ಅರಾಜಕತಾವಾದ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಾಜಕತಾವಾದ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಾಜಕತೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರವಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಬಲವಂತದ ಅಧಿಕಾರವಾಗಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಅರಾಜಕತೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಾಜಕತಾವಾದವು ಖಾಸಗೀ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರ ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. thumb|left|ರಷಿಯಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದಿ ಪೀಟರ್ ಕ್ರೊಪೊಟ್ಕಿನ್‌ (1842–1921), ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ ಸಮತಾವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಸಮಷ್ಟಿಸ್ವಾಮ್ಯವಾದಿ ಅರಾಜಕತಾವಾದವೂ ಸಹ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದ ಅಥವಾ ಅದೇ ರೀತಿಯಾದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ರೂಪದ ಅರಾಜಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಿಕೇಲ್ ಬಕುನಿಯನ್ ಮತ್ತು ಜೋಹನ್ ಮೋಸ್ಟ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಷ್ಟಿಸ್ವಾಮ್ಯವಾದಿ ಅರಾಜಕತಾವಾದಿಗಳು ಖಾಸಗೀ ಮಾಲಿಕತ್ವವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜತೆಗೆ ಮಾಲಿಕತ್ವವು ಸಮಾಜದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ಅಥವಾ "ಪ್ರಚಾರದ ಒಪ್ಪಂದ"ದಿಂದಾದುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ದಂಗೆ ಏಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒಡೆತನವು ಸಮಷ್ಟಿ ಸ್ವಾಮ್ಯವಾದಿಯಾಗಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಮಷ್ಟಿಸ್ವಾಮ್ಯವಾದವು ಆದಾಯದ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲಸಗಾರರು ಸಮಯದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹಣ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಸರಕನ್ನು ಅರಾಜಕತಾವಾದ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕೃತ ವೇತನ ಪದ್ಧತಿ ಎಂದು ಅರಾಜಕತಾವಾದದ ಸಮುದಾಯಸ್ವಾಮ್ಯವಾದಿಗಳು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಸಮಷ್ಟಿಸ್ವಾಮ್ಯವಾದ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದದ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ರಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದವರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸುವ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದೆ. ಸಮಷ್ಟಿ ಅರಾಜಕತಾವಾದವು ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ ವಾದದ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದಂತದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿಗಳ ಶ್ರಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌‍ವಾದಿಗಳ ಸರ್ಕಾರರಹಿತ ಸಮಾಜವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ಯೋಚನೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಸತಾದವೇನೂ ಅಲ್ಲ; ಕಲೆಕ್ಟಿವಿಸ್ಟ್‌‍ ಅರಾಜಕತಾವಾದಿಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಧನ ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಕೆಲವರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್‌ಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹಂಚುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ ಕಮ್ಯುನಿಸಮ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಂಗಡವನ್ನು ತಯಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಮೂಲಕ ಉಳಿದ ಪಂಗಡಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರು ನೇರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪರವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದ ಕೆಲವರು ಬಹುಮತೀಯ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುಮತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬದಲಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅರಾಜಕತಾವಾದದ ಸಮುದಾಯಸ್ವಾಮ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಹಣದ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕಾರ್ಮಿಕನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಇದರಲ್ಲಿ ಲಾಭದ ಹಂಚಿಕೆ ಅಥವಾ ಹಣಪಾವತಿ ಮೂಲಕ ಆಗುತ್ತದೆ). ಆದರೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಆದಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತದೆ. ಅರಾಜಕತಾವಾದದ ಕಮ್ಯುನಿಸಮ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಮ್ಯುನಿಸಮ್ ಸಂಬಂಧಿ ಧೋರಣೆ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲ ರೀತಿಯ ಅರಾಜಕತಾವಾದ ಕಮ್ಯುನಿಸಮ್ ಅಹಂಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಮೂಲಸ್ವರೂಪದ ಏಕತಾನತೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಅರಾಜಕತಾವಾದದ ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್‌ ವಾದದ ಧೋರಣೆಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ-ಸಿಂಡಿಕಾಲಿಸಂನ ಯೋಚನಾ ಪರಂಪರೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ತತ್ವವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಅರಾಜಕತಾವಾದದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಮನ ಬಂದದ್ದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಿಂಡಿಕಾಲಿಸಂ ಮೂಲಕ ಟ್ರೇಡ್ ಯೂನಿಯನ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಂದ ಸ್ವ-‌ಹತೋಟಿಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು ಎಂದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಅರಾಜಕತಾವಾದದ ಉಳಿದ ಶಾಖೆಗಳಿಗೂ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ-ಸಿಂಡಿಕಾಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಅಥವಾ ಸಮಷ್ಟಿ ಅರಾಜಕತಾವಾದಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪದ್ಧತಿಯತ್ತ ಒಲವು ತೋರಿದರು. ಈ ಮೊದಲು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಾರ್ಮಿಕಸ್ವಾಮ್ಯವಾದಿ ಚಿಂತಕ ರುಡಾಲ್ಫ್ ರಾಕರ್‌ನ ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿದ ಕಿರುಹೊತ್ತಿದೆ ಅನಾರ್ಕೋಸ್ ಸಿಂಡಿಕಾಲಿಸಮ್ (ಅನಾರ್ಕೊ) ದಲ್ಲಿ ಚಳವಳಿಯ ಉದ್ದೇಶ, ಗುರಿ ಹಾಗೂ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದ.