cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಸಿಗಡಿ ಕೃಷಿ
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಫಲಿತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದೇಶಗಳ ರಫ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು. ಅವು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಜೀವಾಣುಗಳ ಕಲಬೆರಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸೀಗಡಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ. 1980ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ 1990ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯು ಅತ್ಯಧಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ತಂದಿಡುತ್ತಿದ್ದವು. ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಬಂಡವಾಳ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
1990ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಬದಲಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರು ಒಟ್ಟಿಕೇ ಎನ್ಜಿಓಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಾಹಕ ದೇಶಗಳಿಂದ ಒಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು ವ್ಯಾಪಾರದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ತಲೆದೋರಿದವು. ಪ್ರತಿ ಜೀವಾಣುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ಸೀಗಡಿಯ ಆಮದಿನ ಮೇಲೆ ಗ್ರಾಹಕ ದೇಶಗಳು ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಿದವು.
ಸಮಾಜೋ ಆರ್ಥಿಕ ನೆಲೆಗಳು
ಲಾಭದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ದೊಡ್ಡದಾದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ ದಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲೆವಂದು ಎನ್್ಜಿಓಗಳು ಮೇಲಿಂದಮೇಲೆ ಟೀಕಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಈಕ್ವೆಡೋರ್್ನಂಥ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸತ್ಯ ಕೂಡ ಹೌದು. ಇಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿವೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲೂ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಥೈಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ, ಬಹುತೇಕ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ ಪಡೆದಿವೆ. ಆದರೆ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಕರಿಂದ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವವರ ವರೆಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಲಂಬಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿತಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. 1994ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು, ಥೈಲ್ಯಾಂಡಿನ ಒಬ್ಬ ರೈತ ತನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬತ್ತ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಪಡೆದ ಲಾಭ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾರ ಮಾತ್ರ. 2003ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮಾರಾಟ
ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಸೀಗಡಿಗಳ ದರ್ಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸೀಗಡಿ (ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ "ಹೆಡ್ ಆನ್, ಶೆಲ್-ಆನ್" ಅಥವಾ HOSO)ಯಿಂದ ಚಿಪ್ಪು ಸುಲಿದ ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸಿದ (P&D) ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವಿವರಣೆಯವು ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ ಸೀಗಡಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಏಕರೂಪದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಒಂದು ತೂಕಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ತೂಗುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದವು ಹೆಚ್ಚಿನ ದರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಪಾರಿಸರಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಬೃಹತ್್ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ- ಅಧಿಕೋತ್ಪಾದನೆಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಇವೆಯೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ ಪಾರಿಸರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಬೃಹತ್್ಪ್ರಮಾಣದ ಸಿಗಡಿ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ, ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್್ಗಳು ಬೆಳೆಯುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 1980 ಮತ್ತು 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಮ್ಯಾಂಗೋವರ್ ಅರಣ್ಯದ ಶೇ.35 ಭಾಗ ನಾಶವಾಗಿದ್ದವು. ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯೇ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಇದೇ ಕಾರಣ; ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ವರದಿಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಶೇ.5ರಿಂದ ಶೇ.10ರ ನಡುವೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅನಂತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ನಾಶವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಒತ್ತಡವೂ ಒಂದು. ಮರಗಳನ್ನು ಕಟಾವು ಮಾಡುವುದು, ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯ ಅಥವಾ ಉಪ್ಪು ತಯಾರಿಕೆ ಹೊಂಡ ಇತ್ಯಾದಿ ಅನ್ಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಿ ಕೊಂಡಿರುವುದು ಇನ್ನಿತರ ಕಾರಣಗಳು. ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್್ಗಳು ತಮ್ಮ ಬೇರುಗಳ ಮೂಲಕ ಕರಾವಳಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವು ಮಣ್ಣಿನ ಗಸಿಯನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಸವಕಳಿಗೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರವಾಹ ಬಂದಾಗ ದೊರೆಯುವ ರಕ್ಷಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ರೋವ್್ಗಳಿರುವ ನದೀಮುಖದ ಭೂಮಿ ಕೂಡ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೀನಿನ  ಅನೇಕ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನಿಡುವ ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ವಾಣಿಜ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವಾದವು. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್್ಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಉಬ್ಬರವಿಳಿತವಿರುವ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸದಂತೆ ನಿಷೇಧಿಸಿವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ದಾರಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಕಡಿಮೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಾದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಅಥವಾ ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್್ಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರದ ಕರಾವಳಿಯ ಮ್ಯಾಂಗೋವರ್್ಗಳನ್ನು ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ವಿವಾದವಾಗಿದೆ.
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಲಾವಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಲಾವಾ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಂಪರ್ಕದ ಸ್ಫೋಟಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು (ಉಗಿ) ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಜಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ಸವೆತದ ಬಲದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಅಥವಾ ಚೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಎರಡನೆಯದು ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಗ್ರೇಡಿಯಂಟ್ ಅನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಸತತ ಅಥವಾ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಾವಾ ಹರಿಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಏಕ ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ದ್ವಾರಗಳು ಅಥವಾ ಬಿರುಕುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಲಾವಾ, ಬಸಾಲ್ಟ್ ನಂತೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಫೋಟಕ ಸ್ಫೋಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ; ಕಡಿಮೆ ಮಾಫಿಕ್ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯ ಲಾವಾಗಳು, ಡ್ಯಾಸಿಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೈಯೋಲೈಟ್‌ಗಳು ಸಹ ಹರಿಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಫೋಟಕತೆಯ ಸ್ಫೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಪೈರೋಕ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ ದಾಖಲೆಯಿಂದ ಲಾವಾ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಿಂದ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ದೊಡ್ಡ ಅವಶೇಷವನ್ನು ಈಗ ಪ್ರಾಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ೬.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ 'ಲೇಕ್ ಇಡಾಹೊ' ಅಂತಹ ರಚನೆಯ ಹಿಂದೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವನ್ನು ತುಂಬಿತು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಕ್ ರಿವೆರ್ ಪ್ಲೇನ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವನ್ನು ರಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ೪೦೦೦ ಫ಼ೀಟ್   ಸರೋವರದ ಕೆಸರುನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು.. ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಾಲ್ಸ್, ಇಡಾಹೊ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪೂರ್ವಜರ ಲೇಕ್ ಬೊನೆವಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಏಕಾಏಕಿ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಕೊಚ್ಚಿಹೋದವು.
ಪೈರೋಕ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಪೈರೋಕ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಒಳಚರಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನೇರ ಸ್ಥಾನೀಕರಣದಿಂದ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಪೈರೋಕ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಇದನ್ನು ಟೆಫ್ರಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಸಂಬದ್ಧವಾದ, ಕರಗಿದ ದ್ರವ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿವಿನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಲಾವಾ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ,ಪೈರೋಕ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಕಣಿವೆಯ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತುಂಬುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಒಳಮುಖವಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ,  ಇದು ಕಡಿಮೆ ಸುಸಂಬದ್ಧವಾದ ವಾಯುಗಾಮಿ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಟೆಫ್ರಾ ಕಣಗಳ ಬೀಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ ; ಪೈರೋಕ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕಣಿವೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ವಾಯುಗಾಮಿ ಸ್ವಭಾವವು ತಕ್ಷಣದ ಒಳಚರಂಡಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವು ಒಳಚರಂಡಿ ಗಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಉರುಳಬಹುದು; ಅವುಗಳ ಕಣಗಳ ಘಟಕಗಳು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಕ ನಿಯೋಜನೆಯ ನಂತರ ಮುಂದುವರಿದ ಪುನರ್ವಿತರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪೈರೋಕ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಸ್ಫೋಟಕತೆಯು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಗಿ ಮತ್ತು ಲಂಬವಾಗಿ, ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಉಲ್ಬಣಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬಿಸಿ ಹರಿವುಗಳವರೆಗೆ, ಟೆಫ್ರಾದ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಜಲಪಾತಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಮೊದಲನೆಯದು ನೇರವಾಗಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಒಲವು ತೋರಬಹುದು ಆದರೆ ಎರಡನೆಯದು ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಒಲವು ತೋರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕದಿದ್ದರೆ, ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಟೆಫ್ರಾ ಕುಳಿಯು ಹತ್ತಿರ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಟೆಫ್ರಾ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ, ಅದರ ವಿತರಣೆಯು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ನದಿ
ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ಒಂದು ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ನದಿ ಎನ್ನಬಹುದು. ನದಿಗಳು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ, ಬುಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಊಟೆ(spring)ಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಕೊಳಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಉದ್ಭವದಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಮಹಾಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನದಿಗಳು ಮಾನವ ನಾಗರೀಕತೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ನದೀತಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.
ಹರಿವು
ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿ ಕಣಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನದಿಯ ಪಾತ್ರ ಹಾವು ಹರಿದಂತೆ ಅಂಕುಡೊಂಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪಗಳೂ ಉಂಟಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಈ ತೆರನಾದ ತಿರುವು ಮುರುವುಗಳನ್ನು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಡುಕುತೊರೆಯ ಬಳಿಯೂ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಮಗಿರಿಯ ಬಳಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ, ಶಿವಸಮುದ್ರ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀರಂಗ ಈ ಮೂರು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದ್ವೀಪಗಳು.
