cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Polkovnik Savovo
Ayîn û bawera nîştecihên gund
Gınd da mıslıman gelekın xıristiyanda hene. Gınd da jı ci nıvıjkın tıne hemu hılşandne gınd da mıslıman sıni elevi ji hene. Gında xıristiyan ji ortadoks ın.
Otokrasî
Di demên berê de, têgîna otokrat wekî wesfek bikêrhatî ya serwerek dihate dîtin ku hinek pêwendiya xwe bi têgeha "nebûna nakokiyên berjewendiyan" re û her weha nîşanek mezinahî û hêzê bû. Ev bikaranîna vê têgînê di demên nûjen de jî berdewam kir, ji ber ku împaratorê rûsî di destpêka sedsala 20an de wekî "Otokrasiya hemî Rûsyayê" hatiye binav kirin. Di sedsala 19an de, Ewropaya Rojhilat û Navîn di bin serdestiyên otokratîk de di nav deverên ku gelên cihêreng lê dijîn de bûn.
Xola Fransî ya Futbolê
Xola Fransî ya Futbolê sia ya be ceta Kasa Cîhanê 2006 Fînalè. Nadia Fransa sia 1 Kasa Cîhanê bebat.
Koma dawî
Ava gruppa Fransa u de cena Kasa Cîhanê 2010.
De ajir gar ceken 23/11-09
Qereyilan
Ew di sala 1888an de li gundikê Kurd Elîfa Bazarcixê ji dayîk bûye û di 24 gulan 1920an de li Dîlokê di şerê serîhildêrên kurdan li dijî frensiyan de jiyana xwe ji destdaye. Hin kes dibêjin ew ji aliyê dûgela Tirk ve hatiye kuştin.
Mele Mihemed kesekî dewlemend, oldar û kurdperwer bûye. Di 16 saliya wî de bavê wî ji aliyê ermeniyek ve di şerê mêrkujiyê de hatiye kuştin û ew sêwî maye. Li mizgeft û medreseyan perwerdeya olî dîtiye. Ji ber ku bavê wî ji aliyê ermeniyek ve hatiye kuştin, di zaroktiya xwe de bi hestên dijî xiristiyan û ermeniyan mezin dibe. Di Şerê Cîhanî yê yekem, di artêşa Osmaniyan de li dijî ûrisan şer dike û him madalya digire, him jî giran birîndar dibe.
Serkanên artêşa tirk, jêhatîbûna Mele Mihemed dibînin û wî dikin çawîş. Lê ji aliyekê ve jî ji Mele ditirsin. Lewra Mele hergav behsa Kurdistanê û mafê kurdan dike. Dostaniya Mele û serkanê artêşa osmaniyan ê mezin Kazım Karabekir çêdibe. Karabekîr navê "Qereyilan" pêve dike û êdî navê Mele dibe "Marê Reş". Karabekîr dixwaze Mele li dijî Serhildana Bozan Beg (Bozo) a bandora xwe li ser kurdên Deryaya Spî heya Dîlokê kiriye bikarbîne. Dema Mele giranbirîndar ji şerê Ûris vedigere Bazarcixê Kazim Karabekîr jê re têlgrafan dişîne û soz dide wî ew dê piştî safîbûna problema ermeniyan û şer, mafê kurdan bidin. Ew ê Kurdistanê bipejirînin û berpirsiyariya herêmên kurdan ên Deryaya Spî, eşîra Sînemilî, Gurgum û Meletiyê bidin Mele Mihemed. Pêwîst e Mele li van deveran kurdan berhev bike û berê ji bo azadiya hemî kurd û tirkan bixebite.
Li aliyê din, li van herêmên Karabekîr behs dike Serhildana Bozan Beg pêl daye. Bozan Beg ji aliyê rêxistinî, leşkerî û sazkirina biratiya kurd û ermeniyan de bala hikûmeta tirk dikişîne û artêşa tirk naçar e ku serî bi Bozan Beg re bikişîne. Hikûmet di wê tirsê de ye jî Mele Mihemed û Bozan Beg yekîtiyek di nava xwe de avabikin. Divê miheqeq nakokî û dijminahî di nava her du seriyan de pêk were. Peyayên dewletê gelek provokasyonan li dardixin û biserdikevin. Yekîtiya di nava herdu koman de xirab dibe.
Bi alîkarî û sozdayînên dûgela tirk Mele Mihemed dest bi rêxistinîbûnê dike. Xwe li navenda Dîlokê bicihdike û tevlî parastina bajêr ji frensiyan dibe. Di 24 gulan 1920an de tê kuştin û meytê wî di mizgefta Qeregozê ya Dîlokê de tê dîtin.
Xanika
Xanika navê şeş gundên Kurdistanê ne.Yek ji wan Xanika Şendo ye, yên din: Xanika Herzem, Xanika Jêr, Xanika Jor, Xanika Mehmûdê Zêro û Xanika Êzîdiyan.
Montlevon
Montlevon, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Deadache
Deadache, albûma şeşem a Lordi e. Li 'yê di 2008'an da albûm derket.
Armûdlî
Armûdlî, gundekî bi ser navçeya Patnos a Agiriyê ve ye.
Bêlikan, Îslahiye
Bêlikan (bi tirkî: Güllühöyük), gundekî bi ser navçeya Îslahiyeya Dîlokê ve ye. .
Gustîl
Gustil cewerek e mirov dike bêçiya (tilî) xwe.
'Gustîl li nav Kurdan da'
Li nav çanda me Kurdan de gustîl, ji mêj ve cihê xwe nav tiliyên evîndaran û sozdaran peyda kiriye. Wek çawa, di destana Mem û Zîn, helbestvanê mezin û navdarê Kurd, Ehmedê Xanî ji guhestana gustîla Mem û Zîn axifiye. Li şûna gustîlê, “Enguşterî” û “Xatem” hatiye nivîsîn. Xanî di beşê I4′an ê “Mem û Zîn”ê da qal kirîye ku di şênayîya cejna Newrozê da Memê û Tacdîn li Zînê û Sitîyê rast hatine û bi evîna wan bêhiş ketine. Her du xuşk çûne ser wan, ew jî bi evîna wan derdedar bûne û gustîlên xwe bi yên wan guhartine. Xanî li ser wê rewşa wan weha gotîye: Sersal û xweşî ji dest bi der dan Eyşê xwe bedel kirin bi derdan Eyşê xwe bedel kirin Li nav Kurdên Êzdî jî gelek caran gustîlkên bi wêneyê tawis dikine tilîyên xwe, û jinên Êzdî jî gustîl û xişirên (Guher) ji zêr yên bi wêneyê tawis bi kar tînin. Li navça Xorasanê hengulîsk (Gustîl) a bûkê ji aliyê malbata xort yan zava tê kirrîn û ya zava jî li stûyê malbata bûk e. Gava li şîranî şeker tê şikandinê û Aqid xutba eqdê xwend, êdî bûk û zava bi hev re helal in û dikarin destê hev bigirin vêca gustîl tên guhertin û divê bi tiliya ku hengulîsk tê da hatiye kirin bi lêva hev hinguv bidin. Bûk li wê pirr şerm dike lê zava tiliya wê gez dike. Ji pirtûka Sêxiştiyên Xorasanê Te ku degût ez mêr nakim Engûşterê xwe zêr nakim Caylê xelkê bêdil nakim
Ez şivanê kavir, gîskan, Diçêrînim dora nîskan, Sa te tînim hengulûskan.
Enguşterê te heqîq e, Min sa tera kire dîx e, Nivîsîne exd û sîxe.
Enguşterê te tela ye, Gepkirinê te sela ye, We derdê te mubtela ye.
Navên din ên gustîlê
Gustirk ,Gustirik ,Gustîlik ,Gustîlk ,Gustîr ,Gustîrik ,Gustîrk ,Hengulîsk, Hengustîl ,Hengustîlk ,Hengustîr ,Hengustîrk ,Hingustîl, Bistîl ,Bistîlk ,Engulîs ,Engulîsk ,Engustîl ,Eengustîle, Hengulîs.
