cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ
ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಸಾತವಾಹನ ಅರಸರ ಕಾಲದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವುದಾದರೂ ಅದಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯೊಂದು ಬೆಳೆದಿತ್ತೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರಗುಪ್ತಮೌರ್ಯ ತನ್ನ ಗುರು ಭದ್ರಬಾಹುವಿನೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದನೆಂದೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಜೈನಧರ್ಮವೂ ಜೈನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೂ ಆಗಮಿಸಿದುವೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆ ಧರ್ಮದ ತತ್ತ್ವಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜೈನಬಸದಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದುವು. ಅಂದಿಗಾಗಲೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಹಿಂದೂ (ವೈದಿಕ) ವ್ರತಾಚಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಅವು ನೂತನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದುವು. ಮೋಕ್ಷಸಾಧನೆಗೆ ಭಕ್ತಿ, ನಂಬಿಕೆ, ಆರಾಧನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸುಜ್ಞಾನದ ಆವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಅದರ ಸಾಧನೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಕಡೆ ಗಮನ ಕೊಡುವಂತಾಯಿತು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಮತೀಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇವಾಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಮತೀಯ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರಕಿತು. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಘಟಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅನಂತರ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ಅಶೋಕ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನಷ್ಟೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಈ ಶಾಸನಗಳು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಪ್ಪಳ, ಮಸ್ಕಿ, ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ, ಸಿದ್ದಾಪುರ ಮುಂತಾದೆಡೆ ದೊರಕಿವೆ. ಆಗ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಬದಲು ದೇಶೀಯ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಇವು ನಾಂದಿಯಾದುವು. ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕಾದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯವೂ ಕಂಡುಬಂದು ಅದರ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಿದುವು. ಅಂದಿಗಾಗಲೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅದರ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಏರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಬೌದ್ಧಭಿಕ್ಷುಗಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಠಗಳು ಸಂಘಟಿತಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದುವು. ವೈದಿಕ ಧರ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಘಟನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಗುರುಕುಲ, ಆಶ್ರಮ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬೌದ್ಧರು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇವಲ ಕೆಲವರ ಸೊತ್ತಲ್ಲವೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು, ಬಡವರು ಬಲ್ಲಿದರು, ಹೆಂಗಸರು, ಗಂಡಸರು, ಉತ್ತಮರು, ಅಧಮರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅದು ಸಮಾನವೆಂದು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸತ್ತೆಯನ್ನು ತಂದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಹಾರಗಳನ್ನೂ ಮಠಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಂತೆ ಲೌಕಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವು ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರ.ಶ.೧ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅವು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದುವು. ವಿದ್ಯಾದಾನ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯವೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿತ್ತು. ರಾಜರೂ ಧನಿಕರೂ ವಿಹಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅವಕ್ಕೆ ದತ್ತಿ ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಶ.೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬನವಾಸಿಯ ಒಂದು ಶಾಸನದಂತೆ ಶಿವಸ್ಕಂದ ನಾಗಶ್ರೀ ಎಂಬ ಚುಟು ರಾಜಕುಮಾರಿ ವಿದ್ಯಾದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಬೌದ್ಧ ವಿಹಾರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಳು. ಇದೇ ನಮಗೆ ದೊರಕುವ ಬೌದ್ಧವಿಹಾರದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಪರಿಚಯ. ಅಂದಿಗಾಗಲೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವಿಹಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೭ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೆಯ ಪುಲಕೇಶಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನೂರಕ್ಕೆ ಏರಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಯತಿಗಳು ಇದ್ದರೆಂಬುದು ಯುವಾನ್ ಚಾಂಗನ ವರದಿಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಪಾಂಡಿತ್ಯಪ್ರಿಯರೆಂಬುದನ್ನೂ ಅದೇ ವರದಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ವಿಹಾರಗಳು ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವೀಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಠಗಳೂ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಲೌಕಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ದೊರಕಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಏಳು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆದು ವ್ಯಾಕರಣ, ಕುಶಲವೃತ್ತಿ, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಕಲೆ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ, ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಂತ್ರಪ್ರಯೋಗ, ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ, ಆತ್ಮವಿಜ್ಞಾನ ಇವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯತಕ್ಕವರು ೨೦, ೨೨, ೨೪ನೆಯ ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪ್ರಾಚೀನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭಿಮಾನ
ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರದಿದ್ದರೂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಇಲ್ಲಿಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿದ್ಯೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದುದು ತೌಲನಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಅನೇಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ವಿಜ್ಞಾನಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದುವು. ಲಲಿತಕಲೆಗಳಿಗೆ ರಾಜರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳ ಶಿಲ್ಪ ವೈಭವ ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಲಿಪಿಗ್ರಹಣ, ಪದವಾಕ್ಯ ಪ್ರಮಾಣ, ಪುರಾಣಶ್ರವಣ, ಚರಿತ್ರೆಗಳೇ ಮುಂತಾದವು, ಭೂಗೋಳಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಅಂಗಸಾಧನೆ, ಸಂಗೀತ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಊರೂರುಗಳಲ್ಲೂ ವೀರಶೈವಮತದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಫಲವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದ ಮಠಗಳು ಕ್ರಮ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಲೌಕಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನರಿತ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲು ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಅದನ್ನೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ಅಯ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಹತ್ತಿದರು. ಕನಕದಾಸರು ತಮ್ಮ ಮೋಹನ ತರಂಗಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ ಕಸೆ ಅಂಗಿ ತೊಟ್ಟು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೆತ್ತ ಹಿಡಿದು ಚೌಪದಿ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರೆನಿಸಿದ್ದ ಅಂದಿನ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ ಇಂದಿಗೂ ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಮರಳಿನ ಮೇಲೆ ತಿದ್ದಿ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯು ತ್ತಿತ್ತು. ಸಂಖ್ಯಾಪಠನ, ಮಗ್ಗಿ, ಪುರ್ಣಾಂಕಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನಾಂಕಗಳನ್ನು ಗುಣಿಸುವುದು, ನಾಣ್ಯ, ಅಳತೆ, ತೂಕ, ಇವುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡುವುದು ಇವೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿಯ ಪಠ್ಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದುವು. ಅಂದಿಗಾಗಲೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಗಳ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು ಪುರಾಣ ವಾಚನವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ೧೭ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ ಪಿರಾರ್ದ್‌ ದೆಲವಲ್ ಇಲ್ಲಿಯ ಬೋಧನಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತ, ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಒಂದು ಪಾಠವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದ; ಮಿಕ್ಕವರು ಅದನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಗದ, ಮಸಿ ಇವಾವುವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪಾಠ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಕ್ರಮ ತುಂಬ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯೂ ಸರಳವೂ ಆದದ್ದು ಎಂದು ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ. ಮಾನಿಟರ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಈ ಬೋಧನಕ್ರಮದ ಉಲ್ಲೇಖ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಇವನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ೫-೬ ವರ್ಷಗಳದಾಗಿದ್ದು ಮೇಲಿನ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನ, ವ್ಯವಕಲನ, ಗುಣಾಕಾರ, ಭಾಗಾಕಾರ, ಸರಳಬಡ್ಡಿ, ತ್ರೈರಾಶಿ- ಈ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಕಳಸವಿಟ್ಟಂತೆ ಜೈಮಿನಿಭಾರತ, ವಿದುರನೀತಿ, ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕ, ಅಮರಕೋಶ, ಪಂಚತಂತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಓದಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಧ್ಯಯುಗಗಳಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿದುಕೊಂಡು ಬಂದುವು. ಆದರೆ ವಿಜಯನಗರದ ಪತನಾನಂತರ ಕೆಲವು ಅಗ್ರಹಾರಗಳು ನಿಂತುಹೋದುವು. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಕೇವಲ ಊಟದ ಸತ್ರಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದುವು. ಆಗಲೂ ಕೆಲವು ಹೊಸ ಅಗ್ರಹಾರಗಳು ಆರಂಭವಾದುದೇನೋ ನಿಜ. ದಳವಾಯಿ ದೇವರಾಯನ ರಾಮಚಂದ್ರಪುರದ ಅಗ್ರಹಾರ ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. ೧೭೪೮ರಲ್ಲಿ ದೇವರಾಯ ಅಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮನೆಮಠಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ ೧೨೦ ಮಂದಿ ವೇದಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರೆನಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ. ಇಂಥ ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಅಗ್ರಹಾರ ೧೮೦೭ರಲ್ಲಿ ಎಳಂದೂರನ್ನು ಪೂರ್ಣಯ್ಯ ನವರಿಗೆ ಜಹಗೀರು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಹಿಂದಿನ ಮಠಗಳು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತ ಬಂದು ಅವು ಕೇವಲ ಮತೀಯಕೇಂದ್ರಗಳಾದುವು. ಅಲ್ಲಿಯ ಗುರುಗಳನೇಕರು ಜನತೆಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಕಡೆ ಗಮನವೀಯದೆ ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಮೇಲೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಒಡೆತನ ಸಾಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿರತರಾದರು. ಪಠ್ಯವಿಷಯ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನ: ಅಂದಿನ ರಾಜಾಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಿತ್ತೊ ಆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅಂಥ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ, ಗಾಯನ, ಪುರಾಣ, ಜ್ಯೋತಿಷ, ಯುದ್ಧಕಲೆ- ಇವುಗಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಬರಹತ್ತಿತ್ತು. ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರಿಂದ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ, ಇತರ ಕೃತಿಗಳಿಂದ, ತನ್ನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಯತ್ನದಿಂದ ಅಥವಾ ಸಜ್ಜನರ ಸಂಗದಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತೆಂದು ಊಹಿಸ ಬಹುದು. ಅಧ್ಯಯನಾನಂತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದು ಇರದಿದ್ದರೂ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಗೀಕಾರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಗಳು ಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ೧೪೪೭ರಲ್ಲಿ ಭಾಷ್ಯಭೂಷಣ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥರಚನಕಾರನಾದ ಆದಿತ್ಯಾಚಾರ್ಯ ಅಂಥ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣನಾಗಿ ನಲ್ಲಂಗಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ದತ್ತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಸಂಗದ ಉಲ್ಲೇಖವುಂಟು. ತನ್ನಿಂದ ಬಹುಮಾನವನ್ನಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವರನ್ನು ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಸ್ವತಃ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಗುರುಶಿಷ್ಯ ಸಂಬಂಧ: ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಂದ ಗುರುಗಳ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನ ಮುಂದುವರಿದುಕೊಂಡು ಬಂತು. ಸರ್ವಜ್ಞ ಹೇಳುವಂತೆ “ಗುರುವಿನ ಬಳಿ ಅವನ ಎತ್ತಾಗಿ, ತೊತ್ತಾಗಿ, ಅವನ ಹಿತ್ತಲಿನ ಗಿಡವಾಗಿ, ಅವನ ಕಾಲಿನ ಒತ್ತಾಗಿ ಇರುವುದು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕನಕದಾಸ ಹೇಳುವಂತೆ ಗುರುವಿನ ಗುಲಾಮನಾಗುವ ವರೆಗೆ ಮುಕುತಿ ದೊರೆಯುವುದು ದುರ್ಲಭವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಂಥ ಪುಜ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಗುರು ತನ್ನ ನೆಲೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಿರುವುದೂ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಘನತೆ ಗಾಂಭೀರ್ಯಾದಿ ಉನ್ನತ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ತಳೆದಿರುವುದೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂಥ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಕಲಿಸುವುದು ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿತ್ತು”.
