cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neuroz
Cara pêşîn William Cullen navê vê nexweşiyê pê ve kiriye. Îvan Pavlov jî li ser lêkolîn kiriye. Philippe Pinel, Jacques Lacan, R. D. Laing , Pierre Janet hwd li ser xebat kirine û sedem û naveroka vê nexweşiyê rohnî kirine. Lê yê ku vê nexweşiyê gihandiye radeya tedawîkirinê Sigmund Freud e.
Mîrava, Rozeçay
Mîrava, Rozeçay gundekî ser bi navenda bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 130 kes (25 malbat) bûn.
Zirniq, Xoda Aferîn
Zirniq, gundekî ser bi navenda bajarê Xoda Aferîn li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Curan
Curan, komuneke departementa Avairona li başûrê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Kûşxane
Gundê Kûşxaneyê ji Xelatê 8-10 km dûr e.
Rojava wî de gundê Cemaldîna heye.
Başûrê wî de gundê Panosê heye.
Gundê Kûşxaneyê cîhekî bilind da ye.
Ji ber riyê gund xirabin gihaniya gund de pirsgirêk çidibin.
Ji ber gundekî gelek bilind e, havîna wî hênik derbas dibe.
Li zivistana wî gelek dijwar derbas dibe.
Aboriya gundiya li ser ajaldarî û cotkariyê derbas dibe.
Di nav gund de 50-60 mal hene.
Nifûsa wî nêzikî 150-200 kes e.
Nesvatn
Nesvatn, goleke di nava sinorê parêzgeha Aust-Agdera Norwêcê de ye.
Anzav, Wan
Anzav gundekî ku bi ser navenda navçeya Wanê ve ye.
Bailleul-Neuville
Bailleul-Neuville, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Neckartenzlingen
Neckartenzlingen şaredariyeke navçeya Esslingenê ya herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Fressancourt
Fressancourt, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Kendeşîn, Bane
Kendeşîn gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.
Barrie
Barrie, bajarekî herêma Ontarioya Kanadayê yê.
Longnan, Jiangxi
Longnan, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Jiangxiyê de cih digire.
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2006an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 295.000 kesî
Pertik
Pertik gundekî ku bi ser navenda navçeya Wanê ve ye.
Giessen (navçe)
Giessen, yek ji navçeyên (Landkreis) herêma Hessen, Almanyayê ye.
Aigrefeuille-sur-Maine
Aigrefeuille-sur-Maine, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Kempa Germava ya Awaran
Kempa Germava ya Awaran, anku Kampa Germava ya Awareyan (bi îngilîzî: IDP Camp Germava), xîvetgeheke awareyan e ku dikevite qezaya Şêxan li parêzgeha Mûsilê, Başûrê Kurdistanê. Ev xîvetgehe di xizîrana 2014an de hate vekirin.
Baksî
Baksî, gundekî bi ser navenda navçeya Baybûrdê ya parêzgeha Baybûrdê (Tirkiyeyê) ve ye.
Aywerî
Aywerî, gundekî bi ser navçeya Çinara Diyarbekirê ve ye.
Luiz Inácio Lula da Silva
Luiz Inácio Lula da Silva (bi navê jidayikbûnê Luiz Inácio da Silva; * 27 Cotmeh 1945), bi yeknavî wekî Lula tê zanîn, siyasetmedar û sendîkavanek Brezîlyayî ye. Piştî ku berê ji 2003-an heya 2010-an wekî 35-emîn serokê Brezîlyayê xebitî, ew serokê niha yê hilbijartî yê Brezîlyayê ye, û tê çaverê kirin ku di sala 2023-an de wekî serokê 39-an were destnîşan kirin. Ew endamê damezrîner ê Partiya Karkeran a çepgir (PT) bû û sê caran bi ser neket ji bo serokkomariyê berî ku di hilbijartinên giştî yên Brezîlyayê yên sala 2002-an de bi ser bikeve.. Di sala 2006 de careke din hate hilbijartin. Di Gulana 2021-an de, Lula diyar kir ku ew ê di hilbijartina giştî ya Brezîlyayê ya 2022-an de, li dijî serokê heyî Jair Bolsonaro, ji bo sêyem berbijar bike. Ew di 30-ê Cotmeha 2022-an de wekî serok hate hilbijartin, di pêşbaziyek nêzîk de Bolsonaro têk bir. Ew yekem kes e ku sê caran bi rengekî demokratîk wekî serokê Brezîlyayê hate hilbijartin, û yê duyemîn e ku ji bo serdemên serokatiyê yên ne-li pey hev (piştî Getúlio Vargas) hate hilbijartin.
Firaz Baran
Firaz Baran, rojnamevan û nivîskar e ku di sala 1975an li Markazê (bi tirkî: Pazarcık, Warê Bazarê) gundê Pulyona Jêrî (Pulyone Jêrî) ji dayîk bû. Di navbera 1997 û 2007an de di televîzyonên kurdî de xebitî (Med TV, Medya TV, Roj TV).
Luiz Inácio Lula da Silva
Di dema karûbarê xwe de, Lula bernameyên civakî yên berbiçav, tevî Bolsa Família û Fome Zero, bi mebesta têkoşîna li dijî xizaniyê û rakirina stasyona sinifa karker a welêt destnîşan kir. Weke serok, Lula di mijarên navneteweyî de, di nav wan de çalakiyên têkildarî bernameya nukleerî ya Îranê û guherîna avhewayê, roleke girîng lîst û wekî "mirovekî xwedî mebestên wêrek ji bo guhertina hevsengiya hêzê ya di navbera neteweyan de" hate binavkirin. Rêveberiya wî ji ber skandalên gendeliyê, nemaze skandala Mensalão û Escândalo dos Sanguessugas [pt] di serdema wî ya yekem de, bû.
Li şûna Serfermandarê wî yê berê, Dilma Rousseff, Lula di forma Lulîzmê de li ser siyaseta Brezîlyayê şopek mayînde hişt. Ew di dîroka Brezîlyayê de yek ji siyasetmedarên herî populer tê binav kirin û dema ku li ser kar bû yek ji navdartirîn li cîhanê bû. Di 2011 de, Lula, ku 40 sal cixarekêş bû, bi kansera qirikê re hat teşhîs kirin û kemoterapî derbas bû, ku rê li ber başbûnek serfiraz vekir.
Di destpêka sala 2016-an de, Lula di bin Rousseff de serokê karmendê hate tayîn kirin, lê Dadwer Gilmar Mendes ê Dadgeha Federal a Bilind, ji ber lêkolînên federal ên domdar di wê demê de randevûyê asteng kir. Di Tîrmeha 2017an de, Lula bi tawanên şûştina pereyan û gendeliyê di dadgeheke nakokî de hat mehkûmkirin û bi neh sal û nîv zîndan hat cezakirin. Dadwerê federal ê dozê, Sergio Moro, paşê bû Wezîrê Dad û Ewlekariya Giştî di hukûmeta Jair Bolsonaro de. Piştî îtirazek neserkeftî, Lula di Nîsana 2018 de hate girtin û 580 roj di girtîgehê de ma. Lula hewl da ku di hilbijartina serokatiyê ya 2018-an de bibe namzed, lê li gorî Qanûna "Sala Paqij" ya Brezîlyayê hate betal kirin.
Di Mijdara 2019an de, Dadgeha Bilind a Federalî biryar da ku girtina îtîrazên li bendê neqanûnî ne û di encamê de Lula ji girtîgehê hat berdan. Di Adara 2021-an de, Dadwerê Dadgeha Bilind Edson Fachin biryar da ku divê hemî mehkûmên Lula bêne betal kirin, ji ber ku ew ji hêla dadgehek ku li ser doza wî ne xwediyê dadrêsiya rast bû hate darizandin. Biryara Fachin, ku ji hêla Dadwerên din ên Dadgeha Bilind ve di Nîsana 2021 de hate pejirandin, mafên siyasî yên Lula vegerandin. Dadgeha Federal a Bilind paşê di Adara 2021 de biryar da ku dadger Moro, ku çavdêriya darizandina gendeliyê kir, alîgir bû. Hemî dozên ku Moro li dijî Lula derxistibû heya 24ê Hezîrana 2021-an hatin betal kirin, ku hişt ku ew di hilbijartinên 2022-an de dîsa bibe namzet. Wî di tûra yekem de herî zêde deng wergirt û di tûra duyemîn de Bolsonaro têk bir.
Xerabeşer
Xerabeşer, gundekî girêdayê navçeya Xelat a Bidlîsê ye.
Mîrava, Somabiradost
Mîrava, Somabiradost gundekî ser bi nahya Soma Biradostê bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 342 kes (49 malbat) bûn.
Roja Nû (rojname)
Roja Nû, rojnameyeke Kamiran Alî Bedirxan bû. Hejmara pêşî 3ê gulana 1943an de derket. Bi tevahî 73 hejmar derketin û ya talî di 27ê gulana 1946an de hate çapkirin. Ew bî zimanê kurdî û fransî dihate derxistin. Rojname ji 4 rûpelan pêk dihat, 3 rûpel bi kurmancî bûn û yek bi fransî bû. Hejmara herî dawî ya 73emîn tevahî bî zimanê fransî derket.
Rojnameyeke hefteyî bû, lê ji ber rewşa aborî û ciyopolîtîkî, hem hejmarên wê li ser hev nehatine çapkirin û hem jî hatiye rawestandin.
Kopîç, Bane
Kopîç gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.
Neidlingen
Neidlingen şaredariyeke navçeya Esslingenê ya herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Xirbê Elî (cudakirin)
Bi navê Xirbê Elî ev gotar hene:
Werkhausen
Werkhausen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Altenkirchenê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Roja Nû (rojname)
Tevî ku rojnameyeke siyasî bû, lê belê gelekî guh daye filoklor û çanda kurdî jî. Hin nîvîskarên rojnamê: Dr. Kamiran Alî Bedirxan, Celadet Alî Bedirxan, Osman Sebrî, Cegerxwîn, Hesen Hişyar, Qedrî Can, Mistefa Ehmed Botî.
Herrnhut
Herrnhut, bajarekî navçeya (Landkreis) Görlitzê li herêma Saksonyaya Almanyayê ye.
Kreuzlingen
Kreuzlingen, bajarekî Swîsreyê ye û yek ji bajarên kantona Thurgau ya herêma Kreuzlingenê ye.
Gelhe
Li gorî daneyên salan hejmara gelheya bajêr wiha ye:
Êdilbê
Êdilbê, gundekî bi ser navçeya Mizûrî Bala ya parêzgeha Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Frières-Faillouël
Frières-Faillouël, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Yûsêflû
Yûsêflû, gundekî ser bi navenda bajarê Xoda Aferîn li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Dîşmok
Dîşmok, navê yek ji bajarên li parêzgeha Kûgîluyî û Buwêr Ehmedê ye, ser bi Rojhilatê Kurdistanê ve. Girêdayî dewleta Îranê ye. Girêdayî Herêma Dîşmoke.
Nystølfjorden
Nystølfjorden, goleke di nava sinorê parêzgeha Aust-Agdera Norwêcê de ye.
Biebertal
Biebertal şaredariyeke navçeya (Landkreis) Giessen li Hessen, Almanyayê ye.
Aschheim
Aschheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Munîh li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Baillolet
Baillolet, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Kurmancî (rojname)
Kurmancî rojnameya Enstîtuya Kurdî ya Parîsê ye. Ji îlona 1987an heta sala 2020an her şeş mehê ji bo standardkirina Kurmancî civînek dihate çêkirin. Ji bo her civînekê hejmarekê dihate derxistin.
Ancenis-Saint-Géréon
Ancenis-Saint-Géréon, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Girê Sor
Çend cihên bi vî navî hene:
Neuhausen auf den Fildern
Neuhausen auf den Fildern şaredariyeke navçeya Esslingenê ya herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Bridgette B
Bridgette B (jdb. 15ê çiriya pêşîn a 1983an li Barselona, Ketelonya, Spanya), bi navê rastî Luz  Abreu, pornostêrkeke spanyol e ku li Dewletên Yekbûyî dijî, ku wê piraniya kariyera xwe ya pornografîk li wir derbas kiriye.
Jiyana wê
Bridgette B di 2004 de çû Dewletên Yekbûyî. Ew beşdarî Zanîngeha Dewleta Kent a li Ohio bû, ku li wir endamê Sororiya Chi Omega bû û di Merchandising Fashion de lîsansa bekeloriyos a Zanistê wergirt. Di heman demê de, wê dema ku hîn li zanîngehê bû dest bi kar kir wekî xwerûskar û di heman demê de bi kurtî di  pêşwaziyê xebitî berî ku kariyera xwe wekî pornostêrk dest pê kir.
Wê di sala 2008an de di 25 saliya xwe de dest bi kariyera xwe ya lîstikvaniyê kir. Salek di kariyera xwe de, di de, wê niştegeriya mezinkirina pêsîrê ji qedehek 34C berbi qedehek 34DD (90D heya 90F) kir.
Ew hilberîner e û zêdetirî 300 sernav derhênerî kiriye, hem ji bo Înternetê û hem jî ji bo DVD1, ji berhemên xwe yên yekem ên mîna Kung Fu Nurses bigire heya Go-Go 2 di 2008 de heya yên nûtir mîna Dysfunktioni sala 2015 de, ku ew di nav yên din de bi gelek lîstikvanan wek Tiffany Taylor û Rebeca Linares re xebitî.
Di sala 2011ê de, ew di Xelatên AVNê de ji bo Girlvana 5 bû berendam ji bo Sehneya Seksê ya Koma Lezbiyenan ya Herî baş, lê bi ser neket. Herî dawî Kanûna paşîn 2012, Bridgette B van xelatan di kategoriya Hunermendê Salê ya nenaskirî de wergirt.
Di salên 2019 û 2020an de ew Xelata XBIZ-ê wek Hunermenda Salê ya MILF-ê wergirt.
Jiyana kesane
Di sala 2015an de, têkiliya wê bi Markus Dupree çebû û sala paşîn herdu zewicî. Di sala 2019an de, her du hevberdana xwe ragihandin.
Kempa Xankê ya Awaran
Kempa Xankê ya Awaran, anku Kampa Xankê ya Awareyan (bi îngilîzî: IDP Camp Khanke), xîvetgeheke awareyan e, dikeve nahiye Xankê, li qaza Sêmêl, li parêzgeha Dihokê (Badînan, Başûrê Kurdistanê). Ev xîvetgehe di tebaxa 2014an de hate vekirin.
Aşuqe
Aşuqe, gundekî bi ser navçeya Kisanteya parêzgeha Baybûrdê (Tirkiyeyê) ve ye.
Lushan (bajar)
Lushan, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Jiangxiyê de cih digire.
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 245.526 kesî
Baxcax
Baxcax, anku Baẍcax, gundekî bi ser navçeya Çinara Diyarbekirê ve ye.
Curières
Curières, komuneke departementa Avairona li başûrê Fransayê ye.
Suq
Suq, navê yek ji bajarên li parêzgeha Kûgîluyî û Buwêr Ehmedê ye, ser bi Rojhilatê Kurdistanê ve. Girêdayî dewleta Îranê ye. Girêdayî Herêma Suqe.
Curières
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Dûnik
Dûnik yan jî Dûnis, gundekî girêdayê navçeya Xelat a Bidlîsê ye.
Nossage-et-Bénévent
Nossage-et-Bénévent, komuneke li departmena Hautes-Alpes a li herêma Provence-Alpes-Côte d'Azur a li başûrê rojhilatê Fransayê ye.
Froidestrées
Froidestrées, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
1808
Jidayikbûn
(Kesen ku di vê salê de ji dayik bûn)
Mirin
(Kesên ku di vê salê de mirî ne.)
Qorî, Çinar
Qorî, gundekî bi ser navçeya Çinara Diyarbekirê ve ye.