Cewerê gustîlê
Gustîl bi gelemperî ji zêr an zîvê ne. Bi taybetî jin hez ji gustîlêl almastê dikin.
Nîşana marîbûnê (zewac)
Li gelek welatan di marîbûnêv de dustîlê dikin babelîçê (yan tiliya gustîlê) ya destê çepê ku ev nîşana nîşanîbûnê ye. Destê rastê be, parcot marî bûne (zewicîne).
Komeleya Zehmetkêşên Kurdistana Îranê
Komeleya Zehmetkêşên Kurdistana Îranê yek ji partiyên Rojhilatê Kurdistanê ye ku li sala 2007ê de ji Komeleya Şoreşger û Zehmetkêşên Kurdistana Îranê veqetiya ye. Vê partiyê 19ê tebaxa 2017ê de biryar da ku ew jî dê li dijî Îranê şer bikin.
Teberanî
Teberanî (erebî:الطبراني) navê wî yê dirêj Ebûlqasim Silêman bin Ehmed bin Eyûb bin Muteyir el-Lexmî et-Teberânî ye. Di sala 873an de li Ekayê ji dayik bûye. Di salê xwe yê ciwanî de çûye Teberaniya Şamê loma bi vê leqebê hatiye naskirin.
Bi xwe ji Yemenê ye. Bavê wî bi xwe jî hedîsvan bûye û di saya bavê wî de di 13 saliya xwe de dest bi guhdarkirina hedîsan kiriye. Tê gotin ku ji bo tehsîlê di nav 25 salan de çûye pir welat û bajaran. Teberanî li cîhê wek Qudis, Heleb, Kufe, Humûs, Besra, Misir, Medîne û Mekeyê geriyaye.
.it
.it navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Îtalya ye. (ccTLD)
Selîmbêyk
Selîmbêyk gundekî ser bi nahiya Silîvanayê bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Sautron
Sautron, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Selîmbêyk
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 158 kes (30 malbat) bûn.
Caunes-Minervois
Caunes-Minervois, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Geşebûn û peresîn di qonaxa pêşzayînê de
Geşebûn
Geşebûn (bi înglîzî: growth) yek ji taybetemendiyên bingehîn ê zîndeweran e. Hemû zîndewer geşe dibin. Geşebûn bi zêdebûna qebare û giraniya zîndewerê pêk tê.
Ji bo zîndewerên firexaneyî, zêdebûna di hejmar û barîsteya xaneyan dibe sedema zêdebûna qebare û giraniya laşê zîndewerê. Xaneyên mirov dabeş dibin û hejmara wan zêde dibe. Herwiha xaneyên nû, endamok û sîtoplazmaya xwe zêde dikin, bi vî awayî mirov geşe dibe.
Geşebûna ajalan sinordar e, lê geşebûna riwekên pirsalî bêdawî ye, ango her ko riwek dijî, sal bi sal geşebûna riwekê jî didome. Di laşê mirov de hormona geşê bandor li ser geşebûna mirov dike. Hormona geşê heta temenê 20-22 saliyê ji hîpofîza pêş tê derdan, paşê derdana hormona geşê tê kêmkirin. Loma mirov heta wê temenê geşe dibe.
Peresîn
Ji bo dabînkirina erkên xwe yên asayî, gihîştina şane, endam û koendamên laş wekî peresîn (bi înglîzî: development) tê navkirin. Her peresînek pêşveçûn e, zîndewer bi peresînê endam û koendamên laşê xwe hê baştir bi kar tîne. Bi peresînê zîndewer derfetên hawirdorê ji bo berjewendiya xwe bi kar tînê, şansê jiyîna xwe zêdetir dike.
Bi peresînê, di laşê mirov de li gor zanyariyên bomaweyî û hokarên hawirdorê, di xane û şaneyan de hin gorankarî rû dide. Bi gorankariyan, kapasîteya (qebîliyata) çalakiyên laş zêde dibe. Ango bi peresînî, hemû endam û koendamên laşê mirov bi hev re têkilî ava dikin û ji bo berdewamiya jiyanê bi ahengî kar dikin. Wekî mînak, masûlkeyên çîp û lingê dergûşa sê mehî heye lê dergûş nikare bi tena serê xwe li ser piyên xwe bimeşe. Zimanê dergûşê heye lê dergûş nikare bipeyive. Gava dergûş li ser piyên xwe dimeşe an jî dema dergûş dest bi axaftinê dike, ev peresîn e. Berevajiyê geşebûnê, peresîn di dirêjiya jiyana mirov de rû dide.
Peresîna mirov dabeşê du qonaxên serekî dibe, peresîna pêşzayînê (bi înglîzî: prenatal development) û peresîna paşzayînê (bi înglîzî: postnatal development).
Runkel
Runkel, bajarekî navçeya (Landkreis) Limburg-Weilburgê li herêma Hesseya Almanyayê ye.
Geşebûn û peresîn di qonaxa pêşzayînê de
Geşebûn û peresîn di pêvajoya pêşzayînê de
Peresîna pêşzayînê bi pîtîna hêkexaneyê dest pê dike bi diristbûna embriyo û korpeleyê didome, jidayikbûnê bi dawî dibe.
Peresîna di dirêjiya du hefteyên destpêkê ya piştî pîtînê, wekî qonaxa pêşembriyoyî (bi înglîzî: pre-embryonic stage) tê navkirin. Di vê qonaxê de dabeşbûna zîgotê rû dide, zîgot li pê hev dabeş dibe,ji vê kiryarê re tê gotin şeqbûn. Bi şeqbûnê hejmara xaneyan zêde dibe û gorankariya xaneyan dest pê dike.
Ji hefteya sêyem heta hefteya 8em a ducaniyê de weçe wekî embriyo tê navkirin. Li dewsa qonaxa embriyoyî, hin caran ev qonax wekî “qonaxa çêbûna endaman” (bi înglîzî: period of organogenesis) jî tê navkirin. Di qonaxa embriyoyî de hema hemû endaman laş dirist dibin.
Maweya ji hefteya 9em heta jidayikbûnê ya peresînê jî wekî qonaxa korpeleyî (bi înglîzî: fetal period) tê navkirin. Di vê qonaxê de ji bo weçeyê, êdî ne peyva embriyo lê peyva korpele(bi înglîzî: fetus) tê bikaranin. Di qonaxa korpeleyî de şane û endam diperisin, laşê korpeleyê hê pirtir geşe dibe. .
Qonaxa pêşembriyoyî û qonaxa embriyoyî ya peresînê
Hefteyên 1 heta 4ê ducaniyê de,
Peresîna du hefteyên pêşîn, wekî peresîna pêşembriyoyî tê navkirin. Hêkexane di coga hêkê de rastê spermê tê û pîtîn rû dide. Hêka pîtandî (zîgot) dest bi dabeşbûnê dike û pêkhateyek firexaneyî ya bi navê blastoçikildan peyda dibe. Hefteyek piştî pîtinê, blastoçikildan xwe bi rûyê navpoşê malzarokê ve girê dide, ev bûyer wekî çeqîn tê navkirin. Hefteya duyemîn a ducaniyê de plasenta dirist dibe. Çînên diristker ên yekem û piştebendik diperise.
Di hefteya çarem a ducaniyê de êdî çêbûna endaman dest pê dike. Kelênên pêşîn yê demaxê, û kelênên laşê embriyoyê diperise, demarîbûn (bi înglîzî: neurulation) dest pê dike. Diristbûna lûleyên xwînê dest pê dike. Di tûrikê zerikê, elentoyis û koriyonê de xwîn dirist dibe. Dil dirist dibe û dest bi lêdanê dike. Embriyo xuya dibe. Coga pêşîn a herisê peyda dibe. Gopikên ling û mil peyda dibin. Çav û guh dest bi peresînê dikin. Kilik peyda dibe. Di dawiya hefteya çarem a ducaniyê de dirêjiya embriyoyê bi qasî 5 mîlîmetre ye.
