cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grandpa Kitchen
Dîrok
Reddy ji ber pirsgirêkên tenduristiyê barkirina vîdyoyên xwe rawestand; vîdyoya wî ya berî-navborî ya dawîn, barkirî 20 Septemberlon 2019, nîşankirî "Tiliyên Potatoya Crispy". Vîdyoyek serketî ya wî bû ku rahijmendiyên tenduristiyê vedibêje. Preeti Biswas ji Times of India diyar kir ku ew di vîdyoya navborî de "eşkere xuya dike ku nexweş e". Reddy di 27ê Çirî 2019 de di 73 saliya xwe de dimir a. Malbata wî piştî xeniqandina xilasbûna wî xeber da gel,  bi vîdyoya YouTube-ê ku 30 Çirî hatiye barkirin, bi qasî pênc hûrdeman dom kir. Di nav 24 demjimêran de 89.110 dîmenên vîdyoyê hebû, û bi 1ê çiriya paşîn re ev ji 3.3 mîlyon dîtin û 142,192 şîroveyên ji seranserê cîhanê zêde bû. Li ser têlên Reddit jî bersiv hene. Biraziyê wî Srikanth Reddy diyar kir ku wî û endamên din ên malbatê plan hene ku bi rêya çêkirina vîdyoyên paşîn, xebata Narayana bidomînin, ya yekem di 6ê Çiriya Paşîn a 2019 de hatiye weşandin. Naha ew ber bi xwarinên bi tenê yên biyanî ve berfireh dibin, ji adoboya Fîlîpînî dest pê dikin, digel xwarinên rêkûpêk ên Hindî.
Gakul
Gakul, gundekî bi ser Qoretûya navçeya Xaneqînê ya parêzgeha Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Elî Beyan
Elî Beyan, gundekî Şiwanê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Celal Talebanî
Celal Hisameddîn Şukrullah Talebanî Zengene (, Celal Talebanî; ) (jdb. li gundê kelkanê, Silêmanî – m.  li Berlînê, Almanya ), siyasetmedarekî kurd û serokkomarê Îraqê bû.
Jînenîgarî
Talebanî di sala 1933an de li Başûrê Kurdistanê li gundekî girêdayî Dokanê ji dayîk bûye. Xwendina xwe ya destpêkê û navîn li Koysinceq û ya lîseyê li Hewlêr û Kerkûkê qedand. Di sala 1945ê de hêj danzdeh salî di Newrozê de axiftineke bicoş dike.
Di ciwaniya xwe de Talebanî beşdarî xebata siyasî bûye, ew di sala 1951ê de weke endamê Komîteya Navendî ya PDKê hate hilbijartin. Di 1953an de wî li zanîngeha Bexdayê dest bi xwendina hiqûqê kir û li gel hinek hevalên xwe yên xwendekar bi dizîka Yekîtiya Xwendekarên Kurdistanê damezirand. Di sala 1956an de ji ber xebata xwe ya siyasî dest ji xwendinê berda.
Sala 1961ê ligel Mela Mistefa Barzanî dest bi şerê çekdarî kir. Piştre ji ber cudabûna bîr û baweriyên siyasî di navbera wî û Mela Mistefa Barzanî de di 1964an de ji PDK cuda bû û "Partiya Şoreşgerî ya Kurdistanê" damezirand.
Di sala 1970î de piştî peymana 11ê adarê careke din li Mela Mistefa Barzanî vegeriya. Piştî têkçûna peymana 11ê adarê di navbera kurdan û hikûmeta Îraqê de di sala 1975an de, Talebanî Yekîtiya Nîştimanî ya Kurdistanê ava kir.
Celal Talebanî bi keça nivîskarê navdar Îbrahîm Ehmed a Hêro Xanim re zewicî bû.
Hozan Serdar
Hozan Serdar (1955 li Dêrsimê) stranbêjekî kurd e.
Celal Talebanî
Jînenîgarî
Di de Talebanî bi hilbijartinê bû serokkomarê Iraqê.
Hozan Serdar
Jiyana wî
Hozan serdar dibistana dest pê kê, ya navîn û dibistana amadehiyê li Dêrsimê dixwîne û paşê jî li zanîngeha Ezirmê dest pê dike ku mamosteyî ya zimanê Almanî bixwîne. Belê wan salan de ji sedemên ramyarî pênaberê Almanyayê dibe. Ji wê demê vir de (1978) li Almanyayê dimîne. Hozan Serdar di huner jiyana Dêrsimê de xwedî cîhekî girîng e. Di berhema wî de kelepora folklorî ya Dêrsimê bi şîn û şahiya xwe ve hatiye şixulîn, ji ber wî mirov dikare bibêje ku yek ji hunermendên Dêrsimê yê efsanewî ye. Hozan Serdar bi zêdeyî bi Kirmanckî distirê. Xeynî vî H. Serdar endamê Koma Berxwedan ê bingehî ye.
Celal Talebanî
Jînenîgarî
Di 20ê kanûna paşîn a 2012an de ji ber tedawîbûna Talebanî, wî birine Almanyayê. Wextê ku nexweşiya wî di 19ê temûza 2014a baş bû vegera Silêmaniyê.
Ew di 11ê heyva neha ya sala 2017a de çûbû Almanyayê ji bo çavdêriyê û di 3ê heyva deha ya sala 2017a de siheta wî xirab bû û di komayê de çû rehma Xwedê.
Yûsifkendî Mehabad
Yûsifkendî, gundekî ser bi navenda bajarê Mehabadê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Girêberanan
Girêberanan, gundekî giradayê navçeya Elbak a Wanê ye.
Mîrzayê Biçûk (pirtûk)
Mîrzayê Biçûk, çîroka herî bi nav û deng ya nivîskarê fransî Antoine de Saint-Exupéry ye û di nava çîrokên zarokan yên klasîk cih digire. Pirtûk heta niha ji 361 ziman û devokan re hatiye wergerandin.
Çîroka pirtûkê
Roj bi roj Mîrzayê Biçûk jê re qala çîroka xwe dike. Berî ku daketiye erdzemînê, çend gêrestêrên din geriyaye: Li her gêrestêrekê mirovek din jiyabûye lê Mîrzayê Biçûk ti kesî ji wan ji xwe re ne kiriye heval, ji ber ku her yek ji wan bi xwe re mijûl in û rû nadin ev tistên serekîn ên jiyanê, yên ku mirovan kêfxwes dikin.
Bi derbasbûyîna demê pîlot û Mîrzayê Biçûk dibin hevalên hev, lê Mîrzayê Biçûk pê dihese ku divê dîsa vegere ba gula xwe. Bi vî havî her du vedigerin warên xwe û soz didin hev ku ewê ti car hev û din ji bîr nekin.
Hochspeyer
Hochspeyer şaredariyeke navçeya (Landkreis) Kaiserslauternê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Ehmed Axayê Ewînî
Ehmed Axayê Ewînî axayê gundê Ewîna yê Stewra Mêrdînê û xwediyê 33 gundên din ên herêmê bû. Avahiyên dîrokî yên Ewîna giş bi navê Ehmed Axa hatine binavkirin, weke Qesra Ehmed Axa, Havîngeha Ehmed Axa...
Kuştina wî
Ehmed Axa ji aliyê xulamê xwe Reşo Kûrî ve li navenda Mêrdînê hate kuştin. Li gor hin çavkaniyan di 1920an û li gor hin çavkaniyan jî di 1922an de hatiye kuştin.
Hongjiang
Hongjiang, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Hunanê de cih digire.
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 413,036 kesî
Naçît Kûranlû
Naçît Kûranlû, gundekî ser bi navenda bajarê Çaroymaq li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Abdülkadir Aygan
Abdülkadir Aygan, (jdb. adara 1958, Uzunhidir, Pîrsûs, Riha, bakurê Kurdistanê) endamê berê yê JİTEM ê, îtîrafkarê PKK ê ye. Li Swêd wekî penaber dijî. Bi îtirafên wî gorên gelek qurbaniyan hatin dîtin.
