurdî kar kiriye û helbestên wî hene.
Jiyan
Rehîm Luqmanî di sala 1959 'an de li gundê Selatkaltû yê ser bi navçeya Seqizve ji dayik bûye. Pêşî ji gundê xwe xwendiye, paşê li Daneşsara bajarê Seqizê dîploma wergirtiye û li gundên Xurxora, Sara, Mirada û Seqiz mamosteya dibistanê bûye û paşê jî li Zanîngeha Peyam Nûr li wir lîsansa edebiyata farisî wergirtiye û niha li bajarê Sinê mamosteyê dibistanê ye. Di dema şoreşa Îranê de xort bû, lê di civînên dema şoreşê de helbestên şoreşgerî xwendin û paşê di radyo û kovarên kurdî de bi navên Nakaroz û Şîrwan hate weşandin.
Tevî ku her sal li gundekî Seqiz mamostetî dikir jî, dest bi berhevkirina çîrok, nivîs, mijar û mijarên wêjeyî yên Kurdî kir. Her tim beşdarî çalakî û merasîmên Kurdan bûye û merasîmek pêşkêş kiriye. Xwendina xwe li ser erk, westan û bêrîkên vala domandiye û ji Zanîngeha Payame Nûrî Seqiz bawernameya bekeloryayê di ziman û wêjeya farisî de wergirtiye.
Bi hin pirsgirêk û bangewaziyan di sala 1999'an de neçar ma ku biçe mala xwe û li wê derê çiyayê Awerê bajarê Sinê û li wir tevî ku jiyana wî tehl û dijwar derbas bû jî lê wek her tim ji bo zarokên Kurd bû mamosteyê lîseyê û dersdarê farisî û got, "Her çendî her tim rêya perwerde û nivîsandina Kurdî ji bo zarokên Kurd rave dike." Piştî ku li bajarê Silêmaniyê tevlî festîvala Baba Tehrî bû û vegeriya Seqiz, li bajarê Seqiz ji aliyê rayedarên asayîşê ve hate girtin.
Rehîm Luqmanî jî fêrî lêdana muzîkê, lêdana amûrên Tembûrê bû û xwendekar ji mala xwe wergirtin.
Konferans û semîner
Beşdarî gelek konferans û semînerên kurdî û wêjeyî bûye.
==Berhem ==
Di sala 2003an de, di çend defteran de beşeke biçûk bi navê "Zamstan" hat çapkirin û weşandina pirtûkên kurdî wek niha ne asteng bû! Berê enstîtuya Goran a li Sîna bêyî razîbûna helbestvan helbestên xwe li "risografiyê" çap kiribû û bi rêya saziyên xwe weşandibû Lê piştre bi rêk û pêk "mexlûqên belavbûyî" çap kirin û di demeke kurt de li sûkê bi dawî bûn.
Çend ji van ev in:
== Mesela helbesta soranî ==
Gorez
Gorez, Gořez, Gorrez, gundekî nahiya Xelîfan a bi ser navçeya Soranê ve ye li parêzgeha Hewlêrê (Herêma Kurdistanê, Îraqê).
Çetap Sofla
Çetap Sofla gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Mickhausen
Mickhausen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Gulîne kiçke
Gulîne kiçke gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 33 kes (6 malbat) bûn.
Illesheim
Illesheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Dêro, Ardûş
Dêro (bi tirkî: Deyro), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye. .
Habûrman
Habûrman (bi tirkî: Ortaca), gundekî bi ser navçeya Aldûşa Semsûrê ve ye. .
Hejik
Hejik, vetewş an jî hej, navê guhêrkên ku di navbera du an jî jê pirtir rewş de bi giştî li gorî dem tê wekilandin jê re tê gotin. Di navbera nimûneyên girîng de em karin dardarok û tezuya alternatîfê bidî.
Şoreşa Rojhilata Kurdistanê
Şoreşa Rojhilata Kurdistanê destpêka têkoşîna çekdarî û ya siyasî ya kurdên Rojhilata Kurdistanê îfade dike. Piştî dagirkirina DYAyê li Iraqê, guherînên radîkal li Rojhilata Navîn çêbûn û van guherînan tesîra xwe li hemî dewletên Rojhilata Navîn kirin. Rêxistin û partiyên kurdan li Îranê bi dehsalane ku têkoşîna xwe ya çekdarî rawestandibûn. Lê li sala 2016ê de bi hindek çalakiyan daxuyandin ku li Îranê û Rojhilata Kurdistanê dê çalakiyên çekdarî jinûve destpê bikin.
Kurtedîroka Rojhilatê Kurdistanê
Rojhilatê Kurdistanê bi Peymana Qesrê Şîrîn (bi farisî ehdname zehab (عهدنامه زهاب)) a di navbera osmaniyan û Dewleta Sefewiyan de ji parçeyên din yê Kurdistanê re hate dûrxistin. Her çend di wê demê de ev sinor hebin jî, bi rêya mîrektiyên kurdî ev sinor dihate binpêkirin. Lê di dema belavbûyîna osmanîyan de ev sinor jî ji her du aliyan ve hate zeftkirin. Piştî zeftkirina van dewletan serhildanên kurdan destpê kirin. Şêx Ubeydelayê Nehrî li 1880an de li Şemdînan li dijî her du dewletên dagirker serhildan da destpêkirin. Şêx Ubeydullahê Nehrî bi vê serhildanê dixwast herêmên wek Şemdînan, Hekarî, Urmiye, Tîrgever û Mîrgever bixe bin destê xwe. Hêjayî gotinê ye ku gelek dîroknas dibêjin ku dîroka nûjen a kurdên Îranê piştî Serhildana Şêx Ubeydelayê Nehrî destpê dike. Ev nêrin cara yekem ji aliyê Basil Nikitin ve hate gotin. Piştî vê jî hindek dîroknasên din jî li dû vê nêrînê çûn. Li sala 1918an de jî Simkoyê Şikak li herêma Urmiyê serhildan da destpêkirin. Di vê serhildanê de Simkoyê Şikak gelek cihên Rojhilatê Kurdistanê rizgar kirin. Lê ev serhildan jî di sala 1930an de bi dawî bû.
Li sala 1945an tevgerên kurd li Îranê yekemîn car bi awayeke nûjen tevgerîn. Partî û rêxistinên hevdem ava kirin. Di encamê de bi pêşengiya Qazî Mihemed bi rêxistina xwe Partiya Demokratîk a Kurdistana Îranê, her wisa bi alikariya Sovyet an Komara Kurdistan ava kir lê ev komar zêde nejiya û di sala 1946an de ji aliyê dewleta Îranê ve hate ruxandin. Hînkirina zimanê kurdî hate qedexe kirin. PDK-Î wek tehdîdek hate nasîn bo dewletê.
Li sala 1950an de li Ciwanroyê li dijî hikûmeta Îranê serhildanek rûdide.
Piştî salên 1950an li Îranê bi rêberiya siyasetmedar û serokwezîr Mihemed Miseddiq li dijî Şah Mihemed Reza û emperyalîstan helwest hate nîşan dan ku dixwastin hem erkên şahê Îranê kêm bikin hem jî îstîsmara emperyalîstan xelas bikin. Kurdên Rojhilata Kurdistanê di vî wextî de li gel Mihemed Misediq bûn. Di hilbijartinên herêmî yên li sala 1952yê PDKÎ bi awayeke azad tevlî hilbijartinan bû û di hilbijartinan de dengekê biqîmet destxist. Jixwe di kabîneta Museddiq de kurdek jî hebû. Lê ev demokratîzekirin û reformekirina Muhemmed Museddiq biserneket û bi derbeyeka bi alikariya CIAyê ji aliyê şah ve li sala 1953yê ji kar hate dûrxistin. Piştî ketina serokwezîr Mihemed Misediq, artêşa Îranê berê xwe da Rojhilata Kurdistanê û kurdên deverê aşt kirin. Muhemed Reza Şah dîsa dest bi reforman kir, zimanê farisî di her aliyê jiyan û polîtîkayê de mecbûrî kir. Mecbûriyeta bikaranîna zimanê farisî îlan kir ku di hemî nivîsîn û belavokên dewletê de bê bikaranîn lê rê jî da zimanê kurdî ku di televîsyonan û radyoyan de pê weşan bikin.
Piştî vegera Mela Mistefa Barzanî bo Başûrê Kurdistanê têkiliyên xwe li gel her aliyan xurt kir. Di xebata wî ya li dijî artêşa Îraqê de PDKÎyê alîkariya wî kir. Rêvebirên PDK-Îraq û PDK-Îran piştî Komara Kurdistanê yekemîn car bihevra xebat kirin. Lê ev hevxebat zêde dewam nekir. Li salên 1960an Mela Mistefa Barzanî li dijî rêvebiriya Îraqê bi Îranê re lihevhat û tevgerî. Ev pêngava Mela Mistefa bû sedema şikestina têkiliyên PDK-Î Û PDK-Iyê. Ev nêzîkiya PDKê bo Îranê heta sala 1975ê de dewam kir. Li sala 1975ê Îranê li gel Iraqê hevpeymana Cezayîrê destnîşankir. Piştî vê hevpeymanê têkiliyên Başûrê Kurdistanê bi taybetî fraksiyona PDKê li gel Îranê li ser zemîneke bêbawerî birêveçû.
Piştî raperîna xelkê Îranê dijî desthilata şah, li sala 1979 û rûxana rejîma şah, li Rojhilata Kurdistanê û Îranê de valahiyeke leşkerî rûda. Di vê rewşê de PDKÎ û hindek rêxistinên din yên kurdî li Mahabad û derdora wê kontrol kirin. Xûmênî dema şoreşa Îslamî çêbû sozdabû kurdan ku Kurdistan bibe xweser û daxwaz û armancên rêxistinên kurdî jî ew bûn. Lê piştî serketina Şoreşa Îslamî ew soz hatin jibîr kirin û di navbera rêxistinên kurd û pasdarên Îranê de şer derket.Di 17ê tebaxa 1979ê de Xûmênî şerê pîroz li dijî kurdan da destpê kirin; Ebdulrehman Qasimlo wek dijminê Îranê, PDKÎ jî wek partiya şeytan binavkir. Di vî şerî de PDKÎ, Komele û kesê bi navê Şêx İzedîn Husênî rêbertî ji bo kurdan kirin. Di tebaxa sala 1979ê de kurdan bajarê Pawe ji destê leşkerên Îranê derxist. Dest danîn ser çekên wan. Lê li sala 1984ê rêjima Îranê hemî herêmên kurdî dîsa dagir kirin.
Piştî hilbijartina serokkomar Ebdulhesen Benîsedr, bajarên Senendec, Mahabad, Seqiz û Bane rastî êrîşên hewayî yên Îranê hat. Şerê Îran û Iraqê jî destpêkir û kurdan di vî şerî wek usûlê gerîlayan dest bi şoreşê kir. Kurdistan bû meydana şer û Xûmênî gelek hêz şandin Kurdistanê. Heta sala 1983yê 250 hezar leşker şandibûn Kurdistanê. Hêjayî gotinê ye ku di şerê PDKÎ û Îranê de 2 tîmên nojdarî yên Fransayî alîkariya brîndarên kurdan kirin lê piştî dagirkirina Kurdistanê, ew jî vekişiyan bo hidûdê Iraqê.
Li sala 1989ê de jî serokê PDKÎ Ebdulrehman Qasimlo di hevdîtîna wî li gel rêvebirên Îranê de hate kuştin. Li sala 1992yê de jî serokê piştî Qasimlo, Mihemed Sadiq Şerefkendî bi suîkastekê jiyana xwe ji dest da. Li sala 1993yê kampên PDKÎyê yên li Iraqê ji aliyê Îranê ve hatin bombebaran kirin.
Li sala 1997ê de Mihemed Xatemî yê namzedê reformxwazan bû serokkomar û dest bi reforman kir. Kuştinên li dijî serokên kurdan hat rawestin. Kurdekê bi navê Ebdula Remezanzade wek waliyê Kurdistanê hate tayîn kirin. Remezanzade her çend kurdekê Şîî jî be, gelek fêde da kurdên Sunî ku di dewletê de rolekê bilîzin. Di dewra duyem ya Xatemî de Ebdula Remezanzade ji walîtîtiyê hate dûrxistin. 5 parlamenterên kurd îstîfa kirin û Xatemî bi dijberiya kurdan sûcdar kirin.
