cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Benzoic acid
Dîrok
Di sala 1875 de Salkowski qewareya antifungal a benzoic acid dîtin, ku ji bo demek dirêj di parastina fêkiyên cloudberry-ku ji benzoate-ve tête bikar anîn hate bikar anîn.
Ew her weha yek ji wan kîmyewî ye ku di castoreum de tê dîtin. Ev kompleks ji qamyonên castor ên Bever a Amerîkaya Bakûr kom dibe.
kanî
Qeretûriq
Qeretûriq gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Wîkîpediya swêdî
Wîkîpediya swêdî, (bi swêdî: svenskspråkiga Wikipedia) malpera wîkîpediya bi zimanê swêdî ye.
Niha di Wîkîpediya swêdî de gotar,  endam û  rêveberên malperê heye.
Girêdanên derva
malpera wîkîpediya swêdî
Qiran, Sincik
Qiran (bi tirkî: Pınarbaşı), gundekî bi ser navçeya Sincika Semsûrê ve ye. .
Bréviandes
Bréviandes, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Çardîwar, Bokan
Çardîwar, Bokan gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 144 kes (31 malbat) bûn.
Moisselles
Moisselles, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Lîsteya bajarên ku li ser heft giran hatine avakirin
Bajarên Heft Giran sernavê hin bajarên dinyayê ku îdîa dikin, bi taybetî Roma û Stembolê, ku li ser heft giran hatine avakirin.
Montgeroult
Montgeroult, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Brévonnes
Brévonnes, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Xanedana Ming
Xanedana Ming (çînî: 明朝, "Míng Cháo") xanedaneke ku di navbera 1368-1644 de li Çîn ê hukumdar bû. Xanedan ji alîyê gelê Han hate damezrandin.
Ew ji hêla Zhu Yuanzhang di sala 1368an de li bajar ê Nanjing hate damezrandin. Navê din yê Zhu Yuanzhang, Ming Taizu ye. 31 sal li ser text sekinî. Wî ji bo desthilatdariya împeryal û navendîparêziya feodal xurtir bike, gelek vezîr û kesên bi nêrînên cûda yên ku beşdarî sazkirina xanedanê bûn, da kuştin.
Piştî mirina Ming Taizu, neviyê wî Jianwen hate ser text. Lêbelê, Împerator Jianwen ji hêla apê xwe, Zhu Li ve ji text hat durxistin. Zhu Li xwe wekî împerator îlan kir di sala 1421an de wî Beijing xist paytext.
Serhildanên gund îyan di sedsala 17an de çebûn. Serhildanên li gundan derdikevin zêde bun. Pîştî karesateke ku li parêzgeha Shanxi di 1627an de pêk hat, bi darê zorê to bac hate hildan û ev bû sedema serhildanên gundîyan. Artêşa serhildanê, di nav de ku bi sed hezaran gundî beşdar bûn, di 1644an de ketin bajarê Beijing ê. împerator Cong Zhen xwe darvekir. Bi vî avayî xanedana Ming têk çu û xanedana Qing derket holê.
Qerehacîlû
Qerehacîlû gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Fleury-la-Rivière
Fleury-la-Rivière, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Heseynka
Heseynka. gund li herêm a Farqîn'ê. Heseynka gundekî ser behre ku behra wî pir mezine. Wextakî jiber barajê binê aveda maye. Hetanî qu mezelên(gorên) gundîyan ji binê avê dane. Heseynka alimê xora te nazkirin. Grîdayî eşîra Xelika ne.
Çat, Sincik
Çat (bi tirkî: Çat), gundekî bi ser navçeya Sincika Semsûrê ve ye. .
Briel-sur-Barse
Briel-sur-Barse, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Dittenheim
Dittenheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Weißenburg-Gunzenhausen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Alyson Hannigan
Alyson Lee Hannigan, ( li Washington, District of Columbia, DYA) lîstikvan û pêşkêşvanê televîzyonê amerîkî ye ku bi rola xwe yê bi navê Willow Rosenberg di rêzefîlma televîzyonê Buffy the Vampire Slayer di salên 1997 û 2003an de û rola bi navê Lily Aldrin di sitkoma How I Met Your Mother di salên 2005 û 2014an de tê zanîn.
Montigny-lès-Cormeilles
Montigny-lès-Cormeilles, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Alyson Hannigan
Jînenîgarî
Hannigan li Washington, DC wekî yekem zarokê Emilia (Posner) Haas ku karmenda nekêşbarê ye û Alan Hannigan ku qemyonvan e, ji dayik bûye. Bavê wê bi eslê xwe îrlandî ye û dayika wê bi baweriya cihû ye. Hannigan di çar saliya xwe de di reklaman de dest bi kariyera xwe kiriye û di 11 saliya xwe de çûye Hollywoodê.
Hannigan bi diya xwe re jiyaye û beşdarî Dibistana Bilind a North Hollywood dibe. Dema ku diçe serdana bavê xwe li Santa Barbara, bi awayekî serfirazî ji beşdarî berbijariya dibe. Piştî xwendina xwe yê lîseyê, diçe Zanîngeha Dewleta Californiayê di beşê psîkolojiyê de dîploma xwe wergirdigire.
Florent-en-Argonne
Florent-en-Argonne, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Qerehacî Olya
Qerehacî Olya gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Ma Yize
Ma Yize (çînî: 馬依澤, wergera çînî a teze: 马依泽, erebî: ما ييتزو jdb. 910 - m. 1005) yek ji astronomên misilman yê serdema navîn e.
Huizhou
Huizhou, bajarekî di asta wîlayetê de ya welatê Çînê ye û di herêma Guangdongê de cih digire.
Gelhenasî
Li gorî daneyên sala 2010an hejmara niştecihên vî bajarî digehêje 4.598.402 kesî
Ma Yize
Li gorî hinek çavkaniyên çîniyan ew bi koka xwe erebê ji Yemenê bû. Tê texmînkirin ku ew di bin bandora Bettanî û Ebû Muhemmed Hemdanî de maye.
Brienne-la-Vieille
Brienne-la-Vieille, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Rêya Armûşê
Rêya Armûşê yan Rêîpeg, navçeyeke bajarê Wanê ye. Di 11ê mijdara 2012an de, di encama dabeşkirina navenda Wanê ya li gorî qanûna bi hejmara 6360 a MMNTyê, bûye navçeyek.
Ettenstatt
Ettenstatt şaredariyeke navçeya (Landkreis) Weißenburg-Gunzenhausen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Darbiser
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 222 kes (40 malbat) bûn.
Brienne-le-Château
Brienne-le-Château, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Qerehacî Sofla
Qerehacî Sofla gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Montlignon
Montlignon, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Fontaine-Denis-Nuisy
Fontaine-Denis-Nuisy, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Kotan
Kotan (bi tirkî: Subaşı), gundekî bi ser navçeya Sincika Semsûrê ve ye. .
Siltanê Misrê
Siltanê Misirê, piştî damezrandina Xanedaniya Selahedîn a Eyûbî di sala 1174an de heya dema dagirkirina Osmaniyan a Misirê di sala 1517an de, di destê mîrên Misrê de bû. Di encamê de sultanên Eyûbî û paşê Memlûk jî wek Siltanên Sûriyê hatin hesibandin. Ji sala 1914an pê ve, sernav careke din ji hêla serokên xanedana Muhammed Alî ya Misir û Sûdanê ve hate bikar anîn, paşê di sala 1922an de sernavê Qralê Misir û Sûdanê hate guhertin.
Xanedana Memlûkan
Di sala 1250 de, Eyûbî ji aliyê Memlûkan ve hatin hilweşandin, ku xanedana Behrî ava kirin û mîrên wan jî sultanî hildan. Sultanên Bahrî yên navdar Qutuz, ku di Şerê Ain Jalut de artêşa Mongol a dagirker Hulagu têk birin, û Baibars, ku di dawiyê de bermahiyên paşîn ên Padîşahiya Xaçperestan a Orşelîmê vegerandin, hene. Bahrî paşê ji hêla komek Mameluke ya dijber ve hatin hilweşandin, ku di sala 1382-an de xanedana Burji ava kir.
Xanedaniya Eyûbî
Beriya Serhildana Selahedîn, Misir navenda Xîlafeta Fatimiyan a Şîa bû, di dîroka Îslamê de tekane dewra ku xîlafetek ji aliyê endamên şaxa Şîa ya Îslamê ve dihat birêvebirin. Fatimiyan demeke dirêj dixwest ku Xîlafeta Ebasî ya Sunnî ya li Iraqê bi temamî bi cih bikin, û wek hevrikên xwe yên Ebasî wan jî navê Xelîfe girtibûn, ku nûnertiya wan a bilindtirîn statuya di nav hiyerarşiya îslamî de dikir. Lêbelê, di sala 1169 de, bi desthilatdariya Selahedîn re, Misir vegeriya nav sûnnî û Xîlafeta Ebbasî. Selahedîn Xelîfeyê Ebbasî wek serwerê xwe yê teorîk nas dike, di sala 1174an de sernavê Sultan girtiye, her çend ji vê gavê heta dagirkirina Osmaniyan, desthilatdariya herî bilind di xelîfetiyê de dê biçe destê Siltanê Misrê.
Juan Guillermo Almeida
Juan Guillermo Almeida jî wek JG (z. 1986, La Habana, Kûba), hunermendekî stranên dansa Kûba ye ku jiyana wî ya hunerê bi koma reggîton Gente de Zona ye. Raserî Lîsansê Qanûnê di sala 2010 an de dest pê kir.
Rêgehê hunerî
Dema ku Juan Guillermo biçûk bû, pir eleqeya stranê dikir. Bavê wî Fermandarê Şoreşa Kûbayê Juan Almeida Bosque jî yek muzîkvan û muzîkarê vê rê bû, ku ji aliyê stranên cihanê hate dorpêçkirin. Tevî ku ev daxwaza wî ya ji zarokatiya xwe de hate guherandin, 21 salan de li stranê cih digirin û dema sêyem-salî karîyera qanûnê bû ew tevlî koma reggîton ya Kubayê Gente de Zona bûn.
Ji ber ku ew biryara ji bo perwerdehiya muzîkê bigire, dest bi xwendina stranan kiriye. Di dawiya sala 2009an de ew di koma çepgir û berfireh de li ser serpêhatiyeke afirandina projeya xwe li ser 26 kanûna pêşîn yên ku wê salê bûn.
Carlo Ancelotti
Carlo Ancelotti (z. 10 Pûşper 1959, Reggiolo ) lîstikvan û rêveberê berê yê fûtbolê yê İtalianî ye. Ana tîma Real Madrid'e ye.
Juan Guillermo Almeida
Rêgehê hunerî
Armanca wan ji bo avakirina komeke ku nikaribû deyne û şiroveyên bi taybetî stranên dansa Kubayê populer bû. JG enîyan salsa, Timba û heta reggîton dilîze.
Carlo Ancelotti
Carlo Ancelotti serokê Real Madrid e. Ew ji xortbuna xwe vêda nava fitbolêdaye. Li Îtalyaye ji dayîk bûye û di tîma Îtalyanî de jî leystikvaniyê kirîye.
Ancelotti yekane rêvebir e ku 4 caran Lîga Şampiyonan a UEFAyê serketîye. (2 caran bi Milan re, 2 caran bi Real Madrîdê re). Ew jî yek ji 7 kesan e ku hem kesek lîstikvan û hem jî kesî rahêner Kûpaya Ewropayê bi dest xistiye.
Juan Guillermo Almeida
Rêgehê hunerî
Ew vîdyo klîp di 51emîn salvegera Komîteyên Parastina Şoreşê (CDR) de beşdar bûn. Li gel gelek hunermendên Kûbayê ku li minasebetan bûn.
Carlo Ancelotti
Wî li Parmayê wekî midfielder dest bi futbolê kir û di sala 1979-an de alîkariya tîma xwe kir u derxist Serie B. Di demsala paşîn de, ew derbasî Romayê bû, li wir 1 şampiyoniya Lîga û 4 Kupayên Îtalytalyayê bi dest xist. Salên dawî yên kariyera xwe li Milano derbas kir, li wir 2 sernavên lîga û 2 Kupayên Ewropî bi dest xistin. Ancelotti 26 caran ji bo tîma neteweyî ya Îtalyayê dilîze, di sala 1988an de beşdarî Şampiyoniya Ewropayê û Kûpaya Cîhanê ya 1990an bûye.
Juan Guillermo Almeida
Rêgehê hunerî
Juan Guillermo çendîn konser di parêzgehan de pêk hatiye. Di eniya sêyemîn de li cihê ku maye ji bavê xwe lîst. Di xebatên siyasî de ji Wezareta Karên Hundir, Girtîgeha Jinan a Rojava, Ezmûnên Yektakirin û ji aliyê raya giştî ya gelek bi xêrhatin wek hatiye dîtin.
Carlo Ancelotti
Wekî rêveber, wî ji bo Reggiana, Parma, Juventus, Milan, Chelsea, Paris Saint-Germain, Real Madrid, Bayern Munich, Napoli, Everton û dîsa Real Madrîd xebitî û li Îtalytalya, Îngilîstan, Fransa, Spanya û Elmanyayê sernav bi dest xist. yekane antrenor e ku di van 5 lîgên mezin ên cihêreng de şampiyoniyê bi dest xistiye. Ew niha rêveberê Real Madrid CF ye.
Çavkanî
https://www.realmadrid.com/en/football/squad
Fontaine-en-Dormois
Fontaine-en-Dormois, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Montmagny, Val-d'Oise
Montmagny, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Fontaine-sur-Ay
Fontaine-sur-Ay, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Texinkar, Sincik
Texinkar (bi tirkî: Taşkale), gundekî bi ser navçeya Sincika Semsûrê ve ye. .
Qerece Qiye
Qerece Qiye gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Daregirdle
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 68 kes (15 malbat) bûn.
Brillecourt
Brillecourt, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Daşaxl
Daşaxl gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 182 kes (62 malbat) bûn.
Montmorency, Val-d'Oise
Montmorency, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Duki
Mauro Ezequiel Lombardo (Almagro, Arjantîn; 24 hezîran 1996,), ku wekî Duki çêtir tête nasîn, stranbêjek Arjantîn, rapper û kompozîsyona aranjorê rapê ye.
Qerece Qiya
Qerece Qiya gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Komîteyên Parastina Şoreşê
Komîteya Parastina Şoreşê di 28'ê rezberê, 1960 li bajarê La Habana ji bo pêkanîna erkên haydariya kolektîf li dijî destwerdana ji derve û bi rola kirinên nearamkirina Pergala Siyasiya Kûbayê de hate damezrandin.
Ev hêza herî xurt ya ji rêxistinên Kubayê dewletê yên ku ji seferberiya ji alîgirên Şoreşa wekî yek ji armancên sereke yên wê ye. Erkên jî li tenduristî, paqijî bibin, piştgiriya aborî û ji bo beşdarîya welatiyekî li deverên cuda, wek beşdarbûna di hilbijartinên an civînan. Berî damezrandina CDR bû, gelek rêxistinên bi armancên cuda yên ku bi çêkirina rêxistina komî ya nû yekgirtî bûn.
Avahî
Avahiya xwe ya navendiyê; Her astengkirina CDR xwe bi xwe bûye, û serokên ji CDR ji hev astengkirina pêkanîna CDR yên li parêzgeha û neteweyî bûn. Di organên neteweyî beden û bedenên kargerî ew in: Kongre, Dezgeh û Sekreteriya Rêveberiyan. Ev nêzîkî 7.6 milyon endamên wî welatiyên li ser 14 salan ji temenê (ji bo tevlî mercê ku rêxistina jênager) bûn. Komîteya Şoreşa Parastinê, bi hêza ji bo parastina sosyalîzmê di çavkaniya bêrawestan xebatên ji bo gelê Kûbayê rêxistin kirin.
Bucey-en-Othe
Bucey-en-Othe, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Buchères
Buchères, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
La Forestière
La Forestière, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Qeretepe, Miyane
Qeretepe gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Francheville, Marne
Francheville, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Şehzade Mistefa
Şehzade Mistefa ( bi Zimanê osmanî : ﺷﻬﺰﺍﺩﻩ ﻣﺼﻄﻔﻰ), (z. 1515, Manîsa - m. 1553, Qonye) şehzadeyekî Împeratoriya Osmanî bû. Kurê Siltan Silêmanê Qanûnî û Mahîdewran Siltan e.
Bûlwara Bangabandhu
Bûlwara Bangabandhu, Kolana Bangabandhu (bi tirkî: Bangabandhu Bulvarı) kolanek e li Enqereya paytexta Tirkiyê. Navê kolanê ji navê bavê damezrînerê Bangladeşê Bangabandhu ye.
Farman Muhammed
Farman Muhammed bi navê nasnameyê Farman Muhammed ,( li gundê Bawa Qub (Koye, Hewlêr) nivîskar, pêşkêşvanê televîzyonê û rojnamevanekî kurd e.
Bûlwara Bangabandhu
Di destpêkê de navê kolanê "Bangabandhu Şêx Mucîburrehman" bû, lê di 9ê çiriya paşîn a 2020an de nav ji aliyê meclisa bajarê Enqereyê ve hat kurtkirin bo kolana Bangabandhu. Peykerê Bangabandhu û parkeke bi navê wî hene.
Şehzade Mistefa
Şaredarîyên Saruhan, Amasya û Qonye kirîye. Hatî sûckirin ji îsyankirina bavî xwe; Di dema artêşa osmanîyan a ku diçû sefera Naxçiwanê li Qonye vêzdikir li otaxa padîşêh hate fetisandin. Qetla xwe ji sûca îsyankirina dûgelê ye; lakîn gotûbêj hene di mijara delîl û şahîdan. Hinik dîroknas îdîa dikin ku Xurrem Siltan ji bo kurekî xwe derkevê têxt pusu kirîye Şehzade Mustafa û mirina wî amade kirî ye. Hinik dîroknas îna dikin ku Şehzade Mustafa bêsûc e.
Farman Muhammed
Jînenîgarî
Farman Muhammed di sala 1982an de li navçeya Koye a Hewlêrê li gundê Bawa Qubê ji dayik bû. Dibistana seretayî, navîn û lîse li Hewlêrê xwend. Ji sala 1999'an ve wekî fotogir gav avêt qada çapemenî û ragihandinê. Paşê li televîzyona Azadî ya Hîzbî Şûî demeke kin kar kir. Dûre derbasî televîzyona Kurd-SAT'ê bû. Li televîzyona Gelî Kurdistan jî pêşkêşvaniya bernameya Xoliyayî Lawan kir. Li kanala Firat a Erebî û UM a erebî, dûre jî li NRT weke bêjer û nûçegîhan heta 2015'an xebitî. Li Newroz TV li Stockholmê jî demekê kar kir. Niha jî li Stêrk TV weke bêjer û bernameçêker xebata xwe didomîne.
Şehzade Mistefa
Di sala 2005'ê Walîtîya Amasyayê peykera mumhingiva Şehzade Mustafa çêkir. Ji vê peykerê li cîhanê tenê li Muzexaneya Şehzade hêye.
Montreuil-sur-Epte
Montreuil-sur-Epte, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Daşbend
Daşbend gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 2000 kes (222 malbat) bûn.
Montsoult
Montsoult, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Qerebax, Miyane
Qerebax gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Höttingen
Höttingen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Weißenburg-Gunzenhausen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Le Fresne, Marne
Le Fresne, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Mours
Mours, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Wîkîpediyaya bi portûgalî
Wîkîpediyaya bi portûgalî (bi portûgalî:Wikipédia em português, Wîkîpediya bi portûgalî), malpera Wîkîpediya bi zimanê portûgalî ye.
Haundorf
Haundorf şaredariyeke navçeya (Landkreis) Weißenburg-Gunzenhausen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Wîkîpediyaya bi portûgalî
Li gorî daneyên 9ê gulana 2020an di Wîkîpediya bi portûgalî de 1.031.061 gotar, 2.402.552 endam 73 rêveberê malperê hene.
Buxeuil, Aube
Buxeuil, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Wîkîpediyaya bi portûgalî
Girêdanên derva
Malpera wîkîpediya portûgalî
Derzyolî
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 237 kes (69 malbat) bûn.
Frignicourt
Frignicourt, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Qerebax Kaxezkonan
Qerebax Kaxezkonan gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Buxières-sur-Arce
Buxières-sur-Arce, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Kûbayî
Kûbayî ( (wekî kûbanos bixwîne)) kesên xwecihên welatê Kûba ne. Kûbayî yên herî jîndar li Kûbayê di sala 2012'an de (11.167.325 mîlyon) kes in û her çiqasî di diyaspora mezin li Kûbayê heye jî, bi taybetî li Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê de 1.113.901 mîlyon kesên kûbayî (2012), û li Spanyayê di sala 2011'an de 116.852 hezar kes lê dijîn.
Parêzgehên bi mezintirîn nifûsa li Kubayê (2010) li La Habana (2.135.498 mîlyon kês) in, Santiago de Cuba (1.047.963), Holguín (1.037.573), Granma (836.366), Villa Clara (800.335), y Kamagûey (780.598). Li gor Navenda Statîstîkên Netewî (ONE) di dawiya 31'ê berfanbarê, 2010'an de, nifûs bûye 11.241.161 mîlyon kes tevahî:
Şikefta Çarstûn
Şikefta Çarstûn, şikefteke ku dikeve pişta çiyayê Spî û rojhilata geliyê Dihokê (Bahdînan, Başûrê Kurdistanê) û li cihekê asê ye. Şikefta Çarstûn perestgeheke ayîna zerdeştiyan bû. Berî mirov bigehe cihê perestgehê di nav şikeftê de, wênên pênc xudayên berê li ser keviran.
Moussy, Val-d'Oise
Moussy, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Derwêşan
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 246 kes (33 malbat) bûn.
Dana Delany
Dana Welles Delany (jdb. 13ê adara 1956 li Nû Yorkê ) lîstikvan, hilberîner û çalakvaneke amerîkan e.Navdarbûna wê dinav temşevana, dema ku rola xwe ya bi nave  Colleen McMurphy   gêrandî, di Filmê  China Beach (1988–1991)  de. Herwesa hatîye xelatkirin bi xelatên weka Award Screen Actors  û Cara yekêlem ya Destpêkirina karê wê yê aktiriyê di Sala 1974 de bû.