ಮುಸ್ಲಿಂ ಶಿಕ್ಷಣ
ಮೈಸೂರಿನ ಒಡೆಯರು ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಪುರೋಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಿತ್ತಿದ್ದುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ಕೈಸೇರಿದಾಗ ಹಿಂದೂ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಿರಲಿಲ್ಲ. ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನ ವಿದ್ಯಾಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಡೆ ಗಮನ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ. ಅನಂತರ ಸುಮಾರು ಐದು ಶತಮಾನಗಳ ತನಕ ಎಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ತನಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಆಡಳಿತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಆ ಆಳರಸರು ದೇಶೀಯ ಶಿಕ್ಷಣಪದ್ಧತಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನಾಗಲಿ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನಾಗಲಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಅಥವಾ ಆ ಮತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಕ್ತಾಬ್ಗಳನ್ನೂ ಮದ್ರಸಾಗಳನ್ನೂ ಆರಂಭಿಸಿದರೂ ಹಿಂದೂಗಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಮಾಂಡಲಿಕರೂ ಹಿಂದೂ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಶ್ರಯ ಇಲ್ಲವಾಯಿತು. ಅವರ ಆಕ್ರಮಣದ ದಾಳಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಶಿಕ್ಷಣಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಗ್ರಂಥಭಂಡಾರಗಳೂ ನಾಶವಾದುವು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧ್ಯಾಪಕರೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಅವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. ಹಿಂದೂ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಲಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಾಗಲಿ ದೊರಕುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲದರ ಫಲವಾಗಿ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತ ಬಂತು. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ತೀರ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ. ೧೫ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತೆಂದೂ ೧೨ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ.೩೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತೆಂದೂ ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಯುಗ ಆರಂಭವಾಗುವ ಎಂದರೆ ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯವರೆಗೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಂದ ಮತಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಅದರ ಅಂಗವಾಗಿ ಅಥವಾ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಗೋವ, ಮದ್ರಾಸು, ಕಲ್ಕತ್ತ ಮುಂತಾದೆಡೆ ಅಂಥ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ೧೭ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆರಂಭವಾದರೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅವು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲನೆಯ ದಶಕದ ಅನಂತರವೇ ಆರಂಭವಾದದ್ದು. ಅಂಥ ಶಾಲೆಗಳು ೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲೂ ಅನಂತರ ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಆರಂಭವಾದುವು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಡೇನಿಷ್ ಕ್ರೈಸ್ತಪಾದ್ರಿಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಯೂರೋಪಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿ ಭಾರತಕ್ಕೂ ಆ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಆಗಮಿಸಿತು. ಕ್ರೈಸ್ತಮತೀಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳೂ ವ್ಯವಸಾಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಶಿಕ್ಷಣಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಕೆಲವು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಕ್ರೈಸ್ತಪಾದ್ರಿಗಳ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಸೆಮಿನರಿಗಳೂ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುವು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಯ ಅಧಿಕಾರ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದಂತೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಟ್ಟಡ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮುಂತಾದ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗಾಗಿ ಆ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಧನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕಂಪೆನಿಯ ಸರ್ಕಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ೩-೪ನೆಯ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಕೆಲವು ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ತಮ್ಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದುವು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ೪, ೫, ೬ನೆಯ ದಶಕಗಳನ್ನು ಮಿಷನರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಕಾಲವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಅಂದಿಗಾಗಲೆ ಮುಸ್ಲಿಮರ ದಾಳಿಯಿಂದಲೂ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಮಹಾರಾಜರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ದಾನಿಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಅಭಾವದಿಂದಲೂ ದೇಶೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು. ನೂತನ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿ ಬಹುಬೇಗ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಹತ್ತಿತು. ಆಗತಾನೆ ಭದ್ರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಇಂಗ್ಲಿಷರ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲವೂ ಅದಕ್ಕೆ ದೊರೆತದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನವರೆಗೆ ಆ ಪದ್ಧತಿ ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿಯೂ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. (ಎನ್.ಎಸ್.ವಿ.)
ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಹೋದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರವಾದ ಶಿಕ್ಷಣವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಂಡದ್ದು ಏಕೀಕರಣದ ಅನಂತರವೇ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಇದರ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಗಳೇ ಬಹುತೇಕ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಪದ್ಧತಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಿಂದ. ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವೇದಪಾಠ ಶಾಲೆಗಳೂ, ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರಾನ್ ಶಾಲೆಗಳೂ ಗ್ರಾಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಓದುಬರಹ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಲೌಕಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೂಲಿ ಮಠಗಳೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಾಶಾಲೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದಂತೆ ಈ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಶಾಲೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂದುವು.
ಮಹಾರಾಜರ ಸರ್ಕಾರದ ಉದಾರನೀತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪ್ರಿಯತೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಏರುತ್ತ ಬಂದುವು. ದಿವಾನ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಫಲವಾಗಿ ಜನಜಾಗೃತಿಯುಂಟಾಯಿತು. ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಸಹಾಯಧನ ಶಾಲೆಗಳ ಯೋಜನೆ (೧೯೧೪) ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂತು. ಕೆಲವು ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ವಾಣಿಜ್ಯಶಿಕ್ಷಣಶಾಲೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಲೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಸಂಚಾರಿ ಪುಸ್ತಕಭಂಡಾರಯೋಜನೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂತು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದದ್ದು ೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ.
ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಶಾಲೆಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಸಿ.ಆರ್.ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಒಂದು ಶಿಕ್ಷಣ ಲಿಖಿತವನ್ನು (ಮೆಮೊರಾಂಡಂ ಆಫ್ ಎಜ್ಯುಕೇಷನ್) ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಶಿಕ್ಷಣ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿ, ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಹಣದಿಂದ ಹೊಸ ಹೊಸ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ ಉತ್ತಮ ಅನುದಾನ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. ಅನಂತರ ೧೯೨೭-೨೮ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ ವಿದ್ಯಾಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಶಾಲಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಹಿಸಿಕೊಂಡುವು.