ಭೂ ಸವೆತ
ನದಿಯಿಂದಾದ ಆಗುವ ಸವೆತ ಅತಿ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅದು ಹರಿಯುವ ಪ್ರದೇಶದ ಇಳಿಜಾರೇ ಮುಖ್ಯಕಾರಣ. ಇದು ನದಿಯ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತ್ರಾಣವನ್ನು ಕೂಡ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ವೇಗ ಎರಡರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದಲ್ಲಿ ಸವೆತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆಯೇ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಸವೆತದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಹೋಗುವುದು. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಬತ್ತಿಹೋದ ನಿರ್ವೀರ್ಯನದಿ ಮಳೆಗಾಲದ ಪ್ರವಾಹಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ವೀರ್ಯವತ್ತಾಗಿ ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ವತಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಭಸವಾಗಿ ದುಮ್ಮಿಕ್ಕುವ ನದಿ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿ ನುಚ್ಚುನುರಿ ಮಾಡುವುದು. ಈ ಶಿಲಾಛಿದ್ರಗಳನ್ನೇ ಆಯುಧಗಳಂತೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರದ ತಳವನ್ನೂ ದಂಡೆಗಳನ್ನೂ ಕೊರೆದು ಆಳವಾದ ಕಂದರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಪಂಜಾಬಿನ ಶತದ್ರು ಕಂದರ ಈ ಬಗೆಯದು. ಇದಲ್ಲದೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಒದಗಿದಾಗ ಸಹ ನದಿ ಈ ಬಗೆಯ ಕಂದರಗಳನ್ನು ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ನಿರ್ಮಿಸುವುದುಂಟು. ಚಂಬಲ್ ಕಂದರ ಹಾಗೂ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ರಾವತಿ ನದಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಗುಡಿಕೋಟೆಯ ಕಂದರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು. ಅಮೆರಿಕದ ಕಾಲರ್ಯಾಡೋ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಗಳು ಬಲುಸುಂದರವಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕಾನ್ಯಾನ್ ಎಂಬ ಕಂದರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಟ್ಟಸವಾದ ಬಗೆ ಬಗೆ ಬಣ್ಣದ ಜಲಜ ಶಿಲಾಸ್ತರಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಹರಿಯುವ ನದಿ ಅಷ್ಟು ಗಡಸಾಗಿರದ ಮರಳು ಶಿಲಾಸ್ತರಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು 16-20 ಕಿಮೀಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಾದ 300-400 ಮೀ ಅಡಿ ಆಳವಾದ ಕಂದರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಳ 1.6 ಕಿಮೀನಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಉಂಟು. ಕಣಿವೆಯ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕಗಳು ಅನೇಕ ಕಡೆ ಬಲು ಕಡಿದಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ನದಿ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಮರಳುಶಿಲಾಸ್ತರಗಳು ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ಕಂದು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ನಿಸರ್ಗಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಸಿದೆ. ಈ ರಮ್ಯ ಕಂದರದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ಸುಮಾರು 320 ಕಿಮೀಗಳಷ್ಟಿದ್ದು ಅಗಲ ಹಲವೆಡೆ 12 ಕಿಮೀಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿದೆ.
ಜಲಪಾತಗಳು
ನದಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ಎತ್ತರದಿಂದ ರಭಸವಾಗಿ ಆಳಕ್ಕೆ ದುಮುಕುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಜಲಪಾತ. ಈ ಜಲಪಾತಗಳು ಪರ್ವತಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿರಳ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಶರಾವತಿ ನದಿ ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಯ ಬಳಿ ರಾಜ, ರಾಕೆಟ್, ರೋರರ್ ಮತ್ತು ಲೇಡಿ ಎಂದು ನಾಲ್ಕು ಕವಲುಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು ಸುಮಾರು 253 ಮೀಟರ್ ಆಳಕ್ಕೆ ದುಮುಕಿ ಸುಂದರವಾದ ಜೋಗ್ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕಾವೇರಿನದಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿವನಸಮುದ್ರದ ಬಳಿ ಗಗನಚುಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಭರಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಗೆನಕಲ್ ಬಳಿ ಜಲಪಾತ ಒಂದರಲ್ಲೂ ದುಮುಕಿ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ಉಗಾಂಡಾದೇಶದ ಜಾಂಬೆಸಿ ನದಿ ತನ್ನ ಹರಿವಿಗೆ ಅಡ್ಡಬಂದ ಬೆಸಾಲ್ಟಿನ ಲಾವಾಸ್ತರಗಳನ್ನು ಹಾಯ್ದು ಸುಮಾರು 90 ಮೀಟರ್ ಆಳಕ್ಕೆ ದುಮುಕುತ್ತದೆ. ಇದೇ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜಲಪಾತ. ಅಮೆರಿಕದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಯಾಗಾರ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಉಂಟು. ಇಲ್ಲಿ ನದಿ ಜಲಜಶಿಲಾಸ್ತರಗಳ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ದುಮುಕುತ್ತದೆ. ಇವು ಮಟ್ಟಸವಾಗಿದ್ದು ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗಡೆ ಡಾಲೊಮೈಟ್ ಶಿಲಾಸ್ತರಗಳೂ ಅವುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಜೇಡುಶಿಲಾಸ್ತರಗಳೂ ಇವೆ. ಮೇಲಿನಿಂದ ದುಮುಕುತ್ತಿರುವ ನದಿಯ ನೀರಿನ ರಭಸದಿಂದಾಗಿ ಜೇಡುಶಿಲೆ ಸವೆದು ಮೇಲಿರುವ ಡಾಲೊಮೈಟ್ ಶಿಲಾಸ್ತರಕ್ಕೆ ಆಸರೆ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನದಿಯ ಜಲಪಾತ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವುದು. ಇದೇ ಜಲಪಾತದ ಹಿಂಜರಿತ. ಅಲ್ಲದೆ ಕೆಳಕ್ಕೆ ರಭಸದಿಂದ ಬೀಳುವ ಶಿಲಾಛಿದ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ನದಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ 11 ಕಿಮೀ. ಉದ್ದದ ಕಂದರವನ್ನು ಆಂಟೇರಿಯೊ ಸರೋವರದವರೆಗೂ ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ. ಈ ಹಿಂಜರಿತದಿಂದ ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಿನ ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಜಲಪಾತ ಭಾಗ ಸುಮಾರು 120-150 ಸೆಂಮೀಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಲಪಾತ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಬಫೆಲೋ ಎಂಬಲ್ಲಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಯೋಸ್ಮೈಟ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಯೋಸ್ಮೈಟ್ ಜಲಪಾತ 435 ಮೀಟರ್ ಅಡಿ ಆಳಕ್ಕೆ ದುಮುಕಿ ಅಲ್ಲಿ ಕವಲಾಗಿ ಒಡೆದು ಮತ್ತೆ 30-35 ಮೀಟರ್ ಕೆಳಕ್ಕೆ ದುಮುಕುತ್ತದೆ. ಈ ಜಲಪಾತದ ಒಟ್ಟು ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು 780 ಮೀಟರುಗಳು. ಈ ರೀತಿ ನದಿಗಳ ತಮ್ಮ ಭೂಸವೆತದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಹಲವಾರು ನಿಸರ್ಗಸೌಂದರ್ಯದ ತಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ.
ನಾಗರಿಕತೆಗಳು
ರಾಜನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಬಗೆಬಗೆಯ ಗುಣಗಳ ವರ್ಣನೆಯಿಂದ ಹಿಮಾಚಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ನದಿಗಳ ನೀರು ಅಮೃತಸಮಾನ. ವಿಂಧ್ಯಾಚಲದ ಕೆಲವು ನದಿಗಳ ನೀರು ರೋಗಕಾರಕ ಹಾಗೂ ಹಲವು ನದಿಗಳ ನೀರು ರೋಗನಿವಾರಕ. ಕೆಲವು ನದಿಗಳ ನೀರಿನಿಂದ ತಲೆಶೂಲೆ, ಹೃದಯಶೂಲೆ, ಕುಷ್ಠ ಮತ್ತು ಆನೆಕಾಲು ರೋಗಗಳು ಬರುತ್ತವಂತೆ; ಗೋದಾವರಿಯ ನೀರು ದಾಹವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕುಷ್ಠ, ಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಲ್ಲದು. ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನರು ನದಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದರೆನ್ನುವುದು ನಿರ್ವಿವಾದ. ಆದರೂ ಅವರ ಪೀಳಿಗೆಯವರಾದ ಇಂದಿನ ನಾವು ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿರುವ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಕಷ್ಟು ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 1948ರಿಂದೀಚೆಗೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮೊದಲಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಅವುಗಳ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳು, ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಅಣೆಕಟ್ಟು ವಿದ್ಯುದಾಗಾರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ನದಿಗಳು
ಸಿಂಧೂನದಿ ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಾಂತದ ಹಿಮಾವೃತ 5,000 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಭಾರತದ 17,844 ಚಕಿಮೀ ವಿಸ್ತಾರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 709 ಕಿಮೀ ದೂರ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿಗಳು ಜೀಲಮ್, ಚೀನಾಬ್, ರಾವಿ, ಬಿಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಸಟ್ಲೆಜ್. ಸಟ್ಲೆಜ್ (ಶತದ್ರು) ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಭಾಕ್ರಾ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಬೃಹತ್ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಂಧೂ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿವೆ. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೀರು ಕಡಿಮೆ.
