cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xolpenka Jêrîn
Xolpenka Jêrîn, gundekî bi ser navenda Mezrayê ya navçeya Xarpêtê ve ye li parêzgeha Xarpêtê (Elezîz).
Jâlons
Jâlons, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Himamyan
Himamyan gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Seraincourt, Val-d'Oise
Seraincourt, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Himamyan
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 0 kes (0 malbat) bûn.
Kirchheimbolanden
Kirchheimbolanden, bajarekî navçeya (Landkreis) Donnersbergkreisê li herêma Rheinland-Pfalz a Almanyayê ye.
Courtenot
Courtenot, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Cormoran Strike
Cormoran Strike rêzeromanekî polîsî ye, ku ji hêla nivîskarê brîtanî J.K. Rowling ve hat nivîsandin û bi bernavka Robert Galbraith hat çapandin. Mijara Romanan li ser dozên detektîvê taybetî Cormoran Strike û alîkarê wî Robin Ellacott ne. Di seri de çar roman heta niha hatine weşandin. Romana çaremîn, Lethal White, di 18' ê rêzbera 2018an  de hate weşandin. J.K. Rowling radigihand ku bi kêmî deh romanên din daha plankirî ne. Du romanên ewil wekî rêzefîlma wêneguhêzê ji BBC ONE -yê re hat lêanîn û di havîna 2017an de hat weşandin. Ev rêzefîlm ji bo sezona duyem hate nûkirin, li ser bingeha pirtûka sêyemîn, Career of Evil, ku di meha sibatê û adarê 2018 de di du beşan de derket.
Seugy
Seugy, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Fantastic Beasts and Where to Find Them ("Cinawirên fantastîk û li kû tên dîtin") navê du, ji aliyekî ve, pirtûkek aşopî ji romanên Harry Potter û, ji aliyê din ve, pirtûkek rastîn a nivîskarê brîtanî J.K. Rowling e. Nivîskarê pirtûka aşopî Newt Scamander e.
Siyahkemer
Siyahkemer gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Scamander di heman demê de serlehengê rêza fîlmên Fantastic Beasts and Where to Find Them e , ku ji pirtûka aşopî pêk tê, çîroka nivîskarê xwe vedibêje.
Pirtûka aşopî
Pirtûka aşopî ku ji hêla nivîskarê Newt Scamander ve hatiye nivîsandin yekem car di Harry Potter û   kevirê fîlozofan de  tê behs kirin û li ku. Ew li ser lîsteya pirtûkên xwendekaran e ku ji bo sala yekem li Hogwarts hewce ye. Pirtûk li cem Flourish & Blotts tê peydakirin.
Rêzimana kurmancîya rojavayê
Rêzîmana kurmancîya rojavayê gorê rezîmana kurmancîya standardê, ku li Wîkîpediyayê bi zimanê kurdî îstîmal dibe, bi ferq e. Di morfolojî, gramatîk, fonolojî û hîn pir tişta da gelek ferq hen, lê kurmancîya rojavayê nê yek e, bin vî pirtir ferq hen, mesela bi lehçê reşwanî û canbegî. Li vê sayfê, reşwanî ornekekê dibe.
Fonolojî
Bi kurmanjîya rojavayê, fonolojî gorê kurmancîya standardê bi ferq e. Vida ornekna ji we tê limandin:
Hemzêawa, Bokan
Hemzêawa, Bokan gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Rêzimana kurmancîya rojavayê
Fonolojî
b > w, na ber konsonantê b’yê vokalekê heye.
Hemzêawa, Bokan
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 120 kes (23 malbat) bûn.
Klorîn
Klorîn (, ji ) element eke kîmyewî ye ku kurtebêjeya wê Cl ye. Nimroya wê ya atomî 17  e. Giraniya wê ya atomî jî 35.45 e. Ew yek ji elementên stûna 7em a tabloya periyodîk e ku wek halojen iyan jî tê nasîn. Klorîn li serzemînê weke elementekê nayê dîtin.
Rêzimana kurmancîya rojavayê
Fonolojî
i > e, na “i” normaldê ber b’ya “w” bû xerse, ew dibe “e”
Klorîn
Gêwşînên fîzîkî
Klorîn gaz eke pir zivêrker e û reng ê wê jî zerê keskoyî ye. Ew wekî sodyûm hîpoklorîd xwediyê bêhneke giran e. Di heman katî de jî ew jehredar e. Ew wexta ku bê sarkirin, kare bibe şile. Ew ji hewa yê girantir e.
Rêzimana kurmancîya rojavayê
Fonolojî
e > ê, li şunê personê 3’ya yekjimar.
Kesayetî
Deronnasya kesî .di hête hejmartin giringtrîn liqa deronî.ji berko serederî kirine digel hizir o bîr o reftar o halçonên kesî.yên ko kesayetya mirov nîšan dide. Ji ber vê yekê têkçonên kesayetî di hêne hejmartin ji têkçonên deronî.
Rêzimana kurmancîya rojavayê
Fonolojî
n > m, li prêfîksa impêratîfê
Xolpenka Jorîn
Xolpenka Jorîn, gundekî bi ser navenda Mezrayê ya navçeya Xarpêtê ve ye li parêzgeha Xarpêtê (Elezîz).
Klorîn
Gewşînên kîmyewî
Klorîn têr baş reaktîf e. Ew ji brom reaktîftir û ji fluor kêm reaktîftir e. Ew bi gelek tişt re kare bikeve reaksiyonê.
Rêzimana kurmancîya rojavayê
Fonolojî
xwe- > xû-, xa-, tek di hena navdêr da
Pirî ferqa din hene.
Klorîn
Dîroka wê
Klorîn di sala 1774an de, ji aliyê Carl Wilhelm Scheele ve hatiye dîtin. Belam Wilhelm ev tiştê ku dîtîbû, nizanibû ku elementeke nû ye. Paşî di sala 1810an de ji aliyê Humphry Davy ve navê Klorînê hate dayîn.
Rêzimana kurmancîya rojavayê
Peyv
Insana kurmanca rojavayê gelek pir peyvan tirkî îstîmal dikin. Mesela li şunê “îstîmal dikin”, “qulemîş dikin” tê gotin. Navê heywana, mêyva, hewa û îlmî pirî jî tirk in. Sebeba vîyê çiye? Cewabekê tenê tine, ema sebebekê, ku ana pirî çobanin, û lima pirî peyva kurdî nê lazim dibe.
Courteranges
Courteranges, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Sûîn, Miyane
Sûîn gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Kirn
Kirn, bajarekî navçeya (Landkreis) Bad Kreuznachê li herêma Rheinland-Pfalz a Almanyayê ye.
Brittney Griner
Brittney Yevette Griner (jdb. 18ê çiriya pêşîn a 1990an li Houston, Teksas) lîstikvaneke basketbolê ya amerîkî ye ku ji sala 2013an vir ve di tîmê Phoenix Mercury (WNBA) de ye. 2,06 metre dirêj Griner bi giranî di pozîsyona navendê de tê bikaranîn.
Karîyer
Berî kariyera xwe ya basketbolê ya profesyonel, wê ji 2009an heya 2013an ji Zanîngeha Baylorê lîst û di sezona 2011/2012an de bi Baylor Lady Bears re Tûrnûvaya Basketbolê ya Jinan a NCAA Division I qezenc kir.