Sala 1975ê tevlî nava refên PKKê dibe. Nêzîkî 10 salan bi PKKê re dixebite. Ji PKKê vediqete, teslîmê hêzên Tirkiyeyê dibe. Demekê di gitîgehê de, di nava îtîraflkaran de dimîne. Dewlet wî perwerde dike û li dijî PKKê dide xebitandin.
Giregirê JİTEMê Cem Ersever bi wî re têkilî datîne û wî digire JITEMê. Bi nasnameya sexte ya bi navê Aziz Turan ji 1990 heya 2000î deh salan kar dike. Tevlî gelek operasyon, kujerî û êşkenceyan dibe.
Ji kiryarên xwe poşman dibe, ji Tirkiyeyê direve. Swêd mafê penaberiyê dide wî û malbata wî. Derbareyê JİTEMê de gelek agahiyan dide. Bi îtirafên wî kujtina Cem Ersever, Musa Anter, Gaffar Okkan tê rohnîkirin.
Marî bûye (zewiciye) û pênc zarokên wî hene.
Rüthnick
Rüthnick şaredariyeke navçeya (Landkreis) Ostprignitz-Ruppin li Brandenburg, Almanyayê ye.
Ebû Hedilan
Ebû Hedilan, gundekî bi ser navçeya Mexmûrê ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Saint-Michel-de-Rieufret
Saint-Michel-de-Rieufret, komuneke departementa Girondaya li başûrê rojavayê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Borîs Yeltsîn
Borîs Nîkolayevîç Yeltsîn (bi rûsî: Борис Николаевич Ельцин, Boris Nikolayevich Yeltsin), li 1ê sibatê sala 1931î li bajarê Bûtkayê ji dayik bû. Borîs Yeltsîn siyasetmedarekî Rûsyayê bû. Piştî xirabûna bloka sovyetîk di navbera salên 1991 û 1999an serokdewletiya Federasyona Rûsyayê kir. Borîs Yeltsîn li 23ê nîsan a sala 2007an li Moskova|Moskovayê piştî krîza dil jiyana xwe li dest da.
Bilalê Hebeşî
Bilalê Hebeşî (bi erebî: Bilāl ibn Rabāh al-Habashī, jdb. 580 pişt Îsa re li Meke - m. 2ê adara 640 pişt Îsa re li Şam, Sûrî) rêhevalekî (sehabe) pêxemberê îslamê Muhemmed û her wiha ew bangevanê yekem di ola îslamê de bû. Dibe ku ew ji rojhîlata Afrîkayê bû û xulamê Ummeye bin Xelef bû. Navê dayika wê Hamame û navê bavê wê Rebah bû.
Ew di nav kesên biyanî tê hesibandin ku li Meke zayîn dibûn û ne ereb bûn.
Xêrî Şêx Xerîb
Xêrî Şêx Xerîb, Xêrî Şêx Ẍerîb, gundekî bi ser Qoretûya navçeya Xaneqînê ya parêzgeha Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Jacques Prévert
Jacques Prévert (jdb. - m. ) helbestvanekî surrealîst yê fransî ye. Di sala 1900an de li Neuilly-sur-Seineyê ji dayik bûye.
Di sala 1930î de berhema wî ya yekem di kovara Bifur dihê weşandin. Di sala 1948an de helbestên xwe yên ku heyta wê rojê di gelek rojname û kovaran de hatine weşandin li bin navê Paroles berhev dike û diweşîne. Diyalogên fîlmên ku Marcel Carné derhênerîya wan dikir nivîsand. Gelek helbestên wî ji aliyê Joseph Kosma ve hatin beste kirin.
Jacques Prévert di de li Omonville-la-Petiteyê mir.
Helbestek Ji Prévert
HEZ DIKENE
Elî Mûsa
Elî Mûsa, gundekî Şiwanê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Jacques Prévert
Helbestek Ji Prévert
Şêra mê ciwan dibe
Dema agir para xwe dixwaze
Ax soromoro dibe
Dema mirin qala hezê dike
Jiyan vediceniqe
Dema jiyan qala mirinê dike
Mehlingen
Mehlingen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Kaiserslauternê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Lîvaya Tolhildanê ya Tirk
Lîvaya Tolhildanê ya Tirk, Brîgada Tolhildanê ya Tirk, (bi romî: Türk İntikam Tugayı (TİT), rêxistineke veşarî (dizî), nîjadperest, çekdar a romiyan (tirk) e. Hin îdîa hene ku ev rêxistin kodnavek e, dema dewleta veşarî (dizî, kûr) a Romê (Tirkiye) pêdivî bi kujeriyan dibîne, navê vê rêxistinê jî bikartîne.
Tê gotin ev rêxistin di salên 1970'yê de li Kîprosê ji aliyê hin serbaz û kesên paramîlîter ên di şerê Kîprosê de li dijî rûman kar kirine ve hatiye damezirandin. Berê ronakbîr û kesayetiyên çepgir kujtine.
Bi destpêkirina serhildana PKKê ve, vê rêxistinê îcar jî xwe ji bo kujtina kurdan organîze kiriye. Gorî rojnameyên tirkan nivîsîne li bakurê Kurdistanê 17.500 kurdên bijarte, ronakbîr û têkoşer ji aliyê hêzên dewletê ve hatine revandin û kujtin. Hin ji van cinayetan jî TITê kiriye.
Qasimiya Riza
Qasimiya Riza, gundekî ser bi navçeya Mûşê Milazgirê ye.
Serpêla zehaw
Serpela Zehaw (bi cafî: Serpêllî Zehaw ،سەرپێڵی زەھاو bi Kelhurî: سەرپوڵ زەھاوە) bajarekî kurda yê li Kurdistana îranê ye û girêdayî parêzgeha Kirmaşanê ye. Runiştvanên vî bajarî bi cafî, goranî û kelhûrî diaxivin. Her wiha baweriyên şîa, yarsanî û şafiî tevde li vî bajarî dijîn. Li vî bajarî bermahiyên ji serdema Loloyan hene.
G. K. Chesterton
Gilbert Keith Chesterton an jî bi kurtahî G. K. Chesterton (jdb. 29ê gulana 1874 li herêma bajarê yê londonî Kensington - m. 14ê hezîrana 1936 li Beaconsfield, Brîtanya) nivîskar û rojnamevanekî îngilîz bû ku heta îro bi taybetî bi kesê aşopî yê romanê yê bi navê Keşe Brown tê nasîn.
Lil Nas X
Montero Lamar Hill (* 9ê nîsana 1999), bi navê qonaxa xwe Lil Nas X tê zanîn, rapper û stranbêjek Amerîkî ye. Ew bi strana xwe ya rapê ya country "Old Town Road", derket pêş ku yekem car di destpêka sala 2019-an de populerbûna vîral bi dest xist. Wî zêdetirî deh mîlyon yekîneyên pejirandî di weşan û firotanê de bi hev re bar kir.
"Old Town Road" 19 hefte li ser nexşeya Dewletên Yekbûyî yên Billboard Hot 100 derbas kir, û bû strana herî dirêj a number-one ji dema ku chart di sala 1958-an de dest pê kir. Gelek remiksên stranê hatin berdan, ya herî populer ji wan stranbêjê country Billy Ray Cyrus diyar kir. Gava "Old Town Road" di serê Hot 100 de bû, Lil Nas X wekî hevzayend derket, bû hunermendê yekane ku di heman demê de xwediyê tomarek number-one bû.
Piştî serkeftina "Old Town Road", Lil Nas X yekem extended play a xwe ya dirêjkirî, bi sernavê 7 derxist, ku tê de stranên mîna "Panini" û "Rodeo" (digel Cardi B) hene. Albuma wî ya pêşîn a stûdyoyê, Montero (2021), stranên chart wek "Montero (Call Me By Your Name)", "Industry Baby" (bi Jack Harlow re) û "Thats What I Want" dihewîne. Album di 64emîn Xelatên Salane Grammy de ji bo Albûma Salê hate berendam kirin.