Hesen Merakûşî
Al-Hassan Al-Marrakushi (bi berberî: ⵍⵃⴰⵙⴰⵏ ⴰⵎⵔⵔⴰⴽⵛⵉ) (dawiya sedsala 13-an) astronom û matematîknasê berberî ji Padîşahiya Marrakeşê bû. Ew bi taybetî di warê sêgoşenasî û stêrnasiya pratîk de girîng bû.
Ew nivîskarê gotareke berfereh li ser stêrnasiya gewherî û amûrên stêrnasî (roj, astrolab) bi navê Jamiʿ al-mabādiʾ wa’l-ghāyāt fī ʿilm al-miqāt (Berhevoka Prensîp û Armancên Zanista Demê) ye. Nîvê yekem ji hêla J. J. Sédillot ve di destpêka sedsala nozdehan de ji bo fransî hate wergerandin û di sala 1834an de piştî mirinê hate çap kirin. Ev niha wekî çavkaniya herî bêkêmasî ya li ser amûrên stêrnasî yên îslamî yên serdema navîn tê hesibandin. Di salên 1276–1282an de li Qahîreyê ev destan nivîsî.
Kempa Mamreşan ya Awaran
Kempa Mamreşan ya Awaran, anku Kampa Mamreşan a Awareyan (bi îngilîzî: IDP Camp Mamrashan), xîvetgeheke awareyan e ku dikevite qezaya Mamreşan, Şêxan, li parêzgeha Mûsilê (Başûrê Kurdistanê). Ev xîvetgehe di çiriya pêşîn a 2015an de hate vekirin.
Weyerbusch
Weyerbusch şaredariyeke navçeya (Landkreis) Altenkirchenê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Cemîla Celîl
Jiyan
Tevî xwendina li dibistana dehsala (1948-1958), çûye dibistana taybetî ya muzîka ya Alêksandr Spêndyaryan. Li vê dibistanê da Cemîla fêrî nota û lêdana ser piyano bûye. Cemîle di sala 1959 an da dibistana muzîkayê ya heşt sala jî xilas kiriye û li sala 1960 an da bûye xwendekara dibistana muzîka ya Romanos Mêlîkiyane. Di sala 1964 an da Cemîla Celîl dibistan xilas dike û diçe bajaroka Telîn ê (li Ermenistan ê, lê ku 12 gundê Kurda hebûn) û salekî li navenda bajarokêda di dibistana muzîkayê da dibe mamoste. Salên 1964-1967 an da Cemîla Celîl li dibistana dehsala ya Maksîm Gorkî da mamostatiya dersên muzîkayê dike. Cemîla Celîl xwendina muzîkayê berdewam dike û sala 1964 an da dibe xwendekara Konsêrvatora Êrîvanê ya Komîtas û li fakûltêya teori ya muzîkayê, heta sala 1969an pênc sala dixûne.
1967 an da dibe rêdaktor(berpirsyar)a beşa muzîka kurdî li Radyoya Êrîvanê bi zimanê kurdî. Ji sala 1967an heta sala 2002an Cemîle Celîl sî û pênc sala di radioya kurdî da karê xwe yê muzîkzaniyê berdewam dike.
Endamtî
Cemîle Celîl endama “Yeketiya Muzîkarên Sovyêt”ê bû û ya Ermenistanê ye. Endama yeketiya rojnemegerên Sovyêtê bû û ya Ermenistanê ye jî.
Çavkanî
http://portal.netewe.com/hevpeyvinek-taybeti-bi-mamosta-cemila-celil-ra/
Notzingen
Notzingen şaredariyeke navçeya Esslingenê ya herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Kopîç Serû
Kopîç Serû gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.
Kempa Rewange ya Awaran
Kempa Rewange ya Awaran, anku Kampa Rewange ya Awareyan (bi îngilîzî: IDP Camp Rawanga (Qadiya)), xîvetgeheke awareyan e ku dikevite qezaya Sêmêl, li parêzgeha Dihokê (Badînan, Başûrê Kurdistanê). Ev xîvetgehe di kanûna biçûk a 2014an de hate vekirin.
Mîrava, Mirgever
Mîrava, Mirgever gundekî ser bi nahiya Silîvanayê bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 712 kes (160 malbat) bûn.
Assérac
Assérac, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Buseck
Buseck şaredariyeke navçeya (Landkreis) Giessen li Hessen, Almanyayê ye.
Ogge
Ogge, goleke di nava sinorê parêzgeha Aust-Agdera Norwêcê de ye. Perava golê 89,85 km û bilindahiya ji asta deryayê 192 mêtre ye.
Sergelya
Sergelya, gundekî bi ser navçeya Çinara Diyarbekirê ve ye.
Qela Reîs
Qela Reîs, navê yek ji bajarên li parêzgeha Kûgîluyî û Buwêr Ehmedê ye, ser bi Rojhilatê Kurdistanê ve. Girêdayî dewleta Îranê ye. Girêdayî Herêma Çarûsae.
Bilbil û Împeratorê Çînê
Bilbil û Împeratorê Çînê (bi danî: Nattergalen) çîrokeke çêkirî ye ku ji hêla Hans Christian Andersen ve hat nivîsandin.
Naverok
Împeratorê Çînê ji pirtûkekê fêr dibe ku di împeratoriya wî de bilbilek heye ku bi taybetî xweş distirê. Berî wê, wî ji wê nizanibû. Digere li wê digere, wê dibîne û bi xwe re dibe qesra xwe. Ji strana bilbil pir hez dike. Împerator bilbilek çêkirî ji împeratorê Japonê distîne. Dûv re ev ji bilbilê rastîn, ku li ser direve tê hevyazkirin.
Çûka çêkirî di demekê de dişkê. Dema ku bilbilê rastîn vedigere û împerator ji mirinê xilas dike, împerator bêsînor spasdar e. Împerator neçar e sozê bide çûkê ku ji kesî re nebêje çûkekî wî yê piçûk heye ku her tiştî jê re dibêje, wê demê împerator dê çêtir be. Çûk tê wê wateyê ku ew ê di gera xwe ya di nav gel de tiştên ku dibihîse jê re bêje. Serê sibê, ji her kesî re şaş kir, împerator dîsa bi tevahî tendirist e.
Wergera kurdî
Çîrok ji hêla Aynûr Bozkurt ve dî vîdyoya çîrokî de li ser YouTubeê hatiye amade û pêşkeşkirin.
Kriens
Kriens, bajarekî Swîsreyê ye û yek ji bajarên kantona Lucerne ya herêma bi heman navê, kantona herêma Lucerneyê ye.
Gelhe
Li gorî daneyên salan hejmara gelheya bajêr wiha ye:
Keyaniya Bosniyayê
Keyaniya Bosniyayê Keyaniya Slaviya Başûr ya sedsalên 14 û 15an bû. sedsala li Balkan. Ew tenê beşek ji axa Bosniya û Herzegovîna îroyîn, lê di asta xwe ya herî mezin de jî deverên welatên cîranên îroyîn dihewand. Hem avabûna wê û hem jî hebûna wê ya nêzî 80 salî bi pevçûnên çekdarî, hema hema domdar guherînên erdnîgarî û guhertina tifaqan dihatin binavkirin. Keyanî bi dagirkirina herêmê ji aliyê Osmaniyan ve hilweşiya.
Aying
Aying şaredariyeke navçeya (Landkreis) Munîh li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Liliopsida
Yekqalikan (Liliopsida, Monocotyledonae) navê qismekê komên riwekan e, li ser riwekên kulîlkdar (Magnoliopsida, berê Angiosperma yan Magnoliophyta) tê hejmartin. Monocotyledonae bi grekî tê wateya yekqalik, yekqemûşk, lewra tovên van riwekan tenê qalikekê dihewînin.
Pirranî riwekên salane ne, kulîlk in. Di vê qismê riwekan de nêzîkî 60.000 riwek hene. Li Kurdistanê bi sedan riwekên vê qismê nebatê diçên.