Di dema demsala WNBA de, Griner yekem car ji bo du tîmên çînî û ji sala 2015an vir ve ji bo klûba Superleague ya Rusî UGMK Jekaterinburg lîst, bi wê re çar caran gelek şampiyonên rûsî û Eurolîga Jinan bi dest xistin.
Jiyana şexsî
Di sala 2013 de, Griner wek lezbiyen derket pêşberî çapemeniyê. Ji wê demê ve ew bi gelemperî bi civaka LGBTQ ve girêdayî ye.
Girtina li Rûsyayê 2022an
Di 17ê sibata 2022an de, Griner li Balafirgeha Sheremetyevo ya Moskowê bi sûcdariya xwedîkirina narkotîkê ya neqanûnî hat girtin. Ji wê demê ve ew li Rûsyayê di girtîgehê de ye. Dadgehkirin di 1ê tîrmeha 2022an de dest pê kir. Girtina wê bûye mijareke siyasî. Hikûmeta Dewletên Yekbûyî ji bo serbestberdana wê lobiyê dike, û gelek kesayetiyên werzîşê û navdarên din serî li medyaya civakî da ku piştgiriya xwe ji Griner re diyar bikin. Di 4ê tebaxê 2022an de 9 sal cezayê girtîgehê lê hat birîn û di mijdara 2022an de Griner bo koloniya cezayê ya rûsî IK-2 hate veguheztin. Karbidestên amerîkî diyar kirin ku ew "bi xeletî hat binçavkirin". Di 8ê Kanûnê de, Griner di pevguhertina girtiyan de ji bo bazirganê çekan yê rûsî Viktor Bout hat berdan.
Arthur Conan Doyle
Sir Arthur Ignatius Conan Doyle KStJ DL ( li Edinburgh, Skotlenda –  li  Crowborough, Sussex,  Înglistan), bijîşk û nivîskarekî brîtanî bû. Doyle bi taybet bi roman û kurteçîrokên Sherlock Holmes biserkeftî bû. Fîgûrekî din ê navdar ji romana The Lost World ("Cîhana windabûyî") Profesor Challenger e.
Janvilliers
Janvilliers, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Aurseulles
Aurseulles, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Şifêdîn
Şifedîn, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Soisy-sous-Montmorency
Soisy-sous-Montmorency, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Janvry, Marne
Janvry, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Hewareberze
Hewareberze gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Courteron
Courteron, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Hewareberze
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 95 kes (24 malbat) bûn.
Qûmbarîş
Qûmbarîş, gundekî bi ser navenda Mezrayê ya navçeya Xarpêtê ve ye li parêzgeha Xarpêtê (Elezîz).
Sonic Olya
Sonic Olya gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Komkujiya Isla Vistayê
Komkujiya Isla Vistayê bûyerek e ku di 23ê gulana 2014an de li bajarê Isla Vista (Kalîforniya, DYA) qewimî. Çekdarekî 22 salî şeş kes kuştin û 14 kesên din jî birîndar kirin. Di dawiyê de êrîşkar jî xwe kuşt.
Amadekarî
Di îlona 2012an de, sûcdar dibêje ku ew çûye qada gulebaranê li Oxnard (Kalîforniya) ji bo pratîzekirina gulebaranê. Di Mijdar an Kanûn 2012 de, wî çeka xwe ya yekem, Glock 34, li dikanek çekan a herêmî li Goleta kirî. Wî di manîfestoya xwe de nivîsand ku wî Glock 34 hilbijart ji ber ku, li gorî lêkolîna wî, ew "çekek bikêr û pir rast bû". Ji bo kirîna pistolê, wî 700 dolar ji pereyên ku endamên malbatê ji bo qursên zanîngehê dane wî bikar anî.
Di bihara 2013 de, wî çekek duyemîn, SIG Sauer P226, li Oxnard bi $1,100 kirî. Ev ji Glock qalîteya pir bilindtir e, wî nivîsand, û pir bikêrtir e. Di salê de wî çeka sêyemîn li Burbankê û 400 fîşekan bi dest xist. Ew guh nade lêçûn ji ber ku wî ji bo "Roja Qiyametê" di hesabê wî yê bankê de zêdetirî 5,000 dolar veqetandibû.
Kûrs
Sibeha 23 Di 9ê Gulana 2014an de, sûcdar sê xwendekarên Zanîngeha California, Santa Barbara li mala xwe ya li ser rêya Seville ya Isla Vista kuşt. Li gorî berpirsê parêzgehê, her sê kes bi gelek kêran hatine kuştin. Polîsan li cihê bûyerê kêr, 2 fîşek û çakûçek dîtin, lê negot ku êrîşkar çi çek bikar aniye. Du ji sê xwendekaran hevjînên wî bûn, qurbanê sêyem jî mêvanek bû ku li apartmanê mabû.
Di heman êvarê de, sûcdar ajot ber mala soroya Alpha Phi ya li nêzî kampusa UC Santa Barbara. Dema ku jinan bi çend deqeyan bersiv neda lêxistina wî ya li derî, wî gule li xwendekarên biratiya “Delta Delta Delta” ya li ser peyarê li nêzî mala biratiyê da. 2 jin hatin kuştin û yek jî birîndar bû. Piştî vê yekê kiryar li kolanê jinek û mêrek jî birîndar kirin. Paşê wî otomobîla xwe bi du blokan ajot ber deşta Isla Vista Deli Mart, li wir gule li xwendekarekî din kişand û kuşt. Ji bo ku xwe nêzî peyarê bike, kiryar li rêya çepê xwe girt û ji wesayîtê gule li 2 peyayan reşandin û herdu jî birîndar bûn. Wî bi tirimbêla xwe li duçerxevanekî da û bêtir gule berda peyayan. 4 polês hatin cihê bûyerê, 3 ji wan bi êrîşkar re gulle berdan. Rodger di hipê de hate xistin. Dema ku ew dûr diçû, wî bi duçerxeyek duyemîn dajo û dûv re bi çend otomobîlên parkkirî li hev qelibî. Paşê di maşînê de gule berda serê xwe.
Faîl
Elliot Oliver Robertson Rodger li Londonê ji fîlmçêkerê Brîtanî Peter Rodger û alîkarê filmê Malezyayî Li-Chin Rodger hat dinê. Bapîrê wî wênekêş George Rodger bû. Di pênc saliya xwe de, malbat çû Dewletên Yekbûyî û Elliot Rodger li Los Angeles mezin bû. Xwişkek wî ya piçûk û birayekî wî yê piçûk hebû.
Dema ku Rodger heft salî bû, dêûbavên wî ji hev veqetiyan. Di heman demê de ew çend caran ji aliyê psîkolojîk ve hate lêkolîn kirin. Pêşniyar kirin ku Rodger et al. yek. ji ber bêhêzbûna wî ya hevaltiyê, şermîniya wî ya ji girseyê, nefretkirina wî ji dengên bilind û tevgerên wî yên stereotip ên otîzmê. Di manîfestoya xwe de ew bi xwe jî îddîa dike ku ew bi nexweşiya xemgîniya civakî ketiye. Ew ji heşt saliya xwe ve di bin tedawiya derûnî û dermanên psîkotropîk de bû (lê paşê, di 18 saliya xwe de, wî dermankirina din red kir). Rodger ji ber bav û kalên xwe yên Asyaya Rojhilat a dayika xwe ji kompleksa netewatiyê dikişand û di zarokatiya xwe de demek porê xwe blond boyax kir ji ber ku wî dixwest mîna kurikek spî xuya bike. Wî xwend dibistanek katolîk a kur û du lîseyên din ên li herêma Los Angelesê. Li gorî wî, guhertinên dubare yên dibistanê ji ber zordestiyê bûn. Ew di dawiyê de bi PDD-NOS-ê di sala 2007-an de hate teşhîs kirin û ji bo karûbarên gelemperî guncan bû. Wî di sala 2010-an de dibistana navîn qedand û sala pêş de çû Isla Vista da ku beşdarî Koleja Bajarê Santa Barbara bibe. Li gorî manîfestoya wî, wî di Sibata 2012 de hemî qursên xwe betal kir. Wê demê, tenê hevalê Rodgers hewl da ku wî beşdarî çalakiyên klîka xwe bike, lê Rodgers tu eleqe nîşan nedabû.