Hefteyên 5 heta 8ê ducaniyê de,
Dirêjiya embriyoyê bi qasî 3 cm û giraniya wê jî bi qasî gramek e. Mil û ling diyar dibe. Dil diperise û dibe çar çavî. Difin diperise û pehn xuya dibe. Palikên çav bi hev re zeliqî ne, çav ji hev dûr in. Hestîbûn dest pê dike. Di kezebê de berhemanîna xaneyên xwînê dest pê dike. Gorankariya endamên zaûzê yên derve pêk tê. Lûleyên xwînê yên serekî dirist dibin. Endamên navî peresîna xwe didomin. Kilik winda dibe.
Qonaxa korpeleyî ya peresînê
Hefteyên 9 heta 12yê ducaniyê de
Bejna korpeleyê bi qasî 7.5 cm, giraniya wê bi qasî 30 gram e. Serê korpeleyê bi qasî nîvê bejna wê yê. Ango di vê qonaxa peresînê de serê korpeleyê li gor laşê wê gelek gir xuya dibe. Demax geşebûnê didome. Rûyê korpeleyê fireh e. Çav girtî nê û ji hev dûr in. Guhên derve diperisin. Hestîbûn didome. Mil geşe dibin û digihîjên dirêjiya xwe ya asayî, lê ling hê bi têra xwe dirêj nîn in. Dillêdan dikare were bihîstin. Ji endamên zaûzê yên derve, zayenda korpeleyê diyar dibe. Li gel kezebê, moxê sor ê hestiyê, tîmus û sipil jî xaneyên xwînê berhem dikin. Koendamên laş peresîna xwe didomin. Korpele di cihê xwe de dilive lê livînên korpeleyê ji aliyê dayikê ve nayên hestkirin.
Hefteyên 13 heta 16yê ducaniyê
Bejna korpeleyê bi qasî 18 cm, giraniya wê jî bi qasî 100 gram e. Serê wê li gor laşê wê piçûktir e. Çav nezî hev dibin û di cihê xwe yên maînde de cih dibin. Ling dirêj dibin. Korpele hê pirtir dişibe mirov. Koendamên laş bi lez diperisin.
Hefteyên 17 heta 20ê ducaniyê
Bejna korpeleyê 25-30 cm,giraniya wê 200-450 gram e. Rêjeya qebareya serî û ya laş lihevhatî ye. Bijangên çavan û por xuya dibin. Geşebûn hêdî dibe lê dirêjbûna lingan didome. Laşê korpeleyê bi mûyên zirav û nerm dapoşî ye. Piştî jidayikbûnê ji bo dabînkirina germahiya laşê korpeleyê, di laşê korpeleyê de çewriyê qehweyî (bi înglîzî: brown fat) tê berhemkrin û embarkirin. Êdî dayik hest bi livîna korpeleyê dibe.
Hefteyên 21 heta 25ê ducaniyê
Bejna korpeleyê 27-35 cm, giraniya wê 550-800 gram e. Çermê korpeleyê qurmiçî ye û bi rengê pembeyî ye. Sikildanokên pişikan fireh dibin.
Hefteyên 26 heta 29ê ducaniyê
Korpele bi dirêjiya 32-42 cm û bi graniya 1100- 1350 gram e.
Rêjeya qebareya serî û laşê korpeleyê asayî dixuyê. Çavên korpeleyê vekirî ne. Nînokên pêyê xuya dibin. % 3.5 ê giraniya laşê korpeleyê ji çewrî pêk tê. Ji ber zêdebûna çewriyê hin qurmiçiyên çerm winda dibin. Korpeleyên kur de (korpeleyên nêr), gun ber bi tûrikê gun ve dadikevin. Çavkaniya sereke ya berhemkirna xaneyên xwînê moxê sor e. Koendama demarê ya navendî bi têra xwe diperisê, loma heke jidayikbûnek pêşwext rû bide, egera saxmayina korpeleyê heye. Lê divê korpele li nexweşxaneyê, di bin çawderiya bijîjk de be.
.ir
.ir navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Îran e. (ccTLD)
Geşebûn û peresîn di qonaxa pêşzayînê de
Qonaxa korpeleyî ya peresînê
Hefteyên 30 heta 34ê ducaniyê
Bejna korpeleyê 42-45 cm, giraniya wê 2000-2300 gram e. Çerm lûs e û bi rengê pembeyî ye. Korpele di nav malzarokê de bi ser berjerî cih dibe,ango serê korpeleyê, ber bi stûyê malzarokê ye. Refleks peyda dibin. %8ê giraniya laş ji çewrî pêk tê. Heke jidayikbûna pêşwext rû bide, egera jiyîna korpeleyê zêde ye.
Frîzya
Frîzya, Fryslân an jî Friesland (bi frîzî: Fryslân, bi holendî: Friesland) yek ji 12 parêzgehên îdarî yên Holendayê ye. Herêm wekî kemerê li perava deryayê bakurê Holendayê ye. Gelê herêmê bi zimanê frîzî diaxive. Herêma Frîzya, dikeve rojavayê Groningenê û bakurê rojavayê herêma Drentheyê.
Geşebûn û peresîn di qonaxa pêşzayînê de
Qonaxa korpeleyî ya peresînê
Hefteyên 35–38ê ducaniyê
Bejna korpeleyê gihîştiye 50 cm û giraniya wê jî 3000-4000 gram e. Çerm bi rengê pembeyî-şînî ye. Bi nêzîkbûna zarokanînê, leza geşebûnê kêm dibe.% 16yê giraniya laş ji çewrî pêk tê. Di korpeleyên kur de, gun di nav tûrikê gun de ne.
Frîzya
Bajar û şaredarî
Bajêr Şaredarî
Caunettes-en-Val
Caunettes-en-Val, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Teberî (zanyar)
Teberî (jdb. 839 - m. 923) zanyarê îslamê û dîrokê ye. Navê wî tam Muhemmed bin Cerîr Teberî ye.
Ew bi xwe ji Teberistanê ye loma bi navê Teberî tê naskirin. Bi berhema wî ya bi navê "Tefsîra Teberî" tê naskirin.
.jp
.jp navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Japonya ye. (ccTLD)
Nurettin Elhüseyni
Dibistana seretayî û navîn li Farqînê kuta kiriye. Li Zanîngeha Enqereyê beşa Zanistiya Ramyarî xwendiye. Yek ji giregirên Tevgera Kawayê bû. Piştî pelaştina xebata siyasî, xwe da ser werger û lêkolîna. Di Ensîklopediya AnaBrîtannîca de edîtoriyê jî kiriye. Niha wek wergêr xebatên xwe didomîne.
Wergêrên wî
Hin pirtûkên ku wergerandiye ev in:
Dischingen
Dischingen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Heidenheim li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Edling, Almanya
Edling bajarokekî navçeya (Landkreis) Rosenheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Îviq
Îviq, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Omîd Kurdistanî
Omîd Kordestanî, di sala 1963'yan (Tehran, Iran)      de hatiye dinê, yek ji berpirsiyarên malpera (makîna) lêgerînê Google e. . Omîd Kurdistanî di 14 saliya xwe de piştî ku bavê wî mir çû San Jose, California. Li zanîngeha San Jose State University endezyariya elektrîk xwend.
Omîd Kurdistanî ji rojhilatê Kurdistanê bajarê Pîranşarê ye.
Omîd Kurdistanî li şîrketa navdar Hewlett Packard weke endezyar kar kir. Ew di şîrketa Internet-Pionier Netscape Communications navekî berbiçav e.Wî di Googlê de beşê bazirganiyê ava kir. Di encama xebata wî de Google di warê bazirganiyê de pir bi pêş ket. Di sala 2005'an de, Google 6 mîlyar dolar qezenc kir. Omîd Kurdistanî, cigirê serokê malpera Netscape ye. Di salekê de ji 88 mîlyon dolar hatina wê di 18 mehan de kire 200 mîlyon dolar. Omîd Kurdistanî di sala 2006'a de, di lîsyeta 100 dewlemendên cîhanê de cih girt.
Cewer
Cewer (yan gewer) kanzayên yan mîneralên bihadar û binirx in.
Cûnên ceweran
Zêrr wek navdartirîn cewer têt hesibandin. Herwiha zîv jî pirr belav e.
Herçi elmas e, ji hemiyan bihadartir e.
Bikaranîn
Mirov ceweran bi xwe ve dike yan jî mala xwe pê radixîne.
Cewer bi taybetî wek gustîr, bazin yan gerdenî tên bikaranîn.
Navên cewerî
Di devokên kurmancî de, ji bilî "cewer", ji van maddeyên bihadar re bi kêmî ev nav tên bikaranîn:
ta be emro zor helistan gewrekan û mîrî kurd hîç yekîş azad nr bû zanim le kêm tedbîrî kurd
Mehfoz Mayî
Helbestvan Mehfoz Mayî di sala 1957-an de, li gundê Mayê, ser bi qeza Amêdiyê, ji dayîk bû. Li Mayê û Duhokê xwendiye û di sala 1983-an de, ji ber terora faşîstên Bexdayê reviye û peymangeh bi dawî neaniye. Her ji sala 1975-an û pê de dest bi nivîsîna helbestan kiriye û di piraniya rojname û kovarên kurdî de bilav kirîne. Di çendîn mîhrecanên edebî de beşdar bûye. Endamê Yekîtiya Nivîskarên Kurd bû li Kurdistana Îraqê û niha jî endamê Yekîtiya Nivîskarên Kurd li Swêdê ye. Her di sala 1984-an de çûye nav rêzên şoreşa kurdî. Heta niha dîwanek bi navê "Ez û Şev û Bêdengî" (1987) çap kiriye. Di sala 1986-an de hatiye welatê Siwêdê.
Çavkanî: Xelîl Duhokî
Hukusjøen
Hukusjøen, goleke di nava sinorê parêzgeha Hedmarka Norwêcê de ye. Pîvana perava golê 12,32 km û bilindahiya ji asta deryayê 177 mêtre ye.
Bolsward
Bolsward, bajarekî li herêma Frieslanda Holendayê ye.
Teokrasî
Teokrasî, têgeheke ku ji bo ravekirina şêwazek hikûmetê ye li gorî dînê tê bikar anîn. Ev awayekî birêvebirina dewletê ye ku tê de organên desthilatdariyên dînê li cihê organên desthilatdariya siyasî rêveberiya dewletê digirin destê xwe.
Di teokratîkek sade de tê bawer kirin ku serokên sivîl pêwendiyek kesane bi xweda an xwedayên dînî yan jî baweriya wê şaristaniyê re heye. Wek mînak serokatiya Muhammed ya misilmanên pêşîn wekî pêxemberê Xwedê serokatî dikir. Di vî teokrasiyê de rêberên dînî di dewletê de rola pêşeng digirin lê îdia nakin ku ew kesên ku ji Xwedê peyaman werdigirin.
Pizza Hut
Pizza Hut ( English: Pizza Hut) ji restaurant fast food Amerîkî û çiqilên li gelek welatan tê Alm.o pisporên xwarin û restaurant pizza her cûreyê, di heman demê de ev e Okhry.kma dıke girêdanên ji bo sepanên ji xizmeta derve de ji bilî îmkana dixwar, li xwaringehekê.
Mihsin Qoçan
Jînenîgar
Mihsin li sala 1954ê li gundê Bamernê, nêzîkî bajêrê Amêdiyê, ji dayîk bûye. Li Duhokê û Mûsilê xwendiye û li sala 1976ê xwîndina zanîngehê qedandiye. Her ji sala 1970ê û pê da, dest bi nivîsîna helbestan kiriye.
Li salên 1980an da, bi hevkariya çend hevalên xwe, mîna Fadilê Emer, Kovara Dengê Me li Dihokê bi devoka Kurmancî û bi tîpên Erebî çap dikir.
Heta niha, dîwanek bi navê "Befra li vêre" li Kurdistana Îraqê, bi tîpên erebî çap kiriye. Dîwaneka din jî, bi navê "Wêne ji filmekê pirçiyayî" ji bo çapê amade kiriye. Niha jî li Kurdistana Îraqê ye û wekî sernivîskarê Kovara Metîn kar dikit.
Savenay
Savenay, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Cecoxan
Cecoxan serdarê milî yê kurmanc menteqa kurmanc, bakura rojhilat ya Îranê bû.
Li menteqa kurmancên Bakurê Xorasanê jî xelk bi rêberiya Cecoxan sa parastin ji xwestên heqanî yên meşrûteh serhildan çêkirin. Cecoxan serdarê milî yê kurmanc (Bakurê rojhilatî Îranê) li ciwaniya xwe bavê xwe ji dest da (bav rehmetî bû). Li zemana înqilaba meşrûte li sala 1906an a zayînî / mîladî hikûmeta adî û mihelî ya kurmanc mesûlîyeta tarîxî /dîrokî ya bavê wî dane wî, bi vê rêya ew bi resmî bû hikumranê / serokê menteqa kurmanc bi merkezîyeta Miyankûh. Li wê wextê Ûrisiyet û inglîz li ser tesmîmgirtin /biryargirtin yên Îranê tesîrdar bûn. Cecoxan ji dû demekê da talaş kir ku merkezîyeta hikûmeta mihelî ya kurmanc biguherîne şehrî Qoçanê (ku merkeza tarîxî ya hikûmetên mihelîye kurmanj ji sala 1610,î zayîvî pê va bû) daku resmen hikûmeta îyaletî – welayetî ya meşrûte li menteqa kurmanj élanbike, û bi vê rêya hêzên milî û qomî li dijî ûrisan ku menteqa kurmanc dagîrkiribûn, kom bike da ku wan mecbûr bi terkkirina Îranê bike.
Ji dû bombaran kirina herema Îmam reza, ûrisên Tizarî ku serdarê milî yê kurmanj însanek qewî û bêtirs û li dijî hedefên êrêşa xwe didîtin li rêya girtina wî derketin. Cecoxan bi hemkarîya sitûn pêncim (alîkarên Mohemed Alî Şah ku dijberê dimokrasî ya meşrûteh bûn) carekê hate girtin lê çinku ew serdarekî pir ostakar û qewî bû bi zîrekî û hoşmendî û çelengî ji bendîxana Orisan revî.
Cecoxîn xebata xwe li dijî Orisan
Cecoxîn xebata xwe li dijî Orisan (hêzên bêgane yên li dijî dimokrasî û azadî li Îrana meşrûte) û Mohemed Alî Şah yê ji hikûmetê berkinar kirî ku li sifaretxana (balyozxane) Orisan penaber bûbû (hêzên hundir welêt yên li dijî dimokrasî û azadî li Îrana meşrûte) berdewam kir û li qereqûl û meqerên wan li menteqê û xeta serhedê (Bakûra rojhilat ya Îranê) êriş dikir û efser û serbazên Orisan (Selatên Orisan) yên dagîrger digêhandine cezayên karên xwe, tifang û yaraqên wan jî li nav siwarên xwe û qoşûna kurmanj pareva dikir daku ji xwe difa kin.
Orisan bi resmî ji hikûmeta wê wextê ya Îranê xwest ku Cecoxan, ev rêberê timêşe qehreman û camêrê natirs û navdarê hêja yê kurmanj, destgîr kin, lê doletê jî gotibû ku alîkar û piştgîrên wî li menteqê pir in û va kara ji dest me nêye. Ji dû vê encama da Orisan gişt hêzên xwe li dijî Serdarê milî kurmanj, amade kirin û şandine teqîba wî. Van teqîban jî ti eser nekirin. Cecoxan rêberê natirs û naskirî yê meşrûtexwazî kurmanj, dostdarê miletî kurmanj û Îranîyekî li dijî Orisan (dagîrgerên bêgane yên li dijî dimokrasî ya meşrûte li Îranê) bû ku ji alîyê xelkî menteqê û piştgîrên nizama meşrûte ya Îranê dihat hezkirin.