Sîstematîk
Ev komên riwekan li ser yekqalikan tên hejmartin:
Froidmont-Cohartille
Froidmont-Cohartille, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
James Clerk Maxwell
James Clerk Maxwell (z. hezîran 1831 - m. 5 sermawêz 1879), matematîknas û fizîknasê teorîk ê Skot e. Tê gotin ku Albert Einstein di odeya xwe a ku tê de dixebite li dîwar wêneyê Michael Faraday, Isaac Newton û yê James Clerk Maxwell darde kiriye.
Le Monde diplomatique
Di mijdara 2009'an Le Monde diplomatique bi kurdî jî dest bi çapa kir. Le Monde diplomatique kurdî ji aliyê şîrketa IKMG (Independent Kurdish Media Group) tê çapkirin.
Afrîkaans
Li Afrîka Başûr tevlî kovara Die Vrye Afrikaan.
Almanî
Çapa almanî ji gulana 1995'an ve tevî rojnama taz her îneya duyem di mehê de bi tiraja 56.000 derdikeve. Lê çapa almanî serbixwe jî derikeve.
Kurdî
Ji mijdara 2009'an ve Le Monde diplomatique bi herdu zaravên kurdî, kurmancî û soranî, tê çapkirin. Çapa soranî li Başûrê Kurdistanê û çapa kurmancî jî li Ewrûpa tê belavkirin. Tiraja çapa kurmancî 3.000 e.
Navenda navçeya Kûgîluyî (nahiye)
Herêma Navendî ya Şaristana Kûgîluyî, yek ji herêmên ku bi Şaristana Kûgîluyî ve girêdayî ye. Herêm dikeve parezgeha Kûgîluyî û Buwêr Ehmed a Rojhilata Kurdistanê.
Dabeşkirina herêmî
Bajar: Dehdeşt
Bailly-en-Rivière
Bailly-en-Rivière, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Xelefbêglûy Olya
Xelefbêglûy Olya, gundekî ser bi navenda bajarê Xoda Aferîn li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Artêşa Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê
Artêşa Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê kurte ADYA ( berpirsên herî mezin a Hêzên Çekdar ên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê û operasyonên Artêşa leşkerî ye. Ew yek ji heft Karmendên Yekbûyî yên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê û wekî Artêşa Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê di nav destûra Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê de wek 2 Gotar, 2 Liq, 1 Şert û Qanûna Dewletên Yekbûyî, 10 Sernav, Binesernav B, Beş 301, Liq 3001 tê navnîş kirin. Wekî ku herî kevn û herî mezin (li pêşiya fermî) Şaxa leşkeriya Artêşa Amerîkî ya nûjen wê di rola Artêşa Navneteweyî de, ku di (14ê hezîranê 1775an) de ji şerê li dijî Şerê Şoreşgerê Amerîkî (1775–1783)— beriya Amerîkayê wek welatek sazkirin hatiye çêkirin. Piştî Şerê Şoreşa Kongreya Konfederasyonê di 3ê tîrmehê 1784an de ji aliyê Artêşa Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ava kirin, ku ji bo veguherandina Artêşa Navneteweyî diberdaxistin. Artêşa Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê xwe ji Artêşa Navneteweyî ve dîtin, û di destpêka 1775an de hêza saziya çekdarî ya damezirandinê ya xwe damezrandin.
Le Noyer, Hautes-Alpes
Le Noyer, komuneke li departmena Hautes-Alpes a li herêma Provence-Alpes-Côte d'Azur a li başûrê rojhilatê Fransayê ye.
Pizê
Pizê gundekî navça Rihayê wêranşarê ye.
Willroth
Willroth şaredariyeke navçeya (Landkreis) Altenkirchenê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Fernwald
Fernwald şaredariyeke navçeya (Landkreis) Giessen li Hessen, Almanyayê ye.
Kempa Şarya ya Awaran
Kempa Şarya ya Awaran, anku Kampa Şarya ya Awareyan (bi îngilîzî: IDP Camp Sharya), xîvetgeheke awareyan e ku dikevite qezaya Sêmêl, li parêzgeha Dihokê (Badînan, Başûrê Kurdistanê). Ev xîvetgehe di çiriya paşîn a 2014an de hate vekirin.
Golberan, Çinar
Golberan,, gundekî bi ser navçeya Çinara Diyarbekirê ve ye.
Dehdeşt Rojhilatî (gundistan)
Gundistana Dehdeşt Rojhilatî navê herêmeke gundistanî ye li Herêma Navendî ya Şaristana Kûgîluyî ku bi Şaristana Kûgîluyîyê ve girêdayî ye. Herêm dikeve nav parêzgeha Kûgîluyî û Buwêr Ehmed ya Rojhilata Kurdistanê
Mehmet Çağlayan
Mehmet Çağlayan miftiyekî mûşî ye ku di sala 1923 an de li bajarê Mûşê hatiye dinyayê.
Jînenîgariya wî
Zaroktiya xwe di medresa bavê xwe dersên Qur'ana Kerîm, lûxat, sarf û nehm xwendiye. Dûre çûye Medresa Norşînê. Li vir li ba Şêx Taqiyedîn û Şêx Maşûq ders standiye. Neh salî bênavber û xwendekarî giran hildane paşê çar sal leşkerî kiriye. Li gelek welatên misilman geriyaye û ji Makumlu Îbrahim Efendî, Mihemed Mahfuz Efendî û Yusuf Efendî (kesen zana) ders standiye. Sala 1949an de bavê wî wefat kiriye. Paşê Mehmet Çağlayan diçe gunde xwe. Wî re medresa bavê wî ra hata sala 1954an a xebat kir. Bi xwe miftîtî kiriye. Sala 1979an de li Niğdeyê ya teqawît bûye. Aniha li Stembolê niştecih e.
Berhemên wî
Celebî berhêma cihêreng hene. Di kovar û rojnameyan de nivîs û lêkolîne xwe diweşîne.
Tank
'Tank an jî zirêpûş ', bi teybetî amûreka topavêtinê ya Leşkerî ya. Cûra bi cûra awayên tankan hatina Çê kirin. Bi teybetî, Tankên zirhî û hwd jî hena. ev cûraya wan, çend ku gûla û ankû top li wan bikeve jî zêde zirerê nadê wan. Bi wê re, awayê tanka ku di karin di bin avê re herin lê av neçê hundurê wan jî hatina çê kirin. Tank, bo ku karibê di bejehîyê de jî were ajotin û herê hatina pêşnûma kirin.
Tank, weke amûreka leşkerî ya artişa bejehî ya lêxistinê ya. Hêza lêxistina wê jî, li gorî biçekkirin û cûreyên çekên ku têde bicih kirina mazin a. Bi teybetî, di şerê cihanê ê duyemin de, pirr modelên wan ên ku hêza lêdane wan xort bû hatibûbûna çê kirin. Hingî, awayê tankan ên ku dikarîn li bejehîyê û li deverên ku ne rast in weke rêyan re ku dikarîn werina ajotin hatina çê kirin.
Almanyaya Rojava
Almanyaya Rojava, pişti şerê cihanê ya duyem Almanya hate parçêkirin ji aliyê dewletên serfraz. Almanyaya rojava ya go di bin qontrola sowyeta de di sala 1949'a da hat damezrandin. Almanyaya rojhilat pişti 41 sali li ser piya ne sekini u di sala 1990 da bi Almanyaya federal re geha hev.
Almanyaya Rojava, Almanyaya Federal an jî bi fermî Komara Federal a Almanyayê (bi almanî: Bundesrepublik Deutschland), Warerê Cîhanê yê Duyemîn. Dewlet piştî Warerê Cîhanê yê Duyemîn li herêmê di bin kontrola Dewletên Yekbûyî, Keyaniya Yekbûyî û Fransa de hate damezrandin. "Almanyaya Rojava" behsa welatê ku ji sedsala 15 -an vir ve jê re Almanya tê gotin dike. Ew di encama dabeşbûna siyasî û erdnîgarî ya piştî Warerê Cîhanê yê Duyemîn de hate damezrandin, û ev nav wekî navek ku di qada siyasî de ji hêla DY û Keyaniya Yekbûyî ve ji sala 1949 heya 1990 -an hate bikar anîn (heya yekbûna Almanya Rojava û Rojhilat) ma. Almanya) ..