Beriya kuştinê jî, nîşanên meyla Rodgers ji bo şîdetê hebûn. Wî got ku ew serxweş bû û hewil da ku xwendekaran ji hêlekê li şahiyek zanîngehê derxîne. Sedema vê yekê jî dilgiraniya wî bû ku wan guh neda wî, pişt re heqaret li wan kir û wan jî heqaret li wî kirin. Lêbelê, ew paşê ji xwe hat avêtin û lingê wî yê çepê şikand. Paşê ew ji partiyê derket û pê hesiya ku wî berçavkên xwe yên tavê winda kirine, ji ber asta vexwarina wî, bi şaşî çûye partiyek din da ku wan vegerîne û li wir rastî lêdanê hat. Bi gotina wî, bûyerên wê şevê bûn sebeba girtina biryara dawî ya çûna ser kuştinê. Di Gulana 2014 de, diya wî piştî temaşekirina vîdyoyên YouTube-ê yên Rodgers bi terapîstê xwe yê berê re têkilî danî. Terapîst bûyer ji xeta tenduristiya giyanî ya Santa Barbara re ragihand, û efserên dadrêsî hatin şandin ku Rodger bibînin. Rodger ji efseran re mikur hat ku wî di danûstandina bi hevalên xwe û hevalên xwe re zehmetî kişand, lê efseran ji ber rewşa wî ya aram û tomara sûcê paqij tu sedem nedîtin ku wî bixin girtîgehê. Di gotarek 2018 de, Navenda Hiqûqê ya Xizanî ya Başûr Rodger wekî ‘alt-right’ binav kir. Ev kategorîzekirin li ser bingeha mîsogerî û nefreta wî ya ji zewacên nijadî ye.
Manîfesto û Vîdyo
Di wê de wî plana xwe, ya ku wî li ser sê qonaxan dabeş kir, diyar kir. "Rojek beriya Roja Tolhildanê, ez ê dest bi qonaxa yekem a tolhildana xwe bikim: Bi bêdengî bi qasî ku pêkan e li derdora Isla Vista bikujim û bi her hincet wan bixapînim nav apartmana min. Qonaxa duyemîn Rodger wekî "şerê li dijî jinan", tolhildana jinan ku wî ji seksê mehrûm dike, dihesibîne: "Qonaxa duyemîn dê di Roja Tolhildanê de, hema berî lûtkeya herî dawî pêk were. . . . Şerê min li dijî jinan. . . . Ez ê hemû jinan ji ber ku min ji seksê bêpar kirine ceza bikim. . . Ez nikarim her jinên cîhanê bikujim, lê. . . Ez ê êrîşî keçên ku nûnertiya her tiştê ku ez ji jinan nefret dikim, bikim: Soraniya herî germ a UCSB. Di qonaxa sêyem de, ku wî wekî "pêşbirka dawî ya li kolanên Isla Vista" binav kir, wî xwest ku otomobîla xwe di nav bajêr de bimeşîne û bi qasî ku pêkan be li gelek kesan bixista.
Her wiha di manîfestoya xwe de diyar kir ku di cîhana xwe ya bêkêmasî de ew ê hemû jinên di kampên komkirinê de bixe karantînayê. “Li van kampan, piraniya nifûsa jin wê bi zanebûn ji birçîna bimirin. Ew ê rêyek bikêr û maqûl be ku wan hemî bikuje. . . Ez ê bircek mezin tenê ji bo min ava bikim... û ji temaşekirina mirina wan hemiyan kêfê bikim.
Rodger di heman demê de çend vîdyoyên YouTube çêkir, vîdyoya paşîn a beriya kuştinê gilî li redkirina wî ji hêla jinan ve kir û hûrguliyên êrîşa xwe ya plansazkirî û motîvasyona xwe da."“Sibe roja tolhildanê ye, ez ê tola xwe ji mirovahiyê, ji we hemûyan hilînim. Di heşt salên dawîn ên jiyana xwe de, ji dema ku ez gihîştim balixbûnê, ez neçar bûm ku hebûna tenêtî, redkirin, û xwestekên pêknehatî ragirim ji ber ku keç tu carî bi hestyarî bala min nekişandine. Keçan evîn, evîn û seksê xwe dane mêrên din lê qet nedan min. Ez 22 salî me û hîn jî keçik im. Min qet keçek jî ramûs nekir. Min du sal û nîv zanîngeh, ji wê zêdetir, û ez keçikek im. Pir bi êş bûye. Zanîngeh ew dem e ku her kes van tiştan wekî seks û kêfê diceribîne. Diviyabû ez van salan di tenêtiyê de ragirim. Ev ne adil e. Tu keçan tu carî bi hestyarî bala min nekişand. Ez nizanim çima hûn keçan bala min nakişînin, lê ezê we hemûyan ceza bikim."Gotinên wî yên dawî ev in: "Di dawiyê de hûn ê bibînin ku ez serwer im, mêrê alfa yê rastîn. . . Piştî wêrankirina her keçek di mala soran de, ez ê her mirovê ku ez li kolanên Isla Vista dibînim serjê bikim. Ji xeynî vîdyoya paşîn, dîmenên mayî di hefteyên beriya gulebaranê de ji polîsan re dihat zanîn. Lêbelê, efseran Rodger wekî xetereyek ji bo xwe an kesek din nedîtin. Vîdyoya paşîn, ku tê de planên xwe bi hûrgulî vedibêje, hate ragihandin ku demjimêrek piştî gulebaranê ji hêla polîsan ve hate dîtin.
Di roja 27. Ji Gulana 2014-an pê ve, hemî vîdyoyên ku Rodger li YouTube-ê hatine şandin hatin rakirin. Berdevkê YouTube got ku vîdyoyan rêzikên malperê binpê dikin. Demek şûnda, vîdyoyên Rodgers ji hêla bikarhênerên cihêreng ve li ser portalê vîdyoyê hate şandin.
Qûrban
Şeş mexdûrên ku bi mirinê birîndar bûn, xwendekarên zanîngeha California, Santa Barbara bûn.
Encamên
Di bersivê de li hember tundûtûjiyê, tundkirina qanûnên çekan ên California hate nîqaş kirin. Pêşnûmeqanûnek ku destûrê dide çekan werin desteserkirin heke xwediyê çek xwe an jî kesên din bike xetereyê, piştî kuştina hovane hate pêşkêş kirin û di 30ê Nîsanê de hate pejirandin. Di îlona 2014an de ji hêla Waliyê Kalîforniyayê Jerry Brown ve wekî Qanûna Meclîsê 1014 hate pejirandin. Li gor yasaya nû, endamên malbatê yan jî karbidestên cîbicîkirina yasayê dikarin li dijî xwedîyê çekan biryara qedexekirinê daxwaz bikin û eger xwedan çek gefê li wan bike heta 21 rojan ew ji kar bên avêtin. Li gorî zagona kevin, destûr nedan polîsan ku çekan desteser bikin.
Survilliers
Survilliers, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Tilxalid
Tilxalid, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Joiselle
Joiselle, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Taverny
Taverny, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Îbrahîmxesar
Îbrahîmxesar gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 165 kes (31 malbat) bûn.
Ambarcik
Ambarcik, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Authie, Calvados
Authie, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Torî Tildarî
Torî Tildarî, Toriyê Tildarî (jdb. 1957 - m. 29 tîrmeh 2023) helbestvanê kurdî bû ku li gundê Tildara Dêrika Hemko li Rojavayê Kurdistanê hatiye dinyayê.
Jiyana wî û şî'rên wî
Tildarî di 1975an de dest bi nivîsandina helbestan kir û sê dîwanên wî hene.
Mirina wî
Loriyê Tildarî bi sedema nexweşiyeke giran li nexweşxaneya Selam li Qamişloyê dihat dermankirin, di 29ê tîrmeha 2023an ji ber nexweşiya xwe jiyana xwe ji dest da.
Jonchery-sur-Suippe
Jonchery-sur-Suippe, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Sonic Sofla
Sonic Sofla gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Couvignon
Couvignon, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Coussegrey
Coussegrey, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Şêxbîlecan
Şêxbîlecan, Şêx Bîlecan, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Kitzingen
Kitzingen, bajarekî navçeya (Landkreis) Kitzingenê li herêma Bavyeraya Almanyayê ye.
Théméricourt
Théméricourt, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Sûlav Mihemed
Sûlav Mihemed (m. 17 tîrmeh 2023, li Silêmaniyê, Başûrê Kurdistanê) hunermenda sînemakar a kurd bû.
Mirina wê
Hunermend Sûlav Mihemed di 17ê tîrmeha 2023an de ji ber nexweşiya şêrpenceyê li Silêmaniyê jiyana xwe ji dest da.
Îlanî
Îlanî gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Qentere, Tilbişar
Qentere, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Îlanî
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 22 kes (13 malbat) bûn.
Jonchery-sur-Vesle
Jonchery-sur-Vesle, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Sûriq
Sûriq gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Oçtepe
Oçtepe gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 1716 kes (328 malbat) bûn.
Les Authieux-sur-Calonne
Les Authieux-sur-Calonne, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Mezra Tilbişarê
Mezra Tilbişarê ( [sic], ), gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Crancey
Crancey, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Jonquery
Jonquery, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Theuville, Val-d'Oise
Theuville, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Komeleya Nivîskarên Honaka Zanistî û Fantazî ya Amerîkayê
Komeleya Nivîskarên Honaka Zanistî û Fantazî ya Amerîkayê ( bi îngilîzî Science Fiction and Fantasy Writers of America, bi kurtahî SFWA) rêxistinek li New York City ye ku hema hema hemî nivîskarên honaka zanistî û fantaziyê ên profesyonel ên Amerîkaya Bakur dicivîne. SFWA di sala 1965an de ji hêla Damon Knight ve bi navê Science Fiction Writers of America ( Nivîskarên Honaka Zanistî yên Amerîkayê ) hate damezrandin.
Şibîb
Şibîb, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Sûrbaq
Sûrbaq gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Creney-près-Troyes
Creney-près-Troyes, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Kleve
Kleve, bajarekî navçeya (Landkreis) Kleveê li herêma Nordrhein-Westfalen a Almanyayê ye.
Auvillars
Auvillars, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Ortakend
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 36 kes (7 malbat) bûn.
Dehnî
Dehnî, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Atomwaffen Division
Atomwaffen Division, bi kurtî AWD, komeke terorîst a rastgir e ku yekem car di çiriya pêşîn a 2015an de li Florîda bi eşkereyî derket û ji hingê ve li DYAyê û welatên din belav bû. Ew yek ji komên nûnazî yên herî xeternak ên dema me tê hesibandin.
Logoya wan nîşanek hişyariya tîrêjê ya spî li ber paşxaneyek reş vedihewîne û rengîn nîşana dabeşkirina Waffen-SS tîne bîra mirovan. Îdeolojiya wan a rastgir a tundrew li ser bingeha nasyonalsosyalîzmê hatiye avakirin û antîsemîtîzm, serweriya spî, nefreta kêmneteweyan û tundiya zêde belav dike da ku li seranserê cîhanê " şerê nijadî" yê apokalîptîkî pêk bîne. Ew tundrewên rastgir û qatilên Îslamî yên wek nimûne pesnê xwe dide.
Hejmara endamên li DYA’yê ji bo sala 2019an ji 80 heta 100 kesan, hejmara serlêderan ji 100’î zêdetir e. Li gorî feraseta berxwedana bêserok di hucreyên serbixwe de xwe birêxistin dikin û şopînerên xwe bi mîtralyoz û çêkirina bombeyan perwerde dikin. Ji sala 2017an û vir ve 3 endaman bi giştî 5 kes kuştine.
Kom ji sala 2017an vir ve endamên çalak li qada navneteweyî peyda dike. Komên bi vî rengî li Awistralya (Antipodean Resistance), Kanada (Northern Order), Brîtanyaya Mezin (Sonnenkrieg Division), Ewropaya Rojhilat (Feuerkrieg Division) û Skandînavya (Tevgera Berxwedana Bakur) derketin holê. Ji hezîrana 2018an vir ve Atomwaffen-Division Deutschland (AWDD) jî heye, ku pispor ji 24 heta 36 endaman vedihewînin. Ji payîza 2018an ve endamên berguman ên vê komê gefa kuştinê li cihû û misilmanên alman dikin û ji çiriya paşîn a 2019an ve jî gef li hinek siyasetmedarên alman dikin.
Le Thillay
Le Thillay, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Sûtû
Sûtû gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Crésantignes
Crésantignes, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Avenay
Avenay, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Cexdîxîn
Cexdîxîn, Ceẍdîẍîn, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Jussecourt-Minecourt
Jussecourt-Minecourt, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Sivîl
Sivîl, anku kesên sivîl, li gor yasaya mirovî ya navdewletî "kesên ku ne endamên hêzên çekdar in" û ew ne "şerker in eger bi eşkereyî çekan hilgirin û rêzê li yasa û adetên şer bigirin".
Li hin neteweyan, endamên unîformayên polîsên sivîl an dezgehên agirkujiyê bi axaftinê endamên gel wekî sivîl bi nav dikin.
Sonqorabad, Miyane
Sonqorabad gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Us, Val-d'Oise
Us, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Yona
Yona, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Nîşana kolanan
Nîşana kolanan tabelayek e ku tê de navên kolanan nîşan dide. Nîşana kolanan bi gelemperî di derbasbûna rê de an di pêşî xaniyan de ne.
Vallangoujard
Vallangoujard, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Sê Împeratorî
Serdema Sê Împeratorîya (çînî: 三国, " Sānguó" 220 - 280 ), serdemeke dîrokî ya Çîn e. Di navbera salên 220-280an de ye. Di wê serdemêda împeratorîyên Wei, Shu û Wu hebun û bî hezra di nav tekoşînekî da bun. Di sala 220an de bi damezrandina xanedana Wei dest pe kir. Di sala 280an de Xanedana Jin ya Rojava xanedana Wu hilweşand û ev serdem bi dawî hat.
