cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Inyangani
Inyangani jehüüd zo ö Plato. Wä öns Klömme well, dä kann dat do doo.
Op dr Inyangani liie d Quälle va 4 Flöss. Dr Nyamuziwa, dr Kairezi, dr Ozdi un dr Pungwe kütt va do.
Capital Execution
Övver dä Film
Saachjrupp:Stummfilm
Inyangani
Saachjrupp:Afrika Saachjrupp:Berch
Iran
Der Iran (amplich: Islamische Republik Iran) es en Land en Asië. Em Norde es et Kaspische Meer die Jrenz un em Süde der Persische Jolf. Met 85 Millione Enwonner un ener Fläch vun mih als 1,5 Millione Quadratkilometer es der Iran unger dä 20 Länder met dä jrößten Fläch un dä mihste Enwonner. De Houpstadt un et Zentrum vun dä Weetschaff un dä Kultur es Tehran (weed och „Teheran“ jeschrivve). Ander jroße Städt sin Maschhad, Isfahan, Tabris, Karadsch, Schiras, Ahvaz un Qom. Sick dä Revolution 1979 nöömp sich dä Iran „Islamische Republik Iran“.
Beyoncé
Beyoncé (* 4.September 1981 ä Houston, Texas als Beyoncé Giselle Knowles) es ön Sängörin us d USA. Mi als 200 Milliun Plaate woode van hör Leddcher vorkoovd.
Hör Plaate
Saachjrupp:Frau Saachjrupp:Sänger Saachjrupp:Musiker
Apartheed
Onger Apartheed vorsteht moch di Trennung va Rasse, wi sö ö Südafrika praktizeerd woode woch. Dat bedüüt, dat dr Kontakt tösche Schwazz un Wiss beschränkt weed.
Wie öt sisch entweggelnde
Ä Südafrika joov öt at lang ön Trennung tösche Rasse, watt ävver met di Stämm z do hod, di do läävde. Besongisch schlemm entweggelnde sisch dat ävver, isch als dö Wisse en öt Land koome.
Als öm 1910 dr Staat Südafrika jejründ wood, stäng vass, dat mä dö Wisse Rääte ha sollte. Su wood dä Staat opjebouwd. Ö Waahlräät joov öt mä vöör dö Wisse. Schwazze un Asiate dorfe dat net. Ävver dorop beschrängde sisch dat Onräät net. Och Jeschäfte, Weetschafte, Busse, Abteile va Zösch, Stöcker van dr Strand, Parkbänk un völl mi Saache wore mä vöör Wisse un dorfe va Schwazze net jenotzt wääde. Dat di Situatiun Kniiß beij dö Schwazze hervörreef, kann moch sich vörstelle.
Besongisch schlemm wood dat dörch dö uss Holland stammende Buure ussjeläävd. Öt entstäng önö Hass tösche di Volksjruppe, dä öt Lääve bo onmöjelich maade. Schwazze woode ä Taunshipps aavjeschoobe, wo sö irjendwi dörchkomme moote. Werke dorfe sö beij dö Wisse, ävver lääve dorfe sö net beij dönne.
Wä us ön ripuarische Jäjend kütt, dä ka sisch net vörstelle, dat önö schwazze Jong, dä sisch vordoh hat un en önö Zoch ästeecht, sisch ä däm net sätze darf un an dö näkßte Statiun örussjeworpe weed.
Di Situatiun en öt Land vorschlääternde sisch va 1974 aa. Belder vam Opstand va Soweto jänge öm dö Welt. Dr ANC vorhandelnde met dö Wisse.
Dr leitzde burische Präsident, dä dö Apartheed ongerstötzde, am Äng ävver opjoov, woch de Klerks Wellem. Hä övverjoov Südafrika „oone Apartheed“ a Nelson Mandela.
Beij dö Waahle va 1994 schaffde öt dr ANC met övver 62,6 % zö jewänne, dö Partei van dö Bure braate öt mä op 20,4 %. Dö Apartheed woch domet zö Äng.
Mandela un de Klerk wood 1993 vöör hön Werk dr Nobelpriiß zo erkannd.
Saachjrupp:Südafrika Saachjrupp:Wikipedia Jesproche Wikipedia
Lord’s Resistance Army
D  Lord’s Resistance Army  (LRA) es ön halvmilitärisch Armee, di em Joohr 1987 jejründ wood. Dr Chef es Konys Jupp. LRA kämpft em Norde va Uganda jäje d Rejiirung va Yomeri Museveni. Öt Ziil soll see, önö Jottesstaat z jründe. D LRA wääde schwoch Vorbräche vörjeworpe.
Watt d LRA well es irjendwi net klooch. Öf öt Relijium z do hat – wä weeß dat. D Vorbräche, di d LRA bjange hat, spräche dojäje.
Ongerstötzung vong d LRA vreuer em Süde van dr Sudan. Hü z Daachs komme d Staate Kongo un d Zentralafrikanische Republik dozo.
Em Joohr 2005 erleed dr Internationale Jörichtshoff önö Haftbeveehl jäje Konys Jupp.
Saachjrupp:Afrika
Nörvenich
Die Jemeende besteht uss 14 Dörpe, nämlich
En Nörvenich hann att die ahl Römer jewonnt. Späde, em Mittelalte, senn in Nörvenich drei on in Bubenheim een Burch jebout wudde. Am beste ess Schloss Nörvenich erhaale. Do es höck dat Museum Europäische Kunst drin. Im Boesch nävve Nörvenich es enne Fliejerhorst van de Bundeswehr.
Höck lävve 10.988 Löck (31. Dezember 2009) op 66,2 km² en die 14 Dörpe. Nävve dem Zentralort lööv de Bundesstroß 477 von Nüss no Tondörp en de Eefel. Dat woar frühe en römische Heerstroß. En de Nöh van Rommelshem lööv de Bördebahn van Düre no Öskerche.
Websiij
Fätte Schreff
Saachjrupp:Stadt em Rhingland Saachjrupp:Stadt en Nordrhein-Westfalen Saachjrupp:Krees Düre
Luxemburg
Luxemburch, op Huchdütsch weed vam Großherzogtum Luxemburg jesproche, es önö Staat ä Europa. Öt jehüüd zo d EU un es Deel van d BeNeLux-Staate. Sing Nobbere send Beljie, Frankreich un Dütschland.
Jätt va vreuer
D Naam Luxemburch leid sich va Lützelburch aav, watt met Kleen Burch övversatze weed, öm di d Stadt öröm entstäng. Em Joohr 963 töchde Luxemburch öt ische Mol en di Au Böch op. 1354 wood öt Häzochdom. Dörch dr Spanische Ärvskresch wood öt ön Zitt lang Deel va Österreich. Opjrond va Beschlösse us dr Wiener Kongress wood öt met Holland zösamme jepackd. 1839 vorloor öt önö jruuße Deel va si Jebiit a Beljie, erklärde sich ävver 1867 onaavhängich.
Jätt z lääse un z kikke
Övver Luxemburch
Wellem de Klerk
Frederik Willem de Klerk (*18. Määz 1936 ä Johannisburch, Südafrika - 2021), dä op Ripuarisch de Klerks Wellem hesche wööd, woch va 1989 bes 1994 Präsident van d Republik Südafrika. Hä woch dr leitzte Präsident van ö sisch bekännend Apartheedrejiim.
Si Lääve
Wellem woch dr Jong va Jan d Klerk, önö Senator en öt Parlament va Südafrika. Hä studiierde on wood spiir Räätsvordriiner. Willem hiirode 1969 öt Marike un hodd met hör 2 Sööhn un 1 Doohtr. Seijt si Studium jehood hä d „Nänional Pati“ (NP), ön Apartheed ongerstötzende Parteij, a.
de Klerk en d Politik
Ajevange 1969 klomm hä en d Politik hüüdr un hüüdr. 1978 wood Wellem en öt Parlament jeroffe un bkleede a paar Menestrposte. 1989 löößde hä Botha als Vörsetzende van d NP aav. Em Herbst van öt sälve Joohr wood hä och noch Staatspräsident. 1989 leed hä sisch als leitzte Präsident onger ö Aparheedsrejiim wääle.