Kurdên ku li Îranê dijîn bi giştî ji mezheba sunî ne lê hejmareke zêde jî şîî ne. Herêmên ku kurdên şîî lê dijîn bi sîstema rêjima Îranê entegre ne. Zêde pevçûn û şer li wan herêman çênabin lê li herêmên kurdên sunî lê dijîn; hem ji ber cudamezhebiyê hem jî ji cudanetewetiyê şer û pevçûn zêde ne. Jixwe rêxistinên kurdan bi giştî li herêmên sunî xebatan dikin.
Destpêka Şoreşa 2016ê
Di nav PDK-Î de destpêkirina şoreşa Rojhilatê Kurdistanê di 2015ê de bi giştî dihat axiftin û niqaşkirin. Berdevkê Karên Derve ên PDKÎ Loqman H. Ehmedî got ku ew dixwazin Kurdên Rojhilatê li dijî rêjima Îranê biparêzin.
Bûyera Ferînaz Xusrewanî
Di sala 2015an de di meha gulanê de keçeke kurd a bi navê Ferînaz Xusrewanî ku li otêla Tarayê karê paqijî dikir, ji ber tirsa tecawiza karmendên îstixbarata Îranê xwe ji qata çarê avêt û mir. Piştî ku ev bûyer li Mehabadê belav bû, xelkê Mehabadê rabû ser piyan û otêla Tarayê bi tawanbariya navenda tecawiza dewleta îranê hate şewitandin. Ji ber vê bûyerê jî dewleta Îranê li seranserê Mehabadê rewşa derasayî îlan kir. Di van bûyeran de kêmanî 6 kes hatin kuştin ji 28 kesan bêhtir xwepêşandar hatin brîndar kirin. Piştî vê bûyerê partiyên kurdî bêhelwest neman û bersivên xurt dan rejîma Îranê. Li gor berdevkê PJAKê, wan êrîş bir li ser noqteya eskerî ya Îranê û du pasdar kuştin. Berdevkê PAKê(Partî Azadî Kurdistan) Şemal Bokanî jî got ku partiya wan amadeye ku kurdên Rojhilata Kurdistanê ji rêjima faşîst a mollayan biparêze. Her wisa serokê PAKê jî li ser vê bûyerê axivî got ku me li dijî rêjimê li navbera Şîno û Urmiyê çalakî pêkanî û em dixwazin ku herkes dengê xwe bilind bike.
Bûyera Kelaşîn
Piştî ku PDK-Î biryar da ku ew dê pêşmergeyên xwe bişînin Rojhilata Kurdistanê, pêşmergeyên PDK-Î ketin rê û li ser sinorê Başûr û Rojhilat belav bûn. Li herêma Kelaşîn, li derdora Xinêre pêşmergên PDK-Î û gerîlayên PKKê li hev hatin û di navbera gerîla û pêşmergeyan de pevçûn derket. Di vê bûyerê de pêşmergeyekê bi navê Qadir Kerîmî şehîd ket, 2 pêşmerge jî brîndar bûn. Her wisa 7 gerîla jî ketin destê pêşmergeyan. Hikûmeta Herêma Kurdistanê û şexsiyetên din di vê bûyerê de bûn navbeynkar û ev bûyer bi aştiyane xelas bû. Piştî ev bûyer aşkera bû, dewleta Îranê herêma kelaşîn bombebaran kir.
Bi dûçûna medyaya PKKê pêşmergeyên PDKÎ ketin nav herêma wan û bûyer li ser vê derket. Bi dûçûna PDK-Î sedem ew bû ku PKKyê rê neda wan ku biçin Rojhilata Kurdistanê.
