cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bee
Onger ö Bee  vorsteehd mo dö öngischte Äkßtremität. En d Ömjangssproch dänkd mo, dat öt Bee am Hängischte aavängd un am Voss ophüüd, ävver vöör d Medizin es dat angisch. Beij dr Mänsch un völl Läävewese setzt sisch dat Bee us vorschiidönö Deeler zösamme.
Saachjrupp:Körperdeel
Joohr 1866
Kulltuur
Dat Musical The Black Crook wood am 12. September öt ischde Mol jezeechd.
Minnsche
Saachjrupp:Joohr
Jean-Jacques Lequeu
miniatur|left|Lequeu sich sälvs jemolt
Jean-Jacques Lequeu (* 14. September 1757 ä Rouen; † 28. Määz 1826) woch önö Architekt us Frankreich.
Jip en Janneke
Jip en Janneke heis en Reih vun holländesche Bööscher för de Kleine, dijet Annie M.G. Schmidt jeschreve hät met Belder vum Fiep Westendorp. Se sen en Holland alljemein bekannd un mer säht, se wöhre en en janz einfaache Schprohch jeschrevve un derbei och noch wezesch.
Wähje dä eijfaache Ußdrokswihß sen se för et Holländesch-Lihre joot ze bruche.
Aanfänglesch wohre di eezde Schtöckscher en Het Parool ze lässe, woh se nit övver 250 Wööter lang wohre. Zwesche em 13. Säptämber 1952 eun em 7. Säptämber 1957 kohm doh jeede Woch e Jescheeschje erus, wovun jeedes för sesch kumplätt wohr. schpääder kohme se norrens zesamme en enem Booch op der Maat, un se wohte en en Aanzahl vun Schprohche övversaz. Doh dronger sin Lating, woh se Jippus et Jannica heeße un Mandarin Schinehsesch als Yǐyǐhéyāyā, un et eijfaacher jemaate Schinehsesch mem Tetel 乙乙和丫丫, un och en Änglesch onger dä nahme Mick and Mandy, Bob and Jilly, un zerläz als Jip and Janneke. En deutsche Fasong jiddet och als Heiner und Hanni. Zig 2009 hät sesch och de Walt Disney et Rääsch jekouf, Jip-&-Janneke-Katuhne ze maache.
De Jip-en-janneketaal
Als Pänz han ville en Holland di Bööscher un Verzällscher vürjelässe krähje un se donn sesch joot traan äntsenne. Esu määd et nit Wonder, dat mer sesch och drob betrick, un esu jät säät, wi dat es wi bei Jip en janneke udder en Schprohch wi bej Jip en Janneke. Doh es en Holland e jevlööjelt Woot druß jewoode. Su kalle vun dä jip-en-janneketaal, alsu de Jip-en-Janneke-Schprohch, wann se en besönders eifache Aat ze schwahde meine, met koote Säz un klohre Wööt, di jeder ein verschtonn kann. Öff donn de Poleteker dernoh jriife, wann se meine, et mööt jäd esu verkliehrt wäde, dat och jeede Doof metkütt, un se saare dann jähn, dat se t noch ends en Jip-en-janneketaal verzälle dähte.
Websigge
Saachjrupp:Holland
Fanny Cogan
Fanny Cogan (* 1866; † 18. Mai 1929) woch ön Schauspellerin, di zr Zitt van d Stommfilme en d USA z see woch.
Cogan woch op d Bühn en öt Stöck The Bohemian Girl, wat op Ripuaresch met Öt Mädche us Böhme övversatze weed, z see. Spiir wäßelnde sö zm Film, wo Rolle ä Filme wi The Shell Game us öt Joohr 1918 övv The Woman of Lies (1919) op hör wade. Dr leitzde Film woch The Shadow of Rosalie Byrnes, dä em Joohr 1920 entstäng.
Fanny Hay Cogan storv em Joohr 1929 em Lenox Spital va New York City. Sö wood 64 Joohr ald.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Frau Saachjrupp:Schauspeller
D Ädäppelseißer
Dat Beld D Ädäppelseißer molde Vincent van Gogh em Joohr 1885 ä Nuenen.
Wi öt zo dat Beld koom
Vincent van Gogh hod en di Zitt at hondöde Belder un Zeechnunge jömaad. Völl zeeje Bure bei öt Werk. Meeßd send dobeij enkele Persune aavjöbeld. Jruppebelder jitt öt winnije. A enne Ovend em Februar övv Määz koom van Gogh zovällich en öt Huuß van d Famelisch de Groot, Vrönde, di em Dörp wonnde un va dönö hä at döck Belder jömaad hod. Famelisch de Groot woch jraad dobeij, zö ovvend z eiße. Öt joov Ädäppel un all sooße sö öm di Pann öröm, di op dr Desch stäng. Viir Persune, dat woore Cornelia de Groot, höör zwei Brööhr un d erwaaße Doohter. Vincent jöveehl ävver net, dat op dat Beld ön lääch Ställ woch, di stüürde häm. Su satz hä noch ö kläng Mäddche (met dr Rück zo dr Bötrachter) dozo, dat öt janet jöjovve had.
Vincent joov sisch völl Mööhte met dat Beld. Önö ischde Entworf maade hä noch an dr Desch, als sö all doröm sooße. Önö zweide entstäng us singe Kopp en öt Moolzemmer. Öm dat Beld, dat hüü em Rijksmuseum Vincent van Gogh ä Amsterdam hängd, zö mole, brudde Vincent ö paar Wääche. Dat es lang vöör ön Persun, di döck ee övv zwei Belder ö enne Daach väädisch kräät.
Watt dat Beld ussaare solld
Vincent woohl met dat Beld zeeje, dat di Lüüh, di op dat Beld z see send, vöör hör Eiße brassölö moote, dö Scholl sälvs böställä moote. Dat Beld solld – no dö Wööd va van Gogh – öt Werk va dö Häng un öt Eiße, dat sö jöschaffe hand, priise. Öt soll dovör sorje, dat d Lüüh nodenke, sisch kloor maache, dat dat Lääve op öt Land jätt janz angisch es als dat, watt dä Mänsch en d Stadt erläävd. Vöör Vincent spelld öt kenn Roll, övv dat Beld dö Lüüh jott jöveel övv net.
Watt us dat Beld wood
Vincents Broohr Theo vorsood dat Beld zö vorkoofe. Hä vong ävver kenne, dä öt ha woohl. Hüüh zelld dat Beld zo dö bökanndste va van Gogh.
Jätt z lääse
Titel: Van Gogh, Autor: D.M. Field, XXL Edition
Saachjrupp:Beld
Albanien
Albanien, amplisch: Republika e Shqipërisë es ö Land ä Südost-Europa op dr Balkan. Öt Land hau ön Jrüde va 28.745 km², öt es fast ösu jruß wie Nordrhing-Westfale. Si Jebiid litt tösche Montenegro em Norde, däe Kosovo un Mazedonien em Oste, suwi Jrihscheland em Süde. Westlisch hat öt Land Zojang zum Adriatischem Meer un südwestlisch zom Ionischem Meer. Italien litt op d Scheed tösche di Meere 72 Kilometer entfänt övver Meer. 2016 wonnde do 2.886.026 Lüüh. D Hauptstadt es Tiranë, Albaniens jrüßde Stadt mit unjeväär 610.000 Lüüh.
Jeschischd
Di Albanier entstänge als Volk, als verschedene Illyrische Völker sisch en öt Albanie va hüdsche Daag voreenijte. In öt Altertum es öt Land dörsch Hellenische (Jrihschische) Völker un spääter dörsch de Romäne besiedelt, än dat bes öt Joohr 548, als Sklawische Völker öt Jebiid besedelte. Di Ottomanen (Turken) erowerden in 1415 südlisch Albanien un in 1431 öt janze Land. Dodörsch es en jrüß Deel va d hüdsche Bevölkerung Moslimisch (unjeväär 57%, 2011 ). D Ottomanische Heerschaff douerte bis d Balkankriege va 1912.