En d Zitt va sing Präsidentschaf zerveel d Apartheed. Ajevange hod dat met Jespräche tösche d wisse Rejiierung un dr ANC, öt Vreijlosse va Jevangene, doronger Nelson Mandela, d Möjelichkeed, Schwazze en d NP op z nemme un dann öt Äng van d Apartheed-Jesetze.
Dörch d Waahrerjebnisse va 1994 wood dat Apartheedrejiim aavjelöst un dr ANC packde dr Sprong en d Rejiirung. Mandela lößde de Klerk aav, hä bleed ävver dr zweide Mann. Isch 1997 trock hä sisch us d Politik janz zöröck.
1998 leed hä sisch va sing Vrau Marike no 29 Joohr scheede un hiirode kott dono noch enns. 2001 storv Marike dörch önö Onvall met ö Auto. 2004 troon hä us d NP, di dr Namm ä NPP ändernde, uss.
Websiije
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Pollitiker
Madonna
Madonna (* 16. August 1958 ä Bay City, Michigan als Madonna Louise Ciccone) es ön Sängörin us d USA. Mi als 300 Milliun Plaate woode van hör Leddcher vorkoovd.
Hör Plaate
Saachjrupp:Frau Saachjrupp:Sänger Saachjrupp:Musiker
Robert Mugabe
Robert Gabriel Mugabe (* 21. Februar 1924 ä Masvingo, Simbabwe) woor dr Chef van d ZANU-Partei un va 1987 a öt Staatsovverhaupt van dat Land. En d ischte Joohre wood hä als Spräächer van dr Süde va Affrika ajesee ävver dat ändernde sisch en d leitzte Joohre. Mi un mi hood mo häm vöör önö Diktator dä d Weetschaf va si Land äraavweetschafte deed. Hä wood am 21. November 2017 aafjesetz.
Si Lääve
Mugabe wood en öt vreuere Rodesie jeboore un studiirde an d For-Här-Universiti. Dono maade hä si Studium an önö Hoof anger Stelle ä Afrika wiir un werkde zm Deel och do. Ä Jana liirde hä sing Vrau Salli kenne, di ävver 1992 storv. Mugabe hiirode spiir sing Sekritärin.
Mugabe en d Politik
Em Joohr 1960 koom Mugabe no Rodesie zöröck, vortoon ön marxistischö Ästellung un wood Chef van dr radikale Vleuel van d ZANU-Partei. Hä koom vöör 10 Joohr en öt Jevängnes un kämpfde dono jäje d Wisse ä si Land. Als d Ängländer d wisse Rejiierung dörch ön schwazze ersatz, wood Mugabe am 4. Määz 1980 zm Premiemenester jewäählt. En di ischte Joohre vorsproch Mugabe dat ä si Land Schwazz un Wiss zsammelääve kütte ävver dat ändernde sisch bald. Sing Politik wood radikaler un radikaler. Sing Jeschner woode ongeerjebottert, d Weetschaf ä si Land jäng kapott un watt vreuer ö Land met d beidste Schülle ä Afrika woch, dat wood ä Äntwicklungsland. Mugabes Lüüh braate 1982 onjeväär 20.000 Mensche öm.
Mosel
Hörö Wääch
D Moselquell litt en d Nöhde van d französisch Jemeende Col de Bussang en d Vogese op en Hühde va 715 m. Op hörö Wääch paßeerd sö ä Frankreich Metz un Thionville, dat ä Luxemburch jelääje Schengen, un op dütsche Siij Trier, Bernkastel-Kues, Cochem un Koblenz. D Zoflöss Meurthe, Saar un Sauer bränge öt meetzde Wasser en d Mosel.
Mosel als Wasserwääch
D Mosel es önö van d jrützde Wasserwääch. Dörch dr Ussbouw met 28 Staustufe es öt möjelich, dat och jruuße Frachtscheffe dorop vahre könne. Net z vorjeiße send di Scheffe, di Turiste d Jäjend zeeje. Dobeij wäde Statiune wiz m Beispell Traben-Trabach, Beilstein, Neef, Nehren, Bremm, Klotten, Edinger-Eller, Cochem un Bernkastel-Kues aajevahre.
Robert Mugabe
Mugabe en d Politik
1987 schaffte Mugabe dat Amt „Premiemenester“ aav un maade sisch zm Präsident. Ön Oppusitiun joov öt bo net. S wood met Jewalt ongerdröckt. Mugabe notzde alles watt sing Positiun stärk maade. Beij Waahle en d Joohre 1990 un 1996 wood Mugabe ä si Amt bestäticht. Hä jovv bekannd, dat su lang hä läävde, Simbabwe kenne angere präsident ha weed.
Als en d 90er Joohre d Apartheed ä Südafrika z Äng jäng, Mugabes Vrau storv un komm noch Jeld ä si Land koom vorschärvde sisch sing Politik noch mi. Mi Köpp rollde.
1998 jreffe sing Soldate dr Kongo a.
Z ön Hongersnuut koom öt als Mugabe am Äng van d 90er Joohre d Wisse öt Land aavnoom. Hä hod erwaat dat d Schwazze öt schaffde, si Land z vorsorje ävver dat fluppde net. Simbabwe wood ärmer un ärmer.
Ömsträddene Waahlsiije joov Mugabe en d leitzde Joohre bkannd als hä Morgan Tsvangirai bösiichde.
Quelle
Saachjrupp:Afrika
Joohr 2009
Dat Joohr 2009 hätt 365 Daare.
För 2009 es jeplaant:
Opstand va Soweto
miniatur|left|Denkmol zm Opstand va Soweto Dr Opstand va Soweto vong am 16. Juni 1976 statt. Hä jelt als ö Sümbol vöör dr Kampf jäje d Apartheed.
En dat Stattdeel va Johannesburch Soweto koom öt zo önö Opstand als d Bure plaande, öt Afrikans als zosätzliche Sproch en d Schülle vör z see. Als d Kenger van d Schülle ä Soweto op d Strooß jänge, schloore d Polisse zo. 575 Lüüh storve, anger Quelle spräche va völl mi. Di Onrouhe duurde bes 1978.
Ö Denkmol wood vöör enne Duude, Hector Peterson, opjestalld.
Websiije
Saachjrupp:Südafrika Saachjrupp:Anschlaach Saachjrupp:Massaker
Botswana
Botswana es önö Staat äm südliche Afrika. D Nobberstaate send Südafrika, Namibia, Angola, Sambia un Simbabwe. Öt woch öt vreuere änglische Protäktorat Bechuanaland. 1961 wood öt Land onaavhängich.
Botswana es onjeväär 600.000 km² jruuß un had 2,25 Milliun Äwohner (2016). Domet es öt ee van d am winnichste böwonnde Länder van d Ääd.
Ee van d jrützde Probleme, di Botswana hat es Eids. Onjeväär ö Veedl van de Lüüh es dora erkrankt. Öt send ösu völl Botswaner dörch Eids jestorve, dat d Zaahl van d Äwohner zöröckjäng.
Dr jrützde Deel van öt Land es Wüste. D Kalahari litt maad völl van öt Land us. Dat erlächt och, wisu d Temperature tösche 35 un 20° liie. 6 bes 9 Monat em Joohr es öt drüüh.
D Amtssproch es Änglisch, d meetste Lüüh spräche ävver och d Bantusproch Setswana.
Jeld kütt dörch dr Bärchbau, Turismus un vorkoovd Vleesch en öt Land. Diamante bränge 70 % van d Knöpp, di Botswana vordeeent.
Deerwelt
Zo d bekanndste Deere ä Botswana un Turiste-Atraktiune zälle d Löve, Leoparde un d Zebras. Öm sisch di ä Rauh akikke z könne woode ö paar Nationalparke ajelaat.
Websiije
Saachjrupp:Staat
Simbabwe
Simbabwe es ö Land em südlich Afrika. Öt entstäng us öt vreuere Rhodesie. D derekte Nobberstaate send Südafrika, Botswana, Sambia un Mosambik.
D jrüützde Stätte send Harare mit 1,6 Milliun Äwohner un Bulawajo, watt va ca. 653.337 Lüüh bewonnd weed (2012). I jans Simbabwe wonne ca. 16 Milliun Lüüh.
D Sommere ä Simbabwe send wäm un vöch, en d Wenktere bliid d Temperatur beij 25°. Ävver en d hüüdere Jäjende kann öt sujar Vrooß jävve. Jraßland mit enkele Bööm maache dr jrüützde Deel van d Landschaf us.
Dr hüxde Bärch va Simbabwe es dr 2.592 M. huhe Inyangani.
Dr jrützde Deel van d Simbabwer jehüüd zm Volk van d Shona. Donävver leeve ävver och völl Ndebele em Land. Di Zaahl van d Wisse em Land nomm immer mi aav. Hüü z Daachs send dat mä noch onjeväär 28.000. Dat vüürde ävver zo jruuße weetschaftliche Probleme.
Ee van d jrüützde Probleme, di öt Land hat, es Eids. Dodörch sterve ösu völl Lüüh, dat d Zaahl van d Simbabwer net mi steecht, sujar vällt. Öt weed dova ussjejange, dat tösche 24 un 35 % dora erkrankt send.
Simbabwe jäng us d vreuere änglische Koloni Südrhodesie hervöör. Nordrodesie wood zo Sambia. 1980 wood öt onaavhängich.
D Arbeitslosichkeet ä Simbabwe litt beij 80 %, d Inflatiun beij 32 % (em Joohr 1998).
Websiije
Saachjrupp:Staat
Äädbevve van Roermond
Et Äädbevve van Roermond am 13. Aprill 1992 hatt si Epizentrum en dä nidderlängsch–lemmesche Stadt Roermond. Op der Richtaskala wood dobei en Stärk van 5,9 jemesse, et wor doröm et stärkst Äädbevve zick 1756. Et Hypozentrum loch en 18 km Deepde.
Verloof
Öm 3:20 Uhr naaks (Meddeleuropäische Zick) feng de Ääd aan ze bevve. En Noodrhing-Wäßßfaale woodte 30 Minsche verletz, en de mihtse Fäll dorch Daachpanne.
Krefeld
Di Stadt Krieevel (amplisch un op döütsch: Krefeld, op krieewelsch: Krieewel) eßß en Stadt am Rhing em Noorde vumm Rhingland un litt tirektemang nevve Duisburch.
KFC Uerdinge
Dä jrößte Fooßballvoreijn vun Krieevel, datt eßß KFC Uerdinge. 1985 wor de Club de Deutsche Pokalsiejer.
Spieler vun fröher: Aílton, Oliver Bierhoff, Rudi Bommer, Manfred Burgsmüller, Friedhelm Funkel, Matthias Herget, Stefan Kuntz un Erik Meijer.
Websigge
Saachjrupp:Stadt am Rhing Saachjrupp:Stadt en Nordrhein-Westfalen
Ann Little
miniatur|left|Ann Little Ann Little (* 7. Februar 1891 ä Mount Shasta, USA; † 21. Mai 1984 ä Los Angeles) woch ön amerikanische Schauspellerin, di besongisch en di Zitt van dr vreue Stommfilm va sisch mulle maade.
Hör Lääve
miniatur|right|200px|Ann Little en önö Film va 1919 Ann Little wood als Mary Brooks ä Kalifornie jeboore un trock at ä vreue Joohre met ön Theaterjrupp dörch öt Land. Dörch önö kotte Openthald ä San Francisco koom sö zm Film. Z iisch woch sö ä Cowboy-Filme z see. Hörö ischde Film us öt Joohr 1911 hosch „The Indian Maiden's Lesson“ un zeechde sö als Indianermädche. Ann Little woch ävver net mä ä Cowboy-Filme z venge. Sö troon och ä lostije Stöcker un solche, beij dönö mo öt Krieche aavängd.
Hör Lääve usserhalb van dr Film
Jäje 1930 joov Ann Little d Filmerei op un werkde en ö Hotel, wo sö nom Rääte kekk. Sö sproch selde övver hör Zitt als Schauspellerin. Em Alder va 93 Joohr storv sö ä Los Angeles un wood en d Nöhde van d Stadt bejraave.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Frau Saachjrupp:Schauspeller
Borgward
Borgward es en Dütsch Auto Fabrikant Besezz däm Chinesisch Auto Herställer Kumpanei BAIC Group.
En 2015, et woch angekündigt dat dr Kumpanei wird rückkehr en dr Jeschäft vun dr Auto Industrie nach ön Hälfte Joohrhundert. Et hät Aanjefangen Kooperation met Foton Motors, zosamme se herjestalld 2 neu modell, Borgward BX5 und Borgward BX7.
Websigge
Saachjrupp:Borgward
Tuur d Frongß
D Tuur d Frongß, d Nät-Ripoaresch-Sprächende saare dora „Tour de France“ es enn van d bkanndste Radtuure, di önö Radrännvaahrer vaare kann.
D ischte Tuur vong 1903 statt. Van dat Joohr a jitt öt jeddes Joohr ö Ränne, ußjenomme woore di Joohre van dr Ischte Weltkresch un dr 2. Weltkresch. Vam 1. bes zm leitzte Daach duurd öt onjeväär 3 Wäche. D meetzde Zitt weed dörch Frankreich jevvare ävver och di Nobberländer komme net z kott. Bekannd un sescher dr Duud vöör önö normale Radvaarer send d Sträcke dörch d Bärsch.
Em Joohr 2007 stalt sisch öruss, dat völl Vaahrer nojeholpe hodde, öm meujelischst jott do z stooh. Doping kutt bewesse wääde.
Aanliijer
Enne Aanliijer eß en Dütschland enne Minsch, dä sesch ongerscheidt fun fille anndere, un dat es den de Houpsaach enne joreßesche Bejreff. Ä weed_et miehtß aanjewannd em Fo'keeo. Enne ähnlijje Bejeff eß da Aanrainer un dä Aanwůnner.
thumb|Et Zosaz_Zëijshe Nommer 1020-30 uß de dütsche Shtrohße_Fo'keeoß_Ohdenong — „Aanliejer zohjelohße“
Wann en Shtrohß jespächt eß, un mer nit eijfar_esu doh dorresch faare darref, do jidd_et övv_en Älaupneß för de Aanlėėjer, dat se doh doch erin dörrefe för aan ier Hüüser un Wonnonge ze kumme. Do_för hät dä Deutsche ëxtra da Schelld en de Shtrohße_Fo'keeoß_Ohdenong opjenomme, wat_e alß Zosaz_Zëijshe Nommer 1020-30 fööhre dëijt. Drop shtëijt: „Anlieger frei“ — „Aanliejer zohjelohße“.
Końskowola
Konskowola (Końskowola, IFA [kɔɲskɔ'vɔla]) es ön Stadt ä Pole un litt em Südosten van öt Land. Mor vängt öt an d Kurowka (Kurówka), önö Floßß en Powiat Puławski (powiat puławski).
