cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bernau am Chiemsee
Bernau am Chiemsee şaredariyeke navçeya (Landkreis) Rosenheim li herêma Bavyera ya Almanyayê ye.
Meydana Çwarçira
Meydana Çwarçira, anku Meydana Çarçira, navê meydaneke navdar e li bajarê Mehabada Rojhilata Kurdistanê (Îran).
Di 31'ê adara 1947an de serokê Komara Kurdistanê Qazî Mihemed, wezîrê parastinê yê Komarê Seyfî Qazî û birayê serok Sadrî Qazî ji aliyê Îranê ve lê hatine dardekirin.
Remagen
Remagen, bajarekî navçeya (Landkreis) Ahrweilerê li herêma Rheinland-Pfalz a Almanyayê ye.
Öhringen
Öhringen bajarokekî navçeya (Landkreis) Hohenlohe li herêma Baden-Württemberg a Almanyayê ye.
.mn
.mn navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Mongolya ye. (ccTLD)
Cimse
Cimse, gundekî bi ser navçeya Berdereşê ya parêzgeha Dihokê (Başûrê Kurdistanê) ve ye.
Malcolm X
Malcolm X (/ˈmælkəm ˈɛks/ (weke Melkem Eks bixwîne), bi navê wî yê rastî Malcolm Little, (jdb. 19ê gulan 1925 – m. 21 sibat 1965), siyasetmedarê afroamerîki û çalakvanê mafên mirovan bû.
Little di salên 1940an de gava ew li girtîgehê dibû çû ser mislimaniyê û bû beşdarê rêxistina Neteweya Îslamê ( Nation of Islam ). Wî navê xwe guhert ji bo Malcolm X. X paşnavê xwe yê afrîkî yê nenas sembolîze dike. Piştî ku wî heca xwe kiribû navê Malik el-Shabazz li xwe kir.
Saint-Aignan-Grandlieu
Saint-Aignan-Grandlieu, komuneke li departementa Loire-Atlantiqueya Fransayê ye.
Rehîmabad, Nazlû
Rehîmabad, Nazlû gundekî ser bi nahiya nazlûyê bajarê Ûrmiyeyê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 562 kes (138 malbat) bûn.
Miskin
Miskin gundekî ku bi navçeya Şêrwana Sêrtê ve girêdayî ye.
Karpirû
Karpirû, gundekî bi ser navçeya Xamûr a Agiriyê ve ye.
Gultepe
Gultepe, gundekî bi ser navçeya Xamûr a Agiriyê ve ye.
Thomas Haden Church
Thomas Richard McMillen (jdb. 17'ê pûşperê 1960'an li Woodland, Kalîforniya, DYA) aktorekî amerîkî ye.
Harry Potter
Harry Potter rêzeromaneke fantazî ye ku ji hêla nivîskara brîtanî J. K. Rowling ve hatiye nivîsandin. Roman jiyana ciwanê sêrbaz ê bi navê Harry Potter û hevalên wî Hermione Granger û Ron Weasley wekî kronîkî vedibêje ku hemû li Xwendingeha Cadûgerî û Sêrbaziyê ya Hogwartsê xwendekar in. Çîroka sereke bi tekoşîna Harryyî re têkildar e ku wî li ber Lord Voldemortê sêrbazê tariyê radibe ku dixwaze nemiriyê bi dest bixe, desthilatdariya sêrbaziyê ku wekî Wezareta Sêrbaziyê tê binavkirin, hilweşîne û hemû sêrbaz û Mugglean (mirovên ne-sêrbaz) li bin hêza xwe stûxwar bike.
Di 26ê hezîrana 1997an de ji weşandina romana yekem Harry Potter and the Philosopher's Stone vir ve, rêzeroman li seranserê cîhanê popûlerbûneke berbiçav pêk anî û pesnê rexnegir û serkeftineke bazirganî bi dest xist. Rêzepirtûk him bala xwendevanên mezin û him jî ya xwendevanên biçûk kişand ser xwe û êdî yek ji kevirên kevneşopî yên wêjeya mezinên ciwan tê hesibandin. Heta sibata 2018an, ji zêdetirî 500 mîlyon kopiya rêzeroman li çar aliyê cîhanê hatine firotin û ketiye nav lîsteya pirtûkên ku di dîrokê de herî pir hatine firotin û li heştê zimanan hatine wergerandin. Çar pirtûkên dawî yên rêzeromanê li DYAyê di nav bîst û çar demjimêran a çapkirina xwe de nêzî yanzdeh mîlyon kopî firotin ku bi vê taybetiyê bûye yekemîn a lîsteya pîrtûkên ku zûtirîn hatine firotin.
Pirtûk di destpêkê de bi zimanê îngilîzî ji hêla du weşanxaneyên mezin ve hat weşandin, Bloomsbury li Keyaniya Yekbûyî û Scholastic Press li Dewletên Yekbûyî. Şanoya Harry Potter and the Cursed Child, li ser bingeha çîrokek e ku ji hêla Rowling ve hatibû nivîsandin, li Londonê di 30yê tîrmeha 2016an de li Palace Theaterê hat pêşandan, berhem ji hêla Little, Brown ve hatiye çapkirin. Fîlmên heft pirtûkên xwemalî di nav heşt beşan de bi heman navê ji hêla Warner Bros. Pictures ve hatin çêkirin, ku heta sibata 2018an bûye sêyem rêzefîlma ku herî zêde dahatê bi dest xistiye. Di sala 2016an de nirxa giştî ya takemafa Harry Potter wekî $25 mîlyar hatiye texmînkirin ku bi vê jî Harry Potter dibe yek ji takemafên medyayê yên herî bilindtirîn ên hemû deman.
Rêzeroman ji gelek cureyan pêk hatiye, di cîhana Harry Potter de fantazî, drama, mezinbûn û çîroka xwendingehê ya brîtanî (ku tê de hêmanên sêrbazî, rakêşanî, serpêhatî, tirsnakî jî) hene, gelek mijaran hatine nexşandin û gelek referans û wateyên çandî jî dihewîne. Li gorî Rowling, mijara sereke mijara mirinê ye. Mijarên din ên girîng ên rêzeromanê pêşdarazî, gendelî û dînîtî ne.
Serkeftina pirtûk û fîlman destûr daye nivîskarê ku cîhana Harry Potter bi gelek xebatên din ên alîgir re berfireh bike û bi vê derfetê ve J. K. Rowling bi riya malpera Pottermoreê ji bo geşedana cîhanê çîrokên alîgir diweşîne û wan rojane dike ku di nav wan de ya herî navdar Fantastic Beasts and Where to Find Them e. Di van demên dawî de, li seranserê cîhanê li çend Universal Parks & Resortsê bi navê Wizading World of Harry Potter parkên temadar hatine çêkirin ji bo gerr û geştên tûrîstîk.
Bûyer
Lehengê navendî yê rêzeromanê Harry Potter e, lawikê yanzdeh salî li Surreyê li bajarokê honakî ya bi navê Little Whingingê bi xaltîk, ap û pisxaltiyê xwe -bi Dursleysan- re dijî û her çiqas ew mirovên ne-sêrbaz bin jî ku wekî Muggles têne zanîn, Harry sêrbaz e. Cîhana sêrbaziyê ya veşartî bi cîhana Muggle re paralel e. Hêza wî ya sêrbazî zikmakî ye û zarokên xwedî hêzên bi vî rengî têne vexwendin ku biçin xwendingehên sêrbazî yên taybetî yên ku behreyên pêdivî yên ser efsûnî fêr bibin da ku di cîhana sêrbaziyê de bi ser kevin.
Harry dibe xwendekar li Xwendingeha Cadûgerî û Sêrbaziyê ya Hogwartsê, vê akademiya sêrbaziyê li Skolendayê ye û piraniya bûyerên rêzeromanê li wir qewimiye. Her ku Harry di temenên xwe de pêşve diçe, ew fêr dibe ku pirsgirêkên têne ber wî, çawa çareser bike: sêrbazî, civakî û hestyarî, mîna pirsgirêkên xortaniyê yên normal, weke hevaltî, dilşikestî, têkiliyên romantîk, karûbarên xwendingehê û ezmûnan, xeyal, depresiyon, stres û hêj mezintir ceribandina tundîtî bi riya şerên cîhana sêrbaziyê.
Di her pirtûkê de ji 1991ê heta 1998an ve saleke temenê Harryî tê vegotin. Di pirtûkan de gelek flashback jî hene, ku bi gelemperî bi riya bikaranîna amûra Pensieveyê tevlî honakê dibin ku Harry tê de bîranînên karekterên din dibîne.