Albanien wääd jestif am 29. November 1912, als öt onaavhänjich wood va öt Ottomanische Rich. Di Konferenz va London annerkände de Onaavhängichkeet va öt Land ön Johr spääter. In 1914 (Eeschte Weltkrisch) wääd Albanien en Könnigrich un diräk dono dörsch öt Heer va Österrich-Unjaan un Buljareij besetzt, die in 1925 ersäätz wääd dörch en Republik. Drei Johre spääter wääd öt ön Königrich (bes 1939); Albanien war domols ön faschistische Marionettenstaat vam italienische Diktator Benito Mussolini.
1939 wääd öt Könnigrich militär anjejreffe dörch Italien. D Besäätzung douerte bes 1943 in d Zwiede Weltkrisch. Mussolini wääd aafjesätz un vortribe no öt Norde va Italien, nodäm öt nazi-dütsche Heer öt albanische Jebiid noch engmol anjreffe lot, ävver desmol diräk. 1945 wääd Albanien befreet, nodäm öt Land onger dr Diktator Enver Hoxha enge kommunistisch Heerschaff zojehöde. Eescht onger stalinistisch Heerschaff, spääter in 1968, wääd öt ön maoistisch-kommunistischen Staat. Des Ziet präschde sisch dörsch politische Isolatiun un Repressiun. 1967 wääd en atheistischen Staat jestif. Praktisierung va Relijiun wääd verbote. 1985 stäärv Enver Hoxha, wono in 1992 de kommunistische Heerschaff engede. In 1997 entstäng en klenger Börgerkrisch, wobei 3.800 Lüüh stäärve. In 1999 stang öt Reveer va Kukës in Nord-Albanien bekannt weje dr Krisch in dr Nobberstaat Kosovo.
Övver öt Land
Albanien es ön jebirjisch Jebiid, mit as hükßde Stelle dr Korab (2.763 Meter N.N.). Öt jitt vüül Berje hüher as 2.000 Meter N.N. Dr jrüßde Flöß es de Drin (353 KM Länge) em Norde va öt Land. Anger jrüße Flöß senn dr Vjosë (272 KM) än dr Shkumbin (181 KM). Dr Shkodërsee, Ohridsee än Prespasee aa di Jrenze va öt Land senn diräk ooch de jrüßde Seen va Albanien. Tiranë es de jrüßde Stadt. Anger Städte senn Durrës am Meer (122.000 Lüüh), Elbasan (100.000) un Vlorë (89.000). Albanien es verdeehlt en 12 Prefekturen (op Albanesch: Qarqe).
D Albanische Bevölkerung bestäht uus 95% Albaner. Öt jitt klengere Jrope Serve, Jrihsche, Mazedunijer. Ooch wonne d Vlachen, di en romanische Sprooch kalle. D amplische Sprooch es Albanisch. 57% is d Islamische Jottesdienst anjehürisch, 10% es Kattolesch un unjeväär 7% es Christlich-Orthodox. D meijtste Mohammedane praktisere dön Relijiun nitt.
Slut Walk
miniatur|left|Vraue beij dr Slut Walk Beij dr Slut walk jönd d Vraue en d jruuße Städte em Weste op d Stroß, öm z vorlange, dat sö d Kleer draare dörfe, di sö welle. Domet soll dojäje protesteerd wäde, dat Vraue döck onge sexuelle Jewalt opjrond van hön Kleer liije.
Jätt va vreuer
Nävver Toronto vonge Slut Walks och ä Ottawa, Miami, Seattle, Melbourne, Amsterdam, Stockholm, London, Paris, Glasgow suwi ä Tegucigalpa un Matagalpa statt. Vöör Dütschland send Slut Walks ä Berlin, Münche, em Ruhrjebiet, ä Frankfurt un Hamburch jeplant. Wann dat see weed, steehd ävver noch net vass.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Orjanisatiune
Sorch (van Gogh)
miniatur|left|Kummer
Dat Beld Sorch molde Vincent van Gogh em Joohr 1882. Öt Model woch sing damalije Vröndin Sien.
Di Zeechnung wood met Bleisteff, Väähr un Tent jömaad. Dat Beld met Mosse va 44,5 * 27 cm kann mo sisch en d Walsall Art Gallery ä Ängland akikke.
Van Gogh molde dat Beld, kott nodämm hä ä London beij öt Kees aavjöbletzt woch. Mo kann annämme, dat hä beij ö paar Prostituiirde woch un dobeij och zo Clasina Hoornik, di sisch Sien nannd, kommö woch. Sien woch d enzije Vrau, met dör hä ön Zitt zösamme woch un sujar vorsood, ön Famelisch z jründe. Sien woch drei Joohr älder als hä un hod ön vönfjöhrisch Doohter. Als sö Vincent troff, erwaade sö ö zweide Kengk, woss ävver net, va wäm dat see kutt. Di Vrau, di sisch dörch Prostitutiun Jeld vordeende, woch ni ön nette Vrau jöwääh, ävver Vincent hod Metleed met hör un noom sö als Model. Hä vorsood sujar Sien z hiirode.
Sien woch kee joo Model. Hör väälde dö Rauh, lang reuisch setze zö bliive. Di Zeechnung Kummer maade van Gogh met jruuße Jönauichkeet un völl Jövööl vöör Sien. Öt es öt bökanndste Beld van di Vrau, dat öt jitt un zeechd, dat dä Vörworp va Tersteeg, van Gogh kütt net jott zeechne, Keu es.
Watt beij dat Beld opvälld, es, dat Vincent van Gogh dä Naam van öt Beld Sorrow sälvs dronger jöschrävve had.
Saachjrupp:Beld
Koblenz
Kowelenz am Meddelrhing net ze verwääßele met Kowelenz am Huhrhing (op dütsch Koblenz) es ön Stadt en öt dütsche Bundesland Rhingland-Pfalz un litt an d Mündung van d Mosel en dr Rhing.
Jätt alljemeines övver d Stadt
Koblenz es d dreijtjrüützde Stadt va Rhingland-Pfalz. Em Joohr 2008 hod s jätt mi als 100.000 Äwoohner. Koblenz es en van d äldste Städt, di öt ä Dütschland jitt. 1992 viirde mo öt 2000-Jööhrisch.
D Laach
A Koblenz jrenzt em Süüde dr Hunsröck, em Weste d Reste van d Eefel un em Norde dr Westerwald.
Vöör Turiste
Vöör d Turiste schünn a z kikke es öt Dütsche Äck, do wo Mosel un Rhing zsammefleeße. Usserdäm sollt sisch dä Vremde d Festung Ehrenbreitstein, öt Schloss Stolzevels sowi öt Schloss van dr Kurfürst akikke. Och dr Limes, dä va do a bes no d Donau jeet, sollt mo jeseeh ha.
Vom 15. April bes zom 16. Oktober 2011 fingk en Kowelenz de Bundesgartenschau statt.
Websiije
thumb|500px|left|Bleck op Koblenz övver der Rhing noh Södwäste. Rääß jäjeövver kütt de [[Mosel|Musel aan.]]
Saachjrupp:Stadt am Rhing Saachjrupp:Stadt en Rheinland-Pfalz
Joohr 1471
Minnsche
Saachjrupp:Joohr
Primera Air
miniatur|left|Ö Vluchzeuch van d Primerea Air D Primera Air, dat sprecht mo Primera Är, es ön Schartrvluchjesellschaf us Ißland.
D Jösellschaf jehüüd z Aislandär met Stötzpunkte ä Stockholm, Jötburch, Dablin, Malmö un Keflavik. D Primera Air es Deel van d Primera Trävvel Jruup.
Primera Air vlütt met 4 Boeing 737-800, 2 wääde Aavang 2009 noch dozo komme.