Aanliijer
Jede, dä do wonnt odder jät ze donn hät es ennen Aanlėėje, och däm Aanlėėjer odder däm Huußhär odder Ëijedöömer senge Besooch. Sojaa dä Besooch, woh dä noch nix fun wëijß odder dä dä jaa_nit hann well. Dä Besooch kann oohne Aanhallde wigger faare, wann hä merrek, dat singe Aanlijer wall nit doh eß. Houpsaach es, hä well, odder wollt, met dämm jät ze donn hann, odder ze donn krijje, dann eßß_e enne Aanliejer. Dat hät esu et Bövverschte Landjereesch en Bajore faßßjelaat.
Fastelovend
uß Kölle: Dä Held Karneval fun 1823, dä shteiht hück em Mosejom|thumb|140px D'r Fastelovend (ou Fasteleer of Karneval) is et Pläsiersche vun jedem dä nit doof eßß. Häßß do ävver en Ratsch am Kappes, dann sääß do natöörlijj dat dä Aschamettwoch et jrößte eßß. Dat stemp äwwer net. Saare de Fastelovendßjecke.
Helmut Kohl
miniatur|left|Helmut Kohl Helmut Josef Michael Kohl (* 3. Aprel 1930 ä Ludwigshafe - 16 june 2017) es önö Politiker van d CDU. Tösche 1982 un 1998 woch hä Bundeskanzler va Dütschland.
Fastelovend
Traditioon
Wie dä Mann zom Wiev jehööt, esu is et och mem Fastelovend unn dem Rhingland. Un dä Ruusemoondachszoch esuwieesu. Äwwa wieso eijentlesch? Nunneja, im 30-järrijje Kriej do es et esu jewäse: Mir Rhingländer moote widder Wille och kempfe. Ävver mir hatte kee Luss! Dann hamme mer ejnfach beukottiert: Mir dääte mit Kamelle scheeße, worfe Strüßje un spillten lustijje Moseek. Esu erjoov sich dat.
Äöffnung
In Berlin jangk ma noh dä StäV, datt eßß wuh de Rhingländer sisch treffe.
Sitzunge
Av däm Ellefte im Ellefte jitt en jedem Dörfje rund öm Kölle en eijen Sitzung. Doh jitt ed Prunksitzunge, Kostümsitzunge, Mädschensitzunge, Herrensitzunge, Kindersitzunge un Fernsehsitzunge. Sujaa en Shtungksėtzung jidd_edd_en Kölle. Ene Jeck] där jett op sich hält besöck mindestens eeijn Sitzung en de Session. Miistens äver mieh dovun. Bei en Sitzung jehüüren jewisse Sache dobei wie ed Salz en de Supp.
Danzkorps
Eene Projrammpunk en_ener Sitzung ees eh Danzkorps. Eh Danzkorps stellt emmer en Abteilung vum Militär dar öm su an de Aanfang vom Fastelovend zo erinnere. De Jalleonsfejur vun enem Danzkorps ees et Mariesche. Die Firjur erinnert an de Marketenderinne, die de Zoldate domols versorch han.
Dreijesteen
Die eijentlische Rejent en de Session ees et Dreijesteern. Et besteeht us däm Prinz, dem Buur un dä Jungfrou. En kleener Dörfje jitt ed och Prinzenpaare oder eenfach nur ene Prinz. En ener Sitzung ees dä Auftritt vum Dreijesteern dä Hühepunk. Dä Prinz begröss dann sing närrisches Vulek un deit se dran erinnere dat se veel Spass han sulle un nitt emmer alles su eerns nemme sulle.
Wieverfastelovend
An Wieverfastelovend fänk em Rhingland de Strooßekarneval aan. Me triff sich dann en de Kneipe un op de Strooß. All Jecke sin verkleed un jott dropp. De Uursprung vun Wieverfastelovend ess en Beuel (hügg bei Bonn jehüürich). Un zwar han sich do 1824 die Wäschwiever zesammejeschlosse un han e Damenkomitee jejründt für selever och Fastelovend ze fiere. Dat wor bes dohin nur för de Männer jedaach jewess. Zigg däm hätt sich de Wieverfastelovend em janze Rhingland verbreitet. En Bonn ess e ävve bes op hügg de heimlijje Haupdaach vom janze Fastelovend. En Beuel trick dann ene jruuße Fastelovendzooch doorch de Strooße un de Weetschafte sinn voll vun morjens fröh bes ovends spät. En Beuel jitt ed och keeijne Prinz sundern en Wäscherprinzessin für an de Ursprung vun Wieverfastelovend ze erinnere. En andere Dörfje werden op Wieverfastelovend Sitzunge avjehalde. Die suhjenannte Möönesitzunge oder Mädchesitzunge sin verjleischbar met de Herrensitzunge, weil do dann nur Froulück erinn dürfen.
Ruusemoondaachszoch
Dä Ruusemoondaach me_m Ruusemoondaachszoch ees dä hüühtzte Fierdaach en de fünefte Joohreszick. En Kölle un veele andere Jemeinde zweesche Mainz un Düsseldorf trick ene lange Zooch met bunt jeschmöckte Waache un verkleedete Fooßjruppe doorch de Strooße un schmieße Kamelle un Strüüßje. Ed jitt äver och Dörfje un Shtädt die ad an Fastelovendsunndach odder iirz Fastelovendsdinnsdaach loosträcke. Nohm Zooch witt dan jefiiert bes spät en de Naach.
Alternativkaaneval
Ett jitt vill Lück di saare, nää isch sinn doh nit jeck, isch will ming Pläsiir hann äwwer dä janze Drißß med Tatatataah unn Bütt dat will isch nid. Da jittet dann de haade Junx wi dä Wolfgang Niedecken vunn BAP dä dat övverhoup ned will (dä jangk do ned föör Kooche hin). Unn dann jitt_et de Lück di wolle Fastelovend äwer ned esuh. Däswäjje hätt sisch dann en Alternativkaaneval entwickelt, met Strunx, Prinzessin Au hur] unn Jeijsterzoch. Äwwer hück eßß dat jenouso wi dä nomaale Fastelovvend.
Bei de Allemanne
Och bëij de Schwobe un andere, di Alemannesch kalle, jidd_et ene Fasteleer. Do sare se ävver dermiihts „Fassenett“ dorför. Zom joode Deijl es_se en de Schwäjz nit janz öm de sellve Zick, wi em Rhingland. En Basel jenau aach Daach späde, weil doh de Evangelische de Katholische noh em Äschermettwoch ärjere wollte.
Södamerika
En Södamärrika un en de Karribbische See ier Enselle kennt mer der Fasteleer. Bei dänne es de Fasteloovendszick jo medde em Sommer, dröm han di et lejsch, met winnisch aan en der Fasteleer ze trecke. Dozoh kütt, dat doh der Samba janz jruuß jeschrevve weed. Vör allem en Rio sen de Samba-Scholle dat, wat aam Rhing de Fasteloovensvereine sen, se ojanisėere zosamme der Ruusemoondachszoch, ävver se maache esu jät wi en Danzparraadt do druß, met vill Pomp un Prongk.
Helmut Kohl
Si Lääve
Helmut Kohl wood als dreides Kengk va Hans un Cäcilie Kohl jeboore. Als Hölp beij d Flak deende hä noch ön kotte Zitt am Äng vam Zweide Weltkresch. Nohm Abitur studiierde hä ä Heidelberch un maade 1958 singe Doktor. Kohl hiirode 1960 sing Vröndin Hannelore.
Fastelovend
Websigge
Saachjrupp:Rhingland
Helmut Kohl
Kohl en d Politik
Nodäm Kohl at öns em Joohr 1976 vorjäävens vorsood hod, jäje Helmut Schmidt als Bundeskanzler z kandideere, schaffde hä öt em Joohr 1982. Dat woch dr Aavang van ön 16-jöhrije Kanzlerschaff, di zm jruuße Deel dörch dr Vall van d Muur un d Oplösung van d DDR jeprächd wood. Em Joohr 1998 mood hä singe Poste als Bundeskanzler a Gerhard Schröder aavjävve.
Końskowola
Saachjrupp:Stadt en Pole
Aanliijer
Qwëlle
Saachjrupp:Räät
Helmut Kohl
Jätt z lääse
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Bundeskanzler (Dütschland)
Yoshihide Suga
Yoshihide Suga (菅　義偉), Suga Yoshihide; * 6. Dezemmber 1948 ä Yuzawa, Präfektur Akita) es önö japanische Politiker van d LDP.
Websiije
Saachjrupp:Japan Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Pollitiker
Nelson Mandela
Nelson Mandela (* 18. Juli 1918 ä Mvezo, Transkei, Südafrika, † 5. Dezember 2013), dä eejentlich Rolihlahla Dalibhunga Mandela hosch, watt ösu völl wi „Aaß van önö Boom“ heescht, woch vreuer enne van d bekanndste Jechner van d Apartheed un dr 1. schwazze Präsident va Südafrika no öt Äng van d Apartheed.
Sii Lääve
Nelson jehüüd öt Volk van d Xhosa a, studiierde un wood Räätsvordriiner. Hä vorbraad 27 Joohre en ö Jevängnis va Südafrika. Mandela woch dreimoll vorhiirod un hod 6 Kenger.
Dörch sing Zojöhürichkeet zo dr Stamm Xhosa jehood hä och zo öt Könnigshuus van Thembu. Hä vorbraad ön schünn Kengkheed oohne jruuße Schwiirichkeete. No Kniiß met d Rejiirung van sing Provinz vorloor hä si Amt un si Jeld.
No si Studium wood hä Räätsvordriiner un vong a, sisch en d Politik jäje d Apartheed z bötätije. 1942 troon hä dr ANC beij. No dr Siij van d NP wood hä dr Chef van der ANC. Hä wood vorhafft, ävver spiir vreij jesproche.
Dörch önö Vörvall em Joohr 1960, beij dem Schwazze erschooße woode, entscheed Mandela vöör sisch, dat öt nüüdich wöör, met Jewalt jett jäje d Apartheed z ongernemme. 1961 wood hä dr 1. Mann van dr bewaffnede Vleuel van dr ANC, watt häm ön lävenslang Jevängisstroof äbraat. Di solld hä zm Deel ob „Robin Ailand“ aavsetze.
1985 boone häm d Wisse a, hä kütt us öt Jevängnis vreij, wenn hä zosätt, nüüß mi jäje d Apartheed met Waffe ongernämme z wälle. Hä leehnde aav.
Am 11. Februar 1990 wood Mandela vreijjelosse. Hä vong zsamme met Wellem de Klerk önö jewaltloose Wääch vott van d Apartheed.
1993 wood häm zsamme met de Klerk dr Nobelpriiß zojesproche.
No d Waahle em Joohr 1994 wood hä dr 1. schwazze Präsident va Südafrika. Hä däng si beitstes, öm oohne Jewalt dr Övverjang en önö apartheedvreije Staat z realiseere.
Em Juni 1999 troon Nelson Mandela als Staatspräsident zöröck.
Websijje
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Pollitiker
Rheinisch-Bergischer Kreis
miniatur|right|Dem Krëijß singe Fovalldongs_Sez, et Krëijß_Huß en Jläbbisch Dä Rheinisch-Bärrjische Kreiß hüüert bëĳ be Rejierungkß_Bezirrək fun Kölle un litt aan de wäßßlijje un Süüwäßlijje Kant fum Bärrjische Landt. Op dä rejuläre Amps_shprooch Deutsch ooch Rheinisch-Bergischer Kreis jenannt. Hä hüüert bëĳ dä Lanndtshaffßfobanndt Rhinglandt dobëĳ.
Weblinks
Saachjrupp:Kreis em Rhingland Saachjrupp:Kreis en Nordrhein-Westfalen
Kreis Heinsberg
Dä Kriies Häinßbersch litt en Nordrhein-Westfalen, em Norrde vun Oche, un em wäßßlischte Zippel fun Wäßßdeutschland. Alle Städt un Jemeinde em Kreis Heinsberg vun hück sin:
Dä Kring Hajnßbersh höört bei de Lanndschaffßvobanndt Rhinglandt un lidd em Rejierunx-Bezirrek vun Kölle.
Saachjrupp:Kreis em Rhingland Saachjrupp:Kreis en Nordrhein-Westfalen
ITIL
ITIL, watt vöör Information Structure Infrastructure Library steehd, es ön Sammlung va sich bewährde Methode, di ITIL als Best Practices bezeechnet, en ön Reih va Bösch, di ön möjeliche Ömsetzung van ö IT-Service-Management (ITSM) beschriivd un enzwesche als De-facto-Standard aajeseeh weed. En dat ITIL-Werk wääde di vöör dr Betriib nüdije IT-Infrastruktur-Prozesse, dr Orjanisatiunsopbouw suwi d Werkzeuje beschrevve. ITIL orienteerd sich a dä dörch önö als IT-Ongerneehme zö erbrengende weetschaftliche Notze vöör önö Kond. Dobeij wäde d Planung, öt Erbrenge, Ongerstötzung un d Verbesserunge va IT-Leistunge em Henbleck op dr Notze als wechtije Faktore zm Erreiche va Jeschäftsziile van ö Ongernehme bekekke.
Jäät va vreuer
Dr Aavang va ITIL es en d 80er Joohre ä Ängland z vänge als sich d Central Computing and Telecomminications Agency (CCTA) dat zösammestalld. z iisch entstänge 34 ongerschiidliche Ongerlaare, di als Versiun 1 bezeechnet wäde, di ävver em Joohr 2000 van d Versiun 2 aavjelößd wood. Am 1. Juli 2007 erscheen ITIL V3. He wäde di ongerscheedliche Deeler (Themebereiche) van d Läävenskreis van önö Service bekekke. Di Ongerlaare wäde als Best practice bezeechnet.
D 5 ITIL-Bösch
ITIL ongerdeeld sich met singe Läävenskreis en ön Reih va Bösch. Di wääde zösammejefassd un als Revisiun örussjejovve. Em Joohr 2011 es d Revisiun 3 dr neutzde Stand. Sö besteehd us 5 Käärelemente:
Serviceplanung
Dat Boch had met d Konzeptiun un dr stategische Hengerjrond van IT-Deenstleistunge z do. Öt ömfassd Definitiun, Spezifikatiun, Lojistik un öt met Jeld z do haende van ön Jeschäftsentweggelung. Usserdäm beschriivd öt d Ziile van önö Service-Läävenskreisloof.
Serviceentworp
Dat Boch böfassd sich met öt nüdije Ömveld vöör ön Entweggelung. Öt ömfassd Definitiun, Spezifikatiun, Lojistik un Secherheetsdenge us dr operative Bleckwenkel. Öt vorsöckd, d Jeschäfftsententweggelong ä Serviceleistunge z övverdraare un öt weed d Aart un Wiiß van d Funktiun un dr Leistungsömvang van Prozesse, aajeleehnd an dat watt ön Firma brudd suwi di nüdije Parametere beschrevve.
Serviceövverführung
Dat Boch had met d praktische un faktische Ömsetzung van jeschäftliche Aaforderunge en aapackbare IT-Deenstlestunge z do. Öt Hauptooremerk litt en d erweiterte Opjave van dat us vreuere Revisiune bekannde Änderungsmanagement suwi en ön op önö Standard baseerende Övvermeddelung va Serviceleistunge. Dozo jehüüd ävver och öt Ongersöcke va Jevaahre, Notzerechnunge, ön sechere Usslävverung un Secherstellung vöör ö Erledije va zojesaade Leistunge.
Servicebetriib
Dat Boch beschriivd dä Deel, dä met dat werkliche Lääve, dat watt em IT-Jeschäff aavjeehd, z do had, dä Deel, dä nüdich es, öm d voreinbarte Leistunge em alltägliche Jeschäff ohne Schwirichkeete z erbränge un z erhalde bzw. sö secher z stelle.