Li gor nivîskar Hejîr Şerîfî Şerê Sar hêj li navbera kurdan dewam dike
Vieilmoulin
Vieilmoulin, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Şoreşa Rojhilata Kurdistanê
Teqîna li Koye
Şeva 20ê kanûna pêşîn 2016ê de, di çalakiyeke di Şeva Yeldayê de du teqîn li baregeha HDKÎ çêbû. Di vê teqînê de 6 kesan ku endamên partiyê ne jiyana xwe ji dest dan. Piştî vê teqînê brîndarekê din jî jiyana xwe ji dest da û bi vê hejmara miriyan gehişte 7an.
Li ser vê teqînê 2 kes hatin girtin
Li gor wezîrê derve yê berê yê Îraqê Hişyar Zêbarî li pişt vê bûyerê Îran heye.
Hêjayî gotinê ye ku baskê HDKÎ hêj jî bi fermî neragehandiye ku ew ê li dijî Îranê şerê çekdarî bidin destpê kirin.
Bûyera Balekayetî
25ê tebaxa 2017ê de li devera Balekayetî ya bi ser Hewlêrê, di navbera gundiyan û pêşmergeyên Komeleya Şoreşger û Zehmetkêşên Kurdistana Îranê de pêvçûn derket. Di encamê de 2 gundiyan jiyana xwe ji dest da û yek jî brîndar bû. Piştî vê bûyerê hindek kesan êrîşî baregehên partiyên rojhilatî kirin û baregehên wan hatin şewitandin û 13 pêşmergeyên PDKÎ ji aliyê gundiyan ve dîl hatin girtin lê paşî ev pêşmerge hatin berdan. Li ser vê bûyerê YNKê daxuyaniyek da û got ew her du kesên hatin kuştin endamên me bûn û em vê destdirêjiya li dijî endamên xwe qebul nakin. Divê zûtirîn dem da ev kesên ev tawane kirin bên dadgehkirin. Komeleyê jî daxuyaniyek da ku wan du pêşmergeyên gumanbar radestî asayîşa deverê kirîne, her wisa ji asayîşê jî xwest ku ew kesên ku avahiyên pêşmergeyên rojhilat şewitandin werin ceza kirin. Gundiyan jî daxuyaniyek da ku ew dixwazin ev kesê ev tawane kirî divê bên ceza kirin.
Hêjayî gotinê ye ku piştî partiyên rojhilatê baregehên xwe vala kirin ji bo ku temaseke xerab li gel gundiyan çênebe, PKKê hêzên xwe li wir bicî kirin lê paşî PKK û partiyên rojhilatî lihev hatin û PKKê baregehên pêşmergeyan vala kirin.
Kuştina kolberan
4ê îlona 2017ê de du kolberên kurd yên bi navê Qadir Behramî û Heyder Ferecî li Bane ji aliyê leşkerên Îranê ve hatin kuştin. Piştî vê bûyerê xelkê Banê xxwepêşandan dan destpêkirin. Rojek piştî vê bûyerê xelkê Banê dikanên xwe venekirin û dest bi xwepêşandanan kirin. Çalakvan çûn ser avahiyê hikûmetê û bi dûçûna hindek çavkaniyan qaymiqamê bajêr ji Banê derket. Di xwepêşandanan da nêzî 10 kes brîndar bûn û 10 kes jî ji aliyê polîsên Îranê ve hatin binçav kirin. Piştî xwepêşandanên Banê, li hindek bajarên din jî xwepêşandan hatin destpê kirin.
Hêjayî gotinê ye ku Rêxistina Mafên Mirovan a Hengaw ragihandiye, ku di 30 rojên bihorî de heşt kolberên kurd bi destê hêzên Îranê hatine kuştin û kolberek jî ji ber ketina ji çiya, canê xwe ji dest daye.
Têkiliyen kurd û azeriyan
Têkiliya van herdu gelan digehe hatina tirkan ji Asyaya Navîn bo Rojhilata Navîn. Tirkan axa gelên Rojhilata Navîn dagir kirin, kurd, ermen, asûr di nav de.. Bi taybetî li herêmên kurdnişîn gelek azerî hatin bicîhkirin, polîtikatyên îskanê hatin meşandin. Piştî sala 1000ê ku tirk wan wextan hatibûn Rojhilata navîn gelek guherîn çêbûn û tesîra van guherînan digehe ta niha. Li devera Urmiyeyê gelek tirk hatin bicîhkirin, ev jî bû xundariyek di navbera kurd û tirkan de. Gelek kurd hatin kuştin û gelek kurd jî hatin koçber kirin. Heta salên 1900ê jî rêvebirina welatê Îranê di destê van tirkan de bû. Zilma tirkan li dijî kurdan li Îranê heta sala 1925ê bi desthilata Şah Reza Pehlewî bi awayeke sîstematîk berdewam kir. Piştî desthilata Reza Pehlewî têkiliyên kurd û azeriyan guherîn. Êdî çi ji van gelan desthilat nebûn.
