cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sarî Qeye, Heştrûd
Sarî Qeye gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Vraiville
Vraiville, komuneke departemeta Eureyê li herêma Normandiya ya li bakurê Fransayê ye.
Abacalûya Jêrîn
Abacalûyê jêrîn gundekî ser bi nahiya nazlûyê bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 204 kes (55 malbat) bûn.
Îdelû
Îdelû, gundekî girêdayî navçe Bardîza bi ser Erzîromê ve ye. Nifusê Gund nêzî se sedane û bi xwe jî kurd in.
Qizilkoya Jêr
Qizilkoya Jêr, gundekî girêdayî navçe Tawûskera bi ser Erzîromê ve ye.
Axolan
Axolan, Aẍolan, gundekî bi ser navçeya Navenda Hewlêrê ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Şamil Paşayê Bedirxanî
"Şamil Paşayê Bedirxanî" an jî "Elî Şamil Paşa" kurê Bedirxan Beg ê herî mezin e. Di serdema Osmaniyan de şaredarê Kadıköy bû û her wisa serdarê Qişleya Selimiyeyê bû. Bi dûçûna parlamenterê Wanê İbrahim Arvas destpêka fikriyata Kurdayetî bi Şamil Paşa destpê dike. Di kuştina Ridwan Paşa de tê tometbar kirin û be bi Trablûsê ve tê sirgûn kirin û li wir dimire.
Twistringen
Twistringen, bajarekî navçeya (Landkreis) Diepholzê li herêma Saksonyaya Almanyayê ye.
Xiyasvend
Xiyasvend eşîreke kurdên lekîaxiv li parêzgeha Qazwênê ye.
Çiyayê Rainier
Çiyayê Rainier (bi îngîlîzî: Mount Rainier) çiyayek li DYAyê ye.
Xiyasvend
Dîrok
Eşîra Xiyasvend di dema Xanedana Qeceran de (1780) ji Kurdistanê hatiye koçberkirin. Qebîlên Xiyasvendî evîn: Komasî, Dervîşvend, Salxurî û Muhammed Begî. Heta îro jî eşîreke kurd bi navê komasî li herêma Merîwanê, li sînorên Îraqê heye. Pirraniya eşîra Xiyasvend niha gawêstî ne û li kenarê çemê Qizil Usen dijîn. Ên ku koçer mane, zozanê wan li serdestê çemê Yuzbaşî Çay ne. Serjimara Xiyasvendiyan di 1920an û 1930î de 1200 malbat bûye, di 1970yî de tenê 850-900 mabûne.
Çiyayê Rainier
87 km li başûrrojavayê Seattle a federedewleta Washingtonê dikeve. Çiyayeke volkanîk e. Bilindahiya çiyê 4.395 m ye. Parametreya cografîk 46° 51' 8" N, 121° 45' 40" W e. Herêma çiyê wekî parka neteweyî tê parastin.
Hamasa Jêr
Hamasa Jêr, gundekî girêdayî navçe Bardîza bi ser Erzîromê ve ye.
Anesûn
Anesûn, anîson, enîson, anason, yanason, anix, anîs an hebosan an jî sorê (Pimpinella anisum), ji famîleya bexdenûsan giyayek êşbir e.
Hausen, Frankonyaya Jorîn
Hausen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Forchheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Serpêhatiyên kurda
Pirtûka nivîskar Seydayê Tîrêj e ku di sala 1992an de li Şamê ji aliyê Weşanên Kovara Zanîn ve hatiye çapkirin. Navê resen Serpêhatiyên kurda ye. Lê li Îran û Tirkiyê wek Serpêhatiyên kurdan hatiye çapkirin.
Neu-Isenburg
Neu-Isenburg, bajarekî navçeya (Landkreis) Offenbachê li herêma Hesse ya Almanyayê ye.
Oberhausen an der Appel
Oberhausen an der Appel şaredariyeke navçeya (Landkreis) Donnersbergkreisê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Qizilkoya Jor
Qizilkoya Jor, gundekî girêdayî navçe Tawûskera bi ser Erzîromê ve ye.
Zimanê nîşankirinê
Zimanê nîşankirin ne tenê nivîs, behtirî daxuyaniyê nivîs digire.
HTML (HyperText Markup Language) bikaranîna naskirî ya herî modern a zimanê nîşankirinê û yek jî rêxistina World Wide Webê ye.
HTML
Gerokên webê dokumentên HTMLê ji servereke webê an ji depoya lokal werdigirin û wan dokumentan dizivirînin rûpelên webê yên multîmedya. HTML strukturên rûpelek webê ji aliyê semantîk ve tarîf dike û ji bo xuyaniya eslî nîşanan dihewîne.
HTML ji bo qalibkirina agahiyan e — nîşandana nivîsên wek sernav, paragraf, lîstkirin û bi piranî wekî wan, nimandina wî, û heta dereceyeke şîrovekirina ji bo dokument û wateya wî tê bikaranîn.
Qalibê gramera HTMLê HTML DTD ye û ji bo bikaranîna rêzên SGML hatiye avakirin.
Daran Colfa
Daran Colfa, gundekî ser bi navenda bajarê Colfayê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Ade
Ade gundekî ser bi nahiya nazlûyê bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 102 kes (24 malbat) bûn.
Kesmanî
Kesmanî, gundekî girêdayî navçe Tawûskera bi ser Erzîromê ve ye.
Luohe
Luohe, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Henanê de cih digire.
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 2.544.266 kesî
Zencîrabad
Zencîrabad gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Chambry, Aisne
Chambry, komunekî departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ya li bakurê Fransayê ye.
Avesta
Avesta, pirtûk a pîroz a peyamber Zerdeşt e. peyva Avêsta wateya bingeh û avakirina xurt e. ev pirtûke bi zimanê Avêstayî hatiye nivîsandin ku zimanekê kevnar e û peywendiyeka xurt heye bi zimanê Sansikît ê Hindî ya kevnar, dîroknas dibêjin Avesta ya pîroz hatibû nivîsandin li ser 12000 parçeyên çermê çêl an piraniya wan hatin xerab kirin û ji nav birin di çendîn rûdanan de û di encama derbarbûna sedan salan/çerxan tenê 38000 peyv jê mane, û hinek çîrok û gotin dibêjin ku ew nêzîkî 345,700 peyvan bû anku çar qatan zêdetir bû, û ji bîst û yek beş û pênc pişkan pêk dihat, her wisa Zerdeştî Îskenderê Makedonî bi şewitandina pirtûka Avêsta tawanbar dikin piştî dagirkirina Îranê û Kurdistanê.
Serpêhatiya Zerdeşt
Zerdeşt, gelek tişt hatina serê wî. Dema ku wî hizrên xwe haniya ser ziman, êdî rastî hin bertekne jî hatiya di dema xwe de. Ji ber vê yekê, ji Kurdistanê (wê demê: Mediya), jê diçê û heta bi herêmên din yên Îranê û Ji wir jî heta ku xwe digihijinê Hindistanê jî. Li Hindistanê jî, demekê dimêne û piştre êdî divegerihê welat. Dema ku divegerihê welat, hingî keyê welêt, tê gotin haspê wî nexweş ketiya. Zerdeşt, dibêjin hespê wî yê ku ew pirr hijê dike baş dike û di rabike xwe, êdî piştre, ew jî tê afûkirin.