Jîngeha ku ji Rowling ve hatiye afirandin bi rastiyê ve girêdayî ye. Civakên sêrbaziyê yên brîtanî ya pirtûkên Harry Potter li bin bandora çanda brîtanî ya 1990an û gelêriya ewropî ye û nivîskar sûd ji mîtolojiya klasîk û sîmyayê girtiye û hêmanên cîhana xwe ya mîna şivikên sêrbazan, nebatên efsûnî, melkisên firrinde, peyv û gotinên cadûgerî/efsûnî, sentor û afirîdeyên din ên efsûnî û kevirê fîlozofê hwd. çêkirine. Digel cîhana mîtolojîk a Narniayê û Cîhana Navîn a Lord of the Ringsê cîhana sêrbazî ya Harry Potter tevî cîhana rastîn e û di nav xwe de gelek hêmanên jiyana normal a rojane dihewîne û bûyerên diqewimin piranî li Skoktlendayê (Hogwartsê), West Country, Devon, London û Surreyê li başûrê rojhilata Înglistan pêk tên. Cîhana ku tenê ji sêrbazan re gihîştiye, ji komeke perçebûyî ya kolanên veşartî yên tirsnakî, barên kevnar, xanûmanên welatê tenêtî û kela û şatoyên veşartî yên ku ji xelkê Muggle re nedîtî ne, pêk tê.
Harry Potter and the Philosopher's Stone
Pirtûka yekem a rêzeromanê, Harry Potter and the Philosopher's Stone (li Dewletên Yekbûyî wekî Harry Potter and the Sorcerer's Stone hatiye weşandin) dema hatiye weşandin, diyar dibe ku bûyereke girîng û balkêş di cîhana sêrbaziyê de qewimiye ku Muggles (mirovên ne-sêrbaz) jî nîşanên wê dibînin. Daxuyaniya tevahî ya vê bûyerê û paşeroja Harry Potterê di seranserê rêzeromanê de bi hêdî hêdî û bi piledarî tê diyarkirin. Piştî beşa danasînê, pirtûk bi beriya rojbûna yanzdehem a Harry Potterî vedibe û pê re serpêhatiya wî ya sêrbazî dest pê dike. Herçiqas xaltî û apê wî hewil dide ku Harry behreyên xwe yên sêrbazî ferq neke, hewildanên wan pûç dibe. Harry nîv-efsûnî Rubeus Hagrid nas dike ku ew pêwendiya wî ya yekem bi cîhana sêrbaziyê re ye. Hagrid xwe wekî Nobedarê Kilît û Erdên Hogwartsê û şahidê hin bûyerên dîroka wî dide nasîn. Harry fêr dibe ku di pitikiyê de ew bûye şahidê kuştina dêûbavên xwe a ku ji hêla sêrbazê tariyê Lord Voldemort ve hatine kuştin û piştre jî hewil daye ku wî jî bikuje. Di cihê kuştinê de bûyereke ecêbmayî qewimiye: Harry ji vê êrîşî xelas bûye, tenê bi şopa birîneke birûskî ya li ser eniya xwe û Voldemort bi qelsbûneke şûnde winda bûye.
Ji ber vê bûyerê ya bêxwestek û bêhewila wî pêk hatiye, Harry di cîhana sêrbaziyê de bûye efsaneyeke zindî. Lê belê, bi fermana sêrbazê pîrê navdar Albus Dumbledore, Harryê sêwî li mala xizmên xwe yên cirnexweş ên Muggle, Dursleyan hat hewandin lê tevî parêziyê, tevgerên xirab jî pê kirin; wan gelek caran di dolabekê de bêxwarin ew heps kir û wî wekî xulamê xwe dîtin. Hagridî ew bi riya fermî vexwend Xwendingeha Cadûgerî û Sêrbaziyê ya Hogwartsê ku di vê dibistana navdar a Skotlendayê de ji zarokên deh saliyan heta ciwanên hevde saliyan re heft salan perwerdehiya sêrbaziyê dihat dayîn.
Harry Potter and the Chamber of Secrets
Rêzeroman bi Harry Potter and the Chamber of Secretsê didome, ku salvegera duyem a Harryî ya li Hogwartsê vedibêje. Ew û hevalên wî dikevin şopa sirrek 50 salî, ku têkiliya wê bi bûyerên xirab ên herî dawiya xwendingehê re girêdayî xuya nake. Xwişka biçûk a Ron, Ginny Weasley, sala xwe ya yekem li Hogwartsê tomar dike û lênûskeke kevn li nav alavên xwendekarekî berê Tom Marvolo Riddleî dibîne, piştre eşkere dibe ku ew ezîtiya xortaniyê ya Voldemort e. Bîra Tom Riddle di hundurê wê rojnivîskê de veşartî maye û dema ku Ginny dest bi pêbaweriyê dike, Voldemort derfetê dibîne ku bibe xwediyê wê. Bi domahiya rojnivîskê re, Ginny li ser fermanên Voldemort tevdigere û bêhemdê xwe bo berdana cinawirekî, "Odeya Sirran" vedike, piştre tê fêmkirin, êrîşa ku li ser xwendekarên Hogwartsê tê birin, ji aliyê cinawirekî bi navê basiliskê tê kirin. Ew kesên ku rasterast li çavên wî dinihêrin dimirin û kesên ku bi dizîka lê dinihêrin jî dibin kevir. Pirtûk her wiha mamosteyê nû yê Parastina Li Dijî Hunerên Tariyê Gilderoy Lockhartî dide nasîn; sêrbazekî pir şa û bixwebawer be jî piştre tê dîtin ku sixtekar e. Harry vedibîne ku pêşdaraziya nav Cîhana Sêrbaziyê di dîroka dibistanê de jî heye, û fêr dibe ku hikûmdariya terorê ya Voldemortî bi gelemperî li ser sêrbaz û cadûyên bingeh-Mugglean pêk aniye.
Her wiha Harry fêrî behreyeke xwe ya din dibe ku dikare zimanê maran Parseltongueê biaxive û ev behreya kêmdîtî bi Hunerên Tariyê re girêdayî ye. Gava ku êrîşî Hermione kir û bû kevir, Harry û Ron asoxî parçeyên pazilê li hev anîn û Odeya Sirran vekir. Harryî rojnivîsk ji holê rakir û Ginny xelas kir, piştre fêr dibin ku wan parçeyekî ji giyana Voldemortî jî tune kir. Dawiya pirtûkê diyar dike ku Lucius Malfoy ê ku bavê Draco û dijberê bavê Ron û Ginny ye, ev rojnivîsk têxistiye nav alavên Ginnyê.
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban
Romana sêyem, Harry Potter and the Prisoner of Azkaban, li ser sala sêyem a perwerdeya sêrbaziyê ya Harryî disekine. Ev pirtûk bi ti awayî Lord Voldemortî tevlî bûyeran nake ku di rêzeromanê de tenê ev pirtûk vê taybetiyê hildide. Di şûna wê de, Harry bi Sirius Black re mijûl dibe, ku ew hevalê herî baş ê bavê wî bû lê belê bi ya Cîhana Sêrbaziyê ew mêrkujek girseyî ya reviyayî ye û di kuştina dêûbavên Harryî de alîkariyê kiriye, ji ber vê tawanbariyê ew avêtine girtîgeha Azkabanê. Gava ku Harry bi dementoran dikoşiya (afirîdeyên tarî yên ku giyanên mirovan dimêjin, giyanmêj) ku bi dîtinê ve xwendingehê jî diparêzin, wî digihîje mamosteyê Parastina Li Dijî Hunerên Tarîyê Remus Lupin ê ku dawiyê derdikeve holê ku ew gurmirov e. Lupin hunerên parastinê li Harryî dide fêrkirin ku behreya wî yê sêrbaziyê ji yên hevsalên xwe bilindtir e. Harry fêr dibe ku him Lupin û him jî Black hevalên baştirîn ên bavê wî bûn û hevalê wan ê çaremîn, Peter Pettigrew, diyar dibe ku di canê mişka malî ya Ronî, Scabbersê de hatiye veşartin, ku wî ketibû bin fermana Voldemortî. Bi vê pirtûkê re diyar dibe ku dê di hemû salên perwerdehiyê de mamosteyek nû ya dersa Parastina Li Dijî Hunerên Tarîyê were dibistanê ku yek ji wan jî dê salek zêdetir nemîne.