Ya ku nuha Almanya ye, Komara Federal a Almanya, welatek e ku ji 1949 -an heya îro heye, û navê "Almanyaya Rojava" têgehek e ku ji 1949-90 -an re tê bikar anîn; Komara Demokratîk a Almanya (bi almanî: Deutsche Demokratische Republik) di sala 1990 -an de piştî hilweşîna dîwarê Berlînê di 1989 -an de, bi Komara Federal a Almanyayê ve hate girêdan. Di navbera 1949 û 1990 de bajarê Bonn paytexta federal (Bundeshauptstadt) ya Almanyaya Rojava bû.
Oberboihingen
Oberboihingen şaredariyeke navçeya Esslingenê ya herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Chris Kutschera
Chris Kutschera (bi navê xwe yê rastî Paul Maubec ) (jdb. 13 gulan 1938,, Fransa – m. 31 tîrmeh 2017 , , Fransa), lêkolîner, nivîskar û rojnamevanê fransî bû ku bi taybetî li ser Rojhilata Navîn û kurdan xebat kir.
Jînenîgarî
Di de xwendina xwe kiriye û di sala 1960an de li Guatemalayê dest bi rojnamevaniyê kiriye. Kutschera bi gelek gotar û nivîsan di rojnameyên weke ', ', ' û ' derketiye pêşberî mirovan. Wî û hevjîna xwe Edith gelek pirtûkên li ser jiyan û serhildana kurd û Kurdistanê nivîsandine.
Chris Kutschera di de li Guéret (Fransa) çû ber dilovaniyê Xwedê.
Qamişlo
Qamişlo, bajarekî Başûrê Rojavaya Kurdistanê ye.
Bajarê Qamişlo bajarekî nû ye ku li ser zemîneke dîrokî ye ku, berî sînordanîna navbera Sûrî û Tirkiyê, ya bajarê Nisêbînê bû. Li gorî Samiyê Mele Ehmedê Namî, li ser zimanê bavê xwe, dibêje ku: "Frensî di 20 tebaxa sala 1926an de bajarê Qamişlo bi endezyariyeke pir rast û dirûst û bi destê endezyarekî frensî hat danîn û avakirin". Zemîna ku Qamişlo li ser wê hatiye avakirin pan û fireh e.
Niha nêzîkî 500.000 mirov tê de hene; 70% ji wan kurd in. Qamişlo qezaya parêzgeha Hesîçeyê ye. Li Qamişlokê balafirgeh heye, 6 km dûrî bajêr e.
Qamişlo dikeve navbera bajarê Serê Kaniyê (120 km li Rojava), bajarê Dêrikê (100 km li Rojhilatê) û Hesîçe (85 km li Başûrê Rojava). 30 km dûrî Amûdê ye, ji Dirbêsiyê jî 60 km (li rojava), ji Tirbespî 30 km û Rimêlan 60 km (li Rojhilatê) dûr e.
Qamişlo bi nav û darê Qamişloka Evînê ye.
Erdnigarî
Li nêzîkî Qamişlo, bi taybetî li devera Qereşokê, petrol heye.
Rewşa Hewayê
Semiarid keş û Deryaya Spî, havînê germ û zuha û di zivistanê de sar û baran e, û di bihara nerm û qûtkirin de baran e. Ji ber ku li herêma Qamişlo di havînê de dibe ku agirê ku di meha tîrmehê de dibe 41 °C, û di zivistanê de dibe 2 °C pileya germayê di meha kanûna paşîn de û carna kêmtir ji 0 °C dibe. Sedema damezrandina dibarîne, di saetên serê sibehê de. Sarbûna herî bilind di roja 11ê sibata a 2020an bû, sarbûn geha -6 °C. Germahiya herî bilind di roja 13ê tebaxa 2019 bû, germahî geha 47 °C.
Veguhastin û Gehandinê
Kêşandina gel a li bajarê Qamişlo ye. Gelek caran bi rêya xetên workflow predefined, ku ew ne bi mezinbûna taxi an jî bi wesaîtên biçûk û dihewîne 6 xetên li bajarê Qamişlo ku, xeta Kornîş, xeta Anteriye, xeta Hileliye, xeta Qanat Swês, xeta taxa tey û xeta Nexweşxaneya Wetenî û herweha ji ber ku xizmeta çend di navbera bajar û gundan xwe ji bajar, bajarok û gundan û di navbera navenda bajêr û parastina xetên tu bajarê Hesîçe li wir. Otombêlên Bajar caran kar di nav ofîsên taybet bi ser telefonê, ku tu metre taxi, lê pereyên texmînkirin ku ji aliyê dûr emir kir.
Otobûsên bi giranî kar ji bo veguhastina di navbera bajarê Qamişlo û li bajarên din û dest bi hemû ji Pullman Garage û piraniya xwediyên kompaniyên transport li parêzgeha nişteciyên parêzgeha Hesîçe bi xwe ne. Rê di girêdana li bajarê din wîlayetan xetên tirênê yê Qamişlo - Heleb û Qamişlo - Şam li ser bajarê Hesîçe, Deir al-Zor û Tedmur diçe, û li ser rê ya bajêr li ser sînorê Iraqê hene.
Helebê, û beşekî ji Qamişlo - Şamê, û beşekî ji Qamişlo - Elierbah an di bin navê trênê ji banliyoya Ev ji sê tewereyan ji qereqola Qamişlo trênê. Li navenda Qamişlo gumanan çêdike. Di dîrokê de, li bajarê Qamişlo li ser Railway Helebê - ". Iron Taurus line" Nisêbînê an di bin navê [2]
Li bajarê Qamişlo nîşana firokexaneya navnetewî KAC gor IATA, balafirgeha Qamişlo distîne geştên rojane navxweyî ji Şam, Beirut û Kuwait. Derve yê geştên demsalî yên ji Swêd û Almanya.
Dîrok
Şerê li nav beyna Ebasî û Emewî li cihe bajarê çêbû.
Li navberî sala 1914-1922 piştî qirkirina pitir ji 250.000 asûriyan li Tirkiyê û hatina asûriyan û herwesa kurdan, bi damezrandina îstgeheke trênê vî bajêr li sala 1925-1926an hat sazkirin.
Di meha avdara 2004an de leşkerên Sûriyê piştî raperîna gelê kurd li wê bajarî pêtir ji 30 kesan kuştin û bi sedan birîndar bûn û bi hezaran girtin.
Xanik, Xelat
Xanika Xelatê, gundekî girêdayê navçeya Xelat a Bidlîsê ye.
Pingxiang
Pingxiang, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Jiangxiyê de cih digire.
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 5.042.565 kesî
Avessac
Avessac, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Ormsavatnet
Ormsavatnet, goleke di nava sinorê parêzgeha Aust-Agdera Norwêcê de ye. Perava golê 12,87 km û bilindahiya ji asta deryayê 868 mêtre ye.
Kurdewari
Firoşgeha Kurdî ya navnetewî ya ser torê (Înternetê) kurdewari.com di 03.Gulan 2006 ê de li Almanya bajarê Frankfurtê hate avakirin. Saziya Kurdewarî bi navê www.kurdewari.com xebatekî navnetewî ya firoşgehiya Kurdî dimeşîne.Di vî warî de jî di karê xwe de dezgehekî bispore û xwedan azmûnekî salane. Em dikarin bêjin ku malpera yekem ya professional ya Kurdî ya firoşgehî ye. Di nava van çar salên destpêkêde bi taybet berhemên Kurdî; Muzîk, Film û Pirtûk gihandine Kurdên çardorê Cîhanê û valatiya mezin ya di vî warî de dagirtiye.