Dauernde Servicevorbesserunge
En dat Boch jeehd öt öm d Vorbesserung va Serviceleistunge. D aahaldende Steijerung va Serviceleistunge un va dörö Qualität helpd, dä Erfolch em Jeschäff van ö Ongernehme op Dauer secher z jarantiire. Doher beschriivd dat Kapitel Methode zr Vassläjung un Äävührung va Leistungsmosse un Messjrüüdens, d Övverwachung va voreinbarte Ziile, d Vassstellung van Schwachponkte un d Ömsetzung va Service-Verbesserunge.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Informatik
Lidl
Wi dr Lidl entstäng
Jejrönd wood d Jesellschaft at en d 30er Joohre ävver dat ischte Jeschäft, dat wi önö Lidl usssoh wood 1973 jebouwd. 1988 entstäng dr ischte Lidl beij d Franzuse. Dann jäng öt hoplahop. Su jitt öt hüü alleen ä Ängland 380 Stöck.
Dr Lidl jehüüd zo d Schwarz Jruup. Dr Hauptsetz es ä Nekkarsulm.
Saachjrupp:Handel
Wadji
Wadji es önö Farao van d 1. Dünasti. Hä rejiirde va 2880 bes 2870 v. Chr., anger Quälle sprääche va 2960 bes 2930 v. Chr.. Dr Naam Wadji bedüüt « Schlang van dr Horus ».
Wadjis Papp woch Djer, dr Naam va sing Mamm es net övvermeddelt. Vorhiirod woch hä met d Könnijin Meritneit.
Dat Jraav va Wadji wood ä Abydos jevonge. Öt woch mä ön Kull us Leehm met ö Daach us Holz un Strühmatte. A 3 Siije wore Kammere vöör Vörrat. Di woode dr Duude metjejovve, damet hä och no singe Duud jott vorsorcht woch.
Websiije
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Faraonezitt
Fänmaile
miniatur|left|Önö Bleck op d Fänmaile ä [erlin em Joohr 2008 Onger Fanmeilen watt op Ripoarisch Fänmaile ussjesproche weed, vorsteeht moch di Stelle, wo op Plaatsche, di d Öffentlichkeet zojänglich send, Sportvoranstaltunge op jruuße Beldscherm övverdraare wääde.
Enn van d jrüützde Fänmeile va Dütschland es d Berliner Fänmaile. Di packt knapp enn Milliun Männsche. Do wood op dat Stöck tösche dö Berliner Pootz un d Siijessäul dörch dr Tiirjaade en äjericht. Dr ischte onjeväär 80 m² jruuße Beldscherm steeht an d Pootz un dann komme em Abstand va onjeväär 150 – 200 m noch mii. Beij ö Spell es dat alles voll va Sportsvrönde.
2006 wood dat Wood Fänmaile öt Wood van öt Joohr.
Saachjrupp:Berlin
Pelagische Insele
D Pelagische Insele send ön Jrupp va Insele, di em Meddelmeer tösche Tunesie, Malta un Sizilie liije. Sö entstänge us Vulkane.
Planze un Deere
D Sommere op d Pelagische Insele send heeß, un öt väld komm Rähn. Dat vüührd dozo, dat völl Planze us Afrika do waaße. Dozo jehüüre Kaktee, di öt ä Europa nett jitt. Manche Planze jitt öt weltwitt mä op di drei Insele.
Am Strand van d Pelagische Insele lääd d Karettschildkröt hör Eier aav, watt dozo vührde, dat jruuße Deele van dr Strand zm Schotzjebiit ernannd woode.
Weetschaff
Jeld weed op d Pelagische Insele met Veschvang vordeend. Usserdäm kann mo als Buur övverlääve. En d leitzde Joohre koome och Turiste op d Insele, di ön Möjelichkeet boone, a Jeld z komme.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Italie
't Muucherveld
’t Muucherveld (vruier Mücherveld) (Hollendsj: Mucherveld) is ing noabersjaf i jen jemeende Kirchroa, i Hollendsj-Limburg. Et vieëdel likt in ’t zude van ’t sjtadsdeel Kirchroa-tsentroem. De jrenze van ‘t Muucherveld ligke drei-ekketieg bij de Nulletersjtroas en an jen anger zie de Dechant Jodbachsjtroas (Hollendsj: Deken Quodbachlaan) en a jen reëter ekzie likt de Eng. De noabersjaf is jebouwd óppe veld woa vruier d’r hof en doaneëver jet hoezer van inne auwe Kirchröadsjer sjtam, sjtonge; De famillieë Muucher. De jietsieje noabersjaf is in ’t tswantsiegde joarhónged ópjekroamd.
Sjtroase
Vruier joof ’t óch óppe Muucherveld inne landwèg: de Muucherjaas. Die jaas lofet va de Dechant Jodbachsjtroas (Hollendsj: Deken Quodbachlaan) bis an ’t kroetsefieks bij d’r uvverjank va de Nulletersjtroas en de Klink. Hu tse daags is de Muucherveldsjtroas de hoopsjtroas van ’t Muucherveld. De Muucherveldsjtroas leuft va de Dechant Jodbachsjtroas (Hollendsj: Deken Quodbachlaan) bis de Burjemeester Sjnavelbergsjtroas.
De anger sjtroase óppe Muucherveld:
-      De Verhaiensjtroas (Hollendsj: Verhagenstraat)
-      De Lempersjtroas (Hollendsj: Lemperstraat)
-      De Franksjtroas (Hollendsj: Franckstraat)
-      De (verbindoengs-)jaas (Hollendsj: Verbindingsstraat)
Welt Moeziek Konkoer (WMC)
Vuur ’t hoezer joof óp ’t Muucherveld, vong doa i 1949 e konzeët sjtat va de Frickley Colliery Band. Dat Konzeët hat ziech oes-jebouwd bis ’t Welt-Moeziek-Konkoer (WMC) wat hu tse daags nog sjtatvinge deet i Kirchroa.
Cincinnati/Northern Kentucky International Airport
miniatur|left|Bleck övver dr Vluchhafe va Cincinnati Dr Cincinnati/Northern Kentucky International Airport es dr Vluchhafe van d em US-Bundesstaat Ohio liijende Stadt Cincinnati. Hä bevängd sich onjeväär 21 km südlich van d Stadt em Bundesstaat Kentucky. Dr Cincinnati/Northern Kentucky International Airport weed beij d IATA met CVG aavjekürzd. Hä entstäng em Joohr 1947.
Dr Vluchhafe had viir Start- un Landebaahne. Usserdäm stönd do 3 Terminals, enne es ävver seijd öt Joohr 2007 wäje Ömbouw jeschlooße. Cincinnati/Northern Kentucky International Airport es öt dreijdjrützde Driihkrütz va Delta Air Lines, wobeij besongisch Comair, ön Doohter va Delta vortroone es. Usserdäm es öt ee va 6 DHL-Driihkrüzze. Dr Cincinnati/Northern Kentucky International Airport jehüüd zo d düür Vluchhäfe en d USA. Starts un Landunge koste mi wi angerswo, watt dozo vührde, dat bellije Bellichjesellschaffte vottjetrocke send, su dat d Zaahl va Vluchjäst tösche öt Joohr 2002 un 2010 va knapp 21 Milliun op winnijer als 8 Milliun veehl. D meetzde Mänsche vloore van dr Cincinnati/Northern Kentucky International Airport no Atlanta, Chicago, Salt Lake City suwi Charlotte (Florida) un Dallas/Fort Worth. Dono koome isch Los Angeles, Philadelphia, New York un Denver.