Aram Xaçatiryan
Aram Îlîç Xaçatiryan (, ; wekî [ɑˈɾɑm χɑt͡ʃʰɑt(ə)ɾˈjɑn] dihêt gotin; jdb. 6ê hezîrana 1903an – m. 1ê gulan 1978an) mûzîkvanê navdar ê ermenî-soviyetî ye. Ew wekî yek ji navdartirîn mûzîkvanên Soviyetê û cihanê li sedsala 20ê dihêt naskirin. Ew li Tiblîs a paytexta Gurcistanê ji dayik bû û her li wî bajarî jî mezin bû. Ew li temenê 18-salîyê, li sala 1921ê, piştî soviyetandina herêmên Qewqazê çê Moskoya paytexta Soviyetê. Bi ser wê ra ko berî hingî qet mûzîk nexwandibû, navê xwe li Enstîtûta Gnessin ya Mûzîkê dest bi xwandinê kir, paşî çû ber dersa Nîkolay Miyaskovskî li Konzervatoara Moskoyê.
Karê wî yê giring yê herî pêşîn knoserto ya piyanoyê ya sala 1936ê bû, ko navê wî li nav Soviyetestanê û li derveyî wê jî bilind kir. Paşî li sala 1940ê Konsertoya kemanê anko viyolonê û li sala 1946ê jî konsertoya çeeloyê nivîsî anko dana. Karên wî yên dî, suita Maskaradê bû li sala 1941, sirûda niştîmanî ya Komara Sosiyalîstî ya Soviyetî ya Ermenistanê (1944), 3 sîmfonî (1935, 1943, 1947) û nêzîkî 25 parçeyên mûzîkê ji bo filman bûn. Lê ew herî zêde ji ber mêzîka baleyên Gayanê (1942) û Spartakos (1954) hatîye niyasîn. Parçeya Reqsa Kahorî ji baleya Gayanê yek ji navdartirîn parçe mûzîkên cihanî ye ko di nav xelkê da gelek belav bûye.
Di salên xebata xwe da, ew gelek caran ji alîyê desthilata Soviyetistanê ve hezkirî bû û gelek mensebên bilind di mûzîka wî welatî da wergirtin, herçend e ko ew li sala 1943yê bi awayekî fermî bû endamê Partîya Komonîst. Lê paştir ew digel Sergeyî Prokofiyef û Dimîtrî Şostakovîçî li sala 1948ê kevtin ber xezeba Partîyê û hemî berhemên wan weekî ″formalîst″ û ″dijberî-gel″ hatin nasandin. Piştî salekê dîsa Partîyê ew efû kirin.
Li sala 1950ê, Xaçatiriyanî li Enstîtûta Gnessinê ya Mûzîkê û Konzervatoara Moskoyê dest bi dersgotinê kir û dest bi gerriyanekê li Ewropayê û Welatên Yekbûyî yên Amerîkayê kir. Li sala 1957ê, ew bû emîndar anko sekreterê Yekîtîya Mûzîkdanerên Soviyetistanê û heta dawîya jiyana xwe li ser wê kursîyê ma.
Wî di karên xwe da, bil ji mûzîka Ermenî, gelek mifa ji mûzîka Gurcistanê û mûzîka Kurdî wergirtîye. Nemaze, perdeya duyê ji Baleya Gayanêyê tijî awaz û mûzîka kurdî ye.
Jiyan
Aram li gundekê nêzîkî paytexta Gurcistanê, Tiblîsê, di malbateka ermenî da hat ser dinyayê. Babê wî, Yeqîya, ji gundê Aza Jorî ya nêzîkî Urdûbadê li Nexcivanê hatibû ser dinyayê, lê paşî di temenê 13-salîyê da mişextî Tiblîsê bûbû.
Langenaltheim
Langenaltheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Weißenburg-Gunzenhausen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Fromentières, Marne
Fromentières, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Qereaverî
Qereaverî gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Orojenî
Orojenî, (bi îngilîzî Orogeny) mekanîzmaya bingehîn e ku dibe sedema çêbûna çiyayên li ser rûyê parzemînan. Orojenî, dema ku tevgera plakeyan de marjîn teng dike, bûyerek e ku li ser plekaya hevgirtî pêk tê. Ev hem dibe sedema deformasyona avahî ya erdê û hem jî dibe sedema cihêrengiya pêkhatî ya lîtosfera erdê (qorç û mantoya herî jorîn). Kemberek orjenîk an jî orjenek çêdibe dema ku plakaya pêçandî diqelişe û tê bilindkirin ku yek an çend rêze çiyayan çêbike; ev yek rêzek pêvajoyên jeolojîk bi hev re jê re orogenesis tê gotin. Pêvajo an bûyerek sînorojenîk e ku di dema orojenî yê de pêk tê.
Tektonîk
Orjenî li sînorên hevgirtî yên parzemînan pêk tê. Lihevhatin dibe ku forma binketinê (ku parzemînek bi zorê li ser lewheyek okyanûsê siwar dibe ku orjeniyek nelihev çêbike) yan jî lihevketina parzemînê (Lihevhatina du an zêdetir parzemînan ji bo pêkhatina orjeniyek lihevhatî) bigire.
Orojenî, bi gelemperî kemberên orogenîk an orjenan çêdike ku herêmên dirêjkirî yên deformasyonê yên li ser kratonên parzemînî ne. Kemberên ciwan ên orjenîk, ku di nav wan de binavbûn hêj jî pêk tê, bi çalakiyên volkanîkî û erdhejên domdar têne diyar kirin. Ev bi gelemperî pir metamorfoz in û girseyên mezin ên kevirên magmatîk ên binavûdeng ên ku jê re batolît têne gotin hene.
Herêmên binavî ku qalikan vedixuwe lîtosferê stûr dikin, erdhej û volkanan çêdikin. Hemî qadên binavbûnê kemberên orjenîk çê nakin; avakirina çiya tenê dema ku binavbûn di plakaya serdest de kompresyonê çêdike pêk tê. Jiber ku binavkirin kompresyonê çêdike yan na, bi faktorên weha ve girêdayî ye wekî rêjeya hevbûna plakaya û asta hevgirtinê ya di navbera her du lewheyan de, dema ku asta hevgirtinê dibe ku di encamê de xwe bispêre faktorên wekî goşeya binavbûnê û rêjeya rijandinê di xendeka okyanûsê ya ku bi qada binavbûnê ve girêdayî ye. Çiyayên Andê mînakek kembereke orjenîk a nelihevkirî ye û ji kemberên weha re carina orjenên cureya Andê jî tê gotin.
Her ku binavbûn berdewam dike, kemerên giravê, perçeyên parzemînî û materyalên okyanûsê dibe ku hêdî hêdî li peravê parzemînê zêde bibin. Ev yek ji mekanîzmayên sereke ye ku parzemînan pê mezin bûne. Orjenek ku ji perçeyên qafê (terranes) ku di demek dirêj de çêdibe, bêyî ku nîşanek lihevketinek mezin a parzemîn-parzemîn hebe, hatî çêkirin, jê re orjenek acrektionary tê gotin. Cordillera Amerîkaya Bakur û Lachlan Orogen a başûrê rojhilatê Avusturalya mînakên orjenên akretyoner in.