Serpêhatiya Zend Avesta
Di dema Mediya de, Medî, xwediyê pirtûkxaneyaka pir mezin bûn. Bi sedsalen nivîsarên ku hatibûbûna nivîsandin têde bûn. ew pirtûkxane heta hatina Îskenderê mezin ku kurd jê re ji ber wan kirinên wê yên xadar ku jê re gotina "îskenderê Zûrqarneyn", ew pirtûkxane dijî. Lê di dema hatina wî de, ew hingî, hemûkî dide şewitandin û Welatê Mediya bi serûbin dike. Hingî, gelê Medî kurd û gelên din yên ku bi wan re dijîn, diçin û xwe li çiyayê Zagrosan digirin. Li wir jî, Îskenderê Mekedonî dike ku leşkerên xwe bişêne bi ser wan de. Lê çi dikin û nakin, nikarin bikevina hindirê Zagrosan de. Ew, ne ketina zagrosan de, êdî weke cihekî ku "lê îskender têkçûya" di dîrokê de cih û war digirê. Nivîskarê Abdusamet Yigit, di nivîsa xwe ya bi navê "hatina Îskenderê Zûrqarneyn ya li Kurdistanê" de, weha di derbarê vê rewşê de dihêne ser ziman:
" .. .Tevî weqas pêşketin û pêşveçûnê, wê demên piştre biafir in. Ew pêşketin û pêşveçûn, wê bi heyîna xwe re bala pirr kesî bikişêne. Wê bala Îskenderê Mekedonî jî bikişêne. Di dema ku Îskenderê mekedonî ê bi seferî hate Kurdistanê û di wê demê de Kurdan ji ber kirinên wî xadar ku mohra xwe li dîrokê xistin, paşnavê "zûrqerneyn"tiyê pêve kirin û piştre jêre gotin "Îskenderê Zûrqerneyn", di dema hatina xwe de bi pirtûkxaneyên wan yên ku hebûn dana ber êqir û şewitandin. Hate î ro jî, ku bahse wê dihê kirin, bi dilêşîyekê bahs dihê kirin. Wek dihê zanîn gotina "qern" di wate nifşekê de dihê gotin. Lê dema qern dihê gotin, hingî bi kirineka ku jê acêbmayî dihê kirin. Bi vê yekê re, ev gotin dihê gotin.Ev gotin, wê dema ku dihêne ser ziman, li wate xwe lêkerîyeka ye bi kirinên ku baş û an jî ne baş ew ti carî ku divêt ku newina ji bîrkirin re dihê ser ziman. Bi vê yekê re, xwediyê wate û lêkerîyeka ku lê dihê lêkirin re xwediyê teybetiyeka kirinî e bi dîrokê re jî ya. Bi paşnavê îskenderê mekedonî ve pêvekirin kirin jî, her weha di hasabê ku ti carî divêt ku ew kirin newina jibîrkirin de hatiya pêvekirin. .."
"Weke Theodosius, Îskenderê Zûrqerneyn jî dihê herêmê û li herêmê serwerîyeka wî ye bi hêzê wî diafirê dibe. Lê ew jî, nikarê xwe bigirê. Mirovên herêmê, zanebûna wan heya û pirr li serbestî û azadiya xwe dihizirin. Çend, ku weke Roma, Îskenderê Zûrqerneyn jî, xwedîyê hêzeka mazzin bûya jî, nebûya xwediyê demeka demdirêj li herêmê xwedî serdestî û serwerî. Dema ku Îskenderê Zûrqerneyn dihê Kurdistanê, ji aliyekî dikeviyê de û li aliyê dî ve derdikeve. Lê dîsa, ew nabê xwedî serwerî û serdestî li Kurdistanê. Kurd, dema ku hêzên wan yên biadil û sazûman in têk diçin, êdî yên ku sax difilitin jî, digihina hevdû û bi hev re xwe disipêrina çiyayên Zagrosan. Îskenderê Zûrqerneyn, li wir dixwezê ku herê bi ser wan de. Bi hêzên xwe re diçê ku herê Zagrosan. Lê ew, li Zagrosan li ber hêzên Kurdan ên ku sax filitîna, têne bertêkçûnê. Kur dikin û nakin, nikarin herina wir û mirovên di Zagrosan de bidest bixin. Li wir, cara pêşî vîna Îskenderê Zûrqerneyn weke ku derbeyê dixwe. Piştre bi wê deronîyê, bê ku ti ancamê li Zagrosan bidest bixe di vegerihê. Kurdan, ji ber wê hirsa wî ye bidest xistinê û zilmdariya wî, navê "Zûrqerneyn" lêkirin. Êdî wan jê re got,"Îskenderê Zûrqerneyn". Piştre jî hertimî ku ew hate bi bîr hanîn, bi vî navî di nav Kurdan de hate bi bîr hanîn. Van dem û sefer û şer û pevçûnên ku li herêmê bûn, herêm, hanînina ber kevilkirinê. Piştre jî, wê ev rewş berdewam bikin. Ku mirov, î ro jî, li heremê dinerê, mirov hin hêrîşna bi heman awayê dibîne. Bi vê yekê re, mirov karê bêje ku ew ser du hezar salan re ya herêm, bi şer û pevçûnan re ya. ...."
Îskenderê Mekedonî, li Kurdistanê li welatê Mediya bi sernakeve. Lê xuruxandinaka mazin jî pêk tênet. Ji ber vê yekê, ji bo ku ew di her deme ku hat bibîr hanîn, ew kirinên jî, bên bîra mirov, êdî kurdan jê re gotiya "Îskenderê Zûrqarneyn."
Herêmên ku li wan pêşketiya û bandora wê bûya
Zerdeştî, olên ku piştî wê re derketina ên weke Filahiyê û Misilmantiyê bixwe jî, bandûra wî û hizrên wî lê bûya. Çend ku di demekê hizrên wî hatina qadaxekirin jî, piştre di sadsale 17 min, Şahî Sefewî bixwe, wê kifş dike ku bandora hizrên wî bûya û hizrên ne xirab in, êdî bidest berhevkirina nivîsên wî dike. Ji bo ku ew Zend Avesta, carek din, lev dide hevdû,Komekê dide ava kirin û ew li nivîsên wî digirihin.
Pîrbilax
Pîrbilax, gundekî ser bi navenda bajarê Colfayê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Avesta
Herêmên ku li wan pêşketiya û bandora wê bûya
Zerdeştî, ji Kurdistanê mirov bigirê heta digihijê Hindistanê û hwd, di qadaka mazin de bicih dibe. Heta Roja me jî, hê jî, li Hindistanê, komeka ku li gor wî û bawermendiya wî dijî heya. Hê Zerdeşt, weke pêxemberê xwe dibîne.
Keçikom
Keçikom, gundekî girêdayî navçe Tawûskera bi ser Erzîromê ve ye.
Unkenbach
Unkenbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Donnersbergkreisê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Oxiser
Oxiser, gundekî bi ser navçeya Navenda Hewlêrê ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Eznos
Eznos, gundekî girêdayî navçe Bardîza bi ser Erzîromê ve ye.
Heroldsbach
Heroldsbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Forchheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Ulmen
Ulmen, bajarekî navçeya (Landkreis) Cochem-Zellê li herêma Rheinland-Pfalz a Almanyayê ye.
Neukalen
Neukalen, bajarekî navçeya (Landkreis) Mecklenburgische Seenplatteê li herêma Mecklenburg-Vorpommern a Almanyayê ye.
Axkilîse, Bardîz
Axkilîse, gundekî girêdayî navçe Bardîza bi ser Erzîromê ve ye.
Zerîn Olya
Zerîn Olya gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Hetzles
Hetzles şaredariyeke navçeya (Landkreis) Forchheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Çêrmik, Bardîz
Çêrmik, gundekî girêdayî navçe Bardîza bi ser Erzîromê ve ye.
Komara Domînîk
Komara Domînîk, (República Dominicana) welatekî Amerîkaya başûr e. Axa Domînîk 48 730 km² ye. Paytexta wî Santa Domîngo ye. Nifûsa Komara Domînîk 8 721 594 e û zimanê fermî spanî ye.
Zekeriya
Zekeriya (erebî: زكريّا, Zakariyya, îbranî: זכריה, Zekharya, yewnanî: Ζαχαρίας, Zakharias), li gorî îslamê pêxember, li gorî xiristiyaniyê jî zanyarê dîn e. Di Quranê û di Peyama Nû de behsa wî tê kirin.
Homo bodoensis
Homo bodoensis, navê cureyekî mirovên kevnar ên windabûyî ye ku di dema Chibanian (770-126 ka) de li Afrîkayê jiyan kirine. Ew xwe dispêre nimûneya fosîlê ya bi navê Bodo cranium ku di sala 1976an de ji Çemê Awash li Etiyopyayê hate keşfkirin û tê pêşbînîkirin ku nêzîkî 500.000 sal berê jiyaye. Li pêy analîza berawirdî ya fosîlan bi yên homoyên din ên ku di heman temenê jeolojîk de ne, nav bi fermî di sala 2021an de hate destnîşan kirin.