Harry Potter and the Goblet of Fire
Di dema dibistana sala çarem a Harry de (di pirtûka çaremîn, Harry Potter and the Goblet of Fireê de), Harry bêdilxwazî beşdarî Triwizard Tournament bû ku ev pêşbaziyek gelek xeternek û qasî wê peroşîner e, sê pêşbazên xwendingehan di sê peywiran de ji bo destxistina kupaya Triwizardê bi hev re pêşbaziyê dikir. Îsal, Harry divê li dijî cadûyekê û sêrbazekî şampîyon re pêbaziyê bike ên ku ji xwendingehên dûr ên aliyê din ên deryayê Beauxbatons'ê û Durmstrangê hatine, û ev dibe sedema ku hevalên Harry ji wî dûr bikevin.
Harry di domahiya tûrnûvayê de ji hêla mamosteyê xwe yê nû yê Parastina Li Dijî Hunerên Tariyê ve tê rêberîkirin ku ew Alastor "Mad-Eye" Moody ye ku yek ji alîgirên Voldemort e û navê wî yê rast Barty Crouch, Jr. e. Plana Voldemort ev e ku Crouch di tûrnûvayê de Harry bibe ji wî re. Her çend Harry karibe xwe jê xelas bike jî, Cedric Diggory, şampiyonê din ê Hogwartsê bû, ji hêla Peter Pettigrew ve tê kuştin û Voldemort dîsa bi bedeneke fîzîkî re têdikeve Cîhana Sêrbaziyê.
Harry Potter and Order of the Phoenix
Hermione û Ron "Artêşa Dumbledore"î ava dikin, komek veşartî ye û tê de Harry ji hevalên pola xwe re efsûnên Parastina Li Dijî Hunerên Tarîyê rê dide ku wî li pevçûnên xwe yên berê ya li dijî sêrbazên tariyê ceribandibû. Bi saya van dersan bala Harryyî dikeve Cho Changê a ku navdar û dilkêş. Karûbarên xwendingêhê û xebatên komê Harryî têdixe tengasiyê û di xewnên xwe de her tim dibîne ku ew di eywanên wezaretê yên tarî de ye, bi vê rewşê ew bi bêxewiyê de diçe. Paşê kehanetek girîng di derbarê Harry û Lord Voldemortî de eşkere dibe û Harry vedibîne ku di navbera wî û Voldemortî de têkiliyeke êş heye, ku destûrê dide Harry da ku hin çalakiyên Voldemortî telepatîkî bibîne. Di lûtkeya romanê de, Harry ji aliyê Wezareta Efsûnê ve tê xapandin û ev dibe sebeba ku Sirius êşkence bibîne. Ew û hevalên wî bi peyrewên Voldemortî (bi navê Death Eaters, mirinxuran) ên li Wezareta Sêrbaziyê ne, rû bi rû dimînin. Her çiqas bi hatina endamên Order of the Phoenix jiyanên ciwanan xilas bibe jî, di pevçûnê de Sirius Black tê kuştin.
Harry Potter and the Half-Blood Prince
Di pirtûka şeşan de, Harry Potter and the Half-Blood Prince, Voldemort dest bi şerek bipergal dike. Harry û hevalên wî kêm zêde ji xeterên li Hogwartsê têne parastin. Lê ew bi tengasiyên xortaniyê mijûl dibin - Harry di dawiyê de bi Ginny re dest bi têkiliyê dike, Ron bi xwendekara Hogwartsê Lavender Brown re têkiliyek xurt ava dike û Hermione di nav xwe de hestên romantîkî pêşde dixe bo Ronî. Di destpêka romanê de, Harry pirtûkek bi dest dixe ku ji xwediyê kevn ve bi gelek şîrove, jêrenot û pêşniyazan re hatiye dagirtin: "the Half-Blood Prince"(Mîrzayê Melez). Ev pirtûk çavkaniya serkeftinek zanistî ya skolastîk e û bi saya wê di nav hosteyên îksîran de navdariyeke mezin a nivîskarê wê, Horace Slughornî pêk hatiye; lê ji ber bandorên mezin ên îksîran bûye çavkaniyek xeternak jî.
Bi nêzîkbûna şerê ve Dumbledore bi Harry re dersên taybet dimeşîne, ku Harry bi saya amûra Pensieveê ji bîranînên cûda yê wî di wê kevirê de ew dîtin, di derbarê destpêka jiyana Voldemortî de agahiyan hev dide. Van agahiyan eşkere dikin ku, ji bo ku jiyana xwe biparêze, Voldemortî giyanê xwe parçe parçe kiriye û ji bo afirandineke nû wan têxistiye nav Horcruxan - alavên efsûnî ên şeytanî yên ku li cihên ji hev cûda hatine veşartin, ku yek ji wan rojnivîsk bû a ku di pirtûka duyemîn de hatibû tunekirin. Draco, ku tevlî Death Eateran bûbû, piştî vegera xwe ya ji berhevkirina Horcruxan, hewl dide ku êrîşek bibe ser Dumbledoreî û pirtûk bi kuştina Dumbledoreî ji hêla Severus Snape ve diqede, yê ku bi Half-Blood Prince hatibû binavkirin.
Harry Potter and the Deathly Hallows
Harry Potter and the Deathly Hallows, romana dawîn a rêzeromanê ye, rasterast piştî bûyerên pirtûka şeşemîn dest pê dike. Lord Voldemort hêza xwe ya desthilardariyê temam dike û Wezareta Efsûnê dixe bandora xwe. Harry, Ron û Hermione xwendingehê berdidin ku karibin bi rehetî têkevin şopên Horcruxên mayî yên Voldemortî û wan hilweşînin. Him ji bo ewlehiya xwe û him jî yên malbat û hevalên xwe neçar dibin ku xwe bi xwe îzole bikin. Ron wekî bi nexweşiyeke ketiye tev dide û ji malbata xwe dûr dikeve, ji xwe Harry û Dursleyan ji hev cihê ne û Hermione jî bîranînên dê û bavê xwe ji hişê wan paqij dike û wan dişîne derveyî welêt.
Gava ku li Horcruxa sêyemîn digeriyan, ew hûrguliyên li ser kehaneteke kevn a Deathly Hallowsê (Qencinên Mirinê) bi dest dixin, bi ya efsaneyê heke kesek sê alavên efsanewî li bin Nobedarê bike yek, dê ew ê bibe Serdarê/a Mirinê. Invisibility Cloak (Kitana Nedîtbariyê) a Harry yek ji wan alvan e û ew pê dihese ku Voldemort li yekî din digere: Elder Wand, şivika herî hêzdar a dîrokê. Di dawiya pirtûkê de, Harry û hevalên wî hînî pêşeroja Dumbledoreî û her armancên rastî yên Snapeî dibin - ew ji kuştina dayika Harryî vir ve ji bo Dumbledoreî xebitiye. Di encamê de, Snape ji hêla Voldemortî ve tê kuştin.
Pirtûk bi Şerê Hogwartsê diqede. Harry, Ron û Hermione, bi hevkariyên endamên Order of the Phoenixê û gelek mamoste û xwendekaran, Hogwartsê ji Voldemortî, Death Eater û afirîdeyên efsûnî yên cûrbecûr diparêzin. Di pêla yekem a şerê de çend lehengên mezin têne kuştin, mîna Remus Lupine û birayê mezin ê Ron Fred Weasley. Piştî ku fêr dibe, ew bixwe jî Horcrux e, Harry li Forbidden Forestê (Daristana Qedexe) xwe berdide destên Voldemortî lê di wê kêliyê de lenet (Avada Kedavra) li wî dike. Parêzgerên Hogwartsê ji ber texmîna mirina Harryî radestî dijminê nabin û şerê didomînin. Harry hişyar dibe û tê ber rûyê Voldemortî, ê ku hemû Horcruxên wî hatin hilweşandin. Di şerê dawîn de, leneta Voldemortî li efsûna Harryî (Expelliarmus) ket û Voldemort kuşt.
Epîloga "Nineteen Years Later" (danîn li 1ê îlona 2017) li ser jiyanên lehengan e ku ji şerê xelas bûbûn û bandorên mirina Voldemortî ya li ser Cîhana Sêrbaziyê vedibêje. Di epîlogê de, Harry û Ginny zewicî ne û sê zarokên wan hene;` Ron û Hermione jî xwediyên du zarokan in.