ಗೋಪೀ ಹಕ್ಕಿ
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ
ಫೆಬ್ರವರಿ-ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಂದು ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ೩/೪ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಮರಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಉತ್ಪಲ ಮಾಲಾ ವೃತ್ತ
ತ್ಮೀಯ ಸುಪುಷ್ಪಪಟ್ಟಮನೊಡಂಬಡೆ ತಾಳ್ಡಿಯುಮಿಂತುದಾತ್ತ ನಾ
(ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನವಿಜಯ ೧-೧)
ಬಾ.ರಾ.ಗೋಪಾಲ
ಸಾಧನೆ
ಡಾ. ಬಾ.ರಾ.ಗೋಪಾಲರು ಹದಿನೈದು ಶಾಸನ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷದಲ್ಲಿ ೮ ಹಾಗು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ೧೭ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷದಲ್ಲಿ ೭ ಹಾಗು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ೧ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೬೦ ಹಾಗು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೮ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆನ್ನೇರಳೆ
ಪದರಚನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು
purple ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದವಾದ purpul ಎಂಬ ಶಬ್ದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ purpura ಎಂಬ ಮೂಲ ಪದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೊಯ್ನಿ ಗ್ರಿಕ್(porphyra ) ದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಸ್ಪಿನ್ನಿ ಡೈ- ಮುರೆಕ್ಸ್‌ಸ್ನೈಲ್‌ನ(ಬಸವನ ಹುಳು) ಸಿಂಬಳ ಅಥವಾ ಅಂಟಿನಿಂದ ಟೈರಿಯನ್ ಪರ್ಪಲ್ ಡೈ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 975ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ 'purple' ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದಾಖಲಿತವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ದಿಗಂಬರ್ ಜೈನ ಬಡಾ ಮಂದಿರ ಹಸ್ತಿನಾಪುರ
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಮಾರಕಗಳೆಂದರೆ ಶ್ರೀ ಬಾಹುಬಲಿ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ದೇವಾಲಯ, ಜಲ ಮಂದಿರ , ಕೀರ್ತಿ ಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಪಾಂಡುಕ್ಷಿಲ. ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಶಾಲೆಗಳು, ಭೋಜನಾಲಯ, ಜೈನ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಆಚಾರ್ಯ ವಿದ್ಯಾನಂದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇತರ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶ್ರೀ ದಿಗಂಬರ್ ಜೈನ ಮಂದಿರದ ಪೀಠ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಉಪ-ಠಾಣೆ, ಜೈನ ಗುರುಕುಲ ಮತ್ತು ಉದಾಸೀನ್ ಆಶ್ರಮ ಕೂಡ ಇದೆ. ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತ ರಚನಾ , ೨೪ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಟೋಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪುರಾತನ ನಿಶಿಯಾಜಿಗಳ ಸಮೂಹ, ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ೧.೫ ಕಿಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ದಂತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಮಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಅಷ್ಟಪದ ತೀರ್ಥ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Ashtapad_Hastinapur.jpg/220px-Ashtapad_Hastinapur.jpg|thumb| ಅಷ್ಟಪದ ತೀರ್ಥ ಶ್ರೀ ಅಷ್ಟಪದ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಶ್ರೀ ಹಸ್ತಿನಾಪುರ ಜೈನ ಶ್ವೇತಾಂಬರ ತೀರ್ಥ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪಂಚ-ಕಲ್ಯಾಣಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಗಚ್ಛಾದಿಪತಿ ಆಚಾರ್ಯ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಸೂರಿಶ್ವರ್ಜಿಯವರ ಅನುಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಅಷ್ಟಪದ ತೀರ್ಥವು ಅಷ್ಟಪಾದ ಪರ್ವತದ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಜೈನ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ರಿಷಭದೇವ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು (ನಿರ್ವಾಣ) ಪಡೆದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ಕೆರ್ರಿ ಮಿಚೆಲ್
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೬೧ ಜನನ ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಅವರೆ
ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳು
ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹದ ಮಾಡಿದ ಅನಂತರ 45 ಸೆಂ.ಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಬೋದು ಮತ್ತು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ, ರಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆರಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬೀಜದಿಂದ ಕಣಕ್ಕೆ 15 ಸೆಂ.ಮೀ ಅಂತರವಿರುವಂತೆ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ನೀರು ಮತ್ತು ಅಂತರ ಬೇಸಾಯ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ 3-4 ದಿವಸಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನೀರನ್ನು ಹಾಯಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಳೆ ರಹಿತವಾಗಿಡಬೇಕು.
ರೋಗಗಳು
ಯಾವ ಮುಖ್ಯವಾದ ರೋಗಗಳೂ ಈ ಬೆಳೆಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಎಚ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್
'ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರ'ಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಕೊಡುಗೆಗಳು
'ಸಿ. ಅಶ್ವಥ್', ಹಾಗೂ, 'ಮೈಸೂರ್ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ,' ಗಳಿಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಅವರು, ಸಾವಿರಾರು ಗೀತೆಗಳಿಗೆ, 'ರಾಗಸಂಯೋಜನೆ,'  ಮಾಡಿದ್ದರು. 'ದ್ವನಿಸುರಳಿಗಳು,' ಆಗತಾನೇ, ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ, 'ಸಂಗೀತಾ,' ಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ, 'ಗಣೇಶ್ ಕಥನ ಕಥಾ', 'ಬಾರೋ ವಸಂತಾ', ಮುಂತಾದ, 'ಗೀತಗುಚ್ಛ,' ಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕ, ಗಾಯಕಿಯರಿಂದ ಹಾಡಿಸಿದ್ದರು. "ನಾರಾಯಣ್ ರಾವ್ ಮಾನೆ," ಮತ್ತು ಇತರ ಕಲಾವಿದರಿಂದ  ನೂರಾರು ದ್ವನಿ-ಸುರಳಿಗಳಿಗೆ ಹಾಡಿಸಿ ಅವನ್ನು ಹೊರತಂದರು.
ಕಂಜೂರ್ ಮಾರ್ಗ್
ಮುಂಬಯಿ-ಉಪನಗರ ಬಸ್, ಹಾಗೂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ರೈಲು-ಸೇವೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ಬಸ್ ರೂಟ್ ನಂ ೪೪೫ Ltd, ರ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ, ೨೦-೩೦ ನಿಮಿಷಗಳು. ಈ ಬಸ್ ಹೋಗುವ ದಾರಿ ಹೀಗಿದೆ.
ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ ವೃತ್ತ
ಮಾಯಾಕಾರ ಜಲೇಶ ಪೋಲಿಕೆಯುಮುಂಟೇಂ ನಿನ್ನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಕಂ
ಪೋಪ್ ಜಾನ್ ಪಾಲ್ II
ಕ್ರಾಕೌಗೆ ಸೆಮಿನರಿ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಂತರ,ಅವರು ಸಂತರ ದಿನದಂದು ದರ್ಮಗುರುಗಳಾಗಿ, ೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೬, ಕ್ರಾಕೌ ಆರ್ಚ್ಬಿಷಪ್ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಷಪಿಎಹ ರೋಮ್ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜತೆ ಇದ್ದರು, ಭವಿಷ್ಯದ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ವೊಜ್ತ್ಯ್ಲ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಸಂತ ಥಾಮಸ್ ಆಕ್ವಿನಾಸ್,ಅನ್ಗೆಲಿಚುಂ  ಫ್ರೆಂಚ್ ಡೊಮಿನಿಕನ್ ಪ್ರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ರೆಜಿನಾಲ್ಡ್ ಗರ್ರಿಗೌ -ಲಾಗ್ರೇಂಜ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೪೬ ವೊಜ್ತ್ಯ್ಲ ಜುಲೈ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಹದಾರಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು, ಜೂನ್ ೧೯೪೮ ೧೪ ಮೇಲಿನ ಡಾಕ್ಟೋರಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಾಸು, ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಡಾಕ್ಟೋರಲ್ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟ್ರಿನಾ ಡಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಓದುವಿಕೆ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಒಂದು ಕ್ರೂಸ್ (ಸೇಂಟ್ ನಂಬಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂಬ ಸಮರ್ಥನೆ . ೧೯ ಜೂನ್ ೧೯೪೮. ಅನ್ಗೆಲಿಚುಂ  ಮೇಲೆ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ರಾಸ್) ಜಾನ್  ನ ವೊಜ್ತ್ಯ್ಲ ಬೆರಳಚ್ಚಾದ ಪ್ರಮೇಯದ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಮತಗುರುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಗುರುಗಳು
ಗೌರಾಮಿ
ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಪಕ್ಕದಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಚಪ್ಪಡೆಯಾದ ದೇಹ,ಈಜು ರೆಕ್ಕೆಯ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮಚ್ಚೆ ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಲಕ್ಷಣ.ಕಿವಿರುಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಹಾಯಕ ಶ್ವಸನ ಇಂದ್ರಿಯದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಗಿನ ವಾಯುವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು.
ಮಂದಾರ್ ಅಗಾಶೆ
ವ್ಯಾಪಾರ ವೃತ್ತಿ
೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಅಗಾಶೆ ದೀಪಕ್ ಘೈಸಾಸ್‌ನ ಐ-ಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು, ಕಂಪನಿಯು ಕೊಡಿಟೊ ಜೊತೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಘೈಸಾಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು.
ಮತ್ತೇಭವಿಕ್ರೀಡಿತ ವೃತ್ತ
ಮತ್ತೇಭವಿಕ್ರೀಡಿತ ವೃತ್ತದ ಬಗೆಗೆ ಚರ್ಚೆ
ಲಿಸುವಂ ಗೀತಮನೆನ್ನುವಂ ನಗಿಸುವಂ ಶೃಂಗಾರರತ್ನಾಕರಂ||
(ಕವಿಕಾಮನ ಶೃಂಗಾರರತ್ನಾಕರ ೧-೬,೭)
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆಕ್ಟ್ ೧೯೩೪ ರ ೨ ನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ನಿಗದಿತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಹವರ್ತಿಗಳು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗಿಕರಿಸಲಾಯಿತು. ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೭ ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲು, ಎಸ್‍ಬಿಐ ತನ್ನ ಸಹವರ್ತಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ವಿಲೀನದೊಂದಿಗೆ ಎಸ್‍ಬಿಐ ಫಾರ್ಚೂನ್ ೫೦೦ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ೨೩೬ರ ಜಾಗತಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎಂಬ ಪದವು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯಿದೆ ೧೯೪೯ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ನಿಗದಿತ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತವಲ್ಲದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ
೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಆರು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಹೇಳಲಾದ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಾಲ ವಿತರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 91% ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿತು.
೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಉದಾರೀಕರಣ
ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಮುಂದಿನ ಹಂತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ನಿಯಮಗಳ ಸಡಿಲಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು, ಅದು ಪ್ರಸ್ತುತ 10% ನಷ್ಟು ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಬಹುದು. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಬಂಧನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಯ ಶೇಕಡಾವಾರು ಮಿತಿಯನ್ನು 49% ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಕೆಲವು ನಿರ್ಬಂಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು 74% ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು.