Websiije
Saachjrupp:Vluchjesellschaff
Hängischte
miniatur|Drei Hängischte nävvöree Dr Hängischte, op Ripuaresch weed och vam Arsch övv Vott jenannd, op Huchdütsch heechd dat mä Gesäß, es dat Körperdeel, op dat dr Mänsch setzt. Mo vängd öt ävver och bei Aape.
Opbouw
Dr Hängischte es us zwei halvrond Deeler, d Arschbacke opjöbouwd. Di Knouche, di dodörch vorkleed wäde, send öt Becken. Stärke Muskele sorje dovör, dat dä Körper dorövver jraad jöhalde weed. Usserdäm sorje Vettpolster dovör, dat di Persun setze kann.
Vorkammesoole
Döck wäde Strofe dörch öt Verkammesoole, dat heechd dörch Schlääch op dr Hängischte, usjövüürd.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Körperdeel
Stanisław Huskowski
Stanisław Tadeusz Huskowski (* 24. Aprel 1953 ä Wrocław) es önö Politiker us Pole. Am 25. September 2005 wood hä en dr Sejm jewähld.
Stanisław Huskowski woch tösche 2001 un 2005 Metjlett van dr polnische Senat.
Joohr 1857
Kulltuur
D Oecher Penn wäde opjestalld.
Minnsche
Saachjrupp:Joohr
Guillaume-Charles Brun
miniatur|left Guillaume-Charles Brun (* 5. Mai 1825 ä Montpellier, Département Hérault; † 20. Februar 1908 ä Paris) woch önö Möhler us Frankreich.
Sie Lääve
Brun stammde wi singe Kollech Édouard-Antoine Marsal un singe Liihrer Alexandre Cabanel us Montpellier. Em Alder va 22 Joohr jäng Brun no Paris und wood am 7. April 1847 an d École des Beaux-Arts aajenomme.
miniatur|right Beij d jruuße Ussställung van d École des Beaux-Arts em Herbst 1847 wood at ö Beld va Brun met ön Medallisch ussjezeechnet. 1851 wood häm jeroohne beij d jäddes Joohr stattvängende Usställung van dr Salon d Paris deel z nämme. Sing beede Belder „Portrait de Mme P...“ un „Jeune femme en prière“ jeveele öt Volk un singe Kritiker siihr jott.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Möler
31. Meij
Der ëĳnundrißßishßte Meij.
D Vreiheet sich sälvs z se
miniatur|left|[[Terri Sue Webb un Daniel Johnson wäde am 2. Mai 2002 no önö Protest ä Handschelle aavjövüürd]]
D Vreiheet sich sälvs z se es ön Bewäjung, di us öt Joohr 1999 stammd. Vincent Bethel jründe di. Di Jrupp vortreent dat Rääth övverall nakß öröm laufe z dürfe. Dobeij had dat Nackte nüüß met Sex z do. Öm si Rääht, nakß dörch d Jäjend laufe z dörfe, dörch z setze, orjaniseerde di Jrupp Proteste ä Großbritannien un en d USA.
Am 10. Januar 2001 koom Vincent Bethell vöör si Vorhalde, nakß öröm z laufe, vöör Jericht. Als Ischde vorbraad hä d janze Zitt ohne Kleer en d Jerichtssaal. Hä wood vreijesproche.
Em Joohr 2003 joov sisch di Jrupp dä neue Naam „Stop dr Schess vöör d Hutt van d Mänsche“.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Orjanisatiune
Janusz Ostrogski
miniatur|left|200px|Janusz Ostrogski Janusz Ostrogski (* 1554 ; † 1620) woch önö Prinz us Pole-Lituenie.
Janusz woch dr Jong va Konstanty Wasyl Ostrogski. Hä hod en d Jäjend Volhynian Voivodship z saare un woch Burchhäär va Krakau. Janusz woch dreimol vorhiirod. Öt ischde Mol woch sing Vrau Zuzanna Seredi, dono Katarzyna Lubomirska un am Äng Teofilia Tarło.
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Historie
Paul Henckels
Paul Henckels (* 9. September 1885 en Hürth bei Kölle; † 27. Mai 1967 en Kettwig, hück Essen-Kettwig) wor e'ne deutsche Theater- un Filmschauspiller.
Werdejang
Paul Henckels fing sing Laufbahn noh em Besöök vun d'r Huhschull für Bühnekunß am Düsseldorfer Schauspielhaus aan, un wo doh als Schauspiller, Bühnerejissör un Theaterdirektor tätig.
Nudes-A-Poppin
Mi als 5000 Persune kikke sich dat pro Joohr a.
Burch Hengebach
Hermann I. va Hengebach woch em 12. Joohrhondöt dr isch Besetzer met dr Naam Hengebach. 1237 hood öt ävver met d Hengebachs op. Everhards III. woch dr leitzte. Öt Häzochdom Jüllich koom met Heimbach zsamme un wood va Wellem II. va Jüllich rejiirt.
Nudes-A-Poppin
Jätt z lääse
Saachjrupp:Kultur
Burch Hengebach
Als d Franzuse dr Jraaf Jüllich ö Äng satze, veel Burch Hengebach an d Erve van d Pfalzjraave van Pfalz-Neuburch. Dat woch em Joohr 1609. D Burch jäng mi un mi kapott un wood zr Ruin. Önö Brand em Joohr 1687 joov d Burch dr Rest.
Önö Stammdesch us Düüre beschlosse d Heimbacher Burch zo ö Heimatmuseum z maache, koovde dat Jelände op un vong öt Vrassele a. Dann koom dr zweide Weltkresch un op eemol woch alles vam Desch.
No dr Kresch väälde öt Jeld un d Burch wood an ön Brouwerei vorkooft, di alles op neu maade, ön fing Kneip un ö Hotel omaade un mät Burch Hengebach Jeld vordeende. 1969 leef dä Vordrach met di Brouwerei uss un d Stadt Schleide hat dä Rest van dr Opbouw övvernomme.
Hüü z dach jehüüd Burch Hengebach wärm Heimbach un bedrivvd do ö Hotel un ö Restorong.
Websiije
Saachjrupp:Burch
Embken
thumb|D Kerch us öt 16. Jaahrhondöt ä Embken Embken es ö Stadtdeel va Nidegge.
Wo Embken litt
Mo vängd Embken am Rand van d Zülpischer Börde. Dr Ocht litt op ön Hüüde va 229 m övver dr Merresspeijel. Öt jehüüd zm Kreijs Düre
Paul Henckels
Werdejang
Sing ierschte Frau wor Cecilia Brie (* 1884 en Breslau, † 1984 en Villa Gesell, Argentinien), och en Schauspillerin, met dä're drei Pänz hatt.
Embken
Wo Embken litt
En d Nobberschaff va Embken vängd mo Wollersheim, Muldenau, Ginnick, dat Deel van d Jemeende Vettweis es suwi Juntersdörp, dat zo d Stadt Zülpich jehüüd.
Paul Henckels
Werdejang
1921 hieroat he singe Schauspillerkollegin Thea Grodtzinsky (* 1893 en Düren, † 1978). Över dousend Mool häd he met singe Frau em Theater dat stöck „Schneider Wibbel" van de Schriever Hans Müller-Schlösser uus Düsseldorf jespelt.
Embken
Jätt va Vreuer
Us aue Kroom, dämm s jevonge hand weeß mo, dat en di Jäjend at en d Zitt van d Römer, Kelte, di do at Wing ajebouwd hodde un en d Zitt van d Franke Lüüh do jewonnd hand. Spiir, dat heechd em Meddelalder stänge do ö paar Höff. Ävver domet woch Embken en van d rischste Siidlunge en d Nööde va Nidegge.