Lil Nas X di 62-emîn Xelatên Salane Grammy de hunermendê mêr ê herî namzed bû, ku wî di dawiyê de xelatên Best Music Video û Best Pop Duo/Group Performance wergirt. "Old Town Road" du Xelatên Muzîka Vîdyoyê ya MTV, di nav de Strana Salê, û Xelata Muzîka Amerîkî ya ji bo Strana Rap / Hip Hop ya Bijarte wergirt. Lil Nas X di heman demê de yekem hunermendê reş ê LGBT ye ku xelata Komeleya Muzîka Welat wergirtiye. Time wî di sala 2019-an de wekî yek ji 25 kesên herî bi bandor li ser Înternetê bi nav kir, û ew di sala 2020-an de di navnîşa Forbes 30 Under 30 de hate binav kirin.
Samsung Galaxy S III
Samsung Galaxy S III (an Galaxy S3 ) smartfonek Android-ê ye ku ji hêla Samsung Electronics ve hatî çêkirin, pêşxistin û firotin. Di sala 2012-an de hate destpêkirin, bi tevahî zêdetirî 80 mîlyonan ji wan hatbûne firotin. Ew sêyem smartphone bû, ya di series Samsung Galaxy S de.
Edmund Spencer
Edmund Spencer, helbestvanekî îngilîz e. Di dema Elîzabet û Jakoben de jiyaye. Edmund Spencer berbî salên 1552 hatiye dinê û di 13 kanûna paşîn a sala 1599an de jiyana xe ji dest daye.
Saint-Morillon
Saint-Morillon, komuneke departementa Girondaya li başûrê rojavayê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Level crossing
Xaçerêya astî xaçerokek e ku xeta rêhesin di rê an rêgezê re derbas dibe, an jî di rewşên kêm de pîstek balafirgehê, di heman astê de, berevajî xeta hesinî ya ku di ser re an di bin re derbasbûnek an tunelek derbas dike. Navên din de derbasbûna asta hesinî, derbasbûna hesinî (di serî de navneteweyî), derbasbûna rêhesinî (bi giranî Amerîkaya Bakur), derbasbûna pola, riya bi rêhesin, xaçparêz, derbasbûna trênê û RXR (kurtkirî).
Li Ewropa zêdeyî 100,000 derbasbûnên astê hene û li Amerîkaya Bakur jî zêdeyî 200,000 derbasbûn hene.
Ewlekarî
Xaçerêkên asta Kirwatî dişibihin xaçerxên Sllovenî ku ronahî di sêgoşeyek de ji çirayên sor pêk hatine. Gelek derbasbûn bi asteng û zengilên otomatîkî ne.
Yelda Karataş
Yelda Karataş (z. 1954, li Zonguldakê, Tirkiye), helbestvaneke tirk e.
Yelda Karataş bi pirtûka xwe ya yekem ya nav Ürperme ("Ricifîn") xelata Orhan Murat Ariburnu, bi ya xwe ya duwem ku navê wê Alacaydınlık e xelata Dunya Globus girt. Di sala 2007an de xelata yekem ya haîkûyê girt. Di sala 2008an de pirtûkek wê bi navê Şahdemar ku ji aliyê Kemal Bûrkay ve hatiye wergerandin ji nav Weşanên Deng derket.
Helbesteke Yelda Karataş
Qesîdeya dostaniyê
Ji girdava evînê digihêje jiyanê
Paş venagere av
Li heman axê tê xwendin şopa lingên me
Di nava Elmasê reş de yek e çavên mirovan
Li dilê min dixe bizmikê şkandî yê cîranê min
Ax! Di şevan de pişt kişif radizê hîv
Li Diyarbekir çiyayek bêkulîlk
Li Stenbol bêyar dimrin kulamên me
Tune kesê ku mirovan berev bike kardeşim
Brayê min!lêketiyê heman demê ye qedera me.
Ekla trî di zmanê me de nas e
Va ye Jîn û Hebûn
Li bin ezmanê tahl Yaşam ve Varoluş
Rêngê wê yan sor yan rojîn
Yelda Karataş
Werger: Dûrzan Cîrano
Goma Migira
Goma Migira an Goma Migura an jî Goma Mêxê, bajarekî ku bi ser navçeya Dêrxasa Mûşê ve ye.
Qimlû
Qimlû, gundekî ser bi navenda bajarê Çaroymaq li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Henri Vernes
Charles-Henri Dewisme an ji bi bernavka Henri Vernes ( jdb 16'ê kewçêra 1918 li Ath,Belçîka ; m. 25ê tîrmehê )  romannivîs û nivîskarê xêzeroman e bû ku bi taybet bi serlehengê xwe yê aşopî Bob Morane tê nasîn.
Jiyan
Henri Vernes kurê Valérie Dupuis û Alphonse Léon Dewisme ye. Piştî ku dêûbavên wî ji hev veqetiyabûn, ew ji hêla dêbavên dayika xwe ve hatibû mezin kirin. Di şazdeh saliya xwe de wî dev ji dibistana navîn berda û demekê wekî alîkar li dukana gostfiroşxaneya bavê xwe xebitî, lê di dawiyê de vegeriya dibistanê li Enghienê. Di sala 1937an de dilê wî ket ji jina çînî "Madame Lou" û bi wê re diçe geşteke du mehan a Guangzhouê  û pasaportek sexte bikaranî.
Dîsa li Tournai, di 1938an de ew bi Gilberte, keça elmasçêkerekî re zewicî; lê zewac di 1941 de hilweşiya. Di dema Şerê Cîhanî yê Duyem de wî di nihênîkariya artêşê de xebitî. Di sala 1944 de wî pirtûka xweya yekem, La Porte Ouverte  (Deriyê vekirî) weşand.
Di sala 1946 de ew diçe Parîsê û demekê ji ajansek nûçeyan a Amerîkî û rojnameyên Fransî re dinivîse. Dîsa jî, wî nivîsandina romanan domand. Di sala 1949an de wî weşana La Belle Nuit pour un Homme Mort ( Şev baş ji bo mirovekî mirî), û vegeriya Belçîka.
Di navbera 1949 û 1953 de Vernes, di bin bernavkên cûrbecûr de, ji bo kovarên heftane mîna Heroïc Albums û  Mickey Magazin re gelek çîrok nivîsand. Di sala 1953an ew hate vexwendin ku ji bo rêzeromana Marabout–Junior (Éditions Gérard) romanek serpêhatî binivîse. Conquérants de l'Everest ( Zeftkarên Everestê) yekser serketinek bû, û ew bû nivîskarekî sereke yê wê berhevokê.
Wan pirtûkan destpêka lehengê herî populer Vernes, Bob Morane, û hevalên wî yên sereke Bill Ballantine, Frank Reeves, Aristide Clairembart bû; û hem jî yê bedmirovê yekem, Roman Orgonetz. Yekem albuma xêzeroman, L'oiseau de feu (Balindeya agirê ), di 1959 de hate weşandin, ku ji hêla Dino Attanasio ve hatî xêzkirin, û serfiraziyek din a mezin bû. Di navbera 1959 û 1967an de Bob Morane navdarê gelek pirtûkan, albûman, kurtefîlmek, L'espion aux cent visages (Sîxurê bi sed rû) (1960), û rêzefîlmek TV bû ku di 26 beşan re derbas bû.Di wê serdemê de Vernes dest bi çend çerxên serpêhatî yên din kir û çend kesayetên din jî destnîşan kir, wekî bedmirov Monsieur Ming (wekî "L'Ombre jaune" an Siya Zer jî tê zanîn), Dr. Xathan, û Miss Ylang-Ylang.
Piştî 1967 berhevoka Marabout – Junior ji nû ve hate guhertin û navê wê hate kirin Pocket Marabout.Vernes, bi karakterên kevn û nû, ji bo rêzeromanê nivîsandina xwe domand. Populerbûna wî zexim ma bû, û di sala 1970an de rêzeroman li ser 15 mîlyon pirtûk firotibû. Di 1974an de wî dest bi çerxa Ananké kir, ku ji hêla pir kesan ve wekî şahesera wî tê hesibandin.