Onväll
Tösche 1955 un 2011 koom öt zo 7 Onjlöcke, beij dönö öm d 170 Mänsche hön Lääve vorloore.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Cincinnati
Kupferhoff Buscheberch
Dr Kupferhoff Buscheberch woch vreuer önö Kupferhoff. Hä looch ä Stolbersch, em Kreis Oche. Di jruuße Roll, di Stolberchs Messingindustrii spelld, hott och met häm z do.
Dä Kupferhoff looch an önö klänge Hövvel, dr Buscheberch, dä och hüü noch dä Naam hat. Ävver hä jehüüd net zo d Stadt Stolberch, dä litt ä Bösbisch, ö Stadtdeel. Dr Kupferhoff Buscheberch wood em 17. Jahrhondöt va dr Kupfermeester Jottfred Schardinel opjeboud. Hä woch äne van d rischste Kupfermeestere, di ä Stolberch läävde. Häm jehood och dr Schmidthoff un önö Deel van dr Dollartshammer.
Watt dr Kupferhoff Buscheberch ösu besongisch maade, woch sing Laach. Di Wasserräär woode dörch dr Vichtbach ajedrävve, dr Jalmei, öm Messing z maache, koom van dr Brenijerberch, un jenoch Holz joov öt en d Eefel.
Uss di drei Höff Dollarshammer, Straßburjer Hoff un Buscheberch wood spiir dr Preem.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Stolbersch (Rhingland) Saachjrupp:Wikipedia Jesproche Wikipedia
Kernkraftwärk Tricastin
miniatur|left|Kühltürm va Eurodif/Tricastin Dat Kernkraftwärk Tricastin litt en d Nööhde va Pierrelatte tösche Valence un Avignon ä Frankreich. Si Wasser kitt öt dörch dr Floss Rone. Zo dat Kraftwärk jehüüd och enn Anlaach, öm us normal Uran Matereal z maache, dat ä Kraftwärke jebrudd wääde kann. Aareichere nennt mo dat. Di Aareicherungsanlach heecht Eurodif.
Jätt övver d Zitt seijt dr Bouw
1980/1981 vong dat Kernkraftwärk a z werke. 4 Reaktore met zsamme 4 mol 915 MW lävvere op öt Joohr 25 TWh. Dova bliive ävver mä 8 vöör öt Volk. Eurodif vorbrud sälvs wärm 17 TWh. Dat bedüüt, dat 3 van di 4 Reaktore mä vöör Eurodif loufe.
Störunge
Mängel woode döcker vassjestalld. Eemoll wood z heeß Wasser övv z völl Wasser en dr Floss jeleit. Dodörch wood dä z heeß. Dat woch em Joohr 2003. Ee Joohr spiidr stalt mo vass, dat d Lüüh em Wärk net jott jenoch beij ö Vüür ussjebeld woode wore. Dr leitzte Onvall passerde am 8. Juli 2008. Radioaktiv Wasser jelangde en önö Baach. Duusendmol mi Radioaktivität als zojestange troon uss.
Websiije
Saachjrupp:Jöbäude Saachjrupp:Frankreich
Arbeedrpartei va Kurdistan
PKK bedüüt Partiya Karkerên Kurdistan, watt op Ripuarisch ösu völl wi Arbeedrpartei va Kurdistan heecht. Öt es ön Ongerjrondbewejung, di hörö Orsprong en d Türkei had. D PKK wood am 27. November 1978 jejrönd. Met Waffejewalt kämpfe d Metjleeder vöör önö eeje Staat. Völl Staate, doronger d EU un d USA send en d PKK ävver kenn Partei. Seij halde d PKK vöör ön Voreenijung va Terroriste.
Do öt kee Land Kurdistan jitt vordeelt sisch d PKK övver ö paar Ländr. Dozo jehüüd nävver d Türkei och Sürie, dr Irak un dr Iran. D övvichte Orjanisatiun van d PKK nennt sisch seid 2007 Koma Civakên Kurdistan, watt Jemeenschaft van d Jesellschaft Kurdistans heecht. S hat ön eeje Orjanisatiun met ö Parlament un ö Jericht.
Ä Dütschland entscheed öt övvischste Jericht, dat d PKK-Köpp wiir als Terroriste ajesee wääde mösse, d Orjanisatiun sälv ävver net mi.
Websiije
Saachjrupp:Asie
Teti
Teti es önö Farao van d 1. Dünastie. Öt es möjelisch, dat hä dr selbe wie Atoti övv Athothis I. es. Teti had mä kott rejiirt. Völl sprecht dovöör dat dat mä 1 Joohr veleet och mä 6 Mond wore. Öt loch op jädde Vall tösche 3000 v. Chr. un 2999 v. Chr..
Teti hod ävver nät mä dä Naam. Hä hosch och Iti. Singe Horusnaam es net bkannd.
Jenau wi sing Vörjänger Hor Aha kann öt see, dat hä Menes es, dä als ischde önö äjüptische Jesamtstaat opjestalld hod. Dat es ävver net sescher.
Ö Jraav va Teti wood bes hüü net vonge. Öt kann zwar dova ussjejange wääde, da töt ä Sakara woch ävver vonge hand d Wesserschaftler öt noch net. Veleet litt dat ävver och dora, dat hä mä ösun kotte Zitt rejiirt hod.
Ketsch (Opß)
miniatur|left|Ön Ketsch Ön Ketsch es dat watt vam Appel ävver och va anger Opß net jesse wäde kann övv wäde well. Sö bestehd meeßd us dä Kääre, dat Stellche un jätt van d Hutt.
Teti
Websiije
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Faraonezitt
Ketsch (Opß)
Saachjrupp:För ze Esse Saachjrupp:Dialekk Ußdrock
Xena: Warrior Princess
Weblinks
Saachjrupp:Fernsehn
Ingrid Betancourt
Íngrid Betancourt Pulecio (* 25. Dezember 1961 ä Bogota, Kolumbie) es ön Politikerin von d Jröne. Em Joohr 2002 troon Ingrid a, ön Präsidentin z wääde. Kott vöör d Waahle wood s ävver van d Rebälle van d Ongerjrondbewejung FARC vorschläppt un 6 Joohr vassjehalde. Isch em Juli 2008 wood s van Soldate bvreit.
Höör Lääve
Höör Äldere send Gabriel Betancourt (1919–2002) un Yolanda Pulecio (* 1938). Ingrid woss ä Paris op. Dat looch dora, dat Gabriel beij d UN ä Paris si Land Kolumbie vortroon.
Va 1981 a woch Ingrid met Fabrice Delloye vorhiirod. Bevöör seij sisch scheede leete, hodde s 2 Kenger. 1996 hiirode Ingrid noch ens, desmol Juan-Carlos Lecompte, dä d Jröne va Kolumbie opboude.
Ingrid studiirde Politikwesseschaft un trock 1989 no Kolumbie zröck. Seij woohl do jätt jäje d Schiieberei un d Korruptiun do. Dat holp höör, öm en öt Parlament z komme. Dat woch tösche 1994 un 1998. Anschlääch bleete net uss. Öt wood vorsoot si duud z schösse.
Dr ischte Kontakt zo d FARC entstäng Ängs van d 90er Joohre. Seij vorhandelnde sujar met d Rebälle övver önö Vredensschloss. Dozo koom öt ävver net. Am 23. Februar 2002 wood Ingrid van d FARC vorschläppt. Aav un zo joov öt Filme op dönö Ingrid z see wooch ävver bvreijd wood s isch am 2. Juli 2008.
Websiij
Saachjrupp:Frau Saachjrupp:Pollitiker
Roj TV
Roj TV es önö kurdisch spräächende TV-Sendr met Setz ä Dänemark. Ävver Roj TV övverdrächt net mä en di Sproch, och ä 4 anger Sproche weed Projramm jemaad. Dr Naam Roj bedüüt „Sonn“ övv „Daach“ op Kurdisch.