Kurdewari.com her sal xebatên xwe li gorî pêdivî û pêwistiyên daxwazvana û pêşketina teknîkî pêşde dibe û bersiva van pêşketinan dide. Ji ber vê yekê jî xebatekî serkeftî ya firoşgehiya Kurdewarî ye.Kurdewari.com di nava dema xebata xwe de bi taybet peywendiyên bazirganî, çandî, wêjeyî û kurdewarî li gel, produktion, nivîskar, hunermend, malperên Kurdî, pesindêr û kesên navdar çêkiriye û di vî warî de gihiştiye astekî mezin ya bazara karê Kurdewarî. Hertim xebatekî ji bo xizmeta Kurdewarî bingeh hatiye girtin ji ber vê yekê jî di warê daringî û dirafî de Kurdewarî hertim ketiye nava zehmetiyekî mezin de.
Lê di encamde Kurdewarî buye xwedî berhevekî mezin ya berhemên Kurdî û di dema nû de bi sîstema nû ve êdî bersiva hemî pêdivî û daxwaziyên Kurdên Kurdistanê û Cîhanê dide. Bi pêşketina derfetan ve êdî berhemên Kurdîstanê bi asanî li Ewrûpa, Emerîka û hemî deverên cîhanê bi rêka Kurdewarî.com têne belavkirin. Di dema nû de, tevayî pirtûkên Kurdî, yên kevin û yên nû di Kurdewari.com de dê bêne pêşkeşkirin. Di heman demê de muzîkên nû, bi tevayî zaravayên Kurdî yekser di Kurdewari.com de hun dikarin bibînin. Wekî dîtir jî Filmên Kurdî, Kurtefilîm, belgefilîm dê li ber destê webin. Kurdewarî wekî berê bi van berheman ve kêm namîne. Hun dê cil û bergên Kurdî, cemedanî û kefî, remzên Kurdî yên cûrbecûr, alayên Kurdistanê, berpêsîrk, xalîçe, gerdank, peyker û gelik berhemên Kurdewarî di Kurdewari.com de bibînin.
Êdî Kurdewarî dê ne firoşgeha Kurdewarî tenê bê. Dê ji bo Kurdan berhemên dîtir yên pêwist jî pêşkeş bike û bighîne çardorên cîhanê. Di dema pêş de dê bibe firoşgehekî mezintir û berhemên curbecûr yên elektronîk, yên cûda jî dê bêne firoştin.
Xala herî giring û serekî ewe ku Kurdewari.com ji bo gihandina berheman sînoran nas nake. Em dikarin berhemên ku hun dixwazin ji were bighînine kolanekî nava Bexdayê, nava Enqerê, nava Şamê jî. Çawan ji bo Kurdan sînor nînin, ji bo Kurdewarî jî sînor nînin. Hun bixwazin em alayên Kurdistanê ji were birêkin nava Enqerê jî, nava Bexdayê jî û nava Şamê jî. Ji bo ku bo we arîşe dernekevin emê hemî rêkên hinartinê biceribînin û rêka herî ewle ji bo we hilbijêrin.
Wekî din jî di warê kirînê de me sîstema xwe pêşde bir û ji bo we hesantir kir. Hun dikarin gelekî hesanî berheman bikirin. Bi rêka Paypal ê hun dikarin ji her devera cîhanê bûhayê berheman bighînine me. Em jî piştî ku bûha gihişte me yekser berhemê we ji bo we dihinêrin. Li Ewrupa û bi taybet Elmanya hun dikarin hesabê banqê bikar bînin. Ji welatên dîtir jî hun dikarin bi rêka paypalê bûha bighînine me.
Kurdewarî ji bo we kar dike, ne ji bo girfanê xwe, ne jî ji bo dewlemendbûnê, ku heya we ji berhemên Kurdî hebe hun dê vêya bizanibin. Ji ber vê yekê ji Kurdewari.com bikirin da ku em jî bihêz bibin û karibin berhemên Kurdî bighînine çardorên cîhanê.Kurdewari.com ji bo tevayî pirsên di serê we de û keşêyên we yê kirînê çareyan dibîne. Hun bêyî bersîv namînin. Bi hêviya ku em bi hevre karekî Kurdewarî yê hêja bikin.
Mîrdavûd
Mîrdavûd gundekî ser bi nahya Soma Biradostê bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 0 kes (0 malbat) bûn.
Olympique Lyonnais
Lyon Olympique Universitaire yaneyeke fransî ya futbolê ye û ligel Marseille yaneyeke futbolê ya fransîyê ya herî navdar e. Yarîgeha Lyonê Stade de Gerlandye
Kempa Şêxan ya Awaran
Kempa Şêxan ya Awaran, anku Kampa Şêxan a Awareyan (bi îngilîzî: IDP Camp Shekhan), xîvetgeheke awareyan e ku dikevite qezaya Şêxan, li parêzgeha Mûsilê (Başûrê Kurdistanê). Ev xîvetgehe di nîsana 2015an de hate vekirin.
Decazeville
Decazeville, komuneke departementa Avairona li başûrê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Doşmenzeyarî (gundistan)
Gundistana Doşmenzeyarî navê herêmeke gundistanî ye li Herêma Navendî ya Şaristana Kûgîluyî ku bi Şaristana Kûgîluyîyê ve girêdayî ye. Herêm dikeve nav parêzgeha Kûgîluyî û Buwêr Ehmed ya Rojhilata Kurdistanê
Koçer, Bane
Koçer gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.
Weşanên Doz
Weşanên Doz, bi tirki Doz Yayınları, weşanxaneyeke li Stembola Tirkiyê ye. Doz gelek pirtûkên bi kurdî weşandin.
Baierbrunn
Baierbrunn şaredariyeke navçeya (Landkreis) Munîh li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Cindy Sherman
Cynthia Morris Sherman (jdb. 19ê kanûna paşîn a 1954an) hunermendek amerîkî ye ku xebata wî di serî de ji xwe-portreyên wênekêşî pêk tê, xwe di gelek çarçoveyên cûda de û wekî karakterên xeyalî yên cihêreng nîşan dide. Ew bi taybetî bi rêze wêneyên xwe tê nasîn, ku tê de bi pirsên nasnameyê, rolên civakî û fizîka jin ve mijûl dibe.
Yekem xebata wê ya pêşkeftî bi Untitled Film Stills çêbû: Ew ji 70 wêneyên reş-spî pêk tê û Sherman tê de rolên jin ên tîpîk ên medyayê vedibêje (bi taybetî ji fîlmên hunerî û fîlmên B yên populer). Di salên 1980î de, wê fîlmên rengîn û çapên mezin amade kir û bêtir bal kişand ser cil, ronahî û derbirrîna rû.
Kurtejiyan
Cindy Sherman li Glen Ridge, Nû Jersey wek zaroka herî biçûk a 5 xwişk û birayan ji dayik bû û li Huntington, New York mezin bû. Bavê wê berhevkarê kamerayan bû û wekî endezyar xebitî û diya wê jî mamoste bû. Di deh saliya xwe de kameraya xwe ya yekem girt. Di payîza sala 1972an de wê li Buffalo li Beşa Hunerê ya Zanîngeha Dewletê ya New Yorkê dest bi xwendinê kir. D destpêkê de bi resim, xêzkirin û peykersaziyê re eleqedar bû; lê wê zû wênekêşî wekî navgîna hunerî keşif kir. Di sala 2012 an de katalogek ji karên wê yên wênekêş ên ku li zanîngehê hatin afirandin hate weşandin. Di sala 1974an de, dema ku ew hê xwendekar bû, wê digel Charles Clough û Robert Longo li Buffaloyê galeriya Hallwalls ji bo hunermendên serbixwe damezrand. Ew galerî îro jî heye û wê li wir di sala 1976an deyekem pêşangeha xwe lidarxist. Sherman îro wek endama Pictures Generation tê hesibandin, ku Louise Lawler, Barbara Kruger, Sherrie Levine û Richard Prince jî dikevin nav.