Lêbelê, vê serfiraziyê Marabout ji qeyrana weşanê ya 1970an xilas nekir, û di 1977an de rêzeroman bi hejmara 142an, Bob Morane dans le Triangle des Bermudes (Bob Morane li Sêgoşeya Bermuda) bi dawî bû.
Di 28 salên dahatû de, Vernes gelek sernavên nû nivîsand, di nav de çerxa Donê ji bo salmezinan (pirtûkên wî wek "Jacques Colombo" navîşand) û çavdêriya gelek nûçapên berhemên xwe yên kevn kir.
200emîn romana wî, serpêhatiya Bob Morane La guerre du Pacifique n'aura pas lieu ( Şerê Pasîfîkê Wê Ne Bû) di 1996 de hate weşandin.
Vernes war Gegenstand eines Dokumentarfilms, Henri Vernes, un aventurier de l'imaginaire (1997), und 1999, im Alter von 81 Jahren, wurde er als Beamter im belgischen Orden der Künste und Briefe ausgezeichnet.
Vernes bû mijara belgefîlmek, Henri Vernes, un aventurier de l'imaginaire (1997), û di 1999 de, di 81 saliya xwe de, ew wekî Karmend di Nîşana Huner û Nameyê ya Belçîkî de hate pejirandin. Klûbeke fanan, Club Bob Morane, di 1986an de di 33-emîn salvegera lehengê de hate damezrandin.
Çavkanî
https://de.m.wikipedia.org/wiki/Henri_Vernes
Elbîs
Elbîs, gundekî giradayê navçeya Elbak a Wanê ye.
Neuhemsbach
Neuhemsbach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Kaiserslauternê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Palanî
Palanî, gundekî bi ser navçeya Mexmûrê ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Vielitzsee
Vielitzsee şaredariyeke navçeya (Landkreis) Ostprignitz-Ruppin li Brandenburg, Almanyayê ye.
Beren Saat
Beren Saat lîstikvaneke tirk e ku di 26'ê reşemiya 1984'an de li Enqereyê ji dayika xwe bûye.
Çarmihal û Bextiyarî (parêzgeh)
Çarmihal û Bextiyarî (bi farisî: Chahārmahāl o Bakhtiyārī) yek ji 30 parêzgehên Îranê ye ku dikeve başûrê rojawa wê welatê. Gelê wê perêzgehê bi piranî bextiyar in bi zaravekî lurî yê ku bi bextiyarî bi navê diaxivin.
Tarkan
Tarkan Tevetoğlu (17'ê kewçêrê 1972, Alzey, Rhineland-Palatinate, Almanya) stranbêjekî tirk e. Di sala 1972'an hatiye ser dinê. Ji ber ku stranên wî li çar dora cîhanê hatine naskirin û albûm û plak ên wî li dora 20 milyona hatine firoştin, li welatê xwe bi navê "megastar" jî tê naskirin.
Çarmihal û Bextiyarî (parêzgeh)
Parêzgeha Çarmihal û Bextiyarî
Navçeyên parêzgehê û bajarên parêzgehê ev in :
Rêvebirina îdarî
Bi dûçûna rêvebirina îdarî ya Îranê, navên parçeyên dabeşkirî û rêvebirên parçeyan wiha ye :
Têkiliyên Almanya û Tirkiyeyê
Têkiliyên Almanya û Tirkiyeyê hemû têkilî û peywendîyên leşkerî, dîplomatîk, aborî û çandî dihundirîne. Têkiliyên Almanya û Tirkiyeyê bingeha xwe ji Împeretoriya Osmanî û Împeretoriya Almanya distîne. Bi taybetî jî têkiliya modern a Almanyayê û Tirkiyeyê lêdikole. Di şerê cîhanî yê yekem da ev herdu împeretoriya hevkarên hev bûn û li dijî dijminan alîkariya hev dikir lê di dawîya şer de ev herdu împeretorî parçe parçe bûn. Lê têkiliyên van herdu gelan piştî şer jî berdewam kir.
Xaça Senendrawis
Xaça Senendrawis an jî Xaça Endrawis, semboleke heraldîk e.
Elî Mîkayl
Elî Mîkayl, gundekî Şiwanê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
Koma Rewşen
Yekemîn albûm: 'Çiyayê Bezar'
Kom di dema damezirandinê de di çarçoveya Navenda Çanda Mezopotamya de yekemîn albuma xwe amade kir, û bi vê yekê di sala 1998an de yekemîn albuma komê ya bi navê 'Çiyayê Bezar' kete weşanê. Bi weşandina yekemîn albumê, solîstê komê yê bi navê Bülent Turan ji komê vediqete. Harun Ataman dikeve şûna wî û hê jî weke solîst dengê xwe dide komê. Kom hewl dide ku mijarên negotî yên civata kurd bîne ziman, digel hemû êş, hêrs û hêviyên gelê kurd.
Dûyem albûm: Asê
Di sala 2002an de albûma duyem ya bi navê 'Asê' tê kişandin.Ev albûm bi nasnameya xwe ya rockê tê nasîn. Taybetiya vê albumê ev e ku hema hema kilam giş ji aliyê komê hatine nivîsandin û aranje kirin. Bi vî havî kom Rocka kurdî, ya ku bi Koma Wetan ji hunera kurdî re hatibû qezenckirin, pêş dixe û tîne rewşeke nûjên.
Bi derxistina albûma 'Asê' kom serkeftineke mezin bi dest dixe û li gelek derên Tirkiye, Ewropa, Asya û Balkanê konseran dide. Serkeftina albûmê enerjiyeke xort dide komê, û kom ji bo amadekirina albûma sêyem di sala 2003an de dest bi xebatên xwe yên nû dike.
Koma Rewşen bi şoreşa xwe ya hunerî êdî dibe mînakek ji bo berxwedana hunerî. Kom her ku diçe kalîteya xwe ya muzîkî pêş dixe û Rocka kurdî tîne asteke profesyonel. Ewqas ku êdî navê komê dibe wek sembola nû ya rocka kurdî.
Sêyem albûm: Pola nû
Di sala 2005an de kom dest bi kişandina albûma nû ya bi navê 'Pola Nû' dike. Ev albûma sêyem ji bo komê xwediyê wateyeke taybet e, ji ber ku di vê albûmê de hemû xebat (gotin û muzîk, aranje, xebatên enstruman û vokal) ji aliyê endamên komê ve hatine amadekirin. Xebatên albûmê di nava salekê de diqede.
Xêrî Gewre
Xêrî Gewre, gundekî bi ser Qoretûya navçeya Xaneqînê ya parêzgeha Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Huaihua
Huaihua, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Hunanê de cih digire.
Pola nû (albûm)
Pola nû albûmeke Koma Rewşen e. Di sala 2006'an de derket. belkî di rock muzîka kurdî de heya niha asta herî bilind be. bi rastî jî dikare bi rocka dinyayê re bikeve pêşbirkê.bi taybetî, strana Zagros pir serkeftî ye. Di vê stranê de piyano jî hatîye bikaranîn.
Stran bi zehfî ji aliyê solist, harun ataman hatine nivîsandin. Album wekî her albuma rockê di nav xwe de 'asî'bunê u serhildanê dihewîne. lê di vê albuma rewşen de herwiha mirov dikare bibîne ku ev serhildan di heman demê de, dijî musîka kurdî ye jî, ku van salên dawîn edî tenê xwe dubare sêbare u cendbare dike.
Qimişlû, Çaroymaq
Qimişlû, gundekî ser bi navenda bajarê Çaroymaq li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Kolosik
Kolosik, gundekî ku bi ser navçeya Dêrxasa Mûşê ve ye.
Flevoland
Flevoland, yek ji 12 parêzgehên îdarî yên Holendayê ye. Herêma Flevoland, bi şeş navendên şaredariyê hatiye dabeşkirin. Paytexta herêmê bajarê Lelystadê ye.