Öt dütsche Enneminestereum hat Roj TV vöör Dütschland vorboone. Öt wöch en d Orjanisatiun van d PKK, ön terroristische Ongerjrondjrupp äjebonge.
Am 18. Februar 2008 stänge d Polisse vöör d Döör va Roj TV. Dr Sendr steeht onger dr Vordacht, Stüür hängerträcke z ha. 4 Milliun Euro woode ongerschlaare.
Websiije
Saachjrupp:Fernsehn
2. Aujußß
Der iirzte Aujußß.
Minnsche
Warren G. Harding stervd em Joohr 1923.
Südafrika
Südafrika es önö Staat ä Afrika. Öt litt an d Spetz em Süüde van öt Ärddeel. Südafrika had Köste an dr Atlantik un zm Indische Ozean hen. Sing Nobbere send Namibia, Botswana, Simbabwe un Mosambik. Swasiland darf och net vorjeiße wääde. En d Medde van öt Land bvängt sisch dat Könnigkrisch Lesoto.
Ä Südafrika lääve völl Völker, aajevange met d schwazze Stämm ävver och Äwanderer us Asie un Europa. Dat bedüüd, dat Südafrika önö Multi-Kulti-Staat es. Lang Zitt wood öt Lääve dörch d Apartheed jelenkt, di d Bure met hön Nationale Parteij NP am Lääve jehalde hodde. Ävver als Wellem de Klerk öt Rudr a Nelson Mandela övverjoov, wood us dat Land önö demokratische Staat met önö Hoof Schwierichkeete. D Weetschaf va Südafrika es d beitstentwäggelde ä Afrika.
2500 km Köste, ö Plato en ön Hüüde va 900 – 2000 m un Bärch met Spetze, di an d 3500 m komme, prääje öt Beld. Dodörch entstönd vorschiidene Wäärzone, di öt Planzewaxdom bstämme. Wüsteplanze waaße en d Kalahari, di a Namibia jrenzt, tropische Planze stönd dojäje em Nordoste van öt Land. Selvs Schnii välld en d Berch. Do Südafrika op di ongere Sii van d Ääd litt send d Joohreszitte jäjenövver Dütschland vortuuscht. Dörch d Wäärtüpe lääve ä Südafrika mi als 20.000 ongerschiedliche Planzezoote. Bösch jitt öt ävver komm. Jenau wi beij d Planze lääve och völl Deere en öt Land am Kap. Völl vängt mo dovan ä Schotzjebiite wi dr Krüjer Park.
Dörch d völl Völker existeere och Hömmöllö Sproche, di jebrud wääde. 11 amptliche jitt öt en öt Land, wovan Änglisch, Afrikaans un d Zulu-Sproch d meetstjesprochene send. D änglische Sproch es ävver d wichtichste, di va s all vorstange un jesproche weed.
Öt meetste jeld kütt döch dr Vorkoov va Jold, Diamante, Koohle un Platin en öt Land. Turiste, di sisch dat Land met sing Planze un Deere akikke welle, sorje zosätzlich vöör önä volle Jeldbüll van d Südafrikaner.
Watt Südafrika hü z Daaachs z schaffe maad es d jruuße Zaahl va Vorbräche un Eids. D Arbeetslosichkeet sorcht dovöör, dat mi un mi Lüüh vorärme un irjendwi dörchkomme mösse. Ön Vörstellung, wi mo dat aajo söll had kenne un och dr Präsident em Joohr 2008 Tabo Mbeki vällt nüüß enn, dat flott helpt.
Websiije
Saachjrupp:Staat
Semerchet
Semerchet woch dr 7. Farao van d 1. Dünasti. Hä rejiirde va 2886 bes 2878 v. Chr.. En dr Templ va Abydos steet singe Naam och als Semesu.
Semerchet hat onjeväär 9 Joohr rejiirt. Watt dono övv dobeij jenau passerd es, weeß moch net. Öt weed ajenomme, dat öt Kniiß en d Famelisch jejovve had. Singe Nachfoljer wood Hor Quaa.
Semerchet wood ä Abydos bejraave.
Websiije
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Faraonezitt
Edelweißpirate
Websiij
Saachjrupp:Widderstandsjrupp jäje Nazionalsozialismus Saachjrupp:Orjanisatiune
Ninetjer
miniatur|left|D Kartusch va Ninetjer Hor Ni-netjer es dr Horus-Naam van dr 3. Farao uss d 2. Dünasti. Singe Nepti-Naam woch Ni-netjer-nebti, singe Hetepsechemui
Singe Naam vängt moch op önö Hoof Liißte un Seijele. Sälvs ö jroff Beld van ön Statue jitt öt noch. En d Nööhde van öt Jraav va Hetepsechemui wood ö Jraav jevonge, dat möjelicherwiiß va häm stammd.
Op önö Stee vängt mo, da töt em 13. Joohr va sing Rejentschaf kresdch jejovve hod. 2 Städd woode kapott jemaat. Dat bedüüt, dat d Voreenijung van Ovver- un Ongeräjüpte noch net z Äng wooch.
Wä Nachfoljer va Ninetjer wood es net klooch. Dat hod met di politische Laach z do. D Wesseschaft jeet ävver dova uss, dat Weneg dr Nachfoljer wood.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Faraonezitt
Isola dei Conigli
miniatur|Isola dei Conigli D Isola dei Conigli es ön kleen Insel, di zo d Pelagische Insele jehüüd un mä önö Steeworf va Lampedusa litt.
D Insel es 4,4 Hektar jruuß un aav un zo dörch önö schmale Wääch met Lampedusa vorbonge. Döck litt dä ävver onger öt Wasser van öt Meddelmeer, su dat dIsola die Conigli werklich z ön Insel weed.
Dr Naam
Woher dä Naam kütt, es net kloor. Op ald Kaate us Ängland heeschd di Insel "Rabbit Island", watt op dat Wood rabbit=Kniing henwiißd. Möjelicherwiiß hand sich, dörch dä manchmol onger Wasser stoende Wäch, Kning op di Insel secherer jevolld un do ön Koloni jebeld. Angere saare, dat dat Wood "rabbit" ön arabische Härkonft hat. Öt weed met Verbengung övversatze un deed op di döck ongerbroche Verbendung zo Lampedusa deute.
Planze un Deere
D Isola dei Conigli es ön Velseinsel un brengd öt mä op ön Hüüde va 26 Meter övver dr Meeresspeijel. D Planze op d Insel paaße zo dat, watt ä Afrika waaßd. D Karettschildkröt lääd em Strand hön Eier aav. Usserdäm pause völl Zochveuel op d Isola dei Conigli. Dodörch wood d Insel öt Schotzjebiit Riserva naturale orientata Isola di Lampedusa.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Italie
Jupiter, Antiope un Amor
miniatur|left|Jupiter, Antiope un Amor Jupiter, Antiope un Amor es ö Jömälde van Hans va Oche
Övver öt Beld
Dat Beld entstäng em Joohr 1597. Öt wood op Koffer jömold. Jupiter, Antiope un Amor send en di Aart un Wiiß jömold, wi öt dä italiänische Moler Corregio vöörmaade. Hans va Oches Jeldjävver Kaiser Rudolf II. kutt däm jott liije. Di Aart ö Beld z mole ongerscheed sisch ävver va dat, watt dä ä Venedich läävende Moler Hans Rottenhammer, däm Rudolf II. och jott vong, vöörmaade.
Saachjrupp:Beld
Arsch huh, Zäng ussenander!
Unger dämm Motto „Arsch huh, Zäng ussenander!“ hann sich em Johr 1992 kölsche Musikjruppe un Schauspiller, un e paa andere Künßler zesamme jeschlosse, öm jäje Fremdefeindlichkeit un Antisemitismus ze demonstriere. De jrüsste Demonstration, unger anderem mem Willy Millowitsch, hätt am 9. November 1992 om Chlodwigplatz stattjefunge.