Li ser bingeha bikaranîna tevlihev a navên zanistî ji bo nimûneyên cûda yên homînîn ên Chibanian, tîmek lêkolînê ya bi serokatiya Mirjana Roksandic li Zanîngeha Winnipeg, Kanada, di Antropolojiya Evolutionary de pêşniyar kir ku H. bodoensis ji bo hemî cureyên heman temenî yên li Afrîkayê, di nav de H. rhodesiensis û H. heidelbergensis, wekî navek sîwanek were bikar anîn. Lê hemî zanyar ji navê razî nebûne. Paleoantropologê Brîtanî Chris Stringer amaje kir ku ev nav nikare cihê H. rhodesiensis ya ku Bodo cranium jê re hatiye destnîşan kirin ji ber ku H. rhodesiensis (ji hêla Arthur Smith Woodward di sala 1921an de hate vegotin) bi fermî hate pejirandin.
Binavkirin
Navê cinsê Homo ji zimanê latînî hatiye wergirtin ku homo, ji bo mirovan hatiye bikaranîn. Navnîşana taybetî ya bodoensis li cîhê Bodo D'ar li Depresyona Afarê (Etiyopya) vedibêje ku li wir nimûneya celebê Bodo cranium (Bodo 1) di sala 1976an de hatiye dîtin. Ji ber vê yekê Homo bodoensis tê wateya "mirovê ji Bodo".
Daxuyaniya destpêkê
Komeke lêkolînê ya bi serokatiya Jon Kalb di sala 1976an de serê Bodoyê vegirt û yekem car nimûneya cureyê Homo bodoensis di sala 1978an de bi awayekî zanistî vegot. Hêj di wî demê de jî hatiye naskirin ku di qoqê de hem taybetmendiyên Homo erectus û hem jî Homo sapiens hene. Di sala 1996an de, Philip Rightmire di ravekek berfireh a serûyê de pozîsyona wê ya navîn a fîlogenetîkî piştrast kir û pêşniyar kir ku ew ji cureyê Homo heidelbergensis re ligel vedîtinên nû yên ji Ewropayê were destnîşankirin. Veqetandina wê ji kronosîpên din ji mêj ve tê nîqaşkirin; li gorî danasîna yekem a Homo bodoensis, ji bo nimûne, cara dawîn ku di sala 2019an de civîna Komeleya Antropologên Biyolojîk a Amerîkî li dar ket, li ser pênasekirina taybetmendiyên vê cureyê nêrînên pir cûda hebûn.
Ji ber vê yekê nivîskarên danasîna yekem a Homo bodoensis di cotmeha sala 2021an de pêşniyar kirin ku navê Homo heidelbergensis bi tevahî were derxistin û hemî fosîlên ku berê wekî Homo heidelbergensis hatine nas kirin ku berê xwedan taybetmendiyên Neandertal in - di nav de çeneya jêrîn a Mauer, nimûneya tîpa Homo heidelbergensis û ya Frensî Arago peyda dike - ji Homo neanderthalensis re. Wekî din, hemî fosîlên Afrîkî û Ewropaya Başûrê rojhilat ji serdema Pleistocene Navîn (dora 750.000 heya 130.000 sal berê) bi taybetmendiyên Homo sapiens ên arkaîk dikarin di bin navê celebê Homo bodoensis de werin berhev kirin. Di heman demê de, navê navîn Homo rhodesiensis ku di sala 1921an de hatiye destnîşan kirin, ji bo vê komeleyê hate derxistin. ji ber ku wekî rûmeta Cecil Rhodes hatiye dîtin, têgîna Homo rhodesiensis jî ji aliyê hinek kesan ve nayê pejirandin.
Neukirchen, Hessen
Neukirchen, Hesse, bajarekî navçeya (Landkreis) Schwalm-Eder-Kreisê li herêma Hesse ya Almanyayê ye.
Armûdaxac
Armûdaxac gundekî ser bi nahiya nazlûyê bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Koma lîliyan
Koma lîliyan (Liliales) komeke riwekan e, li ser Monokotyledonan tê hejmartin.
Armûdaxac
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 65 kes (24 malbat) bûn.
Koma lîliyan
Sîstematîk
Famîleyên li ser Liliales tên hejmartin:
Omerawa, Hewlêr
Omerawa, gundekî bi ser navçeya Navenda Hewlêrê ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Neukirchen-Vluyn
Neukirchen-Vluyn, bajarekî navçeya (Landkreis) Weselê li herêma Nordrhein-Westfalen a Almanyayê ye.
Ummerstadt
Ummerstadt, bajarekî navçeya (Landkreis) Hildburghausenê li herêma Turîngiyaya Almanyayê ye.
Hotîtab
Hotîtab, gundekî girêdayî navçe Tawûskera bi ser Erzîromê ve ye.
Hêra
Hêra an Hêrê  di mîtolojiya yewnanî de şahbanûya xwedayan bû. Hêra xwedawenda zewacê û jinên zewicî bû. Ew jin û xwişka Zeus bû. Sembolên wî tac, gopal û teyrê tawus.
Li Samosê ango Argosê hatiye dinyayê. Ew jî wek xwişk û birayên xwe wextê hatiye dinyayê aliye bavê xwe, hatiye xwarin. Zeus wê ji bavê wê xilas kir. Destê Okeanos û yên Têtîs ê tê xwedîkirin û mezinkirin. Paşî Zeus ra zewicî. Jina Zeus ya esil ew bû.
Dilsozî li ber wê pir girîng bû. Bi taybetî jî dilsoziya malbat û yên navbera jin û mêran li ba wê pir bi qiymet bû. Çaxê ku ne dilsoziyek navbeyna jin û mêran bidîta hêrs diba. Ev hêrs bûn jî karaktera wê kirye karakterekî gelek dijwar. Mirovan jî di derheqê ne dilsoziya da her tim ceza dikir. Bûyina şahbanûya xwedawenda û bedew bûnê bedena wê, wê dikir xwedawendeke gelek qurr e.
Patty Frank
Jiyana wî
Koma rêwîtiyê ya amerîkî Buffalo-Bill's Wild West Show bi 200 Xwecihên Amerîkayê û kowboyên xwe, hespên kovî û gamêşan çend rojan li Frankfurtê mêvan bû, li baxçeyê xurma her deveran, û şagirtê baxçevaniyê Tobis yek ji wan karmendên ku bû ji bo ku serdêran qadên kesk wêran nekiribin. Dema ku lawikê dilgerm bîhisti bû ku lawê axuran tê xwestin, ew ji malê reviya. Diya wî di dawiyê de ew li Strasburg dît û ew vegerand. Tenê bîranîn cotek mokasenên resen bû ku wî ji endamek trûpê daxwaz kiribû û ew bû bingeha berhevoka wî ya navdar a cîhanê. Dema xwe ya vala de wî li klûbê jimnastîkê "Helvetia" bi mirovên wekhev re hevdîtin kir û têgînên bingehîn ên parterre-robatîk fêr bû; ev destpêka karê wî yê hunermendî bû. Patty Frank hevdamezrîner û rêveberê demdirêj a Karl May û Muzexaneya Xwecihên Amerîkayê ya Weqfa Karl May li Radebeul bû, ku di 1928 de vebû. Jinebiya Karl May Klara ji bo karanîna maqûl ya milkê mêrê xwe û damezrandina mûzexaneyek hewcedarê xwedîkarekî bû. Frank ji bo wê zilamê rast bû. Her wiha ji wê re pêdivî bi materyalê din jî hebû ku Frank di gerên xwe de berhev kiribû.
Ya heta hetayî di "Villa Bärenfett" de bû, ya ku Klara May di 1926 de ji wî re bi şêwazek kabloya daristanî çêkiribû. 30 salan, heya demek kurt berî mirina xwe, wî jiyan û adetên Hindistanê ji mirovên balkêş re vegot. Statîstîkên serdanê salê qala 300.000 mêvan dike. Wî her weha çend pirtûk nivîsandin ku çapên mezintir bi dest xistine: So lebten und starben die Indianer, Die Indianerschlacht am Little Big Horn û Ein Leben im Banne Karl Mays.
Gora Patty Frank ji gorra Karl May ya li goristana Radebeul ne dûr e. Du sal piştî mirina wî, jina wî, ku ew di 65 saliya xwe de pê re zewicî, ​​jî mir. Marie Barthel 20 salan bermaliya a Klara May bû.
Hikam
Hikam, gundekî girêdayî navçe Tawûskera bi ser Erzîromê ve ye.
Pehnaver
Pehnaver, gundekî ser bi navenda bajarê Colfayê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Golet
Golet, gundekî girêdayî navçe Bardîza bi ser Erzîromê ve ye.
Teschenmoschel
Teschenmoschel şaredariyeke navçeya (Landkreis) Donnersbergkreisê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Yakutiye
Yakutiye, navçeyeke bi ser Erzîromê ve ye. Yakutiye sala 1993ê de bû navçe. Gelheya navçeyê 183.932 kes e.
395
Jidayikbûn
(Kesen ku di vê salê de ji dayik bûn)
Mirin
(Kesen ku di vê salê de mirin)
Unkel
Unkel, bajarekî navçeya (Landkreis) Neuwiedê li herêma Rheinland-Pfalz a Almanyayê ye.
Çêjtin
Çêjtin, ango hestê nasîna çêja xurekan bi reya kîmîkewergirên taybet.
Zahîr Kayan
M. Zahir Kayan wênesaz û helbestvanekî kurd e.
Çêjtin
Di laşê mirov de du hest, hestê bêhnkirin û çêjtinê bi navbeynkariya kîmîkewergiran rû dide. Ango molekulên kîmyayî yên bêhndar an jî çêjdar kîmîkewergiran çalak dikin, bi vî awayê pêvajoya hestkirinê didin destpêkirin.
Zahîr Kayan
Di rojnameyên Welat, Özgür Ülke, Gündem û Özgür Gündemê de xebitî. Gelek nivîs û helbestên wî di van rojnameyan de hatin weşandin. Di sala 1996an de kovara Jiyana Rewşen derxist. Di Navenda Çanda Mezopotamyayê dersên teorîk yên folklorê da her wiha di Zaningeha Azad ya Fîkret Başkaya de li ser estetîkê dersan pêşkêş kir.
Luoyang
Luoyang, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Henanê de cih digire.
Çêjtin
Gavên rûdana hestê çêjtinê
Ji bo peydabûna hestê çêjtinê, divê van pênc gavên serekî bêne avitin.
Luoyang
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 6.549.941 kesî
Hiltpoltstein
Hiltpoltstein şaredariyeke navçeya (Landkreis) Forchheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Çêjtin
Gavên rûdana hestê çêjtinê
1. Helîna molekûlên çêjdar di nav lîkê de.
2. Ji aliyê kîmîkewergirên xaneya çêjewergir ve wergirtina molekulên çêjdar. An jî girêdana xaneya çêjewergir û molekulên çêjdar.
3. Hesteveguherandin, ango guherandina sînyalên kîmyayî yên molekula çêjdar bo sînyalên elektrîkî.
4. Bi şeweyê demareragihandin, gihandina sînyalên çêjê bo talamus û navenda çêjtinê ya tûkila mejî
Zerîn Sofla
Zerîn Sofla gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Çêjtin
Gavên rûdana hestê çêjtinê
Gavên duyemîn û sêyemîn di çêjegopkeyan de di nav xaneyên çêjewergir de rû dide.
Rêbaza wergirtina molekula çêjdar li çêjegopkê
Çêjegopkê li her aliyê rûyê ziman de cih digirin, bi vî awayê her beşa rûyê ziman dikare hemû corên çêjan nas bike. Ango, bi eslê xwe li ser rûyê ziman de ji bo çêjek taybet, beşek taybet nîn e. Ji ber ko di nav çêjegopkeyek de gellek ji xaneyên çêjewergir heye, çêjegopkeyek jî ne tenê çêjek, lê pirtir cor çêjan dinase. Lê her xaneyek çêjewergir, taybet e ji bo corek çêjê. Wirdememîleyên xaneyên çêjewergir di nav lîkê de dirêj dibin, bi vî awayê molekûlên çêjdar bi hêsanî rastê xaneyên çêjewergiran tên. Pênc cor çêj ji aliyê çêjewergiran ve tên nasîn. Evana; şîrîn, tirş, şor, tal û umamî ye. Ji bo rûdana hestê çêjkirinê, divê molekulên çêjdar ên di nav xurekan, di nav lîkê de bi têra xwe bihele û di kunika çêjê de derbasî nav çêjegopkeyê bibe, li wir rastê wîrdememîleyên xaneya çêjewergiran were. Ji molekulên çêjdar, molekulên ji bo çêja tirş û şor bi navbeynkariya cogên îyonan, raste rast ji parzûna xaneyê derbasî nav xaneya çêjewergir dibin. Çêja şor ji ber xestiya îyonên sodyumê, çêja tirş jî ji ber xestiya îyonên hîdrojenê peyda dibe. Ev herdu cor îyon jî dibin sedema berevajîbûna cemsergiriya xaneya çêjewergir. Molekulên ji bo çêja tal, şîrîn û umamî, peşî bi wergirên taybet ên li ser parzûna xaneya çêjewergir ve tên girêdan. Evan wergiran, wekî “wergira bi proteînên-G ve girêdayî “ tên navkirin. Bi wergiran ve girêdana molekulên çêjdar, di nav xaneya çêjewergiran de rêzereaksiyon dide dest pêkirin, bi vî awayê berevajîbûna cemsergiriya xaneya çêjewergir rû dide. Piştî berevajîbûna cemsergiriyê, xaneyên çêjewergir, demareguhêzer der didin û demarexaneya hestê çalak dikin. Bi çalakbûna demarexaneya hestê, ragihandinên ji molekulên çêjdar, bi şêweyê demareragihandin ber bi qedê demax, ji wer jî ber talamusû tûkila mejî ve tên şandin. Têgihîştina çêjê di navenda çêjtinê ya tûkila mejî de peyda dibe.
Çêj û tam
Di jiyana rojane de peyven çêj (bi înglîzî: taste) û tam (bi înglîzî: flavour) ji bo heman wateyê tên bikaranîn, lê bi eslê xwe ev herdu peyv ne peyvên hevwate ne. Wekî mînak heke mirov pir hindik şekir bavêje nav çayê, mirov hê jî dikare çêja şîrîniya şekirê çayê bigire, lê ji bo hin mirovan tama çaya kêmşekir xweş nîn e. An jî heke mirov çayek asayî çê bike û bi têra xwe şekir jî bavêje nav çaya germ, çêja çaya bi şekir li mirov xweş tê. Heke mirov heman çayê sar bike wisa vebixwe, mirov çêja şîrînî ya çayê hest dike lê ji tama çaya sar hez nake. Li vî mînakê de çêja şîrînî ya çayê naguhere lê ji ber kêmbûna germahiya çayê, tama çayê diguhere. Heke mirov bi têra xwe rûn, xwê û av bixe nav meqarneyê, lê meqarneyê bi têra xwe nekelîne, ango meqarne nerm nebe, mirov çêja şoriya meqarneyê digire lê tama meqarneyê li mirov xweş nayê. Îsot, sîr, pûng, darçîn, hinek ji corên biharatan in. Çêja van biharatan nîn e, ango mirov ji vana çêja tirş, şor, tal, şîrîn an jî umamî hêst nake, lê gava mirov vana li xwarin û vexwarinan zêde dike, tama xurekan hê xweştir dibe. Her wekî di mînakên li jor jî tên dîtin, peyva çêj ji bo yek ji hestê şirînî, şorî, talî, tirşî û umamî tê bikaranîn. Peyva tam li gel hebûna yek an jî zêdetir çêjan di nav xurekan, li gor germahî, bêhn, nermî an jî reqiya xurekan, hin caran jî hebûn an jî nebûna biharatên li nav xurekan peyda dibe.
Çêja şor
Ji bo rûdana hestê çêjkirinê, divê molekulên çêjdar ên di nav xurekan, di nav lîkê de bi têra xwe bihele û di kunika çêjê de derbasî nav çêjegopkeyê bibe, li wir rastê wîrdememîleyên xaneya çêjewergiran were. Hestê çêja şor bi gelemperî ji ber Îyonên sodyumê (Na+) peyda dibe. Çavkaniya sereke ya sodyumê xwêya sifreyê ye. Xwê ji îyonên sodyum û klorê (NaCl) pêk tê. Xwêya nav xurekan, di nav lîkê de dihelê û bendên kîmyayî yên navbera îyonên xwêyê diqete, loma îyonên Na+ û Cl- bi awayekî serbest di nav lîkê de belav dibin. Xaneya çêjewergir a çêja şor di dema asayî de, ango gava mirov tiştek xwêyî naxwe, di asta cemsergiriyê de ye. Gava mirov xurekek bixwê (şor) dixwe, îyonên sodyumê di nav lîke de dikeve nav çêjegopkeyan, bi vî awayê xestiya îyonên sodyumê li derdora wirdememîleyên (kûlkên çêjtinê) xaneyên çêjewergir de zêde dibe. Loma Na+ ji derveyê xaneyê bi navbeynkariya cogên sodyumê, diherike nav xaneyê. Bi vî awayê di xaneya çêjewergir de berevajîbûna cemsergiriyê rû dide. Bi berevajîbûna cemsergiriyê, cogên kalsiyumê ve dibin, kalsiyum ber bi nav sîtoplazmayê diherrike. Di nav xaneyê de zêdebûna iyonên sodyum û kalsiyumê xaneya çêjewergirê han dike ko demareguhêzer der bide. Bi derdana demareguhêzer demarexaneyên hestê yên bi çêjewergiran ve girêdayî çalak dibin.
Çêja tirş
Çêja tirş an jî tama tirş, çêja xurekên asîdî ye. Ji bo nasîna çêja tirş, molekula çêjdar îyonên hîdrojenê ye. Ango îyonên hîdrojenê yên di nav xurekan de, xaneya çêjewergir a bo çêja tirş çalak dikin. Gava asîdên nav xurekan bi wergirên xaneya çêjê ve tên girêdan, dibin sedema guherîna cogên îyonan. Gava cogên îyonên ser parzûna xaneya çêjewergir ve dibin, îyonên hîdrojenê ji parzûna xaneya çêjewergir, derbasî nav sîtoplazmaya xaneyê dibin. Ji ber hatina protonan (îyonên hîdrojenê) bargeya (+) a nav xaneyê zêde dibe, xane dikeve rewşa berevajîbûna cemsergiriyê. Ji xaneyên çêjewergir demareguhêzer tê derdan, demareguhêzer jî demarexaneyên hestê han dike. Bi vî awayê di demarexaneya hestê de erkê kar dest pê dike. Sînyalên kîmyayî yên molekula çêjdar, bi şeweyî demareragihandin, ber bi talamus û mejî ve tên şandin.
Çêja tal
Bi gelemperî heke çêja xurekek hinekî  şor, şîrîn an jî tirş be, xurek hê tamxweş dibe. Lê ji bo çêja tal rewş ne heman e. Heke di nav xurekek de çêja tal hebe, ji taliya xurekê mehdê mirov tê girtin û mirov dev ji xwarina wê xurekê ber dide .Ne hertim, lê bi gelemperî xurekên jêhrdar tal in. Wergirên xaneyên ji bo çêja tal dikare heta 100 molekulên çêjdar ên ji hev cuda binase û ji hev derxe. Bi vî awayê jiyana mirov ji xurekên jêhrdar tê parastin. Bi taybetî du komên awêteyan endamî (bi îngilîzî: organic compaunds) dibin sedema peydabûna çêja tal. A yekem, awêteyên endamî yên ji zincîrek dirêj pêk tên û azot (N) lixwe digirin, a duyem, koma alkaloîdan e. Alkaloîd ji riwekan tê bi destxistin. Wekî mînak, nîkotîna nav titûna cixarê, kafeîna nav qehwê an jî kînîn (quinine) madeyên alkaloîd in. Her wisa taliya hin derman jî ji ber hebûna alkaloîdan e. Wekî mînak aspirîn alkaloîd lixwe digire loma çêja aspirînê tal e .Ji bo têgihîştina çêja tal, molekula çêjdar bi wergirên taybet ên çêjewergirê ve girêdan ava dike. Navê van wergiran “wergirên bi proteîna-G ve gêrêdayî” ye (bi îngilîzî: G-protein-coupled receptors) .Gava molekulên çêja tal (peyambera seratayî) bi wergirên ser parzûna xaneya çêjewergir ve girê dibin, binebeşên protina-G ji wergirê diqetin û belavê nav sîtoplazmayê dibin. Binebeşên proteîna-G di nav xaneya çêjewergir de peyambera duyem dide destpêkirin, pêştê rêzereaksiyonan, cogên potasyumê tê girtin ko potasyumên nav sîtoplazmayê, dernekevên dervayê xaneya çêjewergir. Di heman demê de retîkûlûma endoplazmî jî kalsîyum (Ca+2) der dide nav xaneyê. Bi vî awayê di xaneya çêjewergir de berevajîbûna cemsergiriyê rû dide. Ji xaneya çêjewergir demareguhêzer tê derdan. Demareguhêzer jî demarexaneyên hestê çalak dike û erkê kar dide destpêkirin. Ango sînyalên kîmyayî yên ji molekula çêja tal te veguherandin bo sinyalên elektrîkê. Sînyal bi şeweyê demareragihandin ber bi mejî ve tê şandin.
Çêja şîrîn
Bi gelemperî awêteyên endamî (bi îngilîzî: organic compounds) dibin sedema çêbûna hestê çêja şîrîn. Glukoz, fruktoz, sukroz, glîserol, alkol mînak in ji bo awêteyên kîmyayî ko ji aliyê çêjewergirên bo çêja şîrîn ve tên naskirin. Wergirên çêja şîrîn, corek ji “wergirên bi proteîna-G ve gêrêdayî” ne. Şekirên nav xurekan, yên wekî glukoz, fruktoz, sukroz di nav lîkê de dihelên. Bi vî awayê li derdora çêjegopkeyan de xestiya molekulên şekir zêde dibe. Molekula şekir gava rastê wergira guncav a li ser parzûna xaneyê te, bi wergirê ve girê dibe. Piştê girêdanê, proteîna-G ji wergirê diqete. Serbestmayina binebeşên proteîna-G, adenîl sîklazê çalak dike, bi vî awayê di nav xaneyê de rêzereaksiyonan dide destpêkirin. Adenîl sîklaz, adenozîna sêfosfatî(Adenosine triphosphate (ATP)) han dike ko biguhere û ji wê, molekula cAMP peyda bibe. Molekula adenozîna yekfosfatî ya sîklîk (bi îngilîzî: cyclic adenosine monophosphate (cAMP)) di nav xaneyê de wekî peyambera duyem kar dike. cAMP cogên potasyumê digire û berevajîbûna cemsergiriya xaneya çêjewergirê dide destpêkirin. Li dawiya van gavan, ji xaneyê demareguhêzer tê derdan. Derdana demareguhêzer demarexaneya hestê çalak dike. Demarexaneya hestê sînyalên kîmyayî yên ji molekula çêja şîrîn, bi şêweyê demareragihandin ber bi demax ve dişîne. Sînyalên çêjtinê pêşî digihîjin talamusê, ji wir jî tên guheztin bo navenda çêjtinê ya tûkila mejî.
Almanabad
Almanabad gundekî ser bi navenda bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 508 kes (130 malbat) bûn.
Şemok
Şemok an jî Şemoka, gundekî navçeya Rihayê wêranşarê ye.
Heles
Heles, gundekî girêdayî navçe Tawûskera bi ser Erzîromê ve ye.
330
Kurdistan
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)
Jidayikbûn
(Kesen ku di vê salê de ji dayik bûn)
NGC 2120
NGC 2120, cîsmeke asîmanî ye. Ji aliyê astronoma brîtanî John Herschel ve di sala 1834an de hatiye vedîtin.
Îfraz
Îfraz, gundekî bi ser navçeya Navenda Hewlêrê ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Pêncirîd
Pêncirîd an Pancarût, gundekî girêdayî navçe Bardîza bi ser Erzîromê ve ye.
Alaya Kurdistanê
Ev belgenama ala fermî a hikûmeta herêma Kurdistana Îraqê, bi eslê xwe ji aliyê Mehrdad Izady ( bi nêrîna dîrokî û estetîkî ) û Dr. Bijhan Eliasi ( ji aliyê teknîkî ) ve, di sala 1998 de hatiye amedekirin.
Alaya Rojavaya Kurdistanê
Alaya Bakurê Sûriyê an jî Alaya Tevgera Civaka Dêmoqrasiya Rojavaya Kurdistanê alya ku li Rojavaya Kurdistanê tê bikarandin.