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2020an hêjmara gelhya herêmê 423.021 kes e.
Necarî
Necarî yek ji çalakiyên pîşesaziyê ye ku mirov ji demên kevnar ve çêkirin. Ew bikaranîna text û daran ji bo çêkirina xaniyan û alavên ku di jiyana xweyî rojane de hewce ne.
Serpêhatî
Tecrûbeya di warê kehrebayê de yek ji wan ezmûnên pîşeyî ye ku ji hêla temaşekirin, çavdêrî û qedandina di perwerdehiyê de ji hêla karwanek jêhatî ve, hatiye wergirtin, lê dibistanên pîşesaziyê di beşên kargêrî de hene ku xwendekar hin bingehên wê pîşeyê dide.
Necarî li gund
Kehrebayê li gundan çêkirina amûrên çandiniyê yên wek celebên çandina axê û rêyên avê (ava kaniyan) e ku avê ji kûrahiyan û pêlên avê yên nizm berbi zeviyên bilind ên ji asta rêyên avê û yên din derxîne, ev e ku ji bo jiyanê di jîngeheke çandiniyê de, ji bilî karwanê xwedîkirina heywanan hwd.
Pentekdar di ya heyî
Li bajar û bajarokan, karîkatorî bi piranî di çêkirina arizên malê de tête bikar anîn û perçeyên darîn ên avahiyê bi gelemperî derî, pencere û hwd.
Di nav mîmariya orjînal de qefik - erebesk
Dibe ku yek ji hunerên herî berbiçav ên daristanên orîjînal ew e ku hunera orîjînal a orîjînal bixwe di nav xwe de şêweyek mîmariya mîmarî ya bêhempa ye. Erebesk di çêkirina aravan de li palavan, mashrabiyat, salona haramlak û hwd tê bikar anîn, ku ev hunerek dijwar e ku hewcedarî bi perwerdehiya dirêj heye û heke mekanîzmî hingê lê ketiye, lê ew bûye hunereke rind.
Pîşesaziya pîşesaziyê
Pîşesaziya arvan yek ji girîngtirîn warên kehrebayê tête hesibandin û hin welat û bajarok ji bo yên din di pîşesaziya wê de navdar in. Nimûneyên van bajaran Bajarê Damietta li Misrê mînak e, ku ji bo çêkirina arvan û hinardekirina wê li herêmên Misrê û derveyî welat navdar e, û ew mîna her pîşesaziyek din e ku ketiye pêşkeftinê di warê amûr û makîneyên kar de, û ji wê. Sêwên elektrîkê, kevirên daran û rahijên elektronîk ên ku kehrebayê hêsantir kirine û bi hewildana kêmtirîn masûlkan ew rastir kirin û vê yekê destûr da avakirina kargehên mezin ji bo arîşeyên ku li gorî rêzikên nûjen ên nûjen têne çêkirin.
Çavkanî
https://ar.wikipedia.org/wiki/نجارة
Darex
Darex masiyekî endemîk e ku li ava bi karbonat a Behra Wanê dijî.
Girêdanên derve
| Ji WaterWiki
Saint-Palais, Gironde
Saint-Palais, Gironda, komuneke departementa Girondaya li başûrê rojavayê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Sembach
Sembach şaredariyeke navçeya (Landkreis) Kaiserslauternê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Îngilîz
Îngilîz komek etnîkî û neteweyek xwecihê Îngilistanê ye, ku bi zimanê Îngilîzî, zimanekî Germaniya rojavayî diaxivin û dîrok û çandek hevpar parve dikin. Nasnameya Îngilîzî bi eslê xwe Anglo-Saksonî ye, dema ku ew di Ingilîziya kevn  wekî Angelcynn  ('nijad an hoza Anglûsan') dihatin nasîn. Etnonîmiya wan ji Anglûsan, gelek german ye ku li dora sedsala 5an a PZ koçî Brîtanyayê kiriye.
Babûlmuezem
Babûlmuezem, Babu'l-Muezem (bi erebî: باب المعظم, Bab al-Mo'atham), taxeke navçeya Rusafe ye li parêzgeha Bexdayê, Iraq. Tax li kêleka rojhilat a rûbarê Dîcleyê ye. Pirtûkxane û Arşîva Neteweyî ya Îraqê, Zanîngeha Bexdayê, Bajarê Bijîşkî ya Bexdayê û Baxçeyê berê yê Ridvan li vê taxê ne.
Deşta Sirûcê
Deşta Sirûcê an jî deşta Berazan ji ber parçebûna Kurdistanê ya ji aliyê dewletên Sûrî û Tirkiyeyê ve bûye du beşan. Aliyekî wê li binxetê li herêma Kobaniyê û aliyê din jî li serxetê herêma Sirûcê ye.
Têkiliyên Rûsya û Tirkiyeyê
Têkiliyên Rûsya û Tirkiyeyê hemû têkilî û peywendîyên leşkerî, dîplomatîk, aborî û çandî yên van dewletan dihundirîne. Împeretoriya Osmanî û Împeretoriya Rûsî di şerê cîhanî yê yekem de di şer de bûn. Hêj şer berdewam dikir li Rûsyayê Şoreşa Çiriya Pêşîn rûdide û Rûsya dawî li şer tîne. Têkiliyên modern yên Rûsya û Tirkiyeyê jî li ser vê rûdanê jîndide lê hindek polîtîkayên kevn jî mîras hildigirin
Peymana Montroyê (20 tîrmeh 1936)
Li sala 1937ê gelek rewşenbîrên kurd Ereb Şamilov jî di nav de li Sovyetan tên girtin. Dibistanên kurdî û Riya Teze (rojname) tê girtin
Garmisch-Partenkirchen (navçe)
Garmisch-Partenkirchen, yek ji navçeyên (Landkreis) herêma Bavyera, Almanyayê ye.
Bajarok û şaredarî
Li navçeyê bajarok tine. Tenê şaredarî hene:
Thomas Kyd
Thomas Kyd, nivîskarekî lîstikên şano, yê dramê ye. Thomas Kyd, îngilîz e û li Londonê di sala 1558'an de ji dayik bûye û di sala 1594'an de miriye. Berhema Thomas Kyd a herî bi nav û deng Berhemên wî yên din,
Texsimîr
Texsimîr, gundekî ku bi ser navçeya Dêrxasa Mûşê ve ye.
Almere
Almere, bajarekî herêma Flevolanda Holendayê ye.
Breddin
Breddin şaredariyeke navçeya (Landkreis) Ostprignitz-Ruppin li Brandenburg, Almanyayê ye.
Gulxenderan
Gulxenderan (mormordica charantia) riwekek ji malbata kundiran cucurbitaceae ye ku li cihên tropîkal digihê. Lê Kurdistanê kêm be jî tê dîtin. Li hin deveran bi taybetî zarok jê re xiyara gezende (gezokî), kundirê keran dibêjin.
Havînê gupîk vedide. Gupîkên mê û nêr li ser heman qemçikê ne. Kulîlka wê zer e. Fêkiya wê berê kesk e, giha rengê wê tirincî-sor dibe. Herikbara rehê wê tal e. Rûyê fêkiyên wê pirtîkî, pizronekî ye. Dema digihê qalikên wê berepaş dikişin, fêkiyan ên sor, spî, çakar (qehqeyî, kafêyî) xwe didin der. Pelên wê ji aliyê mîneral, vîtamînan ve gelek dewlemend in. Kalsiyûm, hesin, fosfor, vîtamîna B dihewînin.
Di bijîşkiya gelêrî ya kurd de
Ji reh û dendikên wê melhemekê tê çêkirin ku ev bo hemorhoîdê bikêr e, derdibe. Heman melhem dijî ragirtin, kunêran jî dihate bikaranîn. Ji vê riwekê bo jinên nezayok jî derman dihate çêkirin. Têkala ku rûnê zeytê jî tê tevlîkirin, bo derbirina egzamayê kêrbar e.