Malpera Pottermore
Di 2011an de, Rowling ji bo ragihandina projeyek paşerojê bi navê Pottermore, malperek nû da destpêkirin. Pottermore di 14ê nîsana 2012an de ji raya giştî re vebû. Pottermore destûrê dide bikarhêneran ku bên hilbijartin, ji hêla şivikê ve bêne komkirin û derfeta lîstikên biçûk ên cuda cuda dide ku bilîzin. Armanca sereke ya malperê ew bû ku ku çîrokên qasî 18.000 bêjeyan pêk hatine ji aliyê bikarhêneran ve bêne gihaştin ku berê nehatibûn weşandin.
Di îlona 2015an de, malper bi tevahî hatiye sererastkirin û piraniya taybetmendiyên wî hatin guhartin. Malper ji nû ve hatiye çêkirin û êdî ew giraniya xwe dide agahiyên heyîn û di pirtûkan de tên peydakirin.
Werger
Hin wergêrên ku ji bo wergerandina pirtûkan xebitîne, berî wergerê jî nivîskar û rexnegirên zimanên xwe bûn ên ku di civata wêjeyî de xwedî hêz bûn, wekî Viktor Golyshev, ê ku wergera rûsî an jî Sevin Okyay, wergera tirkî kiriye.
Le Bousquet
Le Bousquet, komuneke li departmena Aude ya herêma îdarî ya Oksîtanya ye ku li aliyê başûrê Fransayê ye.
Harry Potter
Werger
Di Fransayê de yekem pirtûka ziman-biyanî ya ku têketiye lîsteya pirtûkên herî pir hatine firotin, romana pêncem a Harry Potter e.
Weşanên DYAyê bo înglîziya Amerîkayê hatin adaptekirin da ku wan ji xwendekarên ciwan ên Amerîkî re bêtir famdar bibe.
Pirtûkên bideng
Hemû heft pirtûkên Harry Potter bi versiyonên xwe yên dengî yên nekurtkirî jî hatine weşandin. Stephen Fry çapa Keyaniya Yekbûyî û Jim Dale jî ya amerîkî xwendiye.
Roket
Roket di şahî û pîrozbahiyan de tên avêtin û teqandin. Roketên ku dişînin asîmanan jî kêm zêde bi wî awayî ne. Di hundurê de roketê de barût an jî madeyeke teqandinê heye ku zû agir digire û gazê çêdike.Dema mev gaz bi xurtî derdikeve der, wê demê roket ber bi pêş yan jî ber bi jor ve diçe.
Bazarcix
Navê wê yê di dema osmaniyan de Aladînek e. Navê wê yê herî kevn jî Baxnû ye. Dîroka wê gelek kevn e. Bermahiyên b.z. 3.500-4.000î hatine dîtin. Di dema Osmaniyan de di sala 1870 an de digel bajarê Gurgumê bi Helebê ve hatiye girêdan. Ji ber ku kurdên herêmê her dem li dijî dewletê serî hildidan, osmaniyan gelek caran ferman radikir ser herêmê. Gundên eşîra kurd Sînemilî yên li ber Deryaya Spî gelek zilm ji aliyê osmaniyan ve dîtine. Her wisa herêma Bazarcixê jî.
Qereyilan
Qereyilan ê ku tirk wî wekî lehengê xwe nîşan didin jî ji Bazarcixê ye. Mele Mihemed (Karayilan) ji mezra Kurd Elîf a Bazarcixê ye û di sala 1888an de ji dayik bûye. Kazim Karabekîr (Ataturk ew ji holê rakiriye, generalekî navdar ê wê demê ye) soz dide Mele Mihemed da piştî derxistina frensiyan dê mafê kurdan bêne dan û gundên kurdan ên li perê Deryaya Spî û Gurgumê bike bin fermandariya Mele Mihemed. Qereyilan ango Mele Mihemed bi vî awayî dest bi şerê frensiyan dike û li Dîlokê navdar dibe. Mixabin wekî her carî tirk dîsa Kurdan dixapînin.
Serhildanên kurdên Deryaya Spî
Serhildanên Kurdên Deryaya Spî û yên eşîrên herêmê gelek in. Serhildana Bozan Beg ku di 1918'an de dest pê kir, gelek navdar e. Lê belê dîroknasên kurdan li ser serhildanên herêmê û kurdên Deryaya Spî zêde xebat nekirine.
Cografyaya Bazarcixê (Markazê)
Bazarcix di sala 1941ê de bi Gurgumê ve hatiye girêdan. Firehiya erdê navçeyê 1.710 km² ye, bilindahî ji rûyê avê jî 850m ye. Hejmara niştecihên navendê (sala 2000´î) 24.374 û bi giştî jî 72.628 e.
Bugan
Koma Markaze siftiyan Bugan in: Bugan ji ber ve 2600 salan li dora bajarê Ruha da hatine li ser çiyayê Engizekê. Ji çavkaniyên Asuran diyar dibe ku Bugan di sala 549 berî zayînê de, lı deme Medan belakırrına ji ber desten Pers û Asuran, hatın ravtin ber leşkere Asuriyen.
Li sal dirêjî hatin Bugan nev bere işxaftan cih girtin. Li ber ve 180 sal hatin Bugan nêzîke 3 km rohatina Markaz e û diyar e Mamiş çê kirin. Nave Diyar e mamişe sıfti Kuwatan a. Kuwatan navê xwe ji Mamê Kiran da hilgirtiye. Lı deme Cumhûriyet poşnave Mamê Kiran Sapkiran bûye.
Ji ber nivîsa romî an gelê markazî an ji beri zayînê li sal 54an da gele Corduene na bun. Piste barkirine Bugan 500 sal derbasî bûne.
Gund
• 3
Göynuk, Yukarıhöcüklü, Sakarkaya, Kısık, Büyüknacar, Şeker Çiftliği, Bağdınısağır, Ulubahçe, Yumaklıcerit, Taşdemir, (Mixed Sunni Turkish and Alevi Kurdish), Yukarımülk, Aşağımülk, Sarıl, Mezere, Ufacıklı, Salmanlı, Kuzkent, Sultanlar, Keleş, Eğrice, Karagöl, Yiğitler, Akçakoyunlu, Başçeşme, Karabıyıklı, Evri 80 %, Bertizler
Kadincik Karahyuyk
Mesnil-Saint-Laurent
Mesnil-Saint-Laurent, komuneke departmena Aisne a li herêma Hauts-de-Franceê ye ku li aliyê bakurê Fransayê ye.
Komelgeha Bestore
Bestore (bi guhêziya latînî ji alfabeya erebî: Bastora), komelgeheke Hewlêrê (Başûrê Kurdistanê) ye ku di sala 1977an de hatiye avakirin.
Di sala 1977an de hijmara şêniyên komelgehê gihaye 6.114 kesan.
Prades-le-Lez
Prades-le-Lez, komuneke departementa Hérault ya herêma Oksîtanyaya li başûrê Fransayê ye.
Gelhe
Li jêr, li gorî daneyên salan hejmar û rêjeya gelheya komunê hatiye diyarkirin:
Komputera kesanî
Komputera kesanî (ji îngilîzî: Personal computer (PC, "Pîsî") yan jî  xêvjimêra kesanî, bi pêyva mîkrokomputer ê xwe tê naskirin, bikaranîna kesî hatê avakirinê ye û ji bo mezinatî û cîhe wî bona maseyek lêhatî dibe.
Elfriede Jelinek
Elfriede Jelinek (jdb. li Mürzzuschlag, Steiermark) yek ji nivîskarên awistiryayî  ye û di sala 2004î de Xelata Nobelê ya Wêjeyê wergirtiye.
Zarokatî, ciwanî und weşanên ewil
Elfriede Jelinek di 20ê çiriya pêşîn a 1946an de li Mürzzuschlag (Steiermark) hat cîhanê. Diya wê Olga, bi navê keçiktiyê Buchner, ji bûrjûwaziya Viyanayê hatiye û demeke dirêj bi karê jimaryariyê debara malbatê kiriye.Bavê wê Friedrich Jelinek kîmyazan bû, mezûnê Zanîngeha Teknolojiyê ya Viyanayê û bi eslê xwe Cihû-Çekyayî bû.Pîşeya wî ji bo şerê bisûd bû û ew ji çewsandina di bin rejîma Naziyan de filitand; di pîşesaziya çekan de karekî jê re hat tayînkirin.Friedrich Jelinek di salên 1950î de nexweşiya derûnî bû; di salên 1960an de ew li malê di rewşek tevlihev de dijiya. Di sala 1969an de li nexweşxaneyeke derûnî di rewşeke derûnî ya tam de mir.