Dibe ku orjenî bi qalika parzemînê ya ji aliyê berevajî yê plakaya okyanûsê ya binavbûyî ya ku digihîje qada binavbûnê bi dawî bibe. Ev binavbûnê bi dawî dike û orjena acrektional vediguherîne orjenek lêdanê ya celebê Himalayan. Orjeniya lihevhatinê dibe ku çiyayên pir bilind çêbike, wekî ku di 65 mîlyon salên dawî de li Himalayayan pêk hatiye.
Pêvajoyên orjenbûnê bi deh mîlyonan salan bidomînin û ji wan çiyayan ku berê hewzên rûbirû bûn, çiyayan ava bikin. Çalakiya li ser kemberek orojenîk dikare pir demdirêj be. Mînak, piraniya jêrzemîna binê Dewletên Yekbûyî girêdayî Parêzgehên Proterozoic Transcontinental e, ku di nav 200 mîlyon salan de di Paleoproterozoic de li Laurentia (dilê kevnar ê Amerîkaya Bakur) belav bûne. Orjeniyên Yavapai û Mazatzal di vê demê de lûtkeyên çalakiya orjenîkî bûn. Ev beşek ji heyamek dirêj a çalakiya orjenîkî bûn ku orjeniya Picuris di nav xwe de vedihewand û di orjeniya Grenville de bi dawî bû, ku bi kêmî ve 600 mîlyon sal dewam kiriye. Rêzek bi vî rengî ya orjeniyan li perava rojava ya Amerîkaya Bakur pêk hatiye, ku di dawiya Devonian de (nêzîkî 380 mîlyon sal berê) bi orjeniya Antler re dest pê dike û bi orjeniya Sonoma û orjeniya Sevier re berdewam dike û bi orjeniya Laramide re diqede. Orjeniya Laramîdê tenê 40 mîlyon sal dewam kir, ji 75 mîlyon heta 35 mîlyon sal berê.
Orojen
Orojen rêzek mezin a taybetmendiyan destnîşan dikin, lê dibe ku ew bi berfirehî li orojenên lihevketinî û orjenên nelihevkirî (orojenên celebê Andê) bêne dabeş kirin. Orojenên lihevhatî dikarin bêtir werin dabeş kirin ka gelo lihevketin bi parzemîna duyemîn an perçeyek parzemînê an kevanek giravê ye. Lihevhatinên dûbarekirî yên celebê paşîn, bêyî ku delîlek lihevhatina bi parzemînek mezin an girtina hewzek okyanûsê re tune be, di encamê de orjenek akrêyonî pêk tê. Mînakên orjenên ku ji lihevketina kevanek giravekê bi parzemînê re çêdibin Taywan û lihevketina Awisturalya bi kevana Banda re hene. Orjenên ku ji lêketina parzemîn-parzemînê derdikevin dikarin li yên ku bi girtina okyanûsê re têkildar in (orogenên celebê Hîmalaya) û yên ku bi lêdanên çavbirçî yên bêyî girtina hewza okyanûsê re têkildar in (wek ku îro li Alpên Başûr ên Zelanda Nû pêk tê) bêne dabeş kirin.
Orojen xwedan avahiyek taybetmendiyê ne, her çend ev cûdahî yek berbiçav nîşan dide. Bi giranî ji ber barkirin û di encamê de zivirandina lîtosferê ji hêla kembera çiyê ya pêşkeftî ve, hewzek pêşanî li pêş orojenê çêdibe. Hezeveke tîpîk a pêşiyê li jora zozana orjenîkî ya çalak di nav hewzek jor de tê dabeş kirin, berîka tavilê li derveyî eniya çalak, pêşekek bilind a bi eslê xwe zirav û deverek paşverû li wê derê tê dabeş kirin, her çend ev hemî li hemî axa pêşiyê ne. Hewze bi eniya orjenîk re koç dike û kortekên hewzeya pêşîn ên ku berê hatine razandin bi pêşkeftî ve tev li pelçiqandin û avêtinê dibin. Her çend hin tol ji pêşiyê derdikevin jî daniyên ku li hewza pêşiyê hatine razandin bi giranî ji erozyona zinarên bi awayekî aktîf bilindkirî yên rêzeçiyayên çiyê têne peyda kirin. Dagirtina gelek hewzên weha guherînek di demê de ji deryaya avên kûr (tewra flysch) di nav ava şirîn re berbi bermayîyên parzemînî (bi şêwaza melasê) nîşan dide.
Çerxa orjenîk
Demek dirêj berî pejirandina tektonîkên plakê, erdnasan delîlên di nav gelek orjenan de ji çerxên dûbarekirî yên hilanîn, deformasyon, stûrbûna qalikê û avakirina çiya û ziravbûna qalikan peyda kiribûn. Navê van çerxên orjenîk bûn û ji bo ravekirina wan teoriyên cihêreng hatin pêşniyar kirin. Erdnasê Kanadayî Tuzo Wilson pêşî şîroveyek tektonîkî ya plakaya çerxên orjenîkî, ku naha wekî çerxên Wilson tê zanîn, pêşkêş kir. Wilson pêşniyar kir ku çerxên orjenîk vebûn û girtina periyodîk a qada okyanûsê temsîl dike, digel ku her qonaxek pêvajoyê qeyda xweya taybetmendiyê li ser kevirên orojenê dihêle.
Rîftînga parzemînî
Çerxa Wilson dema ku qaşila parzemînê ya berê bi îstîqrar ji ber guheztina veguheztina mantoyê dikeve bin tengezariyê dest pê dike. Riftinga parzemînê pêk tê, ku qalikê zirav dike û hewzên ku di nav wan de tort kom dibin diafirîne. Her ku bask kûr dibin, okyanûs êrîşî herêma riftê dike û her ku qaşila parzemînê bi tevahî ji hev vediqete, rijandina behrê ya neht cîhê xwe dide rijandina deryayî ya kûr li ser qalika marjînal a nazik a her du parzemînan.
Jêrzemîna deryayê
Gava ku her du parzemîn ji hev vediqetin, belavbûna binê deryayê li ser eksê qada okyanûsek nû dest pê dike. Berhemên deryayî yên kûr li ser peravên parzemînê yên ziravkirî, ku niha marjîn ên bêçalak in, kom dibin.
Binavêbûn
Di hinek xalan de, binavbûn li yek an her du peravên parzemînî yên hewza deryayê dest pê dike, kevanek volkanîkî û dibe ku orjenek ji celebê çiyayê Andê li ser wê peravê parzemînê çêbike. Ev deformasyona peravên parzemînê çêdike û dibe ku stûrbûna qalind û avakirina çiya çêbike.
Çêbûna çiyayan
Çêbûna çiyayan di orjenan de bi giranî encama qalindbûna qalikê erdê ye. Hêzên zextê yên ku ji hêla hevahengiya plakaya ve têne hilberandin, dibin sedema deformasyona berbelav a marjên qalikê parzemînê (tektonîkên lêdanê). Ev tevger bi serhevkirina jêrîn a qalikê û şikestina asta jorîn a qalikê pêk tîne.
Bi têkiliyên îstostasiyê, stûrbûna qalikê û çiyayan bilind dike. îstostasî, hevsengiya hêza gravîtasyonê ya ber bi xwarê ye li ser zincîreyek çiyayî ya berbi jor (ji ronahiyê, materyalê qaşilê parzemînî pêk tê) û hêzên ber bi jor ên ber bi jor ve ku ji hêla mantoya binî ya qalikê ve tê meşandin.