ಬಾಬ್
೧೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಹಿಂದಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾದೊಂದಿಗೆ ದೇನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ವಿಲೀನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. ಈ ಮೂರು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಮಂಡಳಿಗಳಿಂದ (ಹೆಸರಿನ) ಅನುಮೋದನೆ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಮಂಡಳಿಗಳು ೨ ಜನವರಿ ೨೦೧೯ ರಂದು ವಿಲೀನಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿವೆ. ವಿಲೀನದ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಷೇರುದಾರರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾದ ೧೧೦ ಮತ್ತು ೪೦೨ ಈಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿ ೧,೦೦೦ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ೨ ಮುಖಬೆಲೆ ಎಂದು ನಿರ್ದರಿಸಲಾಯಿತು.ಈ ಸಮ್ಮಿಲನವು ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು
ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವಧಿ
ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನಿಗದಿತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ನಿಗದಿತವಲ್ಲದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆಕ್ಟ್ ೧೯೩೪ ರ ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಶೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ನಿಗದಿತ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
೨೦೧೩ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮವು ೧,೧೭೫,೧೪೯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧೦೯,೮೧೧ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೭೧ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು inr 67504539999999.99 ) ಒಟ್ಟು ಠೇವಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ inr 52604590000000  ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ inr 1027510000000  inr 9148590000000  ) ವಹಿವಾಟಿನ ವಿರುದ್ಧ ೨೦೧೨-೧೩ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ ೨೦೧೪ ರಂದು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಗಾಗಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯು ಉದ್ಘಾಟನಾ ದಿನದಂದು ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ೧.೫ ಕೋಟಿ (೧೫ ಮಿಲಿಯನ್) ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ. ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೧೫ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ೧೬.೯೨ ಕೋಟಿ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಸುಮಾರು inr 202883700000 ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಶೂನ್ಯ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್
ಭೌಗೋಳಿಕತೆ
ಮಹಾನದಿಯು ಈ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳೆಂದರೆ ಹಸ್ದೋ (ಮಹಾನದಿಯ ಉಪನದಿ), ರಿಹಾಂದ್, ಇಂದ್ರಾವತಿ, ಜೋಂಕ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಾ ಇದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಮಾವೋವಾದಿಗಳ ದಂಗೆಯು ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಮೂಲಕಾರಣವಾಗಿದೆ; ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆ ದಂಗೆಕೋರರು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ನಲವತ್ತು ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಕೊಂದರು.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಅಲೋಪಥಿ ರೀತಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವೆಂದರೆ: ರಾಜ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮೇಲ್ಕಂಡ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಗೆ ಸೇರಿದಂತಹವಾಗಿವೆ. ಛತ್ತೀಸ್ ಘಡ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ವೆಟರ್ನರಿ ಕಾಲೇಜ್ ಇದ್ದು ಅದು ದುರ್ಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂಜೋರಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ರಾಯ್ ಪುರ್ ಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ.
೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇಂಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು (NIT ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ). ಆ ವಿಧದ ವಿದ್ಯಾಲಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೮, ೨೦೦೯ರಂದು ಯೂನಿಯನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ (ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟ) ರಾಯ್ ಪುರ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. IIM ರಾಯ್ ಪುರ್ ನ ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾಕಾರ್ಯಗಳ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು (http://www.iimraipur.ac.in/) ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೧,೨೦೧೦ರಂದು ಛತ್ತಿಶ್ ಘಡ್ ನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಡಾ. ರಮಣ್ ಸಿಂಗ್ ರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಛತ್ತೀಸ್ ಘಡ್ ನಲ್ಲಿ AIIMS ಸಹ ಇದೆ; ಅದು ಇನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಗೀತ
ಛತ್ತೀಸ್ ಘಡ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು ವಿಪುಲವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಸೊಹಾರ್, ಬಿಹಾವ್ & ಪಥೋನಿ  ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಇತಿಹಾಸ
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ
ಆದರೆ ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ (೧೯೩೯-೧೯೪೫) ಮಾನವ ಕೋಟಿಯನ್ನು ಘೋರದುರಂತಗಳಿಗೀಡುಮಾಡಿತು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ಜರ್ಮನಿಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ವಹಿಸಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬುದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ಉದ್ರಿಕ್ತಗೊಂಡ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಕ್ಷವನ್ನು ವಹಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳ ಸೋಲಿಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿ ಸಹಾಯಮಾಡಿದ್ದಲದೆ, ಜಪಾನಿಯರ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ ಆ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯನಗರಗಳಾದ ನಾಗಸಾಕಿ ಮತ್ತು ಹಿರೋಷಿಮಗಳ ಮೇಲೆ ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣುಬಾಂಬುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ನಿಮಿಷಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಬೂದಿಮಾಡಿ ಜಪಾನಿಯರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನುಮುರಿದರು. ಅನಂತರ ಜಪಾನ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳು ಶರಣಾಗತವಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಯುದ್ಧದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಜನತೆಗೆ ಸುಖಶಾಂತಿಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್ (೧೯೩೩-೧೯೪೫) ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಹಸದ ಫಲವಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಜನ್ಮತಾಳಿತು. ಇದು ಮಾನವಜನಾಂಗದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಜನ್ಮವೆತ್ತಿದ ಸಂಸ್ಥೆ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದೇ ಇದರ ಪರಮೋದ್ದೇಶ. ಇದರ ಪ್ರದಾನ ಕಛೇರಿ ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ಕಳೆದ ಒಂದು ಶತಮಾನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲ ರಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಯುಕ್ತ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ; ಈ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಅವರ ದೃಢನಿರ್ಧಾರ, ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣುತೆಗಳೇ ಕಾರಣ. ಇಂಥ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂದುವರಿದ ಜನಾಂಗದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದವೆಂದು ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿವಾದದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗೂ ರಷ್ಯನ್ನರು ಸಮಾಜವಾದದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗೂ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ದಿಗಳಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಉಗ್ರವಾದಗಳನ್ನು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಿಸಿಕೊಳುತ್ತ ವಿಶಕಲ್ಯಾಣದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಶುಭದ ವಿಚಾರ. ಈಚೆಗೆ ಅಮೆರಿಕ ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಇತರ ರಾಷ್ರ್ಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದಂತೂ ಪ್ರಶಂಸಾರ್ಹವಾದ ಸಂಗತಿ.
ಅನೋರೆಕ್ಸಿಯಾ ನರ್ವೋಸಾ
ಪರಿಸರೀಯ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿವೆ. ಅವೆಂದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ ಮಹಿಳೆಯ ರೀತಿಯಂತೆ, ತೆಳುವಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೆಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ 989 ರ ಒಂದು ಎಪಿಡೆಮಿಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಅಧ್ಯಯನ, 871 ಸ್ವೀಡಿಷ್ ನೆಲೆಗಾರರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಲಿಂಗ, ಎತ್ನಿಸಿಟಿ, ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಆರ್ಥಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಳು ಅನೋರೆಕ್ಸಿಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ರಲ್ಲದ ಪೋಷಕರ ಜೊತೆಗೆ ನಿಯಮದೊಂದಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ್ದರೆನ್ನಲಾಗಿ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಜನ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಬಿಳಿ ಕುಟುಂಬಗಳ ಅತ್ಯಧಿಕ ಕಠಿಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿನ ಜನರು, ಅವರದೇ ಜೀವನ ಕ್ರಮದ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡವು ತೆಳುವಾಗಲೆಂದೇ ಇದ್ದಿತ್ತೋ (ಅಂಥವೆಂದರೆ ಮಾಡೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಾರರು) ಅಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅನೋರೆಕ್ಸಿಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಅನೋರೆಕ್ಸಿಯಾ ದೊಂದಿಗೆ ಇರುವವರು ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇಹತೂಕ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಂತಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೂಲಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರ್ಯಾರು ಅನೋರೆಕ್ಸಿಯಾ ದೊಂದಿಗಿರುವರೆಂಬ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರೋ ಅಂಥವರೆಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳ ಲೈಂಗಿಕ ದುರುಪಯೋಗ ಅನುಭವಗಳಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣವಿದೆ. ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅನೋರೆಕ್ಸಿಯಾಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಲೈಂಗಿಕ ದುರುಪಯೋಗವು ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಕಷ್ಟಕರ ಅಂಶವೆಂದು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಅಂಥ ದುರುಪಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಅನುಭವವಿತ್ತೋ ಅಂಥವರು ಹೆಚ್ಚು ವೈಪರೀತ್ಯ ಮತ್ತು ಮರುಕಳಿಸುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು
ಉಂಟಾಗುವ ಬಗೆ
ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉಂಟಾಗುವ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಂತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲಿನದು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (ಹ್ಯೂಮಿಫಿಕೇಶನ್ ಪ್ರೋಸೆಸ್). ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸರೋವರಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ, ಜೌಗುಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಮರಗಳು ಬಿದ್ದು ಕೊಳೆತು ಏಕಾಣುಜೀವಿಗಳ ನಿರಂತರ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಶಿಥಿಲವಾಗಿ ವಿಘಟನಗೊಂಡುವು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳು, ಕೊಬ್ಬುಗಳು, ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು ಮುಂತಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಸಾರಜನಕದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಕೆಲವು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಹ್ಯೂಮಿನ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡುವು. ಇವು ಸೂಕ್ಷ್ಮತಂತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪುಡಿಮಾಡಬಹುದಾದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಸರಂಧ್ರಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಪೀಟ್ ಅಥವಾ ಸಸ್ಯಾಂಗಾರ ಎಂದು ಇವುಗಳ ಹೆಸರು. ಸಸ್ಯಗಳ ಮೂಲ ರಚನೆಯನ್ನು ಸಸ್ಯಾಂಗಾರದ ಮೇಲೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಜಲಾಂಶ. ಬಾಷ್ಪಶೀಲದ್ರವ್ಯಾಂಶ ಬೂದಿಯ ಶತಾಂಶ, ಸ್ಥಿರ, ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಜನಕ ಕೆಲೊರಿ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ ಈ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೋಹ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅರ್ಹವಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಅದರ ಕೋಕಿಂಗ್ ಗುಣ. ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಕೋಕ್ ಒಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಎಂದರೆ ಅದರೊಳಗಿನ ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ಹೊರಗೆ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ, ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಂಶವೇ ಕೋಕ್. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲುಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಕೋಕ್ ದುರ್ಬಲ ಸರಂಧ್ರಕ ಮತ್ತು ಪುಡಿಯಾಗುವಂಥದು ಆಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಡೆಯದ ಹಾಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಲೋಹ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಕೋಕನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುವ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅದುರನ್ನು ಕರಗಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ವಲಯಗಳು