Cecoxan dost û yawerê zehmetkêşan û sitemdîtîyên kurmanj û xelkên mehrûm yên Îranê bû û sîstima dimokrasî ya meşrûte mîna hikûmeteke pareva kirî (qismek fidiralîsm a menteqeyî li wê çaxê) sa Îrana çend milîyetî ra minasib dizanî ku ji rêya wan xwestên bi heq û qanûnî yên xelkî Îranê bi cîh dihat.
Cecoxîn rêya azadî
Cecoxîn rêya azadî û beraberî ya milî bi agahî, elaqe û girîngî hilbijart, canê xwe fedayî hêjayîyên modêrn yên civakî (îctimayî) û azadkirina xelkî xwe kir. Navî Cecoxîn bi rindî û qencî li tarîxa menteqê Kurmanc û Îranê mîna roya bi tav û tîn (têhn) heta dûmê dinê ronahî û şewq dide. Cecoxîn dixwest ku mafên (heqên) ferhengî, sîyasî, aborî (êqtesadî), milî (neteweyî), û … yên xelkî kurmanc û der esil êhtiram (rêz) li beraber – hiqûqî sa gişt milîyetên îranê li bin hikûmeta parevakirî ya meşrûta Îranê (fidiralîsma adî ya îyaletî – wilayetî) da pîyade bike. Cecoxîn talaş kir daku bi bêhinfrehî û layîq bûna xwe, li ser şîwa zindigî (şîwaza jîyana) xelkî xwe li doza rifah û serfirazî û bêhtir kirina jîyana wan, û nicat û xelas kirina wan ji bê–edaletî ya hakimên mostebid, û destxistina serbilindî û payebilindî sa tîke milîyeta kurmanc (pare milîyeta kurmanc / parçe netewa kurmanc) li menteqa bakûra xorasanê bi tesîr û karsaz bibe.
Mirin
Cecoxan bi qowet girtina dijberên azadî û dimokrasî li Îranê, û bi xîyaneta ostûna pêncim ya li dijî meşrûte ku bi alîkarîya Orisên dagîrger (îşqalger) hatibûn, li meha Behmen ya sala 1290,î ya rojî (1911,an ya zayînî) li çîyên tijî berf yên Axmezar û Êspîyanê (Bakûra rojhilat ya şehrî Qoçanê), bi mezlûmî û canesarî sa destxistina heqên milî û ferhengî yên xelkî kurmanj, û rêz û hurmetkirin li xelk û welatî xwe bi destên dagîrgerên Orisan hate kuştin û çu dilovanîya xwe, û canê xwe mezlûmane feday azadî û dimokrasî ya meşrûte li Îranê kir. Herçend ku Cecoxîn bi talaşên bêguman û newestîna xwe negihêşte erman (armanc) û qesd û arizûya xwe ku ewana: azadî, beraberî, îftixar û êhtiram danîn bi nasnameya milî kurmanc, serfirazî û rifah sa xelkî wê menteqê bûn, lê rêya serbilindî, rûmet û bîhnpakîyê sa bi dest xistina ev tiştên mohim sa nesilên dû xwe dûz û serast kir û rênema bû. Ruhê pakî Cecoxîn li asmanê menteqa kurmanc ya Bakûra Xorasanê difirîye û digerîye û bi dengî bilind û bangê bihîstinê, dilxwazane teqela dikê û digerîye.
Cecoxan, herçend ku tu li nav me ninî lê xwîna te ya pak li nav reg û demarên ciwanên kurdê Bakûra Xorasanê diherikîye.
Turgut Özal
Turgut Özal, carina jî bi kurdî Turgut Ozal (jdb. li Meletî - m.  li Enqereyê), yek ji serokkomar û serokwezîrên navdar ên Tirkiyeyê ye.
Bavê wî Kurdekî ji Çirmikê a Meletiyê, daye wî jî ji Melkişî, Dêrsîmê bû.
Montloué
Montloué, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Turgut Özal
Di sala 1950î de xwendina xwe ya endazyariya elektronîkê li Zanîngeha Teknîkî ya Stembolê bi dawî dike. Du sal şûnde bo xwendina bilind ji aliyê fîrmaya ku lê dixebitî tê şandin û vegerê dîsa li heman fîrmayê kar dike. Sala 1958an de Turgut Özal dibe serokê sekretarya komîsyona pêşvebirinê ya dewletê. Di sala 1960î de li Zanîngeha Teknîkî ya Rojhilata Navîn dest bi mamostetiyê dike.
Di sala 1966an de dibe di hikûmeta hemandemî de wekî teknîker cih digire. 1971ê de li IMFê dest bi xebatê dike. Herwekî di gelek fîrmayan de wekî plansaz cih digire.
Cihê Özal di dîroka Tirkiyeyê de
Hin ronakbîr Özal wekî duyemîn girîngtir kesê di dîroka Komara Tirkiyeyê de dinirxînin. Di dema wî de polîtîkayên lîberal bo cara pêşîn dikeve Tirkiyeyê. Dixwaze bandora bûrokrasiya dûgelê û ya leşkeran li ser xebatên hikûmetê û jiyana rojane kêm bike. Ji bo pirsgirêka herî mezin a Tirkiyeyê, pirsgîrêka kurd çareser bike hin gavên wêrek davêje. Bi dizî têkilî bi PKKê re datîne û dixwaze PKK agirbestê îlanbike. Li ser daxwaza wî PKK hin gavan davêje. Lê rojberoj, mihalefateke mezin li dijî wî tê lidarxistin. Artêşa tirk naxwaze Özal biserbikeve û çi ji destê wê tê dike. Li dijî Özal çalakiyên kuştinê tên organîzekirin. Özal carekê ji destê xwe birîndar dibe.
Özal hin caran mecbûr dimîne ku di riya artêşê de bimeşe û biryarên ku artêşê bo Kurdistanê digirtin mor bike. Avakirina OHAL (Olağanüstü Hal - Desthilatiya herêmê (Kurdistanê) ya awarte), damezrandina hêzên cerdewanan, valakirina gundên kurdan û koçberkirina wan ji Kurdistanê hwd di dema Özal de hatin pejirandin û ketin rojevê.
Mirîne Özal û Şikên Mezin
Turgut Özal roja yan ji vegera xwe ya ji Azerbeycanê bi mirina masûlkeyên dil jiyana xwe ji dest dide. Lê di heman demê de malbata wî û bijîşkê wî yê taybet didin xûyakirin ku "di mirîne wî de şik heye, Özal bi rêkûpêk di sehêti rewşa bêxên koronar de bûye û ew hatiye jehrkirin". Hin rêxistinên rastgîr ên dewletê jî piştî mirîne Özal daxûyakirin ku Özal "cahşê welat bû û hate siza kirin".  Mirîne Özal hêj jî tê guftûgokirin. Özal zewicî bû û xwedî 3 zarokên bû.
"Dapîra min Kurd e, Ez jî Bingeh Kurd im"
Özal di rêzaniyê de erdem bingeh Kurdbûna xwe di anî her tim. Wî dixwest pirsgirêkî Bakurê Kurdistanê di nava sazûmaniya Komara Tirkiyeyê de were çareserkirin û Tirkiyeyê bi cîhana lîberal a rojava re bibe hevalbend. Ji bo tevlîbûna YE'yê gelek xebat dikir. Özal dema desthilatdariya xwe de nasyarî bi DYA'yê re dimeşand. Di seremoniya binerdkirina wî de bi sed hezaran mirov kom dibin.
Axacî
Axacî an Axaciya Mezin, taxeke bi ser navenda Sirûca Rihayê ve ye. Piştî pejirandina qanûna bi hejmera 6360 di sala 2012an de bûye tax.
Bend Over and Pray the Lord
Bend Over and Pray the Lord, albûma şeşem a Lordi e. Li 'yê di 1997'an da albûm derket.
Edliye
Edliye, gundekî Tazexurmatûyê ye li parêzgeha Kerkûkê (Îraqê).
.kz
.kz navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Qazaxistan e. (ccTLD)
Fano
Fano, bajarekî komûn a Îtalyayê û yek ji bajarên herêma Markeyê ye. Bajêr, 12 km li başûrê rojhilatê bajarê Pesaroyê cih digire.