Parçeyên orjenan jî dikarin hilkişînê wekî encama hilweşandina lîtosfera orjenîkî biceribînin, ku tê de beşek nestêbar ji koka lîtosferîk a sar dadikeve nav mantoya asthenosferîk, qalikê lîtosferê kêm dike û dibe sedema hilkişînê. Mînak Sierra Nevada li California ye. Ev rêzeçiyayên blokên çîyayan piştî hilweşîna koka orjenîk a di binê wan de rabûnek nû û magmatîzma zêde pêk aniye.
Çiyayê Rundle li ser Rêya Trans-Kanada ya di navbera Banff û Canmore de mînakek klasîk a qutkirina çiya di zinarên bi qat-tebeqe de peyda dike. Bi mîlyonan sal berê lihevketinek bû sedema orojenyiyekê, bi darê zorê tebeqeyên horizontî yên qaşilê okyanûsa kevnar bi goşeyek 50-60 derece ber bi jor ve hatin kişandin. Rundle bi rûyekî şirîn ku bi dar e û rûyekî tûj û asê ku lê qiraxa qatên bilindkirî tê de xuya dike, hişt. Tevî ku avakirina çiya bi piranî di orogenan de pêk tê, hejmarek mekanîzmayên duyemîn dikarin rêzikên çiyayan ên girîng hilberînin. Deverên ku ji hev vediqetin, wek zozanên nîvokyanûsê û Rifta Afrîqaya Rojhilat, ji ber germbûna germî ya bi mantoya germ a ku di binê wan de çiya hene; ev buoyancy termal wek topografiya dînamîk tê zanîn. Di orjenên lêxistinê de, wek Çeqeya San Andreasê, bendikên rawestan dibin sedema herêmên kurtbûna kevroşkê ya herêmî û avakirina çiyayan bêyî orjenîyek berbelav-berfireh. Çiyayê volkanîzma germ dibe sedema çêbûna çiya û zincîreyên çiyayan ên veqetandî yên ku xuya dikin ku ew ne hewce ne li ser sînorên tabloyên tektonîkî yên heyî ne, lê ew di bingeh de hilbera tektonîzma plakaya ne. Bi heman rengî, bilindbûn û erozyona bi epeirogenesisê re têkildar e (tevgerên vertîkal ên mezin ên beşên parzemînan bêyî ku pir têkildar, metamorfîzm yan deformasyonek têkildar in) dikare bilindahiyên topografî yên herêmî biafirîne.
Girtina qada deryayê
Di dawiyê de, belavbûna binê deryayê li hewza okyanûsê disekine û binavbûna domdar dest bi girtina hewza deryayê dike.
Lihevketin û orjeniya parzemînê
Girtina qada okyanûsê bi lihevketina parzemînî û orjena bi celebê Hîmalaya re bi dawî dibe.
Erozyon
Erozyon qonaxa dawîn a çerxa orjenîk nîşan dide. Erozyona tebeqeyên sergirtî yên di kemberên orjenîk de û verastkirina îzostatîkî ya rakirina vê girseya zinarî ya sergirtî, dikare tebeqên bi kûr veşêre bîne rûyê erdê. Pêvajoya erozyonê jê re dibêjin neqandin. Erozyon bi neçarî gelek çiyayan radike, kokên bingehîn an çiyayan radixe ber çavan (kevirên metamorfîk ku ji kûrahiya çend kîlometreyan hatine ser rûyê erdê). Tevgerên îsostatîkî dibe ku bi hevsengkirina balansa orjenê ya pêşkeftî re arîkariya vekêşana wisa bikin.
Zanyar li ser radeya ku erozyona şêwazên deformasyona tektonîkî diguhezîne nîqaş dikin (li erozyon û tektonîk binêre). Ji ber vê yekê, forma paşîn a piraniya kemberên orjenîkî yên kevin xêzek kemerî ya dirêj a kevirên metamorfîkî yên krîstal e ku bi rêzê li binê nîştên ciwan ên ku li ser wan têne avêtin û ku ji navika orjenîkî dûr dikevin. Dibe ku orjenek hema hema bi tevahî ji holê rabe, û tenê bi lêkolîna zinarên (kevn) ku şopên orogenesisê hildigirin, were nas kirin. Orojen bi gelemperî riyên zinarî dirêj, zirav û kemerî ne ku xwedan avahiyek xêzikî ya diyarkirî ne ku di encamê de teran an blokên zinarên deformebûyî çêdibin û ji nêz ve bi pêçan û pêşkeftina metamorfîzmê ve girêdayî ne.
Betonkîf
Betonkîf, nasnavê gundê Heskîfa Nû ye ku piştî binavkirina gundê Heskîfê, di navbera salên 2017 û 2020an de hate avakirin.
Lîsteya neteweyên li Tirkiyeyê
Neteweyên li Tirkiyeyê li jêr hatî nîşankirin.
Celles-sur-Ource
Celles-sur-Ource, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Nerville-la-Forêt
Nerville-la-Forêt, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Zanîngeha Habanayê
<div style="float: right; margin: 0 0 1em 2em; width: 20em; text-align: right; font-size: 0.86em; font-family: lucida grande, sans-serif; line-height: normal;"> <div style="border: 1px solid #ccd2d9; background: #f0f6fa; text-align: left; padding: 0.5em 1em; text-align: center;"> <BIG>'''Zanîngeha Habanayê</BIG> <p style="margin: 1em 0;"> Dirûşm:
Universitas Lux et Sapientia Est
Zanîngeha Habanayê an jî UH, di 5ê kanûna paşîn 1728an de ji bo rahîb Domînîkan yê ku ji Orden de Predicadores ve hate damezrandin. Ev giştî û ji kevintirîn Kûba ye, herweha yek ji yekemîn ya Amerîka ye.
Dîrok
Pêşî navê wî Real y Pontificia Universidad de San Gerónimo de La Habana bû. Di vî demê de, di zanîngehan de pêwistên destûra rast an Kandayê, ku navên Real y Pontificia diyar dike; Kî bi destûra damezrandina zanîngeha ji papa Inocencio XIII û el rey Felipe V de España bûn.
Le Gault-Soigny
Le Gault-Soigny, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Komunên departmena Calvadosê
Li jêr 528 komunên departmena Calvados a Fransayê hatiye nivîsandin.
Wîkîpediya mecarî
Wîkîpediya mecarî (bi mecarî: Magyar Wikipédia) malpera wîkîpediya bi zimanê mecarî ye.
Li gorî daneya 10 gulana 2020an di Wîkîpediya mecarî de 469.951 gotar, 445.158 endam, 30 rêveberê malperê heye.
Girêdanên derva
malpera wîkîpediya bi mecarî
Chacenay
Chacenay, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Dewrêşelî
Dewrêşelî gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Dengozî Serû
Dengozî Serû gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nesles-la-Vallée
Nesles-la-Vallée, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Gaye
Gaye, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Qirace Mêydandaxî
Qirace Mêydandaxî gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Qirace Erbet
Qirace Erbet gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
La Chaise
La Chaise, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Neuilly-en-Vexin
Neuilly-en-Vexin, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Çilkan
Çilkan (bi tirkî: Çorak), gundekî bi ser navçeya Bêsnîya Semsûrê ve ye. .
École normale supérieure
École normale supérieure zanîngehek e li Parîs, Île-de-France, Fransayê. Normale Sup di 1794ê de dest bi karê xwe kir. Ji aliyê gelek kesan ve weke yek ji baştirîn zanîngehên cîhanê tê naskirin.
Neuville-sur-Oise
Neuville-sur-Oise, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Germaine, Marne
Germaine, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Kurtkoyî, Pendik
Kurtkoyî rêveberiyek girêdayî Pendika Stenbolê ye.
Germigny, Marne
Germigny, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Dewletawa
Dewletawa gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 118 kes (22 malbat) bûn.
Sarliyan
Sarliyan (bi tirkî: Suvarlı), gundekî bi ser navçeya Bêsnîya Semsûrê ve ye. .
Meinheim
Meinheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Weißenburg-Gunzenhausen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Qabaxtepe, Miyane
Qabaxtepe gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Dokçî
Dokçî gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 105 kes (22 malbat) bûn.
Qerikan, Bêsnî
Qerikan (bi tirkî: Karalar), gundekî bi ser navçeya Bêsnîya Semsûrê ve ye. .
Chamoy, Aube
Chamoy, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Noisy-sur-Oise
Noisy-sur-Oise, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Nointel, Val-d'Oise
Nointel, komuneke departementa Val-d'Oise a li bakurê Fransayê ye.
Qalûce, Miyane
Qalûce gundekî ser bi navenda bajarê Miyane li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Giffaumont-Champaubert
Giffaumont-Champaubert, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Champfleury, Aube
Champfleury, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Deweşehrî
Deweşehrî gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Înyûpîk
Înyûpîk (di zimanên wan de Iñupiaq (yekhejmar) Iñupiak (duhejmar) Iñupiat (pirhejmar)), gelekî ji beşê Inuit a ji gelên eskîmoyan e; di bakur (North Slope Borough) û bakurê rojava (Northwest Arctic Borough û Nome Census Area) yê parêzgeha Alaskayê de ya girêdayê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ye, niştecih in. Ji ber ku li Alaskayê tenê ew ji gelên Inuit in, ji wan re Inuitên Alaskayê jî tê gotin. Navê ku li xwe kirine, ji peyvên iñuk (mirov) û piaq (rastî) tê. Zimanên wan jî bi Iñupiatun (mîna mirovê rastî) tê binavkirin.
Deweşehrî
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 74 kes (16 malbat) bûn.
Înyûpîk
Li gorî Navenda Zimanên Xwecihan ên Alaskayê, di nav xwecihên Alaskayê de piştî Yupîkan ên 25.000 nifûsî, bi nifûsa xwe ya 14.700 re duyemîn gelê herî mezin a Alaskayê ne, lê belê tenê ji wan 2.144 kes dikarin zimanê xwe bipeyivin. Di sala 1993an de di nav xwecihên Alaskayê de yên ku zimanê îngilîzî nizanin, bi rêjeya ji % 42 ve Yupîk yekemîn, bi rêjeya ji % 20ê ve jî Înyûpîk duyemîn in. .
Baweriyên wan li ser şamanîzmê ye û piranî nêçirvan û komker in. Ji aliyê çandî ve du beş in: Taġiuġmiut (gelê behrê) nêzîkî peravê dijîn û nêçirvaniya nehengê, foq û morsê dikin, Nunamiut (gelê bejayiyê) jî li herêmên dûrî behrê nêçirvaniya şivira kediyê dikin. Carinan wekî du gelê ji hev cuda hatine hesibandin û yên li Nîvgirava Sewardê bi navê Qawiaraqê û yên li North Slope û Northwest Arctic jî bi navê Inupiaq têne nasandin. Hevnijadên wan ên Kanadayê, Uummarmiutan ji ber endîşeyên polîtîk û rêveberiyê bi Inuitên Kanadayî ya Rojava re dibin yek û navê Inuvialuit bikartînin.
Di nav eskîmoyan de yên herî bejinbilind Înyûpîkên Alaskaya Bakur in, ji Inuitên Kanadayê 10 santîmetre dirêjtirin. Înyûpîkên Kobukê bi Çermsorên Koyukun re yên Atabaskan in li herêmên sînoran de zewicîne ku him cîranên wan ên rojhilat in û him jî hevparên wan ên danûstandinê ne. Eskîmoyên ku yên her dawî Ewropayiyên Spî nas kirine, Înyûpîkên Alaskaya Bakur in ku piştî sala 1890an xiristiyaniyê nas kirine.
Li Alaskayê ji ber wateya wê ya biçûkxistinê (derogatory) navê “eskîmo” nayê bikaranîn û li şûna wê  Inuit û Inuk tê bikaranîn. Carinan ji bo tevahiya eskîmoyên Alaskayê navê Yupik-Inupiaq (an jî Inu-Yupiaq) tê bikaranîn. Her çiqas Yupîkên (Yupiget) Sîbîryayê yên li St. Lawrenceê, zimanekî cuda dipeyivine jî ji aliyê çandî ve gelê ku herî nêzîkî gelê Înyûpîk in û di heman koma çandê de têne hesibandin.
Muhr am See
Muhr am See şaredariyeke navçeya (Landkreis) Weißenburg-Gunzenhausen li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Chalette-sur-Voire
Chalette-sur-Voire, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Hunera Mezopotamyayê
Hunera Mezopotamyayê, hunereke civakên pêşî yên nêçîrvan-berhevkar (hezarsala 8an ê ê) heta çandên Serdema Bronz ên împeratoriyên Sumer, Akad, Babîl û Asûrî yan e ku di tomaran de hebûna xwe parastiye. Ev împeratorî paşê di Serdema Hesinî de bi împeratoriyên Neo-Asûrî û Neo-Babîlî hatine guhertin. Mezopotamya ku bi berfirehî wekî dergûşa şaristaniyê tê hesibandin, pêşketinên çandî yên girîng bi xwe re aniye ku di nav de mînakên herî kevn ên nivîsandinê hene.
Hunera Mezopotamyayê hevrikiya hûnera Misra Kevnare dike ku ji hezarsala 4an a beriya zayînê heta ku Împeratoriya Axamenî ya Farisî di sedsala 6an ê beriya zayînê de herêm dagir kir, li rojavayê Avrasyayê ya herî mezin, pêşketî û berfireh bûye. Giraniya sereke li ser cûrbecûr, pir domdar, formên peykerên di kevir û gil de bû; tabloyek hindik maye, lê ya ku dide xuya kirin ku ji xeynî hinek îstîsnayan, her çend piraniya peyker jî hatine birengkirin jî, wêne bi giranî ji bo nexşeyên xemilandî yên geometrîkî û nebatî hatine bikar anîn. Mohrên silindir ku gelek di nav wan de dîmenên tevlihev û hûrgulî tevî mezinahiya xwe yên piçûk jî hene, bi jimarên mezin saxlem mane.
Hunera Mezopotamya bi çend awayan zindî ye: morên silindir, fîgurên hinek piçûk ên di dor de û rolyefên bi mezinahiyên cihêreng, di nav de lewheyên erzan ên kelûpelên kelandî yên ji bo malê ye. Hinek ji van dînî ne û hinek ji wan jî bê wate ne.
Serdema pêşdîrokê
Herêmên bilind ên Mezopotamyayê ji dema neandertal ve hatine dagirkirin, mînak li cihê Şikefta Şanîdar (65.000–35.000 sal berê), lê bi afirîneriya hunerî nayê zanîn. Yekem berhemên hunerî yên Mezopotamyayê tenê li herêma Mezopotamya Jorîn, di dawiya Neolîtîkê de di serdema Neolîtîk A ya Pre-Pottery de, bi temsîlên mirov û heywanan û bi megalîtan (BZ 9.500–8.000) têne dîtin. Ev serdemek pêşkeftî ya li Levantê bi ser dikeve, mîna ku di Şikefta Hayonim de, xêzkirina heywanên mîna hespan ji dîrokên pêşîn ên Paleolitîka Jorîn têne zanîn, di dîrokên ku ji 40.000 heta 18.500 salên BPyê diguhere.