Despêka sedsala 21em
Di destpêka sedsala 21emîn de têkiliyên kurd û azeriyan bi taybetî li ser eşîran birêve diçû. Gelek eşîrên kurd û azerî li nav heman herêman de dijiyan, ji ber vê jî gelek pirsgirêk jî derdiketin. Li devera Urmiye wek tê zanîn eşîra bi navê Şikak gelek meşhûr e û xwediyê gelek gund û axê ye. Piştî şerê cîhanê yê yekem, Simko Axayê Şikak devera Urmiyeyê ji tirkan stand û sê salan hikm li herêmê kir. Bi dûçûna çavkaniyekê tirk li Urmiyeyê di şerên navbera tirk û nastûriyan de, paşî şerê di navbera tirk û Simkoyê Şikak de 150 hezar tirkên efşar jiyana xwe ji dest dan.
Sinorên Rojhilata Kurdistanê
Rojhilata Kurdistanê ji ber ku ta niha jî nebûye dewleteke kurdî, hêj jî sinorên wê bi zelalî aşkera nînin. Kurdên Îranê bi taybetî li parêzgehên Azerbaycana Rojava, Kurdistan, Kirmanşan, Îlam, Hemedan û Luristanê dijîn. Di dîrokê de gelek caran guherînên demografîk çêbûne û cihnîşinên kûrdan hatîne guhertîn. Lê bi taybetî li wan parêzgehan dijîn ku yên me li jor nivîsîn.
Bi dûçûna parlamenterê tirk yê agirî yê ku li sala 1943ê, Husametîn Tuxaç ;
Broyes, Marne
Broyes, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Mittelneufnach
Mittelneufnach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Conele
Conele, Conere, gundekî nahiya Xelîfan a bi ser navçeya Soranê ve ye li parêzgeha Hewlêrê (Herêma Kurdistanê, Îraqê).
Attainville
Attainville, komuneke departementa Val-d'Oise ya li bakurê Fransayê ye.
Mîre Sure
Mîre Sure gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Çepeqlû, Miyane
Çepeqlû gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Vielverge
Vielverge, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Gindeke
Gindeke gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Megan Rapinoe
Megan Anna Rapinoe (jdb. 5ê tîrmeha 1985, Redding, Kalîforniya) lîstikvanekî futbolê yê amerîkî ye. Ew di dû cara de Li salary 2019 weka şampiyona cîhanî hatiye naskirin. Rapinoe ji bo Reign FC li NWSL û ji bo tîmê neteweyî ya Dewletên Yekbûyî lîstikvanî kiriye.
Gindeke
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 33 kes (8 malbat) bûn.
Mewlana Murad
Mewlana Murad (مولانا مراد, bengalî: মাওলানা মুরাদ, Mawlana Murad) alim û mamosteyekî îslamî bû ku li bajarê Mekke  li Erebistana osmanî bû.
Jiyan
Murad di sedsala 17an de li Bengalê hatiye cîhanê. Piştî Şerê Plassey di sala 1757an de û dû re rabûna serweriya kolonyal a Brîtanyayê, hin misilmanên bengalî yên mîna Murad ew qas dilgiran bûn ku wan biryar da ku koçî welatên misilman ên mîna Împeratoriya Osmanî bikin.
Murad di sedsala 18an de li bajarê Mekeyê bi cih bûye û wek alimekî îslamî yê zana hatiye naskirin û ji ber vê yekê jî bi pêşgira rûmetê ya Mewlana hatiye binavkirin.
Mirad du salan fêrî fiqih, wêjeya erebî û dîroka îslamê ji Şerîetullah re kir.