Bi rûnê zeytê û hingivê re bê tevlîhevkirin, ev têkel bo kesên nexweşiya şekir bi wan re hene baş e. Ev têkel bi qasî 5-6 mehan tê hîştin, paşê tê bikaranîn. Bi xurînî rojê kevçiyekê xwarin him pêdiviya şekir bicih tîne, him jî şekirê wê bo diyabetîkan ne ziyandar e, lewra rûnê zeytê pirraniya şekirê ziyandar dikişîne xwe, bêziyan dike.
Welekor
Welekor, gundekî ser bi navçeya Mûşê Milazgirê ye.
Tel Rîm
Tel Rîm, gundekî bi ser navçeya Mexmûrê ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Harsewinkel
Harsewinkel, bajarekî navçeya (Landkreis) Güterslohê li herêma Nordrhein-Westfalen a Almanyayê ye.
Bastem
Bastem bajarekî ku bi ser navçeya Milazgira Mûşê ve ye.
Kylian Mbappé
Kylian Sanmi Mbappé Lottin  (jdb. 20 kanûn 1998, Bondy, Fransa) lîstikvanekî futbolê yê fransî yê ku bi eslê xwe kamerûnî û cezayîrî ye. Ew di tîma Ligue 1a Paris Saint-Germain de dilîze.
Qadir Axa
Qadir Axa, Qadir Aẍa, gundekî bi ser Qoretûya navçeya Xaneqînê ya parêzgeha Silêmaniyê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Eynzale (meydana neftî)
Eynzale (bi erebî: Ain Zalah, Ayn Zaleh) navê meydaneke neftî ye ku dikeve bakurê rojavayê bajarê Mûsilê bi dûriya 60 km. Wek yek ji bîrên Kerkûkê tê hesibandin. Bîra pêşîn di sala 1939an de hatiye çêkirin û di 2014an de, ew ji 29 bîrên neftî pêk dihat.
Derxistina neftê li Eynzalê di sala 2014an de hatiye kutakirin û ji ber êrişkirina rêxistina tundîxwazên îslamî Daiş li ser herêmê de, gelek ji wan bîran jî hatine xerabkirin. Îro Eynzale li hêviya sermayerazandin û jinûvekirinê disekine.
Qolîkendî
Qolîkendî, gundekî ser bi navenda bajarê Çaroymaq li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Jinshi
Jinshi, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Hunanê de cih digire.
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2004an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 265.000 kesî
Semyon Kîrsanov
Helbestvanekî Sovyet'ê ye(1906-. 1973.
Helbestek ji KIRSANOV
HÊLINA BÊDENG
Li hêlîna bêdeng nuha
tirs çaralî ye
wek ajalên dilkovan
dikin qêrîn derî
û ji kûr ve dide grî
maseya ku tenê ma ye
quncên kêmron jî
bi tirsdanokan tije ne...
Hêlîna bêdeng e va
du caran bêdeng
li quncikan nuha
gotinên evînê,kenîn
tîrêja lo zemano...
û spehiya dîwaran!
û siyên windayî
yê wan herdu kesan...
ka li kuder in ew ken ,
ew qêrîn,ew grîyîn?
bêrih bêcan...
hêlîna bêdeng e
bêkes,valakirî...
tenê gotinên acisiyê
Saint-Pardon-de-Conques
Saint-Pardon-de-Conques, komuneke departementa Girondaya li başûrê rojavayê Fransayê ye.
Semyon Kîrsanov
Helbestek ji KIRSANOV
û nêrînên çilmisî...
Û em:Du xerîb.
Semyon Kîrsanov
Werger : Dûrzan Cîrano
Saint-Pardon-de-Conques
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
E. E. Cummings
Edward Estlin Cummings an jî E.E. Cummings (jdb. - ) helbestvan, wênesaz,ceribanvan û şanonivîsekî amerîkî ye. Pêşengekî girîng ê sedsala 20an e.
Katedrala Notre Dame ya Parîsê
Katedrala Notre Dame ya Parîsê an jî bi kurtî Notre Dame, katedraleke katolîk a Parîsê ye.
Hartenstein (Sachsen)
Hartenstein (Sachsen), bajarekî navçeya (Landkreis) Zwickauê li herêma Saksonyaya Almanyayê ye.
Katedrala Notre Dame ya Parîsê
Ev katedral, ne dêra herî mezin ya Fransayê ye, lê bê guman yek ji girîngtirîn avahiyên gotîk e. Ev berhema navdar û dîrokî li anîşkeke girava Cité ku navenda bajarê kevin ê Parisê ye hatiye avakirin. Notre Dame wek navenda Parîsê "Noqta Sifirê" tê zanîn.
Şewata 15ê Nîsana 2019an
Şewat ek di Katedrala Notre Dame ya Parîsê da 15ê Nîsana 2019an da, demjimêr derdora 18:30 danê êvarê derket. Di şewatê de tevahiya banîya Katedrala hilweşiya û birca wê hilweşiya. Nêzîkî 500 agirkuj, piştî 8.5 demjimêran agir temirandin. Di nav 48 demjimêranda de, ji bo nûvekirina Katedrala Notre Dame 1 mîlyar Euro hate komkirin. Piştî civîna Encûmena Wezîran ku bi serokatiya Serokwezîr ê Fransa yê Emmanuel Macron pêk hat, qanûnek ku ji bo sererastkirina Katedrala Notre Dame hate amadekirin. Li gorî daxuyaniyê, sererastkirin tê payîn ku di 5 sal an de bidawî bibe.
Kûgîluyî û Buwêr Ehmed (parêzgeh)
Navendê vê parêzgehê bajarê Yasîc e.
Demografî
Gelê parêzgeh bi zedêyî Lurê Kûgîluyî û Buwêr Ehmedîne.
Parêzgeha Kûgîluyî û Buwêr Ehmed
Navçeyên parêzgehê û bajarên parêzgehê ev in :
Rêvebirina îdarî
Bi dûçûna rêvebirina îdarî ya Îranê, navên parçeyên dabeşkirî û rêvebirên parçeyan wiha ye :
Biddinghuizen
Biddinghuizen, bajarekî herêma Flevolanda Holendayê ye.
Konstantînos Kavafîs
Konstantînos P. Kavafîs ( – ) helbestvanekî yewnan bû.
Dreetz
Dreetz şaredariyeke navçeya (Landkreis) Ostprignitz-Ruppin li Brandenburg, Almanyayê ye.
Waldleiningen
Waldleiningen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Kaiserslauternê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Carçlû
Carçlû gundekî ser bi navenda bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 2.072 kes (430 malbat) bûn.
George Grenville
George Grenville ( – ) siyasetmedarekî whig ê brîtanî bû. Grenville di navbera û  de serokwezîrê Keyaniya Yekbûyî ya Brîtanya Mezin bû.
Saint-Paul, Gironde
Saint-Paul, Gironda, komuneke departementa Girondaya li başûrê rojavayê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Qele Hosêynabad
Qele Hosêynabad, gundekî ser bi navenda bajarê Çaroymaq li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Albanya
Albanya an jî Komara Albanyayê (bi albanî: Republika e Shqipërisë) welatekî Balkanan ku li başûr-rojhilatê Ewropayê ye. Ji Albanyayê re Albanistan, Elbanya û Arnewidistan jî tê gotin. Paytextê wê Tîrana ye.
Dîroka kevnar
Pelasg wekî eslê Albaniyan tê dîtin. Pelasgarân wekî eşîra herî kevn a Ewropa tê zanîn. Yewnan jî koka wê ji Pelazgî ye. Gelek dîroknas li ser vê nêrînê ne ku Ilîri û Pelasg bi eşîrên Helen Dorî ve girêdayî ne û damezrînerên çanda Helen bûn.