Piştî qedandina zanîngehê di sala 1976an de, Sherman mala xwe bara bajarê New Yorkê kir û hê jî li dijî û kar dike. Ew du caran bi hunermendê vîdyoyê Michel Auder re zewicî, lê her du zewac bi hevberdanê bi dawî bûn. Auder yekane kes e ku ji bilî Sherman bi xwe di wêneyên wê de xuya dike. Ji sala 2007an heta 2011an Sherman bi muzîkvan David Byrne re bû. Zarokên Sherman tune.
Koma Dîjle
Koma Dîjle ji hêla sê ciwanên Kurd Hecî, Semîh û Eskerî ve di sala 1998'an de li Amedê hate ava kirin. Koma Dîjle di sala 2006'an de bi navê "Ez Bimrim Dayê/Ax Li Min" albumek çêkir. Stranên di nav albumê de ev in; Ez Bimrim Dayê, Ax li Min, Gulşênî, Hemo, Hebeşo, Vî Erdîşî, Yarê, Şervan bûm, Qib Dîkilo,Îro Ber Êvarê, Hoy Nanay, Ha Bi Zerî. Koma Dîjle xebatên xwe li bajarê Amedê berdewam dike.
Küsnacht
Küsnacht, bajarekî Swîsreyê ye û yek ji bajarên kantona Zurich a herêma Meilenê ye.
Gelhe
Li gorî daneyên salan hejmara gelheya bajêr wiha ye:
Gandelu
Gandelu, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Heuchelheim
Heuchelheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Giessen li Hessen, Almanyayê ye.
Bîra Mehmedaxa
Bîra Mehmedaxa, Bîra Mehmed Aẍa, gundekî bi ser navçeya Çinara Diyarbekirê ve ye.
Xelefbêglûy Sofla
Xelefbêglûy Sofla, gundekî ser bi navenda bajarê Xoda Aferîn li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Fussballclub Zürich
Fussballclub Zürich (FC Zürich) yaneyeke Swîsre ya futbolê ye û ligel FC Basel yaneyeke futbolê ya Swîsreyê ya herî navdar e. Yarîgeha Zürichê Letzigrundye
Pozîsiyon 2023/24
<...>
Orcières
Orcières, komuneke li departmena Hautes-Alpes a li herêma Provence-Alpes-Côte d'Azur a li başûrê rojhilatê Fransayê ye.
Ohmden
Ohmden şaredariyeke navçeya Esslingenê ya herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Dehdeşt Rojavayî (gundistan)
Gundistana Dehdeşt Rojavayî navê herêmeke gundistanî ye li Herêma Navendî ya Şaristana Kûgîluyî ku bi Şaristana Kûgîluyîyê ve girêdayî ye. Herêm dikeve nav parêzgeha Kûgîluyî û Buwêr Ehmed ya Rojhilata Kurdistanê
Girêcana oidîpûs
Girêcanê oidîpûsî an jî kompleksa odîp navê konseptek e ku di psîkolojiyê de tê bikaranîn. Ev binavkirin ji aliyê Sigmund Freud ve hatiye derxistin.
Wate û bingeha oidîpûsê
Peyva Oidîpus ji mîtoseke Grekî tê. Bavê wî bi jina keyser re têkiliya cinsî datîne û Oidîpus jê çêdibe. Bav Oidîpûs dide şivanekî û ji palasa keyser dûr dixîne. Piştre bav keyser dikuje û xwe dike keyser. Oidîpûs li cem şivên mezin dibe û dibe xort. Dilê wî dikeve jina keyser lê nizane ew diya wî ye. Ji kerba dilê xwe her rê û mercê bikartîne û bi keyser (ango bavê xwe re) dikeve şer. Ne bav ne dê û ne jî Oidîpus hevûdu nasnakin. Oîdîpûs keyser dikuje bi jina wî re marî dibe (dizewice).
Bikaranîna Freud
Sigmund Freud, Carl Gustav Jung , Jacques Lacan li ser têkiliyên zarokan bi dê û bavê wan re lêkolînan dikin. Freud dibîne ku di 4 salî de zarokên law wekî dilketinê bala xwe berdidin dê û bi hestên dijminahî li bav mêzedikin. Herwekî keç jî dil dikeve bav û bi diya xwe re dikeve pevçûnê. Jung a keçan bi kompleksa elektrayê binavdike.
Gorî psîkologan her mirov di vê radeyê de derbasdibe. Divê ev pêvajo bêî ziyan û birînan derbas bibe. Bav û dê bi zanyarî tevbigerin û ne hestên zarokên xwe bişkînin, ne jî bi ya wan bikin.
Çavdêrîxane
Çavdêrîxane, resedxane, obzervatiwar an jî dîdevanxane, cihê ku esmannas ji bo agahiyên li esman çavdêrî dikin. Ji bo guhertinên di esman de û herekatên stêrkan û çavdêrîkirinê tên avakirin.
Girêcana oidîpûs
Însest û qedexeya wê
Zarok, dê û bav bi hev re sêgoşeya oidîpîk ava dikin. Freud û hevalên xwe dibînin ku ji demên arkaîk virde mirovan ev hestên oîdîpîk dîtine û bo xwe ji ziyanên wê biparêzin, qedexe kirine. Mirovahî fêrî wê bûye ku nakokî di navbera xweza û însestê de hene û ev agahiya fêrbûyî derbasê binhişarê bûye.
Di dîrokê de însest hebûye. Bo mînak keyên Egîptê (Misir) bi xûşk birayên xwe re marî bûne (zewicîne) û ev marîbûn wekî çekekî desthilatdariyê jî hatiye bikaranîn.
Di xwezaya mirovan de hestên oidîpîk hene û zarok ji ber ku superegoya wan qels e, hestên xwe didin der. Pêwîst e, dê-bav viya mezin nekin, hestên zarokan asteng nekin û birînên derûniyê di wan de peyda nekin. Divê bihêlin ku zarok vê demê bêî qeza û bela derbas bikin, bijîn.
Kastrasyon (sinet an jêkirina organên zayendî)
Hestên oîdîpîk zarokên bêî zanebûn, dixe nava tirsa cezakirinê. Zarok vê cezayê wekî kastrasyonê xeyal dikin û ditirsin. Pispor di pêvajoya kompleksê de, sinetkirina lawan baş nabînin. Lewra zarok difikirin ku ceza bicih hatiye û ew êdî ne bi giştî mêr in. Ev yek li ser psîkolojiya lawan bandorên neyînî dihêle. Mixabin ji ber baweriya olî, li civakên Îslamê gotûbêjkirina sinnetê tabûyek e, qedexe ye. Hin kes, pasîvîzm û paşdemayîna Asyaya nêzîk, hinekê bi wê ve jî girêdidin.
Jacques Lacan jî ya Freud dipejirîne lê ew bandora kompleksê zêde nabîne. Dibêje ev efsaneyek e, rast e hestên oidîpîk hene lê ji bo însestê ev ne bes in û ne jî ferz in. Ji bo însestê neuroz û sedemên din pêwîst in.
Erich Fromm ne wekî Freud difikire. Ew hestên oidîpîk wekî potensiyala fêrbûyî ya îsyankariyê dibîne. Dibêje bi van hestan zarok li dijî otorîteya dê-bavê, kesayetiya xwe û naskirina kesayetiya xwe dixwazin, diparêzin.
Girêdanên derve
–
Wölmersen
Wölmersen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Altenkirchenê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Mîrşikarlû
Mîrşikarlû gundekî ser bi navenda bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 351 kes (97 malbat) bûn.
Kempa Bêrsivê 1 ya Awaran
Kempa Bêrsivê 1 ya Awaran, anku Kampa Bêrsivê 1 ya Awareyan (bi îngilîzî: IDP Camp Bersivy 1), xîvetgeheke awareyan e ku dikevite qezaya Zaxo, li parêzgeha Dihokê (Badînan, Başûrê Kurdistanê). Ev xîvetgehe di çiriya paşîn a 2014an de hate vekirin.
Bekuya Xerabe
Bekuya Xerabe, gundekî bi ser navçeya Çinara Diyarbekirê ve ye.
Barûya Willis
Barûya Willis, Birca Willis (bi îngilîzî: Willis Tower), balexaniyekî ji hesin e ku di cîhanê de mîna sembola Chicagoyê tê nasîn. Navê wê yê berê (1973-2009) Barûya Sears bû, pişt re di 16ê tîrmeha 2009an de nav ji aliyê Grûpa Willis ve hat guhertin bo Barûya Willis.
Avahiya bi 108 qatan 442 m bilind e. Tîma muhendîsê Fazlur Khan û avahîsazê Bruce Graham di sala 1973an de projeya avakirina wê temam kir.
Patnos, Xelat
Patnosa Xeltê, gundekî girêdayê navçeya Xelat a Bidlîsê ye.
Sermiyan Mîdyat
Sermiyan Mîdyat, (Enqere) Lîstikvan, derhêner, senarîst û şanogerekî Kurd e. Mîdyat bi koka ji navçê ya Mîdyat a Mêrdînê ye lê li Enqereyê hatiye dinê.
Basse-Goulaine
Basse-Goulaine, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Sermiyan Mîdyat
Jînenîgarî
Sermiyan Mîdyat, di 2 ê Kanûna 1974 an de li Enqereyê ji dayik bû. Midyat di sala 1998an de bi ezmûn beşdarî perwerdeya Şanoya Nobedar nû û (Lîstikvan ên asta navîn) ji lîstikvanên wek Ferhan Şensoy, Derya Baykal, Rasîm Oztekîn û Tuncel Kurtiz perwerdeya şanoyê dît. Mîdyat di sala 1998an de li Navenda Perwerdeya Gel a Kadikoyê şanoya akademîk xwend. Piştî ku sê salan beşa kîmyayê ya Fakulteya Endezyariyê ya Zanîngeha Stenbolê xwend û di sala 1994an de ket hundir û derbasî Fakulteya Karsaziyê bû Li Navenda Perwerdeya Giştî ya Kadikoyê weke aktor û alîkarê derhêneriyê kar kir. Piştre bi lîstikvanên wek Haluk Bilginer û Zuhal Olcay re xebitî.
Di 2 lîstikên cuda de wek lîstikvan di Atolyeya Lîstikê de cih girt. Mîdyat ku di gelek fîlm û rêzefîlman de derketiye pêşberê û bi rola xwe ya weke (bi tirkî) Arıza Hamza ya di rêzefîlmê Emret Komutanım de bal kişand. Di sala 2007an de lîstika yekemîn a şanoyê bi navê Oyunbozan (lîstikxirabkar), 9 Mehên Dawî nivîsand û derhênerî kir. Her wiha helbestên stranên Kulîlkên Lemonê yên ji aliyê Mustafa Cecelî tê gotin û strana Birîna Dil ji aliyê Ozcan Denîz ve tê gotin,  Sermiyan Mîdyad nivîsîye.
Mîdyat di hevpeyvînekê de di derbarê jiyan û zaroktiya xwe wiha anî ziman "Di sala 1980î de ez zarokek 6 salî bûm; Bavê min ji ber ku (nêrîna siyasî) çepgi û ku Kurd bû di girtîgehê de bû. Min ew tenê di demên cejna de di girtîgehê de didît. Min heta 16 salî nedikarî bibêjim navê min kurdî bû. Dema mirov ji jiyaneke bi vî rengî tê, bi vî rengî li jiyanê dinêre; Tu dibî pirsgirêk. Hinek jiyana xwe di komedî, hinek bi drama, hinek jî bi tengezariyê, bi vî awayî tînim ziman"
Druelle Balsac
Druelle Balsac, komuneke departementa Avairona li başûrê Fransayê ye.
Baons-le-Comte
Baons-le-Comte, komuneke departmena Seine-Maritime ya li herêma Normandiyayê ye ku li bakurê Fransayê ye.
Suq (nahiye)
Suq, yek ji nahiyeyên ku bi navçeya Kûgîluyî ve girêdayî ye. Herêm dikeve parezgeha Kûgîluyî û Buwêr Ehmed a Rojhilata Kurdistanê.
Dabeşkirina herêmî
Bajar: Suq
Rihayî (devok)
Urfî an rihayî devoka kurmancî ya herêma Rihayê u Semsure ye. Ev devok nêzîkê kurmanciya li navçeya Kobanê ya ku dirêjiya deştê Sirûcê ye. Lê hejmarên kobaniyan wek yên kurmanciya navîn in.
Axaftin
Gelek caran tîpa a wek tîpa o tê gotin. Car caran tîpa e jî wisa tê gotin.
Mînak: Hevoka "Ez dixwezim ji te re bêjim ku tu neçî mal" wisa tê xwendin:
Østre Grimevann
Østre Grimevann yan jî Austre Grimevannet, goleke di nava sinorê parêzgeha Aust-Agdera Norwêcê de ye. Gol, li ber Rêya E18 cih digire. Perava golê 30,28 û bilindahiya ji asta deryayê 43 mêtre ye.
Gauchy
Gauchy, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Almazán
Almazán şaredariyeke li parêzgeha Soriya ye, li Kastîlya û Leyonê, Spanya.
Kox Hecîkerîm
Kox Hecîkerîm gundekî rojhilata Kurdistanê ye ku girêdayî bajarê Bane ye.
Ruichang
Ruichang, bajarekî di asta parêzgehê de ya welatê Çînê ye û di herêma Jiangxiyê de cih digire.
La Chaux-de-Fonds
La Chaux-de-Fonds, bajarekî Swîsreyê ye û yek ji bajarên kantona Neuchâtelê ye.
Ruichang
Gelhe
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 1.854.510 kesî
La Chaux-de-Fonds
Gelhe
Li gorî daneyên salan hejmara gelheya bajêr wiha ye:
Wettenberg
Wettenberg şaredariyeke navçeya (Landkreis) Giessen li Hessen, Almanyayê ye.
Dengbêj Gulê
Dengbêj Gulê di dawiya 1700î, destpêka 1800î de li Agirî û herêma Serhedê jiyaye dengbêja kurdî ye lê bi xwe ne Kurd e.
Pirr kes di wê baweriyê de ne ku ew jina Evdalê Zeynikê an jî hemdemiyê wî bûye. Gulê Fileh an jî Kurdeka nemisilman bûye. Pirraniya stranên dilan ên herêma Serhedê ji devê Gulê hatiye strandin. Evdal bi xwe di hîç straneke xwe de nabêje Gulê jina wî ye. Navê jina Evdal Eyşê bûye. Evdal wê di stranên xwe de wekî "dilketiya xwe", "dengbêja navdar" binavdike.
Îrînî Merkûri
Îrînî Merkûrî (bi yewnanî: Ειρήνη Μερκούρη, bilêvkirin  [iˈrini merˈkuri]; li Ilion, Atîna, di 26'ê gulana 1981'an de ji dayik bûye) stranbêjeke pop û laîko ya yewnan bi eslê xwe roman e.
Jiyana berî
Merkûri li Ilion a  Atîna ji dêûbavên Romanên Yewnanistanê ji dayik bû û mezin bû. Wê ji biçûkatiya xwe de bi stranbêjiyê bal kişand  û di heft saliya xwe de hemû stranbêjên ku di wêneguhêzê de dît hevand.
2001 - 2003: Albûma debût û Meine Mazi Mou Apopse
Îrînî Merkûri bi Sony Music a Yewnanistanê re peymanek navîşand û yekem albûma xwe ya solo Na Fysai I Anixi di çiriya paşîn 200an de tomar kir.Di çarçoveya vê albûmê de wê dubêjek bi Antonis Remos bi sernavê "Dio Mas" û guhertoyek yewnanî ya strana fransî "Si Tu Ouvres Tes Bras" bi sernavê "Iparhi Kai Theos" stranand.
Di albûmê de bi tevahî 12 stran hene ku di nav wan de serkeftiyan "Syntelia" û "Foties Anapste" hene.