Dîzec Sêfîd
Dîzec Sêfîd, gundekî ser bi navenda bajarê Serab li Azerbaycana Rojhilat ya Îranê ye.
Rushdy Abaza
Rushdy Abaza, ango Ruşdî Abaze, an jî Rushdy Said Bughdady Abaza (jdb. 3 gelawêj 1926 li al-Mansura, Misir - m. 27 tîrmeh  1980 li Misrê) lîstvanekî misrî bû.
Jiyana wî
Diya Rushdy Abaza îtalî bû û bavê wî jî misrî bû. Di ciwantiya xwe de diçû Collège Saint Marc a li Eskenderiyeyê.
Aktorê misrî di 1948an de kariyera xwe bi fîlmê "Milyonerê biçûk" (al-Millionaira al-saghira) dest pê kir û heta mirina xwe aktorekî bi nav û deng bû.
Rushdy Abaza di 53 saliya temenê xwe de çû ber dilovaniya Xwedê.
Volkan
Ji gir an çiyayên ku bi derketina magmayê ya rûyê erdê çêbûne re volkan yan volqan (bi kurdî jê re agirpij an tendûrek) tê gotin. Cihê ku magma derdikeve rûyê erdê lav li ser hev kom dibin. Bi sarbûna van lavan gir an jî çiyayên pir bilind çêdibin. Agirî, çiyayekî volkanî ye û bilindahiyê wî 5.137 m ye.
.gh
.gh navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Ghana ye. (ccTLD)
Lerzan Jandîl
Rojnamevan-nustox Lerzan Jandîl serra 1958 de dewa Xelefan, Gimgim de amo dinya. Tawoke dewa dê de mekteb beno ra, o panc serre bîyo.
Sugul
Ji 5 Mezrên teşekul dibe. Navên wan ev in: Armutsuyu, Hoplek, Korpınar, Sugul, Akkaya. Hemû serjimarên gund kêmzêde 900 kes in. Lê bêle Gund ji 30 salenda her tîm mirove xwe dişîne derve. HEger serjimara gundê derve naçubiuana kêmzêde serjimar emroj 1600 bibiuna.
Lerzan Jandîl
Sebeta ke shagirtî kêm bîye, o kî girewto mekteb. Hîrê serrî dewa xo de waneno. Hardlerzê serra 1966î de shono Mardîn û mektebê verênî naca qedêneno. Serra 1974 de Mektebê musnedaranê mektebanê verênî qedênbeno û hewt serrî musnedarîye keno.
O cuntaya 1980 ra dime xêlê rayan êno girewtene. L. Jandîl serra 1982 de mecbur maneno welatê xo û 1985 de kî Tirkîye terk keno, êno Almanya.
Lîstika Elî Cengiz
Lîstika Elî Cengiz: Dem û dewranên berê mirovek heye. Ev kes dikare ji rengekî bikeve rengekî din. Ev kes vê jêhatbûna xwe ji bo berjewendiyên xwe yên şexsî bi kar tîne. Mînak dikare xwe li ber malê bike bizin û ji jina xwe re bibêje; ‘bibe li çarşiyê bifiroşe’. Jina wî dibe li çarşiyê difiroşe, lê ew paşê vedigere malê. Xisleteke din a vî mirovê neşîrîn û xwînsar ew e, sirr û razên xwe hînî her kesî dike. Lê piştî ku hîn dike, kesê sirra xwe hîn kiriyê dikuje. Kesê hîn dike eger bibe çivîk ew jî dibe başoke û wî dixwe. Eger ew bibe dar, ew jî dibe agir û wî dişewitîne. Axir em dirêj nekin. Her kes ji destê wî el-eman dike. Keya ferman dike ku kî karibe vî sihêrbazî bide çîzkirin wê keynika xwe bidiyê. Kes newêre derkeve pêşiya wî, lê derwêşekî xizan bi navê Elî Cengiz ji bo vê dibe namzet. Elî Cengiz xwe li nezanî û korfêmiyê datîne û li ber destê sihêrbaz dixebite hînî fen û fûtên wî dibe. Ji ber ku sihêrbaz wî kêmaqil dibîne di hînkirinê de zêde fikaran nake. Di dawiyê de roja wê derkevin pêşberî keya û li ber hev bidin tê. Elî Cengiz xwe dike beran û derdikeve ser dikê. Sihêrbaz jî dibe gurek û tê. Elî Cengiz xwe dike av û dixwaze gur bixeniqîne, lê sihêrbaz xwe kiriye agir û bersiv daye. Herduyan bi vî awayî demekê li ber hev dane. Di dawiyê de Elî Cengiz xwe kiriye gulek û avêtiye destê keya. Sihêrbaz jî xwe kiriye mêşek hungiv bersiv daye. Paşê Elî Cengiz xwe kiriye gilgil û li naverastê belav kiriye. Sihêrbaz jî xwe kiriye mirîşk û dest bi xwarina gilgilan kiriye. Elî Cengiz di vê kêliyê de xwe dike rêvî û mirîşkê dixwe. Ji bo Elî Cengiz û keynika keya çil roj û çil şevî dawet tê kirin. Herçiqasî du tiliyên Elî Cengiz kêmbûne jî dîsa vê yekê pêşî li bexteweriya wî negirtiye. Lê ji hingê ve navê Elî Cengiz bi hîlekarî, fenûfût û dekûdolaban hatiye hildan.
Lerzan Jandîl
L. Jandîl Almanya de sey pedagogî, bi domananê 3 ra hetanî 6 serriyan xebetîno. Xêca naye ziwan, tarixê kurdan yê sedserra pêynîye û dînan ser ro kî gurîno.
.mk
.mk navê navperê asta bilind e, ku ji bo bikaranîna înternetê ya koda welat Makedonya ye. (ccTLD)
Lerzan Jandîl
Na derheq de rojnaman û kovaran de nivisê xo vecînê.
Jandîl wayîrê di domanano.
Anafîlaksî (soranî)
Anafîlaksî kardaneweyekî hesasyethêner (allergic)î grînge ke beşêwey lenakaw destpêdekat û detwanê bibête hoy mirdin. Anafîlaksî begşitî be nîşaneyekî wekû zîpke hawrrê legell xurîn, îltîhabî gerû û zextî xwarî xwên hawrrê debê. Hoyekanî giştî anafîlaksî brîtye le çzûy mêş û megis, xwardemenî û dermanekan.
Patofîzyolojî, nasînî nexoşî û çawedêrî ew
Anafîlaksî be hoy awdizkirdnî prrotîn le hemû cûre be taybet le xrrokekanî xwênî spî pêş dêt. Em prrotînane detwanin kirdeweyekî hesasyet hêner (alêrjîhêner) destipê biken û yan kirdewekan tûnidtir biken. Hoy awdizkirdnî em prrotînane detwanê kirdewey sîstemî sillametî bêt, yan hoyekî tir ke peywendî be sîstemî sillametîyewe nîye. Anafîlaksî be pêy nîşanekan û agadarîyekan le kesekeda denasêndirê. Dermanî serekî derzîlêdanî êpî nifrîne ke le hendêk kat legell dermanekanî tir têkell debêt.
Nîşanekan
Begşitî anafîlaksî nîşaney zor ciyawaz le çend xulek yan sa'etêkda bedî dênê. Eger hoy anafîlaksî madeyek bêt ke rastewxo çote naw leş û xwên (lenaw demarî xwênda), nîşanekanî anafîlaksî be şêwey giştî le nêwan 5 hetakû 30 &nbisp; xulekda wedyar dekewêt. Katî mamnawendî 2 sa'ete eger behoy xwardemenîyewe bê ke keseke xwardûyetî. Zortirînî ewbeşaney ke tûşî debê, brîtîye le : pêst (80-90%) sîyekan û rêgey henasekêşan (70%), gede û rêxolle (30-45%), dill û demarekanî xwênî (10-45%) û sîstemî demarekanî nawendî (10-15%). begşitî yan dû daneyan û yan zortirî em sîstemane tûş debin.