ಪರ್ಮಿಯನ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಷಿಯರಿ ಅವಧಿಗಳ ಎರಡು ತಳಗಳಲ್ಲೂ ಇವು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮೊದಲನೆಯದು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವೂ ಮುಖ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ. ಈ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲುಗಳು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರಹದ್ದುಗಳ ತಳದಲ್ಲಿನ ಅವಸಾದೀ ಶಿಲೆಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಆಗಿನ ನದಿಗಳು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸಸ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಈ ಸರೋವರ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ತಂದುಹಾಕಿದುವು. ಈಗ ಅವು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಸ್ತರಗಳಾಗಿ ಗೊಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರಸ್ಸುಗಳ ತಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅವಸಾದೀ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೊಂಡವಾನ ಸಮುದಾಯವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಈಗ ಬಿಹಾರ, ಬಂಗಾಳ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಒರಿಸ್ಸಾ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಆಸ್ಸಾಮುಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ಅವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ನದೀಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅವು ಶೋಣ-ದಾಮೋದರ. ಕಣಿವೆ, ಮಹಾನದೀ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ವಾರ್ಧಾ-ಗೋದಾವರೀ ಕಣಿವೆ. ಇವು ಬಿಟುಮಿನಸ್ ಮಾದರಿಯವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆ ಕೋಕ್ನ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ದಾಮೋದರ ಕಣಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಣಿಗಂಜ್, ಝರಿಯಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಮೊದಲನೆಯದರ ಹರವು ೧೦೩೫.೬ ಚ.ಕಿಮೀ ಎರಡನೆಯದರದು ೪೫೩.೨ ಚ.ಕಿಮೀ ಇವೆರಡರಿಂದ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗದಷ್ಟು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಲೋಹ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಿಕ್ಕುವ ಸ್ಥಳ ವಸ್ತುತಃ ಝರಿಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರವೊಂದೇ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾತ್ಪುರ ಛತ್ತೀಸ್ ಘರ್ ಮತ್ತು ರೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಒರಿಸ್ಸಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸಿಂಗರಾಣಿ ಮತ್ತು ತಾಳಚೀರುಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಒರಿಸ್ಸಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗೊಂಡವಾನ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲುಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಟರ್ಷಿಯರಿ ಕಾಲದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲುಗಳು ಅಸ್ಸಾಂ, ಕಾಶ್ಮೀರ, ರಾಜಸ್ತಾನ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕಚ್ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಲಿಗ್ನೈಟುಗಳನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಜಸ್ತಾನದ ಬಿಕನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಆರ್ಕಾಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೈವೇಲಿಯಲ್ಲಿ ತೋಡಿ ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ತಾನೆ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ನೈವೇಲಿ ಲಿಗ್ನೈಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು.
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು (ಭಾರತದ)
ಭೂ ಇತಿಹಾಸದ ಎರಡು ಸ್ಪಷ್ಟ ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು-ಪರ್ಮಿಯನ್ ಯುಗದವು (ಸು. ೨೭೫-೨೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದವು); ಇಯೊಸೀನ್ ಮತ್ತು ಮಿಯೊಸೀನ್ ಯುಗದವು (ಸು. ೬೦-೨೫ ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದವು). ಮೊದಲಿನವು ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿವೆ. ಎರಡನೆಯವು ಟರ್ಷಿಯರಿ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳಿಗೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಟರ್ಷಿಯರಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಇವೆರಡರ ಪೈಕಿ ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಅದು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ದೊರಕುವುದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚು ಭೂ ಭಾಗವನ್ನು ಸಹ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಟರ್ಷಿಯರಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹೇರಳವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಗಣಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬಿಟುಮಿನಸ್ ವರ್ಗದ್ದು. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ದಿನವಹಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲೂ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲೂ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವಂಥದು. ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹರವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಅವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಮೂರು ನದಿ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುವು: ಶೋಣ-ದಾಮೋದರ ಕಣಿವೆ, ಮಹಾನದಿ ಕಣಿವೆ, ವಾರ್ಧಾ-ಗೋದಾವರಿ ಕಣಿವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಸ್ತರಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಬಿಹಾರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಒರಿಸ್ಸ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುವು. ಇವಲ್ಲದೆ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಟರ್ಷಿಯರಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕೀಳು ದರ್ಜೆಗೆ ಸೇರಿದ ಲಿಗ್ನೈಟ್ ನಮೂನೆಯದು. ಉತ್ಪಾದನೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಅಷ್ಟು ಪ್ರಧಾನವಾದುದಲ್ಲವಾದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ತ್ವ ಉಂಟು. ಈ ದರ್ಜೆಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅಸ್ಸಾಂ, ಕಾಶ್ಮೀರ, ತಮಿಳುನಾಡು, ರಾಜಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಹರವನ್ನೂ ಕೆಳಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು
ಉತ್ತಾದನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಸ್ತರಗಳು ದಾಮೂದಾ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವುವು. ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಮಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವುವು. ಒಂದು, ತಳಭಾಗದ ಬರಾಕರ್ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ; ಎರಡನೆಯದು, ಮೇಲಿನ ಭಾಗದ ರಾಣಿಗಂಜ್ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ. ಇವೆರಡು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿರುವ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಇಲ್ಲದ ಶ್ರೇಣಿ ಇದೆ. ಬರಾಕರ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಶಿಲೆಗಳು ಕಾಣಬರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಸ್ತರಗಳು ಇವೆ. ಆದರೆ ರಾಣಿಗಂಜ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಅದೇ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಝರಿಯಾ ಮತ್ತು ಕರಣಪುರ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೊಂಡ್ವಾನಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬಿಟುಮಿನಸ್ ವರ್ಗದ್ದು. ಬರಾಕರ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ರಾಣಿಗಂಜ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತರಗತಿಯದು. ಎರಡು ಬಗೆಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲುಗಳಲ್ಲೂ ಗಂಧಕದ ಮತ್ತು ರಂಜಕದ ಅಂಶಗಳು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ. ಬರಾಕರ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಣ್ಣ ಜ್ವಾಲೆಯೊಡನೆ ಉರಿಯುವ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಗದ ಗಟ್ಟಿ ಕೋಕನ್ನೂ ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡಬಲುದು. ರಾಣಿಗಂಜ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನೀಳಜ್ವಾಲೆಯೊಡನೆ ಉರಿಯುವ ದುರ್ಬಲವಾದ ಕೋಕನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡಬಲ್ಲುದು. ಲೋಹ ಕರಗಿಸುವ ಕುಲುಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಬರಾಕರ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲೂ ಹಬೆ ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ರಾಣಿಗಂಜ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೂ ಯೋಗ್ಯವೂ ಆಗಿವೆ.
ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗೋದಾವರಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಗರಾಣಿ ಮತ್ತು ಕೊತ್ತಗುಡಿಯಂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾದವು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ. ೬ ಭಾಗದಷ್ಟು.
ಗೋಣಿ ಕೊಪ್ಪಲು
ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ರಿಕ್ಟರ್ ಮಾಪಕ
ರಿಕ್ಟರ್, ಮಾನಕ ಅಧಿಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪನಗಳ ಪರಿಮಾಣ ವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ತುಲನೆ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಅಳತೆಗೋಲು (ರಿಕ್ಟರ್ ಸ್ಕೇಲ್).
ಮಹಾಸ್ರಗ್ಧರಾ ವೃತ್ತ
ಸಂಸ್ಕೃತ-ಕನ್ನಡಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪದ್ಯಗಳು ವಿಫುಲವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಖೋಯ್ಸಾನ್ ಭಾಷೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ವರ್ಗ:ಖೋಯ್ಸಾನ್ ಭಾಷೆಗಳು
ಫಿಲಿಪ್ ಜೋಯಲ್ ಹ್ಯೂಸ್
ಫಿಲಿಪ್ ಜೋಯಲ್ ಹ್ಯೂಸ್ (೧೯೮೮ರ ನವೆಂಬರ್ ೩೦- ೨೦೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೭) ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮತ್ತು ವರ್ಸೆಸ್ಟರ್ಷೈರ್ನ ದೇಶೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿನದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ODI) ಕ್ರಿಕೆಟ್. ಅವರು ೨೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮೊದಲು ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಎರಡು ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಎಡಗೈ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್
ಕುಂಬಳಕಾಯಿ
ವಿವರಣೆ
ಕೆಲವು ಪಾನೀಯಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕುಂಬಳಕಾಯಿಯಂತೇ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾದ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ಅದಲು ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿಯ ಕಾಂಡಗಳು ಪಾನೀಯದ ಹಣ್ಣಿನ ಕಾಂಡದಂತಲ್ಲದೇ, ಹೆಚ್ಚು ಗಡುಸಾಗಿ, ಮುಳ್ಳು ತುಂಬಿರುವ ಮತ್ತು ಕೋನದಂತಿರುತ್ತದೆ (ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಐದು-ಡಿಗ್ರಿಯ ಕೋನಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ), ಪಾನೀಯದ ಹಣ್ಣಿನ ಕಾಂಡಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮೃದುವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣನ್ನು ಸೇರುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕುಂಬಳಕಾಯಿ-ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆ
ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಸಿರು-ಕೆಂಪು  ಎಣ್ಣೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಹುರಿದ ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗಟ್ಟಿ ಸುವಾಸನೆಯ ಕಾರಣ ಅಡುಗೆ ಅಥವಾ ಕೋಸಂಬರಿಯ ಅಲಂಕಾರವಾಗಿ ಕುಂಬಳಕಾಯಿ-ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಎಣ್ಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌ನ ಅಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೀಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಸವಿತಿನಿಸು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯ ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಸೂಪ್ ಹಾಗೂ ಆಲು ಗಡ್ಡೆ ಕೋಸಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಯೆನ್ನಾಯಿನ ಕೆಲವು ಉಪಹಾರ ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾನಿಲಾ ಐಸ್ ಕ್ರೀಂನ ಮೇಲೆ ಕೂಡ ಇದರ ಕೆಲವು ಹನಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅವರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪುರುಷರ ಜನನೇಂದ್ರಿಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಒಂದು ಗ್ರಂಥಿಯ ತೊಂದರೆಗಳ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಒಂದು ಪರಿಹಾರೋಪಾಯ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಬಹು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಇತ್ತು, ಇದು ಬೆನಿಗ್ನ್ ಪ್ರೋಸ್ಟಾಟಿಕ್ ಹೈಪರ್‌ಪ್ಲಾಸಿಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ರಕ್ತನಾಳ ಹಾಗೂ ನರಗಳನ್ನು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಡುವ ಫ್ಯಾಟಿ ಆಸಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳ, ನರಗಳ ಹಾಗೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಡುವ ಅಗತ್ಯ ಫ್ಯಾಟಿ ಆಸಿಡ್‌ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.