Ew ala jî alayek sêreng e, ser zer nav sor û bin kesk.
Luna Rival
Luna Rival pornostêrkeke fransî ye.
Alaya Kurdistanê
Wateya rengan
Taybetiya alê a bingehîn nîşana roja zêrîn e. Nîşana rojê di dîroka kurdan de wateya xwe ya olî û çandî heye. Nîşana rojê bi 21 tîrêjên xwe, vejîn/nûjînê nîşan didî, hejmara 21 di Dînên kurdan, wek Yezdaniyê de, çevenga vejînê ye. Roj û agir sembola azadî û ronahiyê ne. Herwiha Newroz bi xwe re demsala biharê jî têne. Rengê sor, xwîna Şehîd/Pakrewanên Kurdistanê nîşan dide. Rengê kesk siruşt û xwezaya Kurdistanê sembole dikê. Rengê spî aştîxwazî û aramî ya gelê kurd sembole dike.
Luna Rival
Jînenîgarî
Luna Rival 24'ê çileya 1997'an li Dijona Fransayê hatî cîhanê.
Alaya Kurdistanê
Wateya rengan
Ev nivîsa li ser alayê ya Mahmûd Lewendî ye ku di salên 1991an de nivîsiye û di gelek kovar û rojnameyên wê demê de belav bûye. Gelo çima navê wî nehatiye nivîsîn?
Dîroka alaya Kurdistanê
Alaya Kurdistanê yekem ji aliyê Teşkilat-ı İçtimaiye Cemiyeti, kîjan di sala 1920ê de hatî avakirin, bi reng û şiklê xwe ve, wek Alaya Netewî qebûl kirin. Di kitêba "Doza Kurdistan"ê de Zinnar Silopî dibêje: "Teşkilat-ı Ictimaiye Cemiyeti Alaya kurdî yê bi dirêjiyê û sê rengî,  wek jorê de sor di navê de spî û tê de Roj û jêr da jî kesk, qebûl û belav kirû."
Luna Rival
Jînenîgarî
Rival pêşî mêvanxaneyekê de şixulî. Du re ji sektora fotografvanî de teklîf jê re hatin.
Heta 18 sal tijikir şowê webcamê kir. Du re jî teve sektora pornografiyê bu. Fîlma xweyê herî pêşî tebaxa 2015'an de kişand. Navê vê fîlmê French Bukkake2 bu û derhêner jî John B. Root bu.
Alaya Kurdistanê
Xoybûn û alaya Kurdistanê
Ala neteweyî cara pêşî ji hêla rêberên Tevgera Xoybûnê ve, ji bo temsîla kurdên li hemberî împeratoriya Osmanî ya li ber têkçûnê têkoşîna serxwebûnê didin, hatiye diyarkirin.
Kovara Hawarê û alaya kurdî, 1932
Di Kovara Hawarê de li ser alayê gelek nivîs û helbest hatine nivîsandin. Celadet Alî Bedirxan di gotareke xwe de wiha ala kurdan dide nasîn û dibêje: « Her milet xweyiyê aleqê ye. Al nîşana milet û welat e. Tevayiya heyîna miletan di ala wan de civiyaye. Al namûs, rûmet û bextê miletan e. Zarowên her miletî ji bona bilindî û bikedrbûna ala xwe, beperwa xwe didin qûştin. Ala her miletî jê re beha ye. Di cejn û şahînetan de kesr, xanî û qûçayan pê dixemilînin, di ber wêre diborn, slavan lê diqin, di rêveçûna leşqerî de diveqin pêşiyê. Lê alên miletên dîl, weq ya miletê me, ji her der biderqirî, lihevtewandî li ser dilên zarowên wan de hilandî ne. Miletên dîl dixebitin xwîneên xwe dirijênin qo biyaniyan ji welatên xwe bikewirinin û alên xwe li ser qalat û bajarên xwe ji nû ve daçiqînin. Ala her miletî bi çend rengan û bi şiqleqî din e. Ala kurdan, ji jor ber bi jêr ve, ser hev, qesq, sipî û sor e, di nava wê de Çiyayê Agirî û Roj diçirise. »
Luna Rival
Jînenîgarî
Li Budapeşt'ê ajansa pornoyê a herî mezin a ewropayê Brillbabes re peyman îmze kir. Kategoriya "teen" de uzman bîye.
Alaya Kurdistanê
Kovara Hawarê û alaya kurdî, 1932
— Celadet Alî Bedirxan, Hawar, Hejmar 9 (30 îlonê 1932)
Luna Rival
Taybetiyên fizîkî
Çavên Luna Rival şîn in û rengê porî wî jî çakar e. Qama xwe 1,55 m ye. Kîlo jî 45 kg ye.
Alaya Kurdistanê
Kovara Hawarê û alaya kurdî, 1932
Alaya kurdî di 1932 -an de li ser herdu bergên kovara Hawarê, hejmara 11 (10 çiriya paşîn a 1932an), bi rengîn hatiye çapkirin. Rengên alayê ji jor ber bi jêr ve, ser hev, sor, sipî û kesk bû, û rojeke zêrîn bi 18 tîrejên xwe hebû.
Alaya kurdî li Mehabadê, 1946
Zinar Sîlopî (Qedrî Cemîl Paşa) derheqê Alaya kurdî ya Cumhurîyeta Mehabadê de weha dibêje: "Hikûmeta Komara Mehabadê Alaya Kurdistanê ya ku di 1919-an de ji alî Teşkîlatî Îctîmaîye Cemîyetiyê ve hatibû tesbîtkirin wek ala ji xwe re pejirand, lê li kêleka roja wê, rismê du simbilên genim û li pişt wê jî çiyayek û dareke çamê lê zêde kirin û bi guloverî jî li ser wê Dewletî Cumhurîyetî Kurdistan nivîsîn û ew wek ala Komara Mehabadê qebûl kirin"(4).
Luna Rival
Taybetiyên fizîkî
Çendek piercingê (xizme) Luna hene.
Alaya Kurdistanê
Alaya kurdî li Mehabadê, 1946
Dîsa di hejmara 9. a rojnama Kurdistan a Komara Mehabadê de axaftina keçeke Kurd, Îşret Azmî ya li ser ala kurdî hatiye belavkirin. Ji bo tarîfa ala kurdî çend rêzên ji wê axaftinê:
Luna Rival
Fîlmografî
Justine 19 ans (Fred Coppula Prod) Sex Tape (France Interdite) La Fleuriste (LesCOmpères) La Nouvelle Stagiaire (JTC Vidéo) Les Prédatrices (Ovidie )
Axmazût
Axmazût an jî Axmezut, gundekî navçeya Rihayê wêranşarê ye.
Alaya Kurdistanê
Alaya kurdî li Mehabadê, 1946
"...Ey Ala Kurdistanê sê rengîn, ey nîşana bilindiya Kurdistanê!...Rengê te yê sor şahid e ku tu bi xwîna Kurdan hetiye hilgirtin, rengê te yê sipî nîşana dilpakiya Kurda ye, rengê te yê kesk jî delîla ciwaniya axa Kurdistanê ye......"(4)
Helacor
Helacor, gundekî girêdayî navçe Tawûskera bi ser Erzîromê ve ye.
Alaya Kurdistanê
Alaya kurdî li Mehabadê, 1946
William Aegleton jî derheqê Ala kurdî ya Mehabadê de weha nivîsîye: "Di Gulana 1944-an de rêxistina Komele, bi alîkarî û hevkariya hevalbendên xwe yên li Iraqê, ala Kurdî ya netewî amade kirin. Ev al ku ji sê xetan pêkhatî bû, her xeteke wê rengek bû. Li jorê sor, li navê sipî, li jêr jî rengê kesk cih digirt. Bi vî awayî bi vajî qulubandineke rengên ala Îranê, ala Kurdî hatibû çêkirin. Li ser alê roj -ku sembola Kurda ye- û li kêleka rojê du simbilên genim, li pişt wan jî çiyayek û pênûsek hebû"(5)
Musa Anter di bîranînên xwe de qala rêxistineke îllegal ku di salên 1948-an de li gel Yusif Azizoglu û çend Kurdên din danîne, dike. Di rêxistinê de sondek jî dixwarin. Ji bo sondê destê xwe datianîn ser Ala kurdî û çekekê û sonda xwe dixwarin. Musa Anter ji bo vê alê weha dibêje: "Wezîfa çêkirina alê li ser min bû. Ez çûm Kapaliçarşiyê min her yek nîv mîtro, min çar reng qûmaş kirîn. Al îro jî tê zanîn. Sor, sipî û kesk, li navê jî rojek zer. Sembola reng û roja li ser alê jî weha ye; Sipî, aşîtî ye, sor, xwîn û şoreş e, kesk bereketa Kurdistanê û Mezopotamyayê ye. Roj jî sembola dînê netewî yê Kurdan Zerdûştî ye...."(7)
Bulletin Du Centre D-Etudes Kurdes, di bin berpirsiyariya Dr. Kamûran Alî Bedirxan de li Parîsê di navbera salên 1948-1950"yî de li ser hev 13 hejmarên wê derketine. Nivîsên wê bi Fransî ne, carna cih daye hin nivîsên Îngilîzî jî. Li ser bergê her hejmara wê ala kurdî heye ku bi rengîn e. Sor li jor, sipî li navê, kesk li jêr û li navê jî roja zer (8).