ಜತೆಯಲ್ಲೇ ವಿದ್ಯುದುತ್ಪಾದನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ 216.000 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿಲೊವಾಟ್ ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಳನಾಡಿನ ಜಲಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸುವ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 10,600 ಕಿಮೀ ದೂರ ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಜಹಜು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ದೋಣಿಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಲ್ಲ ಉದ್ದ 2,480 ಕಿಮೀ. ಮಧ್ಯಮ ದರ್ಜೆಯ ದೋಣಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ 3,920 ಕಿಮೀ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ನಾಡದೋಣಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ 4,200 ಕಿಮೀಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಯೋಗ್ಯವೆನಿಸಿದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ, ಗಂಡಕಿ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಮಹಾನದಿ. ಗೋದಾವರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ನರ್ಮದಾ ಮತ್ತು ತಾಪಿ ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವೆಡೆಯಿಂದ ಕೊಂಚ ದೂರ ಒಳನಾಡಿನತ್ತ ಸಂಚಾರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವೆನಿಸಿವೆ. ಕೇರಳ, ಒರಿಸ್ಸ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಡದೋಣಿಗಳ ಸಂಚಾರ ಅಧಿಕ
ಕಂಚುವಾಳ
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ರಸ್ತೆ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಗೋಂದಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. ಚೌಬೀನೆ ಕಂದು ಬೂದು ಮಿಶ್ರಿತ ಬಣ್ಣದ್ದು; ಹಗುರ ಮತ್ತು ಮೃದು. ಗೆದ್ದಲು ಮತ್ತು ಕುಟ್ಟೆ ಹುಳು ತಿಂದುಹಾಕುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ವ್ಯವಸಾಯೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಬಡವರು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟಲೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸುವರು. ಹೂವನ್ನು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಗೋಂದನ್ನು ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಬೇರು, ಕಾಂಡದ ತೊಗಟೆ ಮತ್ತು ಹೂಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇರುಗಳ ಮೇಲಿನ ತೊಗಟೆ ವಿಷಪೂರಿತವಾದದ್ದು. ಎಲೆಗಳು ದನಕರುಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರ.ವಾಹ್ಲಿ (ಬಿಳೀ ಕಂಚುವಾಳ) ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದ ಒಂದು ಭೀಷ್ಮ ಬಳ್ಳಿ. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬಳ್ಳಿಯ ನಾರನ್ನು ಹಗ್ಗವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಬೀಜಗಳು ಗೇರುಬೀಜದ ರುಚಿ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಹುರಿದು ತಿನ್ನುವುದುಂಟು. ಎಲೆ ಅಗಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತಿಂಡಿ ತಿನ್ನಲೂ ಊಟ ಮಾಡಲೂ ಗುಡಿಸಿಲ ಮೇಲ್ಛಾವಣೆಗೆ ಹೊದಿಸಲೂ ಬರುತ್ತದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಭೇದವಾದ ವೇರಿಗೇಟ (ಉಳಿಪೆ) ಎಂಬುದು ಸು. 10-15 ಮೀ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆದು ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವರು. ಗೋಂದು ಚೆರಿ ಗೋಂದಿನಂತಿದೆ. ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಬಿಳಿಯ ಹೂಬಿಡುವ ಬಾಹಿನಿಯ ಆಲ್ಪ, ಬಾ.ಕ್ಯಾಂಡಿಡ, ಬಾ.ಹುಕರಿ, ಬಾ.ಅಕ್ಯುಮಿನೇಟ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೂ ಕಗ್ಗೆಂಪು ಹೂ ಬಿಡುವ ಬಾ.ಗಾಲ್ಪಿನಿ ಪ್ರಭೇದವನ್ನೂ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದೂ ಉಂಟು.
ಒಡಿಯಾ
ಒರಿಯಾ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆ.ಒಡಿಶಾ (ಹಿಂದಿನ ಒರಿಸ್ಸಾ) ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಇದು ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಒರಿಸ್ಸಾ
ರಹಿಮತಪುರ(ಹಳ್ಳಿ)
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ/ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಲೆ
ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ, ಜಾನಪದ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕರಡಿ ಮಜಲು, ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ, ಹರಿ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ಭಜನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಆಡು(ಮೇಕೆ) ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ
References
ವರ್ಗ:ನಿರ್ಮಾಣ ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ
ತಕ್ಕಡಿ
ಇತಿಹಾಸ
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5000ರಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಷಿಯನ್ನರು ಸಮಬಾಹು ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ರಚಿಸಿದರು. ಅದರ ನಡುದಂಡದ ಮೇಲ್ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೂಲವಿತ್ತು. ದೂಲದ ಬಾಹುಗಳ (ಆಮ್ರ್ಸ್) ಎರಡು ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಗಳಿಂದ ತೂಗಹಾಕಲಾಗಿದ್ದ ಒಂದೇ ತೂಕದ ಎರಡು ತಟ್ಟೆಗಳಿದ್ದುವು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಕ್ಕಡಿಯ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂತು. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ವೇಳೆಗೆ ರೋಮನರು ನಡುದಂಡದ ತುದಿಗೆ ಒಂದು ಧಾರಕವನ್ನು (ಬ್ಯಾರಿಂಗ್) ಅಳವಡಿಸಿದರು. ಚೂರಿ ಅಲಗನ್ನು ತಕ್ಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೂಢಿಗೆ ಬಂತು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ನಿಖರವಾದ ತಕ್ಕಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ನಾಜೂಕಾಗಿರುವ ಹಾಗೂ ವಸ್ತುಗಳ ತೂಕವನ್ನು ದಶಮಾಂಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅಳೆಯುವಂಥ ತಕ್ಕಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದ ರಚನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿರುವ ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ತೂಕ ಮತ್ತು ಅಳತೆಗಳ ಸವಿವರ ಚರ್ಚೆಗೆಂದೇ ಮೀಸಲಾದ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣ ಉಂಟು. ತೂಕಸಾಧನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ
ಆದರ್ಶ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತುಲಾಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರತೆ, ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಿಲೊಗ್ರಾಮ್ ತೂಕವಿದ್ದಾಗ. ಸಾಪೇಕ್ಷ ನಿಖರತೆ ಒಂದು ಕಿಲೊಗ್ರಾಮಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ತೂಕಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವಿನ ರಾಶಿ ನಿಯತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನಿಖರವಾಗಿ ತೂಕವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ.
ತೂಕದ ಬಟ್ಟುಗಳು
ತಕ್ಕಡಿಯ ಆಂದೋಳನ ಕಾಲವನ್ನು ದಂಡದ ಬಾಹುಗಳ ಉದ್ದ, ಹೊರೆಗಳ (ಲೋಡ್) ರಾಶಿ, ದಂಡದ ರಾಶಿ ಮತ್ತು ದಂಡದ ಜಡತ್ವದ ಭ್ರಮಣಾಂಕ (ಮೊಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಇನರ್ಷಿಯ) ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಬಾಹುಗಳು ಉದ್ದವಾದಂತೆ ಮತ್ತು ತಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಂದೋಳನಾವಧಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ವರ್ಗ ಮೂಲಕ್ಕೆ ವ್ಯಸ್ತಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು. ತಕ್ಕಡಿ ದಂಡಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದೃಢವಾದ ಪುಟಿತ ಗುಣ, ಅಧಿಕ ಗ್ರಾಹ್ಯೋಷ್ಣ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಾಹಕತ್ವ ಗುಣಾಂಕ ಇರುವ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕೋಚನ ಗುಣಾಂಕ ಇರುವ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ರಚಿಸಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಮಿಶ್ರಲೋಹದಿಂದ ದಂಡಗಳನ್ನು ಮಾಡುವರು. ಇದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರಗಳ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳು ಉತ್ತಮ.
ಸರಪಳಿ ತಕ್ಕಡಿಗಳು
ಕಾಣಿ ತಕ್ಕಡಿಗಳ ಬಳಕೆ ಇಂದು ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತೂಕದ ಶೀಘ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಅಗತ್ಯ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸರಪಳಿ ತಕ್ಕಡಿಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಸ್ವಯಂಮಾಪಕ ತಕ್ಕಡಿಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಸರಪಳಿ ತಕ್ಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ್‍ಗಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಕಾಣಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ದೂಲ ಒಂದು ಕೊನೆಗೆ ತಗಲಿಸಿರುವ ಸರಪಳಿಯ ನೆರವಿನಿಂದ ತೂಕ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಸರಪಳಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಕೊನೆ ಮೇಲಕ್ಕೂ ಕೆಳಕ್ಕೂ ತೆನೆಯಬಲ್ಲ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿದೆ. ಆಧಾರದ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸರಪಳಿಯ ತೂಕ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಸರಪಳಿ ತೂಕದ ಬಟ್ಟಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ದೊರಕುವ ತೂಕ 0.1mg. ಸರಪಳಿಯ ಕಾಣಿಯನ್ನು ಮಾನಕದ ಮೇಲೆ ಮಡಗಿರುವುದರಿಂದ ಸರಪಳಿಯ ತೂಕವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯ. ಮಾನಕದ ಒಡನಿರುವ ವರ್ನಿಯರ್ ಸಲಕರಣೆಯಿಂದ ತೂಕವನ್ನು 0.1mg ನಿಖರತೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಶೋಧಿಸಬಹುದು.
ಯಶ್(ನಟ)
ಯಶ್ (ನವೀನ್ ಕುಮಾರ್ ಗೌಡ ಜನ್ಮ ಹೆಸರು) ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಅವರು ರಂಗಕಲೆ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಸೋಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಶಾರ್ಜ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್
ಭೂಶಾಖದ ಶಕ್ತಿ
ಪರಿಸರೀಯ ಪ್ರಭಾವ
ಕರಗಿಹೋಗಿರುವ ಅನಿಲಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಭೂಶಾಖದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುವ ಬಿಸಿನೀರು ಪಾದರಸ, ಆರ್ಸೆನಿಕ್‌, ಬೋರಾನ್‌, ಆಂಟಿಮನಿ, ಮತ್ತು ಲವಣದಂಥ ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಕರಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ನೀರು ತಣ್ಣಗಾದಂತೆ ದ್ರಾವಣದಿಂದ ಆಚೆ ಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ವೇಳೆ ಇವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರೀಯ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಶಾಖದ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮರಳಿ ಭೂಮಿಗೆ ಒಳಹೊಗಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಪಾಠವು, ಈ ಪರಿಸರೀಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದರ ಪಾರ್ಶ್ವ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ
`
ಪಂಜಾಬಿ
ಇತಿಹಾಸ
ಪಂಜಾಬಿಯ ಸೂಫಿ ಕಾವ್ಯ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದುರಂತ ಪ್ರೇಮದ ಪ್ರಕಾರವಾದ ಪಂಜಾಬಿ ಕಿಸ್ಸಾ ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ. ಭಾರತೀಯ, ಪರ್ಶಿಯಾದ, ಕುರಾನಿನ ಮೂಲಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಈ ಪ್ರಕಾರದ ವಾರಿಸ್ ಶಾನ (೧೮೦೨-೧೮೯೨) ಹಿರ್ ರಾಂಝ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಪಂಜಾಬಿ
ಪ್ರಮಾಣಕ ಪಂಜಾಬಿಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಳವೈ ಪಂಜಾಬಿಯ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣಕ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಮುಖಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರ್ಶಿಯಾದ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ರೂಪ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡೆ ಲಿಪಿ ಗುರುಮುಖಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಾದ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೇವನಾಗರಿ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬರೆಯುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಪ್ರಬುದ್ಧ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವು 6x10 14 ವ್ಯಾಟ್‌ಗಳ ದರದಲ್ಲಿ ಶಾಖವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಹುದು. ತೆರೆದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಗಳು, ಭಾರೀ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗಾಟವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಡಗುಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅದರ ಅಂಗೀಕಾರದ ನಂತರ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವು ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತಂಪಾದ ಸ್ಥಿತಿಯು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನಂತರದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ೨೦೦೫ ರ ಡೆನ್ನಿಸ್ ಚಂಡಮಾರುತವು ಅದರ ಹಿಂದೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರನ್ನು ಬೀಸಿತು. ಎಮಿಲಿ ಚಂಡಮಾರುತದ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು, ಅದು ಅದನ್ನು ನಿಕಟವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿತು. ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಮಧ್ಯ-ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಚಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಖದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಶಾಖ ಸಾಗಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಶಾಖವು ಧ್ರುವಗಳೆಡೆಗೆ (ಇತರ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಮೂಲಕ) ಚಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಸಹನೀಯವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಕರಾವಳಿ ರೇಖೆಗಳು
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ಮರಳುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣಗಳು, ಶೆಲ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಸವೆಸುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ತೀರದ ಬಂಡೆಗಳ ಸಮೀಪವಿರುವ ಹವಳಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಡೆಟ್ರಿಟಸ್ ಅನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ, ಇದು ದಡದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ರೋಲಿಂಗ್ ತರಂಗದಲ್ಲಿ, ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಖಗೋಳ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಮೇಲಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಂತೆ. ಮರಳು, ಶೆಲ್ ಮತ್ತು ಹವಳ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರತಿ ತೀವ್ರ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತ (ಅಂದರೆ ವರ್ಗ ಸಫಿರ್-ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ೪–೫) ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ (ಸುಮಾರು ೫,೦೦೦) ಕೊನೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಈಶಾನ್ಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ದಾಟಿದೆ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ಕರಾವಳಿ ಭೂದೃಶ್ಯದೊಳಗೆ ಇಂತಹ ರೇಖೆಗಳನ್ನು 'ಸ್ಥಳೀಯಗೊಳಿಸಿದೆ', ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ರೇಖೆಗಳ ಸರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ೩,೦೦೦-೫,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಭೂರೂಪಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳು ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಜ಼ರ್ದಾ
ಜ಼ರ್ದಾ ಬೇಯಿಸಿದ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿ ಅನ್ನದ ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದ್ದು (ಕಿತ್ತಳೆ) ಆಹಾರ ಬಣ್ಣ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಏಲಕ್ಕಿ, ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕೇಸರಿ, ಪಿಸ್ತಾ ಅಥವಾ ಬಾದಾಮಿ ಸೇರಿಸಿ ರುಚಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜ಼ರ್ದಾ ಹೆಸರು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಶಬ್ದ 'ಜ಼ರ್ದ್' ದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ 'ಹಳದಿ' ಏಕೆಂದರೆ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ ಆಹಾರ ಬಣ್ಣವು ಅದಕ್ಕೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಜ಼ರ್ದಾವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟದ ನಂತರ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಜ಼ರ್ದಾ ಮದುವೆಗಳಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆಗಿದೆ.
ಸ್ಕಂದಮಾತಾ
ಧ್ಯಾನ ಮಂತ್ರ
सिंहासनगता नित्यं पद्माश्रितकरद्वया. शुभदास्तु सदा देवी स्कन्दमाता यशस्विनी ಸಿಂಹಸಂಗತಾ ನಿತ್ಯಂ ಪದ್ಮಶ್ರಿತ್ಕರದ್ವ್ಯಾ, ಶುಭದಸ್ತು ಸದಾ ದೇವೀ ಸ್ಕಂದಮಾತಾ ಯಶಸ್ವಿನೀ ॥
ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನ
ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ
ಮೊದಮೊದಲು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಭಾಷಾಭ್ಯಾಸ ತಳಹದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಾಂತರದಿಂದ ಅದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಆವರಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅದೇ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞೆ ಎನಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಉದ್ದೇಶ. ಭಾಷಾಭ್ಯಾಸದ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಿತಿ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ತುಲನೆ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ತುಲನೆ ಬಂದೊಡನೆ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ರೀತಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಕೇವಲ ಭಿನ್ನ ಕಾಲ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನವೇ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಭಾಗ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಕಾಲದ ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಉದ್ದೇಶ. ಭಾಷಾಭ್ಯಾಸದ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಿತಿ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ತುಲನೆ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ತುಲನೆ ಬಂದೊಡನೆ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ರೀತಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಭಾಷೆಯ ಕೇವಲ ಭಿನ್ನ ಕಾಲ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನವೇ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಭಾಗ.
ಕಂಬಳಿಹುಳು
ಕಂಬಳಿಹುಳು ಪತಂಗ ಮತ್ತು ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ಡಿಂಭಸ್ಥಿತಿ. ಲೆಪಿಡಾಪ್ಟರಗಣದ ಕೀಟಗಳ ಲಾರ್ವಗಳು.ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು. ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕ ಜೀವಿಗಳಾದ ಇವುಗಳು ಕೃಷಿ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದುಂಟು.
ನುಡಿಗಟ್ಟು
ನುಡಿಗಟ್ಟು ಒಂದು ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವ ಜನ ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯೋಪಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ತಾವು ಹೇಳಿರದ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಕೇಳಿರದ ಎಷ್ಟೋ ಹೊಸ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಶಕ್ತರು. ಆದರೂ, ಆ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳುವವನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮಾತಿನ ಸಂದರ್ಭ ಮತ್ತು ಆ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಭೂತವಾದ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಮಾತಾಡುವವನಿಗೂ ಕೇಳುವವನಿಗೂ ಇರುವ ಅನುಭವ ಸಾಮ್ಯದಿಂದ-ಹಿಂದೆ ಹೇಳದ, ಕೇಳದ ಮಾತುಗಳ ಅರ್ಥ ವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇರುವ ಮೂಲಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನೇ ಉಪಯೋಗಿಸಿ-ಒಂದು ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಇರುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು-ಒಂದು ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವ ಜನ ಶಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಂಥ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳೆಂದು (ಈಡಿಯಮ್ಸ್) ಗುರುತಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಕನ್ನಡದ ಪೂರ್ವ ಕವಿಗಳು ಇದನ್ನೇ ದೇಸೆ, ದೇಶಿ ಎಂದೆಲ್ಲ ಕರೆದಿರುವುದು.
ಅನಿತಾ ರತ್ನಂ
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಅನಿತಾ ರತ್ನಂ ರವರು ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ, ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ನಂತರ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ ಮೂಲದ ನೃತ್ಯಗಾರ-ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾದ ಹರಿ ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಜಾಯ್ಸ್ ಸೊಹೊ ದಲ್ಲಿ "ಸೆವೆನ್ ಗ್ರೇಸಸ್" ಎಂಬ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಅನಿತಾರವರು ಕಂಡುಕೊಂಡೈನ್ ಕಂಡುಕೊಂಡೈನ್(೨೦೦೦) ಮತ್ತು ಬಾಯ್ಸ್(೨೦೦೩) ನಂತಹ ಕೆಲವು ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯದ ವಿಶ್ವಕೋಶವಾದ 'ನರ್ತಕಿ'ಯ ಸಂಪಾದಕರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾಶಕರು.ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಸ್ ನಲ್ಲಿನ ನಾಟಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕುರಿತು 'ನಾಟ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಪೂನಮ್ ಯಾದವ್
ಪೂನಮ್ ಯಾದವ್, ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮಾನ್ ಹಾಗು ಬಲಗೈ ಲೆಗ್ ಬ್ರೇಕ್ ಬೌಲರ್. ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗು ರೈಲ್ವೇಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಆಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಪೂನಮ್ ಯಾದವ್ ದೇಶೀ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗು ರೈಲ್ವೇಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೌಲರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ
ಫೇರಿ ಟೆಲ್ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೌಖಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಕಥೆಗಳು ದೊರಕಿರುವುದರಿಂದ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವುದು ಬಹಳ ಕಠಿಣವಾದ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ ಅಥವಾ ವರ್ಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸದೆ ಹೋದರೂ, ಸಾಹಿತ್ಯಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಕೃತಿಗಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರದಿಂದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ "ಫೇರಿ ಟೆಲ್" ಎಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟವರು ಮ್ಯಾಡಮ್ ಡಿ'ಆಲ್ನಾಯ್ (Madame d'Aulnoy)ಎಂಬುವರು. ಇಂದು ಕಂಡು ಬರುವ ಅನೇಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ನೂರಾರು ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಆಯಾ ದೇಶಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಕಾರದ ಕಥೆಗಳಾಗಿ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ನಡುವೆ ರವಾನೆ
"ಫಿನ್ನಿಶ್" ಅಥವಾ ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ (ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ-ಭೌಗೋಳಿಕ) ವಿಚಾರವಾದಿಗಳ ಸಮೂಹವೊಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲದ್ದೆಂದು ಸಾರಲು, ಅಪೂರ್ಣ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್‌ರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪೆರಾಲ್ಟ್‌ರ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ನೋಡಿದಾಗ ತಿಳಿಯುವುದೇನೆಂದರೆ, ಕೆಲವು ಸಲ ಪ್ರಭಾವವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕಾಲಗಳ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಉಂಟಾದ ಪ್ರಭಾವವು ತುಂಬಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಿಟಲ್ ಬ್ರಾಯರ್-ರೋಜ್ ಎಂಬ ಕಥೆಯು ಪೆರಾಲ್ಟ್ ರ ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಬ್ಯೂಟಿ  ಕಥೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಿಮ್‌ರ ಕಥೆಗಳು ಜರ್ಮನಿಯ ಏಕ ಮಾತ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೂಪಾಂತರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇದೇರೀತಿ,ಲಿಟಲ್ ರೆಡ್ ರೈಡಿಂಗ್ ಹುಡ್‌ನ ಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೆರಾಲ್ಟ್ಸ್ ಕಥೆಯ ಆರಂಭ ಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ನಿಕಟ ಹೊಂದಿಕೆಯು ಪ್ರಭಾವದತ್ತ ಬೆಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ(ಬಹುಶಃ ದಿ ವುಲ್ಫ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಸೆವೆನ್ ಯಂಗ್ ಕಿಡ್ಸ್‌ನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿರಬಹುದು).
ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕಥೆಗಳ ನಂಟು
right|250px|thumb|ಕಟ್ಲರಿ, ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ.ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳು: ಸ್ನೋ ವೈಟ್, ಲಿಟಲ್ ರೆಡ್ ರೈಡಿಂಗ್ ಹುಡ್, ಹ್ಯಾನ್ಸೆಲ್ ಅಂಡ್ ಗ್ರೆಟೆಲ್ ಮೇಡಮ್ ಡಿ ಅಲ್‌ನಾಯ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಿಸಿಯ್ಯೂಸಸ್(ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಶೈಲಿ)ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರೌಢವಯಸ್ಕರಿಗೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರೂ, ಆಳುಗಳು ಅಥವಾ ಕೆಳ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಳುವ ಕಥೆಗಳೇ ಅವಕ್ಕೆ ಮೂಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲದ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ,ಕೌಂಟೆಸ್‌ಗೆ ಗೊತ್ತಾದ ವರನು ಅಂತಹ ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದಾಗ, ತಾನು ಮಗುವಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಾಗಿ ಕೌಂಟೆಸ್ ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿದೆ. ನಂತರ ಬರುವ ಪ್ರಿಶಸಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜಿಯಾನ್-ಮೇರಿ ಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಡಿ ಬೆಮಾಂಟ್ ಅವರು ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಬ್ಯೂಟಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಬೀಸ್ಟ್  ಎಂಬ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಆ ಕಥೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೂರುಗಳ ಬಂದ ನಂತರ, ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗ್ರಿಮ್ ತಮ್ಮ ಕಥಾ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹೌಸ್ ಹೋಲ್ಡ್ ಟೇಲ್ಸ್  ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬರೆದರು.
ಚಲನಚಿತ್ರ
ಡಿಸ್ನಿಯ ನಂತರದ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ರೌ ಮರುನಿರೂಪಣೆ ವಾಸಿಲಿಸ್ಸಾ ದಿ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್, ರಷ್ಯಾದ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಯಾರಿಸಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್‌ನ ಸೋವಿಯತ್ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಇತರರು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮಕಾಲೀನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೊಸ ಕಥೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಲ್ಯಾಬಿರಿಂತ್, ಮೈ ನೇಬರ್ ತೊಟೋರೋ, ಮಿಷೆಲ್ ಅಸೆಲಾಟ್ ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಪಿಲಿ ನ'ಎವರ್ ಆಫ್ಟರ್.
ಮಕ್ಕಳ ಕಥೆಗಳು (ಕಾಮಿಕ್ಸ್) ಮತ್ತು ಎನಿಮೆಟೆಡ್ ಟಿ. ವಿ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾದ ದಿ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಮ್ಯಾನ್, ರೆವಲ್ಯುಶನರಿ ಗರ್ಲ್ ಯುಟೆನಾ , ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಟುಟು , ಫೆಬಲ್ಸ್  ಮತ್ತು ಮೇರ್  ಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡವು. ಆದರೆ ಉದ್ದದ ಕಥೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ,ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಫೇರಿ ಟೇಲ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
right|thumb|350px|ವಾರ್ವಿಕ್ ಗೊಬಲ್ ಬರೆದ ಚಿತ್ರ ಬ್ಯೂಟಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಬೀಸ್ಟ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳು ಒಂದೇ ತರಹದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಎರಡು ವರ್ಗೀಕರಣಗಳೆಂದರೆ ಆಂಟಿ ಆರ್ನೆಯದ್ದು. ಸ್ಟಿತ್ ಥಾಂಪ್ಸನ್ ಆರ್ನೆ-ಥಾಮ್ಸನ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪ್ರಾಪ್ (/0)ರ ಮಾರ್ಫಲಜಿ ಆಫ್ ದಿ ಫೋಕ್ ಟೇಲ್.
ಸತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಜೈನ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಅಗರು ಶುಂಠಿ ಗಿಡ
ಅಗರು ಶುಂಠಿ ಗಿಡ ಕಾಡು ಶುಂಠಿ ವರ್ಗದ ಒಂದು ಸಸ್ಯ. ಶುಂಠಿಯಂತಹುದೆ ಗೆಡ್ದೆ, ಲಾವಂಚದ ಗಿಡದ ಎಲೆಯಂತಹ ಎಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಿಡವು ಶುಂಠಿ, ಕರ್ಪೂರದಂತೆ ಪರಿಮಳ ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಾರ್ಗರೀನ್‌(ಕೃತಕ ಬೆಣ್ಣೆ)
ಇತಿಹಾಸ
ಮಾರ್ಗರೀನ್‌ 1813ರಲ್ಲಿ ಮೈಕೆಲ್ ಯುಜೀನ್ ಚೆವ್ರಿಯಲ್‌ ಮಾರ್ಗರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. (ಇದನ್ನು ಕೊಬ್ಬಿನಾಮ್ಲದ ಮುತ್ತಿನಂಥ ಜೋಡಣೆಯ ನಂತರ ಗ್ರೀಕ್‌ನ μαργαρίς, -ρῖτης ಅಥವಾ μάργαρον (margarís, -îtēs / márgaron)ನಿಂದ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಮುತ್ತು-ಸಿಂಪಿ(ಮಳಿ) ಅಥವಾ ಮುತ್ತು ). ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಓಲೀಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಸ್ಟಿಯರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಂತೆ ಮಾರ್ಗರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನೂ, ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಬ್ಬುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮೂರು ಕೊಬ್ಬಿನಾಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. 1853ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ನ ರಚನಾ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಹೈನ್ರಿಕ್ ಹೈಂಟ್ಜ್‌, ಮಾರ್ಗರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸ್ಟಿಯರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ತಿಳಿದಿರದಿದ್ದ ತಾಳೆ ಆಮ್ಲ(ಪಾಲ್ಮಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ)ದ ಸಂಯುಕ್ತವೆಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದನು.
ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಹಳದಿ ಮಾರ್ಗರೀನ್‌ಅನ್ನು ಖರೀಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಖರೀದಿಸಿದವರು ಅದರ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಕಳ್ಳವ್ಯಾಪಾರದ ಬಣ್ಣಯುಕ್ತ-ಮಾರ್ಗರೀನ್‌ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ತಯಾರಕರು ಆಹಾರಕ್ಕೆ-ಬಣ್ಣನೀಡುವ ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರು ವಿತರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಮಾರ್ಗರೀನ್‌ಗೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬೆರೆಸಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೂ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದವು: ಮಾರ್ಗರೀನ್‌ ಬಣ್ಣದ ಮೇಲಿನ 1902ರ ನಿಷೇಧಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, U.S.ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು 120 ದಶಲಕ್ಷದಿಂದ 48 ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್‌ಗಳಷ್ಟು (60,000ರಿಂದ 24,000 ಟನ್‌ಗಳು) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದವು. ಆದರೆ 1910ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.
ತಯಾರಿಕೆ
ಆಧುನಿಕ ಮಾರ್ಗರೀನ್‌ಗಳನ್ನು, ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಸಸ್ಯದ ಕೊಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಕೆನೆ ತೆಗೆದ ಹಾಲು, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಎಮಲ್ಸಿಕಾರಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಣ್ಣೆಯಂತೆ ಮಾರ್ಗರೀನ್‌ ಸುಮಾರು 80%ನಷ್ಟು ಕೊಬ್ಬು, 20%ನಷ್ಟು ನೀರು ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು, ವಾಸನೆ, ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. A ಜೀವಸತ್ವದೊಂದಿಗೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ D ಜೀವಸತ್ವದೊಂದಿಗೆ, ಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮಾರ್ಗರೀನ್‌ ಮಾನವನ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸರಿದೂಗುತ್ತದೆ. ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬೀಜಗಳಿಂದ ತೆಗೆದು, ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಹೈಡ್ರೋಜನೀಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಕೃತಕ ಕ್ಯಾರಟೀನ್‌‌ ಅಥವಾ ಅನ್ಯಾಟೊನಿಂದ ಬಣ್ಣ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವಾಸ್ಥೆಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕೆನೆ ತೆಗೆದ ಹಾಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲು ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೆಸಿತಿನ್‌ನಂತಹ ಎಮಲ್ಸಿಕಾರಕಗಳು ನೀರಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಮವಾಗಿ ಹರಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಕಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಎಮಲ್ಷನ್‌ಅನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಿ, ಹದವಾಗಿ ಕಲಸಿ, ನಂತರ ತಂಪುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೃದು ಟಬ್ ಮಾರ್ಗರೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾರ್ಗರೀನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹೈಡ್ರೋಜನೀಕರಿಸಿದ, ಹೆಚ್ಚು ದ್ರವೀಯ, ಎಣ್ಣೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊಬ್ಬಿನ ಪ್ರಮಾಣ
ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾರ್ಗರೀನ್‌ನ (80% ಕೊಬ್ಬು) ಕಾರ್ಯಗಳು ಅವುಗಳ ಶಕ್ತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ-ಕೊಬ್ಬಿನ ಮಾರ್ಗರೀನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ರೆಡ್‌ಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ.
ಆಕರ ಕೋಶ
ಉಲ್ಲೇಖ
?? ವರ್ಗ:ಅಂಗಗಳು ವರ್ಗ:ಜೀವಕೋಶ
ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾಂಬ ದೇವಾಲಯ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಒಡಿಯೂರು ಶ್ರೀ ಗುರುದೇವದತ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಮ್
ಗರ್ಭಗುಡಿ
ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಗೋಪುರವು ೩೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ.ವಿಶೇಷವಾದ ಪದ್ಮಪೀಠದಿಂದ ಗೋಪುರವು ಮೇಲೇರಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಾರೈಕುಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ಹೊಯ್ಸಳರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯ ವೇಸರಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಪ್ರಾಸಾದವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಖ್ಯಾತ ಸ್ಥಪತಿ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿಯವರುನಿರ್ಮಾಣದ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದವರು.(ಆಂಜನೇಯನ ವಿಗ್ರಹವೂ ಇವರ ಕೊಡುಗೆಯೇ.)