Pêst
Nîşanekan begşitî brîtye le lîrekanî ser pêst, xurînî demuçaw û pêstî sûrhellgerraw, yan lêwî hellimsawe. Ew kesaney ke tûşî lîrî jêrpêstî (anijyoedem) bûn, lewaneye be cêgey xurîn, hest be sûtan biken. Takû 20%î tûşibwan lewaneye becêgey xurîn zman yan nawgerûyan îltîhab bka. Nîşanekanî tir wekû awrrêjî lût û awsanî perdey çillmînî ser çaw û pîloy çaw(konjênêktîwît)e. pêst lewaneye behoy kemî oksîjn rengeley bbête şînî kall(syanoz).
Dill
Şademarî dill lewaneye behoy azadkirdnî hîstamîn le xanekanî dyarî krawî naw dill, be şêweyekî lenakaw grij bnewe.(grijbûnî şademarî kronêr) em pêkhate bergirdebê le hatûçoy xwên bo dill. Û lewaneye bbête hoy mirdnî xanekanî dill (ênfarêktûsî mîwukard), yan lêdanî dill lewaneye zor tundtir, yan zor aramtir bbêt(dîs rîtmî dill), û yan lewaneye dill le lêdan bkewê(rawestanî dill). .  kesanêk ke le pêşûtirda griftî dillyan heye zortir tûşî griftî dllî pêkhatû le anafîlaksîn. Ref name=Cardio08/>lekatêkda ke lêdanî tûndî dllî zortir be hoy zextî xwarêy xwên tûşdebêt, 10% lewkesaney ke le anafîlaksî renc dekêşn lewaneye lêdanî dllî xwarewe (brradî kardî) yan zextî xwarêy xwênyan hebê.(tîkellawî lêdanî dllî xwarewe û zextî xwênî xwarewe, rêflêksî bzul yan rêş¬yan naw denên) keseke be hoy lepirrhatnexwarey zextî xwên tûşî sergêje û lehoş çûn bbêt. Em lepirrhatnexwarey bo hoy gewrewebûnî şademarî xwên (şokî dabeşkraw) yan be hoy kemukorrî skollekanî dill bêt( şokî kardyojênîk). leçend şêwazî taybetîda, zextî xwarêy xwên detwandirê le nîşanekanî anafîlaksî bêt.
Ewanî tir
Nîşanekanî gede û rîxolle brîtîye le hêşî krampî sik, sikçûn û hêllnic. keseke lewaneye tûşî endîşey alloz bêt û kontirrollî mîzellkanî xoy ledest bdat û hêşêk le hewzî simtîda aga bkat ke wekû gîranî masulekanî mindalldane. kranewey demarekanî xwên le dewruberî mêşkda lewaneye bbête hoy serhêşe. herweha keseke lewaneye hest be dllerrawkeyî bka û yan wabzanêt ke be zûîy demrê.
Hoyekan
Anafîlaksî detwanê be hoy kardanewey leş sebaret be zortirî mewadî derekî bedî bêt zorbey handerekanî brîtîye le jehrî gestin û pêwedan mêşûle û crrucanewerekan û xwardin û derman. le mindallan û lawekanda xwardin zortirîn hoy handane. Le gewrekan dermanekan û gestin û pêwedanî crrucanewer zortirîn handerekanin. ewaney kemtir debne hoy em şte brîtîn le hokarî fîzyayî û hokarî byolojîk(towî pyaw), latkês, gorrankarî horrmonî, zyadkrawekanî xwardemenî(wekû rengekanî xwardemenî û mono sodyomî glotamat) û ew dermananey ke bo pêst bekar dehêndirên(dermanekanî teybet be şwên). rahênanî leşî û pley germî(çi serma û yan germa), detwanê le rêgey handanî xanekanî şanekrawî dyarîkraw (mest sêlekan)ke madey kîmyayî bedîhênerî kardanewey hesasyethêner(allergic)derrjênin, debne hoy tûşbûn be anafîlaksî.
Anafîlaksêk ke hoyekey werziş bêt begşitî taybete debê be xwardinî wardemenî dyarîkraw. eger anafîlaksî katêk bêtepêş ke keseke lekatî wergirtnî dermanî lehoş¬çûndaye, zortirîn hoy ew dermane dyarîkraweye ke bo bdîhênanî felecî bekardehêndirên(hoyekanî bergirîkerî masûlekanî demarî), antî byotîkekan û latkês. le 50-32% tûşbunekanda hoyeke nadyare.(anafîlaksî îdyopatîk)
Mewadî xwardemenî
Zoryek le xwardemenîyekan detwanin bibne hoy bedîhatnî anafîlaksî, egerçî xwardemenîyeke bo hewellîn bar buxurdirêt  le ferhengekanî rojawada bawtirîn ho, xwardin yan le peywendîdabûn legell paqley sudanî, genim, mêşkekanî darî û qaqlledar, masî û şîr û hêlkey mrîşke. le asyada, brînc û nok begşitî debne hoy bedîhatnî anafîlaksî. corekanî behêztir begşitî bexwardinî xwardemenî bedî dên, ,, bellam hendêk le kesekan ke madey xorakî le beşîk le leşyan dekewê, kardaneweyekî zor behêz lexoyan nîşan deden. Mnallan detwanin beser hesasyet(Allergiy)î xoyanda zall bin. Le temenî 16 sallîda, 80% mnallan tûşbû be anafîlaksî sebaret be şîr û hêlke û 20% tûşbû be anafîlaksî taybet be paqley sudanî detwanin em xwardemenyane bebê grift bxon.
Jehir
Jehrî pêwedan û gestinî crrucanewerekanî wekû mêş henguyn û mêşî bê henguyn(hayimnoptra) yan snekan(tiryatomîna) lewaneye bbête hoy tûşbûn be anafîlaksî.
Eger kesêk le pêşûda sabaret be jehrêk kardaneweyekî hebuwe, û eger em kardaneweye le kardanewey nawçekanî dewruberî şwênî pêwedaneke frawantir bwe, ledahatûda legell metrisî zortir sebaret be anafîlaksî berewrrûye. Egerçî nîwey ew kesaney ke be hoy anafîlaksî gyanî xoyan ledest deden pêştir hîç kardaneweyekî berifrawanî(sîstmatîk)yan nebuwe.
Hoyekanî metrisî
Ew kesaney ke nexoşî tenge nefesî, egzîma yan rînêtyan heye zortir le snûrî metrisî tûşbûn be anafîlaksî peywendîdar be xwardemenî, latkês û hoyekanî radyokantrast hêner dan. Em kesane kemtir le metrisî tûşbûn be anafîlaksî sebaret be dermanekanî derzîlêdan û pêwedanî crrucanewerekan dan. lêkollîneweyek leser mnallanî tûşbû be anafîlaksî nîşan deda ke 60%î ewan pêşîney nexoşîyekanî atopîk¬yan hebuwe. Zortir le 90%î mnallan ke behoy tûşbûn be anafîlaksî gyanyan ledest dawe tûşî tenge nefesî bbûn. ew kesaney ke zotrit le rade beder tûşî şêwawî bedîhatû le mest sêl lenaw şanekanî xoyanin(mastosîtoz)yan mest sêlî zortiryan heye, le metrisî zortirdan. herçî katî nêwan axrîn peywendî legell hoyekanî tûşbûn be kardanewe zortir bê, metrisî kardaneweyekî nwê kemtir debê.
Mîkanîzm
Anafîlaksî kardaneweyekî behêzî hesasyethênere (allergic) ke lenakaw destipêdekat û zoryek le beşekanî leş dadegrê. . hoyekeşî teşeney peywendîderekanî îltîhabî û sîtokaynekan naw mest sêlekan û bazûfîlekane. Teşeney ewan be hoy kardaneweyekî sîstemî bergirîye, bellam be xesargeyandin bem xananeş bedî dê ke taybete be wllamî sllametî nîye. .
Sllamet nasî
Katêk ke hoy bedîhatnî anafîlaksî wllamêkî sllametîye, îmênoglobînî E (IgE)peywend dedrê be madey derekî ke bote hoy destipêkirdnî kardanewe(dermanî leş parêz). Têkellawî peywendî IgE legell dermanî leş parêz, wergrekanî FicεRI  leser mest sêlekan û bazufîlekan çalak deka. Mest sêlekan û bazufîlekan be teşenekirdnî peywendderekanî îltîhab wekû hîstamîn le xoyan kardanewe nîşan deden. Em peywendderane grijbûnewey masulekanî textî brunêş zortir deken û debne hoy frawantir bûnî demarekanî xwên(wedreng kewtinî xwênî şademar), teşeney şle le demarekanî xwênda zortir debê, û karîgerî masulekanî dill kem dekatewe. . herweha kardaneweyekî sllamet nasî heye ke tîbet be IgE nîye,bellam dyar nîye ke em kardaneweye le mrovda pêş dê yan na.