ರುದ್ರ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು
ಕುಂಬಳಕಾಯಿ
ಹಲೊವೀನ್
ಕುಂಬಳಕಾಯಿಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹಲೊವೀನ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಜಾಕ್-ಓ-ಲ್ಯಾಂತರ್ನ್ ಎನ್ನುವ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಲಾಂದ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಲೆಬೊತಮಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಶಾಲೆ ಕುಂಬಳಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ (ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಇಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ) ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜಿನ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಶನ್ ಡಬ್ಲುಕೆಎನ್‌ಎಚ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕುಂಬಳಕಾಯಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಏಕಮಾತ್ರ ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕೌಂಟಿ ಕವನ್‌ನ ವರ್ಜೀನಿಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು.
ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ and fiction
ಜನಪದ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಅಲೌಕಿಕದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಸಂಪರ್ಕ ಇರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದಾಹರಣೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
ಕುಮಾರ ರಾಮಾ
ಕುಮಾರ ರಾಮ ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರವನ್ನು ‍ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಕಂಪ್ಲಿ ಕೋಟೆ ರಾಜನಾದ ಕಂಪ್ಲಿ ರಾಯ ಮತ್ತು ಹರಿಹಲಾದೇವಿ ಮಗ. ಕಂಪ್ಲಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣ. ಅವರ ಕಾಲ ೧೨೯೦- ೧೩೨೦. ಅವರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ‌‍ಥಾಪನೆಯ  ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಆದರ್ಶ ರಾಜಕುಮಾರರಾಗಿದ್ದರು. ನಾಯಕ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದವರು. ಹರಿಹರ ಮತ್ತು ಬುಕ್ಕ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ವಾರಂಗಲ್ ಕಾಕತೀಯ ವಂಶ, ಹೊಯ್ಸಳರ ವೀರಬಲ್ಲರು ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದ ಬಿನ್ ತುಘಲಕ್ ಅವರ ಜೊತೆ ಸತತ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದ್ದರು. ತಂದೆಯ ತರಹ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸದ್ಗುಣಗಳು ಅವರಲ್ಲಿ ಕಾಣುತಿತ್ತು. ಮೊಹಮ್ಮದ ರಾಜನ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡುವಾಗ ನೆರೆ ರಾಜ್ಯದ ಮಾತಂಗಿ ಇವರ ಹತ್ಯೆಮಾಡಿದಳು. ಇವಳು ಪ್ರತಾಪ್ ರುದ್ರನ ಸಾಕು ಮಗಳು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನು ಸಣ‌‌‌‌‌‌‌‍ಣ ವಯಸ್ಸು.ಅವರ ಸಹೋದರ ಚೆನ್ನಿಗ ರಾಮನಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಡು ಜನರು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಕುಮಾರ ರಾಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ.ಗಂಡುಗಲಿ ಕುಮಾರ ರಾಮಾ ಎಂದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ‌ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಕನ್ನಡ ನಟರಾದ ಶಿವರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಾ-ದೆನೆ ಭಾಷೆಗಳು
ನಾ-ದೆನೆ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ವಿಂಗಡಣೆ
ನಾ-ದೆನೆ ಕುಟುಂಬದೊಳಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ:
೧೮೦೨
ವರ್ಷ ೧೮೦೨ (MDCCCII) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಶುಕ್ರವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ರಂಗವಲ್ಲಿ
ರಚನೆ
ರಂಗವಲ್ಲಿಯನ್ನು ತೋರುಬೆರಳು, ಹೆಬ್ಬೆರಳುಗಳ ನಡುವೆ ರಂಗೋಲಿ ಪುಡಿ ಹಿಡಿದು ಬಿಡುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯಾದರೆ, ಮುಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗೋಲಿಪುಡಿ ಹಿಡಿದು ಅದು ಪೂರ್ತಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಕೈಮೇಲೆತ್ತದೆ ನೈಪುಣ್ಯದಿಂದ ವಿವಿಧ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆ. ಎಳೆ ರಂಗೋಲಿ, ಚುಕ್ಕಿ ರಂಗೋಲಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ರಂಗೋಲಿಗಳಿವೆ. ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ರಂಗೋಲಿಗಳಿಗೂ ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ, ಕೆಮ್ಮಣ್ಣು, ಹೂ, ಉಪ್ಪು, ತುಂಬಿ ಅಲಂಕರಿಸುವುದುಂಟು.
ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಈಗ ರಂಗವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕಲೆಯಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆದಿದೆ. ವಿವಿಧ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ರಂಗವಲ್ಲಿಯ ನಮೂನೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ.
ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‌ (ಕ್ರಿಕೆಟ್)
ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‌ ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ಹೊಡೆತದ ಶೈಲಿ
ನಿಯಮಿತ ಓವರ್‌ಗಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌ನ ಉದಯವು, ಅದರಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರಗತಿಯ ಓಟಗಳಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರರಕ್ಷಣೆಗಾರರು ಇಲ್ಲದ ತೆರಪು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಹೊಡೆಯುವಿಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಲಿವೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ ಹೊಡೆತಗಳು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಲ್ಲವಾದರೂ ಉತ್ತಮ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‌  ಕೌಶಲದ ಕೆಲವು ಮಗ್ಗಲುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸುವುದರಿಂದಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರಸಮ್ಮತ ಹೊಡೆತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಲೀವ್‌/ತಪ್ಪಿದ ಚೆಂಡು ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್‌/ತಡೆಹೊಡೆತ
ಚೆಂಡು ತಪ್ಪಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಬ್ಲಾಕ್‌‌/ತಡೆಹೊಡೆಯುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೇಗ ಓಟಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಬ್ಯಾಟುಗಾರ/ಬ್ಯಾಟ್‌ಮನ್‌ನಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಹೊಡೆತಗಳು ಬೇಕೆಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಇರುವುದರಿಂದ  ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ  ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಚು ಹೊಡೆತ
ಬಾಚು ಹೊಡೆತ ಎಂಬುದು ಬ್ಯಾಟ್‌ಅನ್ನು ಓರೆಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮುಂಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆಯುವ  ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಓರ್ವ ನಿಧಾನ  ಬೌಲರ್‌/ಚೆಂಡೆಸೆತಗಾರರಿಂದ ಬರುವ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪುಟಿಯುವ ಚೆಂಡನ್ನು, ಒಂದು ಮಂಡಿಯನ್ನೂರಿಕೊಂಡು ಚೆಂಡಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದು  ಬ್ಯಾಟನ್ನು ಸಮತಲೀಯ ಕಮಾನಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಚೆಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಮೈದಾನ/ಪಿಚ್‌ನ ಬಳಿ,  ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌  ಲೆಗ್‌ ಅಥವಾ ಫೈನ್‌ ಲೆಗ್‌ನ ಕಡೆಗೆ ಎಡ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಝಾಡಿಸಿದಂತೆ ಬೀಸುವುದರ  ಮೂಲಕ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿರುದ್ಧ ಬಾಚು ಹೊಡೆತ
ಮುಷ್ತಾಕ್‌ರ ಸಹೋದರ ಹನೀಫ್‌‌‌ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌‌ರು ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಾದರೂ 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ನಿಯತವಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ  ಬ್ಯಾಟುಗಾರ/ಬ್ಯಾಟ್‌ಮನ್‌  ಮುಷ್ತಾಕ್‌ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌‌ರು ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌ ತರಬೇತುದಾರ ಬಾಬ್‌ ವೂಲ್ಮರ್‌‌ರು  ಈ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿರುದ್ಧ ಬಾಚು ಹೊಡೆತವು ತಿರುಗುಬಾಣವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದುದರ ಅತ್ಯಂತ ಜನಜನಿತ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ 1987ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌  ವಿಶ್ವಕಪ್‌ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ  ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅಲ್ಲನ್‌ ಬಾರ್ಡರ್‌‌ ವಿರುದ್ಧದ ಆಟದಲ್ಲಿ  ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ‌ ಮೈಕ್‌ ಗ್ಯಾಟಿಂಗ್‌‌‌ರದ್ದು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌‌ ತನ್ನ ಜಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಬಾರ್ಡರ್‌ರು ಎಸೆದ ಮೊದಲ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಟಿಂಗ್‌‌ರು‌ ವಿರುದ್ಧ ಬಾಚು ಹೊಡೆತವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ  ತುದಿಗೆ ತಾಗಿದ ಚೆಂಡು ಪುಟಿದು  ವಿಕೆಟ್‌‌ -ಕೀಪರ್‌  ಗ್ರೆಗ್‌ ಡೈಯರ್‌ರ ಕೈಸೇರಿತ್ತು. ತರುವಾಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌‌ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಕಂಡಿತ್ತು.