ಸಮಾಜಮುಖೀ ಕಾರ್ಯಗಳು
“ ಸಂಸ್ಕಾರ ಪ್ರಜ್ಞಾ ದೀಪಿಕಾ ” ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಲವಾರು. ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಸಂಕಲ್ಪ ಅಭಿಯಾನದ ಮೂಲಕ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ೮೪ ಗ್ರಾಮಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದುಲಕ್ಷ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಉಚಿತ ವಿತರಣೆ ನಡೆದಿದೆ. ಯೋಗ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಮನೆಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಉತ್ತಮಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀ ಗುರುದೇವ ಸಂಸ್ಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಶ್ರೀ ಗುರುದೇವ ಪ್ರಕಾಶನ
thumb|ಫುಸ್ತಕ ಬಿಡುಗಡೆ ದತ್ತ ತತ್ವ ಪ್ರಚಾರ- ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಸಂಸ್ಥೆ ದತ್ತ ತತ್ವ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಚಾರ ಸಮಿತಿ. ಇದರ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಶ್ರೀ ಗುರುದೇವ ಪ್ರಕಾಶನ. ಗುರುದೇವ ಭಜನಾಮೃತ, ಅವಧೂತನ ಅಂತರಂಗ, ಅವಧೂತಾಮೃತ, ಗುರುಗೀತಾ, ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿ, ಶ್ರೀ ಗುರುಚರಿತಾಮೃತ ಮೊದಲಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಗಳ ಮುದ್ರಣ, ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಮೂಲಕ ಗುರುತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಚುರಗೊಳಿಸುವುದು ಪ್ರಧಾನ ಉದ್ದೇಶ. ದ್ವೈಮಾಸಿಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ “ದತ್ತ ಪ್ರಕಾಶ” ಇದರ ಕೊಡುಗೆ.
ತಿರುಪ್ಪೂರು
ಇತಿಹಾಸ
ತಿರುಪ್ಪೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ನಿಟ್‌ಸಿಟಿ, ಕಾಟನ್ ಸಿಟಿ, ಎನ್ನುವ ಹೆಸುರಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಇದು ಭಾರತದ ಜವಳಿ ನಗರ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಕೂಡ ಹೌದು.
ಜನಸಾಂದ್ರತೆ
ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ (ಸೆನ್ಸಸ್), ಪ್ರಕಾರ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಸುಮಾರು 346,551 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು 52% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು 48% ಇದ್ದಾರೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು 76% ಇದ್ದು,ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಸರಾಸರಿಯಾದ 59.5% ಗಿಂತ ಜಾಸ್ತಿಯಿದೆ; ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ: 82% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತೆ: 69% ಇದೆ. ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 10% ಜನ ಆರು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಡೆ ಇದ್ದಾರೆ.
ತಿರುಪ್ಪೂರಿನ ಉಪನಗರ(ಸಬ್‌-ಅರ್ಬನ್‌) ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಇದು ತೃತೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 2011ರ ವೇಳೆಗೆ ತಿರುಪ್ಪೂರು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ನಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಯೋಚನೆಯಿದೆ.
ಪ್ರವಾಸ ತಾಣಗಳು
ತಿರುಪ್ಪೂರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿರುವ ನಗರ, ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ತಾಣಗಳ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ ತಿರುಪ್ಪೂರನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮನರಂಜನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. ತಮಿಳನಾಡಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ತಿರುಪ್ಪೂರಿನಿಂದ ಕೇವಲ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಯ ಪ್ರಯಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು: ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್, ಊಟಿ, ಕೂನೂರ್, ಪೊಲ್ಲಾಚಿ, ಕೊವೈ ಕುಟ್ರಾಲಂ, ವೈದೇಹಿ ಜಲಪಾತ(ಫಾಲ್ಸ್), ಟಾಪ್‌ಸ್ಲಿಪ್, ನೆಲಿಯಂಪಟ್ಟಿ, ವಾಳಪಾರೈ, ಕೊಥಗಿರಿ ಮತ್ತು ಪಳನಿ.
ಕೇಕೇಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ರಾಜ ಸಹಸ್ರಚಿತ್ಯ
ಸಹಸ್ರಚಿತ್ಯ ಎಂಬ ಕೇಕಯರ ದೊರೆ ಇದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನು ಕುರು ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸಮಕಾಲೀನನಾಗಿದ್ದ ರಾಜ ಸತಾಯುಪನ ಅಜ್ಜ. ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಮಗನಿಗೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ರಾಜ ಸಹಸ್ರಚಿತ್ಯ ಕಾಡಿಗೆ ನಿವೃತ್ತನಾದ. (೧೫,೨೦)
ರಾಜ ಸತ್ಯಯೂಪ
ಸತಾಯುಪ ಕೇಕಯರ ಮಹಾರಾಜ. ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ವಹಿಸಿ ಅವನು ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದನು. ಕುರು ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ವಿಜಯಶಾಲಿ ಪಾಂಡವ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಕುರು ರಾಜಧಾನಿ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅವರು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು. ಆಗ ಸತಾಯುಪನು ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಅವನೊಂದಿಗೆ, ನಂತರದವರು ವ್ಯಾಸರ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ತೆರಳಿದರು. ವ್ಯಾಸನ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಕಾಡಿನ ಜೀವನ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಅವರು ಸತಾಯುಪದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಉನ್ನತ ಆತ್ಮವುಳ್ಳ ಸತಾಯುಪನು ವ್ಯಾಸನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ವಿಧಾನದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು. (೧೫,೧೯)
ಕೇಕಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲ
ಇದೇ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ವಾಯು ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣದಂತಹ ಇತರ ಪುರಾಣ ಗ್ರಂಥಗಳು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅನುದಿಂದ ಪಡೆದ ಅನವಾಸ್, ಋಗ್ವೇದ ಕಾಲದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಇರಾನಿಯನ್ನರಿಗೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಾಣಿನಿಯ ಅಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಕೆಗಳು
ಪಾಣಿನಿ ತನ್ನ ಅಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಕೇಯರು ಅಥವಾ ಕೇಕಯರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಾಹಿಕ ದೇಶದ ಭಾಗವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಾಹಿಕ ಭೂಮಿಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಇತರ ಮೂರು ದೇಶಗಳೆಂದರೆ ಮದ್ರಾ, ಉಸಿನಾರಾ ಮತ್ತು ಸವಾಸ ಭೂಮಿ.
ಗುಂಡು
ಆಧುನಿಕ ಬುಲೆಟ್
1882ರಲ್ಲಿ ಬುಲೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಯಾಯಿತು, ಥುನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಿಸ್ ಆರ್ಮಿಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮೇಜರ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ರುಬಿನ್ ತಾಮ್ರದ ಜಾಕೆಟನ್ನೊಳಗೊಂಡ- ತಾಮ್ರದ ಜಾಕೇಟ್‌ನೊಳಗೆ ಸೀಸದ ಒಳಭಾಗವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಬುಲೆಟ್‌ನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಇದೂ ಸಹ ಚಿಕ್ಕ ನಾಳ(7.5ಮಿಮಿ ಮತ್ತು 8ಮಿಮಿ) ಮತ್ತು ಅಗ್ರಗಾಮಿಯಾದ 8ಮಿಮಿಯ "ಲೆಬಲ್ ಬುಲೆಟ್"ನ್ನು ಹೊಗೆರಹಿತ ಪುಡಿಯಾದ ಅಮೋನಿಯಮ್‌ನ್ನು Mle 1886 ಲೇಬಲ್ ಬಂದೂಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಹಾಗೂ ನಿಷೇಧಗಳು
1983ರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್ IIIಯಲ್ಲಿ ಜಿನೆವಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಅನುಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೋಟಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗುಂಡಿನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪಗಳು
ಎಂಕೆ - ಸಿಯೆರಾ ಮ್ಯಾಚ್‍ಕಿಂಗ್
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೭ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೭ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಪ್ರಾಗ್
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
{{Infobox ಊರು | name                       = ಪ್ರಾಗ್ | native_name                = ಪ್ರಾಹ | motto                      = {{lang|la|Praga Caput Rei publicae}} ವರ್ಗ:ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳು ವರ್ಗ:ಚೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು
ಎಚ್.ಆರ್. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ರಾವ್
ಕೃತಿಗಳನ್ನು
ವರ್ಗ:ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು
ಕದ್ರಿ ಉದ್ಯಾನವನ
ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ ಕದ್ರಿ ಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ (ಇದರರ್ಥ "ಬೆಟ್ಟ"). ಇದು ಮಂಗಳೂರಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವು ಸಂಗೀತ ಕಾರಂಜಿ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕರವಾಲಿ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ರಾಮಫಲ
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದರ ಹಣ್ಣು ರುಚಿಕರ. ಒಳ್ಳೆಯ ಬೇಡಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಸಿ ವಿಟಮಿನ್‌, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಫಾಸ್ಪರಸ್‌, ಪೊಟಾಷಿಯಂ, ಮೆಗ್ನೇಷಿಯಂಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ರಾಮಫಲದ ತಿರುಳಿನ ರಸ ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ. ಇದರ ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕವಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇಂಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ
ಅವಿಭಜಿತ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಬಿಎಲ್‌ಡಿಇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶ್ರೇಯೋಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದ ಬಂಥನಾಳದ ಸಂಗನಬಸವ ಶಿವಯೋಗಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಲಚ್ಯಾಣದ ಕಮರಿಮಠದ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ ಮಹಾರಾಜರು ನೆಲೆಸಿದ ನೆಲೆವೀಡು.