Nasllamet nasî
Katêk ke behoy wllamêkî sllametî nîye, kardanewey bedîhatû lem hoyane ke rastewxo xesardegeyêne mest sêlekan û bazufîlekan û debne hoy azadkirdnî hîstamîn û madekanî tir ke be giştî legell kardaneweyekî hesasyet hêner(allergic) hawrrên(degeranolasyon) ).  ew hoyaney ke detwanê bem xanane xesar bgeyênê, brîtye le kontrast hêner bo tîşkî îksu made bêhoşkerekan(êpyoîdekan), pley germî)ger yan sard) û lerzîne.
Dozînewe
Anafîlaksî detwandirê be yarmetî deskewtekanî pzîşkî û klînîkî bdozrêtewe. herkat yekêk le sê babetî xwarewe le çend xulek yan katjimêrda dway lêkewtinî madey hestyar(alêrjî)hêner rûbdat egerî ewe heye ke keseke tûşî anafîlaksî buwe. : Anafîlaksî detwandirê be yarmetî deskewtekanî pzîşkî û klînîkî bdozrêtewe. herkat yekêk le sê babetî xwarewe le çend xulek yan katjimêrda dway lêkewtinî madey hestyar(alêrjî)hêner rûbdat egerî ewe heye ke keseke tûşî anafîlaksî buwe. :
Polên kirdin
Anafîlaksî be sê corî serekî dabeş dekrê. Şokî anafîlaksî katêk rû dedat ke demarekanî xwên le zorbey beşekanî leş frawantir debnewe(frawantirkirdnî demarekanî sîstmatîk), ke debête hoy zextî xwênî xwarewe ke 3% le zextî xwênî norrmallî kesêkî asayî xwartre yan 30% le rêjey îstandard xwartre. anafîlaksî dû qonaxî katêk dyarî dekrê ke nîşanekan beynî 72-1 katjimêr bgerrênewe, egerçî lêkollînewekan nîşan deden ke 2% î keysekanî anafîlaksî dû qonaxîn. nîşanekan zorcar le nêwan 8 katjimêrda degerrênewe. kardanewey dûhem be heman şîwaz derman dekrê ke anafîlaksî serekî derman dekrêt. çewkî hawsan legell anafîlaktîk yan kardanewekanî anafîlaksî nawekanî konî anafîlaksîn ke hoy em kardanewe alêrjîk nîye bellkû hoyekey xesargeyandinî rastewxo be mest¬sêlekane (granolasyonî mest¬sêlekin). Kesanêk pêyan waye îtir nabê ke le nawekanî kon kellk wergîrrê.
Dyarî kirdnî cyakarane
Carcare dyarîkirdnî anafîlaksî le tengenefesî, bêhoşêkî ke be hoy kemî oksîjên (syincope) û hêrşekanî dllerrawke(panic ), dijware. zorbey kat kesanêk ke tengenefesîyan heye, xurîn û hîç hêmayêkî sorçik (borî xorak) û gedeyan nîye. Katêk ke kesêk bêhoş dekrê, pêst bê¬reng û bê zîpkeye. Pêstî kesêkî ke tûşî hêrşekanî dllerrawke(panic ) buwe lewaneye dagîrsabê, bellam lîrî yan zîpkey panî nîye. ştî tir ke lewaneye hawşîwey hebê brîtîye le jehrawî bûnî xorakî be hoy masê xrapbû û bogen(sarm,scombroidosis) û çillkkirdin be hoy xorkey dyarîkraw(ênîzakyazîs,anisakiasis)
Bergirî
Bo bergirî le anafîlaksî wa baştre lew ştaney ke le rabridûda bote hoy kardanewe, dûrî bikrê. katêk em kare natwadrê bikrêt, lewaneye derman¬gelêk hebê ke endam le kardanewe le beramber madey alêrjî hênerî dyarîkraw bparêzê. (Srrînewey alêrjî) çareserkirdnî sîstemî asûdeyî be bnemalley perdey balan, le srrînewey alêrjî 90-80% gewrekan û 98% gencan  djî alêrjî be mêş¬henguyn(bebê henguyn) û zerdwalley sûr, zwerdwalley zerd û mêruley agrîn  bekarhatûye. çareserkirdnî sîstemî asûdeyî zar detwanê le srrînewey hendêk kes le ast xorakî dyarîkraw wekû şîr û hêlke û mêşkî nawke û paqley sudanî karîgere, bellam em dermane henêdk car karîgerî layenî xrapî legelle. . srrînewey alêrjî bo zo yek le dermanekanîş dekrêt, sererray eweş zorbey debê xellk zor be sakarî le bekarhênanî dermanî grift¬hêner xo bparêzn   bo kesanêk ke le ast latêkis alêrjyan heye grînge lew xorakîyaney ke pêkhatey wekûyekyan heye bew wllamey asûdeyî drûstî kirduwe, dûrî bken (ew xorakyaney alêrjî yektirbirr) herwekû awakadû, moz û petate.
Êpî nêfrîn
Êpî nêfrîn (edirnallîn) dermanî serekî anafîlaksîye. Hîç hoyek nîye bo ewey kellkî lêwernegîrtirê. ( Be bê meseley  qedexe kirdin û le kar nekirdnî dyarîkraw)  radespêrdirêt her ke guman be anafîlaksî  bêt, gîrawey êpî fîlîn le masûlkey pêşewe- derewey bidrêt. ger le kesekeda ew dermane kardaneweyekî başî nebêt, derzî lêdan her 5 takû 15 xulek carêk dûpate bêtewe. Name=Worild11/> qonaxî dermanî dûhem le 16 takû 35% da pêwîste. kem helldekewêt ke le zyatir dû qonaxî derman pêwîst bêt. derzî lêdan le naw masûlkeda (bekar hênan le naw masûlkeda) le derzî lêdanî jêrr pêst (bekarhênanî jêr pêstî) ke hêwirtir helldemijtrêt. Baştre. grifte pajekekanî serçawe girtû le êpî fîlîn brîtîyn le: lerz, dillkute, janeser û  lêdanî dill. . Lewaneye êpî nêfrîn le kesanêkda ke bêtablakêr lekar deken, wllamderewe nebêt. Ger lem barudoxeda. Ppî nêfrîn karîgerî nîye, detwanrê glusînumî naw demarî xwên bekar bhêndirêt. Glu sînum mîkanîzmî kirdarî heye ke wergrekanî bêta nagrêtewe. Ger pêwîst bêt, dekrê êpî¬nêfrîn be şêwey gîraweyekî şil bkrête naw regewe (derzî lêdanî naw demarekanî xwên). Sererray eme derzî lêdanî êpî¬nêfrîn be şîwey lenaw demarî xwênda detwanêt bbête hoy lêdanî narrêkî dill (dîs rîtmî) û  hêrşekanî dill (enfarkitûs mûkars). ).
Be şêwey asayî derzî lêderekanî otomatîkî êpî nêfrîn ke be kesekan rêge derzî lêdan le masûlkekanî xoyan dedat, le dû qonaxda dekewne ber dest, yekêk bo gewrekan ke kêşêkî zortir le 25&nbisp; kîlogrremyan heye û ewey tir bo mindallane ke kêşî nêwan 10 takû 25&nbisp; kîlogrremyan heye.
Tewawkerekan
Cge le êpî nêfrîn, zorcar le antî hîstamîn kellk werdegîrtirêt. Be pêy bellgekanî tyorî wa qebûll krabû ke antî hîstamîn bekellke, bellam le rastîda sebaret bewe ke antî hîstamîn le çareserkirdnî anafîlaksîda karîgerî heye,bellgey kem heye. Le şîkirdnewey 2007î kûkrênda hîç lêkollîneweyekî bekwalîtî baş bo raspardinî kellk¬wergirtin le antî hîstamîn nedozrawe. .  anî hîstamînekan leser kobûnewey şlekan û  grij bûnî masûlkekanî rêgay henaseyî karîgeryan nîye.
Ger kesêk tûşî anafîlaksî bûbêt, lewaneye kortîkûsitruîdeanîş karîgerîyekî wayan nebêt, lewane be hîway kemkirdnewey metrisî anafîlaksî dû qonaxî kellk¬werdegîrtirê, bellam ewan le bergirî kirdnî le anafîlaksîyekanî dwayîda karîgeryan nîye. Salbûtamûl ke le rêgay koendanî henasedanewe dête jûrewe, detwanêt le katêkda ke êpî nêfrîn nîşanekanî  brûnkuwaspasm lenaw nabat, bekellk bêt.