Gelhe
Di navbera sedsalên 19e û 20an de grafîka geşiya niştecihên bajêr wiha ye:
Saint-Aunès
Saint-Aunès, komuneke departementa Hérault ya herêma Oksîtanyaya li başûrê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Ömer Dinçer
Ömer Dinçer (jdb. 10ê îlona 1956an li Qeremanê) siyasetmedarekî tirk e ku endamê Partiya Dad û Geşedanê ye.
Jiyan
Dinçer dibistana seretayî, navîn û amadeyî li bajarê Qeremanê xwendiye. Dinçer di navbera salan 1974 û 1978an de li Zanîngeha Erziromê Rêveberiya Karsazî û Siyasetnasiyê xwendiye. Master û doktoraya xwe li Zanîngeha Stembolê xilas kirine. Di sala 1988an de li Zanîngeha Marmarayê dereceya akademiyê ya Doçentî wergirtiye û di 1994an de bûye profesor.
Di sala 2007an de ji Stembolê ji bo AKPê bûye endamê Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê. Piştî Faruk Çelik, Dinçer ji 1ê gulana 2009an heya 6ê tîrmeha 2011an Wezîrê Xebat û Ewlehiya Civakî bû. Dinçer di 6ê hezîranê de li şûna Nimet Baş ketiye û ji tîrmeha 2011an heya 24ê kanûna paşîn a 2013an Wezîrê Perwerdeyê bû. Piştî wî, Nabi Avcı wekî Wezîrê Perwerdeyê hatiye wezîfedarkirin.
Dinçer zewicî ye û bavê sê zarokan e.
Deregez
Deregez bajarekî ji parêzgehê Xorasana Rezewî li bakurê rojhelatê Iranê ye û ji Teranê 1150 û ji Meşhedê 255 km fasiley xwe heye. Sînorê Deregezê ji alî bakûrê da kişwera Turkmenîstan, ji rojhelatê û başorê rojhelatê bajarê Meşhed û ji rojavayê bajarê Qûçanê ye .moxtesatê wî 37 derece û 36 deqîqe panatiyê bakûr û 59 derece û 6 deqîqey dirêjtiya rojhelatî ye.
Justin Trudeau
Justin Pierre James Trudeau (jidayikbûn; 25ê Kanûnê 1971) siyasetmedarekî Kanadayî ye. Ji sala 2015an vir de serokwezîrê 23mîn rojane ye. Û ji sala 2013an vir de serokê Partiya Lîberal yê Kanada ye. Trudeau di dîroka Kanadayê de piştî Joe Clark serokwezîrê herî ciwan e. Ew di heman demê de yekem zarok an jî xizmekî xwediyê postê berê ye, ku wekî kurê mezin yê Pierre Trudeau ye.
Deregez
Ji şûnên geriyanê av germê Elah Ekber û parkê netewî Tendûrê ne bajarê Deregezê kevnar û dîroka wî rûgeş e, li berê wî re Ebîverd digotin û li dîrokê fikr û şaristanê islamî li paşnavê henek ji zanîstvanan peyvê Ebîverd hebû ye, bajarê Xaveran ê yê dorê Partan , li 3 km deregzê red û berantê şaristanê 5000 sal pêş ji mîadê heye , ango sabiqey şaristanîyê li Deregezê digîji 7000 sal berê navên berê bajarê deregezê ji pêş ji islamê ta nika , Daragird ,Nisiya,Apavaratken,Baverd,Ebîverd,Etek,Nisa,Derûn û xaveran bûne. Deregezê li gor lêkolînên zanistî ku hatine kirin ji sedî zêdetir kurd in.
Justin Trudeau
Trudeau li paytexta Otavayê ji dayik bû, beşdarî Koleja Jean-de-Brébeuf bû, di sala 1994an de ji Zanîngeha McGill mezûn bû, û bi Lîsansa Hunerî di wêjeyê de, paşê di sala 1998an de lîsansek Bachelor a Perwerdehiyê ji Zanîngeha Kolombiyaya Brîtanî wergirt. Piştî Trudeau mezûn bû, di asta dibistana navîn de li bajarê Vancouverê ders da, berî sala 2002an vegeriya Montrealê û xwendina xwe domand. Ew serokê xêrxwaziya ciwanan Katimavik û rêveberê Komeleya Avalanche ya Kanadayî ya ne-qezencê bû. Di sala 2006an de, ew wekî serokê Koma Xebatê ya Nûvekirina Ciwanan a Partiya Lîberal hat tayînkirin.
Di hilbijartinên federal a 2008an de, ew ji bo nûnertiya siwarbûna Papineau di Meclîsa Avamê de hate hilbijartin. Di sala 2009an de, rexnegirê Fermî yê Opozisyona Lîberal ji bo ciwan û pirçandiyê bûye û piştî sala din ew bûye rexnegirê hemwelatîbûn û koçberiyê. Di sala 2011an de, ji bo perwerdeya navîn û werzişê wek rexnegir hat tayînkirin. Trudeau di Nîsana 2013an de serokatiya Partiya Lîberal bi dest xist û partiya xwe di hilbijartinên federal ên sala 2015an de bi ser ket, lîberalên sêyemîn ji 36 kursiyan gihand 184 kursiyan, ku ev mezintirîn hejmara partiyekî hilbijartinên federal a Kanada ye.
Bapîr û jidayikbûn
Di de, Ofîsa Serokwezîr (PMO) ragihand ku jina serokwezîr Pierre Trudeau çar mehan, Margaret Sinclair yê berê, di meha kanûnê de ducanî bû. Justin Trudeau di 25ê Kanûnê 1971an de, saet 9:27 de li Nexweşxaneya Civic ya Ottawayê ji dayik bû. Ew di dîroka Kanadayê de zarokek duyemîn ji serokwezîrekî postê tê dinyayê; yekem keça John A. Macdonald Margaret Mary Theodora Macdonald ( – ) bû. Birayên piçûk ên Trudeau Alexandre (Sacha) (25ê Kanûnê 1973an) û Michel – ) sêyemîn û çarem bûn.
Mont-Notre-Dame
Mont-Notre-Dame, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Muhemmedê Enaz
Ebûlfeth Muhemmedê kurê Enaz yan jî Muhemmedê Enaz (bi erebî; Abu’l-Fatḥ Moḥammad bin Annāz) damezrênerê Dewleta Enazîya bû. Wî di sala 990î de dewletê ava kir û heta sala 1011î li ser bu.
Gerstetten
Gerstetten şaredariyeke navçeya (Landkreis) Heidenheim li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
Rüthen
Rüthen, bajarekî navçeya (Landkreis) Soestê li herêma Nordrhein-Westfalen a Almanyayê ye.
Hamiyê
Hamiyê, mezrikeke Qerhêtanê ya bi ser navçeya Çinara Diyarbekirê ve ye.
Innerdalsvatnet
Innerdalsvatnet, goleke di nava sinorê parêzgeha Hedmarka Norwêcê de ye. Pîvana perava golê 19,94 km û bilindahiya ji asta deryayê 813 mêtre ye.
Gureklî
Gureklî, gundekî bi ser navçeya Patnos a Agiriyê ve ye.
Îrec, Serab
Îrec, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
.nl
.nl navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Holenda ye. (ccTLD)
Barcelos
barcelos qezayek li bakûrê bajaré Portoyé li dewlata Portugal.
Aciniya Jorîn
Ancina Jorîn, gundekî bi ser navçeya Patnos a Agiriyê ve ye.
Sévérac
Sévérac, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Napalm Market
Napalm Market albûma şeşem a Lordi ye ku di 1993an de derketiye.
Banzede
Banzede, gundekî bi ser navçeya Patnos a Agiriyê ve ye.
Caunette-sur-Lauquet
Caunette-sur-Lauquet, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Selîmkendî
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 26 kes (9 malbat) bûn.
Malikan
Malikan (bi tirkî: Kazıklı), gundekî bi ser navçeya Îslahiyeya Dîlokê ve ye. .
Anatomî
Anatomî zanista ku laşê mirov û lawiran lêkolîn dike.
Bêjenasî û dîroka anatomiyê
Bêjeya anatomiyê ji zimanê yewnanî ji gotin "anatemnein"e tê û wateya wê perçekirin e. Anatomî jî dibe ilme percekirine. Lê îro mirov ji beja anatomiye, ilma tevhevkirina perceyen bedene ji bo avakirina organizmayeki bi fonksiyon fêhm dike. Anatomî ilmeki gelek kevn e. Mirov berî bi hezaran salan li ser anatomiye xebitîne. Li Mezopotamya yê mirovan mih serjedikirin û gor şikle kezeba reş, nexweşiyan teşhîs dikirin. Dîsa li mitolojiya Yewnan da tê gotin ku, Xwedaye mezin Zeus, ji bo cezakirine, lawe xwe Prometeus davêje ser ciyaye Qaf û li ser zinareki da girê dide. Eylo her roj tê û parcekî ji kezaba wî ya reş jê dike û dixwe. Lê kezeba wî heta roja dine careke din xwe ji nû ve dike, mezin dibe. Yanî ta ji we çaxê ji mirovên him şikle organên him jî hindek fîzyolojiya wan, wekî mezinbûna kezeba reş, nas dikirin. Ji bo vê yekê ji mirova dikare li Mezopotamyayê berê bi hezarên salan nişdarîye çavên û yê kisika mize çebikin. Wek tê zanîn ew nişdarîana di dîroka mirovahiyê da yên ewilî bûn.
Starnberg (navçe)
Starnberg, yek ji navçeyên (Landkreis) herêma Bavyera, Almanyayê ye.
Kurdên Rêwî
Kurdê Rêwî - romana Seîdê Îbo ye.
Romana Seîdê Îbo ‘Kurdê rêwî’ ku di sala 1959an de nivisandibû, di 1979an de bi alfabeya kirîlî derket, bi alfabeya latînî di nav weşanên Avesta de ji nû ve çap bû.
Di romanê da tê ber çavan, çawa eşkeletiya hal-jiyana ‘emir, lê wisa jî qedera kurdên êzdî wexta şerê cîhanê yê yekemîn, dema şoreşa Oktobirê di Rûsyayê da, çaxê bolşêvîk çarê ûrisa Nîkolay ser text davêje, wexta lêşkerê Rûsya paş da ji qeza Qersê vedikişe û rev-beza êzdiyan dest zor û zulma Romê. Di vê romana Sehîdê Îbo da ruhê êleke kurdên êzdî mînanî deziya rîsê sor di nava wan qewimandinan da timê ber çavan e. Ev romana, bi rastî, wek çavkaniya melûmetiyên rewşa êzdiyan di demên jor kifşkirî da dikare bê hesabê.
Sehîdê Îbo di romana xwe de jiyaneke nû dernaxe holê, ewî ‘esasiya mijarên vê romanê ji ber hal-jiyana herroyînî yê pêşiyên me di zemanê berê yê bihurî da hildaye û girtiye. Roman derheqa jiyana kal-bava ne, ku bi zaravê şîrîn û zanebûneke kûr va bi bûyerên dîrokî, civakî û olî va di ser hîmê ‘erf-‘edetê jiyan û bîr û baweriyên wan hatiye xemilandin.’
Xanna Omerxalî.
Celal Adan
Celal Adan (jdb. li Qerekose) siyasetmedarekî tirk, ku bi esle xwe kurd e. Di sala 2011an de ji bo Partiya Tevgera Neteweparêz bû endamê 24em Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê.
Di salên 1980an û 1990an de Adan bi Mehmet Ağar re têkiliyekî nêzîk hebû; di destpêka salên 1980î de ji ber sûcê ku di sala 1980an de di kuştina sendîkavan Kemal Türkler de cih girtibû, hatiye darizandin û beraat kir.
.pe
.pe navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Perû ye. (ccTLD)
Hakan Ener
Hakan Ener hunermendek kurd ji bajarê Çewlîgê ye.
Ew di navberî salan 1996-2000 endama koma mûzîkê Koma Dengê Azadî bû. Ener bi Koma Dengê Azadî albûma Hêvî pêk anî û di vî albûmî de wek aranjor, berhevkar û stranbêj (Hat Karwanê Helebê, Şekir Axa) xebitî.
Sion-les-Mines
Sion-les-Mines, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Montreuil-aux-Lions
Montreuil-aux-Lions, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Franeker
Franeker, bajarekî li herêma Frieslanda Holendayê ye.
Mîralli
Mîrallî gundekî kurdan yê navçeya Elbistanê ye. Gelê gund li ser bi baweriya Elewîtîye ne. Taybetmendiyek Elewiyê herêma Elbistanê ewe ku xwe ne beşek ji Îslamê dibînin, berevajî vê xwe bêtir nêzîkî ola Zerdeştiyê dibînin.
Zombilation
Zombilation, albûma şeşem a Lordi e. Li 'yê di 2009'an da albûm derket.
Îdelû, Serab
Îdelû, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
.pl
.pl navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Polonya ye. (ccTLD)
Hermaringen
Hermaringen şaredariyeke navçeya (Landkreis) Heidenheim li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
7-Zip
7-Zip, bernameyeke ji bo şidandina dosyayan e ku xwedî algorîtma yeke gelekî xurt e. Ew formatên wekî 7z, zip, bzip2, gzip û tar, ji bilî van jî wekî RAR, ARJ, CAB, CHM, CPIO, LZH, Z, RPM û Deb nas dike. 7-Zip nermalaveke azad e.
Wergara 7-Zip ji bo kurdî ji aliyê endamê Koma Pc Kurd Rizoyê Xerzî ve hatiye kirin. Ji bo sazkirin û bikaranîna 7-Zip e-pirtûkeke bi kurdî jî hatiye amadekirin.
Harlingen, Friesland
Harlingen, Friesland, bajarekî li herêma Frieslanda Holendayê ye.
Gürdal Aksoy
Gurdal Aksoy (z. 1968 lî Çewlîgê) dadnas û nivîskarekî bî eslê xwe kurd e.
Jînenîgarî
Gurdal Aksoy kurdekî ji bakûra Kurdistanê ji bajarê Çewlig’ê (Bîngolê) ye, ew bi awayekî metodîk û gelek caran jî, dûrê klîşe û dubarekirina ku di nav me Kurdan da jî heye, dinivîsîne. Ew berhemên xwe bi zimanê tirkî dinivîse, xweska nivîsên wî bi zimanê kurdî bûna jî. Ji aliyê dî va çewa ku em pê dizanin, bi awayekî amatorî be jî, ew bi hunera resim ra jî mujîldibe.
G. Aksoyê ku di sala 1968 a da hatiye dinê, xwendina xweya despêkê, ya navîn û lîseyê li Elezîz, Antalya û Enqere yê da çêkirîye. Wî di sala 1996 a da Faqulta Dadê ya Zanîngeha Enqerê qedandîye, li ser antropolojî (beşa zanînê, ya ku mirovan wek hebûnekî xwezayî qebûldike û li ser wan lêkolînê dike.), dîrok û mîtolojiyê lêkolînan dike û dixebite.
Gurdal Aksoy eve zûva ye ku di malpera Rizgariyê da nivîsên xwe diweşîne û heta niha tu pirtûkên wî nehatîne wergerandin ser kurdî.
Heta niha van pirtûkên wî hatine weşandin:
Postman (nermalav)
Postman platformek ji pêşvebirina ye nave we ji te nivîsandin wek (API) minakirin, avakirin, ceribandin û dubare kirin API. Ji nîsana 2022an ve, raportkirina Postman dike ku zêdetirî 20 mîlyon kes pêk tene be hjmarek 75,000 APIyên vekirî hene, wek xelk dibêjen Postman navenda APIya herî mezin a cîhanê. Mektiba wan ji li San Francisco ye û mektiba bere ji li Bangalore hîn heye.