ಕೈ ಬದಲಿಸಿ ಹೊಡೆವ ಹೊಡೆತ
ಕೈ ಬದಲಿಸಿ ಹೊಡೆವ ಹೊಡೆತ ವು 2008ರಲ್ಲಿ ಕೆವಿನ್‌ ಪೀಟರ್‌ಸನ್‌ರು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದ ಹೊಡೆತವಾಗಿದ್ದು  ಅದನ್ನು ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ  2008ರಲ್ಲಿ  ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌‌  ಸರಣಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹೊಡೆತದಲ್ಲಿ  ಬೌಲರ್‌/ಚೆಂಡೆಸೆತಗಾರ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆಯಲು ಓಡಿ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ  ಓರ್ವ ಬ್ಯಾಟುಗಾರ/ಬ್ಯಾಟ್‌ಮನ್ನನು ತಾನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಕೈಗಳಿಂದ ಬ್ಯಾಟನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ನಿಲುವಿನ ಕನ್ನಡಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ನಿಲುವಾಗಿ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡವು ಬೌಲರ್‌/ಚೆಂಡೆಸೆತಗಾರನು ಓಡಿಬರುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಣೆಗಾರರ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟ ಮಾಡಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಾರಣ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಕರು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದುದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಕ ಕ್ಷೇತ್ರರಕ್ಷಣಾ ತಂಡವು ತಪ್ಪು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹಾ ತಂತ್ರದ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌ ಸಮಿತಿಯು ಆ ಹೊಡೆತವನ್ನು ವಿಧಿಬದ್ಧವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ಈ ಹೊಡೆತವು ಬ್ಯಾಟುಗಾರ/ಬ್ಯಾಟ್‌ಮನ್ನನು ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯನ್ನು ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ನಿಪುಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರಾಗಿ ಅಂತಹಾ ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ನೇರ ಹೊಡೆತ
ನೇರ ಹೊಡೆತ ಎಂಬುದು  ಅದನ್ನು ಬೀಸಿದ ನಂತರ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಟ್‌  ಚೆಂಡನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಕ್ಕೆ  ಲಂಬವಾಗಿರುವಾಗ  ಬ್ಯಾಟುಗಾರ/ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ನರು  ಚೆಂಡನ್ನು ನೆಲದಲ್ಲಿಯೇ ಓಡುವ ಹಾಗೆ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಹಾಗೆ ಬ್ಯಾಟನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಕೈನ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಏಕದಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌‌‌
ತಂಡವೊಂದರ ವಿಶೇಷಜ್ಞ ಬ್ಯಾಟುಗಾರ/ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ನರು  ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಓಟಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ  ಮೇಲಿನ ಕ್ರಮಾಂಕಗಳ ಸನಿಹದಲ್ಲಿಯೇ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‌ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆರಂಭಿಕರು  ಅಥವಾ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟುಗಾರ/ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ನರು ಎಂದರೆ  ಕ್ರೀಸನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲ ಇಬ್ಬರು ಬ್ಯಾಟುಗಾರ/ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ನರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರುಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ಯಾಟುಗಾರ/ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ನರಾಗಿರಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹೊಸ ಚೆಂಡನ್ನು ಪಳಗಿಸುವ ಹಾಗೂ  ಚೆಂಡಿನ ಹೊಳಪು ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಸುವವರೆಗೆ (ಕಠಿಣವಾದ ಹಾಗೂ ಹೊಳಪಿನ  ಚೆಂಡು ಪುಟಿಯುವುದು ಹಾಗೂ ತಿರುಗುವುದು ಹೆಚ್ಚಾದುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಟುಗಾರ/ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ನರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ) ವಿಕೆಟ್‌‌ಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಅವರು ಒಂದು ತ್ವರಿತ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌‌ಅನ್ನು   (ಕಡಿಮೆ ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಓಟಗಳು), ಕಟ್ಟುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಮೊದಲ  15 ಓವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಣೆಗಾರರ ನಿಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿದ್ದು ಓಟಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ODI ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌ ನ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆದ ಒಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯ, ಪ್ರಕಾರ  ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡದ ನಾಯಕರಿಗೆ ಮೊದಲ 10 ಓವರ್‌ಗಳ ಕಾಲ ಕಡ್ಡಾಯವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರರಕ್ಷಣಾ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿದ್ದು  ಹಾಗೂ ನಂತರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ  50 ಓವರ್‌ಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯ ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿಯಾದರೂ ವಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಪವರ್‌-ಪ್ಲೇ  ಓವರ್‌ಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುವ  5 ಓವರ್‌ಗಳ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ.
ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಂದಾರ್ತಿ
ದಂತಕಥೆ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳು
ಮಹಿಷ ಸ್ವತಃ ಮುನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ರಾಜ ದಂಪತಿಗಳು ಮಹಾಮಾತೆ ದುರ್ಗೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವಳು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ(ಬೂತಗಣ)ಗಳಾದ ವೀರಭದ್ರ, ಹಾಯ್ಗುಳಿ, ಕಲ್ಲುಕುಟ್ಟಿಗ, ಬೊಬ್ಬರ್ಯಗಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದಳು.
ಇಜ್ಜೋಡು
ಕಥಾ ವಸ್ತು
ಆನಂದ ತನ್ನ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ದೇವದಾಸಿ ಬಿಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಅವಳು ಏನೆಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ತುಂಬಾ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ನಂಬಿಕೆಯೆಲ್ಲ ಕಸದ ರಾಶಿಯೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಪುರಾಣ. ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟದದ್ದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ದೇವರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದು ಲೈಂಗಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ನಿಜ ಅವಳು ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವಳ ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಏನು ಉತ್ತರ ಸಿಗುವುದು. ಅವಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮದುವೆಯಾಗು ಮತ್ತು ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಂತೆ ಜೀವನವನ್ನು ಎದುರಿಸು ಎಂದು ಅವಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವಳ ಹಿಂದಿನ ಬದುಕನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮುಂದೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆನಂದ ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಚೆನ್ನಿ ಆನಂದನೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆದರೆ ಆನಂದ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳು ಧೈರ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಚಿನ್ನಿಯನ್ನು ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಅವನು ಯಶಸ್ವಿಯಾದನು. ಆದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಬದುಕನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಚೆನ್ನಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವಳು ದೇವಾಲಯದ ಕೊಳದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಸತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಯ ಸಮುದಾಯವು ಆನಂದನನ್ನು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನೆಂದು ನೋಡುತ್ತದೆ, ಚೆನ್ನಿಯನ್ನು ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ ತರುವ ತಮ್ಮ ತಪ್ಪನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹುಚ್ಚು ಸೈನಿಕ ಮಾತ್ರ ಚೆನ್ನಿಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಇದು ತುಂಬಾ ತಡವಾಗಿತ್ತು. ಪೊಲೀಸರು ಬಂದು ಇಡೀ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಮೋಸ ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆನಂದನೆ ಚೆನ್ನಿಯ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣನಾದವನು. ಅವನು ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವಳಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವನವನ್ನು ಕೊಡುವಷ್ಟು ಧೈರ್ಯ ಅವನಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಎಂ. ಎಸ್. ಕೆ. ಪ್ರಭು
ಕಲ್ಪನಾ ಲೋಕ
ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವಿಶೇಷ ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಭು ಅವರು ಹಲವಾರು ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಮತ್ತು ವಿರೋಧವಿಲಾಸ (ವಕ್ರೋಕ್ತಿವಿಲಾಸ) ಬರಹಗಳನ್ನು ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ವಿರೋಧವಿಲಾಸ’ದಲ್ಲಿನ ಲೇಖನಗಳು ಹೆಸರಿಗಷ್ಟೇ ಹಾಸ್ಯಲೇಖನಗಳೆನ್ನಿಸಿದ್ದರೂ ಚಿಂತನಶೀಲ ಬರಹಗಳಾಗಿವೆ. ಇತರರೊಡನೆ ಸೇರಿ ಪ್ರಭು ಅವರು  ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ ಎಲ್ಲರ ಮೂಗಿನ ಕತೆ (೧೯೯೮) ಮತ್ತು ಪತ್ತೆದಾರಿ ಕತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಶೋಧ (೨೦೦೦). ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಭು ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿ ‘ಪೋಕರಿಪಾಪಣ್ಣನ ಪರಾಕು’.
ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮ
ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮ ತನ್ನ ಮನಮೋಹಕ ನೋಟದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದಾಗಿ ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಅನುಪಮವಾದ ನಾಟ್ಯಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಗ್ರಾಮವು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಸರು ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕೇವಲ 35 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು.