Name=CEA11/> mesîlen blû le kesanêkda ke  dermanekanî tir têyanda karîygerî nîye, bekarhêndrawe, çunkû masûlkekan saf, azad dekat. .
Amadebûn
Bew kesaney ke leber demî metrisî anafîlaksî dan, radespêrêt ke" programêkî kirdarî  deqîqî hestyarî (Allergic)" yan hebêt. Dayk û bawkekan dbê qutabxane sebaret be hestyarî mindallekeyan û hewll û têkoşanî pêwêst le katî pêşhatnî barudoxî firyakewtinî anafîlaksîda agadar kenewe. bernamey kirdarî deqîq zorcar dagrî kellk-wergirtin le derzî lêderekanî otomatîkî êpî nêfrîn, raspardinî bo bekarhênanî bazney agadarkerewe û raspardegelêk lebarey çonyetî xoladan le handerekane. . bo hendêk le handerekan, derman bo kemkirdnewey hestyarî leş le beranber madeyekda ke bote hoy karîgerî hestyarî (çareserî yan bergirî kirdin le nexoşî, madey hestyarî hêner) heye. Em core şêwazî çareserkirdne lewaneye le gerranewey trî anafîlkasî bergirî bkat. Em qonaxe dermane çend salleyey srrînewey hestyarî jêr pêstî le beranber cirr û çanewere pêwederekanda bekellke, le doxêkda srrînewey hestyarî zarî bo zoryek le çêştekan bekellke. .
Dûre dîmen
Ger hoy nexoşîyeke nasraw bêt, bo çakbûnewe û baştir bûn egerî zor heye û tak be xêrayî çareser dekrêt. Tenanet ger nexoşîyeke nenasraw bêt, ger derman bo ragirtnî ew nuxoşîye leber destda bêt, zorcar tak zor baş çak debêtewe. Ger rûdawî merg bête pêş, zorcar yan hoyekî le henasedanewe serçawe degrêt yan be hoy dill û demarekaneweye (şok) le 20% da0.7– debête hoy mirdin. . . Hendêk le mirdnekan le mawey çend xolekda rû deden. kesanêk ke tûşî anafîlaksî serçawegritû le rahênanî leşn, zorcar akamêkî başyan heye û be çûneserî temen gerranewey kemtir û kem hêztiryan debêt. Şîmane Radey serhelldanî anafîlaksî4–5 le her 100000 kesda le sall daye. be metrisî hetakû kotayî jyan 0.5%–2%.
Wa wêdeçêt rêjeke berew zyadbûne, jmarey kesanêk ke tûşî anafîlkasî le deyey 80 da nzîkey sallane 20 kes le her 100000 kesda bû, le doxêkda le deyey 90 da em radeye sallane 50 kes le her 100000 kesda bû. le rwalletda em zorbûne le pley hewellda sebaret be nanafîlaksî serçawegritû le madekanî xwardemenîye. , zortirîn metrisî le takî law û jnanda heye.
Êstake, sallane 500 takû 1000 kes (2.4 mîlyon ) le amrîka, 20 kes (33. Le mîlyon) le brîtanya, û 15 kes (064 le mîlyonda) le ustralya be hoy anafîlaksî gyanî xoyan ledest deden. rêjey mirdin le deyekanî 1970 û 2000da kem botewe. le ustralya, be şîweyekî serekî mirdin bo hoy anafîlaksî sebaret be madekanî xwardemenî, lenaw jnanda rû dedat le doxêkda mirdin be hoy pêwedanî cirr û canewerekan zorcar lenaw pyawanda  rû dedat. mirdin be hoy anafîlaksî zortir be hoy dermanekane.
Mêjû
Charles Richetwşey "anafîlakis"î le sallî 1902 da dozîyewe, paşan leber derbrrînî baştir be "anafîlaksî" gorrî. dwatir çarliz rîçêt le sallî 1913da xellatî noblî pzîşkî û fîzyolojî behoy lêkollînewekanî lebarey anafîlaksîda wergirt. bellam kardanewekey anafîlaksî le katêkî zor dûritrewe raport drawe. em wşeye le zmanî yonanî û wşekanî yonanî ἀνά ana" le beranber" û φύλαξις phiylaxis " parastin" wergîrtrawe. .
Lêkollînewekan
Hewll û têkoşan¬gelêk xerîke encam dedrêt boewey bitwanrê êpî nêfrîn dabîn bikrê û lebin zman (êpî nêfrînî bin-zmanî) bo çareserkirdnî anafîlaksî, kellk werbigîrtirêt. Name=CEA11/>derzî lîdanî jêrpêstî antî badî antî IgEomalîzumab (omalizumab) wek rêgayek bo bergirî kirdin le gerranewe le doxî şîkirdnewe daye, bellam hêsta kellk¬wergirtin lew ranaspêrdirêt. ..
Gundê Kîfer
Gundê Kîfer gundekî ku bi navçeya Şêrwana Sêrtê ve girêdayî ye.
Medreseya Sor
Medreseya Sor, cihekî dîrokî û kevnare li Cizîra Botan e. Medreseya Sor ji aliyê Mîr Şerefdîn Duyem ve hatiye avakirin. Emîr Şerefê Duyem ê kurê Emîr Bedredînê kurê Emîr Şerefê Yekem ê kurê Emîr Alî Begê kurê Mecdedîn e. Cizîr, 1475'an de ketiye bin destê Aqoyunîyan de. Di wî demî de Mîrên Cizîrê tevde hatine sirgûn kirin, gelek ji wan jî hatine kûştin. Emîr Şerefê Duyem ê kurê Emîr Bedredîn bi alîkariya gelê Botan 1508'an de dîsa Cizîr vegirtiye.
Saksafon
Saksofon amûreke pifbar e.Girsbûna wan û dengê tonê wan herwekî soprano,tenor,barîton,bas û basbarîtonê ji hev cuda ne.Saksofon,bi taybetî di mûzîka jazê de bi kar tînin.
Medreseya Sor
Avahiya Medreseya Sor bi mîmariya xwe ji cûreyên medreseyên hewşa wan vekiriye. Di nava gel de bi “Medresa Sor” tê navkirin. Medreseya Sor, li roj avayê Cizîrê li ser sûrhê hatiye avakirin. Ji ber ko bi pirnî bi toxlayên sor hatiye avakirin ji wê re “Medreseya Sor” hatiye gotin. Ji bo ketina malde li pêşiya deriyê wê yê ji derve 4 derincên bi kevir hatiye çêkirin. Medrese ji aliyê rojhilat ve 18,95 m ji erdê bilind e, bes binetara wê jî 1,10 m ji erdê bilindtir hatiye danîn. Aliyê wê yê başûr bi sê eywan e û mizgefta medreseyê jî di wê beşê de ye. Tirbeya Mela Ehmedê Cizîrî li aliyê rojhilat yê mizgeftê ye.
Li aliyê medresê yê bakûr sê eywan hene, ya aliyê çepê 3,45 m vekiriye û mîhraba wê ya zivistanî jî heye. Eywana aliyê rastê 3,46 m, ya nêvê jî 5,19 m vekiriye. Ew eyvanên difekin hewşê, gûşeyê hemiyan 10-13 cm bi çal û mirtikin. Ji eywana nêvê ji bo çoyîna herdû eywanên teniştê deriyên bi 1,33 m û serdera wan jî bi qûbbe hene. Eywana aliyê rastê di rastê wê de deriyek 0,93 m fireh heye, peşderiyek 2,44 x 2,45 m û serbanê wê bi qûbbe hatiye çêkirin.
Gundheim
Gundheim şaredariyeke navçeya (Landkreis) Alzey-Wormsê li Rheinland-Pfalz, Almanyayê ye.
Xanedana Eysaniyan
Eysanî yan Eyşanî  (912–961), xanedaneke kurdan a sedsala 10an bû ku li Rojhilat û başûrê Kurdistanê hatibû avakirin. Ev dewleta kurd a herî emr kin e.
Çepdere
Çepdere gundekî ser bi navenda bajarê Tîkabê li Azerbaycana Rojava ya Îranê ye.
Nifûsa gund
Ev gund li gorî serjimêriya Navenda Amara Îranê di 2016an de, nifûsa wî 623 kes (121 malbat) bûn.