Ippesheim
Ippesheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Aarhus
Aarhus an jî Århus bajarekî di herêma Midtjyllandê ye, bi gelheya 285.273 kes. Ew bajarê herî mezin a duyemîn ya Danîmarkayê ye û her weha herî mezin li ser axa danîmarkî.
Vanessa Marano
Vanessa Nicole Marano (z. 31.10.1992 ) lîstikvan û stranbêjeke amerîkî ye. Navdarbûna wê dinav temşevana de bi rol gêrandina wê  bû di Filmên weka  *Without a Trace, Gilmore Girls, Ghost Whisperer, Scoundrels, Grey's Anatomy û The Young and the Restless. ji 2011 heta 2017ê. Herwesa hatîye xelatkirin bi xeltên weka Teen Choice Award. Cara êkê ya Destpêkirina karê wê yê aktiriyê di Sala 2002 de bû.
Jiyana Û Nasandin
Marano li Los Angeles, California, ji dayik bûya. Diya wê, Ellen,. Xwişka wê ya piçûk, Laura Marano jî lîstikvan e. û bavê wê bi eslê xwe Italî ye.
Çaytilvar
Çaytilvar gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Nizare
Nizare gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Lluís Llach
Lluís Llach i Grande, behtir wek Lluís Llach tê naskirin (bilêvkirina ketelanî: [ʎuˈiz ˈʎak], jdb. 7ê gulana 1948an, Girona, Ketelonya) stranbêj, strannivîs, nivîskar û siyasetmedarekî ketelan e. Ew yek ji pişkdarên sereke yên tevgera muzîkî ya ketelanî Strana Nû (Nova Cançó) bû. Strana wî ya herî navdar a bi navê L'Estaca bûye sirûda nefermî ya tevgera ji bo serxwebûna Ketelonyayê. Llach ji îlona 2015an ta kanûna paşîn a 2018an endamê Parlamena Ketelonyayê bû.
Zaroktî û xortaniya wî
Llach di 7ê gulana 1948an de li bajarê Gironayê hatiye dinyayê. Li gundikê bi navê Verges (Baix Empordà) mezin bûye. Ew di 6 saliya xwe de li piyanoyê dixe. Dema 9 salî bû diçe bajarê Figueres da ku xwendina xwe berdewam bike. Di 15 saliya xwe de diçe Barselonayê û li wir dest bi xwendina endezyariyê dike, lê piştî du salan dev jê berdide. Dû re ew di Fakulteya Aborînasiyê de xwe tomar dike.
Tevgera Nova Cançó û dîktatoriya Franco
Llach hîn di zanîngehê de tevî tevgera li dijî dîktatoriya Franco bû. Di 1967an de endamê koma stranbêj û strannivîsên ketelan Els Setze Jutges ("Şazdeh Dadger") bû û yek ji beşdarên sereke yên hereketa muzîkvanên ketelan a bi navê Strana Nû (Nova Cançó) bû. Muzîkvanên ketelan li hemberî dîktatoriya faşîst a Francisco Franco bûn û stranên siyasî bi zimanê ketelanî digotin. Di dirêjahiya dîktatoriya faşîst a Franco (1939-1975) de ziman û taybetmendiyên din ên çandî yên nasnameya ketelanî qedexe bûn.
Di 1969an de sêlika xwe ya pêşîn qeyd dike. Di 12ê kanûna pêşîn a 1969an li Palau de la Música li Barselonayê stranên xwe pêşkêş dike û di dawiya sala 1970î de ji ber xwenîşandanên wî li Teatro Español li Madrîdê ti çare tune bû diviya biçûya sîrgûnê. Llach li Parîsê wek penaber jiyaye û heta mirina dîktator Franco ne vegeriya Ketelonyayê.
Di 1973an de cara pêşîn derdikeve sehneya tiyatroya Olympia ya Parîsê. Di 1976an de, piştî mirina Franco bi salekê, Llach vedigere Ketelonyayê.
Sêlikên wî
i... (2006)
Auvers-sur-Oise
Auvers-sur-Oise, komuneke departementa Val-d'Oise ya li bakurê Fransayê ye.
Vieux-Château
Vieux-Château, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Gulan serû
Gulan serû gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 103 kes (23 malbat) bûn.
Kanî Kolik
Kanî Kolik, Kanîkolik, gundekî nahiya Xelîfan a bi ser navçeya Soranê ve ye li parêzgeha Hewlêrê (Herêma Kurdistanê, Îraqê).
Brugny-Vaudancourt
Brugny-Vaudancourt, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Kapadokya
Kapadokya (bi parsî: Katpatuka,, ) herêmeke dîrokî ye û pirraniya erdê li ser axên Axsere, Nevşehir, Qeyserî, Qîrşehir û Niğde (Anatolya Navîn, Tirkiye) bû.
Peyvnasî
Navê herî kevn ê Kapadokyê ji sedsala 6em berî zayînê ye, ji nivîsên du keyên hexamenişiyên Daryûs û Xeşeyerşa ne, wek welatê (parsî: dehyû-) Parsehê bû.
Di wir de wek (lîsteya welatan) Hespedûya ye û bi wateya "Welatê Hespên rind" e, anku Huw-espe-dehyû.
Gorî dinan navê xwe ji Kat-patûka ya zimanê luwî tê, bi wateya "Welatê Nizm"
Hêrodotos dibêje navê Kapadokyê ji farsiyan (parsî) hatî cem wan, lê yewnaniyan xelkê herêmê wek "sûriyiyên spî" (leucosyri) nas dikirin.
Cîn Qişlaqî
Cîn Qişlaqî gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Viévigne
Viévigne, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Gulan xwarû
Gulan xwarû gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 13 kes (3 malbat) bûn.
Tobias Rahim
Kurtejiyan
Tobias Rahim di sala 1989 de li bajarê Aarhusê ji dayik bû. Diya wî danîmarkî ye; bavê wî kurd e û endama arteşê pêşmerge ye. Ji ber karên xwe, ew ji nexweşiya zextê ya piştî trawmayê derçû, ji ber vê yekê ew demek dirêj di dermankirinê de bû. Di vê demê de Rahim bi tena serê xwe ji aliyê diya xwe ve hat mezinkirin.
Rahim li Meksîkayê wekî parêzvanê zozanan, li Kolombiyayê wekî rapper û li Ganayê wekî stranbêjek pop bi navê Toby Tabu xebitiye.
Pêşveçûnî
Di sala 2017an de wî EP-ya xwe-navnîşan a yekem derxist, ku li dû wê albûma wî ya pêşîn National Romantik 2021 di Cotmeha 2020an de hatî derxistin.
Di sala 2022an de albûma wî ya duyemîn a stûdyoyê Når sjælen kaster op derket, ku bi wê re di tabloyên albûmê de di rêza yekê de bû.
Ji sala 2021an vir ve wî bi çar têne strangotinên ve di rêza yekane ya danîmarkî de cih girt.
Oberottmarshausen
Oberottmarshausen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Ipsheim
Ipsheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Neustadt (Aisch)-Bad Windsheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Haybe
Haybe gundekî Qerehesenê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Lêremîr
Lêremîr, Lêrremîr, gundekî nahiya Xelîfan a bi ser navçeya Soranê ve ye li parêzgeha Hewlêrê (Herêma Kurdistanê, Îraqê).
Warren Beatty
Henry Warren Beatty
ji dayik bûyê (adar sala 1937) ye. Akterkê Amerîkî ye. û çendîn xelat bi beha bi dest xistine. =çavkanî=
Cêyran Bilaxî
Cêyran Bilaxî gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Dodîn
Dodîn (bi tirkî: Ovacık), gundekî bi ser navçeya Kolika Semsûrê ve ye. .
Scherstetten
Scherstetten şaredariyeke navçeya (Landkreis) Augsburg li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Viévy
Viévy, komuneke li departmena Côte-d'Or a herêma Bourgogne-Franche-Comté a li rojhilatê Fransayê ye.
Pazûk
Pazûk (bi tirkî: Çaybaşı), gundekî bi ser navçeya Kolika Semsûrê ve ye. .
Gole
Gole gundekî ser bi navenda bajarê Serdeştê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Le Buisson, Marne
Le Buisson, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.