Paul Henckels
Werdejang
Von 1936 beß 1945 wor'e am Preußische Staatstheater Berlin unger Gustaf Gründgens aanjestellt, un hätt och dat Schlosspark-Theater en Berlin metjegrönd.
Embken
Jätt va Vreuer
Dr Orsprung va Embken looch en d Merowingerzitt. als öt als Könnigshoff entstäng.
Paul Henckels
Werdejang
Typisch für sing Fillemrolle wor singe rheinsche Akzent un die Fixierung op Rolle als Muuzepuckel ode leesch verdötschte Häär. Unverjesse eß sing Darstellung vum Lehrer Bömmel em Fillem Die Feuerzangenbowle. Zitat: "Wat is en Dampfmaschin? Da stelle mer uns janz dumm ..."
Embken
Jätt z kikke ä Embken
Wä öns no Embken kütt, dä soll öns önö Bleck op d Wassermölle (Nicks Mölle). Do vängd mo öt jrüützde noch werkende Wasserrad van d Rejiun. En di Mölle weed noch Määhl jemaale.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Veedel
Paul Henckels
Wäbsigge
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Schauspeller
Nuenen
Nuenen es ö kleen Dörp ä Nordbrabant, Holland. Hüü lääve do knapp 20.000 Mänsche.
Singe Naam kräät Nuenen van Nuenhem, watt ösu wi neu Heem heechd.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Dorp en Holland
Volkstrauertag
thumb|Ene Kranz met „Poppies“ Moahn, dä op de Feldere von Flandere blöht Am Volkstrauertag jedenk Deutschland met Kranznidderläjunge un e'ner Jedenkstond em Bundesdaach all jefallene Soldate, Kreschsduude un dä Opfer von Jewaltherrschaffte. Hä wierd zick 1952 jedes Johr zwei Sonndaare vür em ierschte Advent bejange un jehüürt zo de „Stille Daare“.
Die offizielle Kranznidderläjung von Deutschland eß en Berlin en d'r Neuen Waach „Unger de Linde“.
Joohr 1528
Minnsche
Saachjrupp:Joohr
Volkstrauertag
Andere Länder jedenke och ihre Duude:
Saachjrupp:Daach
5. Meij
Der fönnəfte Meij.
Coponius
Coponius woch dr ischde Präfäkt va Rom ä Judäa. Hä werkde do tösche d Joohr 6 un 8 n. Christi Jebuurt. Rom hod zvöör dr Herodes Archelaos aavjesatze. Dä hodd z völl ä sing eeje Teisch jöwerkd.
Watt Coponius z do hod
Als Coponius ä Judäa am Vrassele woch, vorstänge sisch d Lüüh em Land at jarnet met d Römer un öt joov önö Opstand. D Judäer woohle sisch dodörch jäje d Römer wäähre, d wi di d Welde do jöhaußd hodde. Usserdäm sollte d Römer ön Volkszäälung dörchsätze, watt d Lüüh ä Judäa jarnet paaßde.
Watt en sing Zitt veel
Beij d Viiröreij van öt Paschavess woode d Potze van dr Templ öm Meddernaat opjemaad. Ö paar Samariter koome örenn un worpe Knouche va Mensche en d Templ. Dat wood Coponius zr Laaß jelaad un hä mood zöröck no Rom, öm z erklääre, wi dat vörkomme kutt. Övver dat Jespräch es nüüß övvermeddeld ävver mo kann sisch vörstelle, da töt net jott vöör häm jeloufe es, denn Coponius koom net no Judäa zöröck. Hä wood dörch Marcus Ambibulus ersatze.
Websiij
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Historie
Kongō Gumi
Kongō Gumi Co., Ltd. watt sisch op Japanesch 株式会社金剛組 schriivd, es dr Naam van ön Japanische Kontruktiuns Firma. Kongō Gumi woch d äldste Firma van d Welt.
Kongō Gumi bestong övver 1400 Joohr bes s van ön anger Firma em Joohr 2006 opjekoovd wood. Öt Hauptkwarteer woch ä Osaka. Dr Fameliebetriib jäng bes op öt Joohr 578 zröck als dr Prenz Shotoku Metjledder van d Kongō-Famelisch no Japan braad, öm önö Schintu-Schrein, dä och hü noch steed, z bouwe. Dä Tempel övverstäng sälvs öt jruuße Ärdbebe van Great Hanshin em Joohr 1995. Övver d Jahrhondöde maade Kongō Gumi beij d Konstruktiun va völl bkannde Hüüser, wozo och dat Osaka Schlooß us öt 16. Jahrhondöt un dr Hōryū-ji ä Nara jehüüd, met.
Ön övver 5 Meter lang Schreftroll us öt 17. Jahrhondöt vüürd all 40 Jeneratiune op, di d Firma seijd dr Avang besetze hand. Ä völl japanische Famelie koome d Schweijersööhn zo d Fameliesch dozo. Su och bei Kongō Gumi. Dr dr Naam bleed ärhalde. Doher bleed dä Naam, sälvs wenn öt ä änn Jeneratiun mä Mädscher als Kenger jejovve hod.
Em Joohr 2006 troff öt Kongō Gumi schwoch un öt jäng d Firma öt Jeld us. S wood va Takamatsu Corporation opjekoovd. Als öt zo made, hod Kongo Gumi noch 100 Mann em Luun un maade önö Jöwenn va 70 Milliun $. Kongō Gumi hod sisch op dr Bouw va Tempele spezialiseerd. Dr leitzde Schef va Gongō Gumi, dr 40. enn d Reih, woch Masakazu Kongō. Gongō Gumi es noch önö Deel va Takamatsu un Metgledder van d Kongō Famelisch werke noch vöör d Firma.
Websiij
Saachjrupp:Wikipedia:Övversätzung van d Wääch Saachjrupp:Firrma
Joohr 1908
Sönnß
Saachjrupp:Joohr
Félix Vallotton
miniatur|left|250px|Vallotons Sälvsbeldness (1905) Félix Vallotton (* 28. Dezember 1865 ä Lausanne; † 29. Dezember 1925 ä Paris) woch önö us d Schweiz stammende, spiidr französischer Möler, Grafiker, Holzstächer suwi Schriiver.
Si Lääve un sing Werke
Femme nue (1906)|miniatur|150px|Öt Beld „[[Nacktheit|Nakße Vrau“]] Em Alder va 16 Joohr trock Valloton no Paris, wo hä sisch zm Möler usbelde leed. Em Joohr 1885 kutt mo sing Belder en ön Usstellung op dr „Salon des Artistes Français“ bekikke. Va do a jäng öt Schlach op Schlach su, dat Vallotton vöör si erstald Vorzeechnis „Livre de Raison“ jenoch Voor kräät. En d 1890er Joohre wood Vallotton dörch sing Holzschnette bekannd. Ön neu Teechnik suwi helle Schwazz-Wiss-Värvongerscheede leete d Lüh opkikke.
1899 hiirode hä Gabrielle Bernheim (1863–1932). Va dat Joohr a kömmernde hä sisch bo mä noch öm d Molerei. 1900 wood hä Franzus.
Valletton storv em Joohr 1925 em Alder va 60 Joohr a Krebs.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Möler Saachjrupp:Mann
Georg Karl Emil Petri
Georg Karl Emil Petri (* 3. Aprel 1852 ä Buchsweiler; † 11. Dezember 1918 ä Kehl) woch önö Räätsvordriiner, Staatssekretär suwi ö Metjlett von der Dütsche Reichdsdach.