Kurdistana Sor
Di sala 1992 an de di dema îlankirina Kurdistana Sor de li Laçînê heman alaya ku ji aliyê Teşkilat-ı İçtimaiye Cemiyeti ve hatibû qebûlkirin hatiye bikaranîn.
Di dîrokê de alayên rexistinên Kurdistanê
Di Kurdistanê de alayên curbecur hatin bikaranîn û tên bikaranîn lê biryareke li ser bikaranîna aleke neteweyî tune ye.
Efesos
Efesos an jî Efes (bi yewnanî: Ἔφεσος, Efesos, bi tirkî: Efes; dibe ku di dawiyê de ji hîtîtî: 𒀀𒉺𒊭, Apaşa tê ), bajarekî Yewnanistana kevnar a li peravên Îyonyayê, 3 km li başûrê rojavayê Selçûq a îroyîn a parêzgeha Îzmîrê, li Tirkiyê bû.Ew di sedsala 10an a berî zayînê de li cîhê paytexta Arzawan a berê ji hêla mêtingehkarên Yewnan yên Atîkî û Îyonî ve hatî çêkirin. Di dema serdema Yewnanistana klasîk de, ew yek ji diwanzdeh bajarên ku endamên hevbenda Iyonî bûn bû. Bajar di sala 129 BZ de ket bin kontrola Komara Romayê.
Bajar di roja xwe de ji bo Perestgeha Artemîsê ya nêzîk (dora 550 BZ qediya) navdar bû, ku yek ji heft nûwazeyên cîhana kevnar hate ragihandin. Gelek avahiyên wê yên bîrdariyê Pirtûkxaneya Celsûsê û şanoya ku karibe 24,000 temaşevanan bigire dihewîne. Efesos bajarê wergirê yek ji nameyên Pawlos bû; yek ji heft dêrên Asyayê ku di Pirtûka Peyama Yûhenna de hatiye gotin; Dibe ku Mizgîniya Yûhenna li wir hatibe nivîsandin; û ew cîhê çend civatên xiristiyanan ên sedsala 5an bû ( binihêre Civata Efesê). Bajar di sala 263an de ji hêla gotan ve hate hilweşandin. Her çend ew paşê ji nû ve hate çêkirin, girîngiya wî wekî navendek bazirganî kêm bû ji ber ku bender hêdî hêdî ji hêla çemê Menderes ê biçûk  ve hat rijandin. Di sala 614an de ji ber erdhejekê peşkî wêran bûye.
Îro, wêranên Efesê seyrangehek geştyarî ya navneteweyî û herêmî ya bijare ye, ku ji Balafirgeha Adnan Mendere s û ji bajarokê seyrangehê Kuşadası têne gihîştin. Di sala 2015an de, wêran wekî Kelepora Cîhanê ya UNESCOyê hate destnîşankirin.
Kumêt
Kumêt gundekî girêdayî navçeya Depê ya Elezîzê ye. Rûniştvanên gund kurdên elewî ne. Yên ev gund avakirinê ji Riçik/Mezgir/Dêrsimê ne.
Mîralay Seîdê Simbêlreş
Mîralay Seîdê Simbêlreş, bi tirkî Miralay Sait Karabıyık, şoreşger û serfermandarekî kurd bû.
Di sala 1863an de li Payîzavaya Wanê hatiye cîhanê. Ji eşîra ertoşî mamedpîran bû. Di dibistana eşîrî ya osmaniyan de dixwîne. Ew demekî li Şamê erka leşkerî de dixebite. Dema ku Şerê Cîhanî yê Yekem diqevime vedigere Wanê, fermandariya artêşa siwariyên ertoşî dike.
Li dijî rûsan şer dike û paye (rûtbe) wî dibe mîralay. Dikeve nav hewldana rêxistina kurdan, piştgirtina serhildanên kurd dike. Mîralay Seîd ji bo neteweya kurd dest bi xebatê dike.
Di sala 1922an de tevlî rêxistina Azadî dibe, di warê birêxistinê de ristek mezin dilîze. Lê mixabin hîn derfetên lêkolînên li ser vê rêxistinê nîne û hîn gelek tişt baş nayê zanîn.
Pişt ve de diçe Şamê û salên dirêj lêrê xebata neteweyî dike. Vedigere Kurdistanê piştgirtına serhildana Şêx Seid dike, rêbertiya eşîra ertoşî dike, ji bo dozek e axê mêrekê dikuje deme ke kurt dikeve zindanê û azad dibe di sala 1940î de li Wanê jiyan xwe dide. Gora wî li gundê Zaxosk a Payîzavayê ye.
Neumark, Turîngiya
Neumark, bajarekî navçeya (Landkreis) Weimarer Landê li herêma Turîngiyaya Almanyayê ye.
Celîlavend
Celîlavend eşîreke kurdên lekîaxiv e.
Gorî Ensîklopediya Iranica ev eşîr di dema Xanedana Zendiyan ji Farsê koçberê Kurdistanê bûye. Niha li Kirmaşanê eşîreke bi navê Celîlavend heye. Gelek kesên ji vê eşîrên ji destê zilma olî di sedsala 19'mîn de koçberê parêzgeha Qazwênê bûne. Gava ku çûne vê herêmê ji 800 malbatê pêk hatine, belê serjimara wan bere bere kêm bûye û herwuha di 1930yan de ji 300 malbatê û 1960î de ji 150-200 malbat mabûne. Niha li Qazwênê li navçeya Qazqazanê li gundên wek Akçakend, Başgol, Qarabax û Yangija Pa dijîn. Celîlavend Yarsan in.
Bide ber
Kurdên Dilêmanê
Çavkanî
EIr: Jalilavand
Orûc
Orûc, gundekî ser bi navenda bajarê Colfayê li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Haydos
Haydos, gundekî girêdayî navçe Tawûskera bi ser Erzîromê ve ye.
Zavye, Heştrûd
Zavye gundekî ser bi navenda bajarê Heştrûd li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Igensdorf
Igensdorf şaredariyeke navçeya (Landkreis) Forchheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Jale Naw
Jale Naw, Jałe Naw, gundekî bi ser Meydana navçeya Xaneqînê ya parêzgeha Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Stahlberg
Stahlberg şaredariyeke navçeya (Landkreis) Donnersbergkreisê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Arzînek
Arzînek, gundekî girêdayî navçe Bardîza bi ser Erzîromê ve ye.
Persefonê
Persefonê an Korê  xwedawendek e di mîtolojiya yewnanî de. Bi taybetî ji dexl re tê têkildar kirin û xatûna dinyaya binerdê ye. Persefonê keça Dêmêtêr û Zeus û jina Hadês bû.
Hêsîodos di pirtûka xwe Teogonîayê de derheqê wê dibêje ; " Persefonêyê Tirsehêz" lê di mîtolojiya yewnanî de ew piranî wek rizgarkerekî derdikeve holê. Dinyaya binerdê ji hêla wê û Hadêsê dihat bi rê ve birin.
Persefonê û Hadês
Çaxê Persefonê sosina berhev dikir, Hadês wê dît û dilê wî kete wê. Hadês wê bi zorê xiste erebeya xwe û wê revand. Dera revandina wê hin çavkaniyan de Sîsîlya, yên din de jî Asya bû.