Saint-Bauzille-de-la-Sylve
Saint-Bauzille-de-la-Sylve, komuneke departementa Hérault ya herêma Oksîtanyaya li başûrê Fransayê ye.
Postman (nermalav)
Dîrok
Postman di sala 2012-an de wekî projeyek alîgir a mohandese pernamesaz Abhinav Asthana dest pê kir, ku dixwest ceribandina API-ê go asan biki, dema ku li Yahoo Bangalore dixebitî. Wî Postman wekî app belaş di Firotgeha Webê ya Chrome de dest pê kir. Gava ku karanîna app mezin bû, Abhinav hevkarên berê Ankit Sobti û Abhijit Kane ji bo afirandina Postman Incb bikin. Sê hev-damezrîner îro pargîdaniyê rêve dibin, Abhinav wekî CEO (Serokê) û Sobti wekî CTO (rebere teknolocî) dike.
Kolbarnews
Kolbarnews, Kolbar News malpereke nûçeyan a bi zimanên farisî û kurdî ye ku nûçeyên têkildarî kolberan (qaçaxçiyan) û tevgerên civakî yên li Kurdistan û Îranê vedihewîne.
Postman (nermalav)
Dîrok
Di 2022-an de, Postman di navnîşa Forbes Cloud 100-ê de di rêza 28-an de bû, de hjmara #54-a sala berê.
Saint-Bauzille-de-la-Sylve
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Kolbarnews
Raporên salane yên Kolbarnews
Kolbarnews ji bilî şopandina nûçeyên têkildarî tevgerên civakî yên Kurdistan û Îranê bi taybet nûçeyên têkildarî girtin, lêdan, birîndarkirin û kuştina kolberan di beşa bi navê “Raporên Salane” de di çarçoveya şeş mehan û serdemên salekê, li gorî sala rojê û wê bi zimanê farisî li ser malpera xwe were weşandin.
Alan (kevnar)
Alan (Lat.:Alanī Halanī, Yew.:Ἀλανοί Alanoí, Îronî: allon (Gelê efsenavîya Kevnar ) ji geleke Îranî yadema qedîm bû. Îro ji Alanên nû (Îr) esle xwe le wan da dûnin.
Postman (nermalav)
Plan
Pêşkardina Postman yek dekare biki ser gelek qatan, ji civaten becok heye navindin mezen ji dekarin pek binin. bi hezaran pêşdebiran re xizmetê bikin û bi GitHub û GitLab re domên xwerû, rapor, lêkolîne, rêveberî û entegrasyonên pargîdaniyê pêşkêş bikin.
Farqînî (devok)
Farqînî an farqînkî an jî silîvî devoka kurmancî ye ku li derûdorê Farqînê tê axavtin.
Postman (nermalav)
Xwedî
Postman taybet tê girtin, bi fînansekirina Nexus Venture Partners, CRV, Insight Partners, Coatue, Battery Ventures, û Mary Meeker 's BOND.
Paris Hilton
}}
Postman (nermalav)
Çavkanî
<references group="" responsive="1">
Darbenişt, Çinar
Darbenişt, mezrikeke Kerê Cinê ya bi ser navçeya Çinara Diyarbekirê ve ye.
Paris Hilton
Paris Whitney Hilton (jdb. 17ê sibata 1981) kesayetiyek medyayî, karsaz, model, pêşandêr, stranbêj  û navdareke amerîkî ye. Ew li New York City ji dayik bû û li vir û li  Beverly Hills, Kalîforniya mezin bû. Ew neviya Conrad Hilton e, damezrînerê Hilton Hotels e. Hilton yekem car di dawiya salên 1990an de bala medyayên bûlwar kişand, dema ku ew di qada civakî ya New Yorkê de cîh girt, û di 19 saliya xwe de, wê gavê ber bi modelelsaziyê ve kişand û bi ajansa Donald Trump, Trump Model Management re navîşand. Piştî ku David LaChapelle wêneyê wê û xwişka wê Nicky ji bo hejmara îlon 2000ê ya Vanity Fair kişand, Hilton di 2001 de navê "Keça serkêş a New Yorkê" hate binav kirin. Rêzefîlma televizyonê ya rastîn The Simple Life (2003-2007), ku tê de wê bi hevala xwe Nicole Richie re hevkarî kir, û kasetek seksê ji sala 2001ê bi hevalê xwe yê wê demê Rick Salomon re eşkere bû, ku di sala 2004ê bi sernavê 1 Night in Paris hate weşandin,  wê li qada cîhanê jî  bi navûdengê kir.
Hilton di sala 2004an de pirtûka xwe ya destpêkî,  Confessions of an Heiress weşand, ku bû berhema pirr firotî ya New York Times, yekem rola xwe ya sereke di fîlma tirsnak de House of Wax  (2005) girt û albûma xwe ya pêşîn a stûdyoyê ya binavûdeng, Paris ( 2006), ya ku di Billboard 200  de gihîşte hejmara şeşan û bi rêzdarî singlea serkeftî "Stars Are Blind " çêkir .Wê ji hingê ve di fîlm û rêzefîlmên televîzyonê yên din de lîstiye, rêzek stranên serbixwe tomar kiriye û wekî DJ jî diyar bû.
Projeyên wê yên medyayê rêzefîlmên televîzyonê ya rastîn ên Paris Hilton's My New BFF (2008-2009), The World According to Paris  (2011), Hollywood Love Story (2018), Cooking with Paris (2021) û Paris in Lov e  (2021- 2022), belgefîlmên  Paris, Not France  (2008), The American Meme (2018) û  This Is Paris û podkasta wê This Is Paris (2021-niha) li ser iHeartRadio.
Hilton navdarek polarîzeker û pir caran tê kenandin, bi bandorkirina vejîna diyardeya "navdar bi navdarbûnê" di seranserê salên 2000î de tê hesibandin û ji bo çend salan, yek ji kesayetiyên gelemperî yên cîhanê bû. Bi rastî, rexnegir angaşt dikin ku ew mînakek selûtant e - navek malbatî ku ne bi jêhatîbûn an xebatê, lê bi dewlemendiya pêmayî û şêwaza jiyaneke destberdayî derketiye holê. Kovara Forbes di salen 2004an, 2005an  û 2006an de wê di nav 100 kesayetiyên herî payedar de cih girt û di salên  2006an û 2008an de ew wekî navdara herî "zêde eşkere" rêz kir .Hilton navdariya xwe ya medyayî di gelek hewildanên karsaziyê tê  de  kiriye. Bi riya pargîdaniya xwe, wê naverok ji bo radyo û televîzyonê hilberand, hejmarek xetên hilberan da destpêkirin û zincîrek ji bûtîkên xwe yên bi navê xwe li çaraliyê cîhanê û yaneyek peraviyê ya bajarî li Fîlîpînan vekir .Tenê xeta wê ya parfûm heta îro 2,5 mîlyar dolar heciland.
Dêrika Hemko
Dêrika Hemko an jî Dêrik (bi erebî navê wê al-Malikiyah lê kirin) bajar û navçeyeke Hesîçêyê ye û dikevê 90 km rojhilatî Qamişloyê. Li devera bakur rojhelatê Sûriyê li navbera Çiyayê Cudî û Qereçoxê nêzîk Ava Mezin (Dîcle) li deşta Hesinan tê binavkirin.
Ciyê cografî û tixûbên bajêr
Bajarê Dêrika Hemko bajarekî rojavayê Kurdistanê ye. Ev bajar nû ye, lê li ser zemîneke dîrokî hatiye ava kirin. Bajarê Dêrika rengîn nêzîkê Ava Mezin e ku jê re dibêjin çemê Dîcle. Ev bajar li dora 100 km dikeve rojhilatê bajarê Qamîşlo. Li aliyê rojhilatê Zaxo, li rojava Tirbê Spî, li bakûr Tilkoser û ji aliyê başûr ve Cizîra Botan, dibin tixûbê devera bajarê Dêrika Hemko. Bajarê Dêrikê bi xwe li ser deşta Hesinan hatiye avakirin. Li serdema kevin (dema frensiyan) ji Dêrika Hemko re digotin navçeya Dîcleyê.