Li Mezopotamyaya Pêşdîrok û Kevnar, avhewa li gorî Misirê yan jî Geliyê Îndûsê sartir bû, yanî li geliyên çemên Dîcle û Firatê ji çolên îro gelekî cuda bûn; li zozanan, zozanên daristanan hebûn ku di nav deşt û savannasên bi flora ve dewlemend bûn ku ajalên wekî Bizin, Beraz, Ker û Xezal tê de pir bûn. Piştî derketina çandiniyê cotkar li geliyan dixebitîn, lê civak li girên ku bi hêsanî dihate pêşketin dijiyan. Berevajî şaristaniya Çîn û Geliyê Îndusê, gund du alî bûn, alîkî ber bi zeviyên genim ve bûn û alîkî jî ber bi çiyayên Anatolyayê ve, bi kanên xwe yên dewlemend ên zêr û sîfîr ve bûn. Çandên Mezopotamyayê her dem di nav herikînekê de bû ku berjewendî û zehmetiyên wî hebûn.
Neolîtîka Pre-Pottery A
Piştî Serdema Epipaleolîtîk a li Rojhilata Nêzîk, çend cihwarên Neolîtîk A yên Pêş-Pottery li deverên Mezopotamya Jorîn û quntarên çiyayên bakurê Mezopotamyayê têne zanîn ku bi xuyabûna dora 9000 berî zayînê li peravên Firatê Jor ên megalîtên herî kevn ên naskirî yên cîhanê li Girê Mirazan e û yekem karanîna çandiniyê ya naskirî di heman demê de li Tell Ebu Hureyra ye ku cihek ji Çanda Natufiyan a pêşîn e.
Gelek rolyefên realîst û çend peykerên ajalan û her weha perçeyên rolyefên mirovan yan jî xwedawendan ku ji Girê Mirazan têne zanîn û li dora 9000 salên ê ne. Peykerê kesê Rihayê ku li cihekî din ê nêzîk hatiye dîtin ku di serdema Neolîtîka Pre-Pottery de ya beriya zayînê li derdora 9000 salê ê ye û wekî "kevntirîn peykera mirovan" hatiye pejirandin. Piştî demekê kurt, peykerên mirovî yên destpêkê yên bi kevir û axê şewitandî li deverên din ên Mezopotamyaya Jorîn ên wekî Mureybet ku di navbera salên 8500-8000 salên ê de ne, hatine dîtin.
Neolîtîka Pre-Pottery B
Nêzîkî 8000 salên ê de di serdema jêrîn a Neolîtîk B ​​ya Pre-Pottery de hinek berî çêkirina poterî, gelek niştecihên destpêkê bûne pispor di çêkirina konteynerên bedew û pir sofîstîke de ji kevir, bi karanîna materyalên wekî alabaster yan granît û karanîna qûmê ji bo awayê û polandî. Esnafan rehên di materyalê de ji bo bandora dîtbarî ya herî zêde bikar anîn. Tiştên weha bi pirranî li ser Çemê Firatê yê jorîn, li rojhilatê Sûriyê ya îro, bi taybetî li cihê Bûqrasê hatine dîtin.
Li bakurê rojhilatê Mezopotamya, Çanda Çermo (7500 BZ) ku navenda wê li cihwarê Çermo ye ku cihwareke arkeolojîk a pêşdîrokî ye ku li Başûrê Kurdistanê ya îro, li quntara Çiyayên Zagrosê ye. Di kolandinan de hatine dîtin ku Çermo civakek çandiniyê ye ku ji sala 7500 berî zayînê vedigere, li ser bingeha avdana bi barana xwezayî ye. Beriya berfirehbûna mirovî ber bi deştên alûvî yên navîna Mezopotamya ve çûye. Ew bi berfirehî bi şûnwarên din ên girîng ên neolîtîk re hemdem bû ku tê de cihwar ên wekê Erîha li başûrê Levant, Çatal Hüyük li Anatolya û Tell Sabi Abyad a ku li bakurê Sûriyê ye. Li Çermoyê hinek perçeyên firaxên kevirî û firaxên alabaster hatine dîtin ku dîroka wan digihêje 7500 salê berî zayînê.
Germinon
Germinon, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.
Hunera Mezopotamyayê
Çanda Halaf (6000–5000 salên berê zayînê li bakurê rojavayê Mezopotamyayê)
Pottery bi şêweyên geometrîkî yên abstrakt û xemilandî, nemaze di çanda Halaf de ku di heman demê de bi fîgurên xweyê kîl ku bi xêzan hatine birengkirin, têne zanîn. Kîl li her derê bû û materyalê sereke yê ku gelek caran fîgurên modelkirî bi xemlên reş hatine birengkirin. Dîzên ku bi baldarî hatine çêkirin û birengkirin, bi taybetî kulm û tas dihatin firotin. Wekî reng, oksîda hesin a ku kîlên tê de hene di dereceyên cihêreng de dihatin bikaranîn yan jî mîneralên cihêreng dihatin tevlihev kirin ku rengên cûda hilberînin.
Çanda Hassuna (li dora 6000–5000 salên ê, Bakurê Mezopotamya)
Çanda Hassuna çandeke arkeolojîk a neolîtîk a li bakurê Mezopotamyayê ye ku di destpêka hezarsala şeşan a berî zayînê de ye. Navê xwe ji cihê Tell Hassuna li Iraqê wergirtiye. Cihên din ên ku materyalên Hassuna lê hatine dîtin li Tell Şemşara hene. Xemilandina dîzikan bi esasî bi awayê geometrîkî û ji çend sêwiranên pezkoviyan pêk tên.
Çanda Samarra (li dora 6000–4800 salên ê, Mezopotamya Navîn)
Çanda Samarra çandeke arkeolojîk a kalkolîtîk a li bakurê Mezopotamyayê ye ku bi li 5500-4800 salên ê de derketiye holê. Çand, qismî di dema Hassuna de û di dema Ubaidê zû de dixûyê.
Etabilaxî
Etabilaxî gundekî ser bi navenda bajarê Bokanê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 305 kes (67 malbat) bûn.
Champignol-lez-Mondeville
Champignol-lez-Mondeville, komuneke li departmena Aubeê ya herêma Grand Est e ku li bakura navnedî ya Fransayê ye.
Salih Mûsa Boselî
Şehîdê fermande
(Salih musa buselî)
lsala 1952 li gundê buselê ji daykbuye .xwandna xuya seretay her li gundê buselê despêtkirye û her gundê buselî xwandna xu bdumahî îٔînaye ,
Li sala 1979 xu dgehînîte di nav rêzên leşkerê şureşgêrê kurdistanê  da û dbîte pêşmerge dgel rêkixrawa şehîd(mhimd salh buselî)her li wê salê dbîte îٔendamê wê rêkixrawê.
.
Lsala 1987 dgel rêkixrawa mhimd salh buslî dhête veguhastin bu lîjna dhukê ,
Paşan li sala 1987 hate veguhastin bu l,ni gulan li snurê devera nêrwe û rêkan û dbîte berpirsê rêkixrawa gever ya leşkerî lser îٔerk o wacbatên xu berdewam dbît weku berpirsê rêkixrawa gever heta ku 1988 li demê îٔenfalên reşda dgel xêzan xu îٔawarey turkya dbît.
Gigny-Bussy
Gigny-Bussy, komuneke li departmena Marne ya li bakurê rojhilatê Fransayê ye.