Si Lääve
No si Studium ä Heidelberch un Straßburch wood hä em Joohr 1879 Räätsvordriiner: Usserdäm woch hä Metjlett va ongerscheedliche Ussschöss.van dr Bezirksdach. Nodäm dr Aavjeordnete Jaques Kablé jestorve woch, wood önö Ersatz vöör sing Positiun als Aavjeordnete van dr Reichsdach jesood. Hä jewonn d Waahl un trock vöör dr Waahlkreis 8 en dr Dütsche Reichsdach en, ön Positiun, di hä bes zum Joohr 1893 bekleede. 1892 kräät Petri önö jooe Poste beij dr Straßburjer Kommunialkreditbank un wood 1898 Ongerstaatssekretär suwi Vörstand van d Ministeralaavteilung vöör öt Räät un d Kultur ä Elsaß-Lothringe. 1914 beleidichde hä önö angere ösu, dat hä zm Röcktrett jezwonge wood.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Mann
Rodolfo Amoedo
thumb|Rodolfo Amoedo, 1921 miniatur|O Último Tamoio (1883) Rodolfo Amoedo (* 11. Dezember 1857 ä Salvador da Bahia, Brasilie; † 31. Mai 1941 ä Rio de Janeiro) woch önö Möhler us Brasilie.
Si Lääve
Met 16 Joohr besood Amoedo öt Liceu Imperial de Artes un jäng beij Victor Meirelles, Costa Miranda un Sousa Lobo en d Liihr. Opjrond van d Ussställung Academia Imperial de Belas Artes woode Belder va Amoedo ussjezeechnet. Domet vorbonge woch als Priiß ön Reis no Paris, di hä ee Joohr spiidr aatroon.
Em sälve Joohr liihrde hä an d Académie Julian. Spiidr wäßelnde hä met d Hölp va Paul Baudry, Alexandre Cabanel un Pierre Puvis de Chavannes a d École des Beaux-Arts. S holpe häm och, en d Joohre 1882, 1883 un 1884 an d Ussställunge en dr Salon de Paris met z werke.
1888 trock öt Amoedo wärm no Brasilie zöröck, un hä leed sich ä Rio de Janeiro neer. Hä maade do ö Atelier op un kräät önö Liihropdrach van d Escola Nacional de Belas Artes.
Em Alder va 84 Joohr storv Rodolfo Amoedo am 31. Mai 1941 ä Rio de Janeiro un wood och do bejraave.
Yun Chi-ho
Yun Chi-ho(koreanisch: 윤치호 尹致昊, 26. Dezemmber 1864 - 9. Dezemmber 1945) woch önö onaavhängije Aktivist un Politiker, Philosoph us Korea. Singe Spetznaam woch Jwaong(좌옹 佐翁).
Yun Chi-ho woch dr Onkel va Yun Bo-seon, 4. Präsident va Südkorea.
Websiije
Yun, Chi-ho Yun, Chi-ho Yun, Chi-ho
Hürth
thumb|Et Wappe von Hürth Hürth es en Stadt em Rhein-Erft-Kreis, Regierungsbezirk Köln, Nordrhein-Westfalen. De Stadt Hürth es ene Zesammeschloß vun de Dörper Fischenich, Kendenich, Hürth, Kalschüre, Hermöllem, Effere, Stotzem, Gleuel, Berroth, Knapsack, Sielsdörp, Alstäde un Burbich möt rungk 56.000 Inwohner. Sei litt westlich vun Kölle zwesche Vürjebirch, Vill un Jrönjürdel. Ursprüng jonn bes en de Kelte- un Römerzick. Met de Klütte kom de jroße Zick vun de Industrie. Vill Koll wood afjebaut. Späder och ze Strom jemaht. Hückzedachs es die Stadt för de chemische Industrie un Filmstudios bekannt.
Zwesche dä Dörper es Buureland. Dat weed jood jenuz, un jitt vill her. Et es en wärme Jäjend, hät jenooch Rähn un ene fette Boddem uß Löß. Hee un do es e klein Waldstöckche.
Saachjrupp:Stadt em Rhingland Saachjrupp:Stadt en Nordrhein-Westfalen
Skol
Skol es dr Naam van ön internatiunal Biirmark.
Brouwereie us Ängland (Allied Breweries), Kanada (Labatt), Schwede (Pripps-Bryggerierna) un Beljie (Unibra) belde ön Voreenijung, d Jesellschaf Skol International. Dat woch em Joohr 1964. Domet solld ön Mark jeschaffe wääde, di op d janze Welt z kriije woch. Dat solld öt Skol Lager see. Seijd di Zitt hand sisch döck d Eejedömmer jeändert.
Skol es öt meeßt jedronge Biir ä Brasilie un wood do dörch d Brouwerei Brahma jebrouwd. Us di Brouwerei wood spiir Ambev und dono InBev. Calsberg häld d Lizenz vöör Afrika un Südamerikka.
Dr Naam Skol kütt van öt Wood "skål", watt Tooßt heechd. Ön Zitt lang maade d Zeechetrickfijur Hagar dr Schräckliche Reklaame vöör Skol.
Websiij
Saachjrupp:Bier
Sung Jae-ki
Sung Jae-ki(korea:성재기 成在基, 11. September 1967 ä Daegu; †23. Juuli 2013 ä Mapo, Seoul) woch önö Südkoreanische Ongerstötzer va Mensche- un Börjerrääte, Liberalismus un Philosophie. Tösche 1999 un 2013 leide hä dr Antifeminismus va Südkore.
em Joohr 2013 Brad hä sisch öm.
Quelle
Sung, Jae-ki Sung, Jae-ki Sung, Jae-ki
Neue Waach
De Neue Waach steht en Berlin aan d'r Stroß Unger de Linde. Se eß unger em preußische Könning Friedrich Wilhelm III. zwesche 1816 un 1818 als Waachhuß für die Waach vom Könning un als Jedenkstätt für de Jefallene von dämm Kreesch jäjen de Napoleon jebaut wudde.
Zick em Volkstrauertag 1993 deent de Neue Waach als Zentrale Jedenkstätte von de Bundesrepublik Deutschland für de Opfer von Kreesch un Jewaltherrschaff.
Vür de Deutsche Einheit 1990 wor de Zentrale Jedenkstätt von de Bundesrepublik Deutschland zonächs em Hoffjaade vür em kunshistorische Museum un späder op em Nordfreedhoff von Bonn.
Saachjrupp:Berlin
25. Apprill
Söns
D Ovverkerch va Bad Frankenhausen wood em Joohr 1382 äjeweihd.
Seo Jae-pil
Quelle
Seo Jae-pil Seo Jae-pil Seo Jae-pil
Wuppertal
miniatur|right|Wuppertal, de Schtatt em Berjische
Wuppertal is inge Schtatt in Noodrhing-Wäßßfaale met 342.570 Enwohner (2011). Et is de jrößte Schtatt em Berjische und läät an de Wopper. Hee jitt et de Schwebebahn. Metterfonge hätt die der Eujen Langen, der de Kölsche Zockerfabricke jejründet hätt.
Quellen
Saachjrupp:Stadt en Nordrhein-Westfalen
Kerch va Nuenen
miniatur|left|D Kerch va [[Nuenen met Kerchjänger]] D Kerch va Nuenen es ö Beld, dat Vincent van Gogh em Joohr 1884 molde.
Vincent woch no ön lang Zitt wärm öns no sing Äldere komme un stäng do wi önö ärme Söck vöör d Döör. Singe Ädröck op sing Mann un singe Papp moss net jott jöwääh see. Hä soch wi önö Schlubbejupp us. Hä kutt beij hön wonne, ävver öt zeechde sisch at no kotte Zitt, dat hä dä sälve Jäck woch, däm sö va vreuer kannde. Sing Äldere hoffde, dat dä Bösöck net lang duurde. Önö klenge Schopp maade Vincent sisch zm Atelier, zm Molzemmer. Watt sing Äldere erwaade, troon en. Hä woch dä alde Deckkopp, dä hönö at vörhen öt Lääve schwoch jömaad hod, woch jäje d Kerch un vong Stritt met dr Papp a. Erjendwann wood öt jätt besser tösche Kengk un Äldere.