Binêre
Lîsteya Monarşiyên Çînê
Juvigny, Marne
Juvigny, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Barne
Barne, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Crespy-le-Neuf
Crespy-le-Neuf, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Hejmara malê
Hejmara malê, yan jî hejmara navnîşanê (gelek caran No: piştî navê kolanê tê nivîsandin), hejmareke li ser xanî û avahiyan e ku piştî navê kolanê tê ji bo ku mirov bizanibe kîjan xanî an avahî li ser kolanê dibîne.
Les Croûtes
Les Croûtes, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Klingenthal
Klingenthal, bajarekî navçeya (Landkreis) Vogtlandkreisê li herêma Saksonyaya Almanyayê ye.
Ebdurehmanê Kurdî
Ebdurehmanê Kurdî an Diyarbekrî navê wî yê dirêj Şêx Ebdurehmanê kurê Îbrahîmê Kurdî yê Saharî ye. helbestvan û mamosteyekî kurd yê ji Amedê ye. Li cem Mele Çelebî xwendiye. Piştî wextan çûye Stembolê. Li Yenişehirê bûye Qazî di Sibata 1655an de wefat kiriye.
Berhem
Nêzikî 40 rîsaleyên wî hene "Risale fî Sureî Yasîn" ji vana yek e.
Êndîwer
Êndîwer gundekî kurdan ê Rojavaya Kurdistanê ê ser bi bajarê Dêrika Hemko ve ye. Li ser qiraxa Ava Mezin (Dîcle) ye û li ser sêgoşeya sînor di navbera rojava û bakûr û başûrê Kurdistanê de cih digire.
Abdülkadir Konuk
Abdülkadir Konuk (jdb. 1947, li Erzîngan - m. 18 tîrmeh 2023, li Köln, Almanya) rojnamevan û nivîskarê tirk bû.
Jiyana wî
Konuk di 1966an de ji Dibistana Kuran a Gumuşxaneyê mezûn bû û mamostetiya gundan dike. Di 1973an de di Enstîtuya Perwerdehiyê ya Atatirk li Stembolê de dest bi xwendinê kir, lê piştî sê salan, di 1976an de, diviya dest ji xwendinê berde.
Ew di rojnameyên Yeni Ülke, Özgur Gündem, Özgür Politika de wek rojnamevan xebitî. Ew çû Geliyê Beqayê li Libnanê, da ku li ser PKKyê reportaj binivîse.
Wasilî
Wasilî, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Abdülkadir Konuk
Jiyana wî
Di 1982an de hat girtin û ji ber ku wî beşdarî bûyerên Tarişê (1980, li Îzmîrê) kiribû, di 1983an de cezayê îdamê lê hat pesandin. Konuk li zindanên Şirinyer, Buca, Selimiye, Sultanahmet, Burdur, Ermenek, Qonye, Çanakkale û Sagmalcilar girtî bû. Di 1989an de, gava ew di girtîgehê de bû, ji ber nexweşiya dil ew birin nexweşxaneyê û bi alîkariya çend kesên çekdar ew ji nexweşxaneya girtîgehê reviya.
Piştre ew çû sirgûnê li Almanyayê. Dewleta Tirk, Abdülkadir Konuk, tevî ku sirgûn jî bû, ji ber rojnamevanî û nivîsên wî gelek caran dadgeh kir û ceza lê birrîn.
Mirina wî
Abdülkadir Konuk di 18ê tîrmeha 2023an de li bajarê Kölnê li Almanyayê wefat kir.
Çend berhemên wî
Konuk li Tirkiye û Almanyayê 36 pirtûk çapkirine, çend ji wan ev in:
Ekrûz
Ekrûz, gundekî bi ser nahiya Xankendiyê ya navçeya Xarpêtê ve ye li parêzgeha Xarpêtê (Elezîz).
Valmondois
Valmondois, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Simkolû
Simkolû gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Solêymanlû, Miyane
Solêymanlû gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Cunfin
Cunfin, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Xala kontrolê ya çerxa xaneyê
Ji bo geşebûn, peresîn û berdevamiya jiyanê divê dema dabeşbûna xaneyan û maweya dubarebûna dabeşbûna xaneyan were rêkxistin. Dabeşbûna xaneyê divê ji serî heta dawî gav bi gav di dema rast û bi dora rast de bi pêş ve biçe. Çalakiyên çerxa xaneyê di hin pêvajoyan de tên kontrolkirin.
Gavên ji bo çavderîkirina geşebûn û perisîna xaneyê wekî xalên kontrolê (bi înglîzî: checkpoints) tê navkirin. Her wekî ji navê wê jî diyar e, xalên kontrolê bi sinyalên “raweste” û “bidomîne” çerxa xaneyê rêk dixin. Di xalên kontrolê de proteînên bi navê “proteînên kontrole” wekî mîna wergiran kar dikin, ji hawirdor agahî digirin û biryar didin ka gelo şert û merc ji bo dabeşbûna xaneyê guncav e an na. Mînak, heke di duhendebûna ADN- yê de çewtî çê bibe, di xala konrolê ya G2 de, proteînên kontrolê ji guherînên ADN-yê agahdar dibin û rê li ber girêdana sayklîn û kînaza pêgira sayklînê digirin. Bi vî awayî çerxa xaneyê radiweste.
Bi xalên kontolê, xane ji bo her çerxek, tenê carek ADN-ya xwe duhende dike. Xalên kontrolê pişrast dikin ko hemû şert û mercên wê qonaxê pêk hatiyê, loma xane dikare derbasî qonaxek nû bibe.
Dema bi xanêyê hin ziyan an jî çewtî çê be, xala kontrolê heta çewtî sererast nebe, rê nade xaneyê ko dabeş bibe. Bi vî awayî her tim xaneyên nû yên bêxesar çê dibe. Bi kurtasî, xalên kontrolê pişrast dikin ka xane bi têra xwe geşe bûye an na, duhendebûna ADN-yê bê kêmasî rû dayê an na û parvekirina kromozoman wê bi awayekî rast çê bibe an na.
Şanzdeh Keyanî
Şanzdeh Şahî yan Şanzdeh Keyanî yan jî Şanzdeh Qiralî (çînî: 五胡十六国, Wǔ Hú Shí Liù Guó, 304 - 439) serdemeke dîrokî ya Çînê ye. Di sala 304an de Liu Yuan (bi eslê xwe Hun e) xanedana Han Zhao damezrand û ev serdem dest pê kir. Di sala 439an de Dewleta Wei ya Bakur bakurê Çînê yek kir û ev serdem bi dawî hat.
Dîkmetaş
Dîkmetaş, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Xala kontrolê ya çerxa xaneyê
Sê xalên kontrolê, çavderiya çalakiyên çerxa xaneyê dikin.
Şanzdeh Keyanî
Di vê serdemê de, li deverên bakur û rojava yê Çînê, ji alîye gelên Hun, Sien-pi, Jie, Di, û Qiang va keyaniyên "Pênc Barbar" (五胡; Wǔ Hú) û ji alîyê gelê Han (Çîn) va 11 qralî hate damezrandin.
Landricourt, Marne
Landricourt, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Amber Riley
Amber Patrice Riley (z. 15ê Sibatê, 1986) lîstikvan, stranbêj, nivîskar û çalakvanek Amerîkî ye. Ew bi pêşandana xwe ya Mercedes Jones li ser rêzefîlma komedî-drama Fleks Glee (2009–2015) di nav xelkî de navdarbû. Ji bo performansa xwe ya li ser rêzê, wê Xelata Guild Screen Actors Guild bi destxist.
Şanzdeh Keyanî
li deverên başûr û rojhelat ê Çînê, Xanedana Jin (晉朝: Xanedana Jin ya Rojava: 西晉; 265 - 314), dema ku ji hêla xanedana Han Zhao têk çu, vekişîya rojhelat û Xanedana Jin ya Rojhilat (東晉; 317 - 420) ava kir.
Binêre
Lîsteya Monarşiyên Çînê
Xala kontrolê ya çerxa xaneyê
Xala kontrolê ya G2, gava xane ji xonaxa G2yê derbasî qonaxa M-yê dibe (G2/M).
Lagery
Lagery, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Xala kontrolê ya çerxa xaneyê
Xala kontrolê ya M, gava xane ji qonaxa metafazê derbasî qonaxa anafazê dibe.
Xerar
Xerar, Xerarê, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Xala kontrolê ya çerxa xaneyê
Xala kontrolê ya G1 (G1/ S)
Geşebûna xaneyê, mêjera xurekê xaneyê, mêjera hokara geşebûnê û saxtiya ADN-yê tê kontrol kirin. Li dawiya xala kontrolê ya G1ê, heke ji bo dabeşbûnê hemû şert li cih bin du rê li ber xaneyê vedibe. Heke xane yek ji xaneya wekî xaneya kezebê, an jî ya masulkeyan be, xane derbasî qonaxa G0 ê dibe. Bi gelemperî ji bo xaneyê rêya duyem derbasbûna qonaxa S-yê ye. Na, heke ADN ji bo duhendebûnê ne amade be, an jî di pêkhateya ADN-yê de hin ziyan an jî kêmasî hebe, xane hewl dide ko ADN-yê sererast bike. Xaneyên ko di rastkirina ADN-yê de ser nakevin, tên kuştin (apoptosis). Heke xane ji xala kontrolê ya G1ê derbas bibe, çerxa xaneyê didome û xane dikare dabeş dibe. Heke xala kontolê sînyalên rawestinê bide xaneyê, xane derbasê qonaxa G0 dibe, di qonaxa G0 de, xane karê xwe yê asayî dike, lê çerxa xaneyê radiweste, xane dabeş nabe.
Xala kontrolê ya G2 (G2/M)
Ev xala kontrolê di dawiya qonaxa G2yê dest bi kar dike. Di vê xalê de kontrola duhendebûna ADN-yê tê kirin. Heke hemû ADN-yên xaneyê bi awayekî rast duhende bibin, û ji bo dabeşbûnê di xaneyê de bi têra xwe proteîn çê bibê, xane derbasî qonaxa M-yê dibe. Lê heke dema duhendebûne, ziyan (xeser) li ADN-yê were û xeser neyê rastkirin xane tê kuştin.
Xala kontrolê ya M
Têkçûna xalên kontrolê rê li ber nexweşiya şêrpence ve dike. Xaneyên bi şêrpenceyî li gor xaneyên asayî hê leztir dabeş dibin.
Vaudherland
Vaudherland, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Solêyman Qişlaq
Solêyman Qişlaq gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Dîreklî
Dîreklî, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Klötze
Klötze, bajarekî navçeya (Landkreis) Altmarkkreis Salzwedelê li herêma Saksonya-Anhalt a Almanyayê ye.
Balleroy-sur-Drôme
Balleroy-sur-Drôme, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Cussangy
Cussangy, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Ebdurehmanê Qeredaxî
Ebdurehman Qeredaxî di sala 1833'an de Qeredaxa nêzikî Silêmaniyê ji dayik bû. Perwerdehiya xwe li Başûrê Kurdistanê li cem alimê navdar Muhemmed Qeredaxî stand. Di sala 1858'an de çû Bexdayê li cem miftiyê Bexdayê Zehawî jî perwerde û destûrname stand û di sala 1859'an de dîsa hat Qeredaxê û ders da talebeyan gellek talebe li ber destê wî gihîştin. Bi xwestina waliyê Bexdayê di sala 1886'an de dîsa çû Bexdayê 1917'an de wefat kir. Gellekî pirtûk li pê xwe hîşt.
Dalida
Dalida, bi navê fermî Lolanda Cristina Gigliotti (jdb. 17ê kanûna paşîn 1933an li Qahîre, Misir - m. 3ê gulana 1987an li Parîsê, Fransa), stranbêj û lîstikvana fransî ya bi eslê xwe misrî-îtalî bû. Wê bi stranên wekî Bambino (1956), Come prima (1957), Ciao, ciao bambina (1959), Les Enfants du Pirée (1960), T'aimer follement (1960), Itsi bitsi petit bikini (1960), naskirina navneteweyî dît. Le Temps des Fleurs (1968), Darla dirladada (1970), Paroles, paroles (1973), Gigi l'amoroso (1974), Il venait d'avoir 18 ans (1974), J'attendrai (1975), Besame mucho (1976), Salma ya salama (1977), Laissez-moi danser (1979) û Mourir sur scène (1983) û li çaraliyê cîhanê bi qasî 140 milyon tomar firotine.
Kurtejiyan
Dalida di sala 1933an de li Qahîreyê ji sê zarokên malbateke Îtalî ji dayik bû. Zarokatî û ciwantiya xwe li Misrê derbas kir, bavê wê Pietro Gigliotti (1904-1945) li Opera Qahîreyê wek berpirsyarê konserê (kemana yekem) mijûl bû; diya wê jî, Filomena Giuseppina d'Alba (1904–1971), dirûtinê dikir. Bapîr û dapîra wê, Giuseppe û Rosa Gigliotti, li dora sedsalê ji parêzgeha Catanzaro li Kalabria li başûrê Îtalyayê koçî Misrê kiribûn. Dalida di civata îtalî ya Qahîreyê de mezin bû û li dibistaneke katolîk xwend. Di sala 1951ê de ew yekem car beşdarî pêşbirka bedewiyê dibe. Sê sal şûnda ew wek "Miss Misir" hat hilbijartin û di fîlimên Joseph et ses frères, The Mask of Toutankhamon û A Glass and Cigarette de rolên piştgirî yên piçûk lîst. Di 25ê kanûna pêşîn a 1954an de ji bo bibe lîstikvan çû Parîsê. Ew di du fîlman de wekî lîstikvanê kar kir.
Kariyera stranbêjiyê ya Dalida di 9ê nîsana 1956an de li Salona Muzîkê Olympia li Parîsê bi munasebeta pêşbirkek a jêhatîbûna muzîkê ya ku li ser modela Stranger in Paradise (Etrangère au Paradis) hatibû çêkirin, dest pê kir. Ew ji hêla serokê malê, Bruno Coquatrix, hilberînerê tomar Eddie Barclay û derhênerê bernameya radyoya navdar Europe 1, Lucien Morisse ve hat vedîtin.