ಈ ಗ್ರಾಮದ ಹಿಂದಿನ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು
ಈ ಗ್ರಾಮದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾದ ಗೆರಾರ್ಡ್ ಡ ಕ್ಯುಂಚರವರು ರಚಿಸಿದರು. ತೆರೆದ ಖಾಲಿ ಜಾಗಗಳು, ಹಸಿರು ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಮನೆಗಳು ಹಾಗು ಕಟ್ಟಡಗಳು ನೃತ್ಯಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೇಸಿ ಕಳೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಆಗಮನವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ವಸಂತ ಹಬ್ಬ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದಂತಹ ವೇಳೆಯಾಗಿದೆ.ಆಗ ಇಲ್ಲಿನ ಬಯಲು ರಂಗ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ನಾನಾ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದಂತಹ ಕಲಾವಿದರು ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ರಕ್ತದ ಗುಂಪನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ವಿಧಾನ
ಈ ಸರಳ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ನಾವು ನಮ್ಮ ರಕ್ತದ ಗುಂಪನ್ಶು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಅಯ್ಯಪ್ಪ
ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಫಲವತ್ತಾದ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ದೇವತೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕೆಲವು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಇದನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೋರ್ ಸ್ಟೋರಿ
ಅಯ್ಯಪ್ಪನನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಮೇಲಿನ ಮೂಲ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ರಾಣಿಯ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಅಂಗವಿಕಲನಲ್ಲ, ಹುಲಿಯ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ರಾಣಿಗೆ ಹುಲಿಯ ಹಾಲನ್ನು ಅಯ್ಯಪ್ಪನು ತರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅಯ್ಯಪ್ಪನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ತಪಸ್ವಿ ಯೋಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕಥೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.ನಂತರ ಕಾಡಿನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಯೋಧನಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇತರ ಧರ್ಮಗಳು
ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ವಾವರ್ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಮಸೀದಿಯು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಮಾರ್ಗದ ಬುಡದಲ್ಲಿರುವ ಕಡುತ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ, ಎರಡೂ ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆಗಳ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಯಾತ್ರಿಕರು ತಮ್ಮ ಶಬರಿಮಲೆ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಎರಡಕ್ಕೂ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಂಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಶಬರಿಮಲೆ ಬಳಿಯ ಮಸೀದಿಯು ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಮಸೀದಿಯು ವಾವರ್ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮರಣದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಯಾರೂ ವಾವರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಅಥವಾ ಅವರು ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಪುರಾಣವಾಗಿರಬಹುದು. ವಾವರ್ ದಂತಕಥೆ ಮತ್ತು ಪಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಧರ್ಮಗಳ ಸಂತರನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಹಕರಿಸುವ ಹಿಂದೂ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ
ವಿಶೇಷ ಘಟಕ ಯೋಜನೆ
ಕರ್ನಾಟಕಸರಕಾರದ ವಿಶೇಷ ಘಟಕ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರಿಗಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು : 1. ದುಡಿ ಸಡಗರ : ದುಡಿ ಕುಣಿತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ, ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದ 2. ನಲಿಕೆ – ಕಲಿಕೆ : ತುಳು ಜನಪದ ಕುಣಿತಗಳ ತರಬೇತಿ ಕಮ್ಮಟ ; 3. ಪಾಣಾರ – ನಲಿಕೆ ಪಾಣಾರ ನಲಿಕೆ ಜನಾಂಗದ ವಿವಿಧ ಕುಣಿತಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ತುಳು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ 4. ಕುಡಿಯರ ಕನಸು – ಮಲೆ ಕುಡಿಯರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವ 5. ಕೊರಗ ರಂಗ – ಕೊರಗ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಂಗ ತರಬೇತಿ – ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರೇರಣೆ ಕುರಿತ ಕಮ್ಮಟ 6. ಜನಪದ ಪರಿಕರಗಳ ವಿತರಣೆ – ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ 10 ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕಸರಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಿರ್ದೆಶನಾಲಯದ ವಿಶೇಷ ಘಟಕ ಯೋಜನೆಯ ಸಹಾಯಧನದಿಂದ ಹಾರ್ಮೊನಿಯಂ, ವಾಲಗ, ಶ್ರುತಿ, ಟಂಕಿ ವಾದನಗಳ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ದಲಿತ ಲೇಖಕರ ಮುಗೇರರು- ಜನಾಂಗ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಗ್ರಂಥ, ಡಾ.ಬಾಬ ಸಾಹೇಭ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ನಿಲೆ ಎನ್ನುವ ಮೂರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ತುಳು ಓಲೆಗರಿಗ್ರಂಥಗಳ ಗ್ರಂಥಗಳು
ತುಳು ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಓಲೆಗರಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ತುಳುವಿನ ಮಹಾನ್ ಗ್ರಂಥಗಳ ತಾಳೆಗರಿ ದಾಖಲೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ದಾಖಲೀಕರಣ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸುವರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಯೋಜನೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಯೋಜನೆ ತಾಳೆಗರಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ದಾಖಲೀಕರಣ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರತಿಪ್ಠಾನ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಂಗ ಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಕಾಸರಗೋಡು ವಲಯದಿಂದ ಡಾ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಬೆಳ್ಳೂರು – ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ತುಳು ವಿನ ಅಪೂರ್ವ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ವಿನಾಯಕ ಸ್ತುತಿ, ಅನಂತ ವೃತ ಕಥೆ, ತುಳು ಭಾಗವತ, ತುಳು ಮಹಾಭಾರತೊ, ಪುಣ್ಯಾಹ ವಿಧಿ, ತುಳು ರಾಮಾಯಣ, ಶ್ರೀಮನ್ಮಾರಾಯಣ ಮಹಾನ್ 7 ಗ್ರಂಥಗಳ ತಾಳೆಗರಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲೀಕರಣ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉಡುಪಿಯ ಪ್ರೊ.ಎಸ್.ಎ. ಕೃಷ್ಣರು ಅವರು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ.
ತುಳು ಭವನ ಯೋಜನೆ
ತುಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಕಳೆದ 16 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ನಿವೇಶನವಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ, ಒಂದು ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು, ತುಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭವನ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ವತಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ 0.5 ಎಕರೆ (50 ಸೆನ್ಸ್) ಉಚಿತ ನಿವೇಶನ (ಜಾಗ)ವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಈ ಸಂಬಂಧವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಆರ್ಥಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ರೋಢೀಕರಣ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು
ಭಾಷೆಯ ರಚನೆ
ಉದಾಹರಣೆಗೆ; ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳೋನಾ. ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಸಂವಹನ ಕಾರ್ಯದ ಮೊದಲನೆ ಹಂತವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೆದುಳಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೆದುಳಿನ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ತರಿ ಪ್ರಯೊಗವನ್ನು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಲಿ ಎಂದು ಮತ್ತು ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಮಂಡಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕಣ್ಣಿ
ಕಣ್ಣಿ ಎಂಬುದು ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲು ಬಳಸುವ ಹಗ್ಗ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೆಣಬು ಅಥವಾ ಕತ್ತವನ್ನು ಹೊಸೆದು ಮಾಡಲ್ಪಡುವ ಇದು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೂ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕಣ್ಣಿಯ ಎರಡೂ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕುಣಿಕೆಗಳಿದ್ದು, ಒಂದು ಕುಣಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹುಗಿದಿರುವ ಗೂಟ ಅಥವಾ ಕೊಂಡಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕುಣಿಕೆಯನ್ನು ಜಾನುವಾರಿನ ಕೊರಳಿಗೆ ಬಿಗಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿರುವ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗದಿರಲೆಂದು ಬಳಸುವ ಸಾಧನ ಇದಾಗಿದೆ.
ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ ಅರಮನೆ
ಇತ್ತೀಚಿನ ಇತಿಹಾಸ
ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಚೇರಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಳದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ, ಸಂಸತ್ತು ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೇ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ನಾರ್ಮನ್ ಷಾ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಅದಲ್ಲದೇ ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಆದೇಶಾನುಸಾರವಾಗಿ ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪೋರ್ಟ್ಕುಲ್ಲಿಸ್ ಹೌಸ್ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಈ ಅಧಿಕತೆಯು, ಎಲ್ಲ MPಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಚೇರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಈಗ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಗೋಪುರಗಳು
thumb|upright|alt=Photograph|ಕ್ಲಾಕ್ ಗೋಪುರದ ಖ್ಯಾತಿಯು ಅರಮನೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ.ಇದರ ರಚನೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ  ಬಿಗ್ ಬೆನ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ,  ಐದು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾದದ್ದನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
thumb|upright|left|alt=Photograph|ಶೃಂಗದಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಮಧ್ಯ ಗೋಪುರದ ತೆಳು ಕಂಬಗಳು ಅರಮನೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚೌಕಾಕಾರದ ಗೋಪುರಗಳಿಗೆ ವೈದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ.
ನೆಲದ ಮೇಲಣದ ಸೌಂದರ್ಯ
thumb|right|alt=Photograph|ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಸಭಾಂಗಣದ ಹೊರಗಿರುವ ಕ್ರಾಮ್ ವೆಲ್ ಗ್ರೀನ್, ಆಲಿವರ್ ಕ್ರಾಮ್ ವೆಲ್ ರ ಹ್ಯಾಮೊ ಥ್ರೋನಿಕ್ರಾಫ್ಟ್ ರ ಕಂಚಿನ ಮೂರ್ತಿ ಇರುವಂತಹ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 1899ರಲ್ಲಿ ವಿವಾದಗಳ ನಡುವೆ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ವಿನ್ಯಾಸರಚನೆ
ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕೊಠಡಿಗಳಿಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ಅರಮನೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮಾರ್ಗವು ಸನ್ಯಾಸಿ ಗೃಹಗಳ ನೆಲಮಟ್ಟದ ಉಡುಪು ಕೋಣೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮನ್ಸ್ ಕೊಠಡಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸದಸ್ಯರ ಲಾಬಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಅರಮನೆ ಅಂಗಳದಿಂದ, ಸ್ಪೀಕರ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್ ಹಾಗು ಸ್ಪೀಕರ್ ನಿವಾಸದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು, ಇದು ಅರಮನೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯ ಆವರಣ ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
ಯುವರಾಜನ ಕೊಠಡಿ
ಯುವರಾಜನ ಕೊಠಡಿಯು, ರಾಜವಂಶದ ಗ್ಯಾಲರಿ ಹಾಗು ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಕೊಠಡಿಯ ನಡುವೆಯಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹೊರಕೊಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಳೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅರಮನೆಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕೊಠಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಇರುವ ಕೋಣೆಗೆ ಈ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕೊಠಡಿಗೆ ಹೋಗಲು ಹಲವಾರು ಬಾಗಿಲುಗಳಿವೆಯಲ್ಲದೇ, ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಗಳ ಲಾಬಿಯ ವಿಭಾಗ ಹಾಗು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.