Şileya lîmfê
Lîmf an jî şileya lîmfê. ( an jî "lymphatic fluid")
Xane ji bo berdewamiya jiyana xwe, xurek û oksîjenê ji xwînê werdigire, herwisa, madeyen paşmayî jî bi navbeynkariya xwînê ji xaneyê tên dûrxistin. Dîwarê mûlûleya xwînê bi parzûna xaneyê ve zeliqî nîn ne. Di navbera dîwarê mûlûleya xwînê, mûlûleya lîmfê û parzûna xaneyê de valahiyek piçûk heye, ev valahî wekî ” valahiya navbera xaneyan” tê navkirin. Ango gava tiştek ji xwînê diçe nav xaneyan, pêşî ji dîwarê mûlûleya xwînê derbas dibe û dikeve nav valahiya navbera xaneyan, paşê ji vir dikeve nav parzûna xaneyê û derbasî nav sîtoplazmaya xaneyê dibe. Valahiya navbera xaneyan bi eslê xwe ne vala ye, lê bi şileyek tijî ye. Ev şile wekî “şileya şaneyê” an jî  “şileya navbera xaneyan” tê navkirin.
Albanya
Dîroka kevnar
Yek ji gelên damezrîner ên Împeratoriya Romê, Ilîri di sedsala 5an de Împeratoriya Roma, Alman, Hûn û Slavî. Di encama êrîş û wêrankirina 7emîn û 8emîn sedsal gav bi gav kete destê Slavî û herêmê dest pê kir ku bi Kroatya û Montenegro bi Împeratorî bi nav kirin. Di sedsala 20an de, dewleta 'Yûgoslavya', yanî 'Slavên Başûr', li vê herêmê ava bûn.
Şileya lîmfê
Çavkaniya şileya şaneyê, plazmaya xwînê ye. Ji ber pestoya hîdrostayî ya xwînê, hin made ji dîwarê mûlûleya xwînê derbas dibin û dikevin navbera valahiya xaneyan. Hinek ji van madeyan derbasî nav xaneyan dibe, ên di navbera valahiya xaneyan de dimînin jî wekî şileya şaneyê tê navkirin. Her roj ji dîwarê mûlûleyên xwînê yên laşê mirov de, bi qasî 20 lître ya şilemenî ji plazmaya xwînê tê  parzûnkirin. Ev şilemenî ya parzûnkiri, ango şileyeya şaneyê dikeve nav valahiyên navbera xaneyan. 17 lîtreyê vî şilemeniyê ji aliyê xwînhênerokan ve cardin tê mijandin û tevlî xwînê dibe. Sê lître ya şilemenîyê di valahiya navbera xaneyan de dimîne. Heke ev şilemenî ji bo demek dirêj di navbera mûlûleya xwînê û parzûna xaneyan de bimîne, laş diwerime, û xwîna nav lûleyên mirov jî kêm dibe. Sîstema lîmfê ev şilemeniyê ( şileya şaneyê) ji derdora xane û şaneyan tov dike û cardin tevlî xwînê dike.
Toronto
Toronto bajarê herî mezin a Kanada ye.
Şileya lîmfê
Carek şileya şaneyê ket nav mûlûelya lîmfê, êdî wekî ” lîmf” an jî “şileya lîmfê” bi nav dibe. Di zimanê latînî de ji bo lîmfê peyva “lympha” tê bikaranîn. Wateya “lympha” av e. Şileya lîmfê mîna avê, bê reng e,loma lîmf wekî “xwîna spî” jî bi nav dibe. Dîwarê mûlûleyên lîmfê delînbar e û pestoya hîdrostayî ya nav mûlûleyên lîmfê ji ya mûlûleyên xwînê kêmtir e. Ji ber wê yekê, şileya şaneyê bi hêsanî derbasî nav mûlûleyên lîmfê dibe. Lîmf (şileya lîmfê) dişibe plazmaya xwînê, lê di nav lîmfê de xirokên sor, perikên xwînê û proteînên gir tune ye. Lîmf ji av, mîneral, asîdên amînî, glukoz û lîpîd (çewrî) pêk tê. Li gel van madeyan, di nav lîmfê de xirokên spî (lîmfosît) jî heye.
John Donne
John Donne, di sala 1572 de li Londonê ji dayîk bû û di sala 1631 de jiyana xwe ji dest da. Helbestvanê inglîz ku di dema keyetiya Jakê yekem de jiyaye wek serkêşê helbestvaniya metafîzîkê tê dîtin. Berhema wî ji, helbestên olî, wergerên latînî, epîgram, stran û ji şîretan pêk tê.
Albanya
Dîroka kevnar
Albanî bi taybetî tekez dikin ku ew yek ji kevintirîn gelên Ewropayê ne û ew yekane neteweya Balkan in ku nasnameya xwe ya neteweyî li ser cudahiyên dînî ava nakin.
Emmeloord
Emmeloord, bajarekî herêma Flevolanda Holendayê ye.
Albanya
Dîroka kevnar
Zimanê Albanî (Alb. Shqip, Shqipja, gjuha shqipe, gjuha shqiptare) şaxeke yekta ya malbata zimanên hind û ewropî ye. Albanî peyvên Yewnanî û Serbî hene ji ber ku cîranê demeke dirêj û 1000 sal desthilatdariya Bîzans, û Tirkî û Zimanê erebî ji ber 437 salên desthilatdariya Osmaniyan. Bi zimanên Latînî û Almanî re, nemaze Îtalî, Fransî û Almanî re gelek hevşihiyên wê hene. Lê dîsa jî Albanî wek ferheng zimanekî pak e.
Hîpotezên zimanî hene ku Yewnanistana Kevn û Etrûşî jî rasterast bi Îlîrî û Albanî ve girêdayî ne.
Bad Bayersoien
Bad Bayersoien şaredariyeke navçeya (Landkreis) Garmisch-Partenkirchen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Albanya
Serdema Navîn
Belavbûna Xirîstiyantiyê li Albanya di Antîk de pir zû pêk hat. Bajarê Dıraç yek ji kevintirîn navendên pîskoposî yên cîhanê ye. Ezîz Pawlos di destpêka sedsala 1an de Xirîstiyanî li Îllyria da nasîn.
Karmîrat
Karmîrat, gundekî giradayê navçeya Westan a Wanê ye.
Kendava Maineyê
Kendava Maineyê kendaveka berfireh û mezin a Okyanûsa Atlantîkê ye di berava bakurê rojhilat a Amerîkaya bakur da.
Albanya
Serdema Navîn
Di sala 325an de Konseya Nîkayayê hemû Îllyria ji rêveberiya Romayê re hat hiştin. Di 731 de, Împaratorê Bîzansê III. Leo Dıraç metropolê bi Bîzans ve girêda. Di sala 927an de, dema ku Bîzans neçar bû ku Patrîkxaneya Bulgarî qebûl bike, Dêra Albanî jî di bin destê Diocese Serbixwe Ohrîd de bû, ji ber vê yekê Împeratoriya Bulgarî ya 1mîn. Di sala 1018an de Bîzans ev herêm ji nû ve girt. Tevî ku dubendiya mezin di navbera Dêrên Rom û Bîzansê de di sala 1054an de di destpêkê de bandorek li ser Dêra Albanî nekir, di sedsala 13an de dêrên Albanî jî di navbera du dijberan de, katolîk û ortodoks, yan jî dêrê parçe bûyiyê wek Dêrên Roma û Dêrên Bîzansê.
Illyria herêm, yek ji gelên damezrîner ên Împeratoriya Roma, sedsala 5em dema ku Roma ji aliyê alman, hûn û slav û di encama hilweşandina wê de 7.-8. Piştî sedsalan, hêdî hêdî kete destê Slavan, û herêmê piştî Serdema Navîn dest pê kir ku wekî Keyaniya Serbî, Xirvatistan û Montenegro bi nav kirin. Di sedsala 20an de li vê herêmê dewleta 'Yûgoslavya' ango 'Slavên Başûr' hat avakirin. Lê belê li vê herêmê Albanî her tim doza mafên xwe kirine.
Di Serdema Navîn de, Albanî VI, ji ber ku herêm rast li ser sînorê împaratoriyên Rojhilat û Romaya Rojava bû. Piştî sedsalê slavî, wan bi parastina Wênîs, bajarê herî bi hêz ê rojava, li hember xetera Slavî katolîk tercîh kirin, lê Kosova û herêmên îroyîn Serbistan yên li rojhilatê wê bi lez û bez veguherî asîmîlasyona Slavî û Ortodoks.
Di encama hilweşîna Romaya Kevnare piştî sedsala 13. de, Osmanî ji rojhilat hatin 15. Di sedsala 19. de, wan herêm bi dest xistin, di bin serokatiya lehengên neteweyî yên Albaniyan de, Gjergj Kastrioti (Alb. Skënderbeü) de bêtirî 40 salan berxwedan şikandin û di sala 1478 de herêm girtin. Van geşedanan bûne sedema koçkirina bi sedhezaran Albanî ber bi Îtalya û bi taybetî Sîsîlya û Kalabria. Ji albaniyên Îtalyayê re "Arbereş" tê gotin.
Bi tevahî veqetîna Dêrên Rojhilat-Rojava/Ortodoks-Katolîk di sala 1054an de di destpêkê de bandorek mezin li ser Albanyayê nekir. Her du dêr bêyî ku bi hev re hevrikiyê bikin li kêleka hev jiyan kirin. Lêbelê, bi damezrandina Keşîşxaneya Benedictine li Barê piştî sedsala 12-an, bandora Roma û Dêra Katolîk li bakurê Albanya zêde bû. Li Dıraç Dêra Ortodoks serdesttir bû. Di sedsala 13-an de, veqetandina katolîk-ortodoks li Albanyayê bêtir eşkere bû. Li başûrê welêt bê guman Ortodoksî serdest bû. Di vê serdemê de peravên Albanî ji aliyê Normanan ve hat êrîş kirin.
Piştî 1204 Albanya pêşî ket destê Împeratoriya Epirosê û di 1230 de ket destê Împeratoriya Bulgarî ya duyem. Lêbelê, Bulgar di sala 1246 de ji hêla Bîzans ve ji herêmê hatin derxistin û Împeratoriya Epiros di bin wesayeta Bîzansê de ji nû ve hate damezrandin. Di vê serdemê de, bajarê Durres gelek caran ji aliyê Padîşahiya Du Sîcîlya ve hatibû dagirkirin. Sirban di nîveka yekem a sala 1280 de Shkodra zeft kirin.
Dêra Katolîk a Alban ji sala 1342-1355an ji desthilatdariya Tsarê Sirb Stefan Duşan bê zerar xilas bû. Piştî mirina Çarê Serb û belavbûna Keyaniya Serbistanê, xanedana Albanî ya esilzade SAR li herêma Zeta û bakurê Albanyayê desthilatdarî girt. Balshas di 1368 de ji Ortodoksiyê veguherî Dêra Roman-Katolîk. Di vê serdemê de damezrandina metran Kerîon jî pêk hatiye.
Serdema Osmanî
Tirkên Osmanî 14. sedsalê, dest bi hêrîşa Anatolya û Nivgirava Balkan kirin. 15. sedsal Împeratoriya Osmanî axa Albanyaya îroyîn, tevî piraniya Nîgirava Balkan girt.
Piştî mirina Gjergj Kastriot Îskender Beg (Gjergj Kastrioti), deh sal jî derbas nebû ku Osmaniyan bakurê Albanyaya Katolîk zeft kirin. Di sala 1479an de Dewleta Wênîsê bi Osmaniyan re peymana aştiyê çêkir û Shkodra û Leş ji Osmaniyan re hiştin. Di sala 1501an de bajarê Durres ku navenda diyanetê bû, kete destê Osmaniyan. Piştî wê, piraniya Albanên katolîk di bin desthilatdariya îslamî ya defakto de dijîn. Desthilatdariya Osmaniyan di destpêkê de tenê li herêmên peravê bû. Eşîrên Merdita, Dukagin û Malesia e Madhe nikarin bikevin herêmên serdestiya Îslamê. Li van herêman di navbera salên 1490-1550î de li dijî desthilatdariya Osmaniyan gelek serhildan çêbûn. Piştî mirina Gjergj Kastriot Îskender Bey malbatên Leka Dukagin, Muzaka û Thopia berxwedan berdewam kirin.
Piştî berxwedaneke pir dirêj û bêdawî Albanya ji aliyê Osmanî ve hat şikandin, di sedsalên 15 û 16an de, dora nîv milyon albaniyên ne-îslam neçar man ku birevin Îtalya (Arbereş).
Piştî dagirkirina osmaniyan li ser Albanyayê, ola Îslam wek dînê sêyemîn tevlî Albanan  bû. Piştî sedsala 17an, albanî jî wek miletên din Balkan bûn misilman. Lê dema ku Albanî bûne misilman, wek Yewnan, Gurcî, Çerkez, Laz nebûne Tirk, bi serhişkî çanda xwe ya albanî parastine. Li Stenbol Qesra Piştî sedsala 17an, tevî gelek komên etnîkî yên din, gelek mewziyên wek Wezîrê Mezin, Paşa, Valide Sultan girtin. Bi vî awayî hem mewziyên xwe xurt kirin û hem jî bi jêhatîbûneke mezin asîmîlasyon ji bo xwe di asta herî kêm de hiştin. Tevî siyaseta Osmaniyan a li ser Dêra Katolîk a Alban, Dêra Ortodoks a Alban tu zordestî û zordariyê nedît, ji bilî vê, piştî sedsala 17an, geşbûn û geşbûnek dît. Di heyama dawîn a Împeratoriya Osmanî de, bakurê welêt Şkodra, navend Keşîşxane û başûr Ioannina di nav sînorên parêzgehê de bûn. Di Şerê Balkan 1. de welat ji aliyê Montenegro, Sirbîstan û Yewnanîstanê ve hat dagirkirin û talankirin. Bi destwerdana Îtalya û Awistirya-Mecaristan, Keyaniya Albanyayê ava bû. Di Şerê Cîhanî yê Yekem de, Montenegro qada şerê Awistirya-Mecaristan, Yewnanistan û Îtalyayê bû.
Gelemperî
Albanya hetanî sala 1912 di bin destê Împeratoriya Osmaniyan de bû. Piştî şerên Balkanan di sala 1912an de serxwebûniya xwe bi dest xist. Li di navbera salên 1916-1920 û 1939-1944an de ji aliyê Îtalyayê ve hate dagirkirin.
Erdnigarî
Sînorên Albanyayê, li bakur bi Montenegroyê re, li bakur-rojhilat bi Kosova re, li rojhilat bi Komara Makedonyayê re û li başûr jî bi Yewnanîstanê re heye. Ji aliyê din sînorê Albanyayê bi Deryaya Adriyatîk û Deryaya Lyonê re jî heye.
Albanya ji %70 yî çiya ye û çiyayê herî bilind Çiyayê Korab (2.753 m) e.
Christopher Marlowe
Christopher Marlowe, ( - ), helbestvan, nivîskar, lîstikên drama yê şano û wergervanê dema Elîzabet yê îngilîz e.
Albanya
Wilayetên Albanyayê
Albanya ji 12 wîlayetan pêk tê. Paytextê Albanyayê Tîrana xwedî statûyek taybet e.
Christopher Marlowe
Marlowe, li Canterbury ji dayik bûye û li zanîngeha Cambridge xwendiye. Di sala 1587an de dîploma xwe ya master a hunerê wergirt. Di sala 1593an de hevalê wî Thomas Kyd hat îşkencekirin û ji aliyê wî de bi tawanbarkirina sûcê ateîzmateîzmê hat îxbarkirin. Ji hêzên taybet ên Keyatiyê ve hatiye girtin û di derheqê wî de lêpirsîn hatiye vekirin. Piştre hatiye berdan û pênc roj şûnde ji aliyê kesekî bi navê Ingram Frizer hatiye kuştin.
= Berhemên wî =
Lale Muldur
Lale Muldur (1956, Aydın), helbestevan û nivîskareke tirk e.