Serpêhatin û serkeftinên pêşîn
Edfie Barclay, Dalida bi etîketa xwe ya Barclay Records re îmze kir. Li vir Raymond Lefèvre ji bo tomarên wan bi piranî wekî hevalbendiya orkestrayê hate bikar anîn. Yekeya wê ya pêşîn Madonna / Guitare flamenco / Flamenco bleu / Mon cœur va bû (EP Barclay 70034; li 28ê Tebaxa 1956ê derket).Yekeya duyemîn La violetera / Gitane / Le torrent / Fado (70039) di Kanûn 1956 de bû. Di 8ê Sibata 1957-an de sêyemîn single Bambino / Por favor / Aime-moi / Eh! ben' (70068) li sûkê. Ev tomar bi Orkestraya Lefèvre re li stûdyoya tomarkirina nû ya Barclay li 9 rue Hoche li Parîsê hate çêkirin. Rekor ji Nîsana 1957-an vir ve 31 hefte di nexşeyên fransî de yekem bû. Di 19ê Îlona 1957an de, Dalida bû hunermenda yekem li Fransayê ku ji ber firotina zêdetirî 300,000 kopiyên dîskê (Bambino) dîska zêrîn wergirt. Di sala 1958'an de Dalida wekî "Stranbêja Salê" hat hilbijartin û bi Yves Montand re xelata "Music Hall Bravo" wergirt.
Dalida di sala 1959-an de ji bo Ciao Ciao Bambina, Guitare et Tambourin û ji bo Am Tag, als der Regen kam, ku di pêşbirka hît-parade ya Alman de gihîşt jimareya 1-ê û şeş mehan di nav deh hitên herî serfiraz ên Elmanyayê de bû, Dalida di sala 1959-an de bêtir tomarên zêrîn stend. Dalida di weşanên têkildar de wekî "Qralîçeya Jukebox" hate hesibandin. Tenê di sala 1960 de wê pênc dîskên zêr bi Romantica, T'aimer follement, Les enfants du Pirée, Itsi-Bitsi û Milord bi dest xistin.
Sala 1961 ji bo Dalida saleke din a serkeftî bû. Wê her yek ji bo Last Waltz, Achète-moi un jukebox û Garde moi la dernière danse tomarek zêr wergirt.
Di sala 1964 de Dalida ji bo radyoya Ewropa 1 bi Tour de France re bû. Her şev piştî pêşbirkê wê li ser sehnekê derdiket. Wê li seranserê Fransa ajot û hema hema 3,000 stran got. Di îlona 1964an de Dalida yekem qeyda xwe ya platîn wergirt ku ji deh mîlyon zêdetir tomar hatin firotin. Di sala 1967'an de li Îtalyayê bi "Oscar Canzonissima" wekî stranbêja herî populer hat xelatkirin.
Di sala 1968 de, Charles de Gaulle ji bo xizmetên wê ji bo chansonê fransî, Madalyaya Serokkomarê Fransayê da Dalida. Ew ji bo Commandeur des Arts et des Lettres hate terfî kirin û Xaça Rûmetê ya bi zîvê zêrîn wergirt.
Jiyana taybet
Di 18ê Avrêla 1961 de, di 28 saliya xwe de, Dalida li Parîsê bi Lucien Morisse, yê ku wê keşf kiribû, li Parîsê zewicî. Bi zewaca xwe, wê hemwelatiya fransî wergirt. Zewac piştî çend mehan hilweşiya dema ku Dalida bi wênesaz Jean Sobieski re bar kir. Di Kanûna 1961ê de ew çûye villayek li Montmartreyê ku dîmenê wê li ser Parîsê ye, li wir heta mirina xwe jiya û ji Sobieskî veqetiya.
Di 25 Çileya 1967 de, Dalida û hevalê wê, bestekar û stranbêjê îtalî Luigi Tenco, beşdarî Festîvala Sanremo bûn. Di çalakiyê de pêşî Tenco û piştre jî Dalida strana Ciao amore, ciao gotin. Dema ku jûriyê her du jî nehiştin fînalê, Tenco li otêlê notek xwekujî nivîsand û reklama jûriyê, ne bi hunerî, biryara şermezar kir, û gule berda serê xwe.
Piştî mirina Tenco, Dalida bi depresyonê ket û hewla xwekuştinê da. Dalida bi alîkariya psîkoterapiyê krîz derbas kir. Nivîskar Arnaud Desjardins ku jiyana xwe ji bo olên Rojhilata Dûr terxan kiribû, bû hevalê wê yê nû. Wê bi wî re çû Hindistanê û sê salan bi tena serê xwe li welat geriya da ku xwe bigihîne lênihêrîna rêberek giyanî.
Di sala 1972 de, wênesaz û stranbêj Richard Chanfray bû hevkarê nû yê Dalida. Chanfray di bohemîzma Parîsê de wekî "Count of Saint-Germain" dihat naskirin. Ew bi wî re li girava Korsîka ya Deryaya Navîn dijiya, li wê derê ku Dalida xaniyek ji xwe re ava kiribû. Di sala 1981 de Dalida ji Chanfray veqetiya, yê ku di Tîrmeha 1983’an de xwe kuşt.
Stîla nû ya hunerî
Di sala 1973 de wê bi lîstikvan Alain Delon re dueta Paroles, Paroles tomar kir. Ev stran li Fransa, Kanada, Japonya û gelek welatên din bû hit. Di sala 1974-an de wê dîsa bi Gigi l'amoroso û Il venait d'avoir 18 ans, li navxwe û derveyî welêt topên chartan bi dest xist. Wê cara duyemîn "Oscara Cîhanê ya Serkeftina Salê" wergirt. Wê ji bo Le temps des fleurs, Gigi l'amoroso û J'attendrai qeydên zêr wergirtin û di sala 1975-an de ji bo Gigi tomarek platîn jî wergirt. Bi J'attendrai re ew ji sala 1975-an ve derbasî şêwaza dîskoyê bû. Dîsko hits ên din Besame mucho (1976), Laissez-moi danser (1979) û Gigi in Paradisco (1980) bûn.
Di sala 1977 de, Dalida yekem car li New Yorkê li Carnegie Hall çû ser dikê. Di heman salê de wê 20 saliya qonaxa xwe li Olympia pîroz kir. Wê bi Salma Ya Salama re hitek din çêkir, ku wê bi erebî bi şêwaza Raî digot. Loma jî jê re digotin "Stranbêja aştiyê ya ji Misrê". Gera konsera wan a li Misir û Lubnanê heta bîleta dawîn hat firotin.
Di sala 1980 de Dalida li Palais des Sports li Parîsê wek stêrkek kovarê bû mêvan. Di heman salê de, bi helkefta 25 saliya wê ya hunermendiyê, tomareke almasî pêşkêşî wê hat kirin. ZDF çapeke taybet a rêzenivîsa Liedercircus pêşkêşî wê kir, ku wê bi xwe moderatorî kir (bi jêrnivîsa 25 salên Dalida). Di sala 1981-an de serdanek mezin bi pêşandana ku wê li Palais des Sports pêk anîbû dest pê kir. Di salên 1980-an de Dalida xwediyê bestfiroşên din bû, nemaze Mourir sur scène (1983) û Pour te dire je t'aime, guhertoya Frensî ya Stevie Wonder ya I just Called To Say I love You (1984).
Di sala 1983-an de wê navê muzîkê Je n'aime que lui ji bo fîlma The Fighter bi Alain Delon re tomar kir.
Mirin
Di 3ê gulana 1987an de saet di 18.00an de Dalida li mala xwe ya Parîsê ji aliyê xizmetkarekî ve mirî hat dîtin. Polîs got ku ew ji ber girtina hebên xewê miribû. Di nameya xatirxwestinê ya 54-salî de tenê hevokek hebû: "Jiyan ji min re neragirbar e - li min biborin." Dalida li goristana Cimetière de Montmartre (Beşa 18) li Parîsê hate veşartin. Li aliyê rastê gorê sindoqek posteyê heye ku tê de hîn gelek heyran dikarin name û gotarên fan biavêjin.
Klütz
Klütz, bajarekî navçeya (Landkreis) Nordwestmecklenburgê li herêma Mecklenburg-Vorpommern a Almanyayê ye.
Ûrûş
Ûrûs, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Bendava Dûkan
Bendava Dûkan, bendaveke kemerî ya çendmebestî ye ku li parêzgeha Silêmaniyê ya Herêma Kurdistanê ye. Ew pêşiya Zêyê Biçûk girtiye û bi vî awayî jî Deryaçeya Dûkan çêbûye. Bendava Dûkan di navbera salên 1954-1959'an de hatiye çêkirin. Belam jêderka hêz bi temamî di sala 1979'an de bi ger kete. Dirêjayiya wê 360 metre û bilidiya wê jî 116,5 metre ye. Zerengiya maksîmûm a santrala hîdroelektrîk a bendavê 400MW e.
Banville, Calvados
Banville, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Bendava Dûkan
Dîroka projeyê
Bendava Dûkan di navbera salên 1954-1959'an de ji bo embarkirina av, avdanî û hîdroelektrîkê wek bendaveke pirmebestî hate çêkirin. Sêwirandina bendavê ji aliyê Binnie & Partners(şirketa endezyariyê ya Îngilîz) ve hatiye çêkirin. Herêma ku di bin avê de ma, li wê nêzîkî 50 gund hebû. Ev 50 gund jî ji 1.000-1.200 malbatan pêk dihatin. Beriya çêkirina bendavê ev 50 gund hate valakirin û kesên ji vê herêmê li rojavaya deryaçeyê hatin bicihkirin.
Santrala hîdroelektrîkê di sala 1973'yan de ji aliyê şirketa Rûsî ya bi navê Hydroproject ve hate sêwirandin û di sala 1979'an de bi ger kete. Wizeya santralê, ji sedema kêmasiyên xweytî û veherê ve,  kêm bû û pêwîst bû ku piştî suxreya 30 salî ew bê guhirandin. Di sala 2007'an de Bankaya Cîhan 40 milyon dolar şiyand, da ku bi vî pereyî bendavên Dûkan û Derbendîxan vebiherînin.
Dampierre, Aube
Dampierre, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Bendava Dûkan
Taybetmendiya bendavê
Bendava Dûkanê, bendaveke ji beton a pir armancî ye ku ji aliyê yekpareyên giraniyê ve hatiye avakirin. Dirêjahîya wê 360 mêtre û bilindahiya wê 116.5 mêtre ye. Li bingeha wê 32.5 mêtre firehî ya wî heye. Deşarza herî zêde ya hevbeş a bendavê di çirkeyê de 4.300 mêtrekup e. Bendav, li ser tuneleke rêwîtiyê ya bi sê deriyên radyalê ve hatiye deşarjkirin ku xwedî berdana herî zêde ya hevbeş a 2.440 metrekup, di çirkeyê de ye. Di deh salên dawî de du dezgehên avdanê yên ku bi 220 metrekup ên bihevra di çirkeyê de ye, nehatine xebitandin. Hêza pênc yekeyên Francisê di 80 MW de her yek di navbera 110 û 550 metrekup di çirkeyekê de, serbest dibe. Gola Dûkanê ku depoya ji aliyê Bendava Dûkanê ve hatiye xwedîkirin, xwedî qadeke rûerd a j270 kîlometre çarçik e. Kapasîteya bendavê tê texmînkirin ku herî kêm 6.8 kîlometrekup e û herî zêde dertê 8.3 kîlometrekupê.
Nûnazîzm
Nûnazîzm tevgerên mîlîtan, civakî û siyasî yên piştî Şerê Cîhanê yê Duyemîn pêk tê ku hewl didin îdeolojiya Nazî vejînin û vegerînin. Nûnazîzm îdeolojiya xwe ji bo pêşxistina nefret û serweriya nijadî (pir caran serweriya spî ), ji bo êrîşkirina ser hindikahiyên nijadî û etnîkî (pir caran antîsemîtîzm û îslamofobî ) û di hin rewşan de ji bo avakirina dewletek faşîst bikar tînin.
Nûnazîzm fenomenek cîhanî ye, ku li gelek welat û torên navneteweyî nûnertiya rêxistinkirî heye. Ew hêmanên ji doktrîna Naziyan deyn dike, di nav de antîsemîtîzm, ultraneteweperestî, nijadperestî, biyanofobî, karînparêzî, homofobî, antî-komûnîzm û afirandina " Reichê çaremîn ". Înkarkirina Holokastê di derdorên neo-Nazî de hevpar e.
Koblenz
Koblenz, bajarekî serbixwe ye li herêma Rheinland-Pfalz a Almanyayê ye.
Leyla Ferîqî
Leyla Ferîqî (rojbûn 1977 li Merîwanê, Rojhilatê Kurdistanê), hunermendeka kurd e. û ew xwediya çendîn albûm û strana ye. Niha li welatê Swêd dijît.
Vémars
Vémars, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Larzicourt
Larzicourt, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Hemeylî
Hemeylî, Ḧemeylî, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Lîsteya girtîgehên tîpa F li Tirkiyeyê
Girtîgehên tîpa F (bi tirkî: F tipi cezaevi / F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu) girtîgehên ewlekariya bilind ên komara Tirkiyeyê ne.
Serdiriq
Serdiriq gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Sorxê Hesar, Miyane
Sorxê Hesar gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Davrey
Davrey, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Gebe
Gebe, gundekî bi ser navçeya Tilbişara Dîlokê ve ye.
Laval-sur-Tourbe
Laval-sur-Tourbe, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Vauréal
Vauréal, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Barbery, Calvados
Barbery, komuneke li departmena Calvados a herêma îdarî ya Normandîyê ye ku herêmeke bakurê rojavayê Fransayê ye.
Dienville
Dienville, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Bendava Derbendîxanê
Bendava Derbendîxanê, bendaveke çendmebestî ye ku li ser çemê Sîrwanê yê li parêzgeha Silêmaniyê hatiye çêkirin. Cureya wê bendava axî ye û di navbera salên 1954-1961ê de hatiye çêkirin. Mebesta bendavê avdanî, hilberandina wizeya hîdroelektrîkî û rekreasyon e. Bendav û sentrala wizeyê ya bi 249 MWî, ji ber nerind çêkirin û xemsarî, di nav salan de gelek car hatin veherandin. Rindkirina sentralê di sala 2007an de dest pê kiriye û di sala 2013an de jî dawî lê hatiye.
Dîroka bendavê
Piştî sêwirandina bendavê ya ji aliyê Şirketa Endezyariyê Harza ya DYAyê ve çêkirina bendavê di sala 1956an de dest pê kir. Gola bendî (rezervuar) jî di sala 1961ê de dest pê kir û di heman salî de çêkirina bendavê qediya. Piştî tijekirina gola bendî, çend problem derketin holê. Di sala 1967an de hezazekê çêbû. Ev hezaz bû sedema xûziyeke nêzîkî 100 metreyî û ev çewtî her gav di bin veherandinê de ye.