Em Januar 1884 broch sisch Vincents Mamm ö Bee un Vincent kömmernde sisch öm hör. All sing Molerei wood op Siij jölaad. Mo kann aanämme, dat hä en di Zitt spüürde, wi siihr hä doch a sing Mamn hong. En di Zitt entstäng dat Beld D Kerch va Nuenen met Kerchjänger.
Dat Beld wood ä Ölvärv op Lingwand jömold un had ön Jrüüde va 41,5 * 32 cm. Öt hängd em Rijksmuseum Vincent van Gogh ä Amsterdam.
Saachjrupp:Beld
Canticum
Canticum (op Huchdütsch Jesang) es önö jesonge Jebettstext us d Bibel (Au un neu Testament), dä ävver net us öt Boch von d Psalme stammd.
Beij Cantica jehd öt wi beij d Psalme doröm, Jott z lobe un Dank z saare. Ävver och Bedde, Truur un Vreud weed dorä usjedröckt.
Kreis Öskerche
De Kriis Öskerche litt em südwesten van Kölle en Nordring-Westfaale. Zum Kriis jehüren die Stätte:
un die Jemeenden:
Saachjrupp:Kreis em Rhingland Saachjrupp:Kreis en Nordrhein-Westfalen
Port Moresby Stock Exchange
Port Moresby Stock Exchange heechd d jrützde Börs ä Papua-Neujuinea. Sö läuvd ä Port Moresby un wood em Joohr 1999 jejründ. Hörö Naam weed met „POMSoX“ aavjekürzd.
D POMSoX es no vorwandt met d Australian Stock Exchange.
Ängß 2009 woode, beij önö Jesamtömsatz va 75 Mio. Kina, watt onjevähr 20 Million Euro entsprechd, 20 Firme an d Börs jehandeld. Dö jrützde woch dobeij Oil Search met Setz ä Port Moresby.
Stadtwerke Bonn
De Stadtwerke Bonn weede od met SWB affjekörz. De SWB-Konzään eß met rond 2,500 Aanjestellte, verdeelt op die Standöört Bonn, Siegburg, un Adenau eent von dä jrüßte Wirtschaffsungernehme em Jebiet Bonn/Rhein-Sieg met e'nem konsolide Johresömsatz von öwe 450 Millione Euro.
Die Dochterjesellschaffte sen em öffentliche Nahverkehr, en d'r Energie- un Wasserversorjung suwie en d'r Abfallwiertschaff tätich. M'em Wahnbachtalsperreverband (WTV) versorje de SWB rond een Million Minsche em südliche NRW un Norde von Rheinland-Pfalz met Drinkwasser.
De SWB GmbH als Holdingjesellschaff rejelt de jesamte kaufmännische Aanjelegenheite für die Konzäänjesellschaffte. De SWB jehüren ze 100 Prozent d'r Stadt Bonn.
Zom Konzään jehüre die Dochterjesellschaffte SWB Energie un Wasser, SWB Bus un Bahn, SWB Mobil, SWB Service, SWB Verwertung, de Jesellschaft für Energie un Jebäudemanagement (EMG), SWB Regional en Adenau suwie de Verkehrsbetrieb Wessfale-Süd (VWS) en Siegen. Usserdämm sen die SWB aan zahlreiche öwerije Ungernehme en d'r Region beteilich.
Websigge
Saachjrupp:Bonn
Mechernich-Lessenich
Leissenich is ene Oort am Nordrand von d'r Eifel, der zor Stadt Mechernich em Kreis Euskirchen jehürt.
Leissenich litt onjefär en de Medde von Meichernich, Öißkirshe un Mönstereefel. Die aal römische Eifelwasserleitung no Kölle un die Autobahn A1 jeht direk am Ortsjebiet vorbej.
Websigge
Saachjrupp:Dörp
Ost-Timor
D Kriiß ä Ost-Timor va 1999 vong domet a, dat öt Militär, dat jäje d Onavhängichkeet van öt Land woch, Ziviliste ajreff un avong, Onrouwe en öt Land uss z deene, wobeij dr jrüützde Krach en d Hauptstadt Dili entstäng. D Jewalt broch us, nachdem d meetste van d Wäähler vöör ön Onavhängichkeet va Indonesie stemmde. Dobeij storve öm d 1400 Lüüh. Ön UN-Trupp, di meetstens us Australier bestäng, wood ä Ost-Timor stationeerd, öm do vöör Rouw z sorje.
Dr Hängerjrond
Em Joohr 1999 beschloss d Rejiirung va Indonesie onger jruuße internationale Drock, ö Referendom övver d Zokonft va Ost-Timor aav z halde. Portujal hod a jevange, Ongerstötzung en d EU un och beij anger Länder op d Welt z jewänne, öm Indonesie onger Drock z sätze. D Aavstämmung vam 30. Aujust joov an kloor Mehrheed vöör ön Onavhängichkeet va Indonesie (78,5 %), womet di anger Möjelichkeet, ön onavhängije Provinz va Indonesie z wääde, aavjeleent wood.
Onrouwe
Kott no d Waahle ongestötzde öt Militär va Indonesie un militante Jruppe d Idee, Jewalt un Terror övver öt Land z brenge. Dobeij woode onjeväär 1400 Mänche ömjebraad un öm d 300.000 moote no West-Timor aavhouwe, woode zo Flüchtlinge.
Dr jrüützde Deel van d Infrastruktur van öt Land, wozo Hüüser, Böwässerungsärichtunge, d Wasservorsorjung, ävver och Schülle un öm d 100 % van öt Stromnätz zälld, woode dobeij kapott jemaad. Noam Chomsky schriivd, dat ä enne Mond dörch d Militäroperatiun bes z 2000 Lüüh hön Lääve vorloore hand, Hondöde va Vraue un Mädscher vorjewalticht woode, ¾ van d Lüüh hön Heemöd vorloore hand. 75 % van d Infrastruktur wöch kapott jemaad woode.
D Un-Trupp InterFET
Am 20. September 1999 koome Vreedenstruppe van d UN, d INTERFET, en öt Land, öm d Jewalt ö Äng z maache. Aktiveste ä Portujal, Australie, d USA un ä völl anger Länder op d Welt drängde d Rejiirunge ä hön Länder, jätt z ongernämme. Bill Clinton drängde sujar Indonesie domet, dat dr IWF dat jelinnd Jeld zöröck ha wool. Indonesie bleed komm jät angisch övverich, als sing Soldate us Ost-Timor zöröck z trekke un internationale Truppe en öt Land z losse, öm öt z stabiliseere.
Bald wood klooch, dat d UN net d Möjelichkeet hod, jäje d halvmilitärische Truppe ä Ost-Timor z kämpfe. Doher sorchde d UN dovöör, dat ön us völl Länder bestohende Trupp jebeld wood. Di krääd dr Naam INTERFET, wat „International Force for East Timor” heechd. Di soll vöör 17 Joohr met 9.900 Mann oppaaße. Am 20. September 1999 koome d ischte än öt Land a.
Saachjrupp:Wikipedia:Övversätzung van d Wääch Saachjrupp:Asie
Viswanathan Anand
Viswanathan Anand (* 11. Dezember 1969 ä Madras, Indie), es önö Schachspeller us Indie. Hä woch tösche 2000 un 2002 Weltmeestr un es seijt 2007 dr alleenije Weltmeestr. Hä es seijt 1975 met sing Vrau Aruna vorhiirod.
Si Lääve en d Schachwelt
Met 6 Joohr vong hä met sing Mamm öt chachspelle a. Öt duurde net lang, dann vong hä Vüür. 1978 kekk hä sisch dat Spell tösche Karpow un Kortschnoi a un woch koom noch z bremse. Hä spelld bässr un bässr. 1993 jewonn hä d Weltmeestrschaff van d Halvstärke. Onjeväär ee Joohr spiidr troon Anand d indische Nationalmannschaff beij un reisde met dr dörch d Welt.
Anand vorsood ö paar mol FIDE-Weltmeestr z wääde. Dat fluppde isch em Joohr 2000 als hä ä New Delhi singe Jechner Schirow platt maade. Dat bleed hä bes zm Joohr 2002.
Em Joohr 2007 schaffde hä öt, dörch önö Siich ä Mexiko, Weltmestr z wääde.
Websiije
Saachjrupp:Mann
Instituto Federal da Bahia
miniatur|right|Beld va d Universität D Instituto Federal da Bahia es ön Huchschüll, di vam Staat ongerhalde weed. S litt ä Salvador un domet en dr Staat Bahia, Brasilie.
8874 Studente mööhe sisch he aav.
Jätt z Lääse
Saachjrupp:Brasilie
Haan (Rhingland)
miniatur|left|Alder Maat en Haan miniatur|150px|Wappen Haan Haan issen kleen Shtädtsche nävve Hilden. Räschts danäve is Woppertal. De Bürjermeister is dä Knut vom Bovert. De Shtadt litt em Kriiß Mettmann un aan dä Bahn vun Düsseldorf un vun Kölle övver Ohligs noh Vohwinkel. Dat Örtsche Gruiten aan därsällve Bahnlinnisch wohd 1975 noh Haan enjemeindt.
Saachjrupp:Stadt em Rhingland Saachjrupp:Stadt en Nordrhein-Westfalen
Neddekaaßel
miniatur|Kaaßel Neddekaaßel es en Stadt em Rhein-Siesch-Kreis em südlische Nordrhein-Wessfale.
De Stadt Neddekaaßel (ugs. Kaaßel) litt op de schääl Sick am Rhing zwesche Kölle un Bonn. Bei Munggep müngk de Siesch en de Rhing.
Zo Kaaßel jehüre Lülsdorp, Ranzel, Kaaßel selvs, Uckendorp, Stockem, Rheed un Munggep.
Saachjrupp:Stadt en Nordrhein-Westfalen Saachjrupp:Stadt em Rhingland
Nacktheed
Nacktheed beschriivd ön Situatiun, beij dör ön Persun ohne Kleer es. Jlichzittich kann dat ävver och op Deere zotreffe, di ohne Vell övv ohne Väähre send. Mer sät och Nackischkeid do för.
Wo öt Wood herkütt
Öt Wood Nacktheed es ee van d aldste Wööd, di öt en d dütsche Sproch jitt. Öt es onjöväär 5500 Joohr alt.
Nacktheed en d Jesellschaff
D Jesellschaff sitt dä Bejreff Nacktheed ongerscheedlich. Öt jitt Völker, di kenn Schwirichkeete domet hand, ohne Kleer z joo, di mä met winnich Klamotte sisch at ajötrocke vööhle. Anger Kulture schriive d Lüüh sujar vör, dat sö suvöll Kleer draare solle, dat mo sö net erkenne kann. D Burka es ö Beispell dovör. En d meetzde Jesellschafte emfänge nackte Lüüh ävver Schaam, sisch ohne Kleer z zeeje.
Nacktheed em alt Testament un em Jüddedom
Nacktheed em alt Testament van d Bibel steeht vöör Onschold. Adam un Eva schamde sisch, isch als sö dä Apfel|Appel]] van dä vorboohne Boohm jesse hodde. Beij d orthodoxe Jüdde es Nacktheed vorbone.
Nacktheed beij d au Jriiche un Römer
Beij di au Kulture ä Athen un Rom woch Nacktheed vöör dr Mann nüüß Onjöwönnijes. Bösongisch em Sport koom dat döck vöör. Vöör Vraue woch dat ävver vorbone.
Nacktheed em Neu Testament
Em Neu Testament woch Nacktheed met Keuschheed vorbonge. Sex woch jätt, dat mo ongerdröcke un en d Famelisch bliive solld. Nacktheed woch ön Schwirichkeet, dat d Jesellschaff em Jreff kriije mood. „Jävvd di Nackde Kleer“, es ön Vörjaab, di en di Bibel stehd.
Nacktheed ä Dütschland em 19. Jahrhondöt
Bes en öt 19. Jahrhondöt bade d Lüüh nackß en d Seee un Flößß. Dat ändernde sisch ävver en d Zitt van dr Biedermeier. Badebotze un Badekleer kome op. Öt scheckde sisch net mi, nackß z bade. Dat ändernde sisch am Äng vam 19. Jahrhondöt. FKK, d Freikörperkultur koom op. Doronger vorstänge di Mensche ävver mi als mä ohne Kleer dörch d Welt z laufe. Öt sold ön Ästellung zm Lääve vormeddelt wäde. Em 20. Jahrhondöt koom met d 68er-Bewejung ön Jesellschaff op, di onger Nacktheed vorstäng, sisch va ald Konventiune vreij z schwemme, di ald Jesellschaff z zeeje, da töt su net wiir jeehd.
Nacktheed en d Konst
Nacktheed es önö Deel van d Konst. Dä Bejreff Aktmodel entstäng em 19. Jahrhondöt..
Jätt z lääse
Saachjrupp:Säkß
Bewosstseehnsband
Bewosstseehnsbänder send kotte Stöcker va Bänder, di zo ön Schleif jebonge send. S wääde en d USA, ä Kanada, Australie un Jruußbritannie ävver och ä anger Deele van d Welt benotzt, öm dörch dat Draare van d Bänder op ön Saach opmerksam z maache.
Dr Senn van öt Band hängd van sing Värv aav. Völl Jruppe benotze Bänder als Sümbol övv als Zeeche va Bewosstseeh. Manche Denge wääde dörch mi als enn Värv vortroone. Su stönd d Värve lila un wiss vöör Alzheimer, ruuh un blaujrüün vöör ön Störung va mi als enn Siij.
D Bänder wääde normalerwiiß an d Kleer jestoche övv öm Denger wi Autos övv Antänne jöbonge. Je stärker jätt ussjedröckt wääde solld, je jrüüßer es dat Band wat z. B. öm Bööm jebonge weed. Ävver nävver Bänder wääde och döck Opkläver övv Magnete vorwand, su dat mo di jott op z. B. Vaahrzeuje klääve kann.
Bänder wade och zm Zeeche van ö Jedächtnis an z. B. ön Persun benotzt. Su notzt mo di Värv van schwazze Bänder, öm an Onjlöcker z erinnere.
Saachjrupp:Brauch
Hexe-Köbes
Hexe-Köbes is ene Fijuor uß Bronngse en Jläbbisch bouve-n-op-e Houp-shtrohß shteiht e. Un orr-en Wehtschaff do en de Nöhde dräht dä sällve Nahme. Do könn-der-em jraduut en-et jeseeish keike.
Saachjrupp:Dengkmool Saachjrupp:Weetschaff
Justin Cronin
Justin Cronin (* 1962) es önö Schriiver us d USA.
Si Lääve
Justin Cronin woss ä New England op, wobeij hä an d Harvard University un an öt Iowa Writers’ Workshop studiirde. Va 1992 bes 2005 liirde hä öt kreative Schriive un woch "Author in Residence" an d La Salle University ä Philadelphia. Em Joohr 2011 läävd hä met sing Vrau un sing Kenger ä Houston, wo hä och als Huchschüllliihrer vöör d englische Sproch an d Rice University z do had.
Jätt z lääse
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Schriiver
Södwessindische Rögge
Der Södwessindische Rögge es ene meddelozeanische Rögge ungerm Meer. Dä bildt de Nohtstell zwesche de Antarktische Plat un de Afrikanische Plat.
Ponzius Pilatus
Ponzius Pilatus woch tösche d Joohre 26 un 36 dr vönvde Präfekt va Rom ä Judäa. Hä wood van dr Kaiser Tiberius äjesatze. Ponzius Pilatus hod, wi öt en d Bibel beschrevve steehd, Jesus Christus an öt Krüzz schlaare un ömbrenge losse.
Södwessindische Rögge
Der Södwessindische Rögge geiht em Oste över en der Zentralindische Rögge un der Südostindische Rögge un em Weste en der Mittelatlantische Rögge un der Amerikanisch-Antarktische Rögge.
Ponzius Pilatus
Si Lääve
Öt es net övverlävverd wann un wo Pilatus jeboore wood, öt jitt ävver Hänwiise, dat hä us Samnium komme es. Jesechert es ävver, dat Ponzius Pilatus em Joohr 26 va Tiberius dat Amt övverdraare kräje had. Singe Vörjäjer woch Valerius Gratus, dä dat Amt tösche 15 un 26 bekleed hod. Pilatus moss dr Ritterstand ajehood ha, hod alsu ön huch Positiun beij d Römer.
Öt wood övverlaad, övv Pilatus dörch Seianus, önö Huhe onger Tiberius, dä dodörch bökannd woode woch, dat hä mi wi angere jäje d Jüdde äjestalld woch, ernannd woode es. Dat kütt erkläre, wisu Pilatus döck su sträng jäje öt jüddische Volk vörjejange woch. Di Strängde kutt önö Jrond se, dat Pilatus 10 Joohr lang Judäa onger singe Fittische hod.
Em Sommer van öt Joohr 36 woohl Pilatus önö Zoch va Lüüh dova aavhalde, op dr Bärch Garizim z träcke, dä als hellich jold. Dat jäng ävver mä met Jewald, di sing Soldate och äsätzde. Dorophenn mood hä no Rom, öm Pilatus Vorhalde z erkläre. Usserdäm wood häm vörjeworpe, hä hod ä sing eeje Tesch jeweedschafd un Jeld van dr Staat vöör sisch jebrudd. Su soll hä sisch önö Wasseraschloss en öt Huuß ha läje losse. Ävver net mä dat. Ponzius soll Lüüh jeschmiird ha, soll angere beklaud ha, soll Lüüh ömbraad ha, oohne ö Urdeel aavzwaade. Pilatus reisde net mi no Judäa zöröck. Marcellus krääd dä Poste. Dat kann dora jelääje ha, dat beij öt Ätreffe va Pilatus, Tiberius at jestorve woch. Doher weeß kenne, wi dat ä Rom avleev. Dat önö neue Kaiser neu Lüüh en d Provnze scheckde woch jo nüüß Neuts.
Öt kann och och net jesaad wäde, övv Pilatus erjendwann öns ö Wood övver d Krüzzijung va Jesus ä Rom vorloore had.
Ö paar onsesche Quelle saare, dat Pilatus sisch em Joohr 39 ömbraad höd. Övv dat stemmd weeß mo net jenau. Öt kann och mä Vorzäll see.
Es öt sescher, dat öt Ponzius Pilatus joov?
Öt jitt völl Quelle, di beläje, dat öt Pilatus jejevve had ävver ösu janz sescher kutt dö Wesseschaff di Vroch ni böantwoode. vöör ö paar Joohr had sisch dat jeändert. Di Vroch kam et „Jo“ beantwood wääde. Em Joohr 1961 wood ö kleng Täfelche vonge, dat dä Tekßt "Pilatus, dr Präfekt va Judäa, bouwde un weijde dat Tiberium d sellije Jötter" hod.
Watt bedüüd dr Naam Ponzius Pilatus?
Völl Lüüh denke, dat Ponzius dr Vörnaam va Ponzius Pilatus es. Dat stämmd ävver net. Dä es ja net övverlevverd. Pozius beddüd mä, dat di Persun zo d Famelisch van d Pozier jehüüd. Di Famelisch spelld en d Jeschichte va Rom ön jruuße Roll. Su braad enne us di Famelisch Julius Cäsar öm. Pilatus kütt dojäje van öt Wood Pilum, dat bedüüd, dat di Persun ä Späär dräd. Öt kann ävver och va pilea aavjeleid wääde. Dann bedüüde dat, dat Pontius Pilatus önö Hoddräjer wöch. Ön dreide Möjelichkeed wöch, dat dr Orsprong va Pilatus dat wood pilatus wöch, watt "oohne Hoore" heechd. Pilatus höd dono ön Plääd.
Websiij
Saachjrupp:Mann Saachjrupp:Pollitiker Saachjrupp:Historie
Werderaner Wachtelberg
Werderaner Wachtelberg es ene Wing un och dä Name för e Wingjůt en de Nöhde fun Werder aan de Havel en Brandeborsch. Dat litt bëij Potzdamm bëij Bällin. Do maache se ene aanäkannte Qualitätswing un sin domet et nöchtleschste Wingjoht wat dat kann op de Wëlt.
Wing aanboue dunn se en dä Jääjed ald zick Drüxehnhondertpiifendeckel, woh de Zisterzijänser iehr Rebe metjebraat han, och wann dat en dä Zick noh dämm ahle Fritz winnijer jewoode es, um mer mieh op Oopß un Druuve ömjeshteeje es.
Ene Neuaanfang
Em Johr 1985 wohr op däm Wachtelbersch bei Werder ald övver 100 Johr keine Wing för zem Verkoufe mieh jetrocke woode. Doh hät de Jächtneresche Produktionsjenosseschaff GPG Obstproduktion Werder en aahle Traddizjohn widder opläve lohße un 4.8 Hecktaa Wings neu aanjelaat. Dobei han se hee un doh noch aale verwėlderte Wingshtöck opjefonge.
Zick 1991 jehööt de Winglare „Werderaner Wachtelberg“ zo de EU ierem Wingboujebeet Saale-Unstrut un es fun dä EU zick dämm offizjääl för Qualitätswing ze maache zohjelohße. Enzwesche es se op 6.5 Hëcktaa jewaahße.
Dä märkesche Sandboddem es em Sommer joot för dä Wing, dä weet schön wärrem, dat han di Shtöcker jähn. Em Winter weed et aan dä Havel un zwesche dä ier Seeje och nit esu ärsch kallt, dat künne de Wingshtöck och noch ußhallde. Weil en däm Boddem do nit esu vill Nahrung dren shtish, un dä och der Rähn nit joot faßhallde kann, es dä Wing noheer meld un wi mer säät, jet dönn, ävver dat weed och jähn jedrůngke.
Websigge
Saachjrupp:Wing
York University
miniatur|left|York University D York University es ön Huchschüll, di vam Staat ongerhalde weed. S litt, wi dr Naam at sädd, ä Toronto un domet en dr Staat Ontario, Canada.
54000 Studente mööhe sisch he aav.
Jätt z Lääse
Saachjrupp:Hochschule
Föösch
Enne Föösch (och Fürs, bëij Froulück Fööschdėnn) eß enne Adelijje, dä fum Meddelaalder beß en de Kaiserzigg_erinn och en de Pollitigk] un em Land als_enne Hächscho öv_enß jät ze saare jehat hät.
Dat wood_en Deutschland noh_m Ëngk fum nünxeente Johunndot zo janz affjeschaff. En Kölle woore_de Minsche jät flöcker, un hann, wat de Shtadt aanjingk, dat alld zirka sibbehundot Joohr ierter jemaat.
Estland
Estland, amplisch: Eeste Vabariik es ö Land em Nordoste va Europa. Öt Land litt injeklemmt tösche de Ostsee (watt nordlisch d'r Finnische Meerbusen jenannt wääd) em Weste un Rußland em Oste. Lettland litt em Süde. 2015 wonnde d'r 1.3 Mellion Lüüh op 45.339 km². D Hauptstadt es Reval (Talinn), mit 438.000 Lüüh de jrüßde Stadt Estlands. Estland es kulturell verwannt mit Finnland. En beede Staate wääd eng Fin-Ujrische Sprooch jekallt.
Föösch
Saachjrupp:Jesellschaff