Dêmêtêr ji bo dîtina keça xwe dinyayê hemû heta Eleusisê gera. Hêlios qedera wê gotibû lê ew bawer nekir dîsa jî gera. Piştê hin serpêhatiyên Dêmêtêr yeqîn kir ku Persefonê ji jêla Hadêsê hatiye revandin. Heman demê Dêmêtêr xwedawenda bereketê bû, ji bo xwedawendên din jî bikişîne aliyên xwe xela anî ser rûyê erdê. Xela zindiyên ser ruyê erdê pêrîşan kir, dawiyê de Zeus, Hermêsê şand ba Hadêsê ku Persefonêyê berde.
Hadês neçar ma Persefonê berda lê beriya berdanê libek fêkiyê hinarê avête devê wê. Persefonê tu car vê tema yezdanî bîr nekir, ji ber wê şeş mehê salê Persefon li bin erdê ba Hadêsê bû, şeş mehên din jî ba diya xwe bû. Li Yewnanistana kevnare de dihat bawerkirin ku ew çaxê ba diya xwe diya wê kêfxweş dibûya bereket li rûyê erdê belav dikir lê çaxê ew diçûya ba Hadêsê diya wê xemgîn dibûya bereket diçûya lewma şeş mehên salê mirovan dikariya çandinî bike, şeş mehên din mirovan nedikariya.
Lîsteya rêxistinên kurdî
Ew lîsteya rêxistinên siyasî yên kurdî yên Kurdistanê û derveyî welêt.
Antje Traue
Antje Traue, ( li Mittweida, Bezirk Karl-Marx-Stadt Almanyaya Rojhilat) lîstikvaneke alman e ku yekemîn rola xwe ya bi zimanê îngilîzî ji bo filmê Pandorum wergirtiye.
Lîsteya rêxistinên kurdî
Partiyên kurdî ku li Tirkiye hatine qedexekirin
Ankara, Turkey, 07.06.1990 Enqere, Tirkiye, 07.05.1993 Enqere, Tirkiye, 03.04.1995 Enqere, Tirkiye, 1995 Ankara, Turkey, 1994 Enqere, Tirkiye, 03.01.1997
Antje Traue
Jînenîgarî
Traue li Mittweida, Sachsen, li Komara Demokratîk a Almanyayê (Almanyaya Rojhilat) ji dayik bûye. Dayika Traue dansvan û muzîkvan bû. Traue xeynî zimanê almanî bi awayekî baş îngilîzî diaxive. Wê ji şeş saliya xwe heta ciwaniya xwe di yekîneyek perwerdehiya elît de wekî jîmnasteka hunerî perwerde dîtiye. Kariyera wê ya destpêkê dema ku wê Jeanne d'Arc di lîstikek dibistanê lîstiye destpêkiriye.
Lîsteya rêxistinên kurdî
Komela û rêxistinên din yên ku li Tirkiyê çalak bûn yan jî çalak in
Stembol, Tirkiye, 19.09.1908 Stembol, Tirkiye, 1910 Stembol, Tirkiye, 1912 Stembol, Tirkiye, 27.07.1912 Stembol, Tirkiye, 1912 Stembol, Tirkiye, 1919 Stembol, Tirkiye, 17.12.1918 Stembol, 1968 Diyarbekır, 1977 Diyarbekır, 1977 Tirkiye, 1975 Tirkiye, 1977 Stembol, 1996 Stembol, 1994
Girêdanên derve
Pirtûkxaneya kurdî
Dagirên bêta-wergirên adrênalînê
Dagirên bêta-wergirên adrênalînê an bi kurtî Dagirên bêta polek ji dermanan ku wergirên bêta yên adrênalînê dadigire. Bi gelemperrî bo nexweşiyên dil û pestoya xwînê tê bikaranîn.
Awayî kar
Dermanên dagirên bêta wek antagonît (dijber) li wergirên bêta yên adrênalîn kar dikin. Lê hinek dagirên bêta piçek karî agonîst (hevber) jî dikin. Ji bo ku dirûva wan mîna lasakerên sîmpatîk ne. Ev bendora karî hevber jê re çalakiyên lasakirina sîmpatîk (Intrinsic sympathomimetic activity) tê gotin. Sê cor ji wergirên bêta (β1, β2, β3) hene.
Wergirên bêta 1 bi taybetî di dil de ne û dihêlin ku hêza dil xurt bibe û bêhtir lêxe. Wekî din wergirên bêta 1 di gurçikê de dihêlin ku rênîn di xwînê de derbirije. Loma ragiritina karî wergirên bêta 1 pestoya xwînê datîne.
Wergirên bêta 2 girdikên (masûlke) dûz ên bronşan û xwînboriyan ditevizîne û dihêle ku hindirrî wan fire bibe. Loma dagirên bêta a ne taybet ne baş in bo mirovên ku bi Asthma bronchial û COPD nexweş in.
Corên dagirên bêta
Dagirên taybet bo bêta 1
Dagirên bêta yên ne taybet
Balkan
Balkan, an jî nîvgirava Balkanê cîwarekî Ewropaya Rojhilatê ye. Navê xwe di çiyayên Balkanê de tê ye.
Erdnîgarî
Balkan bi nêzî 502.000 km² aqara xwe bi Deryaya Reş, Deryaya Marmara, Deryaya Navîn û Deryaya Yonî hatî ye sînorkirin.
An jî xêzê Triest û Odessa wek sînor tê ditîn.
Dewlet
Albanya, Bosniya û Herzegovîna, Bulgaristan,Yewnanistan, Xirvatistan (başûra Save), Makedonya, Montenegro (derve Vojvodîna), Romanya (bakura Dobruca), Serbistan, Slovenya, Tirkiye (Trakya).
Gel
Li Balkanê serb, boşnak, bulgar, yewnanî, xirvat, makedon, rumen, albanî, tirk, roman û hin etnîkên din hene.
Tango
Tango cureyekî dans û muzîkê ye ku bi eslê xwe li Arjentîn û Ûrûguayê derketiye. Aniha li seranserî cîhanê belav bûye; cureyên amerîkayî û fînlendî û çînî û wekî din jî hene.
Dîroka tangoyê
Tango dansek e ku ji çanda Afrîkî,Xwecihên Amerîkayê û Ewropî bandor dike. Dansên ji merasîmên candombe yên xulamên Afrîkî yên berê bûn alîkar ku şeklê tango ya nûjen bikin. Dans ji navçeyên pola jêrîn ên Buenos Aires û Montevideo derket. Muzîk ji tevlihevbûna şêwazên cihêreng ên muzîka Ewropî hatî. Gotinên "tango" û "tambo" li dora hewzê River Plate di destpêkê de ji bo kombûnên muzîkê yên xulaman dihatin bikar anîn, digel tomarên nivîskî yên rayedarên kolonyalîst hewl didin ku civînên weha di 1789 -an de qedexe bikin.
1453
Kurdistan
(Bûyerên ji dîrokê binivîse)
Jidayikbûn
(Kesen ku di vê salê de ji dayik bûn)
Mirin
(Kesen ku di vê salê de mirin)
Cristiano Ronaldo
Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro (jdb. 5ê sibata 1985an li Madeira, Portûgal) lîstikvanekî goka pê (futbolê) ê portûgalî ye. Cristiano Ronaldo ji aliyê FIFA'yê pênc cara lîstikvanê futbolê ê cihanê hate destnîşankirin û weke yek ji baştirîn listikvanên hemû deman tê dîtin.
Malbat û zarokbûn
Cristiano Ronaldo di 5ê sibata 1985an de li Funchal, Madeira ji dayik bû. Ew zarokên dawî yên Maria Dolores dos Santos Aveiro û José Dinis Aveiro in. Wî navnîşa xwe ya duyemîn xist, Ronaldo, ji ber ku ew fanatîkê bavê wî Ronald Reagan bû. Wî birayekî mezine bi navê Hugo, du xwîşkên mezin, Elma û Liliana Cátia. Ew digel modela Spanî-a Arjantînî Georgina Rodriguez-yê ye. Ew di sala 2018 de mijûl dibin.
Kariyera klûbê
Ronaldo, berî ku ew bibe profesyonel ji bo Andorinha, CD Nacional û di dawiyê de Sporting CP lîstbû, di tîma neteweyî ya Portekîzê de di bin 17 salan de jî bala xwe kişand.