ಶತ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರ ಸಾಲೋಟಗಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯ. ಸಾಧು–ಸಂತರು ಜನ್ಮ ತಾಳಿದ ಸುಕ್ಷೇತ್ರ. ಶಿಲಾಯುಗ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಇತಿಹಾಸ. ಪುರಾತನ ಸ್ಥಳ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಖ್ಯಾತ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಟಾಲೆಮಿ ರಚಿತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಯುಜೆನ್ ಪೌಲ್ ವಿಗ್ನರ್
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮಣಿಕಾಂತ್ ಕದ್ರಿ
ಮಣಿಕಾಂತ್ ಕದ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಕೋರ್, ಧ್ವನಿಪಥ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ. ಇವರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ತುಳು, ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಪೌರಾಣಿಕ ಸ್ಯಾಕ್ಸೋಫೊನಿಸ್ಟ್ ಕದ್ರಿ ಗೋಪಾಲ್ನಾಥ್ ಅವರ ಪುತ್ರ.
ನೀನಾ ಸಿಬಲ್
ಬರೆವಣಿಗೆ
ಅವರ ೧೯೯೮ ರ ಕಾದಂಬರಿ, ದಿ ಡಾಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್, ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹುಡುಗಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಿಬಲ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕನು ಹಿಂದಿನ ಕೃತಿಗಳ ಭರವಸೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದುಕಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾಲಾಹಲ
ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಅವರಿಗೆ ಮೋಸಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ನಂತರ ಇವು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ಕೈ ಸೇರಿದವು. ಆದರೆ ಅಮೃತ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಹಾಲಾಹಲವು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಗಾಯಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ವಿಷವು ಹೊರಸೂಸಿದ ಮಾರಕ ಧೂಮವನ್ನು ಯಾರೂ ಕೂಡ ಸಹಿಸಲಾಗದ್ದರಿಂದ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಇಬ್ಬರೂ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಿಂದ ಕುಸಿದು ಬೀಳುವುದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿ ಓಡಿದರು, ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಳಿ ಕಳಿಸಿದನು. ವಿಷ್ಣುವು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಕೇವಲ ಶಿವನು ಮಾತ್ರ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಲ್ಲನು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದನು. ಹಾಗಾಗಿ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಕೈಲಾಸಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸಹಾಯಮಾಡುವಂತೆ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಶಿವನು ವಿಷವನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕುಡಿದನು. ಅವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಪಾರ್ವತಿಯು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ವಿಷವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತನ್ನ ಪತಿಯ ಕತ್ತನ್ನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಳು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ವಿಷಕಂಠ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಪಾರ್ವತಿಯ ರೂಪವಾದ ಮಹಾವಿದ್ಯೆ ತಾರಾಳು ನಂತರ ಶಿವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಳು. ವಿಷವು ಅವನ ಗಂಟಲನ್ನು ನೀಲಿಗೊಳಿಸಿತು; ಹಾಗಾಗಿ ಅವನನ್ನು ನೀಲಕಂಠ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಗೂರ್ಖಾ ಸಮರ
ಗೂರ್ಖಾ ಸಮರ (೧೮೧೪–೧೮೧೬),ಹಲವು ಬಾರಿ ಇದನ್ನು ಗೊರ್ಖಾ ಸಮರ ಎಂದೂ ಅಥವಾ ಆಂಗ್ಲೊ-ನೇಪಾಳಿಗಳ ಸಮರ  ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ನೇಪಾಳದ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ (ಸದ್ಯ ಫೆಡರಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ನೇಪಾಳ)ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ನಡುವೆ  ನಡೆದಿತ್ತು.ಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕುರಿತಂತೆ ಈ ಸಮರ ನಡೆದಿತ್ತು. ಈ ಸಮರವು ನಂತರ ಟ್ರೀಟಿ ಆಫ್ ಸುಗೌಲಿ ಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ೧೮೧೬ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.ನೇಪಾಳದ ಒಂದ್ಮೂರಾಂಶದಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಿಗೆ ನೀಡುವ ಕರಾರಿನ ಮೇಲೆ ಈ ಒಡಂಬಂಡಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರೂ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಅದೇ ತಾನೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನವಾಬ್ ಆಫ್ ಅವಧ್ ನ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಗೊರ್ಖಪೂರ್ ಎಂಬುದು ಪಾಲ್ಪಾ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.ಗೊರ್ಖಾ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರೊಂದಿಗಿನ ರಾಜಾನ ಘರ್ಷಣೆಯು ಅತನನ್ನು ಗೂರ್ಖಾಗಳು ಸೆರೆಮನೆಯಲಿಡುವಂತಾಯಿತು.ನಂತರ ಆತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ಆಗ ೧೮೦೬ ರಿಂದ ೧೮೩೭ ರ ವರೆಗೆ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಭೀಮಸೇನ್ ಥಾಪಾ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನೇ ಪಾಲ್ಪಾದ ರಾಜ್ಯಪಾಲನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ.ಹೀಗಾಗಿ ಎರಡೂ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಗಡಿಗಾಗಿ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾದವು.
ಆಕ್ರಮಣಗಳು
ಕಂಪನಿಯ ಆಶಾದಾಯಕ ಕಣ್ಣುಗಳು ಈಗ ಕೇವಲ ೯೫೦ ಸಿಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕರ್ನಲ್ ಒಕ್ಟೆರ್ಲೊನಿಯ ಪಡೆಯ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದವು. ಇನ್ನುಳಿದ ಜನರಲ್ಸ್ ಗಳಂತೆ ಒಕ್ಟರ್ಲೊನಿಯು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದ ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ 1815 ರಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲನಾದ.ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಗೊರ್ಖಾದ ಜನರಲ್ ತನ್ನ ಮೂಲ ಕೋಟೆ ಮಾಲೌನ್ ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತಾಯಿತು.
ಗೂರ್ಖಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಹೋರಾಟಗಳು
ಪ್ರಧಾನಿ ಭೀಮಸೇನ್ ಥಾಪಾ ರಾಣಿ ಪ್ರಭುತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದ ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿಯವರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ನೇಪಾಳ ಸೋತರೂ ಆ ಭೂಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇನ್ನುಳಿದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಂಡೆಗಳು ಭೀಮಸೇನ್ ಥಾಪಾ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಿಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದನ್ನು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೈನಿಕ ಬಲವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅವರು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲಿ ಸಫಲರಾಗಿದ್ದರು.ಆಧುನಿಕವಾದ ಈ ಸೈನ್ಯಪಡೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ದರ್ಬಾರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜ ರಾಜೇಂದ್ರ ಬಿಕ್ರಮ್ ಶಾಹ್ ಅವರ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿತ್ತು.(ಆಡಳಿತಾವಧಿ ೧೮೧೬-೧೮೪೭) ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಅವರು ಪಾಂಡೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ವಿವಿಧ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದರು.
ಯಾವಾಗ ರಾಣಿ ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರೋ ಆಗ ಭೀಮಸೇನ ಥಾಪಾ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆಗ ಬ್ರಿಯಾನ್ ಹೊಗ್ಸನ್ ೧೮೩೩ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಆಗಿ ಭೀಮಸೇನ್ ಥಾಪಾ ಅವರ ವಿರೋಧಿಗಳಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.ನಂತರ ೧೮೩೭ ರಲ್ಲಿ ರಾಜನು ತಾನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನಲ್ಲದೇ ಈ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಂಬಂಧಿ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯವರನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ. ರಾಣಿಯ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ನಿಧನರಾದಾಗ ಭೀಮಸೇನ್ ಥಾಪಾ ಅವರೇ ಯುವರಾಜನ ವಿಷಪ್ರಾಶನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರೆಂಬ ಮಿಥ್ಯೆ ಸುದ್ದಿಗಳು ಹಬ್ಬಿದವು. ಈ ಅಪವಾದದಿಂದ ದೂರವಾದರೂ ಥಾಪಾ ಕುಟುಂಬದವರು ಸಂಕ್ಷೋಭೆಗೊಳಗಾದದರು. ಯಾವಾಗ ಪಾಂಡೆ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಾನಾ ಜಂಗ್ ಪಾಂಡೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದರೋ ಆಗ ಭೀಮಸೇನ್ ಥಾಪಾರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ತಳ್ಳಿದರು.ಭೀಮಸೇನ್ ಥಾಪಾ ೧೮೩೯ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಶರಣಾದರು.
ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ
ಆರಂಭಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ
ಮೊದಲ ಲೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಲಿಪ್‌ಮನ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು " ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ " ಎಂದು ಕರೆದರು. ಲಿಪ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮೈಕ್ರೋಲೆನ್ಸ್‌ಗಳ ನಿಯಮಿತ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಳೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಥವಾ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕಟವಾಗಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಸಣ್ಣ ಗಾಜಿನ ಮಣಿಗಳನ್ನು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಎಮಲ್ಷನ್‌ನ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಭಾಗಶಃ ಎಂಬೆಡ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದ ಕಚ್ಚಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್
ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ಯಾಮ್ ಎನ್ನುವುದು GUI-ಆಧಾರಿತ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಲಿಟ್ರೋ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್-ನಿರ್ಮಿತ ಪ್ಲೆನೋಪ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಕ್ರಾಸ್-ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧ
ಮರು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಸ್ತ್ರ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯ
ಇರಾಕ್‌ ತನ್ನ ಸಮೂಹನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಈ ಕ್ಷಣವೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್‌ ಅವರು ಇರಾಕ್‌ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ಮೂಲಕ ಇರಾಕಿನ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಕಾರ್ಯ 2002-03ರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿತ್ತು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರಿವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರವನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಲು ಷರತ್ತುರಹಿತವಾಗಿ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು ಎಂದೂ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಇರಾಕ್‌ಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದರು. ಗಲ್ಫ್‌ ಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕ ಇರಾಕ್‌ ಈ ಬಗೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಥವಾ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕದಂತೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭ ಬಂದರೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ತಪಾಸಣಾಕಾರರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ತನ್ನ ನಿರ್ದೋಷಿತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಇರಾಕ್‌ ಮೇಲಿತ್ತು. 1999ರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಶೋಧನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಶೋಧಕರ ಜೊತೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಗೂಢಾಚಾರರೂ ಬಂದಿದ್ದು, ತನ್ನ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆಪಾದಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ವಾಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಜರ್ನಲ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದವು. 2002ರಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಕಾರರಿಗೆ ಸಹಕರಿಸದಿದ್ದರೆ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕಾದೀತು ಎಂದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್‌ ಬುಷ್‌ ಪದೇ ಪದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ ಠರಾವು 1441ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರಾಕ್ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ 2002ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಕಾರರಿಗೆ ತನ್ನ ದೇಶದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ತಪಾಸಣೆಯಲ್ಲೂ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಾ ತಂಡಕ್ಕೆ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಸಮೂಹನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಇರಾಕ್‌ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ತುಸು ಮುಂಚೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಾ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಬ್ಲಿಕ್ಸ್‌, ತಪಾಸಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಇರಾಕ್‌ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಸಮರತಂತ್ರದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಘೋಷಣೆ
2009 ಫೆಬ್ರವರಿ 27ರಂದು ಅಮೇರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅಮೇರಿಕಾದ ಉತ್ತರ ಕಾರೋಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಬೇಸ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಲೇಜ್ಯೂನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು 2010ರ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರಂದು ಮುಗಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. 2011ರ ಕೊನೆವರೆಗೆ ಸದ್ಯ ಅಲ್ಲಿರುವ 50000 ಗುಂಪಿನ ಟ್ರಾನ್ಸಿಶನಲ್ ಫೋರ್ಸು (ಬದಲಾವಣೆ ಪಡೆ) ಇರಾಕಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿ, ಉಗ್ರಗಾಮಿತ್ವದ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಎದುರಿಸುವ ಬಗೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ರೀತಿಯ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧತಂತ್ರವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಇರಾಕ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುವುದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಇರಾಕ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒಬಾಮಾ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಸೈನಿಕ ಪಡೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಸಹ ಇರಾಕ್ ಜನರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅಮೇರಿಕಾ 2010ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು 2011ರಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಈ ಮೊದಲು ರಾಜಿಗೆ ಒಪ್ಪದ ಕೆಲ ಇರಾಕಿಗಳು ಶಾಂತತೆಯಿಂದ ಇರುವುದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದು ಬಿಟ್ಟು ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರೆ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕಾದೀತು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಬಾಮಾ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ದಿನದಂದು ಇರಾಕಿನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನೌರಿ ಅಲ್-ಮಲಿಕ್ ಸುದ್ದಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸೈನ್ಯಪಡೆಯ ನಿರ್ಗಮನ ಸನ್ನಿಹಿತವಾದ್ದರಿಂದ ಇರಾಕ್ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ಗಾಬರಿ ಪಡುವುದು ಬೇಡ. ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ ರಕ್ಷಣಾ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೈನಿಕ ಪಡೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.
ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯೆಡೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ
13 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಇರಾಕ್‌ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ದೇಶದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಡೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕಗೊಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯದ ಉಪಕರಣಗಳ ದೊಡ್ದ ಗ್ರಾಹಕನಾಯಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ M-1 ಖರೀದಿಸುವುದನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇರಾಕ್‌ 140 ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಬಯಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಇರಾಕಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೆ ಅದರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ $13 ಬಿಲಿಯನ್ ಖರೀದಿಗೆ, ಇರಾಕಿಗಳು 18 F-16 ಫಾಲ್ಕನ್ ಫೈಟರ್ ಜೆಟ್‌ಗಳನ್ನು $3 ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮ್ಮತಿಸಿದರೆ ಮೊದಲ ವಿಮಾನವು 2013ರ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 10 ಪೈಲಟ್‌ಗಳು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿತು
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ 391,832 ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧದ ಬಗೆಗಿನ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು.
ದುರ್ಘಟನೆಯ ಅಂದಾಜುಗಳು
thumb|ವೈಧ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಇರಾಕ್‌‌ನಿಂದ, ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಮ್ಸ್‌ಸ್ಟೇನ್‌ಗೆ ಹೋದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನಿಕ, (ಫೆಬ್ರವರಿ 2007) ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪಡೆಗಳ ಸಾವಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧದ ದುರ್ಘಟನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ದರ್ಘಟನೆಯ ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು, ಇರಾಕೇತರ ನಾಗರಿಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಮಾಧ್ಯಮ ಸಹಾಯಕರು, ಚಿಕಿತ್ಸಕರು, ಗಾಯಾಳುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನವೂ ಅಂಕೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅಂದಾಜು ಮತ್ತು ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದುರ್ಘಟನೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇರಾಕಿನ ಸಾವು ನೋವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯು ವಿವಾದಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಭಾಗವು ವಿವರವಾದ ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಾಧ್ಯಮ, ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತಿತರರಿಂದ ಸಾವುನೋವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯು ಕೆಲವು ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್
ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ನಟನಾಗಿ
1996ರ ದಟ್ ಥಿಂಗ್ ಯೂ ಡೂ! ಚಿತ್ರದಿಂದ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು 1960ರ ಪಾಪ್ ತಂಡದ ಕಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕನ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರಾದ ಪ್ಲೇಟೋನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರಿ ಗೊಯೆಟ್ಝ್ ಮನ್ ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಒಂದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.
ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕನಾಗಿ, ಸಹ-ಲೇಖಕನಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಹ-ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ HBOದ ಡಾಕ್ಯು-ಡ್ರಾಮಾ ಆದ ಫ್ರಮ್ ದ ಅರ್ಥ್ ಟು ದ ಮೂನ್ ತೆರೆಕಾಣಲು ಕಾರಣರಾದರು. ಈ ಹನ್ನೆರಡು-ಕಂತುಗಳ ಸರಣಿಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರವಾಸದ ಯೋಜನೆ ರೂಪುಗೊಂಡಾಗಿನಿಂದಲೂ, ನೀಲ್ ಆರ್ಮ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಿಮ್ ಲೊವೆಲ್ ರ ಪರಿಚಿತವಾದ ಯಾನದವರೆಗೂ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟುದರ ಬಗ್ಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಯೋಜನೆಯು US$68 ಮಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗಿದ್ದು, ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಜಗದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದ ಯೋಜನೆಯಾಯಿತು. ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಯೂ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ್ದೇನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ನಂತರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬ್ಯೂಟಿ  ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಮೆಂಡೆಸ್ ರೊಡಗೂಡಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಅಲನ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್ಹಾಗೂ ರಿಚರ್ಡ್ ಪಿಯರ್ಸ್ ರೇನರ್ ರ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾದಂಬರಿ ರೋಡ್ ಟು ಪೆರ್ಡಿಷನ್ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ-ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವಾದ ತನ್ನ ಮಗನೊಡನೆ ಪರಾರಿಯಾಗುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸ್ಪೀಲ್ ಬರ್ಗ್ ರೊಡನೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿ, ಫ್ರಾಂಕ್ ಅಬಾಗ್ನೇಲ್, ಜೂನಿಯರ್ ನ ಸತ್ಯಕಥೆಯಾಧಾರಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಪರಾಧ-ಹಾಸ್ಯ ಮಿಶ್ರಿತ ಕ್ಯಾಚ್ ಮಿ ಇಫ್ ಯೂ ಕ್ಯಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೋ ಡಿಕ್ಯಾಪ್ರಿಯೋರ ಎದುರು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ರೀಟಾ ವಿಲ್ಸನ್ ಸೇರಿ, ಮೈ ಬಿಗ್ ಫ್ಯಾಟ್ ಗ್ರೀಕ್ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್, ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ರೀಟಾ ವಿಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರಿ ಗೊಯೆಟ್ಝ್ ಮನ್ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಹಾಗೂ ತಾರೆ ನಿಯಾ ವಾರ್ಡಲಾಸ್ ಸೇರಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಸರ್ಕಲ್ ಫಿಲಮ್ಸ್ ಎಂಬ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತಮಗೆ ಸಂದಾಯವಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಚಿತ್ರದ ಬಾಬ್ತಿನ ಲಾಭವನ್ನು ಬೇಡಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿದರು. ಜೂನ್ 12, 2002ರಂದು, ತನ್ನ 45ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್ ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನ ಲೈಫ್ ಅಚೀವ್ ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಪಡೆದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯನೆಂಬ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.
ಸ್ಸ್ಸ್ಪೈಕ್ ಜೋನ್ಝ್ ರವರ, ಮಾರಿಸ್ ಸೆಂಡಾಕ್ ಬರೆದ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರಿಸಿದ ವೇರ್ ದ ವೈಲ್ಡ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ ಆರ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಸಾಮಂತಾ ಲೆವೆಸ್ ಳೊಡನೆ 1978ರಿಂದ 1987ರವರೆಗೂ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳು - ಮಗ ಕಾಲಿನ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್(ಅವನೂ ನಟನೇ) ಮತ್ತು ಮಗಳು ಎಲಿಜಬೆತ್ ಆನ್. 1988ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ನಟಿ ರೀಟಾ ವಿಲ್ಸನ್ ಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇಬ್ಬರ ಮೊದಲ ಭೇಟಿ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ರ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಬೂಸಮ್ ಬಡ್ಡೀಸ್ ನ ಸೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆಯಿತಾದರೂ ಪ್ರಣಯ ಕುತೂಹಲ ಉಂಟಾದುದು ಇಬ್ಬರೂ ವಾಲಂಟಿಯರ್ಸ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ. ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳು: ಚೆಸ್ಟರ್ ಅಥವಾ "ಚೇತ್"(ಇಂಡಿಯಾನಾ ಜೋನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ದ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಆಫ್ ದ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಬಾಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟಸಿಕೊಂಡುಬರುವುದು (ಕಾಲೇಜ್ ಚೇಸ್) ಮುಗಿದ ನಂತರ ಡಾ.ಜೋನ್ಸ್ ನನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವಂತಹ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಹುಡುಗ ನಟಿಸಿದ್ದಾನೆ) ಮತ್ತು ಟ